Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1381/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne: Służba Bezpieczeństwa
Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: par. 23 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 160 poz 1552
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa  Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, emerytów i rencistów Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Protokolant asystent sędziego Beata Gibzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na stanowisko Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie oceny zdolności do służby postanawia: odrzucić skargę


UZASADNIENIE

Regionalna Komisja Lekarska nr [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w G. orzeczeniem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] uznała M. S. za trwale niezdolnego do służby (kategoria "D"), a ponadto zaliczyła go do trzeciej grupy inwalidzkiej, uznając przy tym, że stwierdzone inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą.

M. S. zaskarżył orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w G. w części dotyczącej "związku choroby ze służbą", zarzucając, że Komisja nie stwierdziła związku choroby ze służbą, mimo ustalenia, że jest chory na przewlekłą nerwicę upośledzającą sprawność organizmu, niepoddającą się leczeniu.

Centralna Komisja Lekarska Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. uchyliła orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] ABW oraz zarządziła ponowne przeprowadzenie czynności orzeczniczych przez Regionalną Komisję Lekarską ABW nr [...] w W. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ podał, że stan zdrowia pacjenta był oceniany przez lekarza prowadzącego, co stanowi naruszenie zasady bezstronności procesu orzeczniczego oraz, że M. S. wymaga dodatkowych badań specjalistycznych.

Orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej ABW M. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia jako wydanego z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 6 – 14 k.p.a. oraz zakazu pogorszenia sytuacji prawnej strony. Zarzucił przede wszystkim, że w swoim odwołaniu wyraźnie wskazał, że jest niezadowolony z orzeczenia Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] ABW w G. jedynie w części dotyczącej nieuznania związku schorzenia ze służbą. Natomiast nie kwestionował rozstrzygnięcia dotyczącego jego niezdolności do służby i przyznanej mu z tego tytułu kategorii "D". Dlatego w ocenie skarżącego niedopuszczalne było uchylenie przez organ odwoławczy orzeczenia Regionalnej Komicji Lekarskiej ABW nr [...] w G. w całości, a ponadto skierowanie go na ponowne badania do innej komisji lekarskiej.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja Lekarska domagała się jej oddalenia, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 822/09 skargę M. S. oddalił.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zaskarżone w przedmiotowej sprawie stanowisko Centralnej Komisji Lekarskiej ABW (zwane też orzeczeniem) stanowi akt z zakresu administracji publicznej ujęty w art. 3 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej powoływana jako P.p.s.a.). Sąd stwierdził ponadto, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają jedynie przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy ABW i AW, emerytów i rencistów UOP, ABW i AW (Dz. U. Nr 160, poz. 1552 ze zm. – dalej powoływane jako rozporządzenie). Określenie w prawomocnym rozporządzeniu trybu postępowania wyłącza w tym zakresie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Rozporządzenie w załączniku nr 8 określa orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej jako "stanowisko" oraz wskazuje zamknięty katalog rozstrzygnięć tego organu. Uprawnienia kontrolne Centralnej Komisji Lekarskiej w stosunku do orzeczeń podległych tej komisji są znacznie szersze niż organu II instancji w rozumieniu przepisów k.p.a. Dlatego władna jest ona uchylić zaskarżone orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej ABW i zarządzić przeprowadzenie określonych czynności orzeczniczych.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego, iż w swym odwołaniu zaskarżył orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej jedynie w części, a Centralna Komisja Lekarska ABW rozstrzygnęła sprawę w szerszym zakresie, Sąd wyraził pogląd, iż orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej stanowi całość i jego dzielenie na dowolne części nie jest dopuszczalne. Rozporządzenie przewiduje jedynie dwa rodzaje rozstrzygnięć Centralnej Komisji Lekarskiej, a zatem może ona albo utrzymać w mocy orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej albo uchylić je i zarządzić ponowne przeprowadzenie czynności orzeczniczych przez organ I instancji (por. załącznik nr 8 do rozporządzenia). Oznacza to, że nawet teoretycznie nie jest możliwe wydanie takiego orzeczenia, jakiego domagał się M. S. w swoim odwołaniu. Tym samym zarzuty skargi w tym zakresie, zdaniem WSA w Warszawie, ocenić należy za chybione. Nie można też podzielić zastrzeżeń skarżącego w pozostałej części. Centralna Komisja Lekarska przeprowadziła bowiem postępowanie zgodnie z wymogami przewidzianymi w powołanym rozporządzeniu.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł M. S., reprezentowany przez radcę prawnego, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i odrzucenia skargi, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:

