Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 31/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 maja 2010 r. sprawy ze skargi P. B. O. P. N. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 15 stycznia 2008 r. nr XXX/282/V/2008 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części Północnej Południowo-Zachodniego Klina Zieleni oddala skargę


UZASADNIENIE

IV SA/Po 31/10

UZASADNIENIE

Uchwałą nr CII/1183/IV/2006 Rady Miasta Poznania z dnia 12 września 2006 r. przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części północnej "Południowo-Zachodniego Klina Zieleni" w Poznaniu. W związku z ogłoszeniem Prezydenta Miasta Poznania o przystąpieniu do sporządzenia wyżej wymienionego planu E. S.A. w dniu 22 listopada 2006 r. zgłosiła o wniesienie do opracowanego planu zapisu o:

- możliwość budowy na nieruchomości położonej przy ulicy Z., oznaczonej geodezyjnie: obręb J., ark. mapy [...], działka nr [...] i [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych, średniowysokich, w zabudowie szeregowej,

- zachowanie istniejących klinów zieleni wzdłuż obu brzegów Strumienia Junikowskiego od ulicy G. do torów kolejowych, w odległości do 35-40 m od osi Strumienia, w celu zapewnienia ochrony unikatowej doliny Strumienia Junikowskiego.

Rozstrzygnięciem Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] grudnia 2006r. w sprawie rozpatrzenia wniosków do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części północnej "Południowo-Zachodniego Klina Zieleni" w Poznaniu – część D na podstawie art. 17 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 z późn. zm.) Prezydent Miasta Poznania po zapoznaniu się z wnioskami wniesionymi do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części północnej "Południowo-Zachodniego Klina Zieleni" w Poznaniu – część D rozstrzygnął o sposobie ich rozpatrzenia zgodnie z ustaleniami zawartymi w tabeli: Wykaz wniosków do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części północnej "Południowo-Zachodniego Klina Zieleni" w Poznaniu – część D.

W dniu 25 października 2007 r. E. S.A., wieczysty użytkownik nieruchomości o łącznej powierzchni około 1,8 ha objętych ww. planem miejscowym, oznaczonych geodezyjnie: obręb J., arkusz mapy [...], działki nr [...],[...],[...],[...],[...] oraz działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] pod gminną drogą publiczną ulicą Z, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 03.80.717 z 10 maja 2003 r.) zakwestionował ustalenia przyjęte w przedmiotowym projekcie planu miejscowego z następujących powodów:

1. Nie został uwzględniony wniosek spółki (pismo nr [...] z dnia [...].11.2006 r.) o ustalenie możliwości budowy na działkach [...] i [...] o łącznej pow. 0,4 ha, budynków mieszkalnych jednorodzinnych, średniowysokich, w zabudowie szeregowej.

2. Ustalenia przyjęte w projekcie planu miejscowego odnośnie przeznaczenia działek [...],[...] oraz [...] , [...] i [...] (część) pod tereny zielone są bezzasadne, nieracjonalne i sprzeczne z ww. ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu ..., ponieważ:

- nie uwzględniają zobiektywizowanego zapotrzebowania ogółu społeczeństwa na tereny pod budownictwo mieszkaniowe,

- uniemożliwiają wykorzystanie istniejącej infrastruktury ul. Z. z utwardzoną jezdnią, oświetleniem, szerokimi poboczami, miejscami postojowymi wraz z kolektorem sanitarnym, siecią wodociągową i stacją transformatorową,

- uniemożliwiają wykorzystanie wykonanych w latach 1974-1982 regulacji Strumienia Junikowskiego i niwelacji terenu wzdłuż ul. Z. po stronie południowo-zachodniej,

- oparte są na nieważnym miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Poznania z pierwszej połowy lat 90-tych ubiegłego wieku, kiedy to nieracjonalnie zakładano ekstensywny rozwój miasta, z dala od centrum, na nowych terenach, co uniemożliwia wykorzystanie już istniejącej infrastruktury i wymusza konieczność poniesienia zbędnych nakładów na nową infrastrukturę,

- nierówno traktują działki położone wzdłuż ulicy Z. po stronie południowo-zachodniej, np. działki nr [...] i część [...], które są przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne i usługi, a działki [...],[...],[...],[...] przeznacza się pod zieleń, pomimo że są położone w dalszej odległości od strumienia Junikowskiego,

- są nieetyczne i krzywdzące dla E. S.A., który w latach 1975-1982 własnym kosztem i staraniem na wykupionym i odrolnionym terenie uregulował Strumień Junikowski i wybudował ulicę Z. z pełną infrastrukturą, a ustalenia projektu planu uniemożliwiają przynajmniej częściowe (działki nr [...] i [...]) wykorzystanie terenu na cele gospodarcze.

