Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 660/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art.12
journal: Dz.U. 2016 poz 1688
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska.
article: art.146, art. 200, art.205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi S spółki z o.o. na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stosowania nawozów I. uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej S spółki z o.o. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 11 czerwca 2018 r. do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (określanego dalej jako WIOŚ) wpłynęła informacja o składowaniu na działce o nr ewidencyjnym [...] substancji nieznanego pochodzenia.

Z uwagi na powyższe w dniach od [...] oraz [...] czerwca 2018 r. inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska przeprowadził w gospodarstwie rolnym S Sp. z o.o. S.K.A (określanej dalej jako spółka lub skarżąca) kontrolę pozaplanową, z której sporządzono protokół kontroli Nr [...].

Z treści powyższego protokołu wynika, iż w okresie od [...] stycznia do [...] czerwca 2018 r. spółka zakupiła nawóz organiczny pochodzenia roślinnego i zwierzęcego w postaci granulowanej 4-3-3/5MM Fertiplus bulk w ilości 28,16 ton oraz postaci sypkiej Mestall Plus w ilości 3390,98 ton. Spółka powyższe nawozy stosuje na gruntach rolnych będących ich własnością w celu użyźnienia gleby. Nawóz w postaci granulowanej zakupiono w Holandii, w firmie F B.V., natomiast nawóz w postaci sypkiej zakupiono w firmie E BY. Podczas kontroli przedstawiono dokumenty przewozowe m.in. faktury, dokumenty handlowe, które stanowiły załącznik nr 3 do protokołu.

Ponadto w protokole podano, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 13, ppkt b) ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1259 - określanej dalej jako u.n.n.) wprowadzającym do obrotu jest: przywóz na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej nawozu lub środka wspomagającego uprawę roślin, przeznaczonych na potrzeby własne. Warunkiem stosowania nawozów organicznych wprowadzanych do obrotu jest uzyskanie pozwolenia wydanego przez właściwego Ministra do spraw rolnictwa. Spółka podczas kontroli nie przedstawiła stosownego pozwolenia na zakupione w Holandii nawozy organiczne. W związku z powyższym spółka stosuje nawozy organiczne niezgodnie z zasadami i warunkami określonymi przepisach oraz wprowadza do obrotu nawozy organiczne na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej bez pozwolenia, co jest niezgodne z art. 4 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 u.n.n. Do protokołu osoba reprezentująca spółkę, tj. S.F., który brał udział w kontroli, złożył zastrzeżenia na piśmie co do braku posiadania wymaganych pozwoleń oraz dopuszczenia nawozu do obrotu, podając, iż według zapewnień producenta, ambasady Holandii i Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, nawóz może być zakupiony i stosowany stosownie do art. 5 u.n.n. Strona podała, iż w celu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji została wysłana korespondencja o pomoc prawną do Naczelnika w MRiRW oraz do Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (określanego dalej jako GIJHARS).

W dniu [...] lipca 2018 r. WIOŚ, działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1688 z późn.zm., określanej dalej jako u.i.o.ś.) oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach [...] oraz [...] czerwca 2018 r. w gospodarstwie rolnym spółki wydał wobec S.F. – prezesa spółki (jako kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej) - zarządzenie pokontrolne znak: [...], w którym zarządził:

1. zaprzestanie stosowania nawozów organicznych pochodzenia zwierzęcego i roślinnego niedopuszczonych do obrotu w terminie do 10 sierpnia 2018 r.;

2. stosowanie nawozów organicznych pochodzenia zwierzęcego i roślinnego zgodnie z zasadami i warunkami określonymi w art. 17-20 u.n.n. oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 22 u.n.n. w terminie do 10 sierpnia 2018 r.;

Organ wyznaczył jednocześnie termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 31 sierpnia 2018 r.

W uzasadnieniu zarządzenia organ podał, iż na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach [...] do [...] czerwca 2018 r. stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska, w związku z czym WIOŚ zarządził ich usunięcie.

