Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 201/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 7 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 141 poz 1497
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych.
article: art 80 ust 5b
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: art 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.), Sędzia del. WSA Maria Werpachowska, Protokolant starszy asystent sędziego Andrzej Nędzarek, po rozpoznaniu w dniu 9 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1022/11 w sprawie ze skargi T. L. na decyzję Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku służbowego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od T. L. na rzecz Dowódcy Sił Powietrznych kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1022/11 oddalił skargę T. L. na decyzję Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku służbowego.

Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy.

Dowódca Jednostki Wojskowej w P. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. przyznał T. L. w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, tj. w styczniu 2011 r., dodatek specjalny w kwocie 2.700 zł., wskazując, że dodatek ten za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych został ustalony przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej w wysokości 1,8. W odwołaniu T. L. zarzucił, że decyzja jest dla niego niekorzystna, gdyż zaniżono mu wysokość dodatku specjalnego o mnożnik 0,4 kwoty bazowej przyznawany pilotom, którzy przez okres od 3 do 6 lat wykonują loty na samolotach wielozadaniowych F-16. Dowódca Sił Powietrznych - po rozpatrzeniu odwołania T. L. - decyzją z dnia [...] marca 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 5b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 141, poz.1497 ze zm.), decyzję pierwszoinstancyjną utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że T. L. w dniu 26 października 2009 r. został uznany za zdolnego do lotów z obniżoną grupą z IA na IC, co skutkowało zaprzestaniem wykonywania przez niego lotów samolotem wielozadaniowym F-16, a tym samym utratą uprawnienia do zwiększenia mnożnika kwoty bazowej, określonego w § 9 ust. 1a rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. Żołnierzowi przyznano dodatek specjalny w kwocie 2700 zł. W tej sytuacji, mając również na uwadze 15-letni okres otrzymywania dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, T. L. w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby prawidłowo ustalono dodatek specjalny o charakterze stałym przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej wysokości 1,8, tj. w kwocie 2700 zł. W zaskarżonej decyzji wysokość przedmiotowego dodatku określono zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Na powyższą decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej w P. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. L., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji. Zarzucił naruszenie § 9 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji zaniechanie zastosowania § 9 ust. 1 a pkt 2 w związku z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia, przez co organ w sposób oczywisty wydał decyzję na niekorzyść skarżącego, zaniżając wysokość dodatku specjalnego w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej, mimo że świadczenie to powinno być mu ustalone przy zastosowaniu 1,8 kwoty bazowej, zwiększonej o 0,4 mnożnika kwoty bazowej. Skarżący przyznał przy tym, iż z przyczyn zdrowotnych obniżono mu grupę z IA na IC, co skutkowało utratą możliwości wykonywania lotów samolotem wielozadaniowym F-16, a w konsekwencji także utratą uprawnienia do zwiększenia mnożnika kwoty bazowej określonej w § 9 ust. 1 a rozporządzania MON w sprawie dodatków uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Jego zdaniem przyznanie dodatku w najwyższej stawce, zwiększonej o stosowny mnożnik, ma charakter gwarancyjny i to właśnie ten cel przyświecał ustawodawcy w ustanowieniu stosownej regulacji prawnej.

