Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 6/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 8 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Protokolant referent Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi B. S.-Ż. i Z. Ż. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zabudowanego podcienia budynku oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego nakazał Z.Ż. – inwestorowi robót budowlanych związanych ze sklepem spożywczym usytuowanym w części narożnej parteru budynku przy ul. K. [...] we W. rozbiórkę zabudowanego podcienia budynku przy ul. K. [...] we W. od strony elewacji południowej (ul. N.) na całej długości sklepu spożywczego usytuowanego w części narożnej parteru budynku.

W osnowie decyzji organ orzekający zamieścił dodatkowe pouczenie, że wskazane roboty należy wykonać zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i przepisami pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, mogącej sprawować samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, a o wykonaniu robót należy zawiadomić organ nadzoru budowlanego, załączając oświadczenie osoby uprawnionej o wykonaniu robót.

W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wyjaśnił m.in., że decyzją Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...], przeniesione zostało na Z. Ż. – ówczesnego najemcę lokalu użytkowego, wcześniej opisywanego, pozwolenie na przebudowę elewacji czołowej sklepu spożywczego przy ul. K. [...] we W. udzielone decyzją Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...] Zarządowi Gospodarki Komunalnej W. – S. M., której nieważność stwierdził prawomocnym orzeczeniem z dnia [...]r. G. Inspektor Nadzoru Budowlanego.

Ponadto – jak podał organ orzekający – inwestor dysponował decyzją Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...] o pozwoleniu na budowę, na podstawie której zrealizował zabudowę podcienia w elewacji południowej (ul. N.) od strony zachodniej ścianą pełną z dwoma oknami z tym, że nieważność tej decyzji orzeczona została w sposób ostateczny przez Wojewodę D. w dniu [...] r.

Z dalszej części uzasadnienia wynika, że działania procesowe powiatowego organu nadzoru budowlanego zainicjowane zostały – w sposób pośredni – zażaleniem wniesionym w dniu [...] r. przez Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości przy ul. K. [...] we W., na bezczynność Prezydenta W. "polegającą na bezprawnym zaniechaniu podjęcia przez okres 42 miesięcy czynności w sprawie przeciwko inwestorowi samowoli budowlanej – Gminie W., a co w konsekwencji stanowi rażące naruszenie prawa". W rezultacie tego wystąpienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. został pismem z dnia [...] r. skierowanym przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zobowiązany do podjęcia działań zgodnie z kompetencjami.

W tych okolicznościach w dniu [...] r. przeprowadzono kontrolę przedmiotowego budynku, podczas której ustalono, że przy ul. K. [...] we W. istnieje wielorodzinny budynek mieszkalny z częścią usługową w przyziemiu, 6-kondygnacyjny, kryty dachem płaskim. W części narożnej przyziemia, w elewacji wschodniej i południowej, zlokalizowany jest supermarket z wejściem w narożu budynku u zbiegu ulic K. i N. Podcień budynku w elewacji południowej (ul. N.) został zabudowany i włączony do powierzchni sklepu. W tej części elewacji, na dł. 5,75 m od strony zachodniej, istnieje ściana pełna z 2 otworami okiennymi, w pozostałej części, na dł. 18,47 m, podcień zabudowano 6 przeszklonymi witrynami z markizami (w dolnej części posiadają ścianę podokienną). Narożnik w obrębie wejścia nie został zabudowany. Na elewacji wschodniej zamontowano 3 gabloty reklamowe z markizami.

W toku kontroli nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych.

Ustalenia te – jak wyjaśnił organ orzekający – zostały potwierdzone w czasie oględzin przedmiotowej nieruchomości dokonanych w dniu [...] r., przy czym jakość wykonanych robót nie budziła wątpliwości, nie stwierdzono spękań, odkształceń, deformacji ani innych widocznych nieprawidłowości.

W uzasadnieniu organ podał również, że w toku prowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego uzyskano dokumentację archiwalną dotyczącą sprawy, w której udzielone zostało Zarządowi Gospodarki Komunalnej W.-S.M., decyzją Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] r. pozwolenie na przebudowę elewacji czołowej parteru i zabudowę podcienia budynku przy ul. K. [...] we W. oraz wyjaśnienia inwestora, który oświadczył m.in., że zakres zrealizowanych przez niego robót budowlanych był zgodny z opisanym powyżej pozwoleniem na budowę, roboty rozpoczęto w listopadzie 1996 r. i zakończono w sierpniu 1997 r., a po tej dacie w obrębie przedmiotowego lokalu żadne roboty nie były wykonywane.

