Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 165/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17  ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2020 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 165/20

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., znak: [...] Burmistrz C., działając na podstawie art. 40 § 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), art. 1, art. 2, art. 17, art. 20, art. 23, art. 24 ust. 4, art. 25, art. 26 ust. 1 i 2, art. 30, art. 32 ust. 1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2220, z późn. zm.), § 2 i 10 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1466), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości świadczeń dla opiekuna (Dz.U. z 2018 r., poz. 1497), po rozpatrzeniu wniosku nr [...] złożonego w dniu [...].09.2019 r., orzekł o odmowie przyznania D. J. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę - H. Z..

W uzasadnieniu decyzji orzekający organ podniósł, iż D. J. nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, gdyż niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała - nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Wskazano, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż wnioskodawca D. J. nie podejmuje zatrudnienia, gdyż sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką - H. Z.. Matka wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] października 2006 r., z którego treści wynika, że jej niepełnosprawność istnieje od 2007 roku, a więc od 59 roku życia, natomiast zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

. nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

. w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Mając na uwadze powyższe, organ uznał, iż nie jest możliwe przyznanie stronie wnioskowanego świadczenia, gdyż nie została spełniona jedna przesłanka ustawowa, tj. niepełnosprawność matki powstała później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie trwania nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do 25 roku życia.

Ponadto Burmistrz C. wyjaśnił, że w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 Konstytucji, to jednak skutkiem tego wyroku nie jest powstanie po stronie zainteresowanych prawa do żądania przyznania im świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad osobami dorosłymi, których niepełnosprawność powstała w wieku późniejszym, niż wskazano w tym przepisie. Trybunał Konstytucyjny wskazał bowiem, że poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy wyłącznie do ustawodawcy, zaś organy administracji prowadzące postępowanie administracyjne (tj. wójt, burmistrz, prezydent miasta) obowiązane są przestrzegać norm prawa obowiązujących w zakresie prowadzonego postępowania.

W odwołaniu od powyższej decyzji D. J. wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na jej wydanie poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.

Zdaniem strony odwołującej się, przywołany wyrok odnosi się do negatywnego zakresu przepisu art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, na co wskazuje zwrot "w zakresie, w jakim różnicuje". Istotą tego rozstrzygnięcia jest uznanie za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości pominięcie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób, niż wskazanych w tym przepisie, przy czym niekonstytucyjności takiego ograniczenia Trybunał upatruje w zróżnicowaniu prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium zwróciło uwagę, że okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest legitymowanie się przez matkę strony orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, przy czym w orzeczeniu podano, iż ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 59 roku życia. Niepełnosprawność nie powstała zatem w wieku określonym w przepisie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, co zdaniem organu I instancji wyklucza przyznanie przedmiotowego świadczenia. Zdaniem organu odwoławczego orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] października 2014r., sygn. akt K 38/13, było jednak sygnałem dla ustawodawcy, aby powyższą normę zmodyfikować lecz ustawodawca dotychczas w treść art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie interweniował. Spowodowało to rozbieżności w praktyce organów administracji publicznej i judykaturze. Co więcej, poprzez niejednolite orzecznictwo, część podmiotów nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, podczas gdy pozostali - będąc w analogicznej sytuacji faktycznej i prawnej - bezskutecznie ubiegali się o ustalenie prawa do tego świadczenia.

W takiej sytuacji Kolegium wyraziło pogląd, iż zasadne jest stanowisko sądów administracyjnych, dotyczące zastosowania przepisu art. 17 ust. 1b ww. ustawy z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności m.in. w tej sprawie jednoznacznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 2016 r. (sygn. akt I OSK 1614/16, LEX nr: 2190248).

Jednakże z akt sprawy zdaniem organu odwoławczego wynika, że mąż osoby wymagającej opieki - M. Z., lat 62, jest uprawniony do renty, zaś do dnia [...].10.2019 r. był zaliczony do osób częściowo niezdolnych do pracy.

Mając zaś na uwadze przepis art. 17 ust. 5 pkt. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadzający negatywną przesłankę, w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie zaistniała negatywna przesłanka do przyznania wnioskowanego świadczenia, albowiem osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek - M. Z. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie zaś z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2014 r., sygn. akt. I OSK 1369/13 "Uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego mogą skorzystać krewni dopiero wówczas, gdy małżonek osoby wymagającej opieki jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, co uniemożliwia mu wypełnianie we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego".

W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że nie zostały spełnione warunki konieczne do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką.

