Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 681/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 9
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 383
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Protokolant sekretarz - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] (dalej: Skarżący lub Strona) jest decyzja Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z [...] lutego 2017 r., znak [...], którą utrzymano w mocy decyzję Zarządu Województwa [...] z [...] listopada 2016 r. znak [...] reprezentowanego przez Marszałka Województwa i Wicemarszałka – zobowiązującą Skarżącego do zwrotu dofinansowania w kwocie 23.043,92 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków tj. od [...] grudnia 2013 r. do dnia dokonania zwrotu środków tytułem nienależnie pobranej pomocy przyznanej umową nr [...] z [...] października 2013 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Skarżący w dniu [...] października 2013 r. zawarł z Samorządem Województwa [...] umowę o dofinansowanie nr [...]. Na mocy umowy [...] otrzymał pomoc finansową na realizację operacji pt. "[...]", w ramach środka 4.1 "Rozwój obszarów zależnych od rybactwa" objętego osią priorytetową IV – "Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa", zawartą w Programie Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007 – 2013". Skarżącemu przyznane dofinansowanie w kwocie 450.000 zł, które zostało wypłacona w formie zaliczki [...] grudnia 2013 r. Strona po zakończeniu realizacji całości operacji zobowiązała się złożyć wniosek opłatność do Samorządu Województwa wraz z wymaganymi dokumentami, w terminie od dnia 1 czerwca 2014 r. do dnia 30 czerwca 2014 r.

Pismem z [...] czerwca 2014 r. Skarżący poinformował o odstąpieniu od realizacji operacji objętej finansowaniem zgodnie z umową o dofinansowanie oraz o zwrocie przyznanej pomocy otrzymanej w formie zaliczki.

Następnie pismem z 3 października 2014 roku [...] p.o. Dyrektora Departamentu Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] zwrócił się do Skarżącego o podpisanie "Wniosku o rozwiązanie umowy o dofinansowanie operacji" oraz odesłanie go do instytucji pośredniczącej. W odpowiedzi pismem z [...] października 2014 r. Strona wystąpiła o rozwiązanie umowy o dofinansowanie zawartej [...] października 2013 r.

Następnie wezwano Skarżącego do przedłożenia wyciągu z rachunku bankowego przeznaczonego do obsługi otrzymanej pomocy zawierającego historię operacji na rachunku za okres od dnia otrzymania środków do dnia ich zwrotu. W odpowiedzi Strona przekazała historię rachunku bankowego za okres od 15 lipca 2013 r. do 29 sierpnia 2014 r.

Pismem z [...] stycznia 2015 r. Skarżący został wezwany do zwrotu odsetek od kwoty 450.000 zł liczonych od dnia przekazania środków, tj. 10 grudnia 2013 r. do dnia zwrotu tj. 24 czerwca 2014 .

W piśmie z [...] marca 2015 roku, [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – płatnik pomocy - dokonała rozliczenia wpłaty Strony w kwocie 450.000 zł. Wskazała, że zgodnie z art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) – dalej O.p., jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej, do kwoty odsetek za zwłokę. Wpłacona kwota została rozliczona proporcjonalnie na spłatę odsetek naliczonych od dnia wypłaty środków, tj. od dnia 10 grudnia 2013 r. do dnia ich zwrotu 24 czerwca 2014 r. w kwocie 23.043,92 zł oraz na spłatę należności głównej w kwocie 426.956,08 zł.

W związku z powyższym, po rozliczeniu wpłaty do zapłaty pozostała należność główna w wysokości 23.043,92 zł oraz odsetki w kwocie 1.243,75 zł. Dalsze odsetki według stopy procentowej jak dla zaległości podatkowej powinny być naliczane od kwoty należności głównej od 25 czerwca 2014 r. do dnia zapłaty całości zadłużenia.

Decyzją z [...] kwietnia 2015 r., [...] p.o. Dyrektora Departamentu Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich w Urzędzie Marszałkowskim Województwa [...] [...]. określił Skarżącemu kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 23.043,92 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania tych środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma.

Pismem 7 maja 2015 r. Skarżący złożył do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej w decyzji w całości, wskazując na: brak podstaw faktycznych i prawnych do jej wydania z uwagi na umówienie się stron na drogę sądową rozstrzygania roszczeń z umowy; brak zdolności administracyjnej Urzędu do wydania zaskarżonej; brak upoważnienia osoby podpisanej do wydania decyzji; niewzięcie pod uwagę należnych Skarżącemu odsetek z powodu spóźnionej wpłaty zaliczki, zwrotu całej zaliczki i zarachowanie zwrotu zaliczki na należność główną przez organ; wydanie decyzji co do części należności głównej i odsetek bez wyjaśnienia ich podstaw faktycznych i prawnych; wydanie decyzji pomimo braku uprzedniego wezwania do ich zapłaty; niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności oraz brak wszechstronnego i wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego.