W przypadku nie uwzględnienia wniosku Spółki w zakresie przeznaczenia działek nr [...] i [...], Zarząd Spółki rozważa wystąpienie do gminy o odszkodowanie lub wykupienie przedmiotowych nieruchomości w trybie art. 36 cytowanej powyżej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Rozstrzygnięciem z dnia [...] listopada 2007 r. w sprawie rozpatrzenia uwag wniesionych do wyłożonego do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części północnej "Południowo-Zachodniego Klina Zieleni" w Poznaniu – obszar D na podstawie art. 17 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 82, poz. 717 z późn. zm.) po zapoznaniu się z uwagami wniesionymi do wyłożonego do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części północnej "Południowo-Zachodniego Klina Zieleni" w Poznaniu – obszar D Prezydent Miasta Poznania rozstrzygnął o sposobie ich rozpatrzenia zgodnie z ustaleniami zawartymi w tabeli: "Wykaz uwag wniesionych do wyłożonego do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wykaz dotyczy projektu planu miejscowego dla obszaru części północnej "Południowo-Zachodniego Klina Zieleni" w Poznaniu – obszar D.

Uchwałą nr XXX/282/V/2008 Rady Miasta Poznania z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części północnej "Południowo-Zachodniego Klina Zieleni" w Poznaniu – obszar D na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm. dalej u.s.g.) oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. nr 80, poz. 717, ze zm.) Rada Miasta Poznania uchwaliła, co następuje:

- po stwierdzeniu zgodności ze "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania" – uchwała nr XXII/276/III/99 Rady Miasta Poznania z dnia 23 listopada 1999 roku, zmieniona uchwałą nr XXV/171/IV/2003 Rady Miasta Poznania z dnia 10 lipca 2003 roku – uchwala się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części północnej "Południowo-Zachodniego Klina Zieleni" w Poznaniu – obszar D, zwany dalej "planem". Plan obejmuje obszar, którego granicę wyznaczają: ulica G., ulica W. łącznie z projektowanym odcinkiem łączącym ją z ulicą M., północna granica torów kolejowych, południowo-zachodnie granice działek położonych po południowo-zachodniej stronie ulicy Kamienickiej i ulica Z. Granicę obszaru objętego planem określa rysunek planu. Integralnymi częściami uchwały:

- załącznik nr 1 – stanowiący część graficzną, zwaną dalej "rysunkiem planu", opracowany w skali 1:1000 i zatytułowany: Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części północnej "Południowo-Zachodniego Klina Zieleni" w Poznaniu – obszar D;

- załącznik nr 2 – stanowiący rozstrzygnięcie Rady Miasta Poznania o sposobie rozpatrzenia uwag wniesionych do projektu planu;

- załącznik nr 3 – stanowiący rozstrzygnięcie Rady Miasta Poznania o sposobie realizacji zapisanych w planie inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz o zasadach ich finansowania.

Jak wynika z treści uchwały, działki leżą na terenie oznaczonym symbolem "2 Kz-ZP/WS", który zgodnie z § 3 pkt 4 tejże uchwały oznacza "tereny zieleni urządzonej i wód powierzchniowych śródlądowych w klinie zieleni" i odnośnie do którego § 10 wprowadza ograniczenie w użytkowaniu polegające na zakazie lokalizacji budynków. Plan został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 26.03.2008 r. a wszedł w życie 26.04.2008 r. Z treści § 5 cytowanej uchwały wynika, że ustalono następujące zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego:

1) nakaz zastosowania nawierzchni umożliwiających infiltrację wód opadowych na terenach przejść przeznaczonych dla ruchu pieszego i rowerowego;

2) nakaz rekultywacji terenu zgodnie z przepisami odrębnymi, w przypadku stwierdzenia zanieczyszczenia gleby lub ziemi albo zmiany naturalnego ukształtowania i naturalnego spływu wód powierzchniowych;

3) zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu przepisów odrębnych, z wyjątkiem inwestycji celu publicznego zapisanych w planie;

