Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2382/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Służba Bezpieczeństwa
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2016 poz 708
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art. 24 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2021 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. o odmowie wyłączenia stosowania wobec W. L. (skarżącego) art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 723; dalej jako "ustawa zaopatrzeniowa".

Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

Skarżący wnioskiem z dnia [...] stycznia 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazał, iż zasadność jego złożenia potwierdzają akta personalne strony. Zaznaczył, że krótkotrwale pełnił służbę w jednostkach Milicji Obywatelskiej, by następnie służyć w Policji województwa [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Ww. decyzja została doręczona stronie w dniu [...] lutego 2019 r.

Od ww. decyzji wnioskiem z dnia [...] lutego 2019 r. (data wpływu do organu: [...] lutego 2019 r.) strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe rozstrzygnięcie.

Wyrokiem z dnia 28 listopada 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 1073/19) uchylił zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]. Wyrok stał się prawomocny od dnia [...] lutego 2020 r. Akta sprawy wraz z wyrokiem wpłynęły do organu w dniu [...] maja 2020 r.

W wykonaniu wyroku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] z odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W treści uzasadnienia przedmiotowej decyzji organ wskazał, iż służba skarżącego przed dniem [...] lipca 1990 r., uznana za służbę na rzecz totalitarnego państwa, nie była pełniona krótkotrwale, natomiast wnioskodawca spełniał przesłankę z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.

W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przedmiotowa sprawa nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z powyższego przepisu ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem skarżącego ogólnie obowiązującego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Analiza zgromadzonego materiału wykazała bowiem, że skarżący utożsamiał się z ustrojem totalitarnym. Rozpoczął on służbę w Służbie Bezpieczeństwa świadomie, z własnej inicjatywny, co potwierdza wniosek z dnia [...] sierpnia 1987 r. i nie podejmował żadnych działań mających na celu usunięcie go z etatu SB, zaś zakończenie służby w tej formacji związane było ze zmianami ustrojowymi i reorganizacją oraz likwidacją struktur SB w terenie. W dokumentach przekazanych przez Instytut Pamięci Narodowej odnaleźć można informację, że skarżący należał do PZPR i ZMSP. Jednocześnie w dnia [...] lutego 1989 r. skarżący zwrócił się z prośbą o wyrażenie zgody na podjęcie studiów w Wyższej Szkole Oficerskiej im. [...] w L. w systemie zaocznym. Poza tym skarżący przez okres służby w SB, m.in. ukończył kurs "0" dla nowo przyjętych funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa, uzyskał dodatek specjalny, który był podwyższany, kształcił się w Wyższej Szkole Oficerskiej im. [...] w L., został wyróżniony przez Szefa RUSW w G. za "szczególne zaangażowanie w pracy operacyjnej oraz realizację planu rocznego (...)".W. związku z powyższym, postawa skarżącego związana z pełną świadomością aktywnego uczestnictwa w Służbie Bezpieczeństwa, a także pozostawania w jej strukturze przez ponad 2 lata, w ocenie organu, nie kwalifikuje sprawy jako "szczególnie uzasadnionego przypadku". Biorąc pod uwagę ocenę zgromadzonego materiału, organ I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a wskazana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Jednocześnie całokształt służby ww., a w szczególności jej charakter przed dniem 31 lipca 1990 r., wyżej opisana postawa zainteresowanego w okresie służby w strukturach Służby Bezpieczeństwa, w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przesądzają, że niniejsza sprawa nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ww. ustawy, skutkujących wyłączeniem stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W dniu [...] grudnia 2020 r. (data nadania w placówce pocztowej), z zachowaniem ustawowego terminu skarżący przesłał do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. o odmowie wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W treści uzasadnienia organ wskazał, iż skarżący pełnił służbę w okresie od dnia [...] lipca 1984 r. do dnia [...] lutego 2009 r. (tj. 24 lata, 7 miesięcy i 16 dni), z czego na rzecz totalitarnego państwa od dnia [...] grudnia 1987 r. do dnia [...] stycznia 1990 r., tj. przez okres 2 lat i 2 miesięcy. Dodatkowo do wysługi emerytalnej ww. doliczony został okres zasadniczej służby wojskowej wynoszący 1 rok, 8 miesięcy i 28 dni (od dnia [...] września 1979 r. do dnia [...] czerwca 1981 r.). Skoro wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres ponad 2 lata, co stanowi około 11 % całkowitego okresu służby, to okresu tego nie można uznać za krótkotrwały, bowiem trudno tu mówić o "chwilowości", czy "przejściowości", a służba z pewnością nie nosiła znamion "tymczasowości". Przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Wskazanego ponad 2-letniego okresu służby nie można uznać za krótkotrwały, ponieważ nie sposób scharakteryzować go, jako odpowiadający wskazanej wyżej wykładni językowej.