- art. 1 i art. 3 § 1 P.p.s.a., polegające na wydaniu orzeczenia w sprawie nienależącej do właściwości sądu administracyjnego;

- § 26 ust. 2 w związku z § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 20 sierpnia 2003 r., poprzez niewłaściwe zastosowanie prowadzące do wzruszenia trwałości orzeczeń komisji lekarskiej;

- § 23 ust. 3 w związku z § 26 ust. 2 i § 26 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, poprzez niewłaściwe zastosowanie prowadzące do uznania, że w przypadku odwołania wniesionego, co do części orzeczenia Regionalnej Komisji Lekarskiej, Centralna Komisja Lekarska Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego może rozpatrywać sprawę w zakresie nieobjętym odwołaniem;

- § 26 ust. 5 rozporządzenia, poprzez niewłaściwą wykładnię i uznanie, że właściwym do wydania nowego orzeczenia lekarskiego, jest dowolna komisja lekarska, zamiast regionalna komisja lekarska, od orzeczenia której wniesiono odwołanie;

2) naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na błędzie w ustaleniach faktycznych i przyjęciu, iż opinia lekarska lekarza specjalisty powołanego przez komisję lekarską w G. stanowi "prywatną opinię innego lekarza prowadzącego zainteresowanego" oraz, że oceny stanu zdrowia dokonane przez lekarzy specjalistów powołanych przez komisję lekarską, ekspertyzy ze szpitali, wypis ze szpitala, stanowią jedynie materiał pomocniczy, a nie podstawę orzeczenia;

- art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie w wyniku błędnego ustalenia, że sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z orzeczeniem komisji lekarskiej ustalającym schorzenie danej osoby i ich związek ze służbą dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego. Od takich decyzji przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, natomiast, zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem w sprawie sygn. akt I OSK 220/10 z dnia 22 lipca 2010 r., uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę nie podał w oparciu, o jakie dokładnie przepisy doszedł do tak kategorycznego przekonania, ani nie wyjaśnił, dlaczego uznał, że orzeczenia komisji lekarskich w całości podlegają kognicji sądów administracyjnych. Niewskazanie i niewyjaśnienie w tej części podstawy prawnej swego rozstrzygnięcia stanowi naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 1, art. 1 i art. 3 § 1 P.p.s.a, które to uchybienie w okolicznościach niniejszej sprawy niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Dalej Sąd wskazał, iż w orzecznictwie od dawna utrwalony jest pogląd, że komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy czy kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazywanych orzeczeniami. Orzeczenia te łączą elementy wiedzy z elementami typowymi dla orzecznictwa administracyjnego. Ma być w nich bowiem rozpoznanie lekarskie (element wiedzy medycznej) oraz ustalenie kategorii do służby lub określenie związku chorób i ułomności ze służbą (element orzecznictwa). Trzecim obligatoryjnym ich składnikiem jest uzasadnienie, które ma wykazać zasadność rozpoznania lekarskiego oraz zaliczenia do kategorii zdolności do służby lub określenia związku chorób i ułomności ze służbą. Wskazuje to bezspornie na władztwo i jednostronność działania takich komisji lekarskich oraz potwierdza prawidłowość kwalifikowania omawianych działań do decyzji administracyjnych.