Organ podał, iż po pierwsze w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, że kontrolowany podmiot stosuje zakupione na terenie UE nawozy organiczne pochodzenia zwierzęcego i roślinnego niedopuszczone do obrotu, co stanowi naruszenie art. 4 u.n.n. Po drugie zaś stwierdził, iż w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, że kontrolowany podmiot stosuje nawozy organiczne pochodzenia zwierzęcego i roślinnego niezgodnie z zasadami i warunkami określonymi w art. 17-20 u.n.n. oraz przepisach wydanych na podstawie art. 22 u.n.n.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. skarżąca złożyła w WIOŚ protokół kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (określanego dalej jako WIJHARS) z dnia [...] lipca 2018 r., w którym stwierdzono, iż nawóz stosowany przez spółkę został wprowadzony do obrotu zgodnie z art. 5 u.n.n. oraz pismo GIJHARS z dnia [...] sierpnia 2018r. potwierdzające stanowisko WIJHARS. W związku z tym spółka zwróciła się w przedmiotowym piśmie z wnioskiem do organu o uchylenie zarządzenia z dnia [...] lipca 2018 r. w trybie autokontroli.

W odpowiedzi na to pismo organ w piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r. poinformował stronę, iż brak jest podstawy prawnej do autokontroli zarządzenia pokontrolnego oraz, że przesłane pismo z dnia [...] sierpnia 2018 r. potraktowane zostało jako wykonanie zarządzenia pokontrolnego.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. spółka S wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na zarządzenie pokontrolne WIOŚ z dnia [...] lipca 2018 r. zaskarżając je w całości.

Zaskarżonemu zarządzeniu pokontrolnemu zarzucono naruszenie:

- art. 7 w zw. z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. - określanej dalej jako k.p.a.), co doznało w szczególności wyrazu poprzez nieprzeprowadzenie w sposób właściwy postępowania dowodowego (w szczególności pominięcie stanowiska. GIJHARS oraz WIJHARS), a tym samym naruszenie zasady prawdy materialnej, podczas gdy należało wziąć pod uwagę stanowisko GIJHARS oraz WIJHARS, gdyż to właśnie te organy są uprawnione do weryfikacji spełnienia - przez wprowadzony do obrotu nawóz - warunków określonych w art. 5 u.n.n.,

- art. 5 u.n.n. poprzez jego niezastosowanie i błędne wyłączne oparcie się na art. 4 u.n.n., podczas gdy kluczowe znaczenie ma art. 5 u.n.n., na podstawie którego doszło do prawidłowego, legalnego wprowadzenia do obrotu w Polsce stosowanego przez skarżącą nawozu organicznego,

- art. 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 2003/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. w sprawie nawozów poprzez niezastosowanie tychże norm i błędne wyłączne oparcie się na art. 4 u.n.n., podczas gdy w świetle tychże norm unijnego prawa, (...) Państwa Członkowskie nie mogą, na podstawie składu, oznakowania, etykietowania lub pakowania, czy innych wymagań zawartych w niniejszym rozporządzeniu, zakazywać, ograniczać lub utrudniać wprowadzania do obrotu nawozów z oznakowaniem "nawóz WE", które spełniają przepisy niniejszego rozporządzenia, a nawozy z oznakowaniem "nawóz WE" zgodnie z niniejszym rozporządzeniem mają zapewniony swobodny obrót we Wspólnocie,

- art. 30 ust. 1 u.n.n., w świetle którego Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych sprawuje nadzór nad wprowadzaniem do obrotu nawozów, nawozów oznaczonych znakiem "NAWÓZ WE" i środków wspomagających uprawę roślin w sposób określony w przepisach o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Organ, który wydał kwestionowane zarządzenie powinien uwzględnić stanowisko Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych jako wiążące.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.

Zdaniem skarżącej kwestionowane zarządzenie pokontrolne nie znajduje żadnego oparcia w stanie faktycznym i prawnym sprawy i jako wadliwe nie powinno się ostać w obrocie prawnym. Skarżąca zarzuciła organowi przede wszystkim pominięcie przy wydaniu zaskarżonego aktu art. 5 u.n.n.

