Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 509/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-02-02 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata
Powołane przepisy: article: art. 260 w zw. z art. 245 par. 3, art. 249, art. 239 par. 1 pkt 1 lit. h
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 7 sierpnia 2015 r. umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 października 2015 r. wydanym w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym oddalił skargę.

Dnia 19 października 2015 r. skarżący złożył osobiście w Sądzie pismo opatrzone tą sama datą (k-23), w którym wniósł m. in. o przyznanie prawa pomocy w całości i ustanowienie adwokata. Do pisma tego dołączył złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy (k-25) w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych.

Po rozpoznaniu tego wniosku postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 października 2015 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając ten wniosek referendarz stwierdził, że prawo pomocy stanowiące formę realizacji prawa do sądu, nie może być przyznane podmiotowi, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek. Tak zaś należy oceniać np. działania podmiotu, który inicjuje szereg postępowań sądowych nie w celu ochrony swoich realnych praw, ale dla którego inicjowanie tychże postępowań jest celem samym w sobie.

Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 31 października 2015 r. Skarżący pismem z dnia 2 listopada 2015 r. wniósł sprzeciw od tego postanowienia referendarza sądowego, który został rozpoznany przez Sąd postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r. (k-81) odmawiającym skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i umarzającym postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.

W niniejszej sprawie istotne jest, że w dniu 19 października 20215 r. wpłynęło do Sądu drogą elektroniczną kolejne pismo skarżącego nazwane skargą i zawiadomieniem o przestępstwie (k-38-39), w którym skarżący zawarł m. in. prośbę o przyznanie prawa pomocy w całości i ustanowienie adwokata z urzędu w celu wniesienia skargi kasacyjnej do NSA od wyroku WSA z dnia 13 października 2015 r. Podał w nim, że Sąd dopuszcza się ludobójstwa i eksterminacji jego osoby i ewidentnie narusza wymogi formalne jakie powinien spełnić przed i podczas wydania wyroku. W dniu 17 października 2015 r. doręczony mu sentencję wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Domaga się sporządzenia skargi kasacyjnej, gdyż nie zgadza się z werdyktem sądu, który orzekł w sposób stronniczy i naruszył prawo procesowe określone w art. 109 p.p.s.a. i art. 113 § 1 , art. 114, 119 i art. 41, art. 134 p.p.s.a. Tym samym Sąd naruszył jego autonomiczność i nienaruszalność zamykając mu drogę do sadu i do działania we własnej obronie, ponieważ aż do zamknięcia rozprawy ma prawo przytaczać okoliczności i dowody na poparcie swojej skargi. Sąd nie zawiadomił go o terminie rozpoznania sprawy i o tym, że będzie ona rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. W piśmie tym podał, że nie budzi wątpliwości, że Sąd jedynie może lecz nie musi rozpoznać skargi w trybie uproszczonym, jeżeli postanowienie dotknięte jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 kpa lub w innych przepisach albo wydane zostało z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania i strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Legalność trybu uproszczonego wynika z art. 109 i art. 141 § 2 p.p.s.a., gdyż postępowanie uproszczone nie może być uznane za niejawne w rozumie art. 91 § 2 i art. 137 § 1 p.p.s.a.

Omówione wyżej pismo z dnia 19 października 2015 r. znajdujące się na karcie nr 38 i nr 39 akt niniejszej sprawy wpłynęło tego samego dnia do Wydziału Informacji Sądowej i zostało opatrzone numerem WIS-0400-181/15, a dnia 20 października 2015 r. zostało przekazane do Wydziału IV (k-37). Pismo to zostało podpisane przez skarżącego w dniu 30 października 2015 r.

Podkreślenia wymaga, że postanowienie referendarza sądowego z dnia 20 października 2015 r. nie dotyczy wniosku o przyznanie prawa pomocy zawartego we wspomnianym wyżej piśmie znajdującego się na kartach nr 38-39, przekazanego do IV Wydziału przez Wydział Informacji Sądowej dnia 20 października 2015 r.