W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.) oddalił skargę T. L.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 80 ust. 5 b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 90, poz. 593 ze zm.- dalej powoływana jako ustawa o służbie wojskowej), zgodnie z którym żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatek specjalny lub służbowy, przyznaje się te dodatki w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu ich otrzymywania. Na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 80 ust 6 powołanej ustawy, Minister Obrony Narodowej w rozporządzeniu z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 ze zm.) określił szczegółowe warunki otrzymywania dodatków do uposażenia zasadniczego oraz ich wysokości. W § 7 tego rozporządzania przewidziano, iż żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek ten przysługuje w określonych tym przepisem wysokościach. Wyraźnie więc regulacja ta dotyczy dodatków, które żołnierz zawodowy otrzymuje, a nie które kiedyś otrzymywał. Zatem tylko dodatki, które żołnierz zawodowy otrzymuje, mogą być na określonych zasadach przyznane w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Podkreślić należy, że T. L. w wyniku badań okolicznościowych z dnia 26 października 2009 r. został uznany za zdolnego do lotów z obniżoną grupą z IA na IC, co skutkowało zaprzestaniem wykonywania lotów samolotem wielozadaniowym F-16, a tym samym utratą uprawnień do zwiększenia mnożnika kwoty bazowej z tego tytułu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. dodatek specjalny dla skarżącego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych za okres od 27 listopada 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. ustalony został przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej w wysokości 1,8. W takiej samej wysokości przyznano mu dodatek z tego tytułu za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2010 r. Skarżący nie otrzymywał więc dodatku specjalnego zwiększonego o mnożnik kwoty bazowej wynoszący 0,2 z tytułu wykonywania lotów samolotem wielozadaniowym. Skoro więc w ostatnim czasie skarżący otrzymywał dodatek w wysokości ustalonej przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej w wysokości 1,8, to zasadnie organ przyjął, iż w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek specjalny winien wynosić 1,8 kwoty bazowej, gdyż dodatek ten żołnierz otrzymywał przez okres ponad 10 lat.

WSA w Warszawie dodał ponadto, że analizowane przepisy nie budzą żadnych wątpliwości interpretacyjnych, które nakazywałyby stosowanie innej wykładni niż wykładnia językowa, a żadne względy nie nakazują zastosowania w sprawie wykładni celowościowej, która w rozpoznawanej sprawie i tak nie mogłaby prowadzić do interpretacji uwzględniającej stanowisko skarżącego.

W skardze kasacyjnej T. L., reprezentowany przez radcę prawnego, domagał się uchylenia powyższego wyroku i orzeczenia co do istoty sprawy, bądź przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. poprzez błędne przyjęcie, że wspomniana norma prawna odnosi się wyłącznie do żołnierzy, którzy w danej chwili otrzymują dodatek specjalny, a nie również do tych, którzy dodatek ten otrzymywali w przeszłości, a utracili prawo do jego otrzymywania z powodów zdrowotnych.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził, że analiza przepisów wskazuje wyraźnie na gwarancyjny charakter określonych świadczeń i ich wysokości w przypadku zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby. Nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości byłoby zatem twierdzenie, że świadczenia te należą się wyłącznie tym żołnierzom, którzy obecnie otrzymują dany dodatek specjalny. Zdaniem skarżącego kasacyjnie z ostrożności należy ponadto wskazać, że gdyby ocena Naczelnego Sądu Administracyjnego byłaby taka sama jak Sądu I instancji, to niezbędne byłoby przeanalizowanie cytowanej normy prawnej w kontekście zasad konstytucyjnych oraz skorzystanie z dyspozycji art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z tego ostatniego przepisu wynika, że skład orzekający w konkretnej sprawie, dochodząc do wniosku, że akt prawny podustawowy jest niezgodny z Konstytucją lub ustawą, na podstawie której został wydany, może pominąć określoną normę prawną tego rozporządzenia i przy podejmowaniu rozstrzygnięcia odmówić jej zastosowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dowódca Sił Powietrznych wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że autor skargi kasacyjnej nie rozróżnia dwóch instytucji, a mianowicie utraty prawa do dodatku oraz ustalenia wysokości tego dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia służby.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r., poz. 270 – dalej powoływana jako P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione są w art. 183 § 2 P.p.s.a. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza, iż NSA nie jest uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Nie jest też właściwy do zastępowania stron postępowania i korygowania czy uzupełniania wniesionego przez nie środka zaskarżenia. W konsekwencji zakres postępowania kasacyjnego wyznacza sam kasator, a skuteczność wniesionego przez niego środka zaskarżenia - z wyjątkiem wspomnianej nieważności postępowania - zależy od właściwego sposobu sformułowania i uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Zarzuty i zastrzeżenia strony determinują kierunek badawczy, jaki Sąd II instancji powinien podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem rozpatrywać naruszenia innych przepisów lub w innym zakresie niż wskazane przez samego kasatora.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta tylko na zarzucie naruszenia prawa materialnego. Sądowi I instancji nie wytknięto złamania jakichkolwiek przepisów postępowania. Konsekwencją tak sformułowanych zarzutów jest to, że w sprawie wiążący jest stan faktyczny stanowiący podstawę zaskarżonego wyroku.

