Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1025/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004r. sprawy ze skargi A. K. na z dnia [...] kwietnia 2002r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów adwokackich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające je uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lutego 2002r. i Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] listopada 2001r. 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz A. K. kwotę 50 złotych (pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. nie uwzględnił odwołania skarżącego od uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lutego 2002r., która utrzymywała w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] odmawiającą skarżącemu wpisu na listę aplikantów adwokackich.

W uzasadnieniu podano, że uchwałą z dnia [...] listopada 2001r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] odmówiła A. K. wpisu na listę aplikantów adwokackich, stwierdzając, że w wyniku postępowania konkursowego uzyskał jedynie 28 punktów. Natomiast przyjęci kandydaci w liczbie 7 osób otrzymali odpowiednio po 67, 63, 61, 60, 59, 55 i 48 pkt.

Na skutek odwołania Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] lutego 2002r. odwołanie zainteresowanego pozostawiło bez uwzględnienia, podzielając stanowisko Rady, iż zainteresowany nie mógł zostać przyjęły na aplikację gdyż otrzymał niewystarczającą liczbę punktów w porównaniu z innymi kandydatami.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości obie uchwały organów korporacyjnych nie naruszają przepisów prawa, albowiem zgodnie z art. 75 a ustawy Prawo o adwokaturze okręgowa rada adwokacka rozstrzyga o wpisie na listę aplikantów po przeprowadzeniu konkursu. Na podstawie delegacji ustawowej z art. 58 pkt 12 lit. j ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze Naczelna Rada Adwokacka uchwaliła regulamin w sprawie zasad przeprowadzania konkursu na aplikantów adwokackich (uchwała NRA nr [...] z dnia [...] czerwca 1999r., uzupełniona uchwalą Nr [...] z dnia [...] września 2000r.). Zasady konkursu są jednakowe dla wszystkich kandydatów, zaś osoby ubiegające się o wpis przystępują do konkursu w trybie określonym w regulaminie. Wbrew zarzutowi skarżącego - uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] dotycząca ustalenia ilości kandydatów, którzy w wyniku konkursu zostaną wpisani na listę aplikantów, nie stanowiła podstawy do odmowy wpisu. Taką podstawą były wyniki rozmów kwalifikacyjnych. Zainteresowany otrzymał cenę 28 punktów na 70 możliwych, zaś przyjęto osoby, które otrzymały znacznie wyższe oceny. Celem konkursu, przewidzianego w art. 75 a ustawy Prawo o adwokaturze, jest wyłonienie najlepszych spośród kandydatów, a skarżący nie należał do takich kandydatów.

W ocenie Ministra niezasadny jest zarzut, iż uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] w sprawie przyjęć na aplikację adwokacką została podjęta z naruszeniem przepisu art. 58 ust. 12 lit. j ustawy Prawo o adwokaturze. Konkurs przeprowadza bowiem okręgowa rada adwokacka a zasady konkursu ustala Naczelna Rada Adwokacka. W tej sytuacji uzasadnione jest pozostawienie okręgowym radom adwokackim uprawnienia co do sposobu przeprowadzenia konkursu we własnym zakresie jak również ustalenia liczby kandydatów, którzy zostaną przyjęci na aplikację adwokacką. To ostatnie uprawnienie wynika nadto z treści art. 40 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze. Przepis ten stanowi, że do zakresu działania zgromadzenia poszczególnych izb należy określanie minimalnej i maksymalnej liczby członków izby adwokackiej. Konsekwencją takiej regulacji jest również ustalenie liczby osób, które mogą być przyjęte w poczet aplikantów adwokackich w danej izbie. Ograniczenie liczby adwokatów, wykonujących zawód w okręgu izby powoduje konieczność ustalenia przez radę takiej ilości aplikantów, aby po odbyciu aplikacji mogli być w pisani na listę adwokatów.

W skardze na powyższą decyzję Pan A. K. domagał się uchylenia powyższej decyzji i wpisania go na listę aplikantów adwokackich w Izbie [...]. Domagał się nadto zasądzenia kosztów.

W uzasadnieniu podniósł, że regulamin w sprawie przeprowadzania konkursu na aplikację adwokacką uchwalony przez Naczelną Radę Adwokacką uchwałą Nr [...] z dnia [...] czerwca 1999r. na podstawie art. 58 pkt 12 lit j ustawy Prawo o adwokaturze jest zbyt ogólnikowa, natomiast przekonania Okręgowej Rady Adwokackiej wyrażone w zakresie sposobu i zakresu przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego jest sprzeczne z art. 58 ust. 12 lit. j. w/w ustawy.

Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2004r. sygn. akt P21/02 orzekł, iż art. 40 pkt 4 ustawy z dnia 26 mama 1982r. Prawo o adwokaturze, jest niezgodny z art. 2 i art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez to, że wskutek niewskazania ustawowych przesłanek dla ustalenia maksymalnej liczby aplikantów adwokackich dopuszcza dowolność w ograniczaniu konstytucyjnej wolności wyboru wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Powyższym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny orzekł także, że art. 58 pkt 12 lit j w/w ustawy jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji przez to, że dopuszcza – co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej adwokatów – możliwość ograniczenia tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczania.

Uchwały wydane w niniejszej sprawie, jak również zaskarżona decyzja zostały wydane w oparciu o powyższe przepisy uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjne.

Organy uznały, iż regulamin wydany przez NRA nie naruszył prawa albowiem NRA była upoważniona do jego wydania z mocy art. 58 ust. 12 lit. j ustawy p.o.a.

Uchwała ORA w [...] odmawiająca wpisu na listę aplikantów oparta została na uchwale tej Izby z dnia [...] października 2001r., która określała liczbę aplikantów (8 osób), a więc podjętą na podstawie art. 40 pkt 4 ustawy p.o.a.

Reasumując powyższe, uchwały organów korporacji adwokackiej wydane na podstawie niekonstytucyjnego przepisu ustawy Prawo o adwokaturze, stanowiły podstawę prawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją uchwały.

Stosownie do art. 145 a § 1 k.p.a. w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego będącego podstawą rozstrzygnięcia, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast przepis art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy p.p.s.a. zobowiązuje sąd administracyjny do uchylenia decyzji w razie zaistnienia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Tak więc ponieważ rozstrzygnięcia w sprawie oparte są na niekonstytucyjnym przepisie, co mogłoby stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b p.p.s.a. uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości i uchwały samorządu adwokackiego, które utrzymała ona w mocy.

O kosztach orzeczono zgodnie4 z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.