Powyższe uwagi w pełni odnoszą się do komisji lekarskich działających w sprawach funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, kandydatów do takiej służby oraz emerytów i rencistów ABW czy Urzędu Ochrony Państwa. Orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii do służby, jak i samej zdolności do służby. Takie orzeczenia są podejmowane na podstawie przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 88, poz. 809 ze zm.), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676). Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Mają one jednak byt w pełni autonomiczny i podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Natomiast druga grupa orzeczeń to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów między innymi emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy, to jest przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, emerytów i rencistów Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214 ze zm.). Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości takich sądów (por. wyroki NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08, opublik. w Centralnej Bazie Orzeczeń NSA, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000 r., nr 5, poz. 167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z 6 listopada 2000 r., sygn. OSA 1/00 ONSA z 2001 r., nr 2, poz. 47).

Wskazał, iż nie można podzielić stanowiska WSA w Warszawie, że wszystkie orzeczenia komisji lekarskich ABW stanowią wyłącznie "rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego" oraz, że orzeczenia regionalnych komisji lekarskich stanowią nierozerwalną całość, a zatem ich dzielenie na dowolne części jest tu niedopuszczalne. Sam fakt, że w obu kategoriach spraw w pierwszej instancji orzekają regionalne komisje lekarskie (§ 3 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia z dnia 20 sierpnia 2003 r. i § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 15 kwietnia 2003 r.) nie oznacza, że orzeczenie takiej komisji w znaczeniu materialnym i procesowym stanowi jedno rozstrzygnięcie. W tym zakresie podstawowe znaczenie ma przedmiot i podstawa rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w G. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] bezspornie dotyczyło dwóch kwestii, a mianowicie po pierwsze zdolności M. S. do służby, a po drugie zaliczenia badanego do grupy inwalidztwa i związku stwierdzonych u niego schorzeń ze służbą. Wymieniony w złożonym odwołaniu bezspornie powołał się na § 23 ust. 3 rozporządzenia z dnia 20 sierpnia 2003 r. i zaskarżył orzeczenie pierwszoinstancyjne wyłącznie "w części dotyczącej stwierdzenia związku choroby ze służbą". Zarówno wstępna część, jak i uzasadnienie tego środka zaskarżenia, nie powinny budzić wątpliwości, co do intencji odwołującego się. Jasno z nich bowiem wynika, że celem odwołującego się nie było w ogóle kwestionowanie orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby, czyli orzeczenia, o jakim mowa w § 13 i nast. rozporządzenia z dnia 15 kwietnia 2003 r. W sposób oczywisty zwalczał on, i to w określonym zakresie, wyłącznie orzeczenie przewidziane w § 20 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 sierpnia 2003 r.

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że WSA w Warszawie z powyższego nie wyciągnął należytych wniosków, mimo że treść wniesionego przez M. S. odwołania miała decydujące znaczenie dla oceny legalności kontrolowanego przezeń orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej. Zauważyć bowiem należy, że jak wynika z przepisów rozporządzenia z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralna Komisja Lekarska może podejmować działania w dwojakiego rodzaju trybie, tj. w postępowaniu odwoławczym wszczynanym w wyniku odwołania wniesionego przez badanego (§ 23 rozporządzenia), albo w trybie nadzoru (§ 25 rozporządzenia). Podobne rozwiązania przewiduje również rozporządzenie z dnia 20 sierpnia 2003 r., określając, jakie rozstrzygnięcia Centralna Komisja Lekarska wydaje w postępowaniu odwoławczym (§ 26), a jakie w trybie nadzoru (§ 28). W obu kategoriach spraw orzeczenia kończące postępowanie odwoławcze podejmowane są zatem po "rozpatrzeniu odwołania" i mogą odnosić się tylko do "zaskarżonego orzeczenia", czyli orzeczenia regionalnej komisji lekarskiej, od której badany wniósł odwołanie. Oznacza to, że orzeczenia pierwszoinstancyjne, od których nie zostało złożone odwołanie stają się prawomocne. Centralna Komisja Lekarska w stosunku do nich może rozważać podjęcie jedynie działań w trybie nadzoru, a nie jako organ odwoławczy.

