Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1273/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta K. (dalej: "organ", "organ I instancji") na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 z późn. zm., dalej: "ustawa") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") odmówił A.C. (dalej: "Strona", "Skarżąca") przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad E.K. (dalej: matka Skarżącej", "osoba wymagająca opieki"). W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 1b oraz ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy, a następnie wyjaśnił, że jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji osoba wymagająca opieki jest osobą zamężną, a małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ponadto zgodnie z treścią orzeczenia [...] niepełnosprawność osoby wymagającej opieki istnieje od dnia 28 grudnia 2020 r. Powyższe stało się podstawą wydania decyzji odmownej. Decyzja została doręczona Stronie w dniu 19 lipca 2021 r.

W dniu 20 lipca 2021 r. (data wpływu do organu) Strona złożyła odwołanie od w/w decyzji podnosząc, że zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13 data powstania niepełnosprawności matki niezasadnie stała się przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreśliła również, że małżonek osoby wymagającej opieki ze względu na pogarszający się stan zdrowia nie jest w stanie należycie opiekować się żoną.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] r. nr [...], w oparciu o art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 570), oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy przedstawił czynności podjęte dotychczas w sprawie, przywołał podstawę normatywną rozstrzygnięcia, tj. treść art. 17 ustawy, następnie w powołaniu na akta sprawy ustalił, że matka Skarżącej legitymuje się orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] r. o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 marca 2024 r., niepełnosprawność istnieje od dnia 28 grudnia 2020 r., Strona sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką, która jest mężatką, mąż osoby wymagającej opieki nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, z oświadczenia małżonka osoby wymagającej opieki wynika, że opiekę sprawuje wyłącznie córka ponieważ ze względu na wiek (70 lat) i stan zdrowia (nadciśnienie, choroby układu krążenia) nie jest w stanie samodzielnie sprawować tej opieki. Organ odwoławczy stwierdził, że prezentowane przez Kolegium do tej pory stanowisko odnośnie art. 17 ust. 1b ustawy uległo zmianie w świetle aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W rezultacie Kolegium nie podzieliło stanowiska organu I instancji w zakresie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o art. 17 ust. 1b ustawy, w zakresie, w którym został uznany za niekonstytucyjny. Organ odwoławczy wyjaśnił, że świadczenie nie przysługuje, ponieważ małżonek osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, cytując przy tym art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy. Kolegium podkreśliło, że rozumie trudną sytuację Strony, jednak w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe obligowało, w ocenie Kolegium, do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Decyzję doręczono Stronie w dniu 11 sierpnia 2021 r.

Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (data nadania: 10 września 2021 r.) sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie i niezważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało uznaniem przez organ, że przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego jest niezasadne,

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędna wykładnię polegająca na ograniczeniu się do zastosowania wyłącznie wykładni językowej przepisu, podczas gdy należało zastosować wykładnię celowościową. Przy tak sformułowanych zarzutach Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zobowiązanie organu do wydania decyzji o przyznaniu Skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca podkreśliła, że organy nie odniosły się do oświadczenia małżonka osoby wymagającej opieki z dnia 1 lipca 2021 r. ani do oświadczenia Skarżącej z dnia 6 lipca 2021 r., zatem należy uznać, że nie zostały one uwzględnione przez organy w postępowaniu, ponadto organy nie podjęły żadnych czynności, które miałyby na celu ustalenie możliwości sprawowania przedmiotowej opieki przez męża osoby wymagającej opieki. Zdaniem Skarżącej z dokumentacji zgormadzonej w sprawie jednoznacznie wynika, że stan zdrowia matki Skarżącej uniemożliwia jej samodzielne funkcjonowanie i zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca zaakcentowała, że małżonek osoby wymagającej opieki nie jest w stanie wywiązywać się z obowiązku opieki bez narażania na niebezpieczeństwo siebie jak i żony, boryka się z własnymi problemami zdrowotnymi, dlatego też Skarżąca zrezygnowała z pracy w [...], zostawiła tam rodzinę i wróciła do Polski by zapewnić matce należytą opiekę przez całą dobę, co uniemożliwia jej jednocześnie podjęcie pracy zarobkowej w Polsce. W uzasadnieniu przedstawiał również koszty związane z rehabilitacją matki. Powyższej opisane naruszenia organów stanowią zdaniem Skarżącej o uchybieniu wymogom art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W odniesieniu do drugiego zarzutu skargi wskazała na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. II FSK 381/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. II SA/Gl 1353/20, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2016 r. sygn. I OSK 1171/15, podkreślając nieprawidłowość ograniczenia się jedynie do wykładni językowej, w sytuacji gdy literalne brzmienie przepisu nie koresponduje z wolą ustawodawcy, natomiast za Naczelnym Sądem Administracyjnym podniosła, że pozostawanie w związku małżeńskim będzie stanowić tylko wtedy skuteczną przeszkodę w przyznaniu świadczenia, gdy małżonek osoby wymagającej opieki będzie w stanie skutecznie taką pomoc świadczyć (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. I OSK 2103/20). Do skargi przedłożono dokumentację medyczną matki Skarżącej oraz faktury pozostające w związku z kosztami rehabilitacji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie, podkreślając, że wiek męża osoby wymagającej opieki oraz fakt, że leczy się on od wielu lat na nadciśnienie tętnicze nie mogą być wyłączną przesłanką do uznania, że w sprawie nie można zastosować literalnej wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy.

