Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1702/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 1 ust. 3 pkt 2 art. 135a ust. 1 art. 135g ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Ewa Marcinkowska (sprawozdawca) Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. P. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta [...] Policji z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania winnym i odstąpienia od ukarania 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] lipca 2015 r.; 2. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz skarżącej M. P. kwotę 257 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant [...] Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Rejonowego Policji [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. o uznaniu [...] M. P. winną popełnienia zarzucanego czynu i odstąpieniu od ukarania.

Do wydania powyższych orzeczeń doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Komendant Rejonowy Policji [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] M. P. zarzucając jej, że w dniach [...] marca 2015 r. w W. w trakcie wykonywania obowiązków służbowych jako [...] Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...], będąc zobowiązaną do zapewnienia i koordynacji właściwego obiegu dokumentów w tej komórce, czynności w tym zakresie wykonała w sposób nieprawidłowy, ponieważ nie dołożyła należytej staranności przy przekazywaniu sprawy nr [...][...].[...] J. F, co skutkowało zaginięciem zabezpieczonego w tej sprawie dowodu rzeczowego w postaci narkotyków, czym naruszyła dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w związku z pkt. 8.1 karty opisu stanowiska pracy z dnia [...] lipca 2014 r.

W toku postępowania dyscyplinarnego ustalono, że w dniu [...] marca 2015 r. [...][...] J. F. sporządziła raport adresowany do Komendanta Rejonowego Policji [...], w którym poinformowała o zaginięciu środków odurzających zabezpieczonych w ramach przydzielonego jej do prowadzenia postępowania przygotowawczego. W powyższej sprawie zostały przeprowadzone czynności wyjaśniające. W ich trakcie ustalono, że w dniu [...] marca 2015 r. obwiniona zastępując naczelnika [...] Komendy Rejonowej Policji [...], przyszła do pokoju i położyła na biurku [...][...] J. F. materiały sprawy nr [...], celem ich przygotowania i przekazania do prokuratury. Jednocześnie poinformowała wymienioną, że sprawa została na nią zadekretowana do dalszego prowadzenia. Podczas porządkowania akt, [...][...] J. F. zauważyła brak środków odurzających w postaci [...] zabezpieczonych do tej sprawy. Tego samego dnia przy okazji przekazywania postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym, powiadomiła o powyższym [...] M. P. Wówczas dokonano sprawdzenia akt kontrolnych sprawy i pomieszczeń służbowych. Czynności te nie doprowadziły do odnalezienia zabezpieczonych środków odurzających. Obwiniona stwierdziła wówczas, że środki te były dołączone do akt sprawy przekazywanych [...][...] J. F., o czym ma świadczyć jej adnotacja na karcie nadzoru "+ nark."

W oparciu o zebrany w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy Komendant Rejonowy Policji [...] w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. wydanym na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji uznał [...] M. P. winną naruszenia dyscypliny służbowej i odstąpił od jej ukarania.

W uzasadnieniu orzeczenia organ stwierdził, iż zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje na to, że obwiniona, jako [...] Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...], w dniach [...] marca 2015 r. nie dołożyła należytej staranności przy przekazywaniu sprawy nr [...][...][...] J. F., co skutkowało zaginięciem zabezpieczonego w tej sprawie dowodu rzeczowego w postaci narkotyków. Czynu tego dokonała pomimo, że była zobowiązaną do zapewnienia i koordynacji właściwego obiegu dokumentów w tej komórce.

