Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 394/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 64e par. 1, par. 2 pkt 1 i 3 oraz par. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Dnia 10 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2020 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] w przedmiocie odmowy umorzenia J. O. kosztów egzekucyjnych w kwocie 197,94 zł, powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2018 r.

Z akt sprawy wynika, że na podstawie tytułu wykonawczego z [...] obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wszczął wobec J. O. postępowanie egzekucyjne. W toku tego postępowania 11 marca 2019 r. skierował do E.O. zawiadomienie z 8 marca 2019 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego inną wierzytelność pieniężną z tytułu świadczonych usług lub dostaw towarów. Pismem z 26 marca 2019 r. E. O. poinformowała o braku zobowiązań względem J. O.. Ponadto 11 marca 2019 r. organ egzekucyjny skierował do "A" Sp. z o.o. zawiadomienie z 8 marca 2019 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego inną wierzytelność pieniężną z tytułu świadczonych usług lub dostaw towarów. Pismem z 19 marca 2019 r. spółka poinformowała o braku zobowiązań względem J.O..

W dniu 11 marca 2019 r. organ egzekucyjny skierował także do "B" Bank S.A. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Pismem z 14 marca 2019 r. bank poinformował o zbiegu egzekucji do rachunku bankowego zobowiązanej w "B" Banku egzekucję skierowali również Komornicy Sądowi przy Sądzie Rejonowym w S. oraz Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla W. – P. P..

Wyżej wymienione zawiadomienia o zajęciu wierzytelności wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] doręczone zostały J. O. 27 marca 2019 r.

W wyniku powyższych czynności powstały należne organowi egzekucyjnemu koszty egzekucyjne wynoszące na dzień 11 kwietnia 2019 r. - 197,94 zł.

Pismem z 10 kwietnia 2019 r. zatytułowanym "Skarga do wszystkich tytułów wykonawczych będących przedmiotem zawiadomienia z dnia 08.03.2019 r.", J. O. wniosła o rozłożenie jej zadłużenia na raty miesięczne po 250 zł lub umorzenie go w całości. Uzasadniając powyższy wniosek podkreśliła, że nie kwestionuje zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług, ale dochodzenie należności przez organ powoduje unieruchomienie działalności gospodarczej zobowiązanego.

Na wezwanie organu pismem z 14 czerwca 2019 r. strona doprecyzowała, iż pismo z 10 kwietnia 2019 r. należy traktować jako wniosek o ubieganie się o pomoc de minimis mający na celu umorzenie należności względem urzędu skarbowego. Ponadto zobowiązana oświadczyła, iż wraz z mężem posiada w sumie kilkumilionowe zobowiązania wobec: Instytutu Ogrodniczego, Raiffeisen Bank, Kredyt Bank, Starostwa Powiatowego w S., Agencji Nieruchomości Rolnych w Ł., Urzędu Gminy oraz Urzędu Skarbowego (w S.), Getin Bank, BNP Paribas oraz innych wierzycieli. Wskazała, że na jej sytuację materialną miało wpływ umorzenie postępowania upadłościowego prowadzonego wobec jej męża – J.O., które spowodowało zubożenie całej rodziny, wyprzedanie majątku i zwiększyło zadłużenie. Zdaniem J. O. syndyk powiększył zobowiązania ciążące na jej mężu o blisko 1,4 mln złotych z tytułu niezapłaconych podatków do Skarbu Państwa, niezwróconych wierzycielom zaliczek na prowadzenie postępowania upadłościowego. Odzyskanie zarządu nad własnością spowodowało zaciągnięcie przez zobowiązaną następnych zobowiązań, a efekty pracy w gospodarstwie widoczne będą dopiero za kilka lat. Ponadto zobowiązana wskazała, iż pozostałe informacje dotyczące sytuacji majątkowo-finansowej strony są w posiadaniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.. Zobowiązana wskazała również, że szkody powstałe w gospodarstwie na skutek wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w latach 2015-2017 osiągnęły wartość 2.162.380,08 zł. Gdyby nie powyższe szkody, to strona dysponowałaby środkami na terminowe regulowanie zobowiązań wobec wierzycieli. J.O. wskazała poza tym, że w 2018 r. cena sprzedaży jabłek nie pokrywała kosztów zbioru, a jednocześnie zbyt późno nastąpił skup interwencyjny, a ponadto miała miejsce drastyczna podwyżka cen energii elektrycznej, która spowodowała nieopłacalność przechowywania jabłek w chłodniach. Dodatkowo od 1 sierpnia 2014 r. nałożone zostało embargo na eksport owoców i warzyw do Rosji, które trwa nadal. Nowe zbiory owoców zaczną się we wrześniu 2019 r. i wtedy zdaniem zobowiązanej wyjaśni się, czy jej sytuacja finansowa ulegnie zmianie. Jednocześnie strona podniosła, iż blokada rachunku bankowego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. doprowadziła do paraliżu prowadzonej przez nią działalności rolniczej. Strona wskazała, że nie posiada żadnych środków finansowych oraz praw majątkowych.

