Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1520/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 183 § 1, art. 141 § 4, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 156 § 1 i 2, art. 16 § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 79 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska Protokolant asystent sędziego Joanna Zięba-Gula po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G. i R. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1483/13 w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...]kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 lutego 2014 r., I SA/Wa 1483/13 oddalił skargę M. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w Bobrownikach z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] orzekającej o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...]ha, położonej w M., stanowiącej własność F. i Z. małż. G.

Z wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją wystąpili następcy prawni dawnych właścicieli – M. G. i R. F.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy tę decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę prawną decyzji Naczelnika Gminy w Bobrownikach orzekającej o przejęciu na własność Państwa przedmiotowej nieruchomości rolnej, położonej w M., stanowiącej własność F. i Z. małż. G., stanowił art. 28 i art. 31 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118) – zwana dalej "ustawą". Zgodnie z w art. 28 ustawy nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego mogły być na wniosek rolnika przejęte na własność Państwa w całości lub części za spłaty pieniężne, jeżeli rolnik nie spełniał warunków do uzyskania renty. Przejęcie przez Państwo części posiadanych przez rolnika nieruchomości mogło jednak nastąpić, jeżeli na pozostałej części gospodarstwa można było nadal prowadzić towarową produkcję rolną (ust. 2 tego przepisu). Przejęcie nieruchomości na własność Państwa w zamian za rentę lub spłaty pieniężne, według art. 31 ustawy, następowało na podstawie decyzji naczelnika gminy.

Na tę decyzję M. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał prezentowane w sprawie stanowisko.

