Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1280/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 77 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 278 ust. 3a
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: par3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art 145 par 1 pkt 1 lit. c i a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J P na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. Zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata P P z Kancelarii Adwokackiej - ul. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy).


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez J P jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia z dnia [...] stycznia 2008 r., nr[...], o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia [...] października 2007 r. JP złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne wraz z odsetkami.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż [...] prowadził jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie dystrybucji sprzętu[...]. Zaznaczył, iż prowadzona działalność była całkowicie niedochodowa i służyła jedynie[...] przez pracę oraz niesieniu pomocy osobom niepełnosprawnym w zakresie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny. Podkreślił, iż nastąpiła całkowita nieściągalność składek, gdyż jest bezrobotnym utrzymującym się z zasiłku z Urzędu Pracy w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Ponadto wskazał, iż jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu, [...] bez ustalonego prawa do renty socjalnej ani też inwalidzkiej. Z uwagi na swoją niepełnosprawność, mimo wykształcenia, nie ma obecnie możliwości znalezienia jakiejkolwiek pracy zawodowej. Wnioskodawca zaznaczył, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Miesięczne opłaty z tytułu czynszu, mediów, wyżywienia oraz niezbędnych leków wynoszą około [...] zł. Wskazał, iż w znacznej części jest na utrzymaniu rodziców oraz znajomych, gdyż posiadane środki nie wystarczają na zaspokojenie potrzeb życiowych. Podkreślił, iż ani on ani też jego rodzice nie dysponują majątkiem, gdyż wszystkie wartościowe rzeczy zostały sprzedane na które składało się [...]. Zaznaczył, iż nie jest w stanie spłacić należności z tytułu składek i odsetek.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres [...], ubezpieczenie zdrowotne za okres [...] oraz na Fundusz Pracy za okres [...] w łącznej wysokości [...] zł oraz odsetek od wyżej wymienionych składek na kwotę [...] zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wnioskodawca jest kawalerem , nie ma na utrzymaniu dzieci. Nie posiada majątku nieruchomego, polis ubezpieczeniowych, akcji, obligacji, papierów wartościowych, wierzytelności pieniężnych u innych osób. Organ zaznaczył, iż dłużnik oprócz zobowiązań wobec ZUS, posiada zobowiązania wobec C F w kwocie [...] zł z miesięczną ratą w wysokości [...] zł. Ponadto posiada zobowiązania wobec [...] w kwocie [...] zł z miesięczną ratą [...] zł, a także kredyt mieszkaniowy [...]. Zobowiązany ponosi opłaty miesięczne z tytułu czynszu w wysokości [...] zł , energii w kwocie [...] zł miesięcznie, telefonu w kwocie [...] zł miesięcznie oraz PFRON w wysokości [...] zł miesięcznie.

Zakład odmówił wiarygodności twierdzeniem zobowiązanego, iż jego jedynym źródłem dochodu jest zasiłek dla bezrobotnych w wysokości [...] zł brutto oraz, że jego niepełnosprawność fizyczna uniemożliwia znalezienie jakiejkolwiek pracy zawodowej. Organ ustalił na podstawie Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS, iż wnioskodawca jest zatrudniony od dnia [...] września 2006 r. jako pracownik w pełnym wymiarze czasu pracy w firmie M S.A. Zaznaczył ,iż średni miesięczny przychód zobowiązanego stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z okresu 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o umorzenie z okresu [...] /2007-[...] /2007 wyniósł [...] zł. Zakład wskazał, iż żadne przepisy nie nakładały na organ obowiązku poinformowania płatników składek z urzędu o zasadach podlegania ubezpieczeniom społecznym i opłacania składek wprowadzonych od dnia 01.01.1999 r. ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ podniósł, iż osoba prowadząca działalność gospodarczą powinna sama pozyskiwać wszelką wiedzę w tym zakresie umożliwiającą mu wykonywanie zadań nałożonych powyższą ustawą.

Konsekwencje wynikające z braku wiedzy w tym zakresie ponosi płatnik składek, który jest ustawowo zobowiązany do terminowego regulowania składek.

