Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt SA/Wr 185/94
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1994-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Samorząd terytorialny
Podatki inne
Powołane przepisy: article: art. 19 w zw. z art. 15
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: 1. Przewidziana w art. 19 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ delegacja do określenia przez rady gmin zasad ustalenia i poboru oraz wysokości stawek opłaty targowej nie obejmuje upoważnienia do ustanawiania zasad odpowiedzialności inkasentów i zarządców targowisk za nierozliczenie się z pobranych opłat z organami gminy.

2. Opłata targowa jest zobowiązaniem podatkowym w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/ i określone w tej ustawie zasady odpowiedzialności inkasentów za pobrane podatki mają również zastosowanie do odpowiedzialności inkasentów opłaty targowej, pobieranej na rzecz gminy.

3. Odbiór biletów opłaty targowej przez inkasenta nie może być oceniony jako równoznaczny z pobraniem opłaty.

TEZY

1. Przewidziana w art. 19 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ delegacja do określenia przez rady gmin zasad ustalenia i poboru oraz wysokości stawek opłaty targowej nie obejmuje upoważnienia do ustanawiania zasad odpowiedzialności inkasentów i zarządców targowisk za nierozliczenie się z pobranych opłat z organami gminy.

2. Opłata targowa jest zobowiązaniem podatkowym w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/ i określone w tej ustawie zasady odpowiedzialności inkasentów za pobrane podatki mają również zastosowanie do odpowiedzialności inkasentów opłaty targowej, pobieranej na rzecz gminy.

3. Odbiór biletów opłaty targowej przez inkasenta nie może być oceniony jako równoznaczny z pobraniem opłaty.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą w sprawie wysokości opłaty targowej na terenie miasta W. Rada Miejska na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ oraz art. 15 i art. 19 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 8 poz. 31 ze zm./, określiła stawki i zasady pobierania opłat targowych. W par. 9 uchwały ustalono warunki i tryb rozliczenia się i przekazywania do kasy Urzędu Miejskiego pobranych opłat targowych przez zarządców targowisk i inkasentów wyznaczonych przez Zarząd Miasta.

W przepisie par. 9 ust. 4 uchwały postanowiono:

"Nierozliczenie się z pobranych biletów opłat targowych w terminie wskazanym w par. 9 ust. 2 i 3 powoduje powstanie zaległości podatkowych oraz obowiązek uiszczenia odsetek za zwłokę".

Rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda, na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./, stwierdził nieważność par. 9 ust. 4 uchwały Rady Miejskiej.

Wojewoda stwierdził, że postanowienie to narusza art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż podmiotem zobowiązanym do opłaty targowej są osoby dokonujące sprzedaży na targowisku, a nie osoby inkasujące należną opłatę. Natomiast obowiązek rozliczenia się z pobranych opłat wynika bądź z umowy o pracę, jeśli inkasentem jest pracownik, bądź z innej umowy. Tryb pobierania opłaty targowej nie został zresztą szczegółowo w uchwale unormowany, co powoduje także trudności w interpretacji regulacji par. 9 uchwały.

Rozstrzygnięcie nadzorcze zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego imieniem gminy miejskiej Przewodniczący Rady Miejskiej wnosząc o uchylenie tego rozstrzygnięcia.

Gmina zarzuciła, że ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych nie reguluje odpowiedzialności inkasentów opłaty targowej za pobraną opłatę. Odpowiedzialność ta wynika natomiast z art. 14 ust. 1 i art. 15 w związku z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/.

Treść postanowienia par. 9 ust. 4 uchwały Rady Miejskiej znajduje oparcie w powyższych przepisach i jest zgodna z prawem.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał swój pogląd, że par. 9 ust. 4 uchwały Rady Miejskiej jest niezgodny z prawem. Według art. 15 podstawą odpowiedzialności inkasenta jest zaniechanie pobrania bądź niewpłacenie pobranego podatku właściwemu organowi. Okoliczność nierozliczenia się przez inkasenta z pobranych biletów może co najwyżej stanowić podstawę do wszczęcia postępowania wyjaśniającego w tym przedmiocie, a nie bezpośrednie orzekanie o jego odpowiedzialności. Rada gminy nie jest uprawniona do określenia warunków takiej odpowiedzialności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Uchwała Rady Miejskiej w sprawie wysokości stawek opłaty targowej na terenie miasta jest przepisem gminnym wykonawczym w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym.