W piśmie z dnia 23 grudnia 2013 r. skarżący M. G. i uczestnik postępowania R. F. wnieśli o uwzględnienie twierdzeń w nim zawartych i przeprowadzenie wskazanych dowodów, jako mających istotne znaczenie dla sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę. Sąd wskazał, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa). Aby zatem strona wnioskująca o stwierdzenie nieważności mogła skutecznie postawić organowi zarzut działania z rażącym naruszeniem prawa musi wykazać, że kwestionowana decyzja jest obciążona wadą określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Do podważenia decyzji w tym trybie nie wystarczy samo twierdzenie strony, że skoro brak dokumentów wskazujących na złożenie wniosku o przejęcie nieruchomości przez Państwo, to należałoby uznać, że Naczelnik Gminy w Bobrownikach działał z rażącym naruszeniem art. 28 ustawy. Brak całości akt sprawy dokumentujących przebieg postępowania o przejęcie nieruchomości za spłaty pieniężne umożliwia ocenę zachowania wymogów procedury wywłaszczeniowej tylko na podstawie wydanej decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r., a z jej treści wynika, że postępowanie było prowadzone na wniosek F. i Z. G. Sąd zauważył, że decyzja Naczelnika Gminy w Bobrownikach z dnia [...] czerwca 1976 r. jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, a zatem stanowi dowód tego co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Faktem jest, że skarżący do akt sprawy przedłożył wniosek Z. i F. małż. G. z dnia 26 lutego 1987 r., z którego wynika, że poprzednicy prawni skarżącego domagają się stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, twierdząc, że nie składali wniosku o przejęcie działki nr [...] przez Państwo i nie wyrażali na to zgody. Zdaniem Sądu, pismo osób, których dotyczyło postępowanie zakończone decyzją Naczelnika Gminy w Bobrownikach z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] nie mogło stanowić obiektywnego przeciwdowodu na okoliczność niezłożenia przez Z. i F. G. wniosku o przejęcie nieruchomości przez Państwo, ponieważ pochodziło od osób zainteresowanych stwierdzeniem nieważności tej decyzji, które – co wynika z treści pisma – chciały odzyskać grunt, aby nie być członkami Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w S., która w 1988 r. nabyła przedmiotowy grunt, co nie jest w sprawie sporne. Także tożsame stanowisko prezentowane w tym zakresie przez strony postępowania nieważnościowego M. G. i R. F. – osoby zainteresowane stwierdzeniem nieważności decyzji Naczelnika Gminy w Bobrownikach z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] - nie mogło stanowić obiektywnego dowodu na okoliczność braku złożenia przez Z. i F. G. wniosku o przejęcie mienia. Mimo podejmowanych przez Ministra prób zgromadzenia całości akt sprawy o przejęcie nieruchomości, organ nadzoru zdołał uzyskać wyłącznie odpis decyzji Naczelnika Gminy w Bobrownikach z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...]. Urząd Gminy Bobrowniki (pismo z dnia 16 stycznia 2000 r.), Archiwum Państwowe w Katowicach (pismo z dnia 5 lutego 2013 r.), Starostwo Powiatowe w Będzinie (pismo z dnia 25 maja 2007 r.), Śląski Urząd Wojewódzki (pismo z dnia 4 września 2012 r.) nie posiadali akt postępowania o przejęcie nieruchomości. Organ nadzoru nie miał zatem możliwości prześledzenia postępowania o przejęcie gruntu i oceny, czy postępowanie zostało zainicjowane pismem właścicieli gruntu, czy zostało wszczęte z urzędu. Jednym dowodem potwierdzającym fakt złożenia przez Z. i F. małż. G. wniosku o przejęcie nieruchomości w zamian za spłaty pieniężne, a więc i wyrażenie przez nich zgody na przekazanie nieruchomości na własność Państwa za świadczenie pieniężne, jest treść decyzji z 1976 r. Z decyzji tej wynika że decyzja została wydana po rozpatrzeniu wniosku Z. i F. małż. G. Brak obiektywnego dowodu wskazującego na fakt przeciwny, pozwalał przyjąć, że w niniejszej sprawie postępowanie o przejęcie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] zostało zainicjowane i zakończone zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów art. 3 ust. 1 i art. 28 ustawy. Sam brak wpisania przez pracownika organu w treści decyzji daty sporządzenia wniosku nie świadczył o jego braku. Ustawa nie zawierała przepisów wskazujących jakie elementy treści winna zawierać decyzja o przejęciu nieruchomości za spłaty pieniężne. Z datą złożenia wniosku ustawa nie wiązała też żadnych skutków prawnych. Wobec tego brak umieszczenia w decyzji daty wniosku nie świadczył o rażącej wadliwości decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r. Zdaniem sądu, w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości to, że Z. i F. małż. G. w dacie wydawania decyzji z [...] czerwca 1976 r. nie spełniali warunków do uzyskania renty, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy. Z akt sprawy, w tym kwestionariuszy stanowiących załącznik do wniosku o emeryturę z dnia 2 listopada 1989 r. wynika, że zarówno F. G. nie przekroczył wieku 65 lat i nie był inwalidą, jak i Z. G. nie przekroczyła wieku 60 lat i nie była inwalidką w dacie wydania kwestionowanej decyzji o przejęciu nieruchomości. Ojciec skarżącego podał, że w okresie 1954 -1979 r. pracował w K.P.P. "[...]" i gospodarstwie rolnym, natomiast matka skarżącego podała, że od 1949 r. pracuje w gospodarstwie rolnym. W niniejszej sprawie nie można postawić Naczelnikowi Gminy w Bobrownikach zarzutu wydania decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r., nr [...] z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 2, art. 4, art. 6 ustawy. Z akt sprawy wynika, że w dacie wydania kwestionowanej decyzji z 1976 r. grunt stanowiący przedmiot przejęcia oznaczony był jako działka nr [...] (pismo Geodety Powiatowego z dnia 2 lutego 2012 r., pismo Starosty Będzińskiego z dnia 17 października 2012 r.), a jego właścicielami byli małżonkowie Z. i F. G. Wobec tego przepis art. 2 ustawy, dotyczący gruntów stanowiących współwłasność osób nie będących małżonkami nie miał w sprawie zastosowania. Akta sprawy nie potwierdzają, aby w dacie [...] czerwca 1976 r. zamiarem rodziców M. G. było przekazanie nieruchomości skarżącemu i że skarżący na tym gruncie jako zstępny rolnika gospodarował. Z powoływanych wyżej kwestionariuszy stanowiących załącznik do wniosku o emeryturę z dnia 2 listopada 1989 r., pisma F. G. z dnia 17 października 1978 r. wynika, że F. G. w okresie 1954 -1979 r. pracował w K.P.P. "[...]" i w gospodarstwie rolnym. Także Z. G. podała, że od 1949 r. pracuje w gospodarstwie rolnym. Zamiar przekazania gospodarstwa rolnego M. G. jako następcy Z. G. i F. G. jego rodzice zadeklarowali kilkanaście lat po przejęciu przez Państwo gruntu oznaczonego nr [...], co wynika np. z wniosku o emeryturę sporządzonego w 1989 r. Jednocześnie z oświadczenia M. G. z dnia 7 września 2004 r. i z zeznań świadka A. K. z dnia 7 września 2004 r. wynika, że M. G. nie gospodarował w 1976 r. w sposób stały i ciągły na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], ponieważ pracował w gospodarstwie rodziców w okresie od 26 lutego 1966 r. do 14 maja 1972 r. Wobec tego nie można było uznać, że do przejęcia na własność Państwa nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] na podstawie decyzji z 1976 r. była wymagana zgoda M. G. i w związku z tym znajdował zastosowanie przepis art. 4 ustawy.

