Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1704/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1, art. 45
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia del. WSA Hanna Kamińska (sprawozdawca), Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. & K. P. P. B. sp. z o. o. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 września 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 324/06 w sprawie ze skargi O. & K. P. P. B. sp. z o. o. w O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 17 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od O. & K. P. P. B. sp. z o. o. w O. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w G. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z 5 września 2006 r. sygn. I SA/Gd 324/06, oddalił skargę O. & K. P. P. B. sp. z o. o. w O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 17 lutego 2006 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego:

Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Inspektorat w S. działając m. in. na podstawie art. 71 a § 9 w związku z art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) - dalej jako upe - określił dłużnikowi zajętej wierzytelności - O. & K. P. P. B. sp. z o. o. - wysokość nieprzekazanej kwoty.

W zażaleniu Spółka wniosła o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosła ponadto o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od powyższego postanowienia. Uzasadniając wniosek wskazała, że przeniosła siedzibę z G. do O., gdzie na podstawie umowy najmu z dnia 17 października 2005r. wynajęła lokal biurowy przy ul. C. i pod tym też adresem od dnia 1 listopada 2005 r. znajduje się nowa siedziba spółki. Wniosek do Krajowego Rejestru Sądowego o ujawnienie zmiany siedziby spółki złożono w dniu 3 listopada 2005 r. Natomiast postanowienie z dnia 15 grudnia 2005 r. zostało doręczone na adres: G., ul. K., gdzie mieści się spółka z o.o. O, która dokonała odbioru przedmiotowego postanowienia i przekazała je adresatowi w dniu 2 stycznia 2006 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w G., postanowieniem z dnia 17 lutego 2006 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu, przywołując treść przepisu art. 58 i art. 45 ustawy z dnia 4 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) dalej jako kpa - oraz art. 34 ust. 1 pkt 3 oraz art. 14 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 17, poz. 209 z późn. zm.) wskazał, że postanowienie zostało przesłane za pokwitowaniem na znany organowi pierwszej instancji adres siedziby dłużnika zajętej wierzytelności, tj. G., ul. K.. Zauważył ponadto, że z potwierdzenia odbioru wynika, iż przesyłka zawierająca postanowienie z dnia 15 grudnia 2005 r. została doręczona w dniu 23 grudnia 2005r., a na potwierdzeniu odbioru wskazanego postanowienia znajduje się odcisk pieczątki firmowej O. & K. P. P. B. sp. z o. o. (G., ul. K.). Zdaniem Dyrektora, ze względu na to, że strona nie określiła, kiedy sąd rejestrowy wydał postanowienie w przedmiocie wpisu (a załączony odpis aktualny z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przedstawia stan na dzień 29 grudnia 2005 r., wskazując jednocześnie na dokonanie ostatniego wpisu w dniu 28 grudnia 2005 r.), doręczenie w dacie 23 grudnia 2005r. było skuteczne.

W skardze do sądu administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu naruszenie: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 45, art. 58 kpa polegające na nie wyjaśnieniu istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, komu zostało doręczone postanowienie ZUS, kiedy faktycznie skarżący zmienił siedzibę oraz przyjęciu, że nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

Skarżąca podniosła, że pomimo rozpatrzenia przez Sąd rejestrowy wniosku o zmianę siedziby spółki dopiero w dniu 28 grudnia 2005 r., faktyczna zmiana siedziby nastąpiła wcześniej. Odbioru przedmiotowego postanowienia dokonała osoba nieustalonego nazwiska, nieupoważniona do przyjmowania pism w imieniu spółki, co spowodowało naruszenie art. 45 kpa. W ocenie skarżącej, w sytuacji, gdy w miejscu doręczenia nie posiadała ona swojej siedziby i nie dokonała odbioru wyżej wskazanego postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, to stanowisko organu drugiej instancji, iż nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, jest dowolne. Powołany w uzasadnieniu przepis art. 34 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym nie ma znaczenia dla określenia przesłanek przywrócenia terminu do złożenia środka zaskarżenia. Spółka powołała się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 września 2004 r. sygn. akt V SA/Wa 1733/04, w którym stwierdzono, że dla uprawdopodobnienia braku winy w rozumieniu art. 58 § 1 kpa. decydujące jest, by przeszkody istniały przez cały czas biegu terminu przewidzianego do dokonania czynności prawnej. Natomiast nie muszą to być przeszkody niezależne od strony.