Skarżący pismo o tej samej treści, opatrzone datą 19 października 2015 r., wysłał drogą elektroniczną również do innych podmiotów i instytucji.

W tej sytuacji w dnia 26 października 2015 r. wpłynęło do Sądu pismo przewodnie Naczelnika Wydziału Skarg i Wniosków Departamentu Kontroli Skarg, Skargi i Wniosków w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji przekazujące Sądowi do rozpatrzenia w ramach kompetencji omówione wyżej pismo skarżącego z dnia 19 października 2015 r. Pismo z dnia 19 października 2015 r. znajduje się na karcie 41 akt sprawy.

Dnia 4 listopada 2015 r. wpłynęło do Sądu pismo Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w W. z dnia 30 października 2015 r. przekazujące w załączeniu wspomniane pismo skarżącego z dnia 19 października 2015 r według właściwości. Pismo z dnia 19 października 2015 r. znajduje się na kartach nr 55-57 akt sprawy. Prezes Sądu Rejonowego przekazał również pismo skarżącego z dnia 20 października 2015 r., które dotyczy orzeczenia Sądu z dnia 13 października 2015 r. wydanego w niniejszej sprawie.

Dnia 6 listopada 2015 r. wpłynęło do Sądu pismo Biura Prokuratora Generalnego z dnia 3 listopada 2015 r. przekazujące Sądowi również pismo skarżącego z dnia 19 października 2015 r. wysłane pocztą elektroniczną. Pismo z dnia 19 października 2015 r. znajduje się na kartach nr 63-64 akt sprawy.

Pisma nadane pocztą elektroniczną z dnia 19 października 2015 r. przekazane Sądowi przez Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji, Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w W., Biuro Prokuratora Generalnego są tożsame w treści z pismem z dnia 19 października 2015 r. wysłanym do Tutejszego Sądu pocztą elektroniczną, zarejestrowanym w Wydziale Informacji Sądowej i przekazanym do akt niniejszej sprawy.

Powyższe oznacza, że pismem z dnia 19 października 2015 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Wniosek ten skarżący powtórzył w pismach przesłanych wskazanym wyżej podmiotom.

Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega więc wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zawarty w piśmie z dnia 19 października 2015 r. nadanym do Sądu pocztą elektroniczną (k-38-39) i podtrzymany w tożsamych pismach wysłanych w ten sam sposób tego samego dnia wymienionym wyżej podmiotom, które to podmioty, pisma te przekazały Sądowi do rozpatrzenia. Pisma te znajdują się na kartach sprawy o numerach 41, 55-57, 63-64.

Wnioski te zostały rozpoznane postanowieniem referendarza sądowego z dnia 25 listopada 2015 r. (k-70) odmawiającym skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i umarzającym postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna ograniczać się jedynie do oceny czy wnioskodawca jest w stanie ponieść ciężar kosztów postępowania. Ocena, iż strona postępowania sądowego nadużywa prawa do sądu wyklucza jednak możliwość przyznania prawa pomocy nawet w sytuacji, gdyby strona ta wykazała, że spełnia przesłanki materialne warunkujące przyznanie prawa pomocy uregulowane w art. 246 p.p.s.a

Rozpoznając ten wniosek referendarz sądowy w pierwszej kolejności stwierdził, że skarżący w okresie od 2009 r. do 2014 r. wniósł 456 skarg i wniosków wszczynających postępowanie sądowe. Na koniec marca 2015 r. liczba zarejestrowanych spraw skarżącego wyniosła ponad 500 spraw, a listopadzie zarejestrowano 663 sprawy.