W konkluzji NSA wskazał że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę na takie orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej, złamał powołane wyżej przepisy w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 153 ppsa, ocena prawna i wskazania do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

NSA wskazał, że w sprawie niniejszej bezsporne jest, iż M. S. w swoim odwołaniu powołał się na § 23 ust. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy ABW i AW, emerytów i rencistów UOP, ABW i AW (Dz.U. Nr 160, poz. 1552 ze zm.) i zaskarżył orzeczenie pierwszoinstancyjne wyłącznie w części "dotyczącej stwierdzenia choroby ze służbą." Celem odwołującego się nie było w ogóle kwestionowanie orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby, czyli orzeczenia, o jakim jest mowa w § 13 i nast. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 88, poz. 809 ze zm.), zwalczał on orzeczenie wyłącznie w zakresie określonym w § 20 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 sierpnia 2003 r.

Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.), o zdolności do czynnej służby wojskowej orzekają właściwe wojskowe komisje lekarskie.

Ustalenie związku określonych schorzeń ze służbą wojskową jest przedmiotem następujących ustaw: ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.) – art. 30 – 33, art. 56 – 57, ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8 poz. 66 ze zm.) – art. 19 - 21, art. 31 – 33, a także ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 ze zm.) – art. 2, art. 10 – 12.

Z powołanych regulacji wynika, że wprawdzie ustalenie chorób lub uszczerbku na zdrowiu oraz ich związku ze służbą wojskową należy do wojskowych komisji lekarskich, lecz prawo do świadczeń oraz ich zakres i wysokość z powyższych tytułów ustalają inne organy w drodze decyzji administracyjnych, od których przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w kodeksie postępowania cywilnego. Zatem orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczące ustalania określonych schorzeń i ich związku ze służbą wojskową nie mają w pełni samodzielnego bytu. W tym znaczeniu, że podlegają kontroli sądów powszechnych w postępowaniu o prawo do świadczeń przysługujących z powyższych tytułów, o ich zakres i wysokość.

Z przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 151, poz. 1595 ze zm.) wynika, że takie komisje (o których mowa w art. 29 cytowanej ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP) orzekają przede wszystkim o zdolności danej osoby do czynnej służby wojskowej i o zaliczeniu jej do określonej kategorii tej zdolności, a ponadto orzekają one, ale na podstawie odrębnych ustaw, także o związku chorób i ułomności, schorzeń, uszczerbku na zdrowiu, inwalidztwa, obrażeń ze służbą wojskową, zarówno czynną jak i zawodową.

Analiza powyższych przepisów wskazuje, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich można podzielić na dwie główne grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby wojskowej – czynnej lub zawodowej w ramach ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP, tj. zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej. Te orzeczenia wojskowych komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenia komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych administracyjnych organów wojskowych w sprawach powołania lub przyjęcia określonej osoby do odbycia służby wojskowej albo zwolnienia ze służby, przy czym do służby wojskowej lub zwolnienie z tej służby, następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby i ich związek ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP. Orzeczenia tej grupy nie mają wiążącego charakteru dla sądów powszechnych właściwych dla rozpoznania odwołań od decyzji administracyjnych wydanych na podstawie orzeczeń tym komisji, ale przez inne organy właściwe w przedmiocie ustalania prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości.

Orzeczenia komisji z tej grupy, poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego.

Powyższa analiza prowadzi zatem do wniosku, że od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia poborowego lub żołnierza na potrzeby ustalenia zdolności do służby wojskowej przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń komisji lekarskich, o których mowa wyżej, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.

Skarga w niniejszej sprawie dotyczy orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w zakresie uznania związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową. W takiej sytuacji skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.