4) zakaz lokalizacji obiektów i funkcji, innych niż wskazane w pkt 3, powodujących uciążliwości dla środowiska;

5) nakaz zachowania określonych przepisami odrębnymi dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku:

a) dla terenu MW jak dla terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej,

b) dla terenów 1MW/U i 2MW/U jak dla terenów mieszkaniowo-usługowych;

6) w zakresie gospodarki odpadami:

a) nakaz segregacji odpadów oraz usuwanie ich zgodnie z miejskim planem gospodarki odpadami,

b) nakaz zagospodarowania mas ziemnych pochodzących z wykopów, a spełniających standardy jakości gleby lub ziem, poprzez wykorzystanie ich do kształtowania terenów zieleni towarzyszącej inwestycjom, z dopuszczeniem usuwania ich także poza obszar planu, zgodnie z przepisami odrębnymi;

7) nakaz prowadzenia gospodarki wodno-ściekowej zgodnie z przepisami odrębnymi.

W zakresie zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej ustalono nadzór archeologiczno-konserwatorski podczas wykonywania robót ziemnych, jeżeli wymagają tego przepisy odrębne.

W dniu 27 maja 2009 r. P.N. – aktualny użytkownik wieczysty przedmiotowych działek złożył wniosek na podstawie art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczący działek o numerach geodezyjnych [...] i [...] arkusz [...], obręb J. położonych przy ulicy Z. Postulował on przeznaczyć nieruchomości pod średniowysoką zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z możliwością realizacji usług podstawowych. W uzasadnieniu podniósł, że na terenie wnioskowanej nieruchomości realizowana jest obecnie inwestycja polegająca na budowie 2 budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Prowadzona jest ona w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę wydaną przez Prezydenta Miasta Poznania, a stopień zaawansowania prac szacuje się na około 70%. Zgodnie z obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania wnioskowana nieruchomość znajduje się na obszarze określonym symbolem M1SW/M2n oznaczającym tereny zabudowy średniowysokiej, mieszkaniowej, wielorodzinnej blokowej i kwartałowej, z dopuszczeniem terenów zabudowy niskiej, mieszkaniowej jednorodzinnej i uzupełnionej o usługi podstawowe.

Postulowane przeznaczenie nieruchomości jest więc w pełni zgodnie z zapisami obowiązującego Studium.

Opracowanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Junikowo Południe" w Poznaniu dla wnioskowanej nieruchomości jest również niezbędne ze względu na fakt, że obecnie znajduje się ona w granicach obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru części północnej "Południowo-Zachodniego Klina Zieleni" w Poznaniu – część D. Zgodnie z zapisami tego planu nieruchomość przeznaczona jest pod realizację terenów zieleni urządzonej i wód powierzchniowych śródlądowych w klinie zieleni (symbol 2Kz-ZP/WS).

Takie przeznaczenie nieruchomości jest całkowicie nieuzasadnione w świetle zapisów obowiązującego Studium. Ponadto utrzymanie w obrocie prawnym planu, który uniemożliwia prowadzenie na legalnie wybudowanym obiekcie budowlanym prac mających na celu utrzymanie go we właściwym stanie technicznym, jest niedopuszczalne.

Biorąc powyższe pod uwagę, wnoszę o przeznaczenie położonych przy ulicy Z działek numer [...] i [...] pod realizację zabudowy o funkcji mieszkalnej wielorodzinnej z usługami podstawowymi.

Pismem z dnia 19 października 2009 r. P.N. reprezentowany przez r. pr. M.L. wezwał Radę Miasta Poznania do usunięcia naruszenia interesu prawnego spowodowanego uchwałą nr XXX/282/V/2008 Rady Miasta Poznania z dnia 15 stycznia 2008 r. domagając się uchylenia uchwały w całości, ewentualnie poprzez uchylenie uchwały w zakresie, w jakim dotyczy ona działek [...]oraz [...] z arkusza mapy [...], obręb J. W uzasadnieniu podniesiono, iż doszło do naruszenia następujących przepisów:

1) art. 31 oraz art. 64 Konstytucji poprzez bezprawne i nieuzasadnione naruszenie prawa użytkowania wieczystego Działek przysługującego wzywającemu;