W 2014 r. około 95 skarg zostało odrzuconych, 17 oddalonych, w 2 sprawach umorzono postępowanie sądowe i w 2 sprawach oddalono wnioski wszczynające postępowanie sądowe, a jedną sprawę przekazano według właściwości do innego sądu. We wspomnianym okresie 2009-2014 większość skarg została zatem odrzucona, a więc nie doszło do ich merytorycznego rozpoznania.

Skarżący złożył również w ponad 140 sprawach wnioski o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe, a także wnioski o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania. Skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia kończącego postępowanie zostały odrzucone, ponieważ nie zostały sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Wnioski o wykładnię orzeczeń zostały załatwione odmownie lub też dodatkowo umorzono postępowanie wszczęte kolejnymi wnioskami w tym przedmiocie. We wszystkich sprawach odmówiono wstrzymania wykonania orzeczenia.

Ponadto skarżący wielokrotnie składał wnioski o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, przy czym po wyznaczeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny innego Sądu, np. w Gliwicach, w Opolu, skarżący złożył kolejny wniosek o wyłączenie składu tego innego Sądu.

Skarżący wniósł także w 2014 r. szereg skarg o wznowienie postępowania.

W okresie od 2009 r. do listopada 2014 r. liczba zarejestrowanych wniosków o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika wyniosła 240 wniosków.

W 2014 r. 106 wniosków o ustanowienie pełnomocnika z urzędu pozostawiono bez rozpoznania na podstawie z uwagi np. na nieuzupełnienie jego braków poprzez złożenie wniosku na wymaganym urzędowym formularzu lub np. nie sprecyzowanie w jakiej sprawie żądane jest prawo pomocy. Natomiast 45 wniosków o przyznanie prawa pomocy zostało oddalonych postanowieniami Sądu z uwagi na nadużycie prawa pomocy, a w 37 sprawach odmówiono przyznania prawa pomocy postanowieniem referendarza z uwagi na nadużycie tego prawa. Ponadto w 2014 r. w 40 sprawach poinformowano skarżącego pismem referendarza sądowego, że jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, a w 39 sprawach umorzono postepowanie wszczęte takim wnioskiem.

W większości spraw wyznaczony z urzędu adwokat składał opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący wypowiadał również pełnomocnictwa wyznaczonym z urzędu pełnomocnikom.

Referendarz wskazał, że szeroki dostęp do prawa pomocy w procedurze sądowoadministracyjnej wymaga jednak szczególnie wnikliwej oceny sposobu realizacji tego prawa przez skarżących. Prawo dostępu do sądu jest jednym z podstawowych wolności określonych w Konstytucji RP. Jednakże prawo to nie jest prawem absolutnym, które musi zostać w każdym jednostkowym przypadku zrealizowane za każdą cenę.

W postanowieniu tym podkreślono, że liczba zarejestrowanych spraw skarżącego stale wzrasta.

W ocenie referendarza sądowego charakter rozstrzygnięć poddanych kontroli sądowej i liczba wniesionych spraw oraz liczba wniosków o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe (zakończonych postanowieniami o odrzuceniu tych skarg), a także liczba wniosków o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania oraz systematyczny wzrost liczby skarg wniesionych przez skarżącego, a przy tym i wniosków o przyznanie prawa pomocy do tych skarg dowodzą, iż celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym lecz inicjowanie postępowań sądowych, stanowiące cel sam w sobie.

Okoliczności te w ocenie świadczą o tym, że skarżący nadużywa prawa do przyznania mu prawa pomocy.

Ponadto w wielu sprawach skarżący niemal każdorazowo po wyznaczeniu rozprawy składa wniosek o przyznanie prawa pomocy i towarzyszący mu wniosek o odroczenie rozprawy zmierzając do spowodowania przewlekłego prowadzenia postępowania, przy czym skargi na tą przewlekłość zostały oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Oceny, że skarżący nadużywa prawa do przyznania prawa pomocy nie niweczy również fakt, iż rozpoznawany wniosek z dnia 19 października 2015 r. o przyznanie prawa został złożony w celu zaskarżenia wyroku oddalającego skargę, czyli orzeczenia kończącego postępowanie sądowe.

