Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 487/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: art. 235 (1)
journal: Dz.U. 2016 poz 1666
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Starszy referent Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi L.A. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekając po wyroku WSA w Gliwicach z [...] r. sygn. akt IV SA/Gl 182/16 oraz po ponownym rozpatrzeniu odwołania skarżącego L. A. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z [...] r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W podstawie prawnej organ powołał m. in. art. 2351 ustawy z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 1666 z późn. zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t. j. Dz. U. z 2013r., poz. 1367).

W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że decyzją z [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. odmówił stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu wymienionego w poz. 21 wykazu chorób zawodowych.

Decyzję wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe na hałas w miejscu pracy, orzeczenie lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z [...] r. nr [...] i orzeczenie Szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z [...] r. nr [...].

Skarżący złożył odwołanie od decyzji PPIS w Z. z [...] r. albowiem uznał, że uszkodzenia słuchu doznał podczas 40-letniej pracy zawodowej wykonywanej w warunkach narażenia na hałas o dużym nasileniu. Skarżył się także na brak efektów leczenia słuchu w Poradni Otolaryngologicznej oraz na pojawienie się szumów usznych - wnosząc o "orzeczenie zdolności do pracy".

Za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przyjął warunki, jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 ustawy z 26.06.1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 z późn. zm.), która stanowi, iż "za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym."

Dochodzenie epidemiologiczne przeprowadzone przez PPIS w Z. wykazało, że skarżący pracował:

1. w latach 1964-1967 w zakładzie K. Fabryka Mebli na stanowisku stolarza,

2. w latach 1968-1970 w zakładzie Koszykarstwo J. A.,

3. w latach 1970 do 2008 we własnym zakładzie stolarskim na stanowisku stolarza.

PWIS w K., w postępowaniu przed wyrokiem WSA w Gliwicach z 16.09.2010r., po zapoznaniu się z materiałem dowodowym uznał, że skarżący w wymienionych wyżej zakładach pracy w czasie zatrudnienia pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego, z tym zastrzeżeniem, że w latach 1968-1970 pracował w zakładzie koszykarskim swojego ojca nie będąc narażony na hałas ponadnormatywny.

Był on badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie lekarskie z [...] r. nr [...]), gdzie zgodnie z rozporządzeniem R.M. z 30.07.2002 r. dot. chorób zawodowych lekarze specjaliści - z uwagi na fakt rozpoznania obustronnego niedosłuchu o charakterze mieszanym (niecharakterystycznego i nietypowego dla zawodowych uszkodzeń słuchu) nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu wym. w poz. 21 wykazu chorób zawodowych.

Następnie na wniosek skarżącego został on skierowany przez WOMP w K. do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie zgodnie z rozporządzeniem R.M. z 30.07.2002 r. dot. chorób zawodowych lekarze specjaliści w orzeczeniu lekarskim z [...] r. nr [...] również nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej słuchu, gdyż w uchu prawym rozpoznali mieszany charakter niedosłuchu, a w uchu lewym niedosłuch odbiorczy nie spełniający określonego w wykazie chorób zawodowych kryterium wielkości ubytku słuchu (poniżej 45dB).

Inaczej ujmując stwierdzony u strony mieszany niedosłuch w uchu prawym i wielkość ubytku słuchu w uchu lewym poniżej 45 dB nie upoważnia - w świetle obowiązujących kryteriów diagnostyczno-orzeczniczych w zakresie chorób zawodowych - do rozpoznania zawodowego obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego. Reasumując - pomimo udokumentowanego narażenia zawodowego na hałas stwarzający ryzyko powstania uszkodzenia narządu słuchu - zważywszy na obowiązujące w zakresie chorób zawodowych kryteria diagnostyczno-orzecznicze, lekarze specjaliści obu jednostek orzeczniczych nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem wym. w poz. 21 wykazu chorób zawodowych.

WSA w Gliwicach wyrokiem z 16.09.2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 813/09 uchylił decyzję PWIS w K. z [...] r., zalecając uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przedstawienie dokumentu powierzenia M. B. pełnienia obowiązków PPIS w Z. i kierowanie Powiatową Stacją Sanitarno-Epidemiologiczną w Z..