W skardze do Sądu D. J. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza C. z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] oraz zasądzenie zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zaskarżonej decyzji zarzucając:

. naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. poprzez uznanie, że sam fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności, eliminuje inne osoby bliskie w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego podczas, gdy przepis ten nie eliminuje takich osób,

. art. 7, art. 77 oraz art. 80 KPA poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i niezasadne uznanie, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia.

W uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżąca podniosła, iż istotą sporu pomiędzy rozstrzygającymi sprawę organami, a autorką skargi jest zagadnienie, czy można było w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przyznać świadczenia pielęgnacyjnego córce (skarżąca) z tytułu rezygnacji z pracy w związku z opieką nad niepełnosprawną w znacznym stopniu matką w sytuacji, gdy w pozostaje ona w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zdaniem skarżącej, sam fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności, nie eliminuje innych osób bliskich w prawie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego (por. WSA w Białymstoku z dnia 26 listopada 2019 r. o sygn. akt II SA/Bk 649/19). Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych rozumiany celowościowo umożliwia uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji niepełnosprawnego w związku ze sprawowaniem nad nią opieki, nawet jeśli niepełnosprawny pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale tylko wówczas, gdy drugi małżonek - nielegitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności - nie może tej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego i jego woli. Chodzi głównie o takie sytuacje, gdy obowiązany do sprawowania opieki współmałżonek ze względu na stan zdrowia, czy wiek sam nie jest zdolny tej opieki wykonywać, a jego sytuacja materialna nie pozwala na zastąpienie świadczeń osobistych pomocą finansową pozwalającą na pokrycie kosztów opieki przez inną osobę i dokładnie taka sytuacja w ocenie skarżącej występuje w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o które wnioskowała skarżąca, przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przesłanka wyłączająca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego określona została m.in. w ustępie 5 pkt 2 lit. a ww. artykułu, określającym że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do kwestii prawidłowej wykładni przytoczonego przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. i w konsekwencji do oceny, czy dopuszczalna była w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego córce (skarżąca) osoby wymagającej opieki w związku z faktycznie sprawowaną przez nią opieką nad niepełnosprawną w znacznym stopniu matką w sytuacji, gdy wymagająca opieki matka skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ odwoławczy przyjął, iż skoro na małżonku ciąży obowiązek alimentacyjny, a świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to tym samym nie było podstaw do przyznania tego świadczenia skarżącej, albowiem wymagająca opieki matka pozostaje w związku małżeńskim, a mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ojciec został zaliczony do osób częściowo niezdolnych do pracy.

Niewątpliwie z treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wprost wynika, że w sytuacji gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało. Regulacja ta jest konsekwencją tego, że w momencie zawarcia związku małżeńskiego tworzy się szczególna relacja i więź prawna między małżonkami, która wiążę się nie tylko z uprawnieniami, ale również obowiązkami małżonków, w tym z obowiązkiem wzajemnego wsparcia i pomocy (obowiązek alimentacyjny), wyprzedzającym obowiązek alimentacyjny krewnych, co wynika z regulacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 23, art. 27, art. 60, art. 130), z którymi koresponduje art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Pozostawanie więc w związku małżeńskim, gdy małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza - co do zasady - z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku (patrz wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2462/19-dostępny j.w.). Ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wyraźnie wskazał bowiem, że zobowiązanym do opieki nad małżonkiem w pierwszej kolejności jest jego współmałżonek, chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym. Jedyny wyjątek w tym zakresie w świetle art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. dotyczy więc sytuacji, gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wiąże się z sytuacją braku możliwości dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność. Wyraźne wskazanie przez ustawodawcę, że tylko w sytuacji legitymowania się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie zostaje wyłączone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku, stanowi - jak stwierdził to NSA w ww. wyroku - wyjątek, którego nie można poddawać rozszerzającej wykładni, skoro wyjątek ten wynika z nadania przez ustawodawcę szczególnego charakteru istniejącym między małżonkami relacjom i więzom prawnym.

Uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla krewnych podopiecznego przysługuje zatem dopiero wówczas, gdy małżonek osoby wymagającej opieki jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, przez co nie jest możliwe z przyczyn obiektywnych dotyczących stanu zdrowia i sprawności małżonka, wypełnianie przez niego ustawowego obowiązku alimentacyjnego w sposób właściwy. Kryterium, które ustawodawca wskazał bezpośrednio w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., jako świadczące o braku możliwości sprawowania opieki przez współmałżonka, jest orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności współmałżonka osoby wymagającej opieki. Orzeczenie to stanowi obiektywne kryterium oceny stanu zdrowia współmałżonka, które jest wydawane przez wyspecjalizowany w tym zakresie podmiot, posiadający wiadomości specjalne z zakresu medycyny, których to wiadomości nie posiada ani Sąd, ani organy orzekające w sprawie przyznania przedmiotowego świadczenia.