Jak wynika z kopii akt osobowych skarżącego przekazanych za pismem z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] oraz z dnia [...] października 2020 r. znak: ([...] przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu we wniosku z dnia [...] września 1987 r. skarżący napisał: "Proszę o wyrażenie zgody na przeniesienie mnie do pracy w Służbie Bezpieczeństwa. Prośbę swą motywuję zainteresowaniami problematyką życia codziennego objętą działalnością Służby Bezpieczeństwa". Należy zatem podkreślić, iż służba skarżącego była służbą podjętą nieprzypadkowo, lecz w pełni świadomie oraz ze względu na ponad 2-letni okres jej pełnienia - trwałą. Wskazany czas realizacji obowiązków służbowych na rzecz totalitarnego państwa nie miał charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego i z całą pewnością strona przez ten okres dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką przydzielonych zadań oraz ich charakterem. Wskazać należy również, że skarżący nie podjął działań, zmierzających do przeniesienia go z etatu SB, lecz kontynuował aktywność zawodową w charakterze funkcjonariusza tej formacji. Ponadto wnikliwa analiza akt przedmiotowej sprawy bezsprzecznie dowiodła, iż zakończenie wskazanego okresu pełnienia przez skarżącego służby na rzecz państwa totalitarnego z dniem [...] stycznia 1990 r. nie wynikało z jego woli, ale z likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce. Uwzględniając przedstawione fakty organ stwierdził, że strona nie spełnia wymogu przewidzianego w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, bowiem służba pełniona przed dniem 31 lipca 1990 r., uznana za służbę na rzecz totalitarnego państwa, nie była pełniona w sposób krótkotrwały. Okres służby na rzecz totalitarnego państwa został ww. ustalony przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (zaświadczenie Nr [...] z dnia [...] maja 2018 r.) w oparciu o posiadane materiały źródłowe, wobec czego rolą organu nie było weryfikowanie prawidłowości tego dokumentu.

Odnosząc się natomiast do przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej organ stwierdził, iż jej ocena winna każdorazowo być opracowana na podstawie charakteru zadań wykonywanych przez funkcjonariusza oraz sposobu ich realizacji i stopnia zaangażowania. Do dokonania oceny spełnienia przez stronę przesłanki "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. (...)" organ wziął pod uwagę stanowisko Komendanta Głównego Policji zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. zawarte w "Informacji dotyczącej przebiegu służby" z dnia [...] listopada 2017 r. Komendant Główny Policji w swoim wystąpieniu stwierdził, że skarżący rzetelnie realizował zadania i obowiązki w trakcie pełnienia służby w Policji po dniu 12 września 1989 r., na co wskazują informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne, wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. W posiadanych zasobach archiwalnych brak jest dokumentów potwierdzających jego udział w zdarzeniach, które mogły stanowić, zagrożenie dla życia i zdrowia, jak również nie były wydawane zaświadczenia uprawniające do podwyższenia emerytury zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno- Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 734, z późn. zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.

Organ wskazał, iż z "Informacji dotyczącej przebiegu służby (...)" z dnia [...] listopada 2017 r. wynika, iż skarżący rzetelnie realizował zadania i obowiązki w trakcie pełnienia służby w Policji po dniu 12 września 1989 r. W aktach sprawy nie stwierdzono wzmianek dot. wszczynania i prowadzenia w stosunku do wnioskującego postępowań karnych oraz karno-skarbowych. W ww. stanowisku zawarto informacje o otrzymanych przez stronę w trakcie pełnienia służby awansach, podwyżkach dodatku służbowego/funkcyjnego oraz licznych nagrodach pieniężnych. W pkt VIII niniejszego pisma zaznaczono m.in., że skarżący "»(...) może pracować na samodzielnym stanowisku, ma predyspozycję do kierowania zespołem ludzkim (...) może być mianowany na wyższe stanowisko służbowe, (...) przydatny na zajmowanym stanowisku - dobrze realizuje zadania i czynności służbowe, ze względu na przygotowanie zawodowe oraz predyspozycje byłby przydatny na stanowisku naczelnika Sekcji Kryminalnej (...)«. Jednocześnie należy wskazać, iż z dokumentów archiwalnych wynika, że skarżący został odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi (data nadania: 2003 r.).

Uwzględniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie miał podstaw do stwierdzenia, że przesłanka określona w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej nie została spełniona.