Dysponując takim materiałem dowodowym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], utrzymaną w mocy decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...], umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Wskazane powyżej decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 lutego 2015 r. wydanym w sprawie o sygnaturze II SA/Wr 887/14, w uzasadnieniu którego Sąd wskazał na wadliwe przeprowadzenie postępowania w sprawie i nieprawidłową ocenę jej istotnych okoliczności, uznając że: niesłusznie przyjęto, iż postępowanie zakończone zaskarżoną wówczas decyzją dotyczyło wyłącznie robót budowlanych przewidzianych decyzją Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] r., jako że zakresy robót budowlanych przewidzianych ww. decyzją, jak również decyzją Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] r., zachodzą na siebie, co uzasadnia objęcie wszystkich tych robót wspólnym postępowaniem, brak jednoznacznych ustaleń odnośnie zakresu i czasookresu wykonania robót budowlanych przewidzianych decyzjami Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] r. oraz Nr [...] z dnia [...] r. - w ocenie sądu, wątpliwości budzi, czy roboty objęte pozwoleniem na budowę z 1994 r. rozpoczęto jeszcze w okresie ważności tego pozwolenia, jak również czy roboty objęte pozwoleniem na budowę z 1997 r. rozpoczęto po jego uostatecznieniu, to zaś przesądza o właściwości w sprawie konkretnej procedury legalizacyjnej: z art. 48 lub z art. 50-51 Prawa budowlanego, wątpliwości budzi - wobec, z jednej strony braku koniecznych w tym zakresie dowodów, z drugiej zaś w świetle dowodów już zgromadzonych - "stan zgodności z prawem" wykonanych robót.

Kontynuując postępowanie w sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. podjął czynności uzupełniające dotychczas zebrany materiał dowodowy. Uzyskał oświadczenie uprawnionej osoby, pełniącej nadzór inwestorski przy realizacji przedmiotowych robót o zgodności ich wykonania z zasadami wiedzy technicznej, sztuki budowlanej, obowiązującymi przepisami i pozwoleniem na budowę, przeprowadził dowód z zeznań tej osoby oraz wyjaśnień inwestora, który oświadczył, że roboty realizowane na podstawie decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] r. rozpoczęto w [...] r. - w elewacji wschodniej przesunięto usytuowanie przyłącza gazowego i elektrycznego w celu dostosowania do zgodności z projektem. Roboty te nadzorował dostawca mediów. Dalsze roboty objęte ww. pozwoleniem na budowę rozpoczęto w [...] r. i zakończono we [...] r. Roboty objęte decyzją Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] r. rozpoczęto natomiast po uprawomocnieniu się decyzji (inwestor sprostował wcześniejszą pisemną informację, iż rozpoczęto je w [...] r., a zakończono w sierpniu bądź [...] r.) Roboty te obejmowały poszerzenie otworu konstrukcyjnego oraz zabudowę części podcienia.

Organ nie uzyskał dziennika budowy, który – według oświadczenia inwestora – nie był w jego posiadaniu.

Wobec dokonanych ustaleń faktycznych organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. Nr [...] ponownie umorzył postępowanie w sprawie, z tym że decyzja ta została uchylona decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. K. [...] we W. z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu podjętej wówczas decyzji, że czynności dowodowe przeprowadzone w toku kontynuowanego postępowania pierwszoinstancyjnego potwierdziły zasadność wątpliwości Sądu co do legalnego przystąpienia przez inwestora do realizacji przedmiotowych robót.

Ponadto z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ odwoławczy uznał za prawidłowe kwalifikowanie przedmiotowych robót przez powiatowy organ nadzoru budowlanego jako przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy – Prawo budowlane, a w konsekwencji uznał za prawidłowy przyjęty przez ten organ tryb naprawczy regulowany przepisami art. 50-51 wskazanej ustawy, podzielił też stanowisko organu pierwszej instancji o braku podstaw do nałożenia na inwestora w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, obowiązku wykonania jakichkolwiek robót budowlanych lub czynności w celu doprowadzenia zrealizowanych (przedmiotowych) robót do stanu zgodnego z prawem.

Organ odwoławczy wyjaśnił też, że orzekając w sprawie kasacyjnie uwzględnił aktualne stanowisko judykatury prezentowane w odniesieniu do procedury naprawczej określonej w przepisach art. 50-51 ustawy – Prawo budowlane i stwierdził, że organ pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania nie wyjaśnił kwestii posiadania przez inwestora prawa do dysponowania zainwestowaną nieruchomością na cele budowlane, a ta okoliczność może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Stosując się do wskazań organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w toku ponownego rozpatrywania sprawy wezwał postanowieniem z dnia [...] r. Z. Ż. do doręczenia w terminie 30 dni dokumentu potwierdzającego posiadanie przez niego jako inwestora prawa do dysponowania nieruchomością przy ul. K. [...] we W. na cele budowlane w zakresie dotyczącym wykonania robót w obrębie części wspólnych przedmiotowego budynku – elewacji, obejmujących powiększenie powierzchni sklepu o zabudowany podcień w elewacji południowej.

Wobec oświadczenia inwestora, że żądany dokument "znajduje się w aktach badanej przez PINB sprawy lub w Wydziale Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego W.", organ pierwszej instancji ponownie zwrócił się do organu administracji architektoniczno-budowlanej o wypożyczenie akt archiwalnych związanych z decyzjami Prezydenta W.: z dnia [...] r. Nr [...] i z dnia [...] r. Nr [...], ale ich analiza nie potwierdziła istnienia w materiale spraw wymaganego dokumentu.