W ocenie spółki stosowanie przez nią organicznego nawozu m. in. MESTALL plus pochodzącego z holenderskiej firmy E jest całkowicie legalne, wskazując, iż przedmiotowy nawóz organiczny został wprowadzony do obrotu zgodnie z art. 5 u.n.n., dodając, iż powyższy nawóz jest nawozem ekologicznym o najlepszych właściwościach. Skarżąca zwróciła również uwagę, iż stanowisko to potwierdzone zostało w protokole kontroli WIJHARS z dnia [...] lipca 2018r. oraz przez GIJHARS w piśmie dnia [...] sierpnia 2018 r. Dodatkowo skarżąca przytoczyła fragment pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2017 r. skierowanego do Marszałka Sejmu RP na skutek interpelacji nr 13256 w sprawie procedury importu i wprowadzania do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nawozów i innych produktów wspomagających uprawę roślin. W piśmie tym podano, iż na podstawie art. 5 u.n.n. na rynek polski można (...) wprowadzać bez potrzeby uzyskania pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) środki wspomagające uprawę roślin i nawozy dopuszczone do obrotu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub Republice Turcji, które zostały wyprodukowane i wprowadzone do obrotu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej łub Republice Turcji lub w państwie będącym członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) — stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Rozwiązania przyjęte w art. 5 u.n.n. miały i mają na celu zapewnienie poszanowania zasady swobodnego przepływu towarów i usług pomiędzy krajami członkowskim UE. Jedynymi dopuszczalnymi wyjątkami umożliwiającymi odstąpienie od tej reguły są przypadki określone w art 36 TFUE, w tym szczególności możliwość wprowadzenia ograniczeń ze względu na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa zdrowia ludzi, zwierząt lub ochrony roślin. Polski ustawodawca skorzystał z powyższej możliwości i określił w art. 5 u.n.n., że produkty wprowadzane w tym trybie muszą spełniać krajowe wymogi w zakresie jakości, wysokości dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń, jak również bezpieczeństwa dla zdrowia ludzi lub zwierząt lub środowiska. W konsekwencji produkty te, o ile nie podlegają wstępnej ocenie przez MRiRW, tak jak produkty producentów krajowych (poprzez uzyskanie pozwolenia MRiRW), o tyle muszą spełniać te same wymagania ustanowione w przepisach u.n.n. oraz w aktach wykonawczych (...). Przepis art. 5 u.n.n. dotyczy tylko tych nawozów albo środków wspomagających uprawę roślin, które zostały poddane ocenie/procedurze, dopuszczenia do obrotu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub Republice Turcji. Obecnie wymagania w poszczególnych krajach UE są w tym zakresie zróżnicowane. W przypadku, gdy nawóz albo środek wspomagający uprawę roślin nie został poddany procedurze (przepisom danego kraju) dopuszczenia do obrotu, na podstawie której zapewnione zostały ochrona zdrowia ludzi, zwierząt i ochrona środowiska oraz przydatność do stosowania, w zakresie odpowiadającym wymaganiom określonym w art. 4 ust. 6 u.n.n., wtedy przedsiębiorca nie może, wprowadzać do obrotu nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin na zasadach określonych w art 5 u.n.n. Odpowiedzialność w zakresie weryfikacji zgodności prawa innego kraju z prawem polskim w zakresie nawozów i nawożenia oraz udowodnienie słuszności posługiwania się art 5 u.n.n. leży po stronie przedsiębiorcy wprowadzającego nawóz albo środek wspomagający uprawę roślin do obrotu na terytorium Polski. Nadzór i kontrolę nad wprowadzaniem nawozów i środków wspomagających uprawę roślin do obrotu, również tych na zasadach określonych w art. 5 u.n.n. sprawuje na podstawie art 30 u.n.n. Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych. Inspekcja ta podczas prowadzonych kontroli weryfikuje m.in, czy przedsiębiorca może korzystać z przepisów art. 5 u.n.n.