Organ zaznaczył przy tym, iż wyjaśnienia złożone przez obwinioną, zeznania świadków tj. [...] H. K., [...] A. S., [...] P. D., [...] P. K., [...] J. F., [...] M. K., [...] M. W., [...] M. P., [...] D. B., [...] B. N., [...] P. R., [...] G. W., [...] R. M. oraz p. A. S. i p. I S wyraźnie wskazują, że w zespole dochodzeniowo-śledczym Wydziału [...] system obiegu dokumentacji i dowodów rzeczowych nie był jednolity i uporządkowany. Miało to niewątpliwie wpływ na zaistnienie sytuacji w wyniku, której doszło do utraty środków odurzających zabezpieczonych w postępowaniu prowadzonym za nr [...]. Treść złożonych zeznań jak i wyjaśnień wskazuje, że w postępowaniu prowadzonym za nr [...] w związku z zatrzymaniem S. K., jako podejrzanego o posiadanie środków odurzających doszło do nieewidencjonowanego przekazywania przez [...] M. P. akt sprawy i zabezpieczonych środków odurzających [...] J. F. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że zeznania [...] J. F. oraz wyjaśnienia [...] M. P. pozostają w wyraźnej sprzeczności, co do okoliczności przekazywania akt sprawy o nr [...], jak i okoliczności ujawnienia braku zabezpieczonych środków odurzających. Niewątpliwie można by zatem uznać, że w tym przypadku zgodnie z art. 135g pkt 2 powinno się wszystkie niedające się usunąć wątpliwości rozstrzygać na korzyść [...] M. P. Jednak to obwiniona zgodnie z pkt 6.1 karty opisu stanowiska pracy na stanowisku [...] Wydziału [...] z dnia [...] lipca 2014 r. zastępowała w dniach [...] marca 2015 r. zastępcę naczelnika wskazanego wydziału w związku z jego nieobecnością w służbie. Równocześnie zgodnie z pkt 8.1 karty opisu stanowiska pracy obwiniona zobowiązana była do zapewniania i koordynacji właściwej organizacji oraz obiegu informacji i dokumentów w Wydziale [...] tutejszej jednostki Policji. Ostatecznie [...] M. P. pomimo nałożonego obowiązku nie zapewniła powyższego, czego skutkiem była utrata w nieustalonych okolicznościach zabezpieczonych w sprawie [...] środków odurzających. Poprzez zaś zagubienie przez nieustaloną osobę w nieustalonych okolicznościach środków odurzających zabezpieczonych w powyższej sprawie prokurator M. K. z Prokuratury Rejonowej [...] wydał postanowienie o umorzeniu dochodzenia wobec S. K. podejrzanego o posiadanie środków odurzających na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 K.p.k. wobec stwierdzenia, iż brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa przez wyżej wymienionego.

W śledztwie prowadzonym za sygnaturą akt [...] przez Prokuraturę Rejonową [...] w sprawie niedopełnienia obowiązku przez funkcjonariuszy Policji z Komendy Rejonowej Policji [...] polegającym na zniszczeniu lub ukryciu dowodów rzeczowych w postaci narkotyków zabezpieczonych do sprawy nr [...] w W. w bliżej nie określonym czasie, nie później niż do dnia [...] marca 2015 r., zostało natomiast wydane w dniu [...] czerwca 2015 r. postanowienie o umorzeniu wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa.

Organ podkreślił, że w opinii przełożonego [...] M. P. w trakcie pełnionej służby dała się poznać jako osoba odpowiedzialna rzetelnie podchodząca do swoich zadań i świadoma podejmowanych przez siebie decyzji. Jest funkcjonariuszem posiadającym duże doświadczenie w pracy dochodzeniowo – śledczej, jak i ogólnej wiedzy policyjnej.

Jednocześnie organ wskazał, że z obwinioną w dniu [...] grudnia 2014 r. Komendant Rejonowy Policji [...] w związku z zaistniałym przewinieniem dyscyplinarnym w dniu [...] września 2014 r. przeprowadził rozmowę dyscyplinują, która została udokumentowana notatką. Zaistniałe przewinienie polegało na zaniechaniu bezzwłocznego przekazania do realizacji informacji o stawieniu się świadka dysponującego danymi związanymi ze sprawą ujawnienia w [...] zwłok noworodka, co w wyniku powstałego opóźnienia skutkowało opuszczeniem przez tę osobę jednostki i utratę posiadanych przez nią danych. [...] M. P. zarzucono wówczas naruszenie dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.

Odnośnie orzekania o stopniu zawinienia [...] M. P. w związku z zaistniałym naruszeniem dyscypliny służbowej organ zwrócił uwagę, że wyżej wymieniona nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej przewinienia jednocześnie złożyła szczegółowe wyjaśniania, które w całokształcie sprawy uznano za wiarygodne.

Mając powyższe na uwadze organ uznał, że zachowanie obwinionej w związku z zarzucanym jej naruszeniem dyscypliny służbowej stanowi czyn polegający na wykonaniu w sposób nieprawidłowy czynności służbowej do wykonania, której była zobowiązana na podstawie karty opisu swego stanowiska pracy. Na podstawie zebranego materiału należy, zatem uznać, że do naruszenia dyscypliny służbowej przez obwinioną doszło z winy nieumyślnej.