[...]PWIS decyzją z [...] r. po spełnieniu wymagań ww. wyroku wydał decyzję utrzymująca w mocy decyzję PPIS w Z. z [...] r. odmawiającą stwierdzenia u strony choroby zawodowej narządu słuchu.

WSA w Gliwicach kolejnym wyrokiem z 20.12.2011r. sygn. akt IV SA/Gl 275/11 uchylił powyższą decyzję [...]PWIS z [...] r. uznając za konieczne zwrócenie się do IMPiZ[...] w S. o wyjaśnienie, czy dotychczasowe ustalenia cech niedosłuchu u w/w są adekwatne również w obecnie obowiązującym stanie prawnym oraz wskazał na potrzebę wyjaśnienia w sposób jednoznaczny charakteru, poziomu niedosłuchu oraz ewentualnego wyjaśnienia pozazawodowych przyczyn uszkodzenia narządu słuchu.

W uzyskanym po wyroku orzeczeniu lekarskim IMPiZ[...] w S. z [...] r. orzecznicy ponownie odmówili rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu u skarżącego, gdyż przeprowadzona diagnostyka audiologiczna wykazała niedosłuch mieszany ucha prawego (67,66dB) oraz niedosłuch czuciowo-nerwowy ucha lewego (53,53dB). Wykonana audiometria tonalna (powtarzalna) wykazała ubytki słuchu o typie mieszanym w uchu prawym - wielkość rezerwy ślimakowej (20-40dB) wskazywała na obecność komponenty pozapalnej niedosłuchu w uchu prawym, która w efekcie podniosła wielkość ubytku słuchu w porównaniu z niedosłuchem odbiorczym ucha lewego. Lekarze zaznaczyli, że w uchu lewym ubytki słuchu występują szczególnie w zakresie wysokich częstotliwości, co jest typowe dla zaburzeń typu odbiorczego - wielkość rezerwy ślimakowej w uchu lewym wykluczyła obecność komponenty przewodzeniowei (pozapalnej) niedosłuchu, która wskazała na ślimakowe uszkodzenie słuchu w uchu lewym. W uchu prawym wynik badania audiologicznego potwierdził obecność zmian pozapalnych.

Nadto badaniami obiektywnymi (audiometria impedancyjna) uzyskano w uchu prawym wynik potwierdzający zmiany pozapalne, a w uchu lewym wynik przemawiający za brakiem patologii ucha środkowego lewego wskazującej na czuciowo-nerwową lokalizację uszkodzenia słuchu w tym uchu (cechy uszkodzenia narządu ślimakowego i wyższych struktur drogi słuchowej). W podsumowaniu stwierdzono, iż stan narządu słuchu u strony nie uzasadnia zmiany orzeczenia z [...] r., gdyż nie spełnia kryteriów diagnostycznych określonych w aktualnym wykazie chorób zawodowych określonych rozporządzeniem R.M. z 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych ze względu na rodzaj niedosłuchu ucha prawego (mieszany - nietypowy dla przewlekłego urazu akustycznego).

W odpowiedzi na zalecenia Sądu w kwestii jednoznacznego wyjaśnienia charakteru niedosłuchu i jego przyczyn orzecznicy poinformowali, że zadaniem jednostek orzeczniczych w sprawach chorób zawodowych nie jest ustalanie pozazawodowych przyczyn chorób i przeprowadzenie w tym kierunku szczegółowej diagnostyki różnicowej, a jedynie wskazanie na możliwe inne niż zawodowe czynniki ryzyka występowania tych chorób.

Należy powtórzyć, że lekarze kompetentnych placówek medycznych w trakcie badań audiologicznych rozpoznali u skarżącego stany pozapalne w uchu uniemożliwiające rozpoznanie choroby zawodowej.