Strona skarżąca kasacyjnie wytykając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego, powołała się na błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. W pierwszej kolejności wskazać zatem należy, że zgodnie z art.174 pkt.1 P.p.s.a. podstawę skargi kasacyjnej może stanowić zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwie (a nie - jak to przyjął autor skargi kasacyjnej - "wadliwe") zastosowanie. W orzecznictwie nie ulega przy tym wątpliwości, iż chodzi tu o dwie różne formy złamania norm materialnoprawnych oraz że zarzut niewłaściwego zastosowanie nie obejmuje wytyku błędnej wykładni konkretnego przepisu. Skarżący kasacyjnie zobowiązany jest zatem sam określić zarzucaną postać naruszenia prawa. Ponadto jeżeli zamierza zakwestionować orzeczenie z punktu widzenia obydwu form złamania prawa, to powinien nie tylko wyraźnie wskazać każdą z nich, ale także przytoczyć uzasadnienie odnoszące się odrębnie do każdej z wytykanych postaci naruszenia prawa. Spełnienie tych warunków jest niezbędne z uwagi na konieczność prawidłowego sformułowania i uzasadnienia podstaw kasacyjnych, a także ze względu na istotne różnice zachodzące pomiędzy błędną wykładnią i niewłaściwym zastosowaniem prawa. Błędna wykładnia przejawiać się może w nieprawidłowym odczytaniu treści przepisu, względnie na zastosowaniu prawa nieobowiązującego. Nieprawidłowe odczytanie treści prawa może zaś polegać na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści całego przepisu prawnego lub na niezrozumieniu intencji ustawodawcy, czyli najogólniej ujmując, na niewłaściwym zrekonstruowaniu treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu. Natomiast naruszenie prawa przez niewłaściwe jego zastosowanie sprowadza się do tzw. błędu w subsumcji, co wyraża się tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej niezbędnej w tym zakresie argumentacji jurydycznej nie zawarto. Stanowi to uchybienie w zakresie wymogu czytelnego i wyczerpującego uzasadnienia podstaw kasacyjnych, jakiego niewątpliwie należy oczekiwać od profesjonalnego pełnomocnika zobowiązanego do sporządzenia skargi kasacyjnej. Jednakże wada taka nie dyskwalifikuje zarzutu i nie wyłącza go generalnie spod kontroli kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej zarzucając błędną wykładnię i "wadliwe" zastosowanie