Skarżąca oświadczyła, że o doręczeniu postanowienia z 15 grudnia 2005r. dowiedziała się w dniu 2 stycznia 2006r., tym samym uprawdopodobniła brak winy w niedochowaniu terminu do wniesienia zażalenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W uzasadnieniu zakwestionowanego wyroku Sąd stwierdził, że z treści art. 45 kpa wynika, że jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. W odniesieniu do osób prawnych obowiązuje wyrażona w art. 41 kodeksu cywilnego zasada, że siedzibą osoby prawnej jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający, jeżeli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowią inaczej. Siedzibę jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej ustala się na podstawie przepisów ustawowych określających zakres ich działania, organizację itd. lub na podstawie przepisów regulaminów organizacyjnych, statutów i innych aktów tego typu. Osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby, a zatem na adres, pod którym znajduje się budynek (lokal), w którym ma siedzibę organ zarządzający, chyba że co innego wynika z ustawy, statutu lub innego aktu prawnego. Osoby prawne, do których stosuje się przepisy ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, są obowiązane we wniosku o wpis do rejestru wskazać nie tylko siedzibę, lecz także adres, co wynika z art. 38 pkt 6 lit a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym. Należy domniemywać, że siedziba i adres osoby prawnej wpisanej do rejestru jest adresem prawdziwym (art. 17 ust. 1 KRS). Sąd wskazał, że postanowienie z dnia 15 grudnia 2005 r. zostało przesłane na znany organowi pierwszej instancji adres siedziby dłużnika zajętej wierzytelności, tj. G., ul. K.. W ocenie Sądu , jeśli dotychczasowe doręczenia na wskazany powyżej adres były prawidłowe, a spółka nie wskazała innego adresu do korespondencji (także we właściwym Urzędzie Pocztowym) to należy uznać, że prawidłowe jest doręczenie w dniu 23 grudnia 2005 r. potwierdzone przez osobę dysponującą pieczęcią spółki i działającą w imieniu adresata. W orzecznictwie administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że doręczyciel pocztowy, doręczając jednostce organizacyjnej pismo, nie ma obowiązku sprawdzania, czy pismo odbiera uprawniona osoba. Obowiązkiem jednostki organizacyjnej (osoby prawnej) jest takie zorganizowanie odbioru pism, by odbioru dokonywała osoba upoważniona (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 1999 r. sygn. I SA/Po 1829/98, LEX nr 37900). Sąd wskazał przy tym, że z załączonego do akt sprawy odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego na dzień 29 grudnia 2005 r. (jak również z Monitora Sądowego i Gospodarczego z dnia 18 stycznia 2006 r. Nr 16 poz.7545) wynika, że w dniu 28 grudnia 2005 r., a zatem po dacie doręczenia przedmiotowego postanowienia, sąd rejestrowy wydał postanowienie o wpisie do rejestru zmiany siedziby spółki. W ocenie Sądu, organ administracji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a następnie dokonał na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny nie przekraczającej granic swobody prawem dozwolonej.

W skardze kasacyjnej firma O. & K. P. P. B. sp. z o. o. w O. zakwestionowała w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 5 września 2006 r i zarzuciła mu, na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 u.p.p.s.a :

- naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię tj. art. 58 § 1 kpa;

- naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 141 § 4, art. 134 § 1, 151 w zw z art. 145 § l pkt 1 lit c u.p.p.s.a., polegające na nie dopatrzeniu się przez WSA w Gdańsku naruszenia przez organa w postępowaniu administracyjnym naruszeń przepisów art. 7, 77 & 1 , 80 , 45 kpa i art. 34 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym ( Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209).

Ze względu na te naruszenia wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, że z dniem 1 listopada 2005r. spółka zmieniła swoją siedzibę. Potwierdzają tę okoliczność zgromadzone w toku postępowania administracyjnego dowody: umowa najmu zawarta przez stronę skarżącą z P. P. U.H. L. sc w O., wniosek strony skarżącej z dnia 3 listopada 2005 r o ujawnienie w KRS zmiany siedziby firmy i postanowienie Sądu Rejonowego w tym przedmiocie z dnia 28 grudnia 2005 r.