W ocenie organu w przypadku skarżącego w rozpatrywanym stanie faktycznym przesłanki przewidziane w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej nie zostały spełnione łącznie - sprawa nie może stanowić "szczególnie uzasadnionego przypadku", a zatem organ nie ma możliwości wyłączenia w stosunku do ww. stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Zdaniem organu analiza materiału dowodowego (stanowiącego kopię akt osobowych o sygn. [...]), pozwala na stwierdzenie, iż zainteresowany utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, co nie pozostaje bez znaczenia w kontekście dokonywania przez organ oceny, czy sprawa stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek", umożliwiający zastosowanie wobec skarżącego ww. przepisu. Wskazuje na to m.in. zapis we wniosku personalnym o podwyższenie dodatku specjalnego do kwoty 1 200 zł z dniem [...] lipca 1988 r" z którego wynika, że skarżący wykazywał "(...) zaangażowanie i własną inicjatywę w pracy operacyjnej. Właściwie organizuje pracę w kontrwywiadowczym zabezpieczeniu terenu i organizacji źródeł informacji – pozyskał 2 t.w. (...)". Podobnie w opinii służbowej za okres od lutego 1988 do [...] lutego 1989 r., sporządzonej przez Zastępcę Szefa RUSW ds. SB w G. stwierdzono, że: "(...) Prowadzi sprawy operacyjne oraz organizuje środki pracy operacyjne - gdzie osiąga zadawalające rezultaty. W opiniowanym okresie założył sprawę operacyjną oraz pozyskał 3 t.w. (...)". Z kolei we wniosku personalnym z dnia [...] maja 1989 r., dot. podwyższenia dodatku specjalnego do kwoty 5000 zł widnieje zapis, że skarżący: "(...) jest wyróżniającym się pracownikiem w podstawowych działaniach operacyjnych. Do miesiąca maja br. wykonał roczny plan pozyskań (....) Posiada również dobre rozpoznanie kontrwywiadowcze na powierzonym odcinku pracy (...)". Biorąc pod uwagę przytoczone argumenty organ stwierdził, że skarżący był funkcjonariuszem operacyjnym, merytorycznym, wykonującym zadania związane z istotą funkcjonowania Służby Bezpieczeństwa. Nie był on pracownikiem realizującym obowiązki o charakterze technicznym, niewymagającym zaangażowania. Niewątpliwie identyfikował się on z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego, na co organ zwrócił już uwagę w decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. Wnioskujący w okresie od dnia [...] grudnia 1987 r. do dnia [...] stycznia 1990 r., pełnił służbę w jednostkach organizacyjnych SB na stanowisku inspektora Referatu II SB RUSW w G. oraz był słuchaczem WSO MSW w L.

tj. w jednostkach enumeratywnie wymienionych w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej. W zakresie powyższej kwestii wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 748/19, w którym stwierdził, iż w świetle art. 13b ustawy zaopatrzeniowej "(...) wystarczające jest wykazanie, że wnioskodawca pełnił służbę w jednej z enumeratywnie wymienionych w nim instytucji czy formacji, która to służba musi być uznana za służbę na rzecz totalitarnego państwa i organ nie posiada w tym zakresie żadnej swobody. Godzi się zatem przyjąć, iż wystarczający jest sam fakt pełnienia służby w tych instytucjach i formacjach, natomiast rzeczywisty charakter zadań i obowiązków funkcjonariusza jest obojętny w świetle art. 13b ustawy zaopatrzeniowej." Zdaniem organu nie bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje również fakt przynależności skarżącego do PZPR (co wynika z opinii służbowej za okres od lutego 1988 r. do [...] lutego 1989 r., w której wskazano, że (...) Jest członkiem PZPR i bierze udział w życiu społeczno-politycznym tut. jednostki (...) ". oraz do ZSMP (zgodnie z arkuszem słuchacza z 1985 r. Nr [...]). Pozwala to na stwierdzenie, iż zainteresowany utożsamiał się z ustrojem totalitarnym. Skoro wnioskodawca przystąpił do PZPR to niewątpliwie nawiązał on ówcześnie nie tylko stosunek prawny w ramach służby państwowej, lecz identyfikował się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego. Postawa ww. związana z pełną świadomością aktywnego uczestnictwa w strukturach Służby Bezpieczeństwa, w ocenie organu nie kwalifikuje sprawy jako "szczególnie uzasadnionego przypadku", pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z przepisu ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy ogólnie obowiązującego art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy.

Ustosunkowując się do zarzutów strony w zakresie naruszenia przez organ przepisów i proceduralnych, organ stwierdził, że nie znajdują one uzasadnienia.

