Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1741/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), asesor WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Grzegorz Potiopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2005 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2004. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości,


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]maja 2004r. nr [...] Burmistrz T. działając w trybie art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.; dalej ord. pod.) zmienił decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2004r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2004r. poprzez zastąpienie kwoty zobowiązania pieniężnego w wysokości [...] zł kwotą [...] zł. Uzasadnił, iż po doręczeniu decyzji z dnia [...] lutego 2004r. nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania na skutek zawiadomienie o przeklasyfikowaniu gruntów. Z uwagi na powyższe wymiar zobowiązania zwiększono o 180 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca stwierdziła, iż drogę, za którą nałożono na nią podatek, wydzielono ponad 25 lat temu jako jedyny dojazd do działek budowlanych. Kilka lat wcześniej pod droga tą Urząd Gminy w T. poprowadził wodociąg oraz nadał jej nazwę "S". Od początku istnienia droga ta stanowi drogę użytku publicznego. Niezrozumiałe dla skarżącej było obciążenie podatkiem za drogę, która zawsze była droga publiczną.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazało, iż z akt sprawy wynika, iż do czasu zmiany danych w ewidencji gruntów tj. do dnia [...] kwietnia 2004r. grunty stanowiące własność skarżącej były sklasyfikowane następująco: RV-0,41 ha, RVI-3,05 ha, ls-2,26ha, nieużytki 0,08ha. Na podstawie zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia [...] kwietnia 2004r. grunty zapisane zostały następująco: RV-0,41 ha, RVI-3,0509 ha, LsVI 2,26 ha, Dr 0,09ha. Organ I instancji dokonał zmiany decyzji wymiarowej w trybie art. 254 ord. pod. opodatkowując grunty o powierzchni 900 m2 oznaczone symbolem dr, podatkiem od nieruchomości stosując stawkę podatkową w wysokości 0,20 zł za m2 powierzchni, określoną w art. 5 ust. 1 pkt l lit.c ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.; dalej u.p.o.l.) oraz w uchwale Rady Miejskiej w T. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003r. w sprawie podatku od nieruchomości w roku podatkowym 2004r. Wskazał, iż organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości jest związany danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków, aż do czasu wprowadzenia w niej zmian w trybie przewidzianym w ustawie. Jeżeli podatnik kwestionuje dane dotyczące powierzchni gruntów, które organ podatkowy przyjął do ustalenia podstawy opodatkowania, może to uczynić w odrębnym postępowaniu przed organem administracji publicznej prowadzącym ewidencję gruntów. Zasadność zmian w opodatkowaniu skarżącej wynikała z faktu, iż grunty zabudowane i zurbanizowane, o których mowa w § 68 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, późn. 454) wśród których wymienia się tereny komunikacyjne, w tym i drogi oznaczone symbolem dr, stanowią odrębną niż użytki rolne grupę. Jako nieobjęte przepisami ustawy o podatku rolnym podlegają podatkowi od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. l pkt l u.p.o.l.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu. Ponadto w piśmie procesowym z dnia [...] października 2004r. skarżąca uzupełniła uzasadnienie skargi twierdząc, iż z chwilą wydzielenia z jej nieruchomości działek, drogi dojazdowe do tych działek przeszły z mocy prawa na własność gminy. Gmina potraktowała te drogi jako ulice nadając im odrębne nazwy. Skarżąca występowała do gminy o wyjaśnienie istniejącego stanu rzeczy jednakże władze gminy nie zajęły w tej sprawie stanowiska.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] września 2004r. organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcia Sąd zważył, iż decyzje wydawane w postępowaniu podatkowym podlegają rygorom zawartym w art. 210 ord. pod. Przepis ten określa elementy prawidłowej decyzji podatkowej, zgodnie z § 1 pkt 6 przywołanego artykułu między innymi jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Rozwinięcie tego pojęcia ustawodawca zawarł w § 4 cyt. przepisu, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Prawidłowe uzasadnienie decyzji wiąże się z realizacją zasady przekonywania – zasady ogólnej postępowania podatkowego sformułowanej w art. 124 ord. pod. Wyjaśnianie stronom zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy ma bowiem ograniczyć konieczność stosowania środków przymusu przy jej wykonaniu.

