Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 77/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 2,6
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

|Dnia 14 kwietnia 2016r. | Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędziowie: WSA Urszula Zięba (spr.), WSA Wiesław Kuśnierz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 14 kwietnia 2016r., sprawy ze skargi H. Sp. z o. o. w K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 listopada 2015r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu do zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za wrzesień 2015r. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Naczelnika Urzędu Skarbowego na rzecz H. Sp. z o. o. w K. koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w celu weryfikacji zasadności zwrotu podatku wszczął wobec H. Sp. z o. o. w K. kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za wrzesień 2015r. W trakcie postępowania kontrolnego dokonano sprawdzenia dokumentacji źródłowej za kontrolowany okres, tj. rejestru zakupu i rejestru sprzedaży VAT oraz dokumentów księgowych, będących podstawą zapisów w księgach podatkowych. Kontrola wykazała, że Spółka H. dokonywała zakupu towarów od kontrahenta I. Sp. z o. o. w W. Ustalono, że podatnik nie posiadał żadnych środków trwałych, ani magazynów, nie zatrudniał pracowników, a towar został sprzedany nabywcy O.. Podatnik w całości zapłacił należności, wynikające z faktur dokumentujących zakup, w formie bezgotówkowej (przelewy bankowe). Towar odbierała od kontrahenta firma transportowa w W. i na zlecenie podatnika transportowała go do składu celnego w O. Wskazane powyżej okoliczności zawieranych transakcji spowodowały powzięcie przez organ I instancji wątpliwości, co do zasadności zwrotu podatku, co skutkowało skierowaniem wniosku o przeprowadzenie kontroli u kontrahenta, od którego podatnik nabywał towary. W związku z powyższym, w celu potwierdzenia rzetelności transakcji wystąpiono do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego o przeprowadzenie kontroli podatkowej w I. Sp. z o. o. w W., w której podatnik dokonał zakupu towarów handlowych na kwotę netto 2.229.741,70 zł i dokonał odliczenia podatku naliczonego w kwocie 512.840,59 zł. Z uwagi na 25 dniowy termin zwrotu kontrola u kontrahenta nie została wszczęta przed jego upływem, w związku z czym do dnia zakończenia kontroli nie otrzymano informacji od Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego o jej wynikach. Kontrolę w firmie H. Sp. z o. o. zakończono protokołem kontroli, opierając się na dokumentacji przedstawionej przez kontrolowaną Spółkę.

Działając na podstawie art. 87 ust. 2 i 6 Ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004r. (t.j. Dz. U. z 2011r. nr 177 poz. 1054 z późn. zm., dalej jako "u.p.t.u."), postanowieniem z dnia 16 listopada 2015 roku, nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego przedłużył termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług, wynikającej z deklaracji VAT-7 za wrzesień 2015 r., w której podatnik wykazał zwrot podatku VAT w kwocie 513.714,00 zł w terminie 25 dni, do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika w zakresie podatku od towarów i usług za wrzesień 2015r. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji powołał jedynie treść przepisu art. 87 ust. 6 u.p.t.u. oraz zawarł pouczenie o prawie wniesienia skargi.

Wobec powyższego podatnik wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na uchyleniu postanowienia wydanego przez ww. organ i zarzucił mu naruszenie przepisów:

- art. 217 § 2 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej jako: "o.p."), polegającego na braku uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia, przedłużającego termin zwrotu podatku od towarów i usług, w zakresie, w jakim organ nie wykazał, co konkretnie wymaga dodatkowego zweryfikowania, co zdaniem podatnika ma wpływ na wynik sprawy. Podatnik zauważył, że organ wydając postanowienie nie prowadził już czynności kontrolnych, kontrola podatkowa była już zakończona, a postępowanie podatkowe w chwili wydania zaskarżonego postanowienia nie było jeszcze wszczęte – zdaniem podatnika, zostało ono wszczęte tylko po to, aby przedłużyć termin zwrotu. Według podatnika, uzasadnienie przedmiotowego postanowienia nie dało odpowiedzi na pytanie, jakie istotne wątpliwości, co do zasadności zwrotu VAT miał organ. Podatnik wskazał ponadto, że przedłużenie terminu zwrotu VAT było nieuzasadnione i stosując je w przedmiotowej sprawie, organ nadużył swoich uprawnień, gdyż zasadność zwrotu nie budziła wątpliwości.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ I instancji stwierdził brak podstaw do uchylenia ww. postanowienia. Na tym etapie postepowania organ wskazał, że istotne wątpliwości w przedmiotowej sprawie dotyczyły ustalenia pochodzenia zakupionego towaru oraz sprawdzenia, czy odprowadzony został od tych towarów na wcześniejszym etapie podatek należny VAT. Ponadto wątpliwości organu budził fakt braku zaplecza w postaci magazynów, środków trwałych, jak również braku pracowników oraz fakt dokonywania transakcji pomiędzy jednym dostawcą tj. I. Sp. o. o. oraz jednym odbiorcą tj. O. . Zdaniem organu, jedyną możliwością wyjaśnienia wątpliwości było zweryfikowanie dokumentacji podatkowej przedstawionej przez Spółkę z dokumentacją kontrahenta. Stąd wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego o wszczęcie kontroli w firmie I. Sp. z o. o. oraz wszczęcie postępowania podatkowego w sprawie prawidłowości rozliczenia podatku VAT za wrzesień 2015r. W związku z wszczęciem postępowania podatkowego w dniu 16 listopada 2015r. przedłużenie terminu do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym z powodu potrzeby weryfikacji zasadności zwrotu było zdaniem organu prawidłowe i słuszne. Organ podał, że możliwość przedłużenia terminu zwrotu wynika wprost z przepisu art. 87 ust. 2 u.p.t.u., a przepis ten nie uzależnia możliwości wydłużenia terminu zwrotu podatku od wykazania przez organ, że zwrot ten był nienależny, ale od uznania, że konieczna jest weryfikacja (sprawdzenie) zasadności tego zwrotu. Nie zawiera natomiast konkretnych przesłanek nakazujących weryfikację zasadności zwrotu. Według organu, wystarczyła więc powzięta wątpliwość, co do jego zasadności, co zdaniem organu miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Wskazał on również, że z uwagi na brak informacji z przeprowadzonych przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego czynnościach kontrolnych w firmie I., podjął on dodatkowe czynności w celu ustalenia stanu faktycznego i zwrócił się o informacje do Spółki I. w zakresie transakcji z firmą H. Sp. z o. o., jak również dokonał przesłuchania Prezesa Spółki "H" A. Z..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia organu I instancji w całości, podtrzymując zarzuty zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, a ponadto zarzuciła naruszenie:

- art. 124 o.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na niewyjaśnieniu przesłanek, którymi kierował się organ podatkowy wydając przedmiotowe postanowienie, w szczególności niewyjaśnieniu, z jakich faktycznych powodów doszło do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku,

- art. 87 ust. 2 u.p.t.u.,

- art. 121 o.p., prowadzone postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,

- art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 219 o.p., organ podatkowy wydając postanowienie winien w nim zawrzeć uzasadnienie faktyczne i prawne, które odpowiadałoby prawdzie i dałoby się zweryfikować za pomocą materiałów zgromadzonych w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego, jawnych i możliwych do udostępnienia stronie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