W tych okolicznościach organ prowadzący postępowanie ponownie wezwał inwestora do przedłożenia dokumentu, z którego wynika prawo do dysponowania nieruchomością przy ul. K. [...] we W. na cele budowlane, uwzględniającego aktualny stan właścicielski.

W dalszym toku czynności procesowych organ zwrócił się do inwestora o wyjaśnienie, czy podjął działania zmierzające do uzyskania prawa do dysponowania nieruchomością przy ul. K.[...] we W. na cele budowlane (w zakresie wykonania robót w częściach wspólnych) – poprzez czynność prawną albo wystąpienie z odpowiednim roszczeniem np. przysługującym osobom, które wzniosły obiekt budowlany na cudzym gruncie.

Odnosząc się do tych czynności organu prowadzącego postępowanie Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. K. [...] we W. w piśmie z dnia [...] r. poinformowała, że "właściciele posiadający ponad 50 % udziałów w nieruchomości wspólnej nie będą procedować uchwały o zmianie przeznaczenia części nieruchomości wspólnej. Jednocześnie Państwu Ż. nie przysługuje, z uwagi na posiadany udział w częściach wspólnych wynoszący 13,20 %, prawo do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego o wydanie zastępczego oświadczenia woli".

Natomiast inwestor wyjaśnił w odpowiedzi na wezwanie organu, że dokument potwierdzający jego prawo do dysponowania nieruchomością przy ul. K. [...] we W. na cele budowlane w postaci uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej został złożony jako załącznik w procesie uzyskiwania pozwolenia na budowę, a jego oryginał winien znajdować się w księdze uchwał wspólnoty, którą dysponuje zarząd.

Ustosunkowując się do powyższego, Wspólnota poinformowała w piśmie z dnia [...] r., że wskazaną przez Z. Ż. uchwałą ani zarząd wspólnoty, ani administrator nieruchomości nie dysponują, gdyż nigdy taka uchwała nie była podjęta, co sam wyjaśniał w toku prowadzonych nadzwyczajnych postępowań weryfikacyjnych i postępowań sądowoadministracyjnych.

Dodatkowo w uzasadnieniu organ orzekający wyjaśnił, że w ramach postępowania wyjaśniającego przeprowadzony został dowód z zeznań dwóch świadków, wskazanych przez Wspólnotę Mieszkaniową na okoliczność terminów w których realizowane były przedmiotowe roboty budowlane.

Opisana powyżej decyzja została w toku instancyjnym zaskarżona przez Z. Ż., który w odwołaniu wniósł o jej uchylenie w całości.

Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W obszernym uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, a następnie szczegółową analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego, z której wynika, że podziela stanowisko powiatowego organu nadzoru budowlanego uznającego przedmiotowe roboty budowlane za przebudowę, a tryb określony w przepisach art. 50-51 ustawy – Prawo budowlane za procedurę właściwą dla ich zalegalizowania.

Następnie organ odwoławczy opisał etapy postępowania naprawczego, uregulowanego w powołanych przepisach ustawy – Prawo budowlane, wyjaśniając jednocześnie ich uwarunkowanie prawne, a ponadto wskazał, że istotą tej procedury jest doprowadzenie wykonanych nielegalnie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W tym kontekście organ orzekający podtrzymał ocenę przyjętą przy poprzednim orzekaniu w tej sprawie, zgodnie z którą zebrany materiał dowodowy nie uprawnia do stwierdzenia nieprawidłowej realizacji robót objętych przedmiotowym postępowaniem.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy zwrócił uwagę na zmianę stanowiska judykatury administracyjnej, dotyczącego stosowania przepisów art. 50-51 ustawy – Prawo budowlane. Powołując się na skonkretyzowane wyroki sądów administracyjnych obu instancji, organ wyjaśnił, że prowadząc postępowanie naprawcze na podstawie przepisów art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ nadzoru budowlanego nie może ograniczać weryfikacji samowolnie wykonanych robót budowlanych wyłącznie do ich zgodności z przepisami prawa administracyjnego, ale zobligowany jest również do zbadania kwestii tytułu prawnego inwestora do zainwestowanej nieruchomości.

W dalszej argumentacji przedstawionej w tym zakresie organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały niewątpliwie w obrębie części wspólnych obiektu - elewacji. W toku postępowania wspólnota podnosiła, iż inwestor nigdy nie legitymował się prawem do dysponowania nieruchomością przy ul. K. [...] we W. na cele budowlane - w zakresie dotyczącym części wspólnych obiektu, a przeprowadzone w tym zakresie postępowanie wyjaśniające potwierdziło tę okoliczność.

