Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 353/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 i  art. 2
journal: Dz.U. 1948 nr 20 poz 138
law: Dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2017 r. w Radomiu sprawy ze skarg: [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. i Województwa [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wywłaszczenia nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]; 2) zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3) zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz Województwa [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie są skargi Województwa [...] i [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą

w K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa znak: [...]([...] ) z [...] lutego 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wywłaszczenia nieruchomości.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy:

Decyzją nr [...] z [...] maja 1951 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. (dalej: PWRN), działając na podstawie art. 2 pkt 1, art. 3 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. Prawo

o postępowaniu wywłaszczeniowym (Dz. U. z 1034 r. Nr 86, poz. 776 ze zm., zwanego dalej: rozporządzeniem w sprawie postępowania wywłaszczeniowego), art. 1 ust. 1 i 3, art. 2 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. (Dz. U. z 1948 r. Nr 20, poz. 138 ze zm., zwanego dalej: dekretem o wywłaszczeniu), art. 105 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. z 1928 r. Nr 36, poz. 341 ze zm.), orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa na cele użyteczności publicznej nieruchomości o powierzchni 1445 m2, położonej w R., przy ul. Ż., zapisanej w księdze wieczystej nr Kw. [...], stanowiącej własność W. S..

Pismem z 27 grudnia 2003 r. (brak w aktach) A. G. złożył do Ministra Infrastruktury (dalej: Minister, organ) wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji PWRN nr [...] z [...] maja 1951 r. (dalej także: decyzja z 1951 r., decyzja wywłaszczeniowa). Jako podstawę powyższego podał, że wywłaszczenie nastąpiło

z rażącym naruszeniem prawa, bowiem odjęcie prawa własności dotyczyło także budynku mieszkalnego, nieruchomość nie została zajęła i zagospodarowana na cel określony w decyzji, a ponadto wywłaszczono składniki majątkowe, wobec których tryb nacjonalizacyjny był wyłączony.

Pismem nr [...] z [...] lutego 2005 r. (brak w aktach), wobec nieuzupełnienia braków formalnych wniosku, Minister pozostawił powyższy wniosek bez rozpoznania.

Następnie 21 grudnia 2009 r. do organu wpłynął wniosek A. G., występującego jako opiekun całkowicie ubezwłasnowolnionej J. G., nawiązujący do pierwszego wniosku z 27 grudnia 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Minister ustalił, że spadkobiercami po W. S. są: A. G. i H. G. (na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w R. z [...] kwietnia 1979 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po W. S. oraz postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J. G.).

Na podstawie opinii geodezyjnej z 5 października 2010 r. oraz dokumentów geodezyjnych stwierdzono, że nieruchomość o powierzchni 1445 m², położona

w R., przy ul. Ż., zapisana w księdze wieczystej nr Kw. [...] , wchodzi obecnie w skład działek nr [...] i nr [...] , położonych w R. w obrębie [...][...]-jednostka ewidencyjna [...] [...] M. R..

Decyzją znak [...] (id.[...] ) z [...] sierpnia 2001 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez dotychczasowego zarządcę: Instytucję Filmową Dystrybucji Filmów "[...] "

z siedzibą w K., prawa wieczystego użytkowania gruntu Skarbu Państwa

o powierzchni ogólnej 1334 m2, położonego w R., ul. Ż., oznaczonej jako działka nr [...] oraz prawa własności budynków i urządzeń trwale związanych z gruntem. Następnie decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2004 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Województwo [...] z mocy prawa w dniu [...] stycznia 1999 r. nieodpłatnie własności ww. nieruchomości, która objęta jest Kw nr [...] [...] .

Z kolei działka nr [...] o powierzchni 92 m², objęta Kw. [...] , stanowi własność Gminy Miasta R. i została zajęta pod pas drogi publicznej - ulicę K. w .R.

W związku z powyższym, pozostałe strony postępowania to: aktualni właściciele przedmiotowej nieruchomości, tj. Województwo [...] i Gmina Miasta R. oraz użytkownik wieczysty [...] sp. z o. o. z siedzibą w K..

Decyzją znak [...] z [...] lutego 2015 r. Minister, działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 158 § 1 oraz art 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej w części dotyczącej obecnej działki nr [...] oraz stwierdził, iż ww. decyzja w części dotyczącej obecnej działki nr [...] została wydana z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister, cytując stosowne przepisy dekretu

o wywłaszczeniu w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 grudnia 1949 r. o zmianie niektórych przepisów dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. (Dz.U. Nr 65, poz. 527) oraz rozporządzenia w sprawie postępowania wywłaszczeniowego,

w kształcie nadanym mu ustawą z 30 marca 1939 o zmianie prawa o postępowaniu wywłaszczeniowym (Dz. U. z 1939 r. Nr 31, poz. 205), stwierdził, że w postępowaniu zakończonym wdaniem decyzji wywłaszczeniowej nie zostały spełnione ustawowe przesłanki z art. 1 ust. 1 dekretu o wywłaszczeniu, warunkujące dopuszczalność wywłaszczenia nieruchomości.

Minister wskazał, że pismem z dnia 30 grudnia 1949 r. Przedsiębiorstwo Państwowe "[...] " (dalej: PP "[...] ") złożyło wniosek o wywłaszczenie nieruchomości, położonej w R. przy ul. Ż.. Uzasadniając powyższy wniosek wyjaśniono, że przedmiotowa nieruchomość była w użytkowaniu w okresie od 1939-1945 na cele kinematografii, a mianowicie na prowadzenie teatru świetlnego. Ponadto wskazano, że powyższy budynek znajduje się w faktycznym posiadaniu PP "[...]". Wniosek ten został zatwierdzony przez Ministra Kultury i Sztuki, dołączono do niego plan nieruchomości sporządzony w 1949 r. przez mierniczego przysięgłego S. M. oraz wyciąg z księgi wieczystej.

Organ uznał, że powyższe okoliczności nie zostały potwierdzone dowodami,

w szczególności we wniosku o wywłaszczenie oraz w uzupełnieniu tego wniosku. Jedynym dowodem przedstawionym przez wnioskodawcę było zaświadczenie Zarządu Miejskiego w R. Wydział Administracji z dnia [...] grudnia 1949, nr [...],

z którego wynika, że przedmiotowa nieruchomość wraz z zabudowaniami została zajęta przez okupanta w okresie 1939 – 1944 "na magazynowanie radioodbiorników i innych sprzętów przez okupacyjne władze niemieckie". W zaświadczeniu nie wyjaśniono, co dalej działo się z tą nieruchomością. Zatem organ uznał, że nie ma potwierdzenia władania gruntem przez Skarb Państwa, związki samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstwo państwowe w późniejszym czasie, tj. po 1944 r. oraz w dniu wejścia

w życie dekretu o wywłaszczeniu, tj. [...] kwietnia 1948 r. Poza tym zajęcie nieruchomości przez okupanta na magazyny nie wypełnia żadnej z przesłanek określonych w art. 2 pkt 1 lit. a)-f) dekretu o wywłaszczeniu. Analizując dalej treść ww. zaświadczenia Minister podniósł, że nieruchomość przed zajęciem przez okupanta była wykorzystywana na kino i teatr, ale nie wynika z niego, że to Skarb Państwa, związki samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstwo państwowe po 1944 r. władały przedmiotową nieruchomością i wykorzystywały na cele użyteczności publicznej – kinematografii.

Organ dodatkowo zauważył że oświadczenie złożone przez przedstawiciela PP "[...]" H. S. na rozprawie wywłaszczeniowej w dniu 18 października 1950 r. nie jest wiarygodne, ponieważ z jego treści wynika, że w kwietniu 1945 r. [...] zajął budynek kinowy, położony na nieruchomości w R., ul. Ż., natomiast PP "[...]" zostało utworzone dopiero na podstawie dekretu Rady Ministrów z dnia 13 listopada 1945 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz. U z 1945 r Nr 55, poz.308, zwanego dalej: dekretem o utworzeniu PP "[...]"), który wszedł w życie dopiero w dniu [...] grudnia 1945 r. Zatem PP "[...]" nie mogło władać przedmiotową nieruchomością w kwietniu 1945 r., bowiem jeszcze wtedy nie istniało. Istotne przy tym jest to, że organ wywłaszczeniowy oparł się tylko i wyłącznie na powyższym oświadczeniu, którego nie sposób uznać za zgodne z prawdą.