Strona skarżąca oświadczyła, że przedmiotową przesyłkę doręczono innemu podmiotowi, ponieważ na postanowieniu figuruje pieczątka spółki z o.o. O., potwierdzająca wpływ postanowienia do tej firmy w dniu 23 grudnia 2005 r. Powołując się na orzecznictwo sądowe stwierdziła, że pismo jest skutecznie doręczone spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wtedy, gdy odbioru pisma dokonała osoba upoważniona do jego odbioru. W niniejszej sprawie nie ustalono, kto z imienia i nazwiska dokonał odbioru postanowienia, a zatem nie ustalono, czy była to osoba uprawniona. Nie znajduje więc, potwierdzenia w materiale dowodowym ustalenie organu administracji, że odbioru pisma dokonała osoba upoważniona do tego przez stronę skarżącą. Organ II instancji, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa nie wyjaśnił prawdy materialnej. Nie ustalił kto dokonał odbioru postanowienia, nie przeprowadził dowodów w celu ustalenia osoby, która potwierdziła odbiór pisma i czy posiadała ona upoważnienie strony skarżącej uprawniające ją do jego odbioru. Pominięto milczeniem fakt, że na postanowieniu figuruje pieczątka firmy O., potwierdzająca wpływ tego postanowienia do jej siedziby. Skarżącą twierdzi, że Dyrektor Izby Skarbowej ustalił, z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, iż postanowienie zostało doręczone prawidłowo, czyli osobie uprawnionej do odbioru pism w rozumieniu art. 45 kpa. Domniemanie, że osoba dysponująca pieczątką strony skarżącej posiadała także upoważnienie do odbioru pism nie może mieć miejsca, ponieważ w postępowaniu organy nie ustaliły, w jakich okolicznościach osoba ta weszła w posiadanie tej pieczątki i czy odbyło się to za zgodą skarżącej. W konsekwencji błędne ustalono, że doręczenie postanowienia nastąpiło do rąk osoby uprawnionej do odbioru pism. Sąd I instancji z naruszeniem art. 141 § 4 ,art. 134 § 1, art. 151 w zw z art. 145 §1 pkt 1 lit c u.p.p.s.a. nie dopatrzył się naruszenia przez organy ZUS i Dyrektora Izby Skarbowej w G. wskazanych przepisów postępowania , a mianowicie art. 7 , art. 77 § 1, art. 80, art. 45 kpa , co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca zauważyła przy tym, że niezwłocznie po przeniesieniu siedziby spółki wystąpiła w dniu 3 listopada 2005r. do Sądu Rejonowego w O. Wydział KRS o ujawnienie zmiany w rejestrze przedsiębiorców. Bez zwłoki dołożyła należytej staranności, aby zmianę siedziby i adresu spółki ujawnić w rejestrze przedsiębiorców. Sporne postanowienie, wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., było pierwszym aktem kierowanym do skarżącej przez ten organ, natomiast skarżąca nie kierowała do tego organu wcześniej żadnej korespondencji. Nie można zatem mówić, że wobec tego organu zaniedbała obowiązku powiadomienia o zmianie siedziby. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, nie może mieć miejsce naruszenie przez skarżącą, przepisu art. 34 ust 1 pkt 3 ustawy o KRS. Organy obu instancji z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 kpa nie wyjaśniły okoliczności dotyczących nie zawiadomienia przez skarżącą organu ZUS o zmianie siedziby, pominęły przy ocenie materiału dowodowego fakt, że postanowienie wpłynęło do firmy O. spółka z o.o w G. i w związku z tym przyjęły z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Skarżąca przy tym wskazała, że brak winy powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jaki można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. orz. SN z dnia 19 czerwca 1962 r. sygn. CZ 35/62), a nie wedle kryterium przeszkód obiektywnych. Spółka powołała się na wyrok WSA z dnia 2 września 2004 r., sygn. V SA/WA 1733/04, w którym Sąd stwierdził, że nie można się zgodzić z taką interpretacją przepisu art. 58 § 1 kpa, która dla uprawdopodobnienia braku winy i uznania dopuszczalności przywrócenia terminu wprowadza warunek niezależnych od strony przeszkód. W konkluzji autor skargi kasacyjnej stwierdził, że strona w toku postępowania administracyjnego wykazała, że nie mogła złożyć zażalenia na przedmiotowe postanowienie w terminie, ponieważ postanowienie to nie zostało jej doręczone.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko wyrażone w postępowaniu administracyjnym i wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - dalej jako u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. To zaś oznacza, że jest związany podstawami kasacyjnymi zawartymi w skardze, a z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania sądowego.

W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą takie okoliczności. Przechodząc do oceny podstaw kasacyjnych trzeba zauważyć, że wnoszący skargę kasacyjną kwestionuje w istocie naruszenie przepisów procesowych. Przepis art. 58 § 1 kpa należy zaliczyć do przepisów regulujących postępowanie. W takim przypadku należy zbadać, czy doszło do naruszenia wskazanego przepisu, przyjmując że skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, błędnie nazwany zarzutem naruszenia prawa materialnego.

Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że wnoszący skargę kasacyjną kwestionuje w istocie trafność oceny Sądu, co do skuteczności doręczenia postanowienia z 15 grudnia 2005 r., ze względu na okoliczność, iż skarżąca spółka w dacie doręczenia tj. 23 grudnia 2005r. nie miała już siedziby pod adresem, pod którym dokonano doręczenia.

Nie udało się jednak wnoszącemu skargę kasacyjną wykazać błędu Sądu I instancji w ocenie sprawy. Zgodnie z treścią przepisu art. 45 kpa jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że na potwierdzeniu odbioru postanowienia z 15 grudnia 2005 r., widnieje pieczęć adresata przesyłki - O. & K. oraz własnoręczny podpis osoby odbierającej przesyłkę( k. 62 akt admin.) Fakt ostemplowania postanowienia prezentatą spółki O. nie ma dla sprawy żadnego znaczenia, ponieważ na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki poleconej znajduje się pieczęć skarżącej spółki. Stąd też dodatkowe postępowanie dowodowe organów administracji w tym zakresie było zbędne, gdyż nie mogło prowadzić do wzruszenia oceny prawidłowości doręczenia. Zatem w zaistniałej sytuacji nie można podnosić skutecznie zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, czy art.80 kpa.

Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 6 lipca 1999 r. [I SA/Po 1829/98, LEX nr 37900] "listonosz, doręczając jednostce organizacyjnej pismo, nie ma obowiązku sprawdzania, czy pismo odbiera uprawniona osoba. To znaczy, że obowiązkiem jednostki organizacyjnej (osoby prawnej) jest takie zorganizowanie odbioru pism, by odbioru dokonywała osoba upoważniona." (por tez wyrok NSA z dnia 31 stycznia 1997 r., I SA/Lu 514/96, czy wyrok WSA w Warszawie z 26 maja 2004 r. sygn. III SA 3374/02, wyrok NSA z 19 września 2003 r. sygn. III SA 3253/02). Doręczenie pisma osobie prawnej jest skuteczne, jeżeli pismo odebrał jej pracownik poświadczając odbiór własnoręcznym podopisem i pieczątką firmową. Nie jest istotne, czy pracownik miał do tego pełnomocnictwo. Uzasadniony jest zatem pogląd, że to strona odpowiada za winę osób, którymi się posługuje (por wyrok NSA z 21 września 2007 r. sygn. I FSK 1152/06). Nawet gdyby osoba odbierająca korespondencję dla adresata, nie była upoważniona do jej odbioru, to jeżeli dysponuje pieczęciami jednostki i potwierdza odbiór korespondencji, to można przyjąć domniemanie faktyczne, iż jest ona upoważniona do odbioru pism (por. podobnie postanowienie NSA z 18 października 2007 r. sygn. II FZ 478/07). Domniemania tego skarżąca nie podważyła.

Zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o krajowym rejestrze sądowym, podmioty wpisane do rejestru są zobowiązane umieszczać w oświadczeniach pisemnych, skierowanych do oznaczonych osób, określone dane: m.in. siedzibę i adres. Zgodnie z art. 14 przywołanej ustawy podmiot zobowiązany do złożenia wniosku o wpis nie może powoływać się wobec osób trzecich, działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru. Sam wpis- zgodnie z art. 20 - uważa się za dokonany z chwilą zamieszczenia w Rejestrze. W ocenie Sądu Odwoławczego trafnie zauważył Sąd I instancji, że ostatni wpis do krajowego rejestru sądowego nastąpił 28 grudnia 2005 r., czyli po dacie doręczenia spornego postanowienia. Do tego momentu doręczenie przedmiotowego postanowienia, w przypadku braku informacji o innym adresie do doręczeń, jest skuteczne.

Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 58 § 1 kpa stronna powinna uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przy czym przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego do dokonania danej czynności. W analizowanej sprawie, strona nie uprawdopodobniła braku winy, ponieważ mimo faktycznej zmiany siedziby od 1 listopada 2005r. nie wskazała nowego adresu do korespondencji, chociażby we właściwym Urzędzie Pocztowym. Z akt administracyjnych wynika ponadto, że korespondencja była odbierana pod dotychczasowym adresem przez osobę dysponującą pieczęcią firmową spółki.

Mając powyższe na uwadze należało, na podstawie art. 184 u.p.p.s.a orzec, jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 u.p.p.s.a. i art. 205 §2 u.p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 Nr 163, poz.1349 ze zm.)