W dniu 13 czerwca 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. skierował do "C" Bank Polska S.A. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. W dniu 14 czerwca 2019 r. bank poinformował o zbiegu egzekucji, do rachunku bankowego strony w "C" Bank Polska S.A. egzekucję skierowali również Komornicy Sądowi przy Sądzie Rejonowym w S..

W dniu 26 czerwca 2019 r. pracownicy Działu Egzekucji Administracyjnej podjęli czynności egzekucyjne w miejscu zamieszkania zobowiązanej, na okoliczność których sporządzono notatkę o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych.

Postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie 197,94 zł powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2018 r. Organ uznał, że stan faktyczny sprawy nie wypełniał przesłanek z art. 64e ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.) - dalej "u.p.e.a." Nie stwierdzono nieściągalności od zobowiązanej dochodzonego obowiązku. Strona nie wykazała także, że nie jest wstanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Za umorzeniem nie przemawia ważny interes publiczny, a wobec prowadzenia w stosunku do strony szeregu postepowań egzekucyjnych z oczywistych względów ściągnięcie kosztów egzekucyjnych nie spowoduje niewspółmiernych wydatków egzekucyjnych.

W zażaleniu na powyższe postanowienie J. O. zarzuciła:

rażące naruszenie prawa przejawiające się w szczególności w naruszeniu art. 120, art. 121 § 1, art. 123 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez wydanie postanowienia odmawiającego umorzenia kosztów egzekucyjnych z naruszeniem przepisów prawa materialnego,

błędnie ustalony stan faktyczny w sprawie,

uchybienia procesowe polegające na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów,

naruszenie interesów skarżącej.

W dniu 27 listopada 2019 r. organ I instancji skierował do Banku "C" wezwanie do udzielenia informacji o obrotach na rachunku bankowym strony za okres ostatnich 12 miesięcy. Bank wskazał, że rachunki z których była prowadzona egzekucja zostały zamknięte.

Zgodnie z treścią pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z 23 grudnia 2019 r. oraz załączonego do tego pisma wydruku z bazy danych w okresie ostatnich trzech lat brak informacji o dokonanych czynnościach cywilnoprawnych, gdzie jedną ze stron byłaby J. O., a na podstawie systemu informatycznego - JPK ustalono, że w okresie ostatnich sześciu miesięcy nie ujawniono kontrahentów dla J.O., brak wykazanej sprzedaży lub brak kontrahentów spełniających warunek częstotliwości sprzedaży.

W piśmie z 7 stycznia 2020 r. wnioskodawczyni wyjaśniła, iż zarówno ona, jak i jej mąż są chorzy i pozostają na zwolnieniu lekarskim, przez co strona nie może ani samodzielnie, ani za pośrednictwem ustanowionego w sprawie pełnomocnika w osobie męża stawić się w organie celem zapoznania się z aktami sprawy. Strona załączyła także dokumenty mające potwierdzać jej trudną sytuację finansową.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Analizując sytuację rodzinną, majątkową i finansową strony wskazał, że zgodnie z treścią oświadczenia o stanie majątkowym z 7 stycznia 2020 r. nie uzyskuje ona dochodów, lecz ponosi stratę z działalności gospodarczej. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem J.O., który również utrzymuje się z dochodów z gospodarstwa rolnego oraz matką Z. T. uzyskującą dochód około 1.200 zł z tytułu emerytury. Do wydatków na bieżące utrzymanie należy: energia elektryczna 120 zł, gaz 30 zł, ogrzewanie 80 zł, woda i kanalizacja 80 zł, dojazd do pracy 50 zł, wywóz nieczystości 60 zł, telefon 30 zł, wyżywienie 750 zł. Do pozostałych wydatków strona zaliczyła (bez podawania ich wysokości): podatek od nieruchomości, spłata kredytów i pożyczek, ubezpieczenie KRUS, utrzymanie środków transportu, inne wydatki. Do posiadanych nieruchomości strona zaliczyła dom jednorodzinny położony w S.R. 24a o pow. 250 m2, gospodarstwo rolne położone w: S. R., S., D. – H., w gminie S. stanowiące własność, współwłasność albo użytkowanie wieczyste oraz grunty rolne w gminie S.. Cały majątek nieruchomy obciążony jest hipotekami.

Dalej organ II instancji wskazał, że zgodnie z informacjami z bazy internetowej REGON strona prowadzi od 3 stycznia 2005 r. działalność gospodarczą zajmującą się w przeważającej części uprawą drzew i krzewów owocowych ziarnkowych i pestkowych (PKD 0124Z) pod firmą "D" J. O.. Na dzień 11 kwietnia 2019 r. J.O. posiadała zaległość w wysokości 3 zł z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-Płatnik) za 4/2016 r., 2.975 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 50 zł z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2018 r, z tytułu mandatu karnego w kwocie 450 zł, kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w kwocie 197,94 zł, kosztów upomnienia w kwocie 11,60 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. dochodził w drodze postępowania egzekucyjnego od strony również wierzytelności przysługujących Wójtowi Gminy S. w łącznej kwocie 53.479,70 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 18.895,39 zł. Strona wskazała, iż wraz z mężem posiada w sumie kilkumilionowe zobowiązania wobec różnych wierzycieli. Ponadto J. O. przedstawiła do akt sprawy zaświadczenia lekarskie o swojej niezdolności do pracy, jak również zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy męża.

Następnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wskazał na dowody z dokumentów w postaci protokołów z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego z całego gospodarstwa J. O. oraz na stanowisko skarżącej odnośnie zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie w 2018 r., które - w jej ocenie - spowodowały trudności w zakresie jej płynności finansowej.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że na podstawie dostępnych baz danych (Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny) ustalono, że J. O. jest właścicielem lub współwłaścicielem majątku ruchomego w postaci: Wielton PTS 34.100 naczepa ciężarowa, Autosan D-47A przyczepa ciężarowa, Bircza PK-2A przyczepa ciężarowa, Autosan D-732 przyczepa ciężarowa oraz pojazdów, na których są ustanowione zajęcia komornicze: Ursus C 360 ciągnik rolniczy kołowy, Man 18.480 ciągnik samochodowy siodłowy. Ponadto J. O. nie kwestionowała również własności lub współwłasności następujących ruchomości: Iveco 150 E 27R Eurocargo samochód ciężarowy, Ursus MF 255 ciągnik rolniczy kołowy, Autosan D-47A przyczepa ciężarowa, oraz pojazdów, na których są ustanowione zajęcia komornicze: Ford-RFN Transit 2,5 D samochód ciężarowy, Ursus C 360 ciągnik rolniczy kołowy, Mercedes-Benz 250D samochód osobowy kareta (sedan).

Wnioskodawczyni jest właścicielką dwóch udziałów po 1/4 w nieruchomości gruntowej o obszarze 0,4871 ha, wpisanej do księgi wieczystej pod nr [...], obciążonej wpisami hipoteki przymusowej przez kilku wierzycieli i z której wszczęta została egzekucja przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. w sprawie sygn. akt [...], od września 2018 r. na wniosek wierzyciela Starosty S. egzekucja została zawieszona. Ponadto J. O. jest użytkownikiem wieczystym kilku nieruchomości, których właścicielem jest Skarb Państwa:

- działki gruntu położonej w obrębie ewidencyjnym H., gmina S., stanowiącej drogę dojazdową do bloków mieszkalnych i komórek, wpisanej do księgi wieczystej pod nr [...], o obszarze 0,0425 ha, w udziale stanowiącym 1/48, z której wszczęto i zawieszono egzekucję;

- czterech działek rolnych zabudowanych położonych w miejscowości S., wpisanych do księgi wieczystej pod nr [...], o łącznym obszarze 27,8057 ha, w dwóch udziałach po 1/4 obciążonych hipotekami, zwykłą i przymusową, na wniosek kilku wierzycieli, z których również wszczęto i zawieszono egzekucję;

- dziewięciu działek, w tym - gruntów rolnych zabudowanych, sadów, terenów rekreacyjno-wypoczynkowych, terenów przemysłowych, wpisanych do księgi wieczystej pod nr [...], o łącznym obszarze 72,7860 ha, obciążonych hipotekami, zwykłą i przymusową, na wniosek dwóch wierzycieli, z których wszczęto i zawieszono egzekucję;

- nieruchomości rolnej zabudowanej o powierzchni 23,3900 ha położonej w miejscowości H. oraz budynku, wpisanych do księgi wieczystej pod nr [...], w dwóch udziałach po 1/3, obciążonej hipotekami dwóch wierzycieli, z której wszczęto i zawieszono egzekucję.

Organ II instancji ustalił również, że zgodnie z informacjami zamieszczonymi na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi J. O. była beneficjentem Wspólnej Polityki Rolnej uzyskując ze wszystkich płatności w 2017 r. łącznie kwotę 72.932,45 zł. oraz kwotę 81.247,40 zł w 2018 r. J. O. uzyskała zarówno od Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, jak i od Wójta Gminy pomoc de minimis w rolnictwie udzielaną zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013). Ponadto strona w dniu 13 września 2019 r. uzyskała od Wójta Gminy S. dotację/inne bezzwrotne świadczenie w kwocie 684,57 zł, tj. zwrot części podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej z uwzględnieniem stawki minimalnej określonej w Dyrektywie 2003/96/WE.