Zarzucając organowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. skarżąca podniosła, iż organ błędnie ocenił moc dowodową i znaczenie stanowiska WIJHARS i GIJHARS.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż w dniu kontroli oraz do czasu wydania zarządzenia pokontrolnego spółka nie przedstawiła kompletnej dokumentacji świadczącej o tym, iż stosowany nawóz organiczny na gruntach rolnych, a wprowadzany do obrotu na terytorium RP jest zwolniony na podstawie art. 5 u.n.n. W dokumentacji załączonej do protokołu kontroli brak było opinii upoważnionej jednostki organizacyjnej - wydanej na podstawie przeprowadzonych badań - potwierdzającej, że nawóz organiczny Mestall plus jest kontrolowany pod kątem bakterii i pasożytów oraz, że spełnia wymogi w zakresie dopuszczalnych norm zanieczyszczeń, a także wartości deklarowanych składników pokarmowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Przedmiot kontroli w niniejszej sprawie pod względem legalności stanowiło zarządzenie pokontrolne WIOŚ z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie stosowania nawozów.

Podstawę prawną przedmiotowego zarządzenia stanowił art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Stosownie do art. 11 ust. 1 u.i.o.ś. z czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowanej osobie fizycznej. Protokół podpisują inspektor i kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, którzy mogą wnieść do protokołu umotywowane zastrzeżenia i uwagi ( art. 11 ust. 2 u.i.o.ś.). W myśl zaś art. 12 ust. 1 u.i.o.ś. na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może:

1) wydać zarządzenie pokontrolne skierowane do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej;

2) wydać na podstawie odrębnych przepisów decyzję administracyjną;

3) wszcząć egzekucję, jeżeli obowiązek wynika z mocy prawa lub decyzji administracyjnej.

W pierwszej kolejności należało dokonać oceny dopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego powyższego aktu. Jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z 2 czerwca 2009 r., II GSK 1009/08; z dnia 28 lutego 2008 r., II OSK 216/08 oraz z dnia 4 lipca 2008 r., II OSK 972/08) wskazuje, iż zarządzenie takie stanowi akt z zakresu administracji publicznej, na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.- określanej dalej jako p.p.s.a.) Zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania inspektora ochrony środowiska. Nie ulega wątpliwości, iż jest ono aktem administracji publicznej o charakterze władczym i rozstrzygającym indywidualną sprawę konkretnego podmiotu, który wpływa na prawa i obowiązki kontrolowanego, ponieważ niewykonanie tego zarządzenia lub niezgodne z prawdą poinformowanie o jego wykonaniu zagrożone jest odpowiedzialnością karną, na co wskazuje treść art. 31a ust. 1 u.i.o.ś.

W sprawie objętej niniejszą skargą, stronie skarżącej nie przysługiwał żaden ze środków zaskarżenia określonych w art. 52 § 2 i 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji zgodnie z art. 53 § 2 zd. 1 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), z mocą obowiązującą od dnia 1 czerwca 2017 r., skargę do Sądu należało wywieść w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżąca spółka dowiedziała się o wydaniu zarządzenia pokontrolnego. Zarządzenie pokontrolne skarżącej spółce zostało doręczone w dniu 30 lipca 2018 r., zaś skarga została wniesiona do sądu administracyjnego w dniu 24 sierpnia 2018 r., a zatem został zachowany termin do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a.

Przechodząc do oceny merytorycznej kwestionowanego zarządzenia pokontrolnego wskazać należy, iż wydane zostało ono na podstawie protokołu kontroli przeprowadzonej w dniach z dnia [...] do [...] czerwca 2018 r. nr [...]. Analiza akt sprawy wskazuje, iż powyższa kontrola została prawidłowo przeprowadzona z punktu widzenia przepisów.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż do zarządzeń pokontrolnych, o jakich mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. nie stosuje się przepisó k.p.a., gdyż jest to postępowanie odrębne (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., II OSK 723/12), co nie oznacza, że w tym postępowaniu nie obowiązują zasady ogólne kodeksu, ale reżim tego postępowania realizuje się w trybie szczególnym, który nie obejmuje wszystkich wymogów kodeksowych.