Uwzględniając powyższe Minister ocenił, że w niniejszej sprawie rażąco został naruszony art. 1 dekretu o wywłaszczeniu, bowiem z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że przedmiotowa nieruchomość została zajęta na cele użyteczności publicznej przed końcem II wojny światowe, czyli przed 9 maja 1945 r. (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Organ nie stwierdził naruszenia w stopniu rażącym przepisów dotyczących postępowania wywłaszczeniowego z art. 3 i art. 4 dekretu

o wywłaszczeniu. Skutki decyzji wywłaszczeniowej, zdaniem Ministra, w stosunku do działki nr [...] nie mają nieodwracalnego charakteru, bowiem możliwe jest cofnięcie

w drodze postępowania administracyjnego.

Jednocześnie stwierdził, iż w stosunku do działki [...], objętej przedmiotową decyzją wywłaszczeniową, stanowiącej pas drogi publicznej (ul. K.), wystąpiły nieodwracalne skutki prawne, uniemożliwiające wycofanie jej z obrotu prawnego, wskutek czego stwierdzono, że w części dotyczącej obecnej działki nr [...] decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

Wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy złożyli: Województwo [...]

i [...] sp. z o. o. z siedzibą w K..

Województwo [...] (dalej również: skarżący) wniosło o uchylenie

w całości zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Oceniło, że wydana decyzja nie została poprzedzona gruntowną i prawidłową analizą materiału dowodowego sprawy. W toku postępowania naruszono art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy. W postępowaniu nie ustalono, przez kogo (jaką jednostkę organizacyjną) w kwietniu 1945 r. został zajęty budynek objęty wywłaszczeniem oraz kiedy faktycznie rozpoczęto w nim prowadzenie działalności kinowej. Skarżący wniósł o ustalenie, czy budynek nie został przejęty przez specjalną grupę wydelegowaną w tym celu – Wydział Kinofikacji, podlegającą Ministerstwu Informacji i Propagandy, która miała za zadanie zabezpieczyć po wojnie sprzęt kinowy i budynki.

[...] sp. z o. o. z siedzibą w K. (zwana dalej: skarżąca, spółka, [...]) wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. W obszernym uzasadnieniu podała, że w sprawie konieczne jest wyjaśnienie, jaka jednostka organizacyjna reprezentująca Skarb Państwa zajmująca się działalnością filmową zajęła przedmiotową nieruchomość na cele użyteczności publicznej, tj. na pomieszczenie kina i mogła zostać określona przez H. S. ogólnie jako "[...]". W szczególności wyjaśnione winno zostać, kiedy rozpoczęto działania zmierzające do podjęcia działalności przez kino studyjne "[...] ", działające w przedmiotowym budynku do 1945 r., czy przedmiotowy budynek nie został zajęty przez działającą w tym czasie specjalną grupę wydelegowaną do tego celu, tzw. Wydział Kinofikacji, podlegającą Ministerstwu Informacji i Propagandy, która miała za zadanie zabezpieczyć ocalały sprzęt kinowy, czy dokumentacja dotycząca przedmiotowej nieruchomości znajduje się w ówczesnym Ministerstwie Kultury. W tym celu organ winien przeprowadzić dowody z dokumentów znajdujących się w archiwum ówczesnego Ministerstwa Kultury i Sztuki, dokumentów znajdujących się w Archiwum Miejskim w R., dokumentów zarchiwizowanych przez PP "[...] ", informacji prasowych z 1945 r. informujących o wydarzeniach kulturalnych i rozrywkowych, w tym o seansach filmowych lub podjętych przygotowaniach do rozpoczęcia działalności kinowej.

Zdaniem skarżącej, poprzez wydanie spornej decyzji tylko w oparciu o ustalenie, że PP "[...]" powstało dopiero w dniu [...] grudnia 1945 r. - bez poczynienia jakichkolwiek ustaleń dowodowych zmierzających do oznaczenia posiadacza nieruchomości, położonej w R. przy ul. Ż. w okresie do 9 maja 1945 r., w tym bez udowodnienia, że posiadaczem tym nie był Skarb Państwa, organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Spółka zauważyła, że PP "[...]" dysponowało tylko nieruchomościami pochodzącymi od Skarbu Państwa albo nabywanymi na własność Skarbu Państwa i przekazywanymi do użytkowania (art. 6 dekretu o utworzeniu PP "[...]"). Skoro nieruchomość nie została nabyta od osób trzecich, to musiała być przekazana przez Skarb Państwa.

Naruszenie art. 7 k.p.a. doprowadziło także do zawarcia w spornej decyzji twierdzenia, że po nabyciu przez dotychczasowego zarządcę - Instytucję Filmową Dystrybucja Filmów "[...] " prawa wieczystego użytkowania spornej nieruchomości, nie było dokonane późniejsze przeniesienie tego prawa na kolejny podmiot. Skoro uczestnikiem niniejszego postępowania jest [...] spółka z o.o., to obowiązkiem organu było ustalenie, w jaki sposób nabyła ona przysługujące jej obecnie prawo wieczystego użytkowania spornej ruchomości. W szczególności konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego celem wyjaśnienia, czy nabycie przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego spornej nieruchomości nastąpiło na podstawie decyzji administracyjnej, czy też w oparciu o akty cywilnoprawne. Jeżeli organ stoi na stanowisku, że decyzja wywłaszczeniowa w części dotyczącej obecnej działki nr [...] nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, winien wskazać sposób, tj. podstawę prawną nabycia prawa wieczystego użytkowania przez skarżącą oraz wyjaśnić, w jaki sposób na drodze administracyjnej możliwe jest pozbawienie spółki prawa handlowego tegoż prawa.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją znak [...] ([...] ) z [...] lutego 2017 r. Minister, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

Uzasadniając podjętą decyzję, po przedstawieniu stanu sprawy oraz specyfiki postępowania wywłaszczeniowego i nieważnościowego, Minister podał, że w decyzji wywłaszczeniowej nie stwierdzono wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 3, 4, 5, 6 i 7 k.p.a. (bowiem brak jest dowodów na okoliczność, iż orzeczenie to rozstrzygnęło sprawę uprzednio rozstrzygniętą ostatecznie inną decyzją (orzeczeniem), orzeczenie nie zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie, wykonalność kontrolowanego orzeczenia nie budzi wątpliwości, brakuje podstaw do twierdzenia, że ww. orzeczenie w razie wykonania wywołałoby czyn zagrożony karą lub jest dotknięte wadą powodującą jego nieważność z mocy prawa). Przedmiotowa decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), bowiem organem właściwym do orzekania o wywłaszczeniu było PWRN (następca prawny Wojewody [...]).

W odniesieniu do przesłanki wydania decyzji bez podstawy prawnej lub

z rażącym naruszeniem prawa organ wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie nie można stwierdzić wydania decyzji wywłaszczeniowej bez podstawy prawnej, albowiem istniał przedmiot kontrolowanego postępowania w postaci nieruchomości, co do której dopuszczalne było wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie wywłaszczenia na podstawie przepisów dekretu o wywłaszczeniu, rozporządzenia w sprawie postępowania wywłaszczeniowego oraz wniosku podmiotu ubiegającego się o wywłaszczenie, tj. PP "[...] " z dnia [...] grudnia 1949 r. (I.dz. [...]). Stwierdził, że decyzja wywłaszczeniowa wydana została na podstawie przepisów dekretu o wywłaszczeniu, zatem jej ocena winna być dokonywana w odniesieniu do tego aktu prawnego,

z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie orzekania.

Według regulacji art. 1 ust. 1 dekretu o wywłaszczeniu, dopuszczalne było wywłaszczenie nieruchomości zajętych w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele wymienione w art. 2 pkt 1 i znajdujących się w dniu wejścia w życie dekretu we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych. Dopuszczalne było także wywłaszczenie nieruchomości zajętych

w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele wymienione w art. 2 pkt 1

i przewidzianych w dniu wejścia w życie niniejszego dekretu na budowę, rozbudowę

i przebudowę przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa (art. 1 ust. 2 dekretu o wywłaszczeniu).