Przechodząc do oceny wystąpienia w sprawie przesłanek z art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a., organ II instancji wskazał, że posiadany majątek ruchomy i nieruchomy strony przesądza o niewystąpieniu przesłanki nieściągalności dochodzonego obowiązku w rozstrzyganej sprawie. Ponadto podstawą umorzenia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji może być wyłącznie obawa wystąpienia uszczerbku dla sytuacji finansowej zobowiązanej o charakterze istotnym, znacznym, czy też szczególnie dotkliwym, pozostającym jednocześnie w bezpośrednim związku przyczynowym z wymiarem kosztów egzekucyjnych. Taka sytuacja nie występuje w sprawie, ponieważ zobowiązana nie wykazała bezpośredniego związku przyczynowego między ewentualnym znacznym uszczerbkiem dla swojej sytuacji finansowej, a wymiarem kosztów egzekucyjnych. Jej wniosek dotyczył umorzenia całości obciążających ją należności (zaległości w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę, zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-Płatnik za 04/2016, koszty upomnienia, mandat karny), w tym kosztów egzekucyjnych. Łączne zobowiązanie jest wyższe niż jego poszczególne składniki i jego wyegzekwowanie pozostanie bardziej dotkliwe dla zobowiązanej i jej rodziny. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie ocenie podlega jednak wyłącznie zasadność wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych, które na dzień jego złożenia przez skarżącą wynosiły 197,94 zł. Ze złożonego do organu podatkowego oświadczenia strony o stanie majątkowym z 7 stycznia 2020 r. wynika, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza przynosi stratę. Jedynym stałym dochodem osób wchodzących w skład wspólnego gospodarstwa domowego jest emerytura matki wnioskodawczyni w wysokości około 1.200 zł. W oddzielnych pismach strona podniosła, że majątek nieruchomy jest obciążony hipotekami, a ruchomości stanowią niesprawne pojazdy mechaniczne. Organ zestawił deklaracje o stanie majątkowym i finansowym z danymi liczbowymi dotyczącymi wyników prowadzonej działalności gospodarczej oraz uzyskiwanymi dochodami z tytułu najmu. Na podstawie tego zestawienia stwierdził, że J.O. pomimo kłopotów z płynnością finansową dokonała sprzedaży swoich towarów przez 5 ostatnich lat w sumie na ponad 5 milionów złotych. Zobowiązana posiada także przedstawiające realną wartość ruchomości, w tym samochody i urządzenia rolnicze, oraz nieruchomości. W ocenie organu, wbrew twierdzeniu skarżącej, sprzedaż składników jej majątku nie w każdym wypadku doprowadzi do nieefektywności gospodarczej w jej działalności rolniczej. Nie wszystkie składniki nieruchome i ruchome są realnie wykorzystywane w działalności gospodarczej strony. Ponadto nieruchomości niezajmowane przez stronę i jej rodzinę na cele mieszkaniowe lub w związku z działalnością rolniczą mogą też stanowić zaplecze dla sfinansowania zobowiązania w kosztach egzekucyjnych, czego potwierdzeniem było uzyskiwanie przez stronę dochodów z tytułu najmu powierzchni magazynowej.

Odnosząc się do argumentacji strony dotyczącej szkód wyrządzonych przez warunki atmosferyczne w uprawach organ zaznaczył, iż zapłata kwoty 197,94 zł nie wpłynie znacząco na sytuację finansową strony i nie będzie to uszczerbek szczególnie dotkliwy. Strona deklaruj chęć kontunuowania prowadzonej na szeroką skalę działalności rolniczej, a zatem w dłuższej perspektywie sytuacja finansowa strony może ulec znacznej poprawie, szczególnie jeżeli kontynuując działalność strona poszukiwać będzie skutecznych metod wyjścia z trudnej sytuacji finansowej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zauważył również, że choć strona nie pokrywa wszystkich zobowiązań, które na niej ciążą, to nie przedstawiła dowodów potwierdzających konieczność korzystania z pomocy społecznej lub osób trzecich. Podnoszona przez stronę okoliczność, iż nie wszystkie wydatki są pokrywane z osiąganych dochodów nie stanowi automatycznej przesłanki warunkującej umorzenie kosztów egzekucyjnych. Organ zaznaczył, że choć strona deklaruje w oświadczeniu majątkowym, iż ani ona, ani jej mąż nie uzyskują dochodów, to jest w stanie zapewnić rodzinie bieżące utrzymanie, które nie zagraża ich egzystencji. Pokrywa koszty wyżywienia, jak i reguluje zobowiązania wobec dostawców mediów. Zdaniem organu możliwości finansowe strony wynikają również ze stanu majątkowego (nieruchomości oraz pojazdy mechaniczne), który nie tylko obciąża zobowiązaną wydatkami, ale również pozwala podejmować działania zarobkowe nie tylko do celów prowadzenia działalności gospodarczej, ale również uzyskiwania dodatkowego dochodu, np. z najmu powierzchni magazynowej czy podjęcia pracy dorywczej, np. przy użyciu ciągników. W ocenie organu J.O. jako doświadczony rolnik-sadownik, jest w stanie tak gospodarować swoim majątkiem, aby nie pozbawić siebie, ani bliskich podstaw egzystencji.