Oceniając materiał dowodowy w zakresie wymiaru kary organ wziął natomiast pod uwagę okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, nieumyślność działania policjantki, dotychczasową niekaralność obwinionej oraz opinię o niej jej przełożonego.

Od powyższego rozstrzygnięcia M. P. złożyła, odwołanie. W odwołaniu zarzuciła, że zebrany materiał jest niepełny i stronniczy. Nadto, że w toku postępowania poprzez odmowę udostępnienia akt, ograniczono jej uprawnienia. W odwołaniu przywołała złożone wcześniej w postępowaniu dyscyplinarnym wyjaśnienia i opisała przebieg wydarzeń będących przedmiotem tego postępowania. Wskazał także na niezasadność oddalenia złożonych przez nią wniosków dowodowych, które miały na celu wykazanie, że z jej strony nie doszło do naruszenia dyscypliny służbowej. W konkluzji stwierdziła, że dołożyła należytej staranności przy wykonywaniu czynności służbowych w sprawie [...] i nie naruszyła żadnej z norm zwyczajowo i prawnie przyjętych przy przekazywaniu dokumentów postępowania przygotowawczego.

Komendant [...] Policji, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Komendanta Rejonowego Policji [...].

Opierając się na ustalonym w toku postępowania dyscyplinarnego stanie faktycznym organ odwoławczy wskazał, iż w okresie przedmiotowego zdarzenia w Komendzie Rejonowej Policji [...] nie funkcjonowała jednolita i unormowana procedura postępowania w przypadkach będących treścią analizowanej sprawy. Niekiedy bowiem zabezpieczone dowody rzeczowe były dołączane do akt sprawy i przekazywane policjantom realizującym doraźnie czynności procesowe z zatrzymanymi, a czasami dowody takie były dopiero przekazywane policjantom wyznaczonym docelowo do prowadzenia sprawy. W takim przypadku dowody rzeczowe pozostawały w depozycie u kierownictwa wydziału. W analizowanej sprawie ustalono natomiast, że [...] M. P. pobrała sprawę do dekretacji z sekretariatu wydziału wraz z zabezpieczonymi w kopercie i dołączonymi środkami odurzającymi. Dalej wyjaśnienia obwinionej pozostają w sprzeczności z zeznaniami [...] J. F. w zakresie okoliczności przekazywania akt sprawy o numerze [...]. Obwiniona twierdzi bowiem, że środki odurzające przekazała wraz ze sprawą, natomiast [...] J. F. temu zaprzecza i dodaje, że także zapis na karcie nadzoru "+ nark", został naniesiony w późniejszym czasie.

Oceniając powyższe organ uznał, że [...] M. P. była ostatnią osobą, która bezspornie znajdowała się w posiadaniu zabezpieczonych środków odurzających. Jako osoba koordynująca w tym czasie pracę w wydziale utraciła kontrolę nad zabezpieczonym dowodem rzeczowym, w efekcie czego nastąpiło jego zaginięcie. Nie ulega przy tym wątpliwości, że obwiniona nie może ponosić odpowiedzialności za całokształt funkcjonowania komórki organizacyjnej, gdyż jako [...] tylko doraźnie wykonywała obowiązki zastępcy naczelnika wydziału. Niemniej jednak organizacja pracy w tym aspekcie okazała się być niewłaściwa. Na marginesie organ odwoławczy zaznaczył, że kwestia ta znalazła już swoje uregulowanie, by nie dopuścić do powtórzenia się zaistniałej sytuacji. W aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego, że [...] J. F. otrzymała wraz z aktami sprawy zabezpieczone środki odurzające. Takiego faktu nie potwierdzają również przesłuchani świadkowie, a w szczególności [...] P. D., która w dniu [...] marca 2015 r. była obecna przy rozmowie na ten temat obwinionej z [...] J. F.

Kwestia zniszczenia lub ukrycia dowodu rzeczowego w postaci środków odurzających była również przedmiotem postępowania przeprowadzonego przez właściwą prokuraturę. Postępowanie to zakończone zostało umorzeniem, wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa.