Zgodnie zaś z art. 2 ww. dekretu, wywłaszczenie przewidziane w art. 1 ust. 1 dotyczyć mogło tylko tych nieruchomości, które: 1) zajęte zostały: a) na cele budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń komunikacji publicznej, b) na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa, c) na cele wojskowe, d) pod ulice

i place publiczne, skwery, zieleńce, parki, place sportowe i cmentarze, e) pod zalesienia lub na melioracje, f) na cele użyteczności publicznej, 2) były nadal użytkowane na cele wymienione w pkt 1 lub w planach zagospodarowania przestrzennego bądź

w wytycznych do tych planów były przewidziane na cele wymienione w pkt 1 i zostały częściowo lub całkowicie zagospodarowane z funduszów publicznych bądź też zagospodarowanie ich było przewidziane do realizacji w pierwszej kolejności planu.

Minister podał, iż zgodnie z treścią decyzji wywłaszczeniowej, przedmiotowa nieruchomość o powierzchni 1445 m2 została wywłaszczona na skutek ustalenia, że

w latach 1939-1945 r. doszło do jej zajęcia "na cele użyteczności publicznej". Decyzją

z 1951 r. PWRN orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa na cele użyteczności publicznej nieruchomości o pow. 1445 m2, położonej w R. ul. Ż., zapisanej w księdze wieczystej nr kw. [...], stanowiącej własność W. S.. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazano, iż nieruchomość ta została zajęta w okresie wojny 1939-1945, w kwietniu 1945 r. przez PP "[...]" na pomieszczenia kina i dotychczas bez przerwy jest na ten cel użytkowana. Organ pouczył także strony o prawie do wniesienia odwołania.

Z treści wniosku PP "[...]" z 30 grudnia 1949 r. o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego wynika, że przedmiotowa nieruchomość była zajęta i użytkowana w okresie od 1939-1945 r. na cele kinematografii, a mianowicie na prowadzenie teatru świetlnego.

Z kolei z treści zaświadczenia Zarządu Miejskiego w R. z [...] grudnia 1949 r. nr [...] wynika, że ww. nieruchomość, objęta wnioskiem o wywłaszczenie,

w okresie od 1939 r. do 1944 r. była zajęta na magazynowanie radioodbiorników

i innych sprzętów przez okupacyjne władze niemieckie. Z zaświadczenia tego nie wynika, na jakie cele była zajęta nieruchomość po 1944 r., jak również w dniu 16 kwietnia 1948 r., tj. w dacie wejścia w życie dekretu. Trudno również uznać, na podstawie treści ww. zaświadczenia, aby użytkowanie nieruchomości na potrzeby magazynu wypełniało przesłankę z art. 2 pkt 1 lit. f) dekretu o wywłaszczeniu. Ponadto w zaświadczeniu zostało wskazane, że dom był wybudowany z przeznaczeniem na teatr i kino. Kino wykorzystywało lokal stale, z lokalu teatru zaś zespoły miejscowe

i przyjezdne korzystały dorywczo. Z dokumentu tego nie wynika, czy po 1944 r. to Skarb Państwa, związki samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstwo państwowe władały przedmiotową nieruchomością i wykorzystywały ją na cele użyteczności publicznej - kinematografii.

Wskazał dalej, iż istotne znaczenie w sprawie ma pismo Wojewódzkiego Zarządu Kin w K. z [...] lutego 1961 r. nr [...] , z treści którego wynika, iż W. S. pismem z 31 maja 1951 r. zwróciła się do Okręgowego Zarządu Kin

o wypłacenie czynszu dzierżawnego za okres od 1 maja 1949 r. Z powyższego wywiódł, iż dopiero od 1949 r. przedmiotowa nieruchomość była zajęta przez PP "[...] ", tym bardziej, że podmiot ten został utworzony dopiero na podstawie dekretu z dnia 13 listopada 1945 r., który wszedł w życie 15 grudnia 1945 r. PP ,, [...] " nie mogło więc władać przedmiotową nieruchomością w kwietniu 1945 r., skoro jeszcze wtedy nie istniało.

Zatem, składając wniosek o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości, PP "[...] " nie potwierdziło żadnymi dowodami okoliczności władania niniejszą nieruchomością na cele dekretowe w latach 1939 - 1945. Zarówno w dacie wywłaszczenia, jak i obecnie brak jest dowodów na spełnienie przesłanki wywłaszczeniowej odnoszącej się do zajęcia nieruchomości na cele dekretowe

w czasie wojny 1939-1945. Na brak spełnienia przesłanek dekretowych wskazuje również lakoniczność informacji o losach przedmiotowej nieruchomości, zawartych we wniosku z 30 grudnia 1949 r. PP "[...]" podało bowiem tylko miesiąc, w którym rzekomo zajęło przedmiotową nieruchomość (kwiecień 1945 r.). Brak jest zaś informacji o tym, w czym przejawiło się władanie tą nieruchomością oraz chociażby wskazania podmiotu, który zajął nieruchomość w okresie, kiedy PP "[...]" jeszcze nie istniał. Ponadto istnieje sprzeczność pomiędzy faktami powołanymi we wniosku wywłaszczeniowym a okolicznościami stwierdzonymi w zaświadczeniu z [...] grudnia 1949 r. Te wszystkie nieścisłości godzą w wiarygodność stwierdzeń wnioskodawcy wywłaszczenia dotyczących kluczowych dla sprawy okoliczności. Również skarżący

w toku niniejszego postępowania nie przedłożyli żadnych dowodów, które potwierdzałyby spełnienie przesłanek wynikających z przepisów dekretu.

Minister wskazał, że w związku z zarzutami wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczącymi zgromadzenia niepełnego materiału dowodowego, podjął działania zmierzające do jego uzupełnienia. W tym celu wystąpił do: Urzędu Miasta R., Delegatury [...] Urzędu Wojewódzkiego w R., [...] Urzędu Wojewódzkiego, [...] Urzędu Wojewódzkiego, Archiwum Państwowego w K., Archiwum Państwowego w R., Archiwum Akt Nowych, Archiwum Państwowego w W. oraz skarżącej. Jedynie kwerenda przeprowadzona w Archiwum Państwowym w K. doprowadziła do pozyskania materiałów archiwalnych dotyczących przedmiotowego wywłaszczenia, które po szczegółowej analizie okazały się tożsame z aktami dotychczas zgromadzonymi w sprawie. Tym samym organ, pomimo dołożenia należytej staranności przy gromadzeniu materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, nie był w stanie odnaleźć żadnych dowodów potwierdzających tezy zawarte we wnioskach skarżących.

Wobec powyższego uznał, że przesłanki z art. 1 i art. 2 dekretu o wywłaszczeniu nie zostały spełnione, co skutkuje koniecznością przyjęcia, iż doszło do rażącego naruszenia ww. przepisów.

Wywiódł dalej, iż zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 dekretu o wywłaszczeniu, ubiegający się o wywłaszczenie winien zgłosić wniosek do właściwego wojewody do dnia 31 grudnia 1950 r. Natomiast ust. 2 powołanego artykułu stanowił, że wnioski urzędów, instytucji i przedsiębiorstw państwowych powinny być zatwierdzone przez właściwego ministra, zaś wnioski związków samorządu terytorialnego - przez prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej. Wnioski wojewódzkich związków samorządu terytorialnego winny być zatwierdzone przez Radę Państwa.

W niniejszej sprawie pismem z [...] grudnia 1949 r. ([...]) PP "[...] " wystąpiło z wnioskiem o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości. Wniosek został zatwierdzony przez Ministra Kultury i Sztuki i przesłany do Urzędu Wojewódzkiego w K. przy piśmie z [...] grudnia 1949 r. ([...] ). Do wniosku został załączony plan nieruchomości przy ul. Ż., sporządzony w 1949 r. przez mierniczego przysięgłego S. M. oraz wyciąg z księgi wieczystej, oznaczonej numerem hipotecznym [...]. Tym samym w powyższym zakresie organ nadzoru nie stwierdził naruszenia art. 3 dekretu o wywłaszczeniu.