W związku z orzeczeniem IMPiZ[...] w S. z [...] r. zgodnie z wyrokiem WSA w Gliwicach z 20.12.2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 275/11 [...]PWIS wydał decyzję z [...] r. utrzymującą w mocy decyzję PPIS w Z. z [...] r. odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej. WSA w Gliwicach uchylił ją wyrokiem z 06.07.2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 182/16 wskazując na potrzebę wyeliminowania zauważonych uchybień, bowiem stan faktyczny spawy nie został wyjaśniony. Wskazał tu w szczególności na konieczność dopuszczenia dowodu z przedstawionego przez skarżącego pisma SP ZOZ WOMP w K. z [...] r., z którego wynikało, że stanowi ono odpowiedź na pismo skarżącego z [...] r. i zawiera poprawione orzeczenie lekarskie nr [...]. Wyjaśniono w nim, że zawarte w orzeczeniu lekarskim stwierdzenie dotyczące przebytego zapalenia ucha środkowego prawego zostało sformułowane na podstawie informacji pozyskanych z karty wypisowej ze Specjalistycznego Szpitala Miejskiego w B. z [...] r., a w ocenie skarżącego są to dokumenty, które kwestionują podłoże pozapalne niedosłuchu, a zatem mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.

Po otrzymaniu uzasadnienia wyroku WSA organ II instancji wystosował pismo do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z prośbą o przesłanie odpisu korespondencji prowadzonej ze stroną w sprawie poprawionego orzeczenia lekarskiego nr [...]. Z przesłanych dokumentów wynika, że [...] r. strona zwróciła się do jednostki orzeczniczej I stopnia o ponowne badanie przez właściwą jednostkę badawczo - rozwojową w dziedzinie medycyny pracy oraz wyjaśnienie kwestii zawartych w orzeczeniu lekarskim dot.:

- podania nieprawidłowego wieku,

- braku uwzględnienia wyników badań przeprowadzonych w Szpitalu Specjalistycznym w Z. [...] r., które miały wiarygodnie oraz ostatecznie określić stan słuchu u strony,

- błędnie podanego stwierdzenia, iż strona przebyła zapalenie ucha.

W odpowiedzi Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. przesłał stronie [...] r. poprawione orzeczenie lekarskie [...] oraz ustosunkował się do stawianych zarzutów. Poinformował, że wyniki badania przeprowadzonego w Szpitalu Specjalistycznym w Z. [...] r. były i są ujęte w treści orzeczenia lekarskiego jako badanie obiektywne słuchowych potencjałów wywołanych z pnia mózgu - ABR. Ponadto wyjaśniono, ze zawarte w orzeczeniu lekarskim stwierdzenie dotyczące przebytego zapalenia ucha środkowego prawego zostało sformułowane na podstawie karty wypisowej ze Szpitala Miejskiego w B. z [...] r. Również w poprawionym orzeczeniu lekarskim nr [...] z [...] r. orzecznicy Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. odmówili rozpoznania choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego spowodowanego hałasem z uwagi na nie spełnienie kryteriów określonych w wykazie chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Biorąc pod uwagę, fakt ustania narażenia zawodowego na hałas o natężeniach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej w grudniu 2008 r, wyniki badań zawartych w orzeczeniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. 2009 r., stwierdzony aktualnie mieszany charakter niedosłuchu w uchu prawym (nietypowy i niecharakterystyczny dla skutków działania hałasem), małą powtarzalność wyników badań co do wielkości i charakteru słuchu wskazującą na etiologię pozazawodową a przede wszystkim znaczną progresję uszkodzenia narządu stwierdzaną w latach 2009-2011 (a więc już po ustaniu narażenia zawodowego) lekarze orzecznicy nie znaleźli podstaw, aby bezspornie lub z przeważającym prawdopodobieństwem rozpoznać, u skarżącego chorobę zawodową narządu słuchu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, iż sprawy dotyczące chorób zawodowych regulują powołane przepisy prawne w szczególności Kodeks Pracy oraz rozporządzenie Rady Ministrów z 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z tymi regulacjami jednostkami orzeczniczymi I stopnia są poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy, natomiast II stopnia jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy. W przeprowadzonym postępowaniu został wykorzystany dwuszczeblowy tryb diagnostyczno-orzeczniczy w placówkach upoważnionych do orzekania o chorobach zawodowych