O ile bowiem Sąd zobligowany jest wszcząć postępowanie na skutek wniesienia każdej skargi, to już przyznanie uprawnienia procesowego, które wiąże się z przejęciem przez Skarb Państwa kosztów udziału strony w postępowaniu, musi być racjonalnie uzasadnione. Sąd, jako gospodarz postępowania, będący jednocześnie dysponentem środków publicznych w tym zakresie, nie może akceptować sytuacji, w której koszty wszczętych przez skarżącego licznych, merytorycznie wątpliwych postępowań sądowych, zostałyby sfinansowane przez Skarb Państwa (post. NSA z dnia 3 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ. 61/15 ). Podkreślenia wymaga, że postanowienie to wydane zostało przez NSA po rozpoznaniu zażalenia skarżącego w innej sprawie, tj. o sygn. akt IV SAB/Wr 153/14, w której podjęto postanowienie odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na nadużycie prawa do przyznania prawa pomocy, zaś wniosek o przyznanie tego prawa został złożony po wydaniu, w dniu 22 lipca 2014 r. postanowienia odrzucającego skargę o wznowienie postępowania sądowego, a więc w celu zaskarżenia orzeczenia kończącego postępowanie sądowe. Podobnie postąpił skarżący składając w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy po wydaniu wyroku oddalającego skargę w celu zaskarżenia tego orzeczenia.

Okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa pomocy nie jest również fakt, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym i brak zawiadomienia o rozprawie. Przepis art. 120 p.p.s.a wyraźnie bowiem stanowi, że w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Istotą trybu uproszczonego jest brak przeprowadzania rozprawy. Merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy zapada na posiedzeniu niejawnym, o którego terminie nie zawiadamia się stron postępowania sądowoadministracyjnego. Rozpoznawanie sprawy na posiedzeniu niejawnym stanowi wyjątek od konstytucyjnej zasady jawności postępowania sądowego, wyrażonej w art. 45 i powtórzonej w art. 10 p.p.s.a. Wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym ma tę samą moc, co wyrok wydany na rozprawie.

Powołane przez skarżącego nowe okoliczności dotyczące oddalenia skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nie zmieniają więc oceny, że skarżący w dalszym ciągu nadużywa w niniejszej sprawie prawa do sądu poprzez przyznanie mu prawa pomocy.

Argument skarżącego, że Sąd swoimi orzeczeniami dopuszcza się ludobójstwa i eksterminacji również nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy.

W ocenie referendarza sądowego przedstawione okoliczności uprawniały do stwierdzenia, że domaganie się przez skarżącego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w tej sprawie stanowi nadużycie tego prawa i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (pkt I sentencji).

Odnośnie zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych referendarz wskazał, że stosownie do przepisu art. 239 pkt 1 lit h p.p.s.a nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych.

Z tych względów w pkt II sentencji umorzono jako zbędne postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sadowych na podstawie przepisu art. 249a § 1 p.p.s.a.

Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w sobotę dniu 12 grudnia 2015 r.

Pismem z dnia 21 grudnia 2015 r., złożonym tego samego dnia osobiście w Sądzie, skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 listopada 2015 r., w którym wniósł o przywrócenie terminu oraz zmianę zaskarżonego postanowienia i ustanowienie adwokata. Podał, że "referendarz sądowy jako członek obcego, zbrodniczego, totalitarnego, mafijnego organu władzy orzekając w sposób ukartowany i dyspozycyjny wobec mafijnego bosa dokonuje oczywistego ludobójstwa na tle rasistowskim i korupcyjnym w celu eksterminacji jego osoby. Jest on wysłannikiem i agentem na usługach samego zła osiadłego w obcym i szatańskim mocarstwie".