Zgodnie z art. 4 ww. dekretu, do wywłaszczenia stosowano przepisy rozporządzenia w sprawie postępowania wywłaszczeniowego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 dekretu o wywłaszczeniu, zawiadomienie i doręczenie do rąk właściciela lub posiadacza nieruchomości w toku czynności wstępnych postępowania przygotowawczego i wywłaszczenia (art. 6-25) zastępowano przez ogłoszenie

w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym i przez wywieszenie odpisu tych ogłoszeń

w siedzibie właściwego zarządu gminnego lub miejskiego. W niniejszej sprawie PWRN pismem z [...] sierpnia 1950 r. zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, informując jednocześnie, iż wniosek wraz z załącznikami jest wyłożony do wglądu w siedzibie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. od 5 września 1950 r. do 18 września 1950 r. W tym też terminie strony mogły składać oświadczenia oraz sprzeciwy. Odręczna adnotacja na zawiadomieniu potwierdza wywieszenie na tablicy urzędowych ogłoszeń w siedzibie Miejskiej Rady Narodowej

w R. w Wydziale Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w dniach od 5 września 1950 r. do 18 września 1950 r. Jednakże z posiadanych akt archiwalnych nie wynika, aby ww. zawiadomienie z 25 sierpnia 1950 r. było opublikowane

w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym, co stanowi o naruszeniu art. 4 ust. 1 pkt 4 dekretu o wywłaszczeniu. Nadto, obwieszczeniem z [...] października 1950 r. nr A[...] , PWRN zawiadomiło strony o terminie i miejscu przeprowadzenia rozprawy wywłaszczeniowej, którą wyznaczono na 18 października 1950 r. Obwieszczenie to zostało wywieszone na tablicy urzędowej w Gmachu Ratusza przy ul. [...]

w czasie od 5 października 1950 r. do 18 października 1950 r., co potwierdza stosowna adnotacja. Rozprawa wywłaszczeniowa odbyła się [...] października 1950 r., a wzięli

w niej udział: H. S., występujący w imieniu PP "[...]" oraz biegli T. S. i A. K.. Odpis decyzji wywłaszczeniowej został przekazany Okręgowemu Zarządowi Kin w K. przy piśmie z [...] maja 1951 r. nr [...] . Ponadto, w aktach sprawy znajduje się obwieszczenie PWRN z [...] maja 1951 r. nr [...] , którym organ powiadomił, iż w biurze Prezydium Miejskiej Rady Narodowej K. w okresie od 7 maja 1951 r. do 21 maja 1951 r. wyłożona będzie do wglądu publicznego decyzja z 1951 r. Powyższe obwieszenie zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń w dniach od 7 maja 1951 r. do 21 maja 1951 r.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wywłaszczona nieruchomość stanowi obecnie m. in. działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 92 m2, zapisaną w KW nr [...], stanowiącą własność Gminy Miasta R., jednocześnie zajętą pod pas drogi publicznej - ul. J.. Stosownie do regulacji art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115), drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, zaś drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Dlatego nie mogą być one przedmiotem obrotu. Należy zatem uznać, że z powyższego przepisu wynika zakaz przenoszenia własności dróg publicznych na rzecz podmiotów innych niż wymienione w tym przepisie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1018/12). Tym samym w stosunku do działki nr 128/22 wystąpiły nieodwracalne skutki prawne, uniemożliwiające wycofanie z obrotu prawnego ww. rozstrzygnięcia w tej części.

Ponadto wywłaszczona nieruchomość wchodzi w skład obecnej działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 1334 m2, zapisanej w KW nr [...] , której właścicielem jest skarżący, zaś użytkownikiem wieczystym skarżąca.

Z dokumentów sprawy wynika, iż decyzją z [...] sierpnia 2001 r. nr [...], sprostowaną postanowieniem z [...] maja 2002 r. nr [...], Wojewoda [...] na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem [...] grudnia 1990 r., przez dotychczasowego zarządcę - Instytucję Filmową Dystrybucja Filmów "[...] ", prawa wieczystego użytkowania niniejszej nieruchomości. Tym samym nie można uznać, aby w stosunku do ww. działki nr [...] wystąpiły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.

Reasumując Minister stwierdził, że w sprawie niniejszej spełniona została przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, określona w art. 156

§ 1 pkt 2 k.p.a. Organ podzielił zarazem oceny dotyczące nieodwracalnych skutków prawnych zawarte w swojej decyzji z [...] lutego 2015 r.

Skargi na powołaną decyzję do sądu administracyjnego złożyli: Województwo [...] oraz [...] .

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji

w całości oraz zwrot kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. w związku z art. 1 ust. 1 i art. 2 dekretu

o wywłaszczeniu poprzez ich błędne zastosowanie;

2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewykonanie obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nienależyte uzasadnienie podstawy faktycznej i prawnej;

3. art. 16 k.p.a. poprzez nieuzasadnione naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej.

W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia skarżący podał, że niewłaściwe jest ustalenie Ministra, iż nie zostały spełnione dekretowe przesłanki warunkujące dopuszczalność wywłaszczenia, co stanowi rażące naruszenie prawa. W ocenie skarżącego, powyższe stwierdzenie nie zostało poprzedzone gruntownym postępowaniem dowodowym i prawidłową analizą materiału dowodowego. W toku postępowania nie wzięto pod uwagę zarzutów i wniosków dowodowych skarżącego, podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W szczególności nie wyjaśniono, kiedy rozpoczęto działania zmierzające do podjęcia działalności przez kino studyjne "[...] ", działające w R. w budynku przy ul. Ż. do 1945 r., czy przedmiotowy budynek nie został zajęty przez działającą w tym czasie specjalną wydelegowaną grupę, znaną jako Wydział Kinofikacji, podlegającą Ministerstwu Informacji i Propagandy, która miała zabezpieczyć ocalały sprzęt kinowy i budynki.

W przeprowadzonej przez Ministra kwerendzie archiwalnej nie wystąpiono do wskazywanego przez skarżącego Ministra Kultury, w posiadaniu którego może się znajdować dokumentacja archiwalna dotycząca Wydziału Kinofikacji i jego działań.

Organ, opierając się na wyrywkowo pozyskanych dokumentach (zaświadczeniu Zarządu Miejskiego w R. z [...] grudnia 1949 r. nr [...] oraz piśmie Wojewódzkiego Zarządu Kin w K. z [...] lutego 1961 r. nr [...] ), które nie dotyczyły bezpośrednio postępowania wywłaszczeniowego, ani też stanu faktycznego wykorzystywania nieruchomości w okresie wojny 1939 -1945 uznał, że nie wypełnione zostały przesłanki dekretu i stwierdził nieważność decyzji z 1951 r. Za nieistotne uznał natomiast wskazania decyzji PWRN, iż przedmiotowa nieruchomość była zajęta i użytkowana w okresie 1939-1945 na cele kinematografii (prowadzenie teatru świetlnego), nie przeprowadził także postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie, na jakiej podstawie w przedmiotowym budynku funkcjonowało kino "[...] " (zgodnie z "[...] " kino "[...] " rozpoczęło działalność [...] maja 1945 r. w budynku przy ul. Ż., w którym wcześniej mieściło się kino "[...] ".) Zapisy "[...] " pozwalają wysnuć domniemanie, że w budynku przy ul. Ż. w R. działalność kinowa była prowadzona już od 1905 r., także przez okres wojny (brak jest bowiem informacji o przerwie w tej działalności z uwagi na magazynowanie radioodbiorników przez władze okupacyjne). Przedmiotowy budynek został wybudowany z przeznaczeniem na teatr i kino i taka jego funkcja na przestrzeni lat wojennych, aż do decyzji wywłaszczeniowej, nie została zmieniona.

Minister nie uwzględnił i nie rozważył w swej decyzji możliwości wynikającej

z treści art. 6 dekretu o utworzeniu PP "[...] ", przewidującego, że przedsiębiorstwo to użytkuje i zarządza majątkiem ruchomym oddanym mu protokolarnie przez Skarb Państwa; przedsiębiorstwo może nabywać majątek nieruchomy na własność Skarbu Państwa, zatrzymując go w swym użytkowaniu. Skoro zatem na gruncie przytoczonego przepisu możliwe było przekazanie PP "[...] " majątku nieruchomego, zajętego na cele użyteczności publicznej (działalność kinową) przez Skarb Państwa, to nie można uznać za przesądzający o wadzie prawnej decyzji z 1951 r. ustalenia, że PP "[...] " powstało w dacie [...] grudnia 1945 r. Przepisy dekretu o wywłaszczeniu przewidywały bowiem wywłaszczenie mienia nie tylko znajdującego się we władaniu przedsiębiorstw państwowych, ale także Skarbu Państwa i związków samorządu terytorialnego. Minister, oceniając pismo Wojewódzkiego Zarządu Kin w K. z [...] lutego 1961 r., przyjął, że stanowi ono dowód, iż dopiero od 1949 r. nieruchomość była zajęta przez PP "[...] " z uwagi na datę powstania tego przedsiębiorstwa. Nie rozważył jednak możliwej sytuacji, że skoro W. S. dopiero od tej daty zażądała czynszu od przedsiębiorstwa, w okresie wcześniejszym mogła tego czynszu żądać od innego podmiotu (reprezentującego Skarb Państwa), który faktycznie władał przedmiotową nieruchomością i prowadził w niej działalność kinową. W ocenie skarżącego, nie można utożsamiać żądania zapłaty czynszu od PP "[...]" od określonej daty z potwierdzeniem faktycznego prowadzenia działalności kinowej w obiekcie od tej daty.