W ocenie organu odwoławczego w postępowaniu dyscyplinarnym zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, a zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia merytorycznej decyzji. Postępowanie dyscyplinarne przeciwko wymienionej zostało przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Wyjaśniono okoliczności zarzucanego jej czynu, a zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy nie pozostawił wątpliwości, co do stopnia zawinienia sprawcy i został oceniony przez organ orzekający w I instancji w sposób prawidłowy. Organ zaznaczył przy tym, że przedmiotem niniejszego postępowania był brak należytej staranności w przekazywaniu sprawy, czego rezultatem było zaginiecie dowodu rzeczowego. Obwinionej nie zarzucono natomiast zagubienia środków odurzających i w tym zakresie nie oceniano jej zachowania.

Organ zaznaczył jednocześnie, że odmowa udostępnienia obwinionej akt postępowania w dniu [...] czerwca 2015 r. nie wpłynęła na ograniczenie jej prawa do obrony. Jak słusznie bowiem zauważył przełożony dyscyplinarny w uzasadnieniu postanowienia nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. prawo dostępu do akt postępowania może być ograniczone. Ograniczenie to odnosi się wyłącznie do spraw niezakończonych, gdyż po przeprowadzeniu czynności dowodowych, rzecznik dyscyplinarny ma obowiązek zapoznania obwinionego z aktami sprawy. W analizowanej sprawie obowiązek ten został zrealizowany. Obwiniona w dniu [...] maja 2015 r. otrzymała bowiem postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego i korzystając z przysługujących jej praw, poprzez chociażby składanie licznych wniosków dowodowych, aktywnie uczestniczyła w postępowaniu. Nadto [...] M. P. już następnego dnia po jej przesłuchaniu, tj. w dniu [...] czerwca 2015 r. przeglądała akta postępowania i została także z nimi na koniec zapoznana. Złożyła wówczas wnioski o uzupełnienie akt, a po ich częściowej realizacji (w pozostałej części wnioski nie zostały uwzględnione), została z nowym materiałem dowodowym zapoznana.

W skardze na powyższe orzeczenie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. P. zarzuciła organowi II instancji:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, iż przepis ten ma zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy;

art. 132a pkt 2 ustawy o Policji, poprzez przyjęcie, iż skarżącej można przypisać niezachowanie należytej staranności wymaganej w okolicznościach sprawy;

art. 135g pkt 2 zd. 2 ustawy o Policji, poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie występujących w sprawie wątpliwości na korzyść skarżącej.

2. naruszenie przepisów postępowania szczegółowo uregulowanego w rozdziale 10 ustawy o Policji, polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, oraz na dokonaniu jednostronnej i wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a co za tym idzie naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, przez przyjęcie, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, iż nie ma wątpliwości co do niedołożenia przez skarżącą należytej staranności przy przekazywaniu sprawy nr [...], co skutkowało zaginięciem w tej sprawie dowodu rzeczowego, a także poprzez sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w sposób enigmatyczny i wewnętrznie sprzeczny.