Od tego wyroku skarżący wraz z R. F. złożyli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie:

1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na:

a/ braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez skarżącego zarzutu niespełniania przez rodziców skarżących przesłanek do przejęcia przez Państwo na wniosek rolnika gospodarstwa rolnego, wskazanych w art. 9 ust. 1 Ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, a także nieustosunkowanie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku do tych zarzutów i nieskonfrontowanie ich ze stanowiskiem organu oraz zgromadzonym materiałem dowodowym;

b/ błędnym rozpoznaniu i dokonaniu oceny prawnej okoliczności istnienia w formularzu decyzji Naczelnika Gminy Bobrowniki sformułowania "na wniosek", które miałoby poświadczać istnienie wniosku rodziców skarżących o przekazanie nieruchomości na własność Państwa za rentę;

-art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu, pomimo iż decyzja ta:

a/ została wydana bez oceny całokształtu materiału dowodowego w zakresie oceny wszelkich okoliczności świadczących o braku udziału rodziców skarżących w postępowaniu, a jedynie z powołaniem się odrębnie na poszczególne dowody, które samodzielnie nie stanowiły podstawy do wydania decyzji zgodnej z wnioskiem strony, ale łącznie przesądzały o konieczności wydania decyzji zgodnej z wnioskiem strony (art. 7 k.p.a., art. 80 k.p.a.);

b/ została wydana bez przeprowadzenia przez organ z urzędu dowodu z opinii biegłego, który określiłby stopień kompletności akt innych spraw administracyjnych z lat. 70. toczących się przed Naczelnikiem Gminy Bobrowniki, co pozwoliłoby potwierdzić, że stopień niekompletności akt sprawy był większy niż innych spraw toczących się przed organem, a tym samym akta nie zaginęły, a po prostu nigdy nie było w nich jakichkolwiek dokumentów poświadczających udział rodziców skarżących w postępowaniu (art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art, 77 § 1 k.p.a.);

c/ została wydana bez zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, w szczególności bez rozpatrzenia bezspornej okoliczności faktycznej, jaką jest brak jakichkolwiek dowodów poświadczających istnienie wniosku lub też udział rodziców skarżących w postępowaniu, a także bez rozpatrzenia bezspornej okoliczności, zgodnie z którą rodzice skarżących nie spełniali przesłanek do złożenia wniosku o przekazanie gospodarstwa na własność Państwa za rentę (art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a.);