Dodatkowo w odrębnym piśmie z dnia 21 grudnia 2015 r. skarżący złożył również m. in. sprzeciw nazwany "zażaleniem" od powyższego postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 listopada 2015 r.

W uzasadnieniu tego pisma skarżący podał, że domaga się ustanowienia adwokata z uwagi na ciężką sytuację materialną spowodowaną brakiem pracy i dochodów oraz jakiejkolwiek pomocy ze strony MOPS i innych osób. Jest zmuszony głodować, gdyż ostatni dochód jaki otrzymał to było jednorazowe stypendium szkoleniowe z PUP w listopadzie 2013 r. w wysokości 988 zł brutto. Toczą się postępowania sądowe o zapłatę za czynsz i energię i grozi mu eksmisja na bruk i śmierć z głodu. Decyzją PUP z dnia [...] maja 2015 r. pozbawiono go statusu osoby bezrobotnej bez możliwości ponownej rejestracji mimo, że nigdzie nie pracuje i nie otrzymuje dochodów. Pozbawiono go zatem ewentualnej pomocy ze strony służby zdrowia. Domaga się ustanowienia adwokata, ponieważ sędziowie WSA we Wrocławiu orzekają w sposób stronniczy i znieważają w ten sposób jego osobę oraz naruszają jego wizerunek, godność, autonomiczność i bezpieczeństwo. Dążą do ludobójstwa i eksterminacji jego osoby na tle rasistowskim i korupcyjnym. Pozbawiają go możliwości pozyskania zatrudnienia i pomocy na życie w postaci zasiłku celowego lub okresowego. Skazują go na bezdomność.

Nie jest jego winą, że organy administracji wydały wiele rozstrzygnięć, aby zmanipulować sprawę i utrudnić postępowanie. Przewodniczący Wydziału w sposób stronniczy manipuluje w sprawach i odmawia mu prawa pomocy, co prowadzi jedynie do przewlekłości w zakończeniu sprawy i zamyka mu drogę do Sądu.

W uzasadnieniu tego pisma podał również, że Sąd nie kwestionuje jego sytuacji materialnej a jedynie skupia się na obciążeniu Sądu i jego postawie w innych zakończonych sprawach. Jest to stronniczość i matactwo procesowe. Udział adwokata jest niezbędny, gdyż Sąd w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 560/13 i IV SA/Wr 254/13 oddalając skargę wydał wyrok częściowy wbrew słusznemu interesowi strony, ponieważ odmówił połączenia spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Odmowa uzasadnienia wyroku i ustanowienia adwokata jest oczywistym ludobójstwem w rozumieniu art. 5 i art. 6 Międzynarodowej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Sąd pozbawia go praw obywatelskich, narusza jego godność i wizerunek oraz bezpieczeństwo.

W piśmie tym powołał się na postanowienie NSA z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt I OZ 852/15 uchylające postanowienie tutejszego Sądu z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 254/13 umarzające postępowanie wszczęte jego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata, gdyż przedstawione okoliczności nie stanowią przesłanki do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Okoliczność, że referendarz sądowy odmówił uprzednio przyznania prawa pomocy obliguje Sąd I instancji do merytorycznej oceny wniosku.

Każdy wniosek wszczyna odrębne postępowanie i Sąd w swym rozstrzygnięciu nie może powoływać się na inne oddalone sprawy ani też nie może kilku wniosków wniesionych oddzielnie rozpoznać jednym postanowieniem. Jest to matactwo procesowe, gdyż ocena przedstawionych okoliczności w danej sprawie decyduje o zasadności każdego wniosku z osobna i tylko te okoliczności powinny znaleźć się w orzeczeniu sądu. Skarżący zgodnie z art. 134 p.p.s.a. nie musi szczegółowo uzasadniać swojej skargi ani wniosku o ustanowienie adwokata, jednak sąd już takich ulg nie posiada, gdyż zgodnie z art. 258 p.p.s.a referendarz sądowy w swoim rozstrzygnięciu może jedynie oceniać spełnienie wymogów formalnych lub materialnych uzasadniających przyznanie lub odmowę przyznania prawa pomocy, a w razie oczywistej bezzasadności skargi powinien przedłożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy sądowi zgodnie z art. 247 p.p.s.a.