§ 7 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, wytknięto, że Sąd I instancji nieprawidłowo przyjął, że norma prawna zawarta w powołanym przepisie odnosi się wyłącznie do żołnierzy, którzy aktualnie otrzymują dodatek specjalny, podczas gdy regulacją tą powinny być objęte również osoby, które tak jak T. L., z przyczyn zdrowotnych utraciły prawo do takiego świadczenia. Taka argumentacja, a zwłaszcza sugestie dotyczące utraty przez T. L. prawa do dodatku specjalnego, mogą albo wskazywać na próbę podważenia ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, albo świadczyć o tym, że autor skargi kasacyjnej nie rozróżnia utraty prawa do dodatku specjalnego od zmiany wysokości przedmiotowego świadczenia. Nadmienić zatem należy, że w świetle przepisów pragmatyki służbowej żołnierzy zawodowych nie ma jakichkolwiek podstaw prawnych by obniżenie wysokości dodatku można było utożsamiać z utratą prawa do takiego świadczenia. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że organ wojskowy przyznając żołnierzowi dodatek w niższej niż dotychczas kwocie, zmienia wysokość a nie pozbawia żołnierza prawa do świadczenia. Żołnierz nabywa uprawnienie do określonego dodatku, a wysokość takiego dodatku może w określonych sytuacjach ulegać zmianie. Zatem inne przesłanki co do zasady determinują nabycie czy utratę prawa, a inne okoliczności mogą mieć wpływ na wysokość przyznanego świadczenia. Bliższe analizowanie tych kwestii nie jest jednak dopuszczalne z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Omawiane zagadnienia regulują inne przepisy pragmatyki służbowej, których naruszenia autor skargi w niniejszej sprawie nie zarzucił. Z podobnych przyczyn wykluczone są rozważania dotyczące uprawnień do dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu służby przez osoby, które utraciły prawo do takiego dodatku. Jeszcze raz podkreślić należy, że ocena prawidłowości przyjętej przez Sąd I instancji wykładni prawa materialnego może nastąpić jedynie na podstawie stanu faktycznego przyjętego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, o ile wniesiony środek zaskarżenia nie podważył go w sposób skuteczny. Sugerując, że T. L. z przyczyn zdrowotnych utracił prawo do dodatku specjalnego, autor skargi kasacyjnej podważa kompletność ustaleń Sądu I instancji, z których jednoznacznie wynika, iż taki fakt w ogóle nie miał miejsca. WSA w Warszawie potwierdził bowiem prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy wojskowe, że skarżący do dnia zwolnienia ze służby otrzymywał dodatek specjalny za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych. Zatem także po utracie uprawnień do wykonywania lotów samolotem wielozadaniowym F-16 zachował on prawo do omawianego świadczenia, chociaż w niższej niż dotychczas wysokości. Zamiar podważenia takich ustaleń wymagał oparcia skargi kasacyjnej także na podstawie naruszenia przepisów postępowania, które przy rozpoznaniu sprawy miałyby być złamane przez Sąd I instancji i to w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Brak takiego zarzutu uniemożliwia poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej także w opisanym wyżej zakresie.

W skardze kasacyjnej podniesiono ponadto, że: "Analiza przepisów wskazuje wyraźnie na gwarancyjny charakter określonych świadczeń i ich wysokości w przypadku zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby". Powyższe stwierdzenie wskazuje na przekonanie autora skargi kasacyjnej, iż uprawnienie do świadczenia przewidzianego w § 7 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. stanowi prawo podmiotowe żołnierza, które uwarunkowane jest wyłącznie tym, czy kiedykolwiek w okresie pełnionej służby żołnierz otrzymywał dodatek specjalny, nie zależy natomiast ani od tego czy i kiedy żołnierz utracił prawo do dodatku specjalnego ani tego, w jakiej wysokości otrzymywał ten dodatek do ostatniego miesiąca pełnionej służby. Aby tak rozumiane prawo do omawianego świadczenia było możliwe, bezwzględnie konieczne jest wskazanie przepisu ustawowego, które je w takim zakresie przewiduje. Autor skargi kasacyjnej takiego przepisu ustawowego jednak nie podał, powołując się wyłącznie na analizę bliżej nieokreślonych przepisów, bez wskazania nawet, czy chodzi mu o regulacje zawarte w powołanym rozporządzeniu wykonawczym czy i w jakim ewentualnie akcie wyższego rzędu. Tym samym kasator w żaden sposób nie wykazał, aby przyjęta przez Sąd I instancji interpretacja § 7 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia była błędna, w tym by wyłożenie znaczenia tego przepisu przy zastosowaniu reguł wykładni językowej było nieuprawnione.