W piśmie z dnia 8 listopada 2021 r. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez organ odwoławczy w przedłożonej odpowiedzi na skargę, ponadto zauważyła, że organ nie wezwał Skarżącej do podjęcia dalszych czynności, które miałyby zmierzać do ustalenia braku możliwości sprawowania opieki przez męża nad niepełnosprawną żoną, wskazując, że w/w brak możliwości sprawowania opieki nie wynika z braku woli, lecz sprawowanie tej opieki jest obiektywnie niemożliwe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Na wstępie wskazania wymaga regulacja art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którą sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W odniesieniu do wniosku Skarżącej należy zauważyć, że wspomniana kontrola nie oznacza jednak przejęcia przez Sąd sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia.

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.

Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia rozstrzygnięć organów administracji publicznej Sąd uznał, że zaskarżone decyzje organów pierwszej i drugiej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania uzasadniających ich uchylenie w całości. Skarga zasługuje zatem na uwzględnienie.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożone w treści odpowiedzi na skargę z dnia 8 października 2021 r. oraz w treści pisma Skarżącej z dnia 8 listopada 2021 r. wnioski o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.).

Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 17 ust. 1 ustawy zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jak wynika natomiast z brzmienia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, jest zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji – Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r. nr [...] odmawiająca przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką Skarżącej nad matką.

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji odmówił przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką podnosząc dwie przyczyny odmowy, pierwszą - powstanie niepełnosprawności po 18 roku życia przywołując przy tym treść art. 17 ust. 1b ustawy oraz drugą – małżonek osoby wymagającej opieki nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności czym w ocenie organu Skarżąca nie wypełniła kryterium z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy.

W zakresie pierwszej przyczyny odmowy, Kolegium rozpoznając odwołanie Skarżącej, słusznie zwróciło uwagę organowi I instancji, że przyczyna odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego nie może zostać oparta na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. I OSK 1079/17, jeżeli Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, to znaczy, że od dnia 23 października 2014 r., w którym weszło w życie przywołane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, powołany art. 17 ust. 1b nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie swojej treści zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny. Organ Odwoławczy słusznie zatem zwrócił na powyższe uwagę. Druga z przyczyn odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wskazana przez organ I instancji, została natomiast zaakceptowana przez organ odwoławczy. W zakresie kryterium określonego w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy organ odwoławczy wyjaśnił jedynie, że małżonek osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a w aktach znajduje się jego oświadczenie, że małżonką opiekuje się Skarżąca, ponieważ małżonek osoby wymagającej opieki z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie samodzielnie tej opieki sprawować (str. 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