Zdaniem skarżącego, przedstawione przez organ w niniejszej sprawie dokumenty, stanowiące podstawę do wydania decyzji, nie przesądzają jednoznacznie

i bezspornie o wydaniu decyzji wywłaszczeniowej z rażącym naruszeniem prawa, jak również nie mogą być uznane za wystarczające dla ustalenia faktu niefunkcjonowania

w budynku przy ul. Ż. w R. w okresie wojny 1939-1945 kina (prowadzącego działalność użyteczności publicznej), a także przesądzenia, że na dzień 16 kwietnia 1948 r. przedmiotowa nieruchomość nie znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa. Żaden z dokumentów przytoczonych w wydanych decyzjach nie potwierdza, w ocenie skarżącego, w sposób bezsporny faktu, iż nie spełnione zostały przesłanki dekretu pozwalające na wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości.

Skarżący stwierdził dalej, że organ zaniechał w sposób wyczerpujący zebrania

i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. Nadto, mając na względzie tryb prowadzonego postępowania (stwierdzenie nieważności decyzji sprzed 60 lat), organ bezpodstawnie naruszył zasadę trwałości decyzji administracyjnej, wyrażoną w art. 16 k.p.a., wykazując się przy tym niezrozumiałą niekonsekwencją. Skarżący w pełni aprobuje wywody Ministra przedstawione na tę okoliczność w decyzji, stwierdza jednak, iż w praktyce nie miały one żadnego zastosowania w prowadzonym przez organ postępowaniu. Uzasadniając stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej organ przytacza szereg domniemań wywodzonych z zaświadczenia Zarządu Miejskiego w R. z [...] grudnia 1949 r. oraz z pisma Wojewódzkiego Zarządu Kin w K., dokumentom tym przypisuje decydujące znaczenie w sprawie, pomijając równocześnie twierdzenia i uzasadnienia wynikające z dokumentów postępowania wywłaszczeniowego. Jednocześnie w toku przeprowadzonych kwerend archiwalnych organ nie pozyskał dokumentów w sposób jednoznaczny przesądzających o istnieniu przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, tym samym więc - zgodnie z zaprezentowanym przez siebie w uzasadnieniu decyzji stanowiskiem – winien, kierując się zasadą trwałości decyzji administracyjnej, na którą się powołuje, odmówić stwierdzenia nieważności decyzji z 1951 r.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji

w całości oraz zwrot kosztów postepowania. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego oraz postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. przez brak podjęcia przez organ wszystkich niezbędnych kroków celem wyjaśnienia, czy decyzja z 1951 r. została wydana

z rażącym naruszeniem prawa uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności;

2. art. 80 k.p.a. przez brak całościowej analizy materiału dowodowego zebranego

w sprawie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów i ustalenie stanu faktycznego w oparciu o niekompletny materiał dowodowy;

3. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez przyjęcie, że decyzja wywłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy w niniejszej sprawie brak jest jednoznacznych dowodów, iż decyzja ta została wydana bez spełnienia dekretowych przesłanek wywłaszczenia;

4. art. 1 i art. 2 dekretu o wywłaszczeniu w związku z art. 6 dekretu o utworzeniu PP "[...] " przez przyjęcie, że niespełnione zostały dekretowe przesłanki wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości w sytuacji, gdy PP "[...] " musiało otrzymać przedmiotową nieruchomość położoną w R. przy ul. Ż. od Skarbu Państwa, co wskazuje, że przed przekazaniem nieruchomości w 1945 r. władającym nią był Skarb Państwa.

W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia skarżąca podała, iż nie zgadza się stanowiskiem organu, że decyzja wywłaszczeniowa została wydana z naruszeniem art. 1 i art. 2 dekretu o wywłaszczeniu oraz że zarówno w dacie wywłaszczenia, jak

i obecnie brak jest dowodów na spełnienie przesłanki wywłaszczeniowej odnoszącej się do zajęcia nieruchomości na cele dekretowe w czasie wojny 1939 - 1945. Nie podziela także poglądu Ministra, że przedmiotowa nieruchomość była zajęta przez PP "[...] " dopiero od 1949 r. Podała, że możliwy do odszukania po około 70 latach materiał dowodowy nie potwierdza w sposób jednoznaczny braku zaistnienia dekretowych przesłanek wywłaszczenia nieruchomości, będącej przedmiotem niniejszego postępowania, wobec czego stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej stanowi naruszenie art. 156 § 1 k.p.a., który wymaga udowodnienia przesłanki nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej.

Wskazała, że w niniejszej sprawie nie można wykluczyć sytuacji faktycznej,

w której przedmiotowa nieruchomość została zajęta w 1945 r. na cel użyteczności publicznej przez Skarb Państwa, a następnie została oddana utworzonemu

w listopadzie 1945 r. PP "Film Polski". Natomiast jedną z przesłanek rażącego naruszenia prawa jest oczywistość jego naruszenia. Skoro zaś w niniejszej sprawie nie można jednoznacznie przesądzić tego faktu, to nie można też mówić, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Zaznaczyła przy tym, że przedmiotowa decyzja została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, a nie zwykłym.

Zdaniem skarżącej, z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie nie wynika jednoznacznie i bezspornie, aby nieruchomość, będąca przedmiotem wywłaszczenia, nie została zajęta przed dniem 9 maja 1945 r. na cele użyteczności publicznej przez Skarb Państwa lub związki samorządu terytorialnego oraz że nie znajdowała się ona w dniu wejścia w życie dekretu o wywłaszczeniu we władaniu Skarbu Państwa lub związków samorządu terytorialnego. Brak jest dowodów, że wywłaszczona nieruchomość w kwietniu 1945 r. znajdowała się we władaniu innych podmiotów, niż realizujące cele użyteczności publicznej. Decyzja wywłaszczeniowa nie była kwestionowana przez W. S., a więc niejako akceptowała ona rozstrzygnięcie w niej zawarte. W aktach sprawy nie znajdują się żadne dokumenty, na podstawie których kwestionowałaby ona fakt przejęcia nieruchomości ani też żadne dokumenty, z których wynikałoby, że do 1949 r. nieruchomość znajdowała się w jej posiadaniu. Brak jest także dowodu, aby W. S. po zakończeniu wojny w 1945 r. odzyskała przedmiotową nieruchomość od okupacyjnych władz niemieckich, jak również nie ma żadnych dowodów, aby W. S. po 9 maja 1945 r. przekazywała przedmiotową nieruchomość Skarbowi Państwa. Ta ostatnia okoliczność, gdyby miała miejsce, powinna zostać stwierdzona przynajmniej protokołem przekazania.

Skarżąca uważa, że braku zajęcia nieruchomości na cel użyteczności publicznej przed dniem 9 maja 1945 r. nie można stwierdzić na podstawie treści zaświadczenia Zarządu Miejskiego w R. z [...] grudnia 1949 r. Zresztą sam organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zauważył, że z zaświadczenia tego nie wynika, na jakie cele była zajęta nieruchomość po 1944 r. oraz w dniu [...] kwietnia 1948 r., tj. w dniu wejścia

w życie dekretu, jak również nie wynika czy po 1944 r. przedmiotową nieruchomością władały Skarb Państwa, związki samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstwo państwowe i czy wykorzystywały ją na cele użyteczności publicznej. Faktu tego nie można także stwierdzić na podstawie pisma Wojewódzkiego Zarządu Kin w K.

z [...] lutego 1961 r., z treści którego wynika, że W. S. pismem z 31 maja 1951 r. zwróciła się do Okręgowego Zarządu Kin o wypłacenie czynszu dzierżawnego za okres od 1 maja 1949 r. W aktach sprawy brak jest bowiem jakiegokolwiek dowodu na to, aby do 1 maja 1949 r. przedmiotowa nieruchomość znajdowała się we władaniu W. S., a przedmiotowe pismo może także wskazywać, że do dnia 1 maja 1949 r. nieruchomość była we władaniu Skarbu Państwa i był wypłacany w związku z tym czynsz.