Rolą prawidłowego uzasadnienia wydanej decyzji jest także przedstawienie stanowiska organu co do podstaw przyjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła ustosunkować się do argumentów organu przemawiających za takim, a nie innym rozstrzygnięciem sprawy. Decyzja wydana w postępowaniu podatkowym w odniesieniu do przytoczonej i wyjaśnionej podstawy prawnej musi być czytelna dla strony postępowania, nie tylko organu podatkowego czy sądu (por. wyrok NSA z 20 listopada 2001r. II SA/Lu 629/00).

Odnosząc powyższe rozważania do decyzji wydanej w sprawie przez organ I instancji stwierdzić należy, iż organ ten nie zawarł praktycznie żadnego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia. Dokonując zmiany treści decyzji ze względu na nowe okoliczności faktyczne, wynikające ze zmian w ewidencji gruntów, powinien był wyjaśnić skarżącej podstawę prawną takiej decyzji i wskazać okoliczności, które uzasadniały jej podjęcie. Organ ograniczył się jedynie do umieszczenia na treści decyzji słowa "droga" przy pozycji określającej podwyższenie wymiaru podatku od nieruchomości za 2004r. Nie do przyjęcia jest bowiem sytuacja, w której przesłanki przemawiające za danym rozstrzygnięciem sprawy w I instancji są stronie wyjaśniane dopiero w decyzji organu II instancji, po złożeniu odwołania. Okoliczności tej nie uzasadnia fakt, iż organ podatkowy może traktować kwestię zmiany wysokości zobowiązania w kategoriach technicznych, nie wymagających głębszego uzasadnienia.

Ponadto Sąd zważył, iż organy w rozpatrywanej sprawie nie wywiązały się z ciążących na nich obowiązków odnośnie ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na wymiar podatku od nieruchomości skarżącej. Dokonując oceny obowiązku podatkowego, ciążącego na skarżącej, automatycznie uznały, iż grunty figurujące w ewidencji jako drogi nie podlegają podatkowi rolnemu, a co za tym idzie, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., muszą być opodatkowane podatkiem od nieruchomości. Wnioskowanie takie należy uznać jednakże za przedwczesne. Pomija bowiem okoliczność, iż w brzmieniu obowiązującym od dnia 9 grudnia 2003r. przepis art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. stanowi, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Uznając o opodatkowaniu gruntów skarżącej podatkiem od nieruchomości na podstawie przywołanych wcześniej przesłanek, nie rozważono czy zastosowanie mógłby mieć powyższy przepis wyłączający to opodatkowanie.

Przepis art. 2 ust 3 pkt 4 u.p.o.l. w brzmieniu sprzed 9 grudnia 2003r. wskazywał, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają budowle dróg publicznych wraz z pasami drogowymi oraz zajęte pod nie grunty. Przepis ten wskazywał jednoznacznie na budowle dróg publicznych. W brzmieniu obowiązującym od 9 grudnia 2003r. treść przepisu nie jest już tak jednoznaczna i może budzić uzasadnione kontrowersje. Wskazuje on jedynie na pasy drogowe wraz z drogami, nie wskazując bezpośrednio czy odnosi się jedynie do dróg publicznych.

Nie przesądzając powyższego Sąd pragnie wskazać, iż organy powinny zbadać, czy przepis wyłączający opodatkowanie nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Sąd zauważa, że w treści wniesionego pisma procesowego skarżąca podnosi, iż droga którą opodatkowano ma charakter drogi powszechnie uczęszczanej, stanowiącej dojazd do innych nieruchomości i posiadającej nadaną nazwę. Okoliczności te powinny być przedmiotem oceny organu w prowadzonym postępowaniu, ponieważ mogą mięć one wpływ na ustalenie zobowiązania podatkowego skarżącej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji. Stosownie do art. 152 tej ustawy Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.