2) art. 233 Kodeksu cywilnego poprzez bezprawne ograniczenie prawa wzywającego jako użytkownika wieczystego do korzystania, a konkretnie do zabudowy i zagospodarowania Działek;

3) art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27.03.2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717, zwanej dalej: "UPZP") poprzez nieuzasadnione nieuwzględnienie przy sporządzaniu Obowiązującego Planu prawa użytkowania wieczystego przysługującego wzywającemu:

4) art. 6 ust. 2 UPZP poprzez bezprawne ograniczenie prawa wzywającego jako użytkownika Działek do zagospodarowania terenu;

5) art. 9 ust. 4 UPZP poprzez zlekceważenie przy uchwalaniu Obowiązującego Planu okoliczności, iż zakończone zostały prace nad nowym studium, z którym Obowiązujący Plan pozostaje niezgodny.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Prezydent Miasta Poznania pismem z dnia 16 listopada 2009 r. wyjaśnił, iż podniesione zarzuty są bezzasadne. Gminie z mocy ustawy przysługuje władztwo planistyczne, które upoważnia organy gminy do stosowania konkretnych rozwiązań planistycznych. Organy gminy przeprowadziły procedurę uchwalenia planu miejscowego zgodnie z przepisami ustawy o p.z.p. Przedmiotowy plan miejscowy jest zgodny z ustaleniami Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Poznania w momencie uchwalenia planu. Podkreślono także, iż obecnie trwa procedura związana z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru "Junikowo Południe" w Poznaniu obejmującego swym zakresem działki P.N., który uczestniczy w procedurze uchwalenia tego planu poprzez złożenie wniosku o umożliwienie lokalizacji zabudowy mieszkaniowej średniowysokiej wielorodzinnej.

P.N. złożył skargę na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 15 stycznia 2008 r. nr XXX/282/V/2008, zarzucając jej naruszenie następujących przepisów prawa:

1) art. 31 oraz art. 64 Konstytucji poprzez bezprawne i nieuzasadnione naruszenie prawa użytkowania wieczystego Działek przysługującego skarżącemu;

2) art. 233 Kodeksu cywilnego poprzez bezprawne ograniczenie prawa skarżącego jako użytkownika wieczystego do korzystania, a konkretnie do zabudowy i zagospodarowania Działek;

3) art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27.03.2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717, zwanej dalej: "UPZP") poprzez nieuzasadnione nieuwzględnienie przy sporządzaniu Obowiązującego Planu prawa użytkowania wieczystego przysługującego skarżącemu;

4) art. 6 ust. 2 UPZP poprzez bezprawne ograniczenie prawa skarżącego jako użytkownika wieczystego Działek do zagospodarowania terenu;

5) art. 9 ust. 4 UPZP poprzez zlekceważenie przy uchwalaniu Obowiązującego Planu okoliczności, iż zakończone zostały prace nad nowym studium, z którym Obowiązujący Plan pozostaje niezgodny.

Jednocześnie na podstawie art. 147 § 1 pkt 2 ppsa wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, ewentualnie o stwierdzenie nieważności uchwały w części w jakiej dotyczy ona przedmiotowych działek, z uwagi na rażące naruszenie prawa.

W uzasadnieniu podniesiono między innymi, że postanowienia planu ograniczające możliwość korzystania z danej nieruchomości – w szczególności wyłączające daną nieruchomość spod zabudowy – naruszają interes prawny właściciela tej nieruchomości. Nadto wskazano, iż ingerencja gminy w sferę prawa własności jest wprawdzie dopuszczalna i wynika z jednoznacznego upoważnienia ustawowego, jednakże dopuszczalna, a zatem i legalna ingerencja gminy w uprawnienia właściciela odnośnie nieruchomości położonych na jej obszarze nie może oznaczać zupełnej dowolności i arbitralności w tym zakresie. Zdaniem Skarżącego doszło również do nadużycia władztwa planistycznego, w tym w szczególności zasady jakości i spójności planowania, racjonalności, perspektywiczności i stałości planów miejscowych, ich funkcji koordynacyjnej i stabilizacyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniesiono, że obowiązek uwzględniania w planowaniu przestrzennym prawa własności (jak również prawa użytkowana wieczystego, które jest zbliżone swym zakresem do prawa własności), o którym mowa w art. 1 ust. 2 pkt 7 wynika z konstytucyjnej gwarancji ochrony prawa własności. Jednak w celu właściwej interpretacji tego przepisu należy jego treść zestawić z treścią art. 6 upzp jak również z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP.