Z akt sprawy wynika, że w dacie realizacji robót inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością przy ul. K. [...] we W. na cele budowlane - w zakresie dotyczącym części wspólnych, co wykazało też postępowanie przeprowadzone przez Wojewodę D., wskutek czego stwierdzono nieważność decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] r., którą udzielono Z[...]W. – S. M. pozwolenia na przebudowę elewacji czołowej sklepu spożywczego przy ul. K. [...] we W. i decyzji Prezydenta W. Nr [.] z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę obejmującym poszerzenie otworu w ścianie konstrukcyjnej wewnątrz ww. lokalu użytkowego oraz zabudowę podcienia budynku przy ul. K.[...] we W.w elewacji południowej.

Wezwany do przedłożenia dokumentu, który potwierdza po jego stronie prawo do dysponowania nieruchomością przy ul. K. [...] we W. na cele budowlane w zakresie wyżej wskazanym, inwestor takim dokumentem się nie wykazał, podając, że "odpowiedni dokument potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane znajduje się w aktach badanej przez PINB sprawy lub w wydziale Architektury i Budownictwa UM W.".

Analiza wskazanych przez inwestora akt jednoznacznie potwierdziła jednak ustalenia organu pierwszej instancji, iż brak w nich wskazanego dokumentu.

W konsekwencji powyższego, celem umożliwienia inwestorowi legalizacji spornych robót, organ pierwszej instancji wezwał go do przedłożenia dokumentu, z którego wynikać będzie jego prawo do dysponowania nieruchomością przy ul. K. [...] we W. na cele budowlane obejmującego aktualny stan właścicielski nieruchomości, a dalej - czy podjął działania zmierzające do uzyskania rzeczonego prawa w drodze czynności prawnej albo poprzez odpowiednie roszczenie.

W odpowiedzi inwestor wyjaśnił, że dokument potwierdzający po jego stronie prawo do dysponowania nieruchomością przy ul. K. [...] we W. na cele budowlane w postaci uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej został złożony jako załącznik w procesie uzyskiwania pozwolenia na budowę, a jego oryginał winien znajdować się w księdze uchwał wspólnoty, którą dysponuje zarząd.

Powyższemu zaprzeczyła jednak wyraźnie wspólnota, która dodatkowo wskazała na brak uprawnienia inwestora do wystąpienia do sądu powszechnego o wydanie zastępczego oświadczenia woli.

Zdaniem organu odwoławczego w tych okolicznościach organ pierwszej instancji zasadnie stwierdził, iż brak jest w przypadku zrealizowanych przez Z.Ż. w obrębie nieruchomości przy ul. K. [...] we W. robót budowlanych podstaw do ich legalizacji, co skutkowało nakazem likwidacji inwestycji orzeczonym w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał przy tym, że nakaz rozbiórki prawidłowo skierowany został do Z. Ż.– inwestora i wyjaśnił, że zgodnie z dyspozycją art. 52 ustawy Prawo budowlane, zobowiązanym do dokonania na własny koszt czynności nakazanych m.in. w decyzji, o której mowa w art. 51 ustawy – Prawo budowlane jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, przy czym kolejność wymienionych w zawartym w art. 52 katalogu podmiotów nie jest przypadkowa. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się mianowicie, że kolejność ta wskazuje, że konsekwencje naruszenia poprzez samowolną realizację robót budowlanych przepisów prawa obciążają w pierwszej kolejności inwestora – jako sprawcę tego naruszenia.

W uzupełnieniu organ orzekający wskazał, że zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie, zastrzega się jednocześnie, iż wzmiankowana zasada ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy inwestor dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości, w obrębie której dopuścił się samowoli budowlanej, dającym mu swobodny dostęp do tejże nieruchomości, zapewniając możliwość wykonania nałożonego przez organ obowiązku rozbiórki.

Organ podkreślił przy tym, że jak bezspornie ustalono w toku postępowania wyjaśniającego, inwestor objętych postępowaniem robót budowlanych – Z.Ż. nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością przy ul. K.[...] we W. na cele budowlane, nie jest bowiem jedynym właścicielem obiektu i nie uzyskał zgody pozostałych współwłaścicieli na realizację robót, ale brak byłoby uzasadnienia dla obciążenia nakazem rozbiórki wszystkich współwłaścicieli. Przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały z inicjatywy Z.Ż. i na jego potrzeby. W wyniku wykonanych robót powiększono kosztem części wspólnych budynku – należący do inwestora i jego żony lokal usługowy, w którym inwestor prowadzi działalność gospodarczą. Inwestor dysponuje zatem – w ocenie organu – wystarczającym tytułem prawnym umożliwiającym mu realizację nakazu.

Współobciążenie nakazem rozbiórki pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, którzy ani nie uczestniczyli w inwestycji, ani nie wyrażali na nią zgody, ani z niej nie korzystają, byłoby nieuzasadnione społecznie.