W uzasadnieniu skargi oraz nawiązując do odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, strona skarżąca podała, że w trakcie prowadzonej kontroli i postępowania podatkowego ściśle współpracowała z organem podatkowym, dostarczyła wszystkie wymagane dokumenty, w tym wszystkie zawarte umowy. Spółka prowadząc działalność od sierpnia 2015r. nie posiada własnego magazynu, ale go wynajmuje - na tę okoliczność przedstawiła umowę składowania w magazynie, ponadto w zbiorze dokumentów figurują faktury najmu. Strona skarżąca zauważyła, że na dzień wydania pisma przez Naczelnika Urzędu Skarbowego posiadał on już informację od I., która potwierdziła fakt zakupu towaru przez Spółkę H. i wskazała kontrahenta, od którego zakupiła ten towar. W ocenie Spółki, okoliczność nieustalenia pierwotnego źródła towaru, nie stanowiła podstawy do uznania, że istnieją dostateczne wątpliwości pozwalające na zastosowanie przepisu art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Zdaniem strony skarżącej, nie ulega wątpliwości, że towar ten został dostarczony i że dokonała ona za niego zapłaty z uwzględnieniem stawki podatku VAT w wysokości 23%. Ponadto Spółka dokonała eksportu towaru, co dokumentuje potwierdzenie wywozu towaru. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie postanowienia wydanego przez organ.

W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o oddalenie skargi, podkreślając, że podjął szereg działań zmierzających do zbadania rzeczywistego przebiegu transakcji zawieranych przez Spółkę H., które miały na celu ustalenie łańcucha dostaw oraz pochodzenia towaru, dalsze działania dotyczyły zweryfikowania transportu towarów, wystosowano bowiem pisma do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. oraz do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L., wystąpiono o potwierdzenie wykonania świadczonej na rzecz Spółki H. usługi transportowej oraz przesłuchanie kierowcy wykonującego tę usługę. Podano również, że Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego poinformował organ, że kontrola w Spółce I. zostanie przeprowadzona w I kwartale 2016r., skierowano również pismo do Urzędu Celnego w K, celem pozyskania informacji dotyczących importu oraz eksportu dokonywanego przez rosyjską firmę O. Zdaniem organu, pozyskane w wyniku powyższych działań informacje, pozwoliły na wyjaśnienie wszelkich okoliczności dotyczących zawieranych przez skarżącą Spółkę transakcji. Wobec powyższego, zdaniem organu, postępowanie podatkowe prowadzone było w sposób nienaruszający zasady określonej w art. 121 o.p., podjęto bowiem szereg niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do zastosowania prawidłowych przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 3 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji (postanowień) z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Żądanie skargi może być więc uwzględnione w razie stwierdzenia przez sąd, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia było wydane, w związku z wszczętym postępowaniem podatkowym w sprawie określenia prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług za wrzesień 2015r., postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług. Ocenę prawną takiego rozstrzygnięcia należy rozpocząć od ogólnych rozważań związanych z dopuszczalnością jego zaskarżenia do sądu administracyjnego. Zauważenia wymaga fakt, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi – zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Legalność postanowienia w kwestii przedłużenia terminu do zwrotu różnicy podatku od towarów i usług, wydanego w ramach postępowania kontrolnego, jest objęta kontrolą sądową, a podatnikowi przysługuje na tego rodzaju postanowienie skarga. W związku z tym, że przepisy prawa nie przewidują możliwości wniesienia na wskazane wyżej postanowienie środka zaskarżenia, o jakim mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a., skargę na ten akt można wnieść w warunkach wskazanych w art. 52 § 3 i art. 53 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie skarga została złożona z zachowaniem wymogów przewidzianych w tych przepisach, bowiem podatnik prawidłowo przed jej wniesieniem wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a skargę złożył w ustawowym terminie.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej wskazane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że narusza ono prawo w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z porządku prawnego z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności przywołać należy przepisy stanowiące ramy prawne przedmiotowej sprawy. Treść art. 87 ust. 1 u.p.t.u. stanowi, że w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Z kolei zgodnie z ust. 2 tego artykułu zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika, do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

W kontekście niniejszej sprawy przytoczyć również należy treść ust. 6 ww. przepisu, zgodnie z którym, na wniosek podatnika, złożony wraz z deklaracją podatkową, urząd skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku, o której mowa w ust. 2, w terminie 25 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia, w przypadku gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji podatkowej, wynikają z:

1) faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone, z uwzględnieniem art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.),

2) dokumentów celnych, deklaracji importowej oraz decyzji, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3 oraz art. 34, i zostały przez podatnika zapłacone,

3) importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, świadczenia usług, dla którego podatnikiem jest ich usługobiorca, lub dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, jeżeli w deklaracji podatkowej została wykazana kwota podatku należnego od tych transakcji - przy czym przepisy ust. 2 zdanie drugie i trzecie, ust. 2a, 4a-4f stosuje się odpowiednio.