Zarządzenie pokontrolne wydane w trybie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. jest aktem prawnym, mocą którego na dany podmiot nakładane są określone obowiązki, dlatego akt ten kształtuje sytuację prawną podmiotu, do którego jest on skierowany. Jak już wspomniano, niewykonanie obowiązku rodzi określone konsekwencje prawne. Zgodnie bowiem z art. 31a u.i.o.ś. osoba, która:

1) w wyznaczonym terminie nie informuje organu Inspekcji Ochrony Środowiska o zakresie wykonania zarządzeń pokontrolnych albo o przeprowadzeniu postępowania służbowego lub innego przewidzianego prawem postępowania przeciw osobom winnym dopuszczenia do uchybień;

2) niezgodnie z prawdą informuje organ Inspekcji Ochrony Środowiska o wykonaniu zarządzeń pokontrolnych lub przeprowadzeniu postępowania służbowego lub innego przewidzianego prawem,

- podlega karze aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny.

Zarządzenie pokontrolne jest więc niewątpliwie aktem o charakterze władczym organu administracji publicznej. Nie jest to jedynie przypomnienie o podstawowych obowiązkach wynikających z przepisów o ochronie środowiska. Brak bowiem poinformowania o jego wykonaniu został obwarowany sankcją karną. Z tej przyczyny, do zarządzenia pokontrolnego, w zakresie jego rozstrzygnięcia i uzasadnienia, należy przykładać taką samą miarę jak do innych władczych aktów organów administracji publicznej wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej.

Przede wszystkim należy oczekiwać, iż prawidłowo sformułowanemu zarządzeniu kontrolnemu – stosownie do art. art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. - nadana zostanie taka treści, która pozwoli adresatowi jasno odczytać, jakie naruszenie jest mu zarzucane i jakie działania powinien podjąć, aby prawidłowo wykonać nakaz wynikający z zarządzenia i jednocześnie nie narazić się na odpowiedzialność karną. Z drugiej strony właściwe sformułowanie w zarządzeniu pokontrolnym treści obowiązku ułatwi organowi kontrolującemu weryfikację, czy obowiązek ten został prawidłowo wykonany.

Zdaniem Sądu zaskarżone zarządzenie pokontrolne nie spełnia powyższego wymogu. Nałożone na skarżącą zarządzeniem zobowiązanie zostało sformułowane przez organ w sposób bardzo ogólny, a w konsekwencji utrudniający ustalenie jakie konkretnie działania ma podjąć adresat oraz jakich działań ma zaniechać. Nie precyzuje bowiem jakie konkretnie nawozy ma zaniechać stosować skarżąca spółka. Niedopuszczalne był również ogólnikowego nakładanie na stronę obowiązku "stosowania nawozów (...) zgodnie z zasadami i warunkami określonymi w art. 17-20 u.n.n. oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 22 u.n.n.", bez powiązania z konkretnymi naruszeniami wyżej wskazanych zasad i warunków. Podkreślić należy, iż niewystarczające jest w tym względzie powołanie się przez organ, w podstawie prawnej zarządzenia pokontrolnego, na ustalenia kontroli przeprowadzonej w okresie [...] czerwca 2018 r., gdyż zarządzenie pokontrolne stanowi samodzielny akt administracyjny i to z jego treści wprost muszą wynikać nałożone przez organ w związku z naruszeniami określone zobowiązania. Pomimo zatem tego, że w protokole z kontroli precyzyjnie określono naruszenia, wskazując jakich dokładnie nawozów one dotyczą (opisane zostały na str. 1 i 2 uzasadnienia), nie znalazło to jednak odzwierciedlenia w nałożonych w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym obowiązkach. Dodać ponadto należy, iż protokół z kontroli nie stanowił załącznika do powyższego zarządzenia pokontrolnego.