Minister wezwał organ pierwszej instancji do uzupełnienia akt sprawy o upoważnienie [...] p.o. Dyrektora Departamentu Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich w Urzędzie Marszałkowskim Województwa [...] do wydawania decyzji administracyjnych lub przekazania informacji o braku takiego upoważnienia.

Pismem z [...] czerwca 2015 roku, [...] organ I instancji przedłożył upoważnienie nr [...] z [...] marca 2015 r. wystawione dla [...] p.o. Dyrektora Departamentu Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich w Urzędzie Marszałkowskim Województwa [...] do zatwierdzenia oraz podpisywania korespondencji związanej z wdrażaniem i realizacją zadań instytucji Pośredniczącej dla osi priorytetowej IV "Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa" w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 oraz uchwałę Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2014 roku upoważniającą T. K. p.o. Dyrektora Departamentu Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich w Urzędzie Marszałkowskim Województwa [...], do zatwierdzania wpłaty zleceń płatności korygujących i poświadczenia wydatków poniesionych przez beneficjentów oraz zatwierdzenia dokumentów inicjujących dochodzenie należności z tytułu płatności dokonywanych w ramach w/w osi priorytetowej IV.

W tej sytuacji Minister zdecydował o uchyleniu decyzji w całości i o umorzeniu postępowania w pierwszej instancji w całości (ostateczna decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2015 roku, [...]. Organ odwoławczy nie odniósł się do merytorycznych zarzutów strony wskazując, że decyzja wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ma charakter kasatoryjny.

W tej sytuacji pismem z 28 sierpnia 2015 r. działający w imieniu Zarządu Województwa [...] Wicemarszałek [...] i Wicemarszałek [...]. wezwali [...] do zwrotu należności głównej w kwocie 23.043,92 zł wraz z odsetkami wg stawki procentowej jak dla zaległości podatkowych naliczanymi od dnia otrzymania zaliczki, tj. 10 grudnia 2013 r. do dnia zapłaty całości zadłużenia.

Pismem z [...] września 2015 r. pełnomocnik Skarżącego podniósł, że cała udzielona zaliczka została zwrócona i nie została wykorzystana przez Stronę na własne potrzeby w związku z niemożliwością realizacji celu umowy z powodu odmowy jej wykonania przez wykonawcę i braku innych wykonawców, którzy mogliby wykonać zadanie. Podniósł również, że kwota 450.000 zł miała zostać wypłacona Stronie w terminie 30 dni od dnia ustanowienia zabezpieczenia, o którym mowa w § 14 ust. 2 w zw. z § 5 ust. 1 pkt 1 umowy o dofinansowanie, tj. [...] października 2013 r., tymczasem środki zostały wypłacone w całości do 10 grudnia 2013 r. Wniósł o uwzględnienie należnych Stronie odsetek w kwocie 6.250,68 zł we wzajemnych rozliczeniach. Wskazał, że urząd już zarachował spłatę na należność główną w całości i domagał się zapłaty odsetek od zwróconej należności głównej oraz, że wezwanie do zapłaty 23.043,92 zł wraz z odsetkami jest sprzeczne z poprzednim stanowiskiem urzędu. Wniósł o wszechstronne zebranie materiału dowodowego oraz wnikliwe rozpoznanie sprawy i wzięcie pod uwagę okoliczności niezależnych od Strony, z powodu których dokonano zwrotu 450.000 zł.

Pismem z [...] września 2015 r. K. C. został poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie określenia kwoty przypadającej do zwrotu z tytułu zaliczki otrzymanej na realizację operacji w ramach umowy o dofinansowanie nr [...] z [...] października 2013 r.

W dniu [...] grudnia 2015 r. zostało wydane postanowienie w sprawie, w którym organ postanowił o włączeniu dokumentów mających stanowić dowód w poczet materiału dowodowego i jednocześnie odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Strony.

Decyzją, znak [...] z [...] stycznia 2016 r. Zarząd Województwa [...], do którego reprezentowania upoważnieni zostali Wicemarszałek [...] i Wicemarszałek [...]., określił Stronie kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 23.043, 92 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od [...] grudnia 2013 r. do dnia dokonania zwrotu tych środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma.