W zakresie przedstawionych w toku postępowania przez stronę zwolnień lekarskich organ wskazał, iż nie stanowią one podstawy do stwierdzenia stałej przeszkody w zarobkowaniu. Na ich podstawie nie można jednoznacznie stwierdzić, jakie dolegliwości dotykają stronę. Wprawdzie podatniczka jest w wieku 61 lat, a więc w wieku emerytalnym, może być narażona na pogorszenie swojej sytuacji osobistej, w szczególności z uwagi na zwiększenie wydatków związanych z ochroną zdrowia, jednakże o możliwościach zarobkowych strony świadczy kontynuowanie prowadzenia działalności gospodarczej na znaczną skalę oraz brak formalnego orzeczenia lekarza orzecznika o częściowej albo całkowitej niezdolności do pracy albo niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Odnosząc się do przesłanki ważnego interesu publicznego z art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. organ podkreślił, że przy jej ocenie należy uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. Interes publiczny, o jakim mowa w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, musi być przy tym tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny". Przy ocenie zaistnienia tej przesłanki należy wziąć pod uwagę charakter i cel, jakiemu służą środki wpłacane przez zobowiązanych z tytułu kosztów egzekucyjnych. Należy przy tym wskazać na wynikający z art. 6 u.p.e.a. obowiązek prowadzenia egzekucji, którego przedmiotem są obowiązki o charakterze publicznoprawnym. Z tymi obowiązkami powiązano uprawnienie do poboru opłat związanych z przymusowym wykonaniem tych obowiązków. W interesie publicznym jest przede wszystkim zrealizowanie celów egzekucji administracyjnej. W ocenie organu tak rozumianym celom nie można przeciwstawiać subiektywnie rozumianego interesu zobowiązanej, która nie uprawdopodobniła swoich obaw, że egzekucja w tym zakresie doprowadzi do jej niedostatku i konieczności korzystania z pomocy instytucji państwa. Strona wskazała, iż prowadzi gospodarstwo rolne, a w konsekwencji ma realne możliwości uzyskiwania dochodów. Posiada też zaplecze w postaci ruchomości lub nieruchomości, których ewentualne zbycie lub wynajęcie (bez szkody dla produkcji rolnej) zapewni dodatkowe środki pieniężne, umożliwiające wywiązanie się ze zobowiązania.

Organ przyznał, iż umorzenie kosztów egzekucyjnych z uwagi na interes publiczny może wystąpić w sytuacji, gdy skutki umorzenia mogą przynieść pozytywne rezultaty ważne z punktu widzenia szerszej społeczności, a nie tylko samego zobowiązanego. Jednakże podkreślił, że trudno jest stwierdzić w świetle wysokości kwoty objętych wnioskiem kosztów egzekucyjnych, iż dzięki udzieleniu wnioskowanej ulgi, strona stworzy nowe miejsca pracy.

W sprawie nie można także przyjąć, że ściągnięcie kosztów egzekucyjnych spowoduje niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 64e § 2 u.p.e.a., co wyklucza konieczność analizy przesłanki z art. 64e § 3 u.p.e.a.

J. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. [...], zarzucając naruszenie:

1) art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca posiada majątek umożliwiający wyegzekwowanie dochodzonego obowiązku w postaci podatku od towarów i usług za IV kwartał 2018 r. w sytuacji, gdy skarżąca nie posiada majątku, z którego można byłoby skutecznie prowadzić egzekucję, a stan ten ma charakter trwały;

2) art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty egzekucyjne bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, w sytuacji gdy skarżąca nie posiada majątku, z którego mogłaby uczynić zadość ww. obowiązkowi i stan ten ma charakter trwały, a ponadto uiszczenie kosztów egzekucyjnych stanowiłoby dla skarżącej ponadprzeciętną dolegliwość i spowodowałoby brak możliwości zapłaty za produkty lub usługi o podstawowym znaczeniu dla jej funkcjonowania, takie jak żywność czy media;

3) art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie nie została zmaterializowana przesłanka ważnego interesu publicznego w sytuacji, gdy względy społeczne, bezpieczeństwa oraz zaufania obywatela do kraju, polegające m.in. na potencjalnym stworzeniu nowych miejsc pracy przez skarżącą, umożliwiają umorzenie kosztów egzekucyjnych, czego organ nie uczynił.

Dodatkowo skarżąca powołała się trudności w przywróceniu płynności finansowej spowodowane epidemią COVID-19.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że w związku z ogłoszeniem siedziby sądu i terenu całego kraju czerwoną strefą zagrożenia epidemiologicznego wynikającego z rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2, w rozstrzyganej sprawie odwołany został termin rozprawy wyznaczony na dzień 10 listopada 2020 roku i sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art.15zzs ze znaczkiem "4" ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U poz. 1842) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Stosowne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zostało wydane 23 października 2020 r. i doręczone stronom. Z uwagi na sytuację epidemiczną - zaliczenie całego kraju do tzw. czerwonej strefy - przeprowadzenie rozprawy stanowiłoby nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległości z powodów technicznych, dlatego sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). W świetle art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W ramach kontroli sądowoadministracyjnej sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie 197,94 zł, powstałych w toku postępowania egzekucyjnego zaległości skarżącej w podatku VAT za IV kwartał 2018 r. Przeprowadzona przez sąd kontrola wykazała, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.) - dalej "u.p.e.a."

Zgodnie z art. 64e § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. W myśl § 2 przywołanego przepisu koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli: 1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej; 2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny; 3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Ponadto stosownie do treści art. 64e § 3 u.p.e.a. koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnych mogą być umorzone w przypadkach określonych w § 2 pkt 1, jeżeli obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione.