Z treści art. 87 ust. 2 u.p.t.u. wynika uprawnienie organu podatkowego do dodatkowego zbadania zasadności zwrotu podatku. Przepis ten zakreśla również ramy postępowania organu podatkowego, w jakich to badanie ma się odbywać. Ustawodawca wskazuje bowiem na czynności sprawdzające, kontrolę podatkową i postępowanie podatkowe na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowanie kontrolne na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Przesłanką przedłużenia terminu zwrotu jest stwierdzenie przez organ, że zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania.

Zastosowanie przepisu art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u. opiera się na uznaniu administracyjnym, przy czym jest ono limitowane okolicznością warunkującą możliwość skorzystania z przewidzianego w tym przepisie uprawnienia, w postaci stwierdzenia przez organ, że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania", a stwierdzenie to powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Wskazuje się, że przesłanki do wydania postanowienia w omawianym trybie nie stanowi sam fakt wykazania przez podatnika nadwyżki do zwrotu, ale muszą istnieć "istotne wątpliwości", co do zasadności zwrotu (por. A. Bartosiewicz, Komentarz do art. 87 ustawy o podatku od towarów i usług, LEX). Na marginesie dodać należy, że prawodawca przewidział w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. rekompensatę dla podatnika z tytułu przedłużenia terminu zwrotu. W przypadku bowiem, gdy przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże zasadność zwrotu nadwyżki podatku, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę powiększoną o odsetki w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia go na raty. Gwarancję ochrony interesów podatnika stanowi też regulacja art. 87 ust. 2a u.p.t.u., w której przewidziano możliwość odstąpienia (na wniosek podatnika) od przedłużenia terminu zwrotu, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu.

Konsekwencją charakteru postępowania weryfikacyjnego jest wymóg należytego uzasadnienia stanowiska organu. Uzasadnienie postanowienia ma szczególnie istotne znaczenie dla ustalenia, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego w ramach kontroli sądowej. Podkreślić należy, że kontrola legalności orzeczeń wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na wyrażone w przepisach ocenne przesłanki, warunkujące zastosowanie danej normy oraz czy nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to, czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne. Wobec powyższego ocena, czy istnieją przesłanki zastosowania danej normy, opartej na uznaniu administracyjnym, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Obowiązki te bezpośrednio wynikają z treści art. 191, art. 187 § 1 i art. 122 o.p. (por. wyrok WSA w Krakowie z 5 marca 2013 r., I SA/Kr 1663/12, LEX nr 1305394).

Zauważyć należy, że stosowanie instytucji przedłużenia terminu zwrotu VAT jest uzależnione od zaistnienia dostatecznych wątpliwości, a organy podatkowe winny posługiwać się środkiem tak, by nie narazić podatnika na ryzyko finansowe, oraz nie naruszać zasady zaufania do organów podatkowych. Organ podatkowy, podejmując decyzję o przedłużeniu terminu zwrotu winien zachować szczególną ostrożność, z najwyższą starannością rozważyć, czy istnieją aktualnie dostateczne, istotne wątpliwości w zakresie zasadności wstrzymania zwrotu podatku oraz jakie zagrożenie dla podatnika może spowodować wydanie postanowienia w takim kształcie.