Ponadto podniósł, że w trakcie postępowań diagnostycznych w obu jednostkach orzeczniczych uzyskano merytoryczną zgodność co do braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, ze względu na mieszany charakter niedosłuchu w uchu prawym i odbiorczym uszkodzeniu słuchu w uchu lewym. Stwierdzany aktualnie mieszany charakter niedosłuchu, który jest nietypowy i niecharakterystyczny dla skutków działania hałasu na narząd słuchu nie spełnia kryterium orzeczniczego określonego w wykazie chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu. Mała powtarzalność wyników badań słuchu co do wielkości i charakteru niedosłuchu wskazują na etiologię pozazawodową uszkodzenia słuchu, związaną z patologią zapalną. Również znaczna progresja uszkodzenia narządu stwierdzana w latach 2009-2011 już po ustaniu narażenia zawodowego wskazuje na przyczynę pozahałasową uszkodzenia narządu słuchu.

Organ II instancji podniósł, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany jest powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2000, I SA 2334/99, z 8 listopada 2000 r., I SA 664/00, z 11 grudnia 2001 r., I SA 746/99 - nie publ., z 24 lutego 1998 r., I SA 1520/97, publ. ONSA 1998/4/150). Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie przyjmuje, iż bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby, tym samym oznacza to, iż ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Tak więc bez przedmiotowych opinii bądź sprzecznie z tymi opiniami organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (wyrok WSA w Gdańsku z 1.10.2015 r. sygn. akt III SA/Gd 604/15). Dlatego [...]PWIS po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego nie uwzględnił odwołania i orzekła jak w sentencji.

Na decyzję organu odwoławczego, strona po raz kolejny wniosła skargę do WSA w Gliwicach. Decyzji tej zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania poprzez niedostosowanie treści decyzji do wskazań zawartych w wydanych w sprawie wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Chodzi tutaj o naruszenie przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

2. naruszenie przez stronę przeciwną przepisów o postępowaniu dowodowym, poprzez przeprowadzenie danego etapu postępowania bezpośrednio przez organ odwoławczy. Doszło tutaj również do naruszenia przepisów o właściwości (art. 15 w związku z art. 19, art. 136 § 2 i art. 138 § 2 u.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.) i niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy (art. 7 k.p.a.).

3. Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu zawartego w pozycji 21 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie również decyzji organu I instancji i o zasądzenie kosztów procesu.

W uzasadnieniu stwierdził, że istnieje dokument urzędowy, z którego wynika, iż schorzenie to (ubytek słuchu) stanowi przypadek choroby zawodowej. Dokument ów - wynik badania przeprowadzonego w szpitalu specjalistycznym - miał postać załącznika do pisma Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S.. Jego treść, częściowo cytowana w wymienionym piśmie WOMP, wywołuje zasadnicze wątpliwości co do prawidłowości powziętych przez stronę przeciwną ustaleń.

Z nie do końca wyjaśnionych przyczyn dokument ten prawdopodobnie zaginął. Nie ma go, o ile skarżącemu wiadomo, w aktach postępowania. Wątek zaginięcia dokumentu jest pomijany przez stronę przeciwną, która usiłuje zobowiązać skarżącego do spełnienia świadczenia niemożliwego - dostarczenia dokumentu, którego ów nie posiada.

Zarzucił przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem przepisów K.p.a. Jeżeli bowiem – zdaniem Sądu poprzednio orzekającego w tej sprawie – istniała konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, organ II instancji winien uchylić decyzję organu I instancji i przekazać mu sprawę do ponownego rozparzenia celem przeprowadzenia wskazanego przez Sąd dowodu. Przeprowadzenie go we własnym zakresie przez organ II instancji narusza właściwość rzeczową (instancyjną). Podniósł również zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu zawartego w pozycji 21 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Stwierdził, że treść decyzji [...]PWIS z [...] r. została dostosowana do wskazań zawartych w wydanych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach poprzez dopuszczenie wniosku dowodowego skarżącego i zawarcie w treści decyzji wyjaśnień, jakie czynniki decydują o nie stwierdzeniu przedmiotowej choroby zawodowej w świetle uzupełnionego materiału dowodowego.