Podstawową zasadą stanowienia przepisów wykonawczych jest zamieszczenie w nim jedynie przepisów, regulujących sprawy przekazane w upoważnieniu, zawartym w ustawie, do unormowania tym aktem. Zasada ta wyrażona została w par. 77 ust. 1 zasad techniki prawodawczej, stanowiącej załącznik do uchwały Nr 147 Rady Ministrów z dnia 5 listopada 1991 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej /M.P. nr 44 poz. 310/. Wprawdzie uchwalone przez Radę Ministrów zasady techniki prawodawczej mają bezpośrednie zastosowanie przy opracowywaniu projektów ustaw i projektów aktów normatywnych naczelnych i centralnych organów administracji państwowej to jednak winny być one wykorzystywane także przy opracowywaniu i stanowieniu przepisów gminnych przez rady gmin. Zasady te uwzględniają zresztą dorobek orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w zakresie kontroli zgodności z ustawami rozporządzeń wykonawczych, wydawanych na podstawie delegacji ustawowej.

Przepis art. 19 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych upoważnia rady gmin do:

1/ określania zasad ustalania i poboru oraz terminy płatności i wysokości stawek opłat określonych w ustawie.

2/ zarządzania poboru tych opłat w drodze inkasa oraz określania inkasentów i wysokości wynagrodzenia za inkaso,

3/ wprowadzania innych niż wymienionych w ustawie zwolnień od opłat lokalnych.

Przewidziana w art. 19 w związku z art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych delegacja do określania przez rady gmin zasad ustalania i poboru oraz wysokości stawek opłaty targowej nie obejmuje upoważnienia do ustanowienia zasad odpowiedzialności inkasentów i zarządców targowisk za nierozliczenie się z pobranych opłat z organami gminy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Gmina zasadnie podniosła, że odpowiedzialność inkasentów za pobrane podatki uregulowana została w art. 14 ust. 4 i art. 15 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Opłata targowa jest zobowiązaniem podatkowym w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych i określone w tej ustawie zasady odpowiedzialności inkasentów za pobrane podatki mają również zastosowanie do odpowiedzialności inkasentów opłaty targowej, pobieranej na rzecz gminy.

W wyroku z dnia 16 czerwca 1992 r., II SA 99/92 - ONSA 1993 Nr 2 poz. 44 - Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział pogląd, że uchwała rady miejskiej nie może regulować raz jeszcze tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie. Podobnie w par. 77 ust. 4 powołanych wyżej zasad techniki prawodawczej sformułowana została teza, że w akcie wykonawczym nie powinno się powtarzać przepisów ustawy.

Określony w par. 9 ust. 4 uchwały Rady Miejskiej zakres odpowiedzialności inkasenta opłaty targowej został nadto wyraźnie rozszerzony w porównaniu do zakresu odpowiedzialności inkasenta za podatki pobrane i nie wpłacone na właściwy rachunek ustalonego w art. 14 ust. 4 i art. 15 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Obciążenia inkasenta opłaty targowej odpowiedzialnością z tytułu niepobrania i niewpłacenia na właściwy rachunek opłat targowych do wysokości nominalnej wartości wydanych mu biletów opłaty targowej nie znajduje oparcia w przepisach art. 14 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zgodnie z tym przepisem inkasent odpowiada całym swoim majątkiem za podatki pobrane i nie wpłacone na właściwy rachunek. Odbiór biletów opłaty targowej przez inkasenta nie może być oceniony jako równoznaczny z pobraniem tej opłaty.

Wobec powyższego skargę należało oddalić na zasadzie art. 207 par. 5 w związku z art. 216a par. 1 Kpa i art. 98 ust. 4 ustawy o samorządzie terytorialnym.