- art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a także art. 16 § 1 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu, w efekcie przyjęcia przez Sąd I instancji, iż dla uwzględnienia wniosku skarżących konieczne jest istnienie "dowodu obiektywnego" na brak udziału rodziców skarżących w postępowaniu;

- art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu, w efekcie przyjęcia przez Sąd I instancji, że zgromadzony materiał dowodowy nie uzasadnia przyjęcia, że decyzja wydana na rzecz rodziców skarżących została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w efekcie braku ich wniosku i udziału w postępowaniu;

- art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 9 ust. 1 Ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu, w efekcie przyjęcia przez Sąd I instancji, że wydanie decyzji Naczelnika Gminy Bobrowniki mimo niespełniania przez rodziców skarżących przesłanek z art. 9 ust. 1 ww. ustawy nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji;

- art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia w toku postępowania przed organem II instancji przepisów art. 6, art. 8 i art. 9 k.p.a.

2) przepisów prawa materialnego - art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. Z art. 16 § 1 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu, w efekcie błędnej wykładni i przyjęcia przez Sąd I instancji iż zasada trwałości decyzji administracyjnych ma pierwszeństwo przed zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, która to zasada została naruszona w efekcie wydania decyzji administracyjnej bez wniosku i udziału rodziców skarżących w postępowaniu, a która miała wpływ na ich prawa i obowiązki.

Wnieśli o uchylenie wyroku i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że z przepisów art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, iż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołane wniesioną skargą kasacyjną nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej podstawami i sformułowanymi zarzutami, czyli wskazanymi przepisami prawa materialnego lub procesowego, które naruszył Sąd I instancji. Natomiast NSA nie jest władny badać czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w zarzutach skargi, na których ten środek odwoławczy oparto.

Należy również zwrócić uwagę, że przedmiotem niniejszego postępowania było postępowanie nadzwyczajne jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie dokonuje się - jak w postępowaniu zwykłym - oceny przysługujących stronie uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań, nie rozpoznaje się ponownie sprawy zakończonej w postępowaniu zwykłym, a tym samym nie prowadzi się postępowania dowodowego co do przedmiotu sprawy tak jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym, a ocenia się legalność decyzji wydanej postępowaniu zwykłym tylko z punktu widzenia przesłanek nieważnościowych. Ocena dokonywana przez organ administracji dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z wad, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Zatem przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta kontrolowaną decyzją. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone są enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. W przypadku ich ustalenia organ ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji, chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Z uwagi jednak na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Instytucję stwierdzenia nieważności zalicza się do nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji i stanowi ona odstępstwo od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie.

Wskazane wyżej dwie okoliczności tj. związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanymi w skardze kasacyjnej zarzutami naruszenia prawa materialnego lub procesowego, oraz przedmiot i charakter postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przesądzają o zakresie kontroli.

