Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2085/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6299 Inne o symbolu podstawowym 629
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.7, art.8 art 217 § 2 art 218
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.2 ust. 1 lit.b
journal: Dz.U. 2018 poz 1945
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 183 § 1 iw art 184
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 15 zss ust.3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędziowie: NSA Elżbieta Kremer NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 746/18 w sprawie ze skargi K.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 stycznia 2019 r. oddalił skargę K.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lutego 2018 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając to rozstrzygnięcie w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1) art. 217 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: kpa, przez błędne przyjęcie przez Sąd, że organ pierwszej instancji nie może wydać zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego;

2) art. 218 kpa przez błędne przyjęcie przez Sąd, że organ pierwszej instancji nie mógł wydać zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego, skoro jego żądanie odpowiadało stanowi prawnemu i faktycznemu na dzień składania wniosku o wydanie zaświadczenia;

3) art. 7 kpa przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

4) art. 8 kpa przez prowadzenie przez organy postępowania w sposób, który nie budzi zaufania skarżącego, w szczególności przez niepodjęcie działań zmierzających do uzyskania informacji i danych od innych organów i urzędów co do tego, czy na terenie W. istniała lub nie gromada, mimo że skarżący zwrócił się z takim wnioskiem, a co więcej nie podjęto żadnych czynności, aby ustalić, czy gromada oraz mienie gromadzkie obejmujące W. znajdowało się w jakichkolwiek rejestrach organu pierwszej instancji, w szczególności czy istniał rejestr mienia gromadzkiego lub inny rejestr gromad;

5) art. 2 ust. 1 lit. b dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. poz. 13, z późn. zm.), dalej: dekret, przez jego nieuwzględnienie i błędne przyjęcie, że nieruchomości określone jako dz. 13, 15 i 45 nie przeszły z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa z dniem wejścia w życie tego dekretu, a co więcej Wojewódzki Sąd Administracyjny w ogóle nie poruszył tych kwestii, co w ocenie skarżącego jest zasadniczym elementem rekonstrukcji stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanego zagadnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest kwestia odmowy wydania zaświadczenia, z którego treści miałoby wynikać, że na terenie wsi W. nie istniała gromada jako ustanowiona jednostka administracyjna. Odmowa wydania przez organy żądanego zaświadczenia wynikała z faktu braku posiadania przez Burmistrza Miasta i Gminy P. dokumentów mogących potwierdzić ten fakt.

Analiza zarzutów skargi kasacyjnej wskazuje, że zasadniczym argumentem wysuwanym przez jej autora jest nieprzeprowadzenie przez organy rozpatrujące wniosek pełnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu zgromadzenie dokumentów niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego.

Stosownie do treści art. 218 § 2 kpa organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Analiza zacytowanego przepisu wskazuje, że postępowanie to ma ograniczony zakres w stosunku do postępowania wyjaśniającego prowadzonego w ramach administracyjnego postępowania ogólnego. Ograniczenie zakresu postępowania wyjaśniającego prowadzonego w ramach postępowania zaświadczeniowego odpowiadać musi celowi tego postępowania, jakim jest wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakty albo stan prawny wynikający z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (por. art. 218 § 1 kpa). Konieczne postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane, i ustalenia ewentualnych ich dysponentów (zob. M. Jaśkowska (w:) M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022).

Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu, może on zaświadczyć o tym, co wynika z dokumentów pozostających w jego dyspozycji (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2022 r., sygn. akt III OSK 1262/21, czy z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1442/21). W ramach postępowania wyjaśniającego organ rozpatrujący wniosek o wydanie zaświadczenia nie ma kompetencji do wystąpienia do innych instytucji i organów.

W świetle powyższych wywodów należało zatem uznać, że zarzut naruszenia art. 7 kpa okazał się niezasadny podobnie jak zarzut naruszenia art. 218 kpa.

Za niezasadny należało uznać także zarzut naruszenia art. 8 kpa. Analiza tego zarzutu wskazuje bowiem, że został on powiązany z poprzednio rozpoznawanym zarzutem naruszenia art. 7 kpa w ten sposób, że w przypadku, gdyby zarzut naruszenia ten okazał się słuszny, to oznaczałoby to naruszenie przez organy prowadzące postępowanie zasady budowania zaufania do władzy publicznej.

W rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uznania za zasadny zarzutu naruszenia art. 2 ust. 1 lit. b dekretu. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy było bowiem wydanie zaświadczenia o nieistnieniu gromady jako mniejszej jednostki organizacyjnej wsi. Analiza wpływu wskazanego powyżej przepisu na możliwość wydania żądanego zaświadczenia wskazuje, że przepis ten nie znajdował zastosowania w prowadzonym postępowaniu i nie mógł zostać naruszony przez zaakceptowaną przez Sąd I instancji odmowę zadośćuczynienia żądaniu skarżącego.

Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organy rozpatrujące wniosek skarżącego nie miały podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści.

W świetle powyższych wywodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ppsa w zw. z art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.