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionowali B. S.-Ż. i Z. Ż. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W petitum skargi działający imieniem skarżących pełnomocnik zarzucił zaskarżonej w całości decyzji naruszenie:

- art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że Inwestor nie dysponował nieruchomością na cele budowlane;

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, czy i na jakie zasadzie był sprawowany zarząd na nieruchomością wspólną przy ul. K. [...] we W., czy w dacie wydawania unieważnionych pozwoleń budowlanych zarząd ten był zarządem przymusowym, powierzonym gminnej jednostce organizacyjnej z mocy ustawy;

- art. 8, art. 9 i art. 15 k.p.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niepoinformowanie pełnomocnika na etapie postępowania drugoinstancyjnego, że skarżący mogą wystąpić z roszczeniem przysługującym osobom, które wzniosły obiekt budowlany na cudzym gruncie, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do zawieszenia postępowania.

Formułując takie zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł:

1) o wstrzymanie wykonania przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. decyzji z dnia [...] r. (Nr [...]) utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. (Nr [...]);

2) o wstrzymanie wykonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. (Nr [...]) utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W.z dnia [...] r. (Nr [...]);

3) o uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. (Nr [...]) utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. (Nr [...]) i umorzenie postępowania;

4) o uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. (Nr [...]) utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. (Nr [...]) i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiona została szczegółowa argumentacja, w której wykorzystano orzecznictwo sądowoadministracyjne, stanowiąca rozwinięcie poszczególnych zarzutów zawartych w petitum skargi.

Z jego treści wynika m.in., że w ocenie pełnomocnika skarżących organ prowadzący postępowanie naprawcze powinien samodzielnie wykazać, że w dacie uzyskania pozwoleń inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ewentualnie w postępowaniu naprawczym nie uzupełnił tego braku.

Ponadto – zdaniem pełnomocnika prawdopodobnie w dniu wydania decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. Z[...] sprawował przymusowy zarząd nieruchomością wspólną przy ul. K.[...] we W., powierzony mu z mocy ustawy. Prawdopodobnie zarząd ten był sprawowany przez Z[...] także po dniu [...] r., niewykluczone, że także w dniu wydania decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r., a Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. K. [...] we W. mogła przejąć zarząd nieruchomością wspólną, zgodnie z ustawą o najmie lokali, a w konsekwencji pozbawić komunalną jednostkę organizacyjną - Zarząd Gospodarki Komunalnej przymusowego zarządu, ale dopiero po powstaniu Wspólnoty, czyli po dniu [...] r. Dopiero bowiem z tym dniem, za wyjątkiem art. 40 ust. 1, weszła w życie ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Pełnomocnik wskazał też, że to, iż Z[...], w dniu [...] r. oraz w dniu [...] r., sprawował z mocy ustawy przymusowy zarząd nieruchomością wspólną przy ul. K. [...] we W. ma kluczowe znaczenie dla ustalenia, czy w dniu wydania pozwoleń Inwestor miał prawo dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane. Wymagało to poszerzonej analizy prawnej, której nie przeprowadził organ administracji publicznej, przy czym organ orzekający nie zakwestionował w żadnej formie tego, że jednostka ta w obu podanych datach sprawowała przymusowy zarząd nieruchomością wspólną przy ul. K.[...] we W.

W doręczonej Sądowi w dniu [...] r. odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi w całości i odwołał się do argumentacji zamieszczonej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podając w uzupełnieniu, że skarga nie zawiera podstaw do uchylenia kwestionowanego rozstrzygnięcia.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego przedłożone zostały do akt sprawy przez Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości przy ul. K. [...] we W. pisma procesowe z dnia: [...] r. z załączoną uchwałą w sprawie zmiany składu osobowego Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej; 19 stycznia 2018 r., zawierające wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z podanych dokumentów; 22 stycznia 2018 r. stanowiące polemikę z twierdzeniami skargi; 19 marca 2018 r. wnioskujące o przyspieszenie rozpoznania skargi; 23 marca 2018 r. zawierające wniosek o rozpoznanie skargi na rozprawie.

Ponadto postanowieniem z dnia 1 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 8 maja 2018 r. pełnomocnik skarżących oraz Z. Ż. podtrzymali wnioski i zarzuty zawarte w skardze, natomiast członek Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. K. [...] M.M. wniósł o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ponadto, poprzedzając przedstawienie przesłanek podjętego orzeczenia, Sąd uznał za właściwe wyjaśnić, że nie jest uprawniony do rozważania i uwzględniania w toku dokonywanej w sprawie oceny, intencji i motywów zachowań stron, których rezultatem jest interwencja organów administracji publicznej w formach ustawowo przyjętych.