Skarga kasacyjna jest niezasadna. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy zauważyć, że podstawowe zarzuty zostały oparte o naruszenie art.9 ust.1 ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne w związku z art.156 §1 pkt 2 k.p.a. z art.141 §4 p.p.s.a, a także przepisami art. 7, 75§1, 77§1, 80 k.pa.. Naruszenie to polega na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu, a w efekcie przyjęcia przez Sąd I instancji, że wydanie decyzji z dnia [...] czerwca 1976r. przez Naczelnika Gminy Bobrowniki mimo niespełnienia przez rodziców skarżących przesłanek z art.9 ust.1 ustawy nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Zarzuty te są niezasadne, a to dlatego, że decyzja Naczelnika Gminy Bobrowniki z dnia [...] czerwca 1976r. nie została wydana na podstawie art.9 ust.1 ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa za rentę i spłaty pieniężne. Należy bowiem zwrócić uwagę, że powoływana ustawa z dnia 29 maja 1974r. regulowała dwa tryby przekazywania gospodarstw rolnych na własność Państwa: w rozdziale 2 przekazywanie gospodarstw rolnych za rentę ( art.9 - art.26), w rozdziale 3 przekazywanie gospodarstw rolnych za spłaty pieniężne ( art.28 – art.30). Jest rzeczą bezsporną, co wynika zarówno z decyzji organów administracji jak i uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, iż będąca przedmiotem nadzwyczajnego postępowania decyzja Naczelnika Gminy Bobrowniki z dnia [...] czerwca 1976r. wydana została w trybie przekazania gospodarstwa rolnego za spłaty pieniężne, a nie w trybie przekazania gospodarstwa rolnego za rentę. Stąd też w sprawie nie miał zastosowania art.9 ust.1 ustawy z dnia 29 maja 1974r. , który określał ustawowe przesłanki przekazania gospodarstwa rolnego za rentę, natomiast miał zastosowanie art.28 tej ustawy, który określał przesłanki przekazania gospodarstwa rolnego za spłaty pieniężne. Natomiast zarzuty skargi kasacyjnej zostały błędnie oparte o naruszenie art.9 ust.1 ustawy, podnoszenie tym samym, że nie zostały spełnione przesłanki z art.9.ust.1 ustawy, a mimo to doszło do wydania decyzji z [...] czerwca 1976r., jest nietrafne, albowiem ani organy, ani Sąd I instancji nie twierdził, że przesłanki z art.9 ust.1 zostały spełnione, wręcz odwrotnie wskazywano jako bezsporną okoliczność, że przesłanki z art.9 ust.1 nie były spełnione i dlatego podstawa prawną decyzji był art.28 ustawy, czyli przejęcie za spłaty pieniężne, a nie za rentę. Należy jeszcze zaznaczyć, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji spełnia wszelkie wymogi określone w art.141 § 4 p.p.s.a.. Mając na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest zarzutami skargi kasacyjnej i powołanymi w nich przepisami, które zostały naruszone, tak sformułowane zarzuty nie mogły być uwzględnione.

Niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego tj. art.2 Konstytucji RP w związku z art.16 §1 k.p.a. polegający na oddaleniu skargi w efekcie błędnej wykładni i przyjęcia przez Sąd I instancji, iż zasada trwałości decyzji administracyjnych ma pierwszeństwo przed zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, która to zasada została naruszona. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku nie odwoływał się do przepisów art.16 §1 k.p.a., art.2 Konstytucji RP i zasad z nich wynikających, a tym samym nie wypowiadał się na temat relacji istniejących między tymi zasadami. Nie mniej należy zwrócić uwagę, że przepis art. 16 § 1 kpa, ustanawiając zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, przyznając im cechę trwałości, równocześnie wyznacza granicę tej trwałości. Zasada trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowi, że dopóki decyzja ostateczna nie zostanie usunięta z obrotu prawnego, w jednym z przewidzianych przez prawo procesowe trybów nadzwyczajnych, dopóty stosunek prawny powstały na jej podstawie wiąże strony postępowania oraz organ. Pewność prawa wymaga, aby dopuszczalność weryfikacji mocy obowiązującej decyzji została ograniczona pod względem szczegółowych przesłanek oraz czasu ich stosowania. Tak rozumiana zasada trwałości decyzji nie pozostaje w kolizji z konstytucyjną zasadą wynikającą z art.2 Konstytucji RP.

Nadto mając na uwadze, że przedmiotowe postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczyło decyzji wydanej dnia [...] czerwca 1976r., a więc decyzji od wydania której nastąpił niewątpliwie znaczny upływ czasu, należy również zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015r. sygn..akt P 46/13, w którym Trybunał orzekł, że art.156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczy upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art.2 Konstytucji.

Mając powyższe na uwadze, sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne i dlatego skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.