Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 838/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6263 Stałe komisje
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie  uchwały z naruszeniem prawa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy J. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skargi organu nadzorczego na uchwałę rady gminy w sprawie stałej komisji stwierdza wydanie zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] pismem procesowym z dnia [...]r. Nr [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Rady Gminy J. o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy J. z dnia [...]r. Nr [...]w sprawie powołania Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej. W uzasadnieniu skargi wskazał, że mocą kwestionowanej uchwały Rada postanowiła powołać na Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej A. P.. Zdaniem Wojewody [...] na sesji mogą być podejmowane wyłącznie uchwały, które zostały zamieszczone w porządku obrad doręczonym radnym przez przewodniczącego rady gminy. Wskazał także, że obowiązujący na terenie Gminy J. Statut Gminy dopuszcza również możliwość wprowadzenia zmiany do zaproponowanego porządku obrad, na wniosek Wójta Gminy, a wówczas Rada Gminy może wprowadzić zmiany w porządku obrad bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady. Natomiast w analizowanym przypadku organ nadzoru stwierdził, że między przyjętym przez Radę Gminy porządkiem obrad, a uchwałami podjętymi na tej sesji istnieją rozbieżności. Rada podjęła bowiem uchwały, które nie były umieszczone w porządku obrad. Jedną z takich uchwał jest uchwała będąca przedmiotem skargi i została ona podjęta z naruszeniem art. 20 ustawy o samorządzie gminnym. Zdaniem wnoszącego skargę Wojewody [...] przedmiotowa uchwała podjęta została podczas omawiania spraw organizacyjnych Rady, stanowiących pkt [...] porządku obrad. Uchwała ta może być zaliczona do grupy spraw o charakterze organizacyjnym, jednakże nie zwalnia to przewodniczącego rady z obowiązku umieszczenia jej w porządku obrad. W tej sytuacji zdaniem organu nadzoru podjęcie przez Radę Gminy J. uchwały, która nie została wprowadzona do porządku obrad nie tylko narusza przepis art. 20 ust. 1 zdanie drugie ustawy o samorządzie gminnym, ale uniemożliwia radnym zapoznanie się z projektami uchwał mającymi być przedmiotem obrad. Naruszenie tej procedury wpływa na ważność podjętych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwał. Uchwała, bowiem poddana pod głosowanie bez zamieszczenia jej w porządku obrad, dotknięta jest istotną wadą prawną, która powinna skutkować stwierdzeniem jej nieważności.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy J. wniosła o jej oddalenie. Wskazany organ nie podziela stanowiska organu nadzoru, albowiem w treści porządku obrad rozesłanego radnym przed planowaną sesją zamieszczono pkt [...] o treści "sprawy organizacyjne rady", mając w tym miejscu na myśli podjęcie rzeczonej uchwały. Nadto radni byli w pełni zorientowani, jakiego rodzaju sprawy mają być podejmowane w tym punkcie, ponieważ na poprzedniej sesji podjęta została uchwała w sprawie odwołania na własną prośbę ówczesnego Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej. Wysłanie natomiast projektu uchwały w sprawie powołania Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej nie było celowe, ponieważ w chwili wysłania zawiadomień o zwołaniu sesji nie było znane nazwisko kandydata do tej funkcji. Jedyny kandydat do tej funkcji zgłoszony został dopiero na sesji, przy czym był on uprzednio członkiem Komisji Rewizyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 147 § 1 wyżej wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 1 pkt 5 i 6 stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Podstawą wniesienia przez Wojewodę [...] skargi do sądu administracyjnego stało się przyjęcie przez Radę Gminy w J. uchwały z dnia [...]r. Nr [...] w sprawie powołania przewodniczącego Komisji Rewizyjnej, przy czym uchwała ta nie została zamieszczona w porządku obrad organu stanowiącego i kontrolnego danej jednostki samorządu terytorialnego, jak również projekt tej uchwały nie został doręczony radnym w przewidzianym terminie.