Wywody skargi kasacyjnej nie dość, że są bardzo ogólnikowe, to pomijają one podstawową regułę, powszechne przyjmowaną w orzecznictwie sądowym, że przepisy dotyczące uposażenia żołnierzy- podobnie jak wszystkie przepisy płacowe, muszą być wykładane i stosowane ściśle z ich brzmieniem. Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyroku z dnia 20 stycznia 2002 r. sygn. II SA 2094/01 (LEX nr 82790) podkreślił, że w tym zakresie nie ma miejsca na wykładnię rozszerzająca uprawnienia, czy też wykładnię celowościową (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2002 r. sygn. II SA 2094/01, LEX nr 82790). Podobne zapatrywania prezentuje także Sąd Najwyższy, wskazując, że w orzecznictwie tego Sądu wielokrotnie podkreślano, iż przepisy płacowe winny być stosowane ściśle. Nie można stosować ich interpretacji zwężającej ani rozszerzającej, a także wykładni tworzącej uprawnienia płacowe na podstawie zasad słuszności bądź współżycia społecznego (m.in. wyrok SN z dnia 20 sierpnia 1997 sygn. III ZP 30/97 (OSNP 1998/5/146). Powyższa reguła odnosi się również do regulacji dotyczących przyznawania żołnierzom zawodowym dodatków do uposażenia.

Uprawnienia żołnierzy zawodowych do otrzymywania dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby wynikają z art. 80 ust. 5b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W ust. 6 tego artykułu ustawodawca upoważnił i zobowiązał Ministra Obrony Narodowej by w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy określił szczegółowe warunki otrzymywania dodatków do uposażenia oraz ich wysokość. Na podstawie tego upoważnienia Minister Obrony Narodowej w powołanym rozporządzeniu z dnia 8 czerwca 2004 r. określił szczegółowe warunki oraz tryb przyznawania, zawieszania, obniżania i wstrzymywania dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, w tym szczegółowe zasady przywracania utraconych wcześniej uprawnień do takich świadczeń. Nie ulega zatem wątpliwości, że prawodawca rozróżnia poszczególne instytucje dotyczące dodatków do uposażenia, odrębnie regulując między innymi kryteria przyznawania i ustalania wysokości dodatków, odrębnie zaś reguły przywracania utraconych do określonej daty (nie zaś obniżonych) świadczeń.

W § 7 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych postanowiono, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek ten przysługuje w wysokościach wskazanych w tym przepisie. Brzmienie przytoczonego przepisu jest jednoznaczne, co pozwala na ograniczenie się w tym zakresie do wyników wykładni językowej omawianej normy. Zauważyć w tym miejscu należy, że w orzecznictwie i w piśmiennictwie powszechnie akceptowana jest zasada pierwszeństwa wykładni językowej. Zasada pierwszeństwa wykładni językowej dopuszcza odstępstwa od wyniku jej zastosowania, ale wówczas, gdy wynik ten prowadzi albo do absurdu, albo do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji. Nie zawsze więc zachodzi konieczność posłużenia się kolejno wszystkimi rodzajami wykładni; nie ma w szczególności potrzeby sięgania po dyrektywy celowościowej wówczas, gdy już po zastosowaniu dyrektyw językowych albo językowych i systemowych uda się uzyskać prawidłowy wynik wykładni, tj. ustalić właściwe znaczenie interpretowanej normy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1998 r., I CKN 664/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 7). Innymi słowy odstępstwo od jasnego i oczywistego sensu przepisu wyznaczonego jego jednoznacznym brzmieniem mogą uzasadniać szczególnie istotne i doniosłe racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne; jeśli takie racje nie zachodzą, należy oprzeć się na wykładni językowej (por. uzasadnienie uchwały Pełnego Składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2004 r., III CZP 37/04, OSNC 2005, nr 3, poz. 42, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2004 r., V CK 21/04, OSNC 2005, nr 7-8, poz. 137, oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2005 r., I KZP 18/05, OSNKW 2005, nr 9, poz. 74).W przypadku omawianego przepisu nie można dopatrzyć się ważnych racji uzasadniających odejście od językowego znaczenia zwartej w nim normie prawnej. W każdym bądź razie sam kasator we wniesionej skardze kasacyjnej takich przesłanek skutecznie nie wykazał. Z powyższych względów, biorąc również pod uwagę przytoczoną wyżej zasadę ścisłej interpretacji przepisów płacowych, zastosowaną przez Sąd I instancji metodę wykładni § 7 ust. 1 pkt. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. uznać należy za prawidłową.