Sąd odmawiając przyznania prawa pomocy w całości powinien wskazać jedynie te okoliczności, które wiążą się z przedmiotem skargi i uzasadniają zarzut, że skarga jest oczywiście bezzasadna. Taką okolicznością nie może być wielość postępowań sądowych skarżącego. Sędziowie twierdzą, że jego życie i zdrowie nie stanowią wartości, która mogłaby podlegać ochronie Sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); dalej p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona lub adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia.

W razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd (art. 260 p.p.s.a.).

Sprzeciw wniesiony w rozpoznawanej sprawie został złożony w ustawowym terminie, ponieważ ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że postanowienie referendarza sądowego z dnia 25 listopada 2015 r. zostało doręczone osobiście skarżącemu w sobotę 12 grudnia 2015 r., a więc zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a. termin ten upłynął w poniedziałek 21 grudnia 2015 r. i w tym dniu skarżący złożył osobiście w Sądzie, pismem z dnia 21 grudnia 2015 r., sprzeciw od tego postanowienia. Powołany przepis art. 83 § 2 p.p.s.a. stanowi bowiem, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy.

W świetle powyższego, wskutek skutecznie wniesionego sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego z dnia 25 listopada 2015 r. odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i umarzające postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, utraciło moc, zaś wnioski skarżącego o przyznanie prawa pomocy, zawarte w piśmie skarżącego z dnia 19 października 2015 r. nadanym do Sądu pocztą elektroniczną (k-38-39); podtrzymane w tożsamych pismach wysłanych, w ten sam sposób tego samego dnia, do innych podmiotów tj., Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji, Prezesowi Sądu Rejonowego dla [...] w W., Biura Prokuratora Generalnego, - podlegają rozpoznaniu przez sąd.

W myśl art. 244 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu obejmuje z mocy art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym, a przyznanie tego prawa następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.

Wniosek o ustanowienie pełnomocnika nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że skarżący w okresie od 2009 r. do 2014 r. wniósł 456 skarg i wniosków wszczynających postępowanie sądowe. W okresie tym większość skarg została odrzucona, a więc nie doszło do ich merytorycznego rozpoznania.

Skarżący złożył również w ponad 140 sprawach wnioski o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe, a także wnioski o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania. Skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia kończącego postępowanie zostały odrzucone, ponieważ nie zostały sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Wnioski o wykładnię orzeczeń zostały załatwione odmownie lub też dodatkowo umorzono postępowanie wszczęte kolejnymi wnioskami w tym przedmiocie. We wszystkich sprawach odmówiono wstrzymania wykonania orzeczenia.

Ponadto skarżący wielokrotnie składał wnioski o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, przy czym po wyznaczeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny innego Sądu, np. w Gliwicach, w Opolu, skarżący złożył kolejny wniosek o wyłączenie składu tego innego Sądu.

Skarżący wniósł również w 2014 r. szereg skarg o wznowienie postępowania sądowego.

W okresie od 2009 r. do listopada 2014 r. liczba zarejestrowanych wniosków o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika wyniosła 240 wniosków.

W 2014 r. 106 wniosków o ustanowienie pełnomocnika z urzędu pozostawiono bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia jego braków poprzez złożenie wniosku na wymaganym urzędowym formularzu lub niesprecyzowania w jakiej sprawie żądane jest prawo pomocy. Natomiast 45 wniosków o przyznanie prawa pomocy zostało oddalonych postanowieniami Sądu z uwagi na nadużycie prawa pomocy, a w 37 sprawach odmówiono przyznania prawa pomocy postanowieniem referendarza z uwagi na nadużycie tego prawa. Ponadto w 2014 r. w 40 sprawach poinformowano skarżącego pismem referendarza sądowego, że jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, a w 39 sprawach umorzono postępowanie wszczęte takim wnioskiem.