Wywiodła dalej, że dowodem braku spełnienia przesłanek dekretowych nie może być również lakoniczność informacji o losach przedmiotowej nieruchomości, zawartych we wniosku PP "[...]" z 30 grudnia 1949 r. o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Przyczyny lakoniczności informacji mogły być bowiem różne, np. przekonanie wnioskodawcy wywłaszczenia o braku konieczności szczegółowego opisywania losów budynku kinowego przy ul. Ż. w R., albowiem okoliczności te mogły mieć charakter powszechnie znanych. Podała, że z treści wniosku PP "[...] " wynika, że nieruchomość została zajęta i użytkowana w okresie od 1939 r. do 1945 r. na cele kinematografii. Z decyzji wywłaszczeniowej wynika zaś, że nieruchomość została zajęta w czasie wojny 1939-1945, tj. w kwietniu 1945 r. Wskazanie zatem we wniosku wywłaszczeniowym, że nieruchomość została zajęta i użytkowana w okresie od 1939 r. do 1945 r. nie musi bynajmniej oznaczać złej wiary wnioskodawcy, lecz może być efektem "powtórzenia" okresów, zawartych w dekrecie o wywłaszczeniu, w jakich nieruchomość musiała być zajęta, aby spełniać jego warunki. Skoro natomiast już sama decyzja wywłaszczeniowa określa, że przedmiotowa nieruchomość została zajęta w kwietniu 1945 r., to na etapie postępowania poprzedzającego wydanie decyzji musiało dojść do doprecyzowania przez wnioskodawcę terminu zajęcia budynku kinowego w R. przy ul. Ż.. Brak jest przy tym sprzeczności wniosku wywłaszczeniowego z treścią zaświadczenia Zarządu Miejskiego w R., skoro w zaświadczeniu brak jest informacji o losach nieruchomości po 1944 r.

Odnosząc się do argumentu Ministra, że PP "[...] " zostało utworzone dopiero na podstawie dekretu o utworzeniu PP "[...] ", który wszedł w życie [...] grudnia 1945 r., a zatem przedsiębiorstwo to nie mogło władać przedmiotową nieruchomością

w kwietniu 1945 r., skoro w tym czasie jeszcze nie istniało, skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 6 ww. dekretu, przedsiębiorstwo to użytkowało i zarządzało majątkiem nieruchomym oddanym mu protokolarnie przez Skarb Państwa. Przedsiębiorstwo mogło nabywać również majątek nieruchomy na własność Skarbu Państwa, zatrzymując go w swym użytkowaniu. Z dekretu wynika więc, że PP "[...] " dysponowało nieruchomościami pochodzącymi jedynie z dwóch źródeł, tj. albo oddanymi wprost przez Skarb Państwa, albo nabywanymi na własność Skarbu Państwa i zatrzymywanymi do użytkowania. Skoro zatem przedmiotowa nieruchomość nie została nabyta przez PP "[...] " na własność Skarbu Państwa od osób trzecich, oczywistym jest, że musiała zostać przekazana przez Skarb Państwa. Dlatego też oświadczenie przedstawiciela PP "[...] " – H. S., złożone na rozprawie wywłaszczeniowej, iż "w kwietniu 1945 r. Film Polski zajął budynek kinowy, położony na nieruchomości w R. ul. Ż.", należy rozpatrywać w kontekście powyższych unormowań i traktować raczej jako skrót myślowy, polegający na utożsamieniu zajęcia przedmiotowej nieruchomości w kwietniu 1945 r. przez Skarb Państwa z zajęciem jej przez samo PP "[...] ", niż chęć celowego wprowadzenia w błąd organu wywłaszczeniowego.

Zdaniem skarżącej, organ winien w sposób bezsporny ustalić, czy w kwietniu 1945 r. doszło do zajęcia przedmiotowej nieruchomości przy ul. Ż.

w R. przez Skarb Państwa oraz kiedy rozpoczęto w nim prowadzenie działalności kinowej. Wyjaśnienia wymaga także kwestia, kiedy rozpoczęto działania zmierzające do podjęcia działalności przez kino studyjne "[...] ", działające

w przedmiotowym budynku do 1945 r., czy przedmiotowy budynek nie został zajęty przez działającą w tym czasie specjalną grupę wydelegowaną do tego celu, zwaną "[...] ", a podlegającą Ministerstwu Informacji i Propagandy, która miała za zadanie zabezpieczyć ocalały sprzęt kinowy i budynki, jak również czy może dokumentacja dotycząca przedmiotowej nieruchomości nie znajduje się w ówczesnym Ministerstwie Kultury (21 lipca 1944 r. powołany został kierownik tego resortu w PKWN, a następnie 31 grudnia 1944 r. został powołany Minister).

Pomimo wniosków skarżącej, organ nie podjął działań zmierzających do uzupełnienia materiału dowodowego w tym zakresie. Ponadto organ nie ustalił następcy PP "[...] ", ani podmiotu przechowującego archiwa po tym przedsiębiorstwie, jak też nie wystąpił do Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej o nadesłanie ewentualnej posiadanej dokumentacji dotyczącej przedmiotowej nieruchomości i działalności kina "[...] " w R.. Podjęcie wskazanych powyżej kroków mogło doprowadzić do pozyskania istotnych materiałów archiwalnych dotyczących przedmiotowego wywłaszczenia. Materiał dowodowy w niniejszej sprawie jest więc niekompletny

i rozpatrzony wbrew regułom swobodnej oceny dowodów, w tym bez jego całościowej analizy, co powoduje, że ustalenia dokonane przez organ są dowolne.

W odpowiedzi na skargi Minister wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Rozpatrując skargi według wyżej wskazanych reguł, Sąd uznał, że w całości zasługują one na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślić należy, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 k.p.a.,

a służącej ochronie takich wartości, jak: ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego (por. wyrok NSA

z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II OSK 808/15, publ. Lex nr 2169200). Z tego powodu decyzja ostateczna korzysta z domniemania legalności, a tryb nieważnościowy może być stosowany tylko w sytuacji bezspornego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., które to przesłanki, z racji ich wyczerpującego wyliczenia, nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej.

Z treści art. 156 § 1 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów

o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną

w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Kontrola decyzji w postępowaniu nieważnościowym sprowadza się jedynie do kwestii, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Wśród wad kwalifikowanych, stanowiących przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wymienia rażące naruszenie prawa.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że o rażącym naruszeniu prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze. Oczywistość naruszenia prawa polega na "rzucającej się w oczy" (prima facie), wyraźnej, jasnej, bezspornej i niedwuznacznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki gospodarcze lub społeczne, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyroki NSA: z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2226/10, z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 170/10, z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 513/09, z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 453/16, z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2573/13, z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2832/12, z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2226/10, z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1337/11, z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 170/10, wszystkie publ. cbosa, dalej wyroki NSA: z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2721/15, publ. Lex nr 2352557, z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2454/15, publ. Lex nr 2309939, z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2406/15, publ. Lex nr 2310015, z dnia 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2687/15, publ. Lex nr 2316027, z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 190/12, Lex nr 1337107, z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2386/12, publ. Lex nr 1495274, z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 453/16, publ. Lex nr 2252760, z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 2022/15, publ. Lex nr 2177194, wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2594/13, publ. Lex nr 1486536, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 765/15, publ. Lex nr 2056045 i wiele innych).

Jak widać z powyższego, orzecznictwo sądowe odnoszące się do rozumienia rażącego naruszenia prawa - przesłanki stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest obszerne i jednolite. W tym zakresie organ orzekający w tej sprawie również wskazał na ww. przesłanki, którymi się kierował przy ocenie decyzji wywłaszczeniowej pod kątem jej nieważności. Niewątpliwie ustalenie, czy w konkretnym wypadku nastąpiło "rażące naruszenie prawa", wymaga zawsze bardzo wnikliwego rozważenia sprawy.

Postępowanie o stwierdzenie nieważności może zostać wszczęte na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie organ nadzoru, na skutek wniosku A. G. (dalej: wnioskodawca, uczestnik postępowania)

o stwierdzenie nieważności, kontrolowały decyzję PWRN z 1951 r. w przedmiocie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa na cele użyteczności publicznej nieruchomości o powierzchni 1445 m², położonej w R., ul. Ż., stanowiącej własność W. S.. Minister ustalił, że kontrolowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 1 i art. 2 dekretu o wywłaszczeniu.