W związku z powyższymi zarzutami wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości wraz z orzeczeniem organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że z uzasadnienia orzeczenia organu II instancji nie wynika, jakiego zachowania należało od niej oczekiwać w chwili przekazywania akt sprawy nr [...][...] J. F., ani też dlaczego czynność służbowa przez nią wykonana w tym momencie jest – w ocenie organu – nieprawidłowa. Zaznaczyła przy tym, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że w zespole dochodzeniowo-śledczym Wydziału, w którym obowiązki swoje pełniła, system obiegu dokumentacji i dowodów rzeczowych nie był jednolity i uporządkowany. Zła organizacja pracy i brak jednolitej praktyki postępowania z dowodami rzeczowymi miał zaś bezpośredni wpływ na zaistniałą sytuację. Skarżąca podniosła jednocześnie, że zgodnie z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2012 r. w sprawie podmiotów uprawnionych do przechowywania oraz zniszczenia w postępowaniu karnym przedmiotów i substancji stwarzających niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia, miejscami zapewniającymi bezpieczne przechowywanie przedmiotów i substancji oraz ich próbek mogą być wyłącznie miejsca uwzględniające właściwości danego przedmiotu i substancji oraz zapewniające prawidłowość ich zabezpieczenia na potrzeby postępowania karnego. Miejscami, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu (w odniesieniu do środków odurzających) są natomiast magazyny jednostek organizacyjnych Żandarmerii Wojskowej, w sprawach przez nie prowadzonych, oraz magazyny właściwych miejscowo wojewódzkich komend Policji. Tym samym narkotyki zabezpieczone jako dowód rzeczowy w sprawie [...] winny zostać złożone do właściwego magazynu. Jednakże zgodnie z przyjętą praktyką w Wydziale [...] Komendy Rejonowej Policji [...] dowód ten miał znajdować się w aktach sprawy. Skutek w postaci jego zaginięcia i to w zasadzie nie wiadomo na jakim etapie (obieg dokumentów pomiędzy skarżącą, a J. F. trwał dwa dni) błędnie doprowadził organ zarówno I, jak i II instancji do wniosku, że skarżącej można w tym zakresie postawić zarzut niedołożenia należytej staranności. Aby jednak dojść do wniosku, że skarżąca wykonywała powierzone jej czynności w sposób nieprawidłowy, ponieważ nie dołożyła należytej staranności przy przekazywaniu sprawy nr [...][...] J. F., należałoby bezsprzecznie ustalić, że to skarżąca była ostatnią osobą, która znajdowała się w posiadaniu środków odurzających. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego takiego wniosku w żadnym razie nie można jednak wyprowadzić tym bardziej, że w obiegu dokumentów w Wydziale nie tylko skarżąca ma kontakt z aktami prowadzonych spraw. Organ nie wziął pod uwagę, że w dniu [...] marca 2015 r. akta sprawy były transportowane do Prokuratury. Ponadto organ nie ustalił, co działo się z tymi aktami między [...] marca 2015 r., a także między [...] marca 2015 r., a [...] marca 2015 r., kiedy to J. F. sporządziła stosowny raport o zaginięciu narkotyków zabezpieczonych jako dowód w sprawie.

Konsekwencją naruszenia reguł postępowania dyscyplinarnego, określonych w rozdziale 10 ustawy o Policji, było błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, że skarżąca dopuściła się przewinienia dyscyplinarnego na skutek niezachowania ostrożności. Organ odwoławczy nie wziął przy tym pod uwagę ukształtowanej praktyki i zwyczaju, jaki obowiązywał w Wydziale odnośnie obiegu dokumentów. Sam przy tym w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia stwierdza, iż obwiniona nie może ponosić odpowiedzialności za całokształt funkcjonowania komórki organizacyjnej, gdyż jako [...] tylko doraźnie wykonywała obowiązki zastępcy naczelnika wydziału. Na etapie postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy zwrócił wprawdzie uwagę na sprzeczność wyjaśnień obwinionej i świadka J. F., przy czym wątpliwości jakie nasunęły się organowi nie zostały przez niego wyjaśnione żadnymi innymi dowodami.

Skarżąca zaznaczyła, iż ustawodawca w art. 135 g ust. 1 pkt 2 in fine ustawy o Policji wskazuje, że niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. Pomimo takiej regulacji organ II instancji stwierdził jedynie lakonicznie w swoim orzeczeniu, że w sprawie nie ma zastosowania art. art. 135g pkt. 2 zd. 2 ustawy o Policji, równocześnie zauważając jednak, że takie wątpliwości, o których mowa w tym przepisie zachodzą.

Nie widomo też na podstawie jakich dowodów organ II instancji doszedł do przekonania, iż "obwiniona była ostatnią osobą, która bezspornie znajdowała się w posiadaniu zabezpieczonych środków odurzających", skoro postępowanie przygotowawcze prowadzone w tym zakresie przez prokuraturę zostało umorzone wobec niewykrycia sprawcy. Organ II instancji nie wskazał żadnego dowodu, z którego wywodzi swe stwierdzenie. Jednocześnie, co jest nielogiczne, organ zaznacza, że skarżącej nie zarzuca się zagubienia środka odurzającego.

W ocenie skarżącej, nie powinna ona ponosić odpowiedzialności za brak unormowania procedury obiegu akt sprawy. Organizacja pracy - jak stwierdził sam organ II instancji - była natomiast w tym aspekcie niewłaściwa. To nie w kompetencjach skarżącej leżało jednak sformalizowanie tej procedury.