Jak słusznie zauważył organ rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych wobec przedsiębiorcy, powinno być zgodne z przepisami ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 362 ze zm.). W niniejszym postępowaniu J. O. złożyła formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis udzielaną na warunkach określonych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.U.UE.L nr 352 z dnia 24 grudnia 2013 r.), w którym wskazała, iż prowadzi działalność rolniczą. Z uwagi na fakt, że skarżącej można przypisać status przedsiębiorcy, bowiem rolnik indywidualny, uczestniczący w obrocie gospodarczym poprzez obrót produktami rolnymi w zakresie prowadzonej działalności wytwórczej w rolnictwie, jest przedsiębiorcą (por. uchwała Sądu Najwyższego z 26 lutego 2015 r. sygn. akt III CZP 108/14, OSNC 2016/1/2), to rozpatrzenie jej wniosku o umorzenie należności podlega unormowaniom pomocy publicznej - pomocy de minimis w sektorze rolnym. Dla przyznania ulgi konieczne jest zatem spełnienie przesłanek wynikających zarówno art. 64e § 2 u.p.e.a., jak i prawa wspólnotowego. Jeśli jednak w sprawie nie występują określone w wyżej wskazanym przepisie u.p.e.a. przesłanki, to zbędne staje się badanie, czy ulga jest dopuszczalną pomocą publiczną.

Przepis art. 64e § 2 u.p.e.a. reguluje przesłanki, których zaistnienie daje organowi egzekucyjnemu możliwość podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia należnych mu kosztów egzekucyjnych Katalog przesłanek, od wystąpienia których ustawodawca uzależnia udzielenie ulgi, jest katalogiem zamkniętym, a każda z nich posiada samodzielny byt, co oznacza, iż wystąpienie choćby jednej z nich upoważnia organ egzekucyjny do wydania rozstrzygnięcia o umorzeniu powstałych kosztów egzekucyjnych. Użycie w powołanym przepisie zwrotu "może umorzyć" świadczy o tym, że umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego stanowiące ulgę w spłacie tych kosztów jest udzielane w ramach tzw. "uznania administracyjnego". Instytucja ta pozwala organowi orzekającemu na swobodny wybór rozstrzygnięcia w razie zaistnienia przesłanek uzasadniających umorzenie należności. Oznacza to, że nawet w przypadku stwierdzenia zaistnienia okoliczności uzasadniających umorzenie należności organ może odmówić udzielenia ulgi w umorzeniu w całości lub w części przypadających na jego rzecz środków. Uznanie administracyjne nie może jednak oznaczać dowolności. Wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konsekwencją powyższego jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania, tak aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym z treści art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Uzasadnienie powinno odpowiadać warunkom określonym w art. 107 k.p.a., tak aby strona mogła mieć pewność, a sąd mógł ocenić, że wszystkie podniesione przez nią okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane ocenie w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów. W szczególności w uzasadnieniu decyzji negatywnej dla wnioskującego powinno znaleźć szczegółowe omówienie kwestii istnienia lub nieistnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji umorzenia. Jednak do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego rodzaju sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania wnioskowanej ulgi.

Sądowa kontrola legalności aktów administracyjnych wydawanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona do zbadania, czy wydanie rozstrzygnięcia poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi. Orzeczenie uznaniowe może być przez sąd uchylone w wypadkach stwierdzenia, że zostało wydane z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

W rozpatrywanej sprawie sądowa kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia potwierdziła, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki warunkujące umorzenie kosztów egzekucyjnych. Powyższe zaś oznacza, że przy podejmowaniu skarżonego rozstrzygnięcia organ nie działał w ramach uznania administracyjnego. W konsekwencji prawidłowe jest kwestionowane przez skarżącą rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych. W ocenie sądu postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonego postanowienia przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad, o których mowa w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, przedstawiając swoje stanowisko w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Podkreślić należy, że postępowanie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w art. 64e u.p.e.a. wszczynane jest na wniosek zobowiązanego i to na nim spoczywa obowiązek wykazania istnienia przesłanek niezbędnych do uwzględnienia wniosku. Ciężar dowodzenia okoliczności mających uzasadniać istnienie przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych spoczywa na wnioskodawcy, albowiem z faktu ich istnienia wywodzi on określone skutki prawne.

Dokonując oceny wystąpienia w sprawie przesłanek z art. 64e § 2 u.p.e.a. wskazać należy, że przesłanka zawarta w art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. została sformułowana alternatywnie. Występuje ona zatem zarówno wtedy, gdy stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku, jak również wtedy, gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Wyjaśnić należy, że nieściągalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy w wyniku czynności egzekucyjnych stwierdzono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję i wskazany brak majątku ma charakter trwały. Z kolei wykazanie przez zobowiązanego, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej również podlega ocenie w kontekście trwałego charakteru braku majątku, z którego może być prowadzona egzekucja. W art. 64e u.p.e.a. chodzi o uszczerbek o charakterze kwalifikowanym, którego skutki znacznie przewyższają normalne skutki związane z uszczupleniem majątkowym. Podstawą umorzenia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji może być bowiem wyłącznie obawa wystąpienia uszczerbku o charakterze istotnym, znacznym, szczególnie dotkliwym, pozostającym jednocześnie w bezpośrednim związku przyczynowym z wymiarem kosztów egzekucyjnych (por. wyroki WSA: w Lublinie z 19 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Lu 560/18, w Krakowie z 19 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 1171/07).