Skarżący odwołał się od tej decyzji.

Organ odwoławczy – Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej - decyzją z [...] maja 2016 r., [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na pominięcie pełnomocnika Strony w postępowaniu.

W tej sytuacji pismem z [...] czerwca 2016 r., znak [...] działający w imieniu Zarządu Województwa [...] Wicemarszałek [...] w zastępstwie Marszałka Województwa i Członek Zarządu [...] wezwali [...] do zwrotu części dofinansowania przyznanego umową o dofinansowanie nr [...] z [...] października 2013 r. na realizację operacji pt. "[...]" – kwoty 23.043,92 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od [...] grudnia 2013 r. do dnia zapłaty całości zadłużenia.

Upoważnieniem nr [...] z dnia [...] maja 2016 roku Marszałek Województwa [...] upoważnił wicemarszałka [...] do zastępowania go we wszelkich sprawach związanych z pełnieniem funkcji Marszałka Województwa w czasie jego nieobecności oraz podpisywania pism i decyzji zastrzeżonych do jego kompetencji zgodnie z § 34 Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...]. Przedmiotowe upoważnienie zostało dołączone do pisma z [...] stycznia 2017 roku, w którym Wicemarszałek Województwa ustosunkował się do zarzutów pełnomocnika Skarżącego podniesionych w piśmie z [...] listopada 2016 r.

Pismem z [...] sierpnia 2016 r. poinformowano Skarżącego wszczęciu z urzędu postępowanie administracyjnego w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu z tytułu zaliczki wypłaconej na realizację operacji pt. "[...]", które podpisane zostało przez Marszałka Województwa.

Pełnomocnik [...] w piśmie z [...] września 2016 roku ustosunkowując się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego wskazał na zwrot udzielonej na dofinansowanie zaliczki oraz zawarł wniosek o przeprowadzenie dowodów z dokumentów wyszczególnionych w tym piśmie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka, Strony oraz dowodu z opinii biegłego.

Postanowieniem z [...] września 2016 roku Marszałek Województwa uwzględnił wniosek dowodowy w zakresie dokumentów, odmawiając przeprowadzenia dowodów z przesłuchania i opinii biegłego. W dniu [...] września 2016 roku sporządzono zawiadomienie o zebraniu materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym, wyznaczając stronie 7 dniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Decyzją, znak [...] z [...] listopada 2016 r. Zarząd Województwa [...], reprezentowany przez Marszałka Województwa [...] i Wicemarszałka [...] określił kwotę przypadającą do zwrotu dofinansowania na 23.043, 92 zł, na którą składają się kwota 17.282,94 zł otrzymana z Europejskiego Funduszu Rybackiego i kwota 5.760,98 zł otrzymana z budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od dnia [...] grudnia 2013 r. do dnia dokonania zwrotu tych środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Pismem z [...] listopada 2016 r. pełnomocnik Skarżącego złożył odwołanie od tego rozstrzygnięcia do Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej. Wniósł o uchylenie decyzji z [...] listopada 2016 r. w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania względnie o umorzenie postępowania, uchylenie postanowienia Samorządu Województwa [...] z dnia [...] września 2016 r. w części oddalającej wnioski dowodowe oraz wniósł o przeprowadzenie tych dowodów. Pełnomocnik zarzucił niezastosowanie się Samorządu Województwa [...] do § 16 ust. 1 umowy o dofinansowanie, prowadzenie sprawy, w której już została wydana decyzja ostateczna Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] sierpnia 2015 r., [...], wydanie decyzji przez organ do tego nieuprawniony uzasadniając to brakiem pieczątki oraz brakiem pełnej nazwy organu i jego siedziby, rozstrzyganie we własnej sprawie przez Samorząd Województwa [...], wezwanie w sposób nieprawidłowy do zwrotu należności z uwagi na to, że pisma nie sygnował co najmniej Marszałek Województwa, naruszenie przepisów postępowania poprzez brak wskazania uzasadnienia prawnego i faktycznego w zaskarżonej decyzji na podstawie, którego nastąpiło rozstrzygnięcie co do poszczególnych kwot i odsetek, brak wszechstronnego zbadania materiału dowodowego, wnikliwego rozpoznania sprawy i niewzięcia pod uwagę okoliczności niezależnych od Skarżącego, z powodu których dokonał zwrotu zaliczki.

Kontrolowaną obecnie decyzją z [...] lutego 2017 r., znak [...] Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej utrzymał w mocy decyzję Zarządu Województwa [...] z [...] listopada 2016 r. [...].