W okresie od 2009 r. do 2013 r. m. in. w 27 sprawach przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W większości spraw wyznaczony z urzędu adwokat składał opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący wypowiadał również pełnomocnictwa wyznaczonym z urzędu pełnomocnikom.

Istotne jest, że liczba skarg wniesionych przez skarżącego stale wzrasta, gdyż w marcu 2015 r. zarejestrowano ponad 500 spraw i wniosków skarżącego, a maju 2015 r. zarejestrowano ponad 600 spraw, a listopadzie 2015 r. liczba ta wyniosła 633 sprawy.

Charakter rozstrzygnięć poddanych kontroli sądowej i liczba wniesionych spraw oraz liczba wniosków o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe (zakończonych postanowieniami o odrzuceniu tych skarg), a także liczba wniosków o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania oraz systematyczny wzrost liczby skarg wniesionych przez skarżącego, a przy tym i wniosków o przyznanie prawa pomocy do tych skarg dowodzą, iż celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym lecz inicjowanie postępowań sądowych, stanowiące cel sam w sobie.

Niezasadne jest tym samym twierdzenie skarżącego, że Sąd w innych sprawach nie oceniał jego sytuacji materialnej, a jedynie skupił się na obciążeniu sprawami wszczętymi jego skargami i postawą w tych sprawach.

Referendarz sądowy odmówił bowiem skarżącemu przyznania prawa pomocy w innych sprawach skarżącego właśnie z uwagi na nadużycie tego prawa, a na poparcie tego stanowiska referendarz dokonał analizy liczby spraw wszczętych skargami i wnioskami skarżącego i charakteru rozstrzygnięć wydanych przez Sąd.

Ponadto w wielu sprawach skarżący niemal każdorazowo po wyznaczeniu rozprawy składał wniosek o przyznanie prawa pomocy i towarzyszący mu wniosek o odroczenie rozprawy, zmierzając w ten sposób do spowodowania przewlekłego prowadzenia postępowania, przy czym skargi na tą przewlekłość zostały oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Oceny, że skarżący nadużywa prawa do przyznania prawa pomocy nie niweczy również fakt, iż rozpoznawany wniosek z dnia 19 października 2015 r. o przyznanie prawa został złożony w celu zaskarżenia wyroku oddalającego skargę, czyli orzeczenia kończącego postępowanie sądowe.

O ile bowiem Sąd zobligowany jest wszcząć postępowanie na skutek wniesienia każdej skargi, to już przyznanie uprawnienia procesowego, które wiąże się z przejęciem przez Skarb Państwa kosztów udziału strony w postępowaniu, musi być racjonalnie uzasadnione. Sąd, jako gospodarz postępowania, będący jednocześnie dysponentem środków publicznych w tym zakresie, nie może akceptować sytuacji, w której koszty wszczętych przez skarżącego licznych, merytorycznie wątpliwych postępowań sądowych, zostałyby sfinansowane przez Skarb Państwa (post. NSA z dnia 3 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ. 61/15 ). Podkreślenia wymaga, że postanowienie to wydane zostało przez NSA po rozpoznaniu zażalenia skarżącego w innej sprawie, tj. o sygn. akt IV SAB/Wr 153/14, w której podjęto postanowienie odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na nadużycie prawa do przyznania prawa pomocy, zaś wniosek o przyznanie tego prawa został złożony po wydaniu, w dniu 22 lipca 2014 r. postanowienia odrzucającego skargę o wznowienie postępowania sądowego, a więc w celu zaskarżenia orzeczenia kończącego postępowanie sądowe. Podobnie postąpił skarżący składając w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy po wydaniu wyroku oddalającego skargę w celu zaskarżenia tego orzeczenia.

Okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa pomocy nie jest również fakt, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym i brak zawiadomienia o rozprawie. Przepis art. 120 p.p.s.a bowiem stanowi, że w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Istotą trybu uproszczonego jest brak przeprowadzania rozprawy. Merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy zapada na posiedzeniu niejawnym, o którego terminie nie zawiadamia się stron postępowania sądowoadministracyjnego. Rozpoznawanie sprawy na posiedzeniu niejawnym stanowi wyjątek od konstytucyjnej zasady jawności postępowania sądowego, wyrażonej w art. 45 i powtórzonej w art. 10 p.p.s.a. Wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym ma tę samą moc, co wyrok wydany na rozprawie.

Powołane przez skarżącego nowe okoliczności dotyczące oddalenia skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nie zmieniają więc oceny, że skarżący w dalszym ciągu nadużywa w niniejszej sprawie prawa do sądu poprzez przyznanie mu prawa pomocy.

Argument skarżącego, że Sąd swoimi orzeczeniami dopuszcza się ludobójstwa i eksterminacji jego osoby również nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy.

Ocena, iż strona postępowania sądowego w dalszym ciągu nadużywa prawa do sądu wyklucza zatem możliwość przyznania prawa pomocy nawet w sytuacji, gdyby strona ta wykazała, że spełnia przesłanki materialne warunkujące przyznanie prawa pomocy uregulowane w art. 246 p.p.s.a

Powołane przez skarżącego okoliczności dotyczące jego sytuacji materialnej w tym zaległości czynszowych, braku dochodu, pomocy z MOPOS, utraty statusu osoby bezrobotnej i postępowań sądowych o zapłatę czynszu, gazu i prądu nie zmieniają więc oceny, że skarżący nadużywa prawa do sądu.

Także podniesione w sprzeciwie okoliczności dotyczące osoby referendarza sądowego "jako członka obcego, zbrodniczego, totalitarnego, mafijnego organu władzy orzekającego w sposób ukartowany w celu eksterminacji osoby skarżącego" pozostają bez wpływu na stanowisko, że skarżący nadużywa prawa do przyznania mu prawa pomocy.

Ponadto powołane przez skarżącego pozostałe okoliczności dotyczące stronniczości sędziów przejawiającej się w uchyleniu przez NSA np. postanowień tutejszego Sądu umarzających postępowanie wszczęte wnioskiem o ustanowienie adwokata w sytuacji, gdy WSA w ocenie NSA powinien był merytorycznie rozpoznać ten wniosek (np. post. NSA z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt I OZ 852/15), nie stanowią przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.

Merytoryczna ocena wniosku nie jest równoznaczna z przyznaniem prawa pomocy, gdyż może ona polegać także na odmowie przyznania tego prawa. Poza tym w powołanym postanowieniu NSA stwierdził, że przedstawione przez Sąd I instancji okoliczności mogłyby ewentualnie wskazywać na odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Nietrafne okazały się także argumenty skarżącego, że odmowa przyznania prawa pomocy narusza prawa obywatelskie skarżącego, jego wizerunek, godność i bezpieczeństwo, jak również to, że Sąd powinien oceniać jedynie okoliczności przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a nie okoliczności wynikające z innych spraw sądowych ani też, że wniosek o prawo pomocy nie musi zawierać uzasadnienia.

Przedstawione okoliczności uprawniały Sąd do stwierdzenia, że domaganie się przez skarżącego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w tej sprawie stanowi nadużycie tego prawa.

Z tych względów wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu nie zasługiwał na uwzględnienie (pkt I sentencji).

Natomiast odnośnie wniosku w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. "h" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu dodatków mieszkaniowych.

W tej sytuacji postępowanie wszczęte tym wnioskiem należało w pkt II sentencji umorzyć jako zbędne, na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3, art. 249a i art. 239 § 1 pkt 1 lit. "h" p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.