Z treści ww. przepisów wynika, że dopuszczalne jest wywłaszczenie nieruchomości w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r., zajętych m.in. na cele użyteczności publicznej, które są nadal użytkowane na te cele, znajdujących się

w dniu wejścia w życie dekretu o wywłaszczeniu, tj. [...] kwietnia 1948 r., we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych. Wywłaszczenie polega na odjęciu własności z dniem 9 maja 1945 r.

Z powyższych przesłanek, po zbadaniu akt wywłaszczeniowych, Minister doszedł do wniosku, że PP "[...] , składając wniosek o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nie potwierdziło żadnymi dowodami okoliczności władania tą nieruchomością na cele dekretowe w latach 1939-1945. Organ ocenił, że PP "[...] " nie mogło władać przedmiotową nieruchomością w kwietniu 1945 r., skoro jeszcze wówczas nie istniało. Brak jest w sprawie wywłaszczeniowej informacji o tym,

w czym przejawiało się władanie tą nieruchomością oraz wskazania podmiotu, który zajął nieruchomość w okresie, kiedy PP "[...] " jeszcze nie istniał. Jednocześnie Minister wytknął sprzeczność pomiędzy faktami powołanymi we wniosku wywłaszczeniowym a okolicznościami stwierdzonymi w zaświadczeniu z dnia [...] grudnia 1949 r. Wszystkie dostrzeżone nieścisłości, zdaniem organu, godzą w wiarygodność stwierdzeń wnioskodawcy ubiegającego się o wywłaszczenie, dotyczących kluczowych dla sprawy okoliczności.

Sąd nie podziela wniosków Ministra, które wyciągnął z analizy akt wywłaszczeniowych. Jeszcze raz w tym miejscu należy zaakcentować, że

w orzecznictwie przyjmuje się, że brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybach nadzwyczajnych, zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzji ostatecznej, stanowi negatywną przesłankę do ich wzruszenia. Wszelkie wątpliwości co do ustaleń, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa należy rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji (por. np. wyroki NSA z dnia 4 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 1342/98, publ. Lex nr 45699 oraz z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1415/09, publ. Lex nr 745010, wyrok WSA

w Warszawie z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1973/1, publ. Lex nr 1272763).

Ciężar dowodu wykazania, że kontrolowana decyzja wywłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa spoczywa na organie. "Rażąca wadliwość" nie może być domniemywana, a jedną z przesłanek rażącego naruszenia prawa jest oczywistość jego naruszenia, wyraźne przekroczenie prawa w sposób jasny

i niedwuznaczny. Ta przesłanka stwierdzenia nieważności musi być widoczna "gołym okiem", a nie być kwestią przypuszczeń czy też zawiłych dociekań i zabiegów językowych (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 490/05, Lex nr 196696).

Minister w zaskarżonej decyzji przyznał, że zgodnie z treścią kontrolowanej decyzji z 1951 r., przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na skutek ustalenia, że w latach 1939-1945 doszło do jej zajęcia na "cele użyteczności publicznej". Z jej uzasadnienia wynika, że wywłaszczona nieruchomość zajęta została

w kwietniu 1945 r. przez [...] na pomieszczenie kina i dotychczas bez przerwy na ten cel jest użytkowana.

Minister, dochodząc w konsekwencji do wniosku, że przy wydawaniu decyzji

z 1951 r. doszło do rażącego naruszenia prawa, dokonał analizy dokumentów wywłaszczeniowych w taki sposób, jakby badał dowody w postępowaniu odwoławczym, a nie nadzwyczajnym. Organ badał wiarygodność zaświadczeń i oświadczeń, jednak

w postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie dokonuje się ponownego rozpoznania sprawy, tak jak w postępowaniu zwykłym. Wadliwości, dotyczące ustalenia stanu faktycznego i gromadzenia materiału dowodowego, mogą być usuwane jedynie

w postępowaniu odwoławczym, a nie w trybie nadzwyczajnym (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1333/15, publ. Lex nr 2205629).

Jak wynika z obszernych akt wywłaszczeniowych, budynek kinowy na nieruchomości przy ul. Ż. w R. był jeszcze przed wojną wykorzystywany na cele kinematografii. Sam uczestnik postępowania w piśmie z dnia 14 września 2011 r. przyznał, że kino "[...] " przed wojną nosiło nazwę "[...] ". Na ten cel w latach od 1 czerwca 1935 r. do 1 czerwca 1940 r. właścicielka W. S. wydzierżawiała ten lokal osobom fizycznym (wyciąg z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd [...] Wydział Ksiąg Wieczystych w R. z dnia [...] stycznia 1950 r.). Z zaświadczenia Zarządu Miejskiego w R.z dnia [...] grudnia 1949 r. wynika z kolei, że dom, w którym mieści się kino, w okresie od 1939 r. do 1944 r. włącznie był zajęty na magazynowanie radioodbiorników i innych sprzętów przez władze okupacyjne. Niewątpliwie więc nie wynika z tego zaświadczenia, na jakie cele nieruchomość była zajęta po 1944 r. Jednak z innego dowodu – wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego z dnia 30 grudnia 1949 r. - wynika, że przedmiotowa nieruchomość była zajęta i użytkowana w okresie od 1939 r. do 1945 r. na cele kinematografii, tj. na prowadzenie teatru świetlnego.

Zdaniem Sądu, jeśli chodzi o wskazanie użytkowania przedmiotowej nieruchomości na cele kinematografii, to należy przyjąć prawdziwość takiego stwierdzenia odnośnie do całego okresu II wojny światowej, zgodnie z wnioskiem

o wywłaszczenie, bowiem nawet okoliczność, że w domu, w którym mieściło się kino, od 1939 r. do końca 1944 r. był magazyn sprzętu władz okupacyjnych, nie oznacza, że nie prowadzono tam działalności kinematograficznej (teatr świetlny). W zaświadczeniu

z 7 grudnia 1949 r. wskazano, że dom, w którym mieściło się kino, był wybudowany

z przeznaczeniem na teatr i kino, z czego kino wykorzystywało lokal stale, a teatralne zespoły miejscowe i przyjezdne z lokalu korzystały dorywczo. Zaświadczenie odnosiło się do okresu 1939 - 1944 włącznie. Na rozprawie administracyjnej w dniu 18 października 1950 r. przedstawiciel PP "[...] " sprecyzował, że w kwietniu 1945 r. budynek kinowy na przedmiotowej nieruchomości zajął [...] . Znamienne jest, że to oświadczenie koresponduje z dostępnymi aktualnie informacjami encyklopedycznymi i internetowymi, że kino "[...]" w R. rozpoczęło swoją działalność w 1945 r.,

a ściślej w dniu [...] maja 1945 r. (vide: Encyklopedia R., Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji, R. 2009, s. 102, k. 27-28 akt sądowych).

Wobec powyższego, zdaniem Sądu, nie istnieje jednoznaczna i ewidentna sprzeczność między faktami powołanymi we wniosku wywłaszczeniowym

a okolicznościami stwierdzonymi w zaświadczeniu z dnia [...] grudnia 1949 r.

Sąd podziela ustalenia Ministra, że z akt wywłaszczeniowych rzeczywiście jasno nie wynika, jaka jednostka organizacyjna lub strukturalna ucieleśniała ówczesny [...] , ale z pewnością przekształciła się ona w PP "[...]" na mocy dekretu

o utworzeniu PP "[...]". Z treści art. 6 ww. dekretu wynika, że to przedsiębiorstwo użytkowało i zarządzało majątkiem nieruchomym oddanym mu protokolarnie przez Skarb Państwa. W tym zakresie organ nie wyjaśnił, czy budynek w kwietniu 1945 r. nie został przejęty przez specjalną grupę wydelegowaną w celu zabezpieczenia sprzętu kinowego i budynków kin przez ówczesny Wydział Kinofikacji, podlegający Ministerstwu Informacji i Propagandy, o co wnosili skarżący we wnioskach o ponowne rozpoznanie sprawy. Organ nie zażądał również dokumentów zarchiwizowanych przez PP "[...]", czego domagała się skarżąca we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, Minister, na skutek wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, podjął działania zmierzające do uzupełnienia materiału dowodowego, jednak pominął ww. wnioski.