Organy obu instancji trafnie uznały, że rozstrzyganej sprawie nie wystąpiła przesłanka nieściągalności dochodzonego obowiązku, jak również zobowiązana nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. W tym zakresie dokonały wszechstronnej i dokładnej analizy sytuacji materialnej i finansowej skarżącej. Prawidłowo ustaliły, że zobowiązana jest doświadczonym rolnikiem - sadownikiem, który od kilkunastu lat prowadzi działalność rolniczą na znacznym obszarze, tj. około 100 ha. Pomimo, że s aktualnie prowadzona przez nią działalność przynosi stratę, to w poprzednich latach dokonała ona sprzedaży towarów na kwotę ponad 5.000.000 zł, o czym świadczą dane zawarte w złożonych deklaracjach VAT. Zdobyte doświadczenie zawodowe i deklaracje skarżącej dotyczące kontynuowania dzielności gospodarczej, wskazują, że strona, pomimo pewnych trudności z płynnością finansową będzie w stanie prowadzić własną działalność i uzyskiwać z jej tytułu przychody. Trafnie także wskazał organ, że wnioskodawczyni z wykorzystaniem posiadanego sprzętu rolniczego może podejmować dodatkowe prace związane z działalnością rolniczą, lub uzyskiwać dochody z jego dzierżawy. Za udzieleniem ulgi w postaci umorzenia należności publicznoprawnych nie mogą przemawiać przejściowe niepowodzenia w prowadzonej przez zobowiązaną działalności, w tym podnoszone przez skarżącą szkody powstałe w zbiorach na skutek wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, niskie ceny skupu towarów czy opóźnienia w skupie interwencyjnym. Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą winien mieć świadomość ryzyka gospodarczego, jakiego się podejmuje, a co za tym idzie przewidywać możliwość wystąpienia strat gospodarczych i zabezpieczyć odpowiednie środki finansowe na wywiązywanie się ze zobowiązań publicznoprawnych. Jak słusznie zauważyły organy skarżąca jest właścicielem i współwłaścicielem licznych ruchomości, w tym samochodów oraz urządzeń rolniczych oraz właścicielem i użytkownikiem wieczystym wielu nieruchomości, część z ich służy prowadzeniu działalności rolniczej przez stronę, niemniej jednak strona może dokonać zbycia pozostałych składników majątkowych niewykorzystywanych w produkcji rolniczej, nawet jeśli są obciążone ograniczonymi prawami rzeczowymi, lub uzyskiwać z nich dochody z tytułu najmu lub dzierżawy, co czyniła już w przeszłości. Nie można również pominąć faktu, że choć strona w oświadczeniu majątkowym wskazała, że aktualnie wraz z mężem nie uzyskuje żadnych dochodów, to jednak jest w stanie zapewnić sobie środki finansowe na bieżące utrzymanie i nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Ponadto, pomimo deklarowanego pogorszenia sytuacji finansowej oraz zdrowotnej, wyraża wolę dalszego prowadzenia działalności rolniczej na znaczna skalę, co może w niedługim czasie znacząco wpłynąć na poprawę jej kondycji finansowej.

Wobec powyższego nie można uznać, by po stronie skarżącej wystąpił rzeczywisty i trwały brak majątku oraz brak perspektyw na poprawę sytuacji finansowej, które uniemożliwiałyby spłatę zobowiązania z tytułu kosztów. Prawidłowy jest więc wniosek organu o braku podstaw do stwierdzenia nieściągalności od zobowiązanej dochodzonego obowiązku. Zobowiązana nie wykazała również, że nie jest stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Podkreślić należy, że każde uszczuplenie majątkowe powoduje pewien uszczerbek w finansach strony. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się umorzenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 197,94 zł. Zestawiając wysokość kosztów egzekucyjnych z sytuacją finansową strony stwierdzić należy, że uiszczenie tej kwoty kosztów egzekucyjnych nie spowoduje dla strony nadmiernej dolegliwości finansowej i nie wpłynie znacząco na jej sytuację finansową.