Materialnoprawną podstawę orzekania w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym prowadzonym w tej sprawie stanowił przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane. Stanowi on element regulacji – co do zasady – wykorzystywanej w określonych ustawowo przypadkach dla zalegalizowania niezgodnych z prawem działań inwestorskich, a poprzez to uniknięcie sankcji wskazanych przez ustawodawcę wobec takich zachowań. Istotne też jest, że przepisy art. 51 i art. 50 ustawy – Prawo budowlane dotyczą robót budowlanych realizowanych lub zrealizowanych z naruszeniem przepisów tej ustawy, innych niż budowa obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

Przepis art. 51 ust. 1 dotyczy trzech alternatywnych przypadków prowadzenia postępowania legalizacyjnego: 1) samowolnych robót budowlanych, których nie można zalegalizować, 2) samowolnych robót budowlanych podlegających legalizacji oraz 3) istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę. Istotą postępowania legalizacyjnego prowadzonego w oparciu o wskazany powyżej przepis jest doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie określonych czynność lub robót budowlanych. Jeżeli jednak w trakcie prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego postępowania okaże się, że wykonane samowolnie roboty budowlane naruszają prawo w sposób niedający się usunąć, wówczas organ jest zobowiązany zastosować art. 51 ust. 1 pkt 1 i wydać decyzję zakazującą prowadzenia dalszych robót budowlanych, nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja taka kończy postępowanie naprawcze.

Orzekając w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane właściwy organ jest zobowiązany stwierdzić – po uprzednim dokonaniu oceny stanu faktycznego i prawnego, że nie jest możliwe doprowadzenie wykonanych lub wykonywanych robót do stanu zgodności z prawem.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że zasadniczą powinnością organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym (legalizacyjnym) normowanym przepisami art. 50-51 ustawy – Prawo budowlane jest rozstrzygnięcie o tym, jakie czynności należy wykonać, aby uzyskać stan zgodności z prawem.

Stwierdzenie – w okolicznościach konkretnej sprawy – w sposób nie budzący wątpliwości braku możliwości podjęcia orzeczenia w zakresie powyżej wskazanym, obliguje właściwy organ nadzoru budowlanego do zastosowania się do dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 1 powoływanej ustawy.

Taką ocenę przyjęły w rozpoznawanej sprawie właściwe instancyjnie organy nadzoru budowlanego, nakazując w trybie wskazanego powyżej przepisu Z.Ż. jako inwestorowi robót budowlanych związanych ze sklepem spożywczym usytuowanym w części narożnej parteru budynku przy ul. K. [...] we W., rozbiórkę zabudowanego podcienia budynku przy ul. K. [...] we W. od strony elewacji południowej (ul. N.) na całej długości sklepu spożywczego usytuowanego w części narożnej parteru budynku.

Zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych, istniejących w rozpoznawanej sprawie i w obowiązujących warunkach prawnych ocena dokonana przez organy orzekające jest prawidłowa.

Sąd nie kwestionuje również trafności kwalifikacji przyjętej wobec robót objętych przedmiotowym postępowaniem przy zastosowaniu nomenklatury ustawowej, akceptując jednocześnie argumentację przedstawioną w tym zakresie, w tym wyjaśnienie pojęć: podcień i przebudowa. Podziela również stanowisko organów orzekających, że wobec tak kwalifikowanych robót, nie objętych regulacją art. 48 ust. 1 lub 49b ust. 1 ustawy – Prawo budowlane i zrealizowanych z naruszeniem prawa należało zastosować tryb naprawczy określony w przepisach art. 50-51 powołanej ustawy.

Okolicznością bezsporną, przyznaną przez organy orzekające i nie budzącą wątpliwości również Sądu jest fakt wykonania przedmiotowych robót w sposób zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, zasadami wiedzy technicznej i sztuki budowlanej.

Natomiast okolicznością, która zdeterminowała niekorzystne dla inwestora rozstrzygnięcie i uniemożliwiła skuteczne skorzystanie z procedury naprawczej był jednoznacznie stwierdzony brak posiadania przez inwestora prawa do dysponowania zainwestowaną nieruchomością, stanowiącą przedmiot współwłasności i współużytkowania wieczystego, na cele budowlane.

Materiał zebrany w sprawie – zdaniem Sądu ze szczególną starannością i w sposób wyczerpujący – uprawnia do stwierdzenia, że Z. Ż.– inwestor, realizując przedmiotową inwestycję nie legitymował się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ani nie uzyskał tego prawa do momentu ostatecznego orzekania w sprawie.

Nie potwierdził też podjęcia stosownych działań zmierzających do uzyskania tego prawa, ani nie zadeklarował zamiaru ich podjęcia w odpowiedzi na wezwanie skierowane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. pismem z dnia [...] r. (doręczonym skarżącym w dniu [...] r.). W piśmie tym, poprzedzonym pismem z dnia [...] r., stanowiącym zadośćuczynienie zasadzie informowania zawartej w art. 9 kpa, organ pierwszej instancji w szczegółowy i wyczerpujący sposób wskazał na możliwość podjęcia czynności prawnej lub wystąpienia z opisanym w piśmie roszczeniem oraz możliwość ewentualnego zawieszenia postępowania.