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na to rozstrzygnięcie Strona zarzuciła: naruszenie przepisów:

1) art. 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy decyzją pomimo umówienia na drogę sądową rozstrzygania roszczeń z umowy;

2) art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak oznaczenia organu administracyjnego, który wydał decyzję w I instancji;

3) art. 15 ustawy o samorządzie województwa poprzez pominięcie braku zdolności administracyjnej przez Samorząd Województwa [...] do wydania decyzji;

4) art. 57 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa poprzez pominięcie braku upoważnienia wicemarszałka [...] do samodzielnego wezwania do zwrotu środków i nie przesłania wezwania z instytucji będącej stroną w zawarciu umowy do zapłaty bezpośrednio na rzecz Skarżącego a do pełnomocnika;

5) art. 57 ust. 3 ustawy o samorządzie województwa poprzez niedostrzeżenie braku kontrasygnaty na umowie w związku z zaciągnięciem zobowiązania poprzez Samorząd Województwa [...];

6) art. 75 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego poprzez oddalenie wniosków dowodowych postanowieniem z [...] września 2016 r.;

7) art. 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego poprzez oddalenie wniosków dowodowych postanowieniem z [...] września 2016 r. i niewzięcie pod uwagę należnych Skarżącemu odsetek z powodu spóźnionej wypłaty zaliczki, zwrotu całej zaliczki i zarachowania zwrotu zaliczki na należność główną przez organ;

8) naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji co do części należności głównej i odsetek bez wyjaśnienia ich podstaw faktycznych i prawnych;

9) art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych poprzez wydanie decyzji pomimo braku uprzedniego wezwania do ich zapłaty przez organy dwuosobowe Samorządu Województwa;

10) art. 75 k.p.a. oddalenia wniosków dowodowych wniesionych w toku sprawy mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

11) art. 15 k.p.a. poprzez nie rozstrzygnięcie co do dowodu ze świadka i opinii biegłego przez organ I Instancji i pozbawienie Strony zażalenia postanowienia dowodowego w odwołaniu w celu ponownego rozpoznania przez organ II Instancji;

12) art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych poprzez niewyjaśnienie istotnych dla oceny sprawy przyczyn niewykorzystania środków z winy Samorządu Województwa [...], które przekazało środki z opóźnieniem, co nie pozwoliło na wszczęcie prac przed okresem zimowym i niemożności prowadzenia prac objętych projektem w okresie zimowy i braku czasu w związku z porą zimową na wykonanie prac w terminie zakreślonym umową, nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności;

13) art. 105 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 10 ustawy o finansach publicznych poprzez brak umorzenia postępowania w sytuacji zwrotu 450.000 zł przez Skarżącego, skutkiem braku wszechstronnego i wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego;

14) art.15 k.p.a. i 16 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organy I i II instancji pomimo rozstrzygnięcia sprawy decyzją ostateczną Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2015 roku, [...].

Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu tj. decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. oraz wezwania z dnia [...] czerwca 2016 r. W konkluzji Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z [...] lutego 2017 roku, [...] i poprzedzającej jej decyzji Samorządu Województwa [...] z [...] listopada 2016 r., [...] w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie o umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Skarga jest bezzasadna. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest niesporny. Skarżący otrzymał pomoc finansową współfinansowaną ze środków Unii Europejskiej i budżetu państwa. Zasadniczo kwestia sporna stanowiąca podstawę wniesienia skargi, sprowadza się do ustalenia czy zasadne było zastosowanie art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2077), dalej: u.p.a. i skierowanie w formie decyzji żądania zwrotu odsetek od nienależnie pobranych środków, które Skarżący zwrócił w kwocie 450.000 zł z pominięciem ciążącego na nim zdaniem organu obowiązku zwrotu odsetek. Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10.