W tych okolicznościach sprawy zarówno Komendant [...] Policji, jak też Komendant Rejonowy Policji [...] w zaskarżonych orzeczeniach nie wskazali faktów uznanych za udowodnione oraz przyczyn, którym innym dowodom odmówili wiarygodności. Nie oceniono również na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Za kuriozalny w ocenie skarżącej należy ponadto uznać czasookres, w którym rzekomo naruszała dyscyplinę służbową. Z opisu czynu wynika bowiem, iż skarżąca codziennie od [...] marca 2015 r. przekazywała akta J. F. w sposób nieprawidłowy, w efekcie czego doszło do zaginięcia dowodu rzeczowego.

W konkluzji skarżąca wskazała, iż Komendant [...] Policji wbrew doświadczeniu życiowemu, jednostronnie, bez uwzględnienia całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przyjął stanowisko niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, co uzasadniało wniesienia w niniejszej sprawie skargi do Sądu.

Komendant [...] Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ zaznaczył, że [...] M. P. była ostatnią osobą, w dyspozycji której znajdowały się zabezpieczone środki odurzające, a podnoszona w skardze argumentacja ma na celu jedynie odsunięcie odpowiedzialności od jej osoby. Z materiału dowodowego przy tym jednoznacznie wynika, że podczas przekazywania akt sama nie wiedziała, gdzie tak naprawdę znajdują się zabezpieczone do sprawy środki odurzające.

Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy, podtrzymując stanowisko wyrażone w skardze podkreślił, że w prowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu jest wiele wątpliwości, które nie zostały jednak zgodnie z art. 135g ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji rozstrzygnięte na korzyść obwinionej. Zwrócił ponadto uwagę, że Komendant [...] Policji w wydanym orzeczeniu nie wykazał na czym polegało naruszenie przez M. P. należytej staranności, o której mowa w art. 132a pkt 2 in fine ustawy o Policji, a tym samym aby swoje czynności służbowe wykonywała ona w sposób nieprawidłowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Oceniając zaskarżone orzeczenie w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga M. P. zasługuje na uwzględnienie.

Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów oraz postępowanie w tych sprawach regulują przepisy Rozdziału 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015, poz. 355.). W zakresie nieuregulowanych w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się natomiast odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego (art. 135p ust. 1 ustawy o Policji).

Stosownie do treści art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Zgodnie natomiast z ust. 2 tego artykułu naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.

Zgodnie z kolei z przepisem art. 132a ww. ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant:

1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi;

2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

W świetle powyższego przepisu przewinienie dyscyplinarne policjanta może mieć charakter umyślny lub nieumyślny. Przy czym ustalenie umyślności bądź nieumyślności przewinienia dyscyplinarnego, warunkuje wystąpienie winy przy jego popełnieniu.

Nieumyślność przewinienia dyscyplinarnego polega na tym, że policjant nie chce popełnić przewinienia, nie godzi się na jego popełnienie, lecz mimo to je popełnia. W takiej sytuacji popełnienie przewinienia ma charakter nieumyślności spowodowanej niezachowaniem ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Do przełożonego dyscyplinarnego należy zatem każdorazowo ocena, czy policjant zachował ostrożność wymaganą w danych okolicznościach oraz czy mógł przewidzieć skutki swojego działania, a tym samym czy można przypisać mu winę nieumyślną. Dla stwierdzenia nieumyślności wymagane jest tym samym ustalenie, że przewinienie zostało popełnione wskutek niezachowania reguł ostrożności, a więc określony skutek można przypisać policjantowi tylko wtedy, gdy naruszył reguły postępowania, które miały chronić właśnie przed spowodowaniem tego skutku.

W niniejszej sprawie skarżącej zarzucono popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z winy nieumyślnej poprzez niedołożenie należytej staranności przy przekazywaniu sprawy nr [...][...] J. F., co skutkowało zaginięciem zabezpieczonego w tej sprawie dowodu rzeczowego w postaci narkotyków.

W toku postępowania dyscyplinarnego ustalono w sposób niesporny, że w dacie zaistnienia przedmiotowego zdarzenia w Komendzie Rejonowej Policji [...]w Wydziale [...] nie funkcjonowała jednolita i unormowana procedura obiegu dokumentacji i dowodów rzeczowych. Niekiedy bowiem zabezpieczone dowody rzeczowe były dołączane do akt sprawy i przekazywane policjantom realizującym doraźnie czynności procesowe z zatrzymanymi, a czasami dowody takie były dopiero przekazywane policjantom wyznaczonym docelowo do prowadzenia sprawy. W takim przypadku dowody rzeczowe pozostawały w depozycie u kierownictwa Wydziału. Przekazywanie dowodów rzeczowych odbywało się przy tym w sposób nie ewidencjonowany.