Ponadto organ swoje stanowisko powinien w tym zakresie szczegółowo uzasadnić, wskazując zarówno podstawy faktyczne, jak i prawne wydanego postanowienia. Z tych względów w postanowieniu przedłużającym termin zwrotu, organ podatkowy powinien wskazać na powody odmowy dokonania zwrotu i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód zakwestionowania zasadności zwrotu podatku. Uzasadnione wątpliwości, uzasadniające przedłużenie terminu do zwrotu podatku, oparte winny być na obiektywnych racjach, powinny być słuszne i usprawiedliwione, (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 marca 2014 r., I SA/Łd 1418/13, dostępny w CBOSA).

Uzasadnienie skarżonego postanowienia z dnia 16 listopada 2015r. niewątpliwie nie spełnia tych wymogów. Organ w żadnym stopniu nie odniósł się do przedmiotu sprawy, powołał jedynie treść przepisu ustawy, którą przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, nie podał również żadnych powodów, dla których orzeczenie przybrało taki, a nie inny kształt. W całym postanowieniu brak jest wskazania jakichkolwiek okoliczności, które legły u podstaw przedłużenia terminu zwrotu stronie skarżącej różnicy podatku od towarów i usług, wynikającej z deklaracji VAT-7 za wrzesień 2015r., do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika w zakresie podatku od towarów i usług za ten okres. Organ nie podał przesłanek, które wskazywałyby na konieczność weryfikacji rozliczenia podatnika i które warunkowały przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług. Stanowisko organu nie zostało poparte żadną argumentacją, nie sposób pisać w tym kontekście o argumentacji konkretnej i przekonującej, bowiem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wskazano na żadne okoliczności, które wskazywałyby na wątpliwości dotyczące zasadności przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług.

Sąd zauważa, że organ dopiero na etapie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa szerzej wskazał na przesłanki, którymi się kierował przy wydawaniu orzeczenia w przedmiotowej sprawie. Jednak działanie takie nie może sanować wadliwości zaskarżonego postanowienia. To ono musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

Tymczasem, zaskarżone postanowienie, o czym wskazano powyżej, nie zawiera uzasadnienia ze wskazaniem okoliczności, które przesądziły o konieczności przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług. W tym zakresie za zasadne należało uznać zarzuty strony skarżącej, gdyż postanowienie to w istocie nie realizuje wymogów wynikających z art. 121 o.p., art. 124 o.p. oraz 217 o.p. Organ winien był bowiem przeprowadzić postępowanie podatkowe w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a ponadto powinien wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Wydając postanowienie w przedmiotowej sprawie powinien przede wszystkim prawidłowo wykonać dyspozycję wynikającą z przepisów i zawrzeć w wydanym postanowieniu uzasadnienie faktyczne i prawne. Strona skarżąca sformułowała zatem zasadne zarzuty i skutecznie podważyła rozstrzygnięcie organu, w kontekście braku w nim tych elementów. W tym stanie rzeczy, brak odpowiedniego uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego postanowienia może skutecznie budzić u podatnika także wątpliwości, co do zasadności samego rozstrzygnięcia. Nie należy zapominać o tym, że przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług może przecież uderzać w interesy rzetelnego podatnika, u którego brak zwrotu VAT może przyczynić się do jego upadłości z uwagi na utratę przez niego płynności finansowej. Są to oczywiście rozważanie jedynie teoretyczne, bowiem przy ewentualnym ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien wyjaśnić przesłanki zastosowania instytucji z art. 87 ust 2 i 6 Ordynacji podatkowej w kontekście okoliczności faktycznych sprawy i zebranych w toku postępowania materiałów uzasadniających konieczność dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu i dać wyraz tym rozważaniom w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, nie zaś w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa czy w odpowiedzi na skargę.

Konkludując podkreślić należy, że odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przez organ oraz odpowiedź na skargę nie może zastępować uzasadnienia postanowienia, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W zaskarżonym postanowieniu brak było uzasadnienia faktycznego i prawnego, na co wskazano w powyższych rozważaniach. W konsekwencji strona skarżąca nie otrzymała jasnej informacji, co jest powodem przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług, czego skutkiem jest uchylenie zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Biorąc pod uwagę wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie Sądu mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c w zw. z art. 200 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.