Zdaniem Sądu organy administracyjne wydając kontrolowaną decyzję prawidłowo zastosowały przepis art. 207 u.f.p., a nie wystąpiły - jak tego zdaje się oczekiwać Skarżący - na drogę postępowania cywilnego w oparciu o postanowienia umowy o dofinansowanie. Faktem jest, że w § 16 umowy ustaliły, że wszelkie spory pomiędzy Samorządem Województwa a beneficjentem rozstrzygane będą przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Samorządu Województwa. W orzecznictwie funkcjonuje też pogląd, iż rozstrzyganie ewentualnych sporów na tle wykonania przez beneficjentów obowiązków wynikających z zawartych umów o dofinansowanie należy do sądów powszechnych (cywilnych). Okoliczność ta zresztą umożliwia zabezpieczenie umowy poprzez wystawienie weksla in blanco, co też uczynił Skarżący w niniejszej sprawie. Niezależnie od tych argumentów, w realiach niniejszej sprawy mamy do czynienia z sytuacją szczególną. Ustawodawca przewidział bowiem w art. 207 ust. 9 u.f.p. regulację dotyczącą spornej w niniejszej sprawie kwestii, a mianowicie zasadności wydania decyzji w trybie administracyjnym określającej wysokość i termin zwrotu środków otrzymanych przez beneficjenta. Wyklucza to automatycznie, przynajmniej w omawianym zakresie, drogę postępowania cywilnego wywodzoną z treści umowy o dofinansowanie. W związku z tym, organy administracyjne zasadnie wydały decyzję na podstawie 207 u.f.p. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, jego stosowanie nie może zostać wyłączone postanowieniami umowy. Brak jest zatem możliwości zastąpienia obowiązku jego stosowania przez organy administracji ustaleniami zawartymi w umowie łączącej strony w ramach swobody zawierania umów. W tym stanie rzeczy, zarzut dotyczący naruszenia art. 1 k.p.a. okazał się nietrafny.

Nie mogą być także skuteczne w niniejszym postępowaniu wskazywane w skardze zarzuty dotyczące rzekomych nieprawidłowości przy zawarciu umowy wynikające z kwestii dotyczących reprezentacji w czasie tej czynności Samorządu Województwa [...].

Konieczne jest zdaniem Sądu jest zaznaczenie, że właściwa instytucja zawierając umowę z beneficjentem działa jako strona umowy, co bynajmniej nie wyłącza jej władczych uprawnień na dalszym etapie udzielania i kontrolowania prawidłowości wydatkowania przyznanej ze środków publicznych pomocy. Wówczas bowiem w myśl art. 207 ust. 9 u.f.p. instytucja wydając decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin działa w charakterze organu administracji. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, albo ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, albo ustawy o zasadach realizacji programów, albo, pełniący funkcję instytucji pośredniczącej dla Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym, albo pełniący funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej w programach finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, albo odpowiedzialny za wdrożenie instrumentu "Łącząc Europę" wydaje przedmiotową decyzję.

Z ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2017 r., poz. 1376), dalej: u.z.p.p.r., wynika, że polityka rozwoju prowadzona jest między innymi przez samorząd województwa (art. 3 pkt 2), co znajduje swoje odzwierciedlenie chociażby w szczegółowej treści regulacji zawartej w art. 15 - 20 tej ustawy. Na podstawie art. 5 pkt 2 u.z.p.p.r. w przypadku regionalnego programu operacyjnego instytucją zarządzającą jest zarząd województwa, który jest odpowiedzialny za przygotowanie i realizację programu operacyjnego. Do zadań instytucji zarządzającej należy zgodnie z art. 26 u.z.p.p.r. nie tylko dokonywanie płatności ze środków programu operacyjnego na rzecz beneficjentów (pkt 11), ale i także (m.in.) prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym kontroli realizacji poszczególnych dofinansowanych projektów (pkt 14) oraz odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych (pkt 15), a także ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 (pkt 15a).

W przepisach przewidziano zatem kompetencje do działania na określonym etapie postępowania jako strona umowy, którą z rozpoczęcia procedury o zwrot środków traci ten status i występuje jako organ administracyjny. Skoro zatem ustawodawca przewidział taki podział, wyodrębniając status instytucji na poszczególnych etapach nieuzasadnionym jest pogląd, że Samorząd Województwa rozstrzyga we własnej sprawie, albowiem działa zgodnie i na podstawie jednoznacznie brzmiących przepisów prawa.

W art. 46 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 2096), dalej: u.s.w. przewidziano możliwość wydawania decyzji administracyjnych przez dwa organy jednostek samorządu terytorialnego. Jest przy tym zasadą, że jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje marszałek województwa (art. 46 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa). Właściwość zarządu województwa do wydawania rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach z zakresu administracji, ma miejsce przy podejmowaniu decyzji określających kwotę przypadającą do zwrotu w przypadkach przewidzianych w art. 207 ust. 1 u.f.p. W razie bowiem stwierdzenia okoliczności ujętych w tym przepisie, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego beneficjentowi do zwrotu środków - wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków (art. 207 ust. 9 u.f.p.). Decyzje wydane przez zarząd województwa w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje marszałek, przy czym w decyzji wymienia się imiona i nazwiska członków zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji (art. 46 § 2a ustawy o samorządzie województwa). Nadmienić nadto należy, że z treści § 57 Statutu Województwa [...] wynika, iż decyzje i postanowienia wydawane przez zarząd w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje Marszałek Województwa, zaś w czasie jego nieobecności upoważniony Wicemarszałek lub Członek. Znajdująca się w aktach sprawy decyzja z dnia [...] listopada 2016 r. podpisana została przez Marszałka Województwa, a nadto wynika z niej, że brał w jej wydaniu udział określony z imienia i nazwiska Wicemarszałek, zaś została opracowana przez głównego specjalistę, Kierownika Referatu Autoryzacji i Płatności, Dyrektora Departamentu Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich i radcę prawnego.