Stosownie do postanowień art. 20 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym rada gminy obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego w miarę potrzeby, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Do zawiadomienia o zwołaniu sesji dołącza się porządek obrad wraz z projektami uchwał. Natomiast po myśli art. 20 ust. 1a tej ustawy rada gminy może wprowadzić zmiany w porządku bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady. Z brzmienia przytoczonych przepisów wynika, że zwołanie posiedzenia rady gminy należy do obowiązków przewodniczącego danej rady i jest on zobowiązany nie tylko zawiadomić o terminie sesji rady jak również o przewidzianym na niej porządku obrad, ale winien przekazać radnym projekty uchwał, które na danej sesji będą miały być podjęte. Unormowanie takie ma na celu umożliwienie poszczególnym radnym zapoznanie się z porządkiem obrad i merytoryczne przygotowanie się do nich. Jednocześnie unormowania ustawy zezwalają radzie na zmianę zaproponowanego porządku obrad, jednakże uchwała w tym zakresie wymaga kwalifikowanej większości, a mianowicie musi być podjęta bezwzględną większością głosów. Ustawa nie precyzuje, w którym momencie posiedzenia rada ma prawo dokonania zmiany porządku obrad, zatem można przyjąć, że uchwała taka będzie mogła być przyjęta nie tylko na początku danej sesji, ale także i w trakcie jej trwania. Istotą zmiany porządku obrad jest to, że wówczas projekty danych uchwał nie muszą być doręczane wraz z porządkiem obrad rady. Właśnie z tego powodu, że radni nie mają możliwości zapoznania się z projektem danej uchwały ustawodawca wprowadził tu wymóg uzyskania kwalifikowanej większości, aby móc taką uchwałę na danej sesji przegłosować. Oznacza to zarazem, że przegłosowanie na sesji rady uchwały, która nie została przekazana radnym w trybie przewidzianym w art. 20 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jak również nie została wprowadzona do porządku obrad rady w trybie unormowanym w art. 20 ust. 1a tej ustawy dotknięta jest wadą prawną, która skutkuje stwierdzeniem jej nieważności.

W rozpatrywanej sprawie kwestionowana przez organ nadzoru uchwała podjęta została na sesji zwołanej przez Przewodniczącego Rady Gminy J. na [...] r. W przekazanym radnym porządku obrad wraz z projektami uchwał, brak było projektu kwestionowanej uchwały, także w trakcie sesji radni zmieniali porządek obrad, jednakże i wówczas do porządku obrad Rady nie wprowadzono punktu dotyczącego jej uchwalenia. Jak wynika z wyjaśnień Wójta Gminy J. i Przewodniczącego Rady Gminy J. uchwała ta głosowana była w ramach punktu [...] porządku obrad rady – sprawy organizacyjne i wszyscy radni wiedzieli, jaki będzie przedmiot spraw regulowanych w tym punkcie, natomiast nie było możliwości wcześniejszego przekazania radnym projektu tej uchwały, ponieważ nie był znany kandydat na objęcie stanowiska Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej. Należy zgodzić się z Wójtem Gminy J. oraz organem nadzoru, że wybór przewodniczącego komisji rady należy do spraw organizacyjnych rady i zamieszczenie tego punktu w porządku obrad rady stanowi jedynie o tym, że na posiedzeniu rady taka kwestia może być głosowana. Zamieszczenie w porządku obrad punktu dotyczącego spraw organizacyjnych nie wyczerpuje wszystkich obowiązków, jakie spoczywały na osobach prowadzących daną sesję. Otóż należy pamiętać o tym, ze wybór przewodniczącego komisji rady jest jednym z wielu zagadnień, jakie mogą być w ramach tego punktu głosowane, zatem to, iż w danym konkretnym przypadku radni wiedzieli, co się kryje pod tym sformułowaniem, nie zmienia faktu, że na osobach odpowiedzialnych za prawidłowy przebieg sesji rady ciążył obowiązek bądź przekazania wcześniej radnym projektu danej uchwały bądź też na zmianie porządku obrad rady i sprecyzowanie wskazanego punktu porządku obrad rady. W rozpatrywanej sprawie wskazane działania nie zostały podjęte, a rada ograniczyła się do uchwalenia danej uchwały. A zatem przyjdzie zgodzić się z organem nadzoru, że Rada Gminy J. podejmując kwestionowaną uchwałę dopuściła się istotnego naruszenia prawa, które uzasadnia uwzględnienie wniesionej skargi.

Stosownie do postanowień art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia chyba, że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1 ustawy, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Przedmiotowa uchwała została doręczona organowi nadzoru we wskazanym powyżej terminie, jak również nie jest aktem prawa miejscowego, zatem po upływie roku od dnia jej podjęcia nie można stwierdzić jej nieważności, a Sąd ogranicza się do orzekania o jej niezgodności z prawem. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, że wskazany termin roku liczy się od dnia podjęcia uchwały i termin wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie wpływa na jego przerwanie (zob. wyrok NSA z 27 marca

1992 r. sygn. akt SA/Wr 228/92 ONSA 1992 nr 3-4, poz. 84). Oznacza to, że w niniejszej sprawie Sąd nie może orzekać o nieważności zaskarżonej uchwały, ponieważ od dnia jej podjęcia minął okres roku a Wójt Gminy J. dotrzymał terminu, o jakim mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zatem stosownie do postanowień art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec o wydaniu zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa.

Sąd nie orzekał o wykonalności zaskarżonej uchwały, ponieważ uchwała ta z chwilą ukonstytuowania się nowej Rady Gminy w J. w następstwie wyborów, które miały miejsce w [...]r. przestała wywoływać skutki prawne.

Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.