Ustawodawca w art. 64 ust. 3 Konstytucji RP wskazał przesłanki dopuszczalności ograniczenia prawa własności, wskazując, iż ograniczenia takiego można dokonać tylko w drodze ustawy. Ponadto ustawodawca, w art. 140 kc określił granice własności, którymi są przepisy ustawy, zasady współżycia społecznego oraz społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa, a w przypadku użytkowania wieczystego będą to granice określone przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu gminy w użytkowanie wieczyste. Z kolei ustawodawca wyraźnie wskazał w art. 6 ust. 1 upzp, iż ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 9 ust. 4 upzp wskazano, iż przedmiotowy plan miejscowy został uchwalony pod rządami obowiązującego w dniu uchwalenia planu miejscowego, tj. jest w dniu 15 stycznia 2008 roku, Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Poznania – Uchwała nr XXII/276/III/99 Rady Miasta Poznania z dnia 23 listopada 1999 r., zmieniona uchwałą z dnia 10 lipca 2003 roku nr XXV/171/IV/2003. Istotnym w danej kwestii jest ścisłe ustalenie i przedstawienie stanu faktycznego związanego z procedurą uchwalenia zmiany "Studium ..." z dnia 18 stycznia 2008 roku oraz procedury uchwalenia przedmiotowego planu. Stąd, w odpowiedzi na wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa, organ w dużej mierze skupił się na wnikliwej jego prezentacji. Podkreślono także fakt, iż przedmiotowa zmiana "Studium ..." dotyczyła wielu zagadnień, a prace nad sporządzeniem jej pierwotnego projektu zakończono w sierpniu 2005 roku. W dniu 26 września 2006 roku Rada Miasta Poznania podjęła uchwałę o wstrzymaniu prac nad projektem zmiany "Studium ..." (uchwała nr C/III/1192/IV/37/2006). Następnie, już w ramach kadencji nowej Rady Miasta Poznania, wznowiono prace nad projektem zmiany "Studium ...". Projekt zmiany "Studium ..." przekazano do Komisji Polityki Przestrzennej Rady Miasta Poznania, której prace trwały od 28 marca 2007 roku i nie był znany ostateczny termin zakończenia prac Komisji. Jak wynika z powyższego, prace nad zmianą "Studium ..." były rozciągnięte w czasie i trwały wiele lat, głównie ze względu na objętość planowanych zmian. W okresie prac nad zmianą "Studium ..." obowiązywały ustalenia "Studium ..." z 1999 roku. Był to jedyny dokument stanowiący punkt wyjścia dla opracowywanych w tym okresie projektów planów miejscowych.

Nadto organ podniósł, iż plan miejscowy uchwalony został zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zgodnie z przepisami regulującymi procedurę planistyczną – i z samego faktu dokonania tej czynności nie można wywodzić naruszenia uprawnień podmiotu mającego prawo do nieruchomości objętej takim planem. W skardze brak jest wykazania przekroczenia kompetencji władztwa planistycznego, w szczególności poprzez naruszenie przepisów prawa. Zarzuty skarżącego sprowadzają się do stwierdzenia, że poprzez samo przyjęcie projektowanego planu uniemożliwiono korzystanie z prawa użytkowania wieczystego, naruszając tym samym art. 64 Konstytucji RP oraz 233 kc, jak również naruszono zasadę proporcjonalności (a tym samym art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). W związku z powyższym należy zadać pytanie, czy zarzuty skarżącego nie sprowadzają się w rzeczywistości do kwestionowania koncepcji urbanistycznej przyjętej w danym planie, do kształtowania której organy gminy miały prawo w ramach przysługującego im władztwa planistycznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 że zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 że zm. – dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Podstawą do wniesienia niniejszej skargi był przepis art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. W myśl tego przepisu (art. 101 ust. 1 )każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W orzecznictwie wyraźnie podkreśla się, iż w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone. Przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtowany jest na innych zasadach aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r. sygn. OSK 476/04, ONSAiWSA 2005/1/2).

Jak stwierdza się w orzecznictwie i literaturze przedmiotu skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 cyt. wyżej ustawy nie ma charakteru actio popularis, a to oznacza, iż do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. OSK 1437/04, Wokanda 2005/7-8/ s. 69; S. Prutis "Ochrona samodzielności gminy jako jednostki samorządu terytorialnego", wyd. NSA 2005, s. 367).