Bezzasadny jest także zarzut wadliwego oznaczenia organu w tej decyzji. Ze złożonych na stosownych odciskach pieczęci jednoznacznie wynika, że podpisał ją Marszałek Województwa [...] udział w jej wydaniu brał Wicemarszałek [...] Oczywistym przy tym jest, że osoby te reprezentowały zarząd województwa, co wynika z ustawy. Tak oznaczony organ wydający decyzję spełnia wymogi postępowania administracyjnego. Nie zmienia tego zawarte w uzasadnieniu decyzji stwierdzenie, ze rozstrzygał samorząd województwa, skoro zarząd jest jego organem wykonawczym. Brak jest przy tym – jak oczekuje Skarżący - przepisu obligującego do umieszczenia na egzemplarzu decyzji odcisku pieczęci organu. Sąd ustalenia te czynił na podstawie oryginału decyzji znajdujących się w aktach, nie zaś dołączonej do skargi kopii jej pierwszej i ostatniej strony wykonanej w taki sposób, że niewidoczny jest odcisk pieczęci marszałka i podpisy innych osób.

Sąd nie uwzględnił przy tym wniosku dowodowego o dołączenie do akt dokumentów, które znajdują się już w aktach sprawy, jako zbędnego.

Zarzut naruszenia art. 57 ust. 1 u.s.w. poprzez pominięcie braku upoważnienia wicemarszałka do wezwania do zwrotu środków jest niezasadny. W niniejszych rozważaniach nie sposób pominąć, że umowa o dofinansowanie zawarta została pomiędzy Skarżącym a "Samorządem Województwa [...]" reprezentowanym przez Wicemarszałka [...] i członka zarządu [...] Ustawodawca w art. 207 ust. 9 u.f.p. przyznał instytucji, która co do zasady, jest stroną umowy o udzielenie dofinansowania, możliwość władczego działania w stosunku do beneficjenta, w razie niewywiązania się przez niego z obowiązku przestrzegania warunków umowy i w rezultacie - odmowy dobrowolnego zwrotu środków nieprawidłowo pobranych lub wykorzystywanych. Jak już sygnalizowano, na etapie poprzedzającym wydanie decyzji o zwrocie płatności, obejmującym również wezwanie do zwrotu przewidziane w art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych, instytucja żądająca zwrotu działa jako strona umowy. Przepis art. 207 ust. 8 tej ustawy wyraźnie bowiem przyznaje uprawnienie do żądania zwrotu instytucji, która podpisała umowę z beneficjentem. Nie może zatem zgodzić się z poglądem jakoby Wicemarszałek nie był upoważniony do wezwania beneficjenta do zwrotu środków. Na przedmiotowym wezwaniu złożył także podpis członek zarządu, a zatem osoby reprezentujące stronę – Samorząd Województwa [...] – do zawarcia umowy o dofinansowanie. Z art. 57 ustawy o samorządzie województwa, na który powołuje się skarżący wynika, że oświadczenia woli w imieniu województwa składa marszałek województwa wraz z członkiem zarządu województwa, chyba że statut województwa stanowi inaczej. Z kolei w § 62 ust. 1 Statutu Województwa [...] stanowi, że oświadczenia woli w imieniu Województwa składają łącznie: 1) Marszałek i Wicemarszałek; 2) Marszałek i członek Zarządu; 3) dwóch Wicemarszałków; 4) Wicemarszałek i członek Zarządu.

Sąd nie znalazł także podstaw, aby zaakceptować zarzut wadliwego doręczenia wezwania do zwrotu środków. Z potwierdzeń odbioru dołączonych do wezwania do zwrotu środków jednoznacznie wynika, iż zarówno Skarżacy, jak i jego pełnomocnik otrzymali odpis przedmiotowego wezwania.

