Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1227/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-06-18 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7 w zw. z art. 258 par. 3 oraz art. 245 par. 3 w zw. z art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi kasacyjnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] r. skarżąca, działająca przy pomocy fachowego pełnomocnika, domagała się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu powyższego podała, że nie prowadzi aktualnie żadnej działalności gospodarczej. Nie jest też nigdzie zatrudniona. Ponieważ jest w trakcie poszukiwania pracy utrzymuje się wyłącznie z alimentów płaconych przez ojca dziecka, które wynoszą 2.000,00 zł. Tymczasem ponoszone przez nią wydatki zamykają się w łącznej kwocie ok. 1.800,00 zł. Obejmują one opłaty za mieszkanie (ok. 500,00 zł), wyżywienie (ok. 1.000,00 zł), ubranie (ok. 100,00 zł), przybory szkolne (ok. 100,00 zł), lekarstwa (ok. 50,00 zł) i kieszonkowe syna (ok. 50,00 zł).

Wprawdzie podane wyżej dane stanowiły podstawę do zwolnienia skarżącej z wpisu sądowego od skargi w części przekraczającej 80,00 zł (vide: postanowienie z 19 sierpnia 2013 r.), niemniej jednak były one poparte stosowną dokumentacją źródłową.

Ponieważ ta obrazowała sytuację rodzinną i finansową skarżącej w latach [...]/[...], dlatego też nie mogła zostać wykorzystana przy obecnie złożonym wniosku o zwolnienie z wpisu sądowego od złożonej skargi kasacyjnej. Wymagała ona bowiem uaktualnienia o wskazane w piśmie z [...] r. dokumenty w postaci:

- złożonego przez skarżącą za [...] r. zeznania podatkowego albo zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o wysokości osiągniętego w [...] r. dochodu bądź zaświadczenia wskazującego, że skarżąca nie była zobligowana do jego składania z uwagi na brak dochodów podlegających opodatkowaniu;

- aktualnego zaświadczenia wystawionego przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego zawierającego informację o wszystkich osobach zameldowanych w miejscu zamieszkania wnioskodawcy;

- rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat aktualnie ponoszonych opłat za czynsz, wodę, gaz, energię elektryczną, telefon, podatek od nieruchomości itp.;

- wyciągów lub wykazów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy;

- zaświadczenia wystawionego przez Powiatowy Urząd Pracy w S. wskazującego czy skarżąca figuruje w ewidencji osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku;

- aktualnego zaświadczenia wystawionego przez ZUS potwierdzającego, że w [...] r., jak również w okresie od [...] bieżącego roku do nadal nie były za skarżącą odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne;

- potwierdzenia wysokości otrzymywanych obecnie alimentów;

- dodatkowego oświadczenia wskazującego czy skarżąca korzysta z pomocy finansowej osób trzecich z podaniem jej rodzaju i wysokości, a nadto oświadczenia wskazującego jaki jest obecny stan cywilny wnioskodawcy.

Tymczasem pismem z [...] r. pełnomocnik skarżącej wystąpił o wydłużenie do [...] r. terminu do wykonania wezwania, informując o niemożności uzyskania wskazanych wyżej dokumentów w zakreślonym terminie.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Stosownie do treści art. 258 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu. Zgodnie natomiast z art. 84 ustawy p.p.s.a. przewodniczący może z ważnej przyczyny przedłużyć termin sądowy z urzędu lub na wniosek strony zgłoszony przed upływem terminu.

Należy w tym miejscu zauważyć, że kryterium ważności mające uzasadniać przedłużenie terminu oznacza przyczynę, która w konkretnej sytuacji związanej zarówno z tokiem sprawy jak i okolicznościami zewnętrznymi utrudnia lub uniemożliwia dokonanie określonej czynności w wyznaczonym terminie.

W ocenie rozpoznającego wniosek argumenty wskazane przez pełnomocnika strony przesłanki tej nie wyczerpują. Tym bardziej, że nie podjęto nawet próby częściowego wykonania wezwania i nadesłania choćby tych dokumentów źródłowych, które były w posiadaniu wnioskodawcy.

W świetle powyższego uznano, że uwzględnienie złożonego wniosku o przedłużenie terminu stanowiłoby niczym nieuzasadnioną próbę ulgowego traktowania strony, która w przeciwieństwie do innych osób ubiegających się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych korzysta z pomocy fachowego pełnomocnika procesowego, a ten w żaden sposób nie uprawdopodobnił, iż poczynił jakiekolwiek starania celem uzyskania żądanych dokumentów, tj. że zwrócił się do właściwych instytucji o wydanie stosownych zaświadczeń czy dokumentów i oczekuje na ich wydanie.

W tych okolicznościach uznać należało, że nie mający żadnego merytorycznego potwierdzenia wniosek o przedłużenie do [...] r. terminu do wykonania wezwania - jako oczywiście nieuzasadniony - nie podlega uwzględnieniu.

Sytuacja ta skutkuje – zgodnie z pouczeniem zawartym w wezwaniu – rozpoznanie wniosku wyłącznie w oparciu o informacje zawarte w treści urzędowego formularza, które uznane zostały za niewystarczające do merytorycznego rozpoznania złożonego wniosku.

Stosownie bowiem do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – przysługuje wyłącznie takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Należy w tym miejscu zauważyć, że użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń oraz skonfrontować ich treść z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. nr 227, poz. 2245).

Podobnie art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca, działająca przy pomocy fachowego pełnomocnika, uchyliła się od wykonania wezwania z [...] r. zasłaniając się zbyt krótkim terminem na zgromadzenie wskazanych w nim dokumentów, podczas gdy część z nich znajdowała się w posiadaniu wnioskodawcy jak chociażby rachunki za tzw. media. Podobnie złożenie dodatkowych oświadczeń o stanie cywilnym wnioskodawcy oraz o korzystaniu z pomocy finansowej osób trzecich nie wymagało większego wysiłku, a mimo to nie zostały one nadesłane w wyznaczonym terminie. Stąd weryfikacja podanych w treści wniosku danych nie była możliwa. Orzekanie na podstawie nieaktualnego materiału dowodowego nie jest bowiem możliwe ani dopuszczalne. Wobec powyższego przyjąć należało, że skarżąca ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej nie dołożyła należytej staranności w wykazaniu, że nie jest w stanie go ponieść. Okoliczność ta nie pozwala uwzględnić wniosku, albowiem w sytuacji gdy strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na jednoznaczną weryfikację składanego oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę nawet w części. Brak jest bowiem jakichkolwiek możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Tym bardziej, że z treści art. 255 ustawy p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć ona sama. Dlatego też jej bierność w tym zakresie musi być postrzegana jako nienależyte wykazanie przewidzianej w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanki przyznania prawa pomocy (vide: postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, LEX nr 1405507).

W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.