Decyzja rozstrzygająca sprawę podjęta została przez ten organ w dniu [...] r., zatem po trzydziestu dniach od dnia doręczenia wezwania.

W uznaniu Sądu nie zasługuje zatem na uwzględnienie zawarty w skardze zarzut braku ponownego pouczenia w tym zakresie na etapie postępowania drugoinstancyjnego.

W okolicznościach istniejących w rozpoznawanej sprawie należy wyjaśnić, że zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w judykaturze administracyjnej, które Sąd w składzie orzekającym w sprawie bezwzględnie akceptuje, kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w toku stosowania procedury naprawczej określonej w art. 50-51 ustawy – Prawo budowlane jest kwestią o takim samym znaczeniu jak względy zgodności wykonanych robót z przepisami technicznymi, czy przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Stan zgodności z prawem oznacza również działanie inwestora w sposób odpowiadający zakresowi posiadanych uprawnień.

Sąd podziela wyrażony w wyroku WSA w Rzeszowie z 5 marca 2014 r., II SA/Rz 1366/13, pogląd, że odmienna wykładnia przepisów art. 50 - 51 ustawy i przyjęcie, że nie obligują one do badania czy inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, prowadziłaby do akceptacji stanu, w którym inwestor nie mogąc uzyskać pozwolenia na budowę z uwagi na brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wykonuje te roboty w warunkach samowoli budowlanej, a procedura legalizacyjna tych robót sprowadza się jedynie do wykazania ich prawidłowości w aspekcie techniczno-budowlanym. Taki inwestor znalazłby się w sytuacji zdecydowanie lepszej (prawnie i ekonomicznie) niż wykonujący identyczne roboty budowlane w sposób w pełni legalny, na postawie decyzji o pozwoleniu na budowę, co jest nie do pogodzenia z zasadą praworządności (np. wyrok NSA z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 1358/16; wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 września 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 727/15).

W ocenie Sądu nie można uznać za nienaruszającą przepisów prawa (zgodną z prawem) inwestycję realizowaną na nieruchomości, którą inwestor dysponował bezprawnie.

Zdaniem Sądu – w składzie orzekającym w sprawie – w obowiązujących warunkach prawnych brak jest podstaw do uznania, że z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie przepisów art. 50-51 ustawy – Prawo budowlane należy wyłączyć uprawnienie do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Zważyć przy tym należy, że przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowlanych, stosownie do art. 3 pkt 11 ustawy – Prawo budowlane.

Posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest podstawą zasady wolności budowlanej wyrażonej w art. 4 powoływanej ustawy. Ustanowiona w tym przepisie zasada ogólna znajduje potwierdzenie i gwarancje w dalszych przepisach ustawy – Prawo budowlane, z których wyprowadzić należy wniosek, że organy architektoniczno-budowlane i organy nadzoru budowlanego właściwe w sprawach, których przedmiot regulowany jest powoływaną ustawą, są uprawnione i zobowiązane do badania, czy inwestor realizuje inwestycję na nieruchomości, do której ma tytuł prawny uprawniający do wykonywania robót budowlanych. Takim przepisem jest m.in. przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, stanowiący, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wymóg złożenia takiego oświadczenia przez inwestora ustawodawca wprowadził również do postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego w warunkach art. 48 ust. 3 pkt 2 omawianej ustawy, przewidującego możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi wykazać również ten, kto zamierza prowadzić roboty budowlane niewymagające uzyskania pozwolenia na budowę (art. 30 ust. 2).

W ocenie Sądu, podzielającego pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zbadanie, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest nie tylko domeną prawa cywilnego, ale też kwestią z zakresu prawa budowlanego i prawa administracyjnego w znaczeniu systemowym. Nie ma przy tym znaczenia, że tytuły prawne, z których wynika prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane są z reguły tytułami cywilnoprawnymi. Nie oznacza to oczywiście, że organy administracji publicznej orzekające w sprawach regulowanych ustawą – Prawo budowlane są uprawnione do rozstrzygania sporów dotyczących tego, kto posiada tytuł prawny do nieruchomości zainwestowanej lub objętej zamierzeniem inwestycyjnym, bowiem rozstrzyganie takich sporów należy do wyłącznej kompetencji sądów powszechnych, a zainicjowanie takiego sporu kreuje zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego przez uprawniony do jego prowadzenia organ na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego (np. uchwała w składzie siedmiu sędziów NSA z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10; uzasadnienie zdania odrębnego do wyroku NSA z dnia 2 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 801/11, wyrok NSA z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2/83/11, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 710/16).

Nie można natomiast – zdaniem Sądu – zaakceptować twierdzenia, że osoba negująca uprawnienie inwestora do realizowania robót budowlanych na konkretnej nieruchomości może uzyskać ochronę przysługującego jej prawa własności (współwłasności) do tej nieruchomości tylko poprzez wykorzystanie instytucji prawa cywilnego przed sądem powszechnym.