W kontrolowanej sprawie bezspornym jest, że mąż osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przedłożono do akt orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, że M. Z. został zaliczony do osób częściowo niezdolnych do pracy do 31. 10. 2019r. oraz kartę leczenia szpitalnego z 18. 07.2018r. w związku z rozpoznaniem choroby nowotworowej. Nie ma natomiast żadnych dowodów potwierdzających brak możliwości sprawowania opieki nad małżonką. Skoro skarżąca chce uzyskać korzyść, która nie wynika wprost z obowiązującego przepisu, to w takim przypadku, w ocenie Sądu, organ nie ma obowiązku samodzielnie poszukiwać dowodów na okoliczności subiektywne zwłaszcza, że skarżąca nie wskazuje na żadne dowody potwierdzające brak możliwości sprawowania opieki nad matką przez ojca. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów, skoro chce wywodzić skutki prawne z danej okoliczności. Skarżąca nawet nie podaje jakiego typu problemy zdrowotne ojca aktualnie nie pozwalają na sprawowanie opieki nad matką. W tych okolicznościach uznać należy, że w sprawie zaistniała przesłanka negatywna z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., uniemożliwiająca skarżącej, jako krewnej zobowiązanej do alimentacji w dalszej kolejności po małżonku, przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem Sądu w sprawie nie wystąpiły żadne przesłanki uzasadniające odstąpienie od wykładni literalnej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Na żadną taką okoliczność nie wskazała skarżąca. Wnioskodawczyni uzasadniała swoje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie okolicznością sprawowania faktycznej opieki nad osobą niepełnosprawną. Jak podkreślono powyżej, ustawodawca jednoznacznie wskazał, że uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku przysługuje tylko w sytuacji, gdy małżonek osoby wymagającej opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a więc jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, co stanowi obiektywną przeszkodę w możliwości sprawowania opieki nad współmałżonkiem. Skarżąca nie wskazała zaś na żadne obiektywne przeszkody do sprawowania opieki przez współmałżonka osoby wymagającej opieki.

Podkreślić należy, że realizacja obowiązku alimentacyjnego może przybrać formę świadczeń osobistych, sprawowania opieki lub też może mieć wymiar finansowy, sfinansowania osoby, która w miejsce małżonka (i w ramach jego obowiązku alimentacyjnego) będzie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym współmałżonkiem. Tylko w sytuacji, gdy nie jest możliwe z przyczyn obiektywnych, niezależnych od woli współmałżonka, wypełnianie przez niego ustawowego obowiązku alimentacyjnego, możliwe jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji w dalszej kolejności, niż małżonek. Brak faktycznego, realnego wypełniania obowiązków małżeńskich, będącego wynikiem jakichkolwiek subiektywnych powodów, nie może stanowić podstawy do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego przez krewnych sprawujących faktyczną opiekę nad osobą niepełnosprawną, w sytuacji gdy współmałżonek osoby wymagającej opieki ma obiektywną możliwość sprawowania opieki, tj. pozwala mu na to stan zdrowia i wiek.

Zauważyć należy przy tym, że jedynie w sytuacji, gdy zobowiązany do sprawowania opieki współmałżonek, mimo że formalnie nie posiadał orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie był zdolny tej opieki wykonywać ze względu na swój stan zdrowia czy wiek, dotyczył występujący w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd o zasadności zastosowania wykładni celowościowej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. i przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji w związku ze sprawowaniem opieki, nawet jeśli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności (parz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Go 254/19 i przywołane w nim orzeczenia - dostępny j.w.).

W przedmiotowej sprawie skarżąca takich okoliczności nie wykazała. Nie wynikają one również z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Nie było więc w sprawie żadnych przesłanek do odstąpienia od wprost wynikających z treści przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. dyrektyw wykładni językowej, a ich zastosowanie do okoliczności sprawy nie stanowi - wbrew stanowisku skarżącej - naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa i ochrony rodziny, ani też nie świadczy o niezapewnieniu rodzinie w uzasadnionych wypadkach prawa do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych i pomocy osobom niepełnosprawnym w zabezpieczeniu egzystencji.

W tym stanie rzeczy stwierdzając, że organ dokonał prawidłowej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia wniesionej w sprawie skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Sąd orzekł o jej oddaleniu.