Wprawdzie przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy przez prowadzenie postępowania dowodowego, jednak żaden przepis prawa nie zakazuje prowadzenia postępowania dowodowego w ramach postępowania nieważnościowego, jak również nie określa katalogu dowodów, które w tym postępowaniu mogą być wykorzystywane, względnie, wyniki przeprowadzenia których mogą stanowić przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1766/14, publ. Lex nr 2082459).

Zdaniem Sądu, słusznie podnoszą skarżący w skargach, że z dekretu

o utworzeniu PP "[...] " wynika, że dysponowało ono nieruchomościami pochodzącymi jedynie z dwóch źródeł: albo oddanymi wprost przez Skarb Państwa, albo nabywanymi na własność Skarbu Państwa i zatrzymanymi do użytkowania. Minister nie rozpatrzył więc przedmiotowej sprawy pod kątem art. 6 dekretu o utworzeniu PP "[...] ".

Zdaniem Sądu, jeśli w kwietniu 1945 r. [...] nie był jeszcze PP "[...] ", to był jego poprzednikiem, strukturą zarządzającą majątkiem kinowym przekazanym mu przez Skarb Państwa. Jeśli więc Minister dodatkowo nie ustali nic innego, aniżeli wynika to z akt wywłaszczeniowych (po zwróceniu się o informacje do Ministerstwa Kultury po archiwalne dokumenty z 1945 r. dotyczące ustalenia, kto przejął budynek kinowy w R. przy ul. Ż. w okresie od stycznia 1945 r. do 9 maja 1945 r. oraz po zażądaniu dokumentów archiwalnych PP "[...] ", czy wystąpieniu do Państwowego Instytutu Sztuki Filmowej o nadesłanie dokumentacji dotyczącej działalności kina "[...] " w Radomiu na przedmiotowej nieruchomości w ww. okresie), to należy przyjąć, że od stycznia 1945 r. do 9 maja 1945 r. przedmiotowa nieruchomość była we władaniu Skarbu Państwa, który przekazał przedmiotową nieruchomość z budynkiem kinowym w użytkowanie i zarząd poprzednikowi PP "[...] ".

W ocenie Sądu, Minister dokonał dowolnej oceny pisma Wojewódzkiego Zarządu Kin w K. z dnia [...] lutego 1961 r. (które uznał za istotne w sprawie), przyjmując, iż stanowi ono dowód tego, że dopiero od 1949 r. przedmiotowa nieruchomość została zajęta przez PP "[...] ". Nie można utożsamiać żądania zapłaty czynszu od ww. przedsiębiorstwa od określonej daty z potwierdzeniem faktycznego prowadzenia działalności kinowej w obiekcie właśnie od tej daty. Z akt wywłaszczeniowych jasno wynika, że W. S. nigdy nie kwestionowała wywłaszczenia nieruchomości na cele kinematografii, chociaż przez wiele lat dochodziła odszkodowania za to wywłaszczenie, którego ostatecznie jej odmówiono.

Odmienna ocena dowodów przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym, dokonana przez organ wyższego stopnia w postępowaniu nadzorczym, nie może stać się podstawą stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu

o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 374/14, publ. Lex nr 2080169, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2224/15, publ. Lex nr 2138062). Należy pamiętać, że w sytuacji, gdy w okolicznościach konkretnej sprawy nie można jednoznacznie przesądzić danego faktu, to nie możemy też mówić, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Brak dokumentu nie może z góry przesądzać o rażącym naruszeniu prawa przez organ wydający decyzję wywłaszczeniową, podlegającą kontroli w trybie nadzwyczajnym, skoro ustalenie jego treści jest możliwe na podstawie innych dokumentów i okoliczności sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1973/11, publ. Lex nr 1272763).

W tym miejscu Sąd zauważa niekonsekwencję organu, który z jednej strony wskazuje na jednolite orzecznictwo, że w przypadku niemożności odnalezienia lub niezachowania się w całości akt archiwalnych dotyczących kontrolowanej decyzji po upływie znacznego okresu (w tym wypadku ponad 60 lat), ewentualne braki w materiale dowodowym należy interpretować na korzyść pozostawienia orzeczenia w obrocie prawnym (strona 3 zaskarżonej decyzji), a z drugiej strony uznało na podstawie oceny akt wywłaszczeniowych, że brak jest w sprawie informacji o tym, w czym przejawiało się władanie przedmiotową nieruchomością przez wnioskującego o wywłaszczenie oraz wskazania podmiotu, który zajął nieruchomość kinową w kwietniu 1945 r., kiedy PP "[...]" jeszcze nie istniał.

W ocenie Sądu, brak pełnej dokumentacji odzwierciedlającej tok rozumowania organu podejmującego decyzję wywłaszczeniową nie może przemawiać za uznaniem, że została podjęta z rażącym naruszeniem prawa. Nie można przecież wykluczyć, że wszelkie niezbędne dokumenty na okoliczność posiadania nieruchomości kinowej

w kwietniu 1945 r. przez Skarb Państwa były, ale nie zachowały się w archiwach (chyba że Minister jednoznacznie wykaże tezę przeciwną). Brak jest pewności co do wadliwości decyzji wywłaszczeniowej, tym samym brak "oczywistości", a taki stan rzeczy nie może być przesłanką do stwierdzenia jej nieważności z uwagi na rażące naruszenie prawa. Pewność obrotu prawnego wymaga, aby ostateczne decyzje administracyjne były stabilne i aby można było ich wzruszyć tylko w nadzwyczajnych sytuacjach i z ważnych powodów.

W tym miejscu warto zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (Dz.U. z 2015 r., poz. 702), w którym uznano za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od jej wydania nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy.

Uzasadnione wydaje się więc twierdzenie, że niedopuszczalnym jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji obarczonej wadą rażącego naruszenia prawa, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat (por. wyrok WSA

w Warszawie z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 382/15 publ. Lex nr 1776306).

Na uwagę zasługuje również w tym kontekście wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017 r., wydany w sprawie o sygnaturze I OSK 2694/15 (publ. Lex nr 2296496), z którego wynika, że w sytuacji, gdy decyzja administracyjna pozostaje od wielu lat w obrocie prawnym, wywołując określone skutki prawne i będąc w tym czasie akceptowaną przez jej adresata, to nawet liczne nieprawidłowości proceduralne związane z jej wydaniem nie mogą zostać uznane za rażąco naruszające prawo. Pogląd przeciwny prowadziłby do podważenia wywiedzionej w literaturze i orzecznictwie z art. 16 § 1 k.p.a., zasady domniemania legalności (prawidłowości) ostatecznej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może stanowić skuteczną podstawę do wzruszenia decyzji w tym trybie. W szczególności zaś takiej podstawy nie może stanowić subiektywne przeświadczenie o nietrafności wydanej decyzji.

Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja Ministra wskazuje na dowolną ocenę materiału dowodowego oraz brak jasnych i oczywistych dowodów wskazujących na wystąpienie przesłanki rażącego naruszenia prawa. Tym samym zasadne są w tym zakresie zarzuty skarg naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.,

a w konsekwencji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 16 k.p.a., art. 1 i art. 2 dekretu o wywłaszczeniu oraz art. 6 dekretu o utworzeniu PP "[...]".

Jednocześnie Sąd w pełni akceptuje i uznaje za własne wywody Ministra co do braku przesłanki rażącego naruszenia prawa w odniesieniu do zastosowanych przez organ wywłaszczeniowy przepisów proceduralnych z art. 3 i art. 4 dekretu

o wywłaszczeniu w związku z rozporządzeniem w sprawie postępowania wywłaszczeniowego (strona 6-7 zaskarżonej decyzji) oraz braku innych przesłanek nieważnościowych z art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6 i 7 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku (punkt 1). O kosztach postępowania orzeczono w punktach: 2 i 3 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. 2015 r., poz. 1804 ze zm.) w sprawie opłat za czynności radców prawnych w wysokości [...] zł na rzecz spółki ([...] zł wpis, [...] zł koszty zastępstwa procesowego i 17 zł opłata od pełnomocnictwa) oraz [...] zł na rzecz Województwa [...] ([...] zł wpis i [...] zł koszty zastępstwa procesowego).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Minister uwzględni wytyczne zawarte

w treści uzasadnienia wyroku, zgodnie z art. 153 p.p.s.a.