Zakład dokonał ponadto ustaleń czy zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości z tytułu składek w oparciu o art. 28 ust.3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ wskazał, iż wnioskodawca uzyskuje dochody z dwóch źródeł tj z tytułu pobierania zasiłku dla bezrobotnych oraz z tytułu zatrudnienia w łącznej kwocie [...] zł brutto. Wydatki związane ze swoim utrzymaniem oraz gospodarstwa domowego wynoszą według szacunków zobowiązanego około [...] zł miesięcznie w tym z tytułu opłat za czynsz energie telefon [...] zł. W utrzymaniu wnioskodawcy pomagają dodatkowo jego rodzice i znajomi. Z uwagi na wykonywanie pracy przez dłużnika w ocenie Zakładu jego choroba nie pozbawia go możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności z tytułu składek. Zdaniem Zakładu nie wystąpiły okoliczności, które pozwalałyby na umorzenie należności ze względu na ważny interes zobowiązanego.

Organ podkreślił, iż umorzenie należności w niniejszej sprawie byłoby przedwczesne i działałoby na niekorzyść finansów ubezpieczeń społecznych i innych funduszy pozbawiające je wpływu obowiązkowych należności z tytułu składek.

Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. Zobowiązany złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż jest osoba przewlekle chorą od urodzenia cierpiącą na[...]. W ocenie dłużnika ma zastosowanie w jego sytuacji § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., gdyż opłacenie należności z tytułu składek wraz z odsetkami pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Na jego obecne dochody wynoszące łącznie [...] zł netto miesięcznie, składa się wynagrodzenie z firmy M SA. w wysokości [...][...] zł oraz renta socjalna w wysokości [...] zł.

Miesięczne zobowiązania dłużnika z tytułu kredytów wynoszą w zaokrągleniu [...] zł miesięcznie, co wraz z czynszem w wysokości [...] zł stanowi kwotę około [...] zł miesięcznie - bez wydatków na jedzenie. Skarżący zaznaczył, iż okresowo pomagają mu w utrzymaniu rodzice. Ponadto wyjaśnił, iż od dnia [...] stycznia 2008. nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. Nie posiada oszczędności. Dłużnik zarzucił, iż należności z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenia, dotyczyły okresu od [...] 1999 do [...].1999, obejmowały początkowo jedynie kwotę [...] zł, co wskazała kontrola ZUS w Z. Zaznaczył ,iż pozostałą kwotę zaległości, stanowią odsetki, oraz dopisane samowolnie przez ZUS należności na inne fundusze. Wskazał, iż jego zaległości z tytułu niezapłaconych składek powstały wskutek otrzymania po zgłoszeniu faktu podjęcia działalności gospodarczej decyzji ZUS z dnia [...] marca 1998 r. znak [...], w której organ uznał, iż jako wykonujący działalność gospodarczą w zakresie handlu nie podlega od dnia [...] marca 1998 r. ubezpieczeniu społecznemu osób prowadzących działalność gospodarczą i ich rodzin z powodu pobierania renty. Zaznaczył, iż po zmianie przepisów w dniu 1 stycznia 1999 r. organ nie cofnął swojej decyzji. W związku z powyższym zgodnie z zasadą zaufania obywatela do państwa był przekonany, iż decyzja ta nadal obowiązuje. Zaznaczył, iż nie udzielono mu informacji na ten temat pomimo, iż się o nią zwracał.

Dłużnik wskazał, iż od dnia [...] sierpnia 2007 r. nie pracował, zaś od dnia [...] stycznia 2008 r. otrzymał umowę o pracę na okres [...] lat wykonując ją na zasadzie telepracy otrzymuje najniższe wynagrodzenie. Pomimo starań nie może otrzymać pracy w miejscu zamieszkania w tym m.in. w ZUS w Z. Od [...] grudnia 2007 r. pobiera rentę socjalną. Wskazał, iż koszty utrzymania mieszkania, spłata zaciągniętych kredytów oraz wydatki na leki powodują, iż brakuje mu środków na egzystencję. Wnioskodawca podniósł, iż ZUS odmawia mu przyznania prawa do renty inwalidzkiej, z uwagi na przyznaną mu rentę socjalna. Zaznaczył, iż jego sytuacja materialna jest zła. Ponadto podkreślił, iż nie wzięto pod uwagę, iż jako osoba niepełnosprawna[...] jest uzależniony od innych osób, które musi dodatkowo opłacać korzystając z ich pomocy przy wykonywaniu codziennych czynności.