Zgodnie z regułami wykładni językowej zwrotom prawnym nie należy nadawać sensu odmiennego od potocznego, a znaczenie przepisów prawnych powinno ustalać się w taki sposób, by wypowiedź zawarta w normie prawnej stanowiła pewną całość. W tym kontekście zawartego w § 7 ust.1 powołanego rozporządzenia sformułowania "żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, w ostatnim miesiącu służby dodatek ten przysługuje", będącego hipotezą normy prawnej stanowiącej logiczną całość, nie można rozumieć inaczej, niż jako określenie przesłanki legitymowania się przez żołnierza w ostatnim miesiącu służby uprawnieniem do przedmiotowego dodatku. Skoro zaś takie prawo łączy się z uprawnieniem do konkretnego świadczenia w ściśle określonej wysokości, to nie może też ulegać wątpliwości, że punktem odniesienia w tym zakresie ma być stawka ostatnio pobieranego dodatku. Zatem dla oceny czy żołnierzowi zawodowemu w ostatnim miesiącu jego służby przysługuje dodatek przewidziany w § 7 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. istotne jest to czy żołnierzowi temu nadal przysługuje prawo do takiego świadczenia. Natomiast o wysokości przedmiotowego dodatku przesądza kwota ostatnio pobieranego dodatku specjalnego oraz to czy dodatek specjalny o charakterze stałym otrzymywał przez okres co najmniej 10 lat czy krócej. Na powyższe dodatkowo wskazuje treść pkt.2 ust.1 § 7 rozporządzenia, zgodnie z którym jeżeli żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym przez okres krótszy niż 10 lat, to w ostatnim miesiącu służby dodatek taki przysługuje mu nie w pełnej wysokości lecz w wysokości 1/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku specjalnego. W tej sytuacji za pozbawione jakichkolwiek podstaw prawnych i logicznych należy uznać twierdzenia i sugestie zawarte w skardze kasacyjnej, iż regulacją § 7 ust.1 pkt.1 rozporządzenia objęci są także żołnierze, którzy wcześniej utracili prawo do dodatku specjalnego oraz że miarodajną dla ustalenia wysokości przyznawanego w ostatnim miesiącu służby dodatku specjalnego powinna być wysokość takiego dodatku z dowolnego okresu służby. Dodać przy tym należy, że kwestie przywracania w ostatnim miesiącu służby utraconych wcześniej uprawnień do dodatków służbowych uregulowane zostały w odrębnych przepisach analizowanego rozporządzenia, a mianowicie w rozdziale 5 zatytułowanym "Przepisy przejściowe i końcowe", czego zdaje się nie zauważył autor skargi kasacyjnej. Ponadto, gdyby prawodawca zmierzał do tego by wysokość dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby była obliczana z uwzględnieniem najwyższej kwoty otrzymywanego kiedykolwiek dodatku, to niewątpliwie taki zamysł wyraziłby wprost, stanowiąc na przykład, że żołnierzowi w ostatnim miesiącu pełnienia służby należy się określona część lub cały dodatek, jaki w maksymalnej stawce miesięcznej przysługiwał mu kiedykolwiek w całym okresie służby. Skoro takich sformułowań ani w ustawie ani w akcie wykonawczym nie zawarto, to należy przyjąć, że intencje ustawodawcy w tym zakresie były jednak odmienne.