Sąd podziela także stanowisko organów, że w sprawie nie wystąpiła również przesłanka z art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a., tj. za umorzeniem kosztów egzekucyjnych nie przemawiał także ważny interes publiczny. Wyjaśnić należy, że interes publiczny, o jakim mowa w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. musi być tego rodzaju, aby można go było określić przymiotnikiem "ważny". Użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość instytucji umorzenia kosztów egzekucyjnych. Udzielenie ulgi w tym zakresie powinno być zatem podyktowane wystąpieniem szczególnie istotnych i uzasadnionych, również z punktu widzenia obiektywnych kryteriów, powodów, które w ustawie w sposób ogólny określono jako "ważny interes publiczny". Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przy wykładni pojęciowej "interesu publicznego" należy uwzględnić respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem umorzenia należności będzie nadmierne i nieuzasadnione w konkretnym przypadku obciążenie kosztami Skarbu Państwa (por. wyroki NSA: z 14 września 2018 r. sygn. akt II FSK 1081/18, LEX nr 2580160 i z 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FSK 2111/08, LEX nr 596245). W interesie publicznym leży przede wszystkim zrealizowanie celów egzekucji administracyjnej. Tak rozumianym celom nie można przeciwstawiać subiektywnie rozumianego interesu strony zobowiązanej. Powołując się na tę przesłankę skarżąca podniosła, że za udzieleniem ulgi przemawiają względy bezpieczeństwa, zaufania obywatela do kraju oraz względy społeczne, bowiem umorzenie należności przyczyni się do prawidłowego funkcjonowania prowadzonego przez nią gospodarstwa, co przełoży się na stworzenie nowych miejsc pracy i pozytywny wpływ na gospodarkę krajową. Przy ocenie przesłanki ważnego interesu publicznego słusznie organy odwołały się do charakteru i celu środków wpłacanych z tytułu koszów egzekucyjnych, podkreślając, że w interesie publicznym leży przede wszystkim zrealizowanie celów egzekucji administracyjnej. Celem instytucji umorzenia kosztów egzekucyjnych nie jest natomiast zmniejszanie zobowiązań publicznoprawnych przedsiębiorców. Podkreślić również należy, że koszty egzekucyjne powstały na skutek uchylania się przez skarżącą od obowiązku regulowania w terminie zobowiązań podatkowych. Natomiast w interesie publicznym nie leży przyznanie ulgi podatnikowi, który, jak skarżąca, nie wywiązuje się z podstawowego obowiązku, jakim jest terminowe regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym podatków. Dbałość o interes Skarbu Państwa rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa wymaga, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa, by była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości opodatkowania, od której ulgi są wyłomem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2020 r. sygn. akt I GSK 1658/19, CBOSA). Umorzenie kosztów egzekucyjnych, które powstały nie na skutek nadzwyczajnej sytuacji, lecz w następstwie uchylania się od zapłaty należnego podatku nie leży w interesie publicznym, zwłaszcza, że jak słusznie oceniły organy, zapłata kosztów egzekucyjnych nie stanowiła zagrożenia dla podstaw egzystencji strony. Podkreślić należy, że umorzenie kosztów egzekucyjnych z uwagi na interes publiczny może wystąpić w sytuacji, gdy skutki umorzenia mogą przynieść pozytywne rezultaty ważne z punktu widzenia szerszej społeczności, a nie tylko samego zobowiązanego. Skarżąca posiada realne możliwości spłaty kosztów egzekucyjnych, o czym świadczy prowadzona przez nią na szeroką skalę działalność rolnicza oraz pozostający w jej posiadaniu znaczny majątek nieruchomy oraz ruchomy. W niniejszej sprawie przyznanie ulgi w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych stawiałoby zatem skarżącą w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych zobowiązanych, którzy terminowo wywiązują się ze swoich obowiązków i służyłoby wyłącznie jej interesom. Jednocześnie trudno się zgodzić ze skarżącą, że udzielenie wnioskowanej ulgi pozwoli stworzyć jej nowe miejsca pracy, natomiast jej nieudzielnie spowoduje konieczności korzystania przez nią ze środków pomocy społecznej. Argumentacja skarżącej wskazująca na stworzenie nowych miejsc pracy w zestawieniu z kwotą kosztów egzekucyjnych, o których umorzenie wniosła wydaje się pozostawać mocno na wyrost. Przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie skarżąca domaga się umorzenia kosztów egzekucyjnych w łącznej wysokości 197,94 zł. Zestawiając wysokość wskazanych kosztów z sytuacją finansową strony stwierdzić należy, że uiszczenie tej niewielkiej kwoty nie spowoduje dla strony nadmiernej dolegliwości finansowej i nie wpłynie znacząco na jej sytuację finansową, a co za tym idzie nie spowoduje konieczności sięgnięcia po wsparcie ze środków pomocy społecznej. Niezasadny jest zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie nie została zmaterializowana przesłanka ważnego interesu publicznego.

W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie prawidłowe jest również ustalenie organów, że nie została spełniona przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych, o której mowa w art. 64e § 2 pkt 3 u.p.e.a. Ściągnięcie kosztów egzekucyjnych nie spowoduje niewspółmiernych wydatków egzekucyjnych, bowiem koszty te egzekwowane będą wraz z należnością główną obejmującą zaległość w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2018 r. oraz z innymi należnościami egzekwowanymi na wniosek Wójta Gminy S..

Wobec niespełnienia przez stronę przesłanek określonych w art. 64e § 2, u.p.e.a. organ uprawniony był do odstąpienia od badania przesłanki określonej w art. 64e § 3 u.p.e.a. oraz dopuszczalności udzielenia pomocy de minimis w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz przepisy prawa wspólnotowego.

Niezasadna jest również argumentacja skarżącej dotycząca pogorszenia sytuacji finansowej w wyniku epidemii COVID-19, bowiem okoliczność ta nie miała wpływu na wydane w sprawie rozstrzygnięcia, gdyż zapadły one przed wprowadzeniem na terenie kraju stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 433) i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 490).

Podsumowując sąd stwierdził, że organy orzekające w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy przeanalizowały zgromadzony materiał dowodowy i rozważyły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Prawidłowo w sprawie uznano, że nie ziściła żadna z przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych, o których mowa w art. 64e § 2 pkt 1-3 u.p.e.a. Stwierdzenie przez organy, że nie zachodzi żadna z przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych spowodowało, że organy nie dysponowały wyborem rozstrzygnięcia i zobligowane były do orzeczenia o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

EC