Skarżący odniósł się do ustaleń organu odnośnie jego przychodów za lata 2005 i 2006 wskazując, iż okoliczności te nie mają związku z jego obecną sytuacją materialną po utracie pracy na dzień złożenia wniosku. Zarzucił organowi, iż przy ustalaniu sytuacji materialnej nie wziął pod uwagę wykazanych zobowiązań kredytowych i innych opłat, do ponoszenia których jest zobowiązany, a także iż wzięto pod uwagę jego dochody brutto a nie netto. Podniósł iż ZUS zarzucił mu, iż jest kawalerem i nie posiada dzieci.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], Prezes ZUS działający w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się do zarzutów postawionych przez dłużnika we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy uznając je za bezzasadne. Wskazał, iż w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. nie zostało zawarte jakiekolwiek stwierdzenie wskazujące na to, że Zakład próbuje sugerować, iż zobowiązany posiada oszczędności z lat ubiegłych. Prezes Zakładu zaznaczył, iż przychody zobowiązanego za lata 2005-2006 zostały ustalone na podstawie nadesłanych przez niego zeznań podatkowym PIT-36 i PIT-37, stanowiących załączniki do pisma z dnia [...] listopada 2007r.. Dodatkowo wskazał, że Zakład ma prawo pozyskiwać z urzędu wszelkie dowody, które uzna za niezbędne do rozpatrzenia wniosku dłużnika o umorzenie należności.

Prezes Zakładu stwierdził, iż fakt pozostawania w stanie wolnym wnioskodawcy brak posiadania na utrzymaniu dzieci oraz fakt osiągania w przeszłości dochodów zostały uwzględnione przez Zakład jako stan faktyczny, m.in. w oparciu o który została dokonana ocena sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych dłużnika. Zaznaczył, iż okoliczność czy dłużnik jest w związku małżeńskim jak również czy ma na utrzymaniu dzieci ma istotne znaczenie przy ustaleniu ewentualnych dochodów przypadających na członka rodziny zobowiązanego. Organ podkreślił, iż informacja o dochodach osiąganych w okresie wcześniejszym potwierdza, że choroba zobowiązanego nie pozbawiała go i nadal nie pozbawia możliwości uzyskiwania dochodów umożliwiających opłacenie należności z tytułu składek, gdyż dłużnik pracował i nadal pracuje.

Prezes Zakładu podniósł, że fakt posiadania przez dłużnika innych zobowiązań kredytowych i opłat został uwzględniony w zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2008r.

Zaznaczył, iż okoliczność posiadania innych zobowiązań finansowych nie stanowi obligatoryjnej przesłanki przemawiającej za umorzeniem z tego powodu należności wobec ZUS. Podkreślił, iż Zakład nie może stawiać obowiązku spłaty innych zobowiązań publicznoprawnych ponad obowiązek spłaty zobowiązań z tytułu składek ubezpieczeniowych, bowiem postępowanie takie działałoby na szkodę finansów ubezpieczeń społecznych.

Organ odniósł się także do zarzutu nieuwzględnienia uwzględnienia przez Zakład dochodów brutto, a nie netto skarżącego wskazując, iż wnioskodawca określił swój dochód z tytułu zasiłku dla bezrobotnych w kwocie brutto, która to kwota została wykazania w decyzji Zakładu z dnia [...] stycznia 2008r. Zaznaczył, iż dłużnik zupełnie pominął fakt osiągania dochodów z tytułu zatrudnienia w firmie M S.A., którą to okoliczność ustalono z urzędu na podstawie danych z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS. Prezes ZUS wskazał, iż Zakład nie posiada informacji o wynagrodzeniach netto, stąd też w decyzji z dnia [...] stycznia 2008r. podano wynagrodzenie brutto stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Organ odstąpił od stosunkowania się do okoliczności podnoszonych przez dłużnika co do powstania zadłużenia stwierdzając, i rozstrzygnięcia w tym zakresie zostały zakończone prawomocnym wyrokiem z dnia [...].09.2007r., sygn. akt [...] wydanym przez Sąd Apelacyjny w P [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Organ zaznaczył, iż nie odniósł się do wykazanej przez wnioskodawcę sprawy odmowy przyznania prawa do renty inwalidzkiej, wskazując, że kwestia ta nie ma związku ze sprawą dotyczącą umorzenia należności z tytułu składek.

Prezes Zakładu podkreślił, iż nie odmówił mocy dowodowej pozostałym zebranym w sprawie dowodom. Ponadto uznał, iż w sprawie nie wystąpiły okoliczności, które pozwalałyby na umorzenie należności ze względu na ważny interes zobowiązanego w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wskazał, iż wnioskodawca osiąga dochody z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę i z tytułu renty socjalnej w łącznej kwocie [...] zł netto miesięcznie. Opłata miesięczna za czynsz wynosi[...] zł. Zaznaczył ,iż w poprzednich materiałach dowodowych wnioskodawca wskazał, iż łączne wydatki związane z utrzymaniem siebie i gospodarstwa domowego kształtują się na poziomie [...] zł miesięcznie.