Kwestia ta została uregulowana w sposób jednolity dopiero od 1 kwietnia 2015 r. po zaistnieniu przedmiotowego zdarzenia.

Skarżąca przekazując w sposób nie ewidencjonowany akta sprawy nr [...] z zabezpieczonymi środkami odurzających [...] J. F. nie naruszyła tym samym ani obowiązujących w tym zakresie w Wydziale [...] oficjalnych procedur (których nie było), ani też przyjętych zwyczajowo reguł postępowania. Skarżąca postępowała zgodnie z ukształtowaną praktyką w tym zakresie stosowaną przez jej przełożonych.

Wprawdzie zgodnie z pkt 8.1 karty opisu stanowiska pracy do zakresu obowiązków skarżącej należało zapewnianie i koordynacja właściwej organizacji oraz obiegu informacji i dokumentów w Wydziale [...]. Jak zaznaczył jednak Komendant [...] Policji w swoim orzeczeniu, skarżąca będąc zatrudnioną w Wydziale [...] na stanowisku [...] nie może ponosić odpowiedzialności za całokształt funkcjonowania tej komórki organizacyjnej, gdyż jako [...] tylko doraźnie wykonywała obowiązki Zastępcy Naczelnika Wydziału. Skarżąca nie może tym samym ponosić odpowiedzialności za brak właściwego unormowania procedury obiegu dokumentacji i dowodów rzeczowych w tym Wydziale.

Skoro zatem, jak wykazało postępowanie dyscyplinarne, przyjęta praktyka obiegu dokumentacji i dowodów rzeczowych w Wydziale [...] była niewłaściwa (za co skarżąca z racji zajmowanego stanowiska nie może ponosić odpowiedzialności), a skarżąca przekazując sprawę nr [...][...] J. F. postępowała zgodnie z praktyką ukształtowaną w Wydziale przez jej przełożonych, to organ uznając ją winną popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego powinien wyjaśnić, na czym polegał brak należytej staranności w jej działaniu.

Organy obu instancji w swoich orzeczeniach nie wyjaśniły jednak w czym przejawiło się niedołożenie przez skarżącą należytej staranności przy przekazywaniu sprawy nr [...], a tym samym jakie reguły postępowania obowiązujące w tym zakresie w Wydziale [...] skarżąca naruszyła, które miały chronić przed zaginięciem zabezpieczonych dowodów rzeczowych.

Powyższe okoliczności, podnoszone przez skarżącą w toku postępowania dyscyplinarnego powinny być rozważone przez przełożonego dyscyplinarnego z punktu widzenia możliwości przypisania skarżącej nieumyślności w naruszeniu dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, a tym samym uznania jej winną popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego.

Jak zaznaczy bowiem Komendant [...] Policji w uzasadnieniu swojego orzeczenia, przedmiotem niniejszego postępowania był brak należytej staranności w przekazywaniu sprawy, czego rezultatem było zaginiecie dowodu rzeczowego. Skarżącej nie zarzucono natomiast zagubienia środków odurzających i w tym zakresie nie oceniano jej zachowania.

Przepis art.135e ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy.

Zgodnie z kolei z art. 135g ust. 1 ww. ustawy przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Przepis ust. 2 zd. drugie tego artykułu stanowi zaś, że niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.

Dopóki zatem nie zostanie ustalone w postępowaniu dyscyplinarnym, że skarżącej można przypisać co najmniej nieumyślność w naruszeniu dyscypliny służbowej spowodowaną niezachowaniem należytej ostrożności, nie można uznać ją winną popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego.

Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie zatem, uwzględniając powyższe wskazówki Sądu, a także treść przepisu art. 132a pkt 2 ustawy o Policji poczynić ustalenia na okoliczność, na czym polegało niezachowanie przez skarżącą ostrożności wymaganej w danych okolicznościach (nie dołożenie należytej staranności) przy przekazywaniu sprawy nr [...] oraz czy mogła ona i powinna przewidzieć skutki swojego działania, a tym samym czy zachodzą przesłanki do przypisania jej winy nieumyślnej w popełnieniu zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.