Zarzut dotyczący naruszenia przepisów o postępowaniu dowodowym również ocenił jako niezasadny, ponieważ organ przeprowadził dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, natomiast konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie miał istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie z uwagi na fakt, iż lekarze orzecznicy przeprowadzili specjalistyczne badania, które wykazały obecność komponenty przewodzeniowej uszkodzenia słuchu u strony, niezależnie od informacji o przebyciu bądź nie przebyciu zapalenia ucha w przeszłości.

Nie doszło również do naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu zawartego w pozycji 21 załącznika do rozporządzenia, ponieważ wymienione w przepisie zawodowe uszkodzenie słuchu jest określone jako obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego, a nie - jak to ma miejsce u zainteresowanego - częściowo mieszany (tj. z komponentą przewodzeniową) ubytek słuchu, co wskazuje na nie związaną z hałasem przyczynę schorzenia narządu słuchu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Materialnoprawną podstawę orzekania w przedmiocie choroby zawodowej stanowi art. 2351 ustawy z 26.06.1974r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2016., poz. 1666 tj. w wersji obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji) – dalej powoływany jako "K.p." i przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013r., poz. 1367) – dalej wskazywane jako "rozporządzenie."

Zgodnie z art. 2351 K.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Choroba zawodowa jest więc pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą, ujęte w wykazie chorób zawodowych.

Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia ws. chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, tj. lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z 27.06.1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z późn. zm.), zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 rozporządzenia.

Z powyższego wynika, że organ uprawniony do orzekania o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia, wydając rozstrzygnięcie jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie. Analiza dokumentacji lekarsko-medycznej pracownika pod kątem ewentualnej zawodowej etiologii schorzenia należy do kompetencji lekarzy orzeczników, a nie organów inspekcji sanitarnej, gdyż to lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. To oni posiadają doświadczenie i wiedzę do oceny wpływu sposobu wykonywanej pracy i warunków istniejących w środowisku pracy na powstanie choroby.

Nadto organy Inspekcji Sanitarnej nie mogą wydać decyzji wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, a - zdaniem Sądu - tak właśnie jest w niniejszym przypadku.

Zauważyć należy, że w sprawie wydane zostały następujące orzeczenia lekarskie, w których zawarta była zbieżna ocena co do tego, że stan zdrowia strony nie wskazuje na zawodowe pochodzenie uszkodzenia słuchu.

I tak:

- w orzeczeniu lekarskim nr [...] z [...] r. WOMP w K., Poradnia Chorób Zawodowych w S. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej (karta 5) stwierdzono, że "przeprowadzona diagnostyka audiologiczna (...) wykazała obustronny niedosłuch o charakterze mieszanym, niecharakterystycznym i nietypowym dla skutków szkodliwego działania hałasu na narząd słuchu (...). Mieszany charakter niedosłuchu obustronnie (...) nie uzasadnia przyjęcia zawodowej etiologii niedosłuchu."

- w karcie wypisowej oznaczonej nr [...] z [...] r. wydanej przez IMPiZ[...] Oddział Chorób Zawodowych stwierdzono, że "wielkość ubytku słuchu ucha lepiej słyszącego lewego (poniżej 45dB) oraz rodzaj niedosłuchu ucha prawego – mieszany czyli przewodzeniowo-odbiorczy, a więc nietypowy dla skutków klinicznych działania hałasu w warunkach przewlekłej ekspozycji zawodowej – nie upoważniają do rozpoznania u pacjenta zawodowego, obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem."

- w orzeczeniu lekarskim nr [...] z [...] r. również stwierdzono "niedosłuch mieszany ucha prawego oraz niedosłuch odbiorczy ucha lewego o przeważającej komponencie ślimakowej" i w efekcie, że stwierdzona wielkość ubytku słuchu (...) nie upoważnia do rozpoznania u pacjenta zawodowego obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem."(karta 9).

- orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] r. IMPiZ[...] wskazuje, że "diagnostyka wykazała niedosłuch mieszany ucha prawego oraz niedosłuch czuciowo nerwowy ucha lewego", "ubytki słuchu o typie mieszanym w uchu prawym, wielkość rezerwy ślimakowej wskazuje na obecność komponenty pozapalnej niedosłuchu.(...). W uchu prawym wynik badania potwierdza zmiany pozapalne. Dokonana powtórnie ocena stanu słuchu u pacjenta nie uzasadnia zmiany orzeczenia wydanego w 2009r." (karta 28 akt administracyjnych).

- karta wypisowa z [...] r. nr [...] wydana przez IMPiZ[...] zawiera analogiczne zapisy.

Nadto organ II instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, które zaleciły NSA w wyroku o sygn. akt II OSK 558/14 i WSA w wyroku IV SA/Gl 182/16 i wystąpił do WOMP o przesłanie pisma SP ZOZ WOMP z [...] r., skierowanego do strony, będącego odpowiedzią na jego pismo z [...] r. i zawiera poprawione orzeczenie lekarskie nr [...].

W związku z tym wnioskiem za pismem przewodnim z [...] r. organ otrzymał kserokopie poprawionego orzeczenia lekarskiego o nr j.w. oraz odpowiedzi na pismo strony z [...] r.

Z pisma WOMP do strony wynika, że wyniki badania przeprowadzonego w Szpitalu Specjalistycznym w Z. [...] r. były i są ujęte w treści orzeczenia lekarskiego. Natomiast stwierdzenie dotyczące przebytego zapalenia ucha środkowego prawego zostało sformułowane na podstawie informacji pozyskanych z karty wypisowej ze Specjalistycznego Szpitala Miejskiego w B. z [...] r.

Do pisma tego załączono poprawione orzeczenie i znajduje się ono w aktach administracyjnych sprawy, zatem nieprawdziwy jest zawarty w skardze zarzut, że kluczowy w sprawie dokument zaginął. W zarzucie tym podniesiono także, że ów urzędowy dokument stwierdza, że ubytek słuchu "stanowi przypadek choroby zawodowej", nie jest to jednak stwierdzenie prawdziwe.

Orzeczenie to o nr [...] z [...] r. wydano bowiem w przedmiocie braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W treści uzasadnienia WOMP wskazał, że:

"W świetle powyższych ustaleń, biorąc pod uwagę:

- fakt ustania narażenia zawodowego na hałas o natężeniach stwarzających ryzyko powstania zawodowego uszkodzenia słuchu w grudniu 2008r.,

- wyniki badań zawartych w orzeczeniach lekarskich WOMP w K. i IMPiZ[...] w S. z [...] r.,

- stwierdzone aktualnie mieszany charakter uszkodzenia słuchu w uchu prawym, który jest nietypowy i niecharakterystyczny dla skutków działania hałasu na narząd słuchu i nie spełnia kryterium orzeczniczego obowiązujących aktualnie przepisów prawnych,

- małą powtarzalność wyników badań słuchu co do wielkości i charakteru uszkodzenia słuchu, wskazujące na etiologię pozazawodową uszkodzenia narządu słuchu, najpewniej związaną z patologią zapalną (wypis szpitalny z dnia [...] r. Rozpoznanie (...). Należy przy tym podkreślić, że uszkodzenie słuchu spowodowane przewlekłą ekspozycją na hałas jest trwałe, stałe i powtarzalne,

- znaczną progresję uszkodzenia słuchu stwierdzoną w okresie 2009r.-2011r., a więc już po ustaniu narażenia zawodowego, dodatkowo wskazującą na przyczynę pozahałasową schorzenia narządu słuchu,

ponownie nie znaleziono podstaw, aby bezspornie lub z przeważającym prawdopodobieństwem rozpoznać (u skarżącego) chorobę zawodową narządu słuchu."