Powyższe w ocenie Sądu nie wyczerpuje analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, ani też nie czyni zadość zasadzie prawdy obiektywnej. W aktach administracyjnych przedłożonych do sprawy zalegają dokumenty, których analizy nie sposób doszukać się w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Mowa tutaj o oświadczeniu Skarżącej z dnia 25 czerwca 2021 r. w którym wskazano m.in.: "mój tata ma 70 lat, choruje na schorzenia wieku starczego, nadciśnienie tętnicze i nie jest w stanie przejąć opieki nad moją mamą" (karta nr 55 akt administracyjnych) oraz o treści rodzinnego wywiadu środowiskowego w zakresie, w którym wskazuje: "J.K. (70 lat) leczy się z powodu chorób wieku starczego" (str. 8 rodzinnego wywiadu środowiskowego, karta nr 50 akt administracyjnych). Jak wskazano wyżej, organ odwoławczy natomiast jedynie zasygnalizował złożenie przez małżonka osoby wymagającej opieki oświadczenia z dnia 1 lipca 2021 r., jednak nie poczynił dalszych ustaleń w tym zakresie (karta nr 33 akt administracyjnych). Jak wynika z powyższego organy oparły się wyłącznie o wykładnię literalną i nie dokonały jakiejkolwiek analizy faktycznej możliwości sprawowania opieki przez J.K. nad małżonką. Sąd zauważa brak jakiegokolwiek odniesienia się do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W tym zakresie argumentacja skargi zyskuje na uzasadnieniu. Organy nie dokonały bowiem żadnych bliższych ustaleń czy małżonek osoby wymagającej opieki jest obiektywnie niezdolny do sprawowania tej opieki. Jak natomiast wynika z orzecznictwa sądowo-administracyjnego, które Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w całości podziela, nie jest wykluczone na gruncie obowiązujących przepisów przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego również w sytuacji, gdy małżonek osoby wymagającej opieki sam nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale obiektywnie nie jest zdolny do uczynienia zadość temu obowiązkowi. Podkreśla się nawet, iż oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego o kryterium wynikające z treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy możliwe jest wyłącznie w sytuacji gdy małżonek osoby wymagającej opieki nie jest w stanie rzeczywiście tej opieki świadczyć, nie zaś zależne wyłącznie od ustalenia, że osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tym zakresie Sąd zwraca uwagę na szeroko akceptowaną w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykładnię prokonstytucyjną art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych zgodną z zasadami praworządności i równości, m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2017 r. I OSK 1113/15, z dnia 10 grudnia 2021 r. OSK 817/21, z dnia 18 listopada 2021 r. I OSK 744/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2021 r. II SA/Po 293/21 i II SA/Po 466/21, z dnia 26 listopada 2021 r. II SA/Po 437/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 września 2021 r. II SA/Rz 709/21 i z dnia 17 sierpnia 2021 r. II SA/Rz 791/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 października 2021 r., II SA/Ke 757/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 września 2021 r. II SA/Bk 517/21). Analiza w tym zakresie nie została jednak dokonana przez organy rozstrzygające w sprawie.

Uwzględniając, że Skarżąca do akt przedłożyła wyłącznie dokumentację medyczną matki, natomiast stan zdrowia ojca Skarżącej, tj. małżonka osoby wymagającej opieki nie został potwierdzony dokumentacją medyczną, celowe było w ocenie Sądu, na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego, zwrócenie się do Strony celem poinformowania o zasadności przedłożenia dokumentów co do stanu zdrowia małżonka osoby wymagającej opieki a mogących potwierdzać faktyczną niemożność sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną, czyniąc przy tym zadość zasadzie informowania strony, o której mowa w art. 9 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Realizacja wskazanej zasady winna sprzyjać zarówno prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), jak również urzeczywistnieniu zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), tym bardziej że na gruncie niniejszej sprawy Skarżąca aż do wniesienia skargi nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Ustalenia w tym przedmiocie miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Brak obiektywnej możliwości sprawowania opieki przez współmałżonka powoduje bowiem, na tle przywołanych wyżej poglądów wyrażanych w orzecznictwie, wyeliminowanie przesłanki negatywnej nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez inną osobę z kręgu osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny.

Niewątpliwie, w ocenie Sądu, organy naruszyły obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia i ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy w aspekcie podstawy materialnoprawnej określonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy. W odniesieniu do zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji sprawując kontrolę sądowoadministracyjną, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz naruszenie zasady zaufania obywateli do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a. Z uwagi na wskazane uchybienia, Sąd, zauważa również, że prawidłowe zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy wymaga uprzedniego prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego celem ustalenia wystąpienia bądź braku wystąpienia w sprawie przesłanek przyznania wnioskowanego świadczenia. Powyższe uzasadniało w ocenie Sądu zastosowanie uprawnień kasatoryjnych.

Zgodnie z treścią art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni ocenę prawną, a także wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu.

W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że nie określa rozstrzygnięcia, wskazuje natomiast jakie kwestie organ jest obowiązany uwzględnić celem prawidłowego przeprowadzenia postępowania oraz wydania decyzji, czego uprzednio zaniechał. Konieczne staje się bowiem poczynienie ustaleń, o których mowa powyżej, w tym ustalenie czy małżonek osoby wymagającej opieki, ze względu na powoływany stan zdrowia, faktycznie nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawną żoną, a w następnej kolejności ustalenie spełnienia pozostałych przesłanek warunkujących przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia, a które nie były przedmiotem badania organów. Następnie organ winien wnikliwie uzasadnić swoje stanowisko w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a., czyniąc tym zadość zasadzie pogłębiania zaufania do władzy publicznej określonej w art. 8 k.p.a.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 480 zł, tj. wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej będącego radcą prawnym ustalone na postawie § 14 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.