Skarżący musi zatem wykazać się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia, polegającym na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją (patrz wyrok NSA z dnia 4 września 2001 r., sygn. II SA 1410/01, lex 53376).

W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej normy prawnej (wyrok NSA z dnia 18 września 2003 r., sygn. II SA 2367/02, lex 80699).

W niniejszej sprawie Skarżący nie wykazał zaistnienia w dacie wnoszenia skargi naruszenia Jego interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżoną uchwałą polegającego na zaistnieniu związku między tą uchwałą, a własną indywidualną sytuacją prawną.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że na wniosek spółki E. S.A. (ówczesnego użytkownika przedmiotowych działek, które obecnie są w użytkowaniu wieczystym Skarżącego) w dniu 8 listopada 2007 r. dla działek została wydana przez Prezydenta Miasta Poznania ostateczna decyzja nr [...] o warunkach zabudowy.

Zgodnie z treścią tej decyzji na działkach mogła zostać zrealizowana inwestycja polegająca na budowie dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Z treści uchwały Rady Miasta Poznania z dnia 15 stycznia 2008 r. wynika, iż odnośnie przedmiotowych działek wprowadzono ograniczenie w użytkowaniu wieczystym polegającym na zakazie lokalizacji budynków. Obowiązujący wówczas plan został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 26 marca 2008 r., a wszedł w życie w dniu 26 kwietnia 2008 r. Równocześnie z procedurą uchwalenia obowiązującego wówczas planu trwała procedura zmiany Studium 1999 r., która została zakończona trzy dni po uchwaleniu obowiązującego planu tj. w dniu 18 stycznia 2008 r. W okresie pomiędzy uchwaleniem obowiązującego planu a jego opublikowaniem i wejściem w życie Prezydent Miasta Poznania ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. udzielił spółce E. S.A. pozwolenia na budowę na przedmiotowych działkach. W dniu 17 marca 2008 r. prawo użytkowania wieczystego przedmiotowych działek zostało przeniesione na rzecz Skarżącego a w dniu 21 marca 2008 r. została wydana ostateczna decyzja o przeniesieniu pozwolenia na budowę na rzecz Skarżącego.

W związku z uchwaleniem Studium 2008, rozpoczęto prace nad sporządzeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru "Junikowo Południe" w Poznaniu i w dniu 10 lutego 2009 r. Rada Miasta Poznania podjęła uchwałę nr XLIV/638/V/2009 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru "Junikowo Południe" w Poznaniu. Jak wynika z załącznika do wskazanej uchwały, przedmiotowe działki są objęte projektowanym planem. Teren na którym położone są działki, w Studium 2008 przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową.

"Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 u.s.g. musi występować obiektywnie i odnosić się do realnie istniejącej potrzeby ochrony prawnej. Musi to być interes o charakterze osobistym czyli własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Interes ten musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się do podmiotu kwestionującego akt prawa miejscowego i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu" (wyrok NSA z 23 maja 2002 r. IV SA 1486/2001, niepubl.: podobnie wyrok WSA w Białymstoku z 4 maja 2006 r. II SA/Bk 763/05 "Wspólnota" 2006, nr 27, s.46).

Interes prawny daje uprawnionemu możliwość domagania się załatwienia sprawy przez organ administracyjny.

Interes prawny podlega ochronie, która jest określana w przepisach prawnych przede wszystkim poprzez konstrukcję legitymacji procesowej oznaczającej wywodzące się z prawa materialnego uprawnienia do bycia stroną postępowania administracyjnego, zmierzającego do wydania aktu konkretyzującego normę prawną. Podmiot, legitymujący się interesem prawnym, staje się stroną postępowania. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowany aktem stosowania prawa materialnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że zaskarżona uchwała dotyczy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący w dacie wniesienia skargi nie wykazał zaistnienia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżoną uchwałą polegającego na zaistnieniu związku pomiędzy tą uchwałą a własną, indywidualną sytuacją prawną.

Skoro zatem skarżący nie wykazał, że nastąpiło poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały naruszenie jego zindywidualizowanego interesu prawnego lub uprawnienia, a subiektywne przekonanie skarżącego o wadliwości uchwały nie może stanowić podstawy do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny z uwagi na brak legitymizacji procesowej, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

MZ