W uzupełnieniu należy też zwrócić uwagę, że w odróżnieniu od postępowań określonych przepisami art. 48 i art. 49b ustawy – Prawo budowlane, w których ustawodawca wprost zobowiązał inwestorów do przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, uregulowania takiego nie zawiera przepis art. 51 tej ustawy.

Kwestia ta była również przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w powołanej wcześniej uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 10 stycznia 2011 r. Sąd wykluczył w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ustawy – Prawo budowlane możliwość nałożenia na samowolnego inwestora – na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy – obowiązku przedłożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej samej ustawy tj. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, odróżniając jednocześnie – co akcentowano w orzeczeniach wydawanych po podjęciu omawianej uchwały – "prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" od dokumentu stanowiącego "oświadczenie" o posiadaniu tego prawa.

Sąd podkreślił też w uzasadnieniu uchwały, że w tych przypadkach, w których ustawodawca nie umożliwił potencjalnemu inwestorowi wykazania spełnienia warunku, od którego zależy wykonywanie prawa zabudowy poprzez złożenie oświadczenia w przepisanej formie, posiadanie tego prawa powinno być ustalone na ogólnych zasadach, czyli na podstawie dowodów z reguły w formie dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości, z którego wyprowadzić można uprawnienie do wykonania konkretnych, będących z zasady przedmiotem postępowania, robót budowlanych (np. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 270/12; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1997/12; wyrok NSA z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1720/14).

W uzasadnieniu powoływanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny przewidział również możliwość podjęcia przez organ nadzoru budowlanego, prowadzący postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ustawy – Prawo budowlane – po ustaleniu w postępowaniu dowodowym, że inwestor nie ma wymaganego prawa do terenu na cele budowlane w rozumieniu art. 4 powołanej ustawy – decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, np. nakazując rozbiórkę lub przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego. Dla podjęcia orzeczenia z wykorzystaniem przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane bezwzględnie konieczne jest ustalenie, że inwestor nie dysponował i nie dysponuje prawem do nieruchomości na cele budowlane.

Uwzględniając powyższe Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie ponownie wskazuje, że prowadząc postępowanie administracyjne organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, że Z.Ż. nie spełniał i nie spełnia warunku wymaganego dla legalnego realizowania na nieruchomości położonej przy ul. K.[...] we W., oznaczonej geodezyjnie numerem [...], AM.[...], obręb S. M., prawa do zabudowy poprzez wykonanie określonych robót budowlanych.

Podejmowane w sprawie w sposób wymagany regułami procedury administracyjnej czynności wyjaśniające nie wykazały – mimo obszernego materiału dowodowego – prawa inwestora do dysponowania opisaną nieruchomością na cele budowlane. Wbrew sugestiom inwestora nie potwierdziła posiadania tego prawa dokonana w toku postępowania analiza archiwalnych akt administracyjnych dotyczących spraw zakończonych decyzjami Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...] i z dnia [...] r. Nr [...] udzielającymi pozwoleń na budowę.

Możliwość udzielenia takiego uprawnienia Z.Ż. wykluczyła również stosownym oświadczeniem Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. K. [...] we W., reprezentowana przez Zarząd.

Mimo precyzyjnie formułowanych informacji i wyjaśnień zawartych w pismach z dnia [...] r. i z dnia [...]r. skierowanych do inwestora (i B. Ż.) przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W., inwestor nie zadeklarował zamiaru podjęcia wskazywanych w pismach czynności zmierzających do ochrony własnego interesu prawnego.

Dodatkowo należy też wyjaśnić – odnosząc się do zarzutu zawartego w skardze, że – zdaniem Sądu – wobec wyeliminowania w nadzwyczajnym trybie weryfikacyjnym (poprzez stwierdzenie nieważności) powoływanych wcześniej pozwoleń na budowę udzielonych decyzjami Prezydenta W. z dnia [...] r. i z dnia [...] r., decyzjami Wojewody D. – odpowiednio – z dnia [...] r. (utrzymaną w mocy decyzją G. Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r.) i z dnia [...] r. oraz zniesienia wywołanych nimi skutków ex tunc nie ma znaczenia w sprawie kwestia posiadania prawa do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane przez pierwotnego beneficjenta pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] r. tj. Z[...] S. M. – R[...] – 3 ani forma sprawowanego zarządu.

Celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie inwestycji zrealizowanej z naruszeniem prawa do stanu zgodności z prawem, przy czym zgodność ta ma odpowiadać obowiązującym w dacie orzekania w tym postępowaniu standardom prawnym w związku z czym uwzględnia się w nim aktualne uwarunkowania faktyczne i prawne.

Ponadto w toku podjętych w sprawie czynności ocennych Sąd nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia wskazanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślał już wcześniej w uzasadnieniu staranność organów w prowadzeniu postępowania wyjaśniającego.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że orzekając w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i dokonały prawidłowej ich wykładni, nie uchybiając przy tym zasadom procedury administracyjnej i stosownie do tego, na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.