Prezes Zakładu podkreślił, iż nie kwestionuje faktu przewlekłej choroby zobowiązanego. Uznał iż okoliczność ta nie pozbawiła zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego spłatę należności. Podniósł, iż istnieje możliwości odzyskania należności ZUS np. poprzez spłatę zadłużenia w dogodnych ratach. Organ wskazał, iż w okresie od wydania zaskarżonej decyzji do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie wystąpiły nowe przesłanki przemawiające za uchyleniem decyzji Zakładu. Zaznaczył, iż umorzenie należności w obecnym stanie faktycznym sprawy byłoby przedwczesne i działałoby na niekorzyść finansów ubezpieczeń i innych funduszy, pozbawiając je należnych i obowiązkowych składek.

W dniu [...] kwietnia 2008 r. J P złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi wskazał, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa z uwagi na niezastosowanie przepisów które miały zastosowanie w jego sytuacji. Zaznaczył, iż spełnia dwie przesłanki stanowiące podstawę do umorzenia jego należności określone w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003, w postaci przewlekłej choroby zobowiązanego pozbawiającej go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie składek, oraz faktu, iż opłacenie należności z tytułu składek, pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Podkreślił, iż na okoliczności te powoływał się w obydwu wnioskach o umorzenie składek. Zaznaczył, iż jest osobą chorą przewlekle na [...]. Ponadto wskazał, iż jego dochody z tytułu świadczenia telepracy w firmie M oraz z tytułu otrzymywania renty socjalnej wynoszą [...] zł miesięcznie. Wysokość jego zobowiązań z tytułu kredytów bankowych wynosi około [...] zł miesięcznie. Wskazał, iż poza ta kwotą znajdują się opłaty związane z utrzymaniem mieszkania oraz wydatki na niezbędne leki. Nie może zaprzestać spłaty kredytów, gdyż naraziłoby go to na sankcje ze strony banków oraz karne odsetki. Podniósł iż niepłacenie wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania grozi eksmisją. Zaznaczył, iż niemożność zakupu leków, pozbawiłaby go zdrowia a nawet życia.

Zarzucił, iż nie jest w stanie spłacić zadłużenia w ratach, gdyż rozpatrująca sprawę w imieniu Prezesa Dyrektor Oddziału ZUS w Z , nie przystała na złożoną ustnie propozycję spłaty zadłużenia po [...] złotych miesięcznie, a zażądała co najmniej [...] złotych miesięcznie. Skarżący wskazał, iż nie może wziąć na siebie kolejnego zobowiązania, z którego nie byłby w stanie się wywiązać, gdyż od września 2007 r. ZUS uznał go za całkowicie niezdolnego do pracy przyznając tylko rentę socjalną. Podniósł, iż Zakład prowadzi wobec niego egzekucję zaległych składek sprzed 10 lat pomimo faktu , iż posiada nikłe dochody. Ponownie powołał się na fakt, iż jest osobą[...], wymagającą okresowej pomocy osoby drugiej. Do egzystencji potrzebuje drogiego sprzętu rehabilitacyjnego, na zakup którego obecnie go nie stać. Skarżący odniósł się do wyroku Sądu Apelacyjnego powołanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie zobowiązanego organ powinien orzec całkowitą nieściągalność , gdyż jego dochody są minimalne i nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Wniósł o anulowanie odsetek naliczonych przez ZUS.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu [...] maja 2005 r. skarżący złożył do akt sądowych pismo, w którym odniósł się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę. Podkreślił, iż jego stały dochód skała się ze świadczonej telepracy w wysokości najniższego wynagrodzenia krajowego oraz z renty socjalnej. Wyjaśnił, iż nie jest w stanie podjąć innej pracy z uwagi na uznanie go przez ZUS za trwale i stale niezdolnego do pracy. Ponadto wskazał, iż jego zadłużenie powstało w sposób nieumyślny ponieważ działając w dobrej wierze był przekonany, że decyzja Zakładu o zwolnieniu go z obowiązku opłacania składek obowiązywała nadal. Organ po zmianie przepisów decyzji tej nie uchylił. Zaznaczył, iż przepisy zmieniające zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym nie były mu znane, gdyż w czasie wejścia ich w życie nie było Internetu i możliwości śledzenia zmian w przepisach tą drogą . Ponadto jako osoba nie chodząca samodzielnie miał utrudnione dotarcie do nowych uregulowań prawnych. W oparciu o treść art. 28 ust 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, o przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. oraz zasady współżycia społecznego wniósł o uwzględnieni skargi oraz o umorzenie należności w całości wraz z odsetkami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