Z opisanych powyżej względów zasadnicze znaczenie ma także kwestia wnikliwego uzasadnienia stanowiska organu w zarządzeniu pokontrolnym. Zaskarżone zarządzenie powyższego wymogu nie spełnia. Trzeba zauważyć, że w zarządzeniu pokontrolnym organ nie uzasadnił przesłanek jakimi kierował się nakładając na skarżącą obowiązek zaprzestania stosowania nawozów organicznych pochodzenia zwierzęcego i roślinnego niedopuszczonych do obrotu oraz stosowania nawozów organicznych pochodzenia zwierzęcego i roślinnego zgodnie z zasadami i warunkami określonymi w art. 17-20 u.n.n. oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 22 u.n.n., jedynie lakonicznie stwierdzając, iż w toku kontroli ustalono, że kontrolowany podmiot stosuje zakupione na terenie UE nawozy organiczne pochodzenia zwierzęcego i roślinnego niedopuszczone do obrotu, co stanowi naruszenie art. 4 u.n.n. i że stosuje nawozy organiczne pochodzenia zwierzęcego i roślinnego niezgodnie z zasadami i warunkami określonymi w art. 17-20 u.n.n. oraz przepisach wydanych na podstawie art. 22 u.n.n.

Podkreślić należy, iż zarządzenie pokontrolne powinno przede wszystkim wskazywać na ustalony w wyniku kontroli stan faktyczny sprawy, który ma istotne znaczenie dla oceny zasadności skierowanych do adresata zaleceń co do wyeliminowania naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli. Z kolei stan faktyczny sprawy winien znajdować swoje pełne odzwierciedlenie w protokole z czynności pokontrolnych. W sytuacji zaś zgłoszenia przez kontrolowanego zastrzeżeń i uwag do protokołu, protokół wraz ze stanowiskiem kontrolowanego, w swym całokształcie stanowi podstawę ustaleń kontroli, w oparciu o które organ dopiero dokonuje oceny zasadności wydania zarządzenia pokontrolnego oraz formułuje treść konkretnych wskazań.

W rozpoznawanej sprawie, mimo zgłoszonych przez skarżącą do protokołu kontroli zastrzeżeń organ całkowicie zaniechał podjęcia jakichkolwiek ustaleń wydając zaskarżone zarządzenie pokontrolne, nie odnosząc się w nim także w żaden sposób do uwag strony spółki.

Organ w toku postępowania kontrolnego stwierdził, iż naruszenie przez spółkę art. 17 ust. 1 u.n.n. w związku ze stosowanie przez spółkę nawozów organicznych pochodzenia zwierzęcego i roślinnego w postaci granulowanej 4-3-3/5MM Fertiplus bulk oraz w postaci sypkiej Mestall Plus, które nie zostały dopuszczone do obrotu oraz naruszenie art. 4 ust. 1 u.n.n. w związku z wprowadzaniem przez spółkę do obrotu zakupionych w Holandii wwyżej wymienionych nawozów organicznych pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. Natomiast w zastrzeżeniach do protokołu strona skarżąca zakwestionowała stanowisko organu wskazując, iż podstawą stosowania przez nią przedmiotowych nawozów stanowi art. 5 u.n.n.