Odnosząc się do zarzutów skargi podważających prawidłowość postępowania dowodowego stwierdzić należy ich niezasadność. Zarząd Samorządu Województwa [...] – reprezentowany przez Marszałka i Wicemarszałka Województwa w postanowieniu z [...] września 2016 roku ustosunkował się do wniosków dowodowych Skarżącego, odmawiając przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Strony i świadka we wnioskowanym zakresie oraz dowodu z opinii biegłego. Skarżący został pouczony o możliwości zaskarżenia postanowienia w odwołaniu od decyzji. Organ orzekając w I Instancji rozstrzygnął w zakresie tych wniosków dowodowych. Wobec wniesienia przez Skarżącego odwołania od decyzji organu I instancji i zawartego wniosku o przeprowadzenie dowodów, Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Strony, świadka i opinii biegłego prawidłowo i przekonująco uzasadniając swoje stanowisko niezasadnością przeprowadzenia tych dowodów na wskazane okoliczności dla rozstrzygania. Powody odstąpienia Strony od umowy nie mają znaczenia dla obowiązku zwrotu pobranych środków wraz z odsetkami. Skarżący wykorzystał przysługujące mu uprawnienie do zaskarżenia postanowienia dowodowego organu I Instancji podnosząc w tym zakresie stsoswne zarzuty w odwołaniu. Także w ocenie Sądu zgromadzone w toku postępowania dowody, są w pełni wystarczające dla poczynienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń. Przede wszystkim, podkreślenia wymaga, że omówiony już przepis art. 207 u.f.p. nie przewiduje konieczności analizy oraz oceny przyczyn, z powodu których Skarżący nie zrealizował projektu. O zwrocie pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości środków należy orzec niezależnie od przyczyny wystąpienia takich nieprawidłowości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2017 r. sygn.. akt II GSK 186/16). W razie stwierdzenia wystąpienia przesłanek z art. 207 u.f.p. organ nie bada winy czy też zamiaru beneficjenta, jego dobrej bądź złej wiary. W u.f.p. nie przewidziano żadnych okoliczności - wystąpienia winy lub jej rodzaju czy też zakresu udziału podmiotów trzecich w powstaniu sytuacji prowadzących do zwrotu środków. W realiach niniejszej sprawy, bez wątpienia spełnione zostały przesłanki zawarte w w/w przepisie tj. stwierdzenie nienależnego pobrania środków. Skarżący nie zrealizował projektu w terminie określonym w umowie, nie osiągnął zamierzonego celu, na który otrzymał dofinansowanie. Okoliczność ta pozostaje bezsporna, wynika nadto ze zgromadzonej przez organy administracyjne dokumentacji, a także z twierdzeń Skarżącego. Z kolei, przeprowadzenie dowodów z przesłuchania Strony, wskazanego świadka i opinii biegłego miałoby na celu wyłącznie wykazanie braku zawinienia Skarżącego w nierealizowaniu projektu, co pozostaje bez znaczenia dla zastosowania art. 207 u.f.p., a także dla rozstrzygnięcia czy działanie organów w tym zakresie było zgodne z prawem. Przypomnieć należy, iż materia niniejszego postępowania dotyczy zasadniczo analizy, czy wydanie decyzji o zwrocie środków dofinansowania w oparciu o art. 207 u.f.p. było działaniem zgodnym z prawem, nie zaś czy spełnione zostały przesłanki do wypowiedzenia umowy o dofinansowanie, od której zresztą odstąpił Skarżący.

Przechodząc do analizy zarzutu z pkt 13 skargi zauważyć trzeba, iż zgodnie z treścią § 12 ust. 1 i 4 umowy o dofinansowanie z 2 października 2013 r. Samorząd Województwa żąda zwrotu pomocy zgodnie z art. 27 ustawy, przepisami rozporządzenia lub przepisami o finansach publicznych. Odsetki naliczane są, w wysokości jak dla zaległości podatkowych, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Poprzedzając zasadnicze rozważania dotyczące braku zasadności przedstawionego przez Skarżącego zarzutu (pkt 13) zauważyć należy, iż w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, Zarząd Województwa [...] – reprezentowany przez Wicemarszałka Województwa upoważnionego do działania w zastępstwie Marszałka Województwa i członka zarządu skierował do beneficjenta wezwanie o zwrot części dofinansowania. Ze względu na brak dobrowolnego zwrotu pozostałej części środków Skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego (zarzut 9 skargi).

Decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p., wydawana jest po bezskutecznym upływie terminu, w którym beneficjent zobowiązany został do zwrotu środków. Decyzja ta ma jednakże charakter deklaratoryjny, nie kreuje bowiem nowego stosunku prawnego, ale stwierdza, że w przeszłości powstał stan uzasadniający jej wydanie i wiąże z nim określone konsekwencje w postaci odsetek. Wobec tego w przypadku zaistnienie samych przesłanek z art. 207 u.f.p. istnienie zobowiązania powstaje z mocy prawa, a nienależnie pobrane środki podlegają zwrotowi. Jeżeli beneficjent zwróci środki dobrowolnie, decyzji nie wydaje się, choć środki i tak podlegają obowiązkowi zwrotu. Akt administracyjny w postaci ostatecznej decyzji orzekającej zwrot środków jest natomiast potrzebny w sytuacji, w której beneficjent nie zwrócił środków dobrowolnie i niezbędny jest tytuł wykonawczy, w oparciu, o który środki te mogą zostać odzyskane w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazany w art. 207 ust. 1 u.f.p. upływ 14-dniowego terminu pozwala jedynie na wszczęcie postępowania egzekucyjnego co do zaległości wskazanej w decyzji, która powstała już wcześniej z mocy prawa. Nie ma absolutnie żadnych wątpliwości, że decyzja orzekająca o zwrocie środków przez beneficjenta nie jest decyzją konstytutywną, a zatem zaległość wynikająca z wykorzystaniem środków z naruszeniem procedur o których mowa w art. 184 u.f.p. nie wynika z tej decyzji, lecz powstała wcześniej wskutek wykorzystania tych środków z naruszeniem procedur czego efektem jest obowiązek jej zwrotu z mocy prawa, z odsetkami liczonymi od dnia przekazania tych środków beneficjentowi (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 240/17). Podzielając w pełni przytoczony pogląd, stwierdzić należy, że omawiany zarzut skargi okazał się całkowicie chybiony. Sam fakt dobrowolnego zwrotu kwoty 450.000 zł nie oznacza, że prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skoro Skarżący [...] grudnia 2013 r. otrzymał tytułem dofinansowania środki w kwocie 450.000 zł, w tym dniu pobrał je nienależnie wobec zaniechania realizacji projektu objętego umową o dofinansowanie, a tym samym nie dopełnił przewidzianych w niej warunków. Nie mogło zatem, wbrew twierdzeniom skarżącego, dojść do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. wobec dobrowolnego zwrotu przez niego kwoty 450.000 zł bez należnych odsetek, liczonych już od dnia otrzymania przez niego środków tj. [...] grudnia 2013 r. Z tego też względu, organ administracji działając na podstawie przepisów prawa zobowiązany był do wydania decyzji deklaratoryjnej określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków.

Mając na względzie zarzut z pkt 7 skargi, podkreślenia wymaga, iż organ w zaskarżonej skargą decyzji określił, iż odsetki liczone są od dnia, w którym Skarżący faktycznie otrzymał środki. Wobec czego, w ocenie Sądu brak jest podstaw w niniejszym postępowaniu do prowadzenia rozważań dotyczących stanowiska Skarżącego o obowiązku zwrotu na jego rzecz odsetek z powodu spóźnionej wypłaty.

Zarzut dotyczący art.15 i 16 k.p.a. także okazał się nietrafny. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał [...] sierpnia 2015 roku decyzję uchylającą decyzję p.o. Dyrektora Departamentu Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich w Urzędzie Marszałkowskim Województwa [...] z [...] kwietnia 215 r. w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji wprost wynika, iż umorzenie postępowania wynikało z braku upoważnienia T. K. p.o. Dyrektora Departamentu Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich w Urzędzie Marszałkowskim Województwa [...] do wydania zaskarżonej decyzji. Organ II Instancji nie odnosił się do zarzutów merytorycznych podniesionych przez Stronę. Wyjaśnić zatem należy że jedynie w sytuacji funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji. Skoro zatem decyzja z [...] sierpnia 2015 r. nie rozstrzygała sprawy co do istoty możliwe było dalsze procedowanie w sprawie. Toczyło się ono zresztą w ten sposób, że uprawnione organy prawidłowo wezwały do zwrotu pomocy wraz z odsetkami a wobec braku tego zwrotu zasadnie wszczęły postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji merytorycznej w trybie art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych. W konsekwencji Sąd uznał, że decyzje wydane w sprawie nie są wadliwe, a tym samym nie zachodziły przyczyny umorzenia postępowania na żadnym etapie postępowania administracyjnego.

Żaden z argumentów skargi nie przemawia za koniecznością wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Wobec braku podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.