Natomiast, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy - nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - czy organ nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego i procesowego, które skutkowałyby wadliwością zaskarżonej decyzji wymagającą wyeliminowania jej z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga J P jest zasadna.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia. Przede wszystkim organ, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 77 § 1 kpa, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego. Analiza bezspornego w sprawie stanu faktycznego prowadzi do ukazania obrazu życia młodego człowieka, który pomimo dotknięcia bardzo ciężką, skazującą go na [...] chorobą, stara się prowadzić i prowadzi samodzielne życie. Nie uciekając w chorobę skarżący zdobył wyższe wykształcenie i od czasu studiów próbował samodzielnie zarabiać na życie. Powstałe zadłużenie jest następstwem podjęcia, podczas studiów, jednoosobowej działalności gospodarczej w zakresie dystrybucji sprzętu rehabilitacyjnego. Działalność ta była niedochodowa ale miała służyć z jednej strony rehabilitacji przez pracę, z drugiej niesieniu pomocy innym osobom niepełnosprawnym w zakresie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny.

Podstawę egzystencji skarżącego stanowi od [...] stycznia 2008 r. renta socjalna w kwocie [...] zł netto przyznana mu przez ZUS po uznaniu go za trwale niezdolnego do pracy. Pomimo całkowitej niezdolności do pracy skarżący pracuje w systemie tele i uzyskuje miesięczne wynagrodzenie w kwocie [...] zł netto. Jest oczywiste, iż renta socjalna z ZUS w przyznanej wysokości nie może pokryć potrzeb życiowych strony. Wsparciem finansowym jest otrzymywane wynagrodzenie. Łącznie uzyskiwana przez skarżącego kwota netto, ok. [...] zł, w ocenie Sądu, winna służyć zabezpieczeniu finansowemu młodego człowieka, który pomimo kalectwa walczy o godne, samodzielne życie a nie, jak to przyjął organ, stanowić podstawowy składnik majątku, z którego ma nastąpić spłata zadłużenia. Ciężka droga życiowa skarżącego wynikająca z nieuleczalnej choroby, motywacja, która skłoniła go do podjęcia działalności gospodarczej oraz fakt, że zaciągnięte w bankach kredyty miały mu umożliwić uzyskanie samodzielnego mieszkania stanowią o wyjątkowości sytuacji strony na tle innych wniosków o umorzenie zadłużenia i w ocenie Sądu wymagają zindywidualizowanego podejścia organu do rozpoznawanej sprawy. Przede wszystkim w postępowaniu obu instancji zabrakło należytego zastosowania art. 7 kpa. Organ winien, po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, rozważyć i wyważyć interes społeczny i słuszny interes strony. Przy uwzględnieniu powyższych okoliczności szczególnej analizy wymaga słuszny interes obywatela.

Nawet przy uznaniu za zasadne stanowiska organu, iż posiadane przez wnioskodawcę środki finansowe przesądzają o braku podstaw do przyjęcia występowania po jego stronie przesłanki całkowitej nieściągalności, to w sprawie niniejszej organ winien należycie rozważyć, czego zabrakło w zaskarżonej decyzji, zastosowanie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej z 31 lipca 2003 r. Dokonanie przez organ w decyzjach obu instancji analizy możliwości płatniczych strony bez szczególnego zwrócenia uwagi na charakter jego schorzenia i brak możliwości poprawy sytuacji strony w przyszłości a także brak przeanalizowania możliwości częściowego umorzenia zadłużenia, chociażby przez umorzenie odsetek, pozwala Sądowi na postawienie zaskarżonej decyzji zarzutu naruszenia sformułowanej w art. 80 kpa zasady swobodnej oceny dowodów.

Wskazane wyżej uchybienia winny być naprawione przez organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy a uzasadnienie decyzji musi wyjaśniać wszystkie wątpliwości faktyczne i prawne.

Z uwagi na powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanął na stanowisku, iż wskazane nieprawidłowości dają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.