Wyjaśnić należy, iż w świetle art. 17 ust. 1 u.n.n. stosuje się wyłącznie nawozy i środki wspomagające uprawę roślin, które zostały dopuszczone do obrotu na podstawie art. 3 ust. 1 i 2, art. 5 lub rozporządzenia nr 2003/2003. Według rozporządzenia nr 2003/2003 dopuszczone do obrotu są nawozy oznaczone jako ,,nawóz WE". W myśl art. 3 u.n.n. do obrotu można wprowadzać nawozy: 1) powstałe ze zmieszania typów nawozów oznaczonych znakiem "NAWÓZ WE", przy czym nawozy te nie mogą być oznaczane znakiem "NAWÓZ WE"; 2) odpowiadające, określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 12 pkt 5, typom wapna nawozowego, w których zanieczyszczenia nie przekraczają dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń; 3) naturalne, zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1069/2009 (ust. 1). Nawozy organiczne, organiczno-mineralne, mineralne nieoznaczone znakiem "NAWÓZ WE" i środki wspomagające uprawę roślin mogą być wprowadzone do obrotu na zasadach określonych w art. 4. (ust. 2). Stosownie do treści art. 4 u.n.n. nawozy oraz środki wspomagające uprawę roślin, o których mowa w art. 3 ust. 2, są wprowadzane do obrotu na podstawie uzyskanego pozwolenia, wydawanego przez Ministra właściwy do spraw rolnictwa (w drodze decyzji). W myśl zaś art. 5 u.n.n. do obrotu można wprowadzać także nawozy oraz środki wspomagające uprawę roślin, o których mowa w art. 3 ust. 2, dopuszczone do obrotu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub Republice Turcji, które zostały wyprodukowane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub Republice Turcji lub w państwie będącym członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli przepisy krajowe na podstawie których są one produkowane i wprowadzane do obrotu zapewniają ochronę zdrowia ludzi, zwierząt i ochronę środowiska oraz przydatność do stosowania, w zakresie odpowiadającym wymaganiom określonym w art. 4 ust. 6 .

Skoro zatem w przedmiotowej sprawie organ podczas kontroli interwencyjnej przeprowadzonej w okresie [...] czerwca 2018 r. stwierdził, iż skarżąca stosuje dwa nawozy bez oznakowania ,,NAWÓZ WE", co do których spółka nie przedstawiła także pozwolenia, o którym mowa w art. 4 u.n.n., ale co do których spółka podniosła, iż zastosowanie znajduje art. 5 u.n.n., powołując się przy tym na opinie innych organów i instytucji, organ zobowiązany był przed wydaniem zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego poddać analizie i zbadaniu zastosowanie w stosunku do skarżącej powołanego art. 5 u.n.n.

Na marginesie dodać jedynie należy, iż spółka, po wydaniu zarządzenia pokontrolnego, w piśmie z dnia z dnia [...] sierpnia 2018 r. złożyła do WIOŚ protokół kontroli WIJHARS z dnia [...] lipca 2018 r., w którym stwierdzono, iż nawóz stosowany przez spółkę (Mestall plus) został wprowadzony do obrotu zgodnie z art. 5 u.n.n. oraz pismo GIJHARS z dnia [...] sierpnia 2018 r. potwierdzające stanowisko WIJHARS. które potraktowane zostało przez organ jako wykonanie zarządzenia pokontrolnego. Przy czym podkreślić należy, iż powyższe organy uprawnione są zgodnie z art. 30 ust. 1 u.n.n. do nadzoru nad wprowadzaniem do obrotu nawozów.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, iż zaskarżone zarządzenie zostało wydane z naruszeniem art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. w zw. z art. 5 u.n.n., co organ obowiązany jest uwzględnić w toku ewentualnych dalszych czynności.

Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 2003/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. w sprawie nawozów, poprzez ich niezastosowanie, a zgodnie z którym Państwa Członkowskie nie mogą, na podstawie składu, oznakowania, etykietowania lub pakowania, czy innych wymagań zawartych w niniejszym rozporządzeniu, zakazywać, ograniczać lub utrudniać wprowadzania do obrotu nawozów z oznakowaniem "nawóz WE", które spełniają przepisy niniejszego rozporządzenia, a nawozy z oznakowaniem "nawóz WE" zgodnie z niniejszym rozporządzeniem mają zapewniony swobodny obrót we Wspólnocie. Zwrócić bowiem należy uwagę, iż cytowany przepis odnosi się do nawozów z oznakowaniem ,,nawóz WE", natomiast z akt sprawy wynika, iż nawozy, których dotyczyło postępowanie kontrolne, będące podstawą wydania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, nie były oznakowane jako ,,nawozy WE".

Z przywołanych powyżej względów Sąd na podstawie art. 146 p.p.s.a. uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne (pkt I wyroku).

Rozstrzygnięcie o kosztach, zawarte w pkt II, na które składają się wpis (200 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) oraz opłata skarbowa w związku z przedłożeniem pełnomocnictwa (17 zł), Sąd wydał na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 poz. 265).