Oznacza to, że wytyk błędnej wykładni § 7 ust. 1 pkt. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. nie jest zasadny. Sądowi I instancji nie można ponadto zarzucić niewłaściwego zastosowania powołanego przepisu. Z miarodajnych w sprawie ustaleń faktycznych bowiem wynika, że T. L. po badaniach lekarskich w dniu 26 października 2009 r. został uznany za zdolnego do lotów z obniżoną grupą z IA na IC, co skutkowało zaprzestaniem wykonywania przez niego lotów samolotem wielozadaniowym F-16. Żołnierz zachował wówczas prawo do dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, tracąc jedynie uprawnienia do zwiększenia wysokości tego świadczenia o mnożnik kwoty bazowej, określony w § 9 ust. 1a rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. Wysokość należnego T. L. dodatku organ wojskowy określił decyzjami z dnia [...] grudnia 2009 r. i z dnia [...] stycznia 2010 r. Tą ostatnią decyzją dodatek specjalny za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych ustalono na okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2010 r. przy zastosowaniu kwoty bazowej w wysokości 1,8 tj. w kwocie 2700 zł. Jeżeli taka była wysokość ostatnio pobieranego przez T. L. świadczenia i skoro dodatek specjalny za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych otrzymywał on przez 15 lat, to zasadnie przyznano mu w ostatnim miesiącu pełnienia służby dodatek specjalny w pełnej wysokości, odpowiadającej kwocie ostatnio pobranego świadczenia przy zastosowaniu kwoty bazowej w wysokości 1,8, to jest w kwocie 2700 zł.

Odnosząc się do pozostałych wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że nie sposób dopatrzyć się niezgodności § 7 rozporządzenia z dnia 8 czerwca 2004 r. z ustawą o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych czy Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższy akt wykonawczy wydany został przez Ministra Obrony Narodowej zgodnie z delegacją ustawową i spełnia wytyczne opisane w przepisie upoważniającym. Tym samym nie ma najmniejszych wątpliwości co do tego, że nie wychodzi ono poza zakres delegacji ustawowej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie został również naruszony art.32 Konstytucji RP. Konstytucyjna zasada równości wobec prawa nie ma charakteru absolutnego. Jej granice wyznaczają bowiem inne zasady i przepisy konstytucyjne. O naruszeniu tej zasady można mówić dopiero wówczas, gdy w tożsamej sytuacji (faktycznej) różnicuje się prawa jednostki bez uzasadnienia opartego o inne normy konstytucyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2006 r., I OSK 67/06 LEX nr 198281). W związku z tym ochronie prawnej, w tym ochronie konstytucyjnej, podlega tylko tak rozumiana równość wobec prawa, która wszystkim podmiotom charakteryzującym się daną cechą istotną zapewnia równe traktowanie, bez zróżnicowań dyskryminujących czy faworyzujących. Przy czym nawet, jeżeli określona norma prawna traktuje odmiennie adresatów, którzy odznaczają się określoną cechą wspólną, nie zawsze mamy do czynienia z odstępstwem od powyższej. zasady, które stanowi naruszenie art. 32 Konstytucji. W każdym przypadku niezbędna jest ocena przyjętego kryterium zróżnicowania, bowiem równość wobec prawa, to także zasadność wybieranego kryterium różnicowania podmiotów. Należy podkreślić, że prawodawca ma możliwość wprowadzenia kryterium różnicującego prawo do świadczeń i takie zróżnicowanie sytuacji prawnej podmiotów może być usprawiedliwione. Nie ma zatem charakteru dyskryminującego i nie narusza zasady wyrażonej w art. 32 Konstytucji zróżnicowanie podmiotów, jeżeli ich odmienne traktowanie wynika z uzasadnionych celów społecznych i gospodarczych, które posiadają konstytucyjną, czyli najwyższa rangę w polskim porządku prawnym.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 29 maja 2001 r., K 5/01 wyjaśnił, że ocena przestrzegania zasady równości wymaga uwzględnienia założenia znacznego stopnia swobody ustawodawcy we wprowadzaniu regulacji, lepiej odpowiadających stosunkom społecznym. W szczególności zasada równości nie powinna być rozumiana w sposób, który uniemożliwia ustawodawcy wprowadzenie regulacji korzystniejszych dla podmiotów pewnych stosunków prawnych. Przyznanie bowiem, określonej grupie osób pewnych preferencji nie oznacza obowiązku przyznania takich preferencji innym.

Mając na uwadze powyższe argumenty Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ustawy P.p.s.a.

.