W oparciu o powyższy materiał dowodowy, organ II instancji – w ocenie Sądu orzekającego – prawidłowo uznał, że usunął wady poprzedniej decyzji wskazane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13.11.2015r. sygn. akt II OSK 558/14 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 6.07.2016r. sygn. akt IV SA/Gl 182/16, a zarzut skargi dotyczący tej kwestii, wyrażony w jej pkt 1 jest niezasadny.

Podobnie ocenić należy zarzut 2. dot. naruszenia przepisów o właściwości, co miało nastąpić przez przeprowadzenie dowodu przez organ II, a nie I instancji.

Zauważyć jednak należy, że organ odwoławczy jest związany przepisami K.p.a. co do treści rozstrzygnięć, jakie może wydać w postępowaniu drugoinstancyjnym.

Natomiast stosownie do art. 138 § 2b zd. 2. K.p.a., organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy wydaje decyzję, o której mowa w § 1 albo 4 (czyli m.in. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji). Z powyższego wynika, że istniała w przepisach K.p.a. podstawa prawna do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i zgromadzenia w jego wyniku dowodów uzupełniających. Zatem organ korzystający z kompetencji przyznanej mu przepisami i działający w zakreślonych w tych przepisami granicach, nie mógł tym działaniem naruszyć prawa.

Wobec powyższego, także zarzut wyrażony w pkt 2. skargi uznać należało za nietrafny.

Powracając do analizy zgromadzonej dokumentacji zawierającej ocenę zawodowego - lub nie - pochodzenia uszkodzenia słuchu strony zauważyć należy, że we wszystkich przytoczonych wyższej sześciu różnych dokumentach, sporządzonych w różnym czasie (od marca 2009r. do sierpnia 2012r. ) i przez różne instytucje (WOPM i IMPiZ[...]) odnoszących się do charakteru schorzenia strony w kontekście jej zawodowej etiologii stwierdzono, że brak jest podstaw do uznania go za chorobę zawodową w rozumieniu art. art. 2351 K.p. i pozycji 21 w wykazie chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu. Wobec powyższego, [...]PWIS w K., będąc związany treścią orzeczeń lekarskich, prawidłowo orzekł zaskarżoną decyzją o utrzymaniu w mocy decyzji PPIS w Z. o utrzymaniu w mocy wydanej przez niego decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej.

Podnieść trzeba, że zgromadzony materiał dowodowy był kompletny, a wobec jego jednoznaczności i zbieżnych wniosków brak było podstaw do jego dalszego uzupełniania.

Marginalnie Sąd zauważa, że podnoszona przez stronę kwestia, że skarżący nigdy nie przebył zapalenia ucha, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Dla jej załatwienia istotnym jest bowiem, czy uszkodzenie słuchu strony ma taki charakter, jak wymaga tego rozporządzenie dla możliwości rozpoznania choroby zawodowej czy też nie tj. czy ubytek ten jest obustronny, trwały, odbiorczy, typu ślimakowego lub czuciowo – nerwowego, spowodowany hałasem. W przypadku ustalenia, że charakter schorzenia jest odmienny, nie ma znaczenia jakie przyczyny go spowodowały. Tak więc nawet gdyby ustalono, że skarżący istotnie nigdy nie chorował na zapalenie ucha (choć z dokumentacji lekarskiej wynikają inne dane), to nie zmieniłoby to ostatecznego ustalenia, że z uwagi na "mieszany charakter uszkodzenia słuchu w uchu prawym, który jest nietypowy i niecharakterystyczny dla skutków działania hałasu na narząd słuchu i nie spełnia kryterium orzeczniczego obowiązujących aktualnie przepisów prawnych" oraz "małą powtarzalność wyników badań słuchu co do wielkości i charakteru uszkodzenia słuchu, wskazujące na etiologię pozazawodową uszkodzenia narządu słuchu" stwierdzenie choroby zawodowej nie znajdowało podstaw.

W świetle tych dowodów organ nie dopuścił się naruszenia pozycji 21 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, zatem i ten zarzut, zawarty w pkt. 3 skargi Sąd uznał za nieusprawiedliwiony.

Podsumowując, Sąd stwierdził, że zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione, w pozostałym zakresie również nie dostrzegł wad zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.