W analizowanej sprawie organ przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej zebrał cały potrzebny materiał dowodowy, rozpatrzył go, zapewnił stronie udział w postępowaniu - informując o każdej podjętej czynności oraz umożliwiając zapoznanie się z całością akt sprawy. Skarżący nie skorzystał ze swojego uprawnienia. W zaskarżonej decyzji wyjaśniono stan faktyczny i prawny sprawy, w uzasadnieniu wskazano i przeanalizowano podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Decyzja zawierała wszystkie elementy wymagane w oparciu o art. 107 § 1 Kpa. Organ I instancji nie naruszył zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, w sposób wystarczający zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, i ocenił, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że zasadnym jest odmowa zastosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Ponadto organ wskazał, że ustawa zaopatrzeniowa przewiduje tryb ustalania faktu pełnienia przez daną osobę służby na rzecz totalitarnego państwa, przypisując te kompetencje wyłącznie Instytutowi Pamięci Narodowej. Nawiązując do argumentów skarżącego dot. zaangażowania w realizację obowiązków podczas pełnienia służby w Policji, a także otrzymywania w toku wyróżnień oraz odznaczeń (Brązowy Krzyż Zasługi), stwierdzić należy, że organ nie kwestionuje przebiegu służby i rzetelnego wykonywania zadań służbowych. Na uwzględnienie i uznanie zasługuje fakt, że ww. przyznawano podwyżki uposażenia zasadniczego, dodatku służbowego i funkcyjnego, nadawano wyższe stopnie służbowe, wyróżniono nagrodami pieniężnymi oraz odznaczeniem państwowym. Powyższe okoliczności zostały uwzględnione przez organ w decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymuje rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej, w której wyjaśniono wszystkie okoliczności mające istotne znaczenie w sprawie.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy Decyzji Nr [...] Ministra. Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie z [...] grudnia 2020 roku. Natomiast w razie uznania, iż decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wnosił o stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji i utrzymanego nią w mocy orzeczenia organu I instancji.

Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj. art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., polegające na zaniechaniu zastosowania z urzędu tego przepisu wobec pracownika organu prowadzącego postępowanie w jego sprawie. Wskazał na ten fakt sposób zapisywania sygnatury akt postępowania z użyciem liter "MP". Ponadto organ zaniechał zastosowania z urzędu tego przepisu wobec P. P., piastuna stanowiska Zastępcy Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Organizacji MSWiA, który wydał Decyzję Nr [...] z up. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie z dnia [...] stycznia 2019 roku, a która to Decyzja została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SAB/Wa 1073/19).

W przypadku uznania przez Sąd, że stanowisko skarżącego w kwestii wskazanej powyżej jest błędne, zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. Naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy):

1) tj. naruszenie art. 10 § 1 i 2 k.p.a. poprzez całkowite pozbawienie strony czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia jej wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

2) tj. naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;

3) tj. naruszenie art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie;

4) tj. naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 106 § 5 k.p.a. polegające na pozbawieniu strony prawa do kontroli przebiegu procesu współdziałania organów (Prezes INP), a zwłaszcza do wypowiedzenia się, co do treści dokumentów przekazanych przez ten organ poprzez złożenie;

5) tj. naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji, na mocy art. 77 § 1 k.p.a., obowiązkowi w tym zakresie, i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.;

6) tj. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nie ustalenie przez organ, przed wydaniem decyzji, zgodnych z prawem kryteriów, według których będzie uznaniowo kwalifikował krótkotrwały okres służby oraz poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i w konsekwencji nieodpowiednie, nieproporcjonalne wyważenie interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, w efekcie przyjęcie nadrzędności interesu społecznego nad interesem indywidualnym,

7) tj. naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nie rozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest odebranie stronie uprawnienia, tj. odmowa wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, podczas gdy w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym rozstrzygnięciu tych wątpliwości na korzyść strony nie sprzeciwiają się sporne interesy stron albo interesy osób trzech, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ,

8) tj. naruszenie art. 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;

9) tj. naruszenie art. 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia odwołującego o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z dokumentów przynajmniej na siedem dni przed terminem, przez co doszło do naruszenia uprawnienia strony do prawa udziału w przeprowadzeniu dowodu - vide § 2 cytowanego przepisu, a tym samym oczywistego naruszenia przepisu art. 81 k.p.a.;

10) tj. naruszenie art. 86 k.p.a. poprzez nie przesłuchanie strony pomimo wątpliwości organu w zakresie zaangażowania strony w proces demokracji życia w latach 80-tych przy jednoczesnym wyczerpaniu możliwości dowodowych;

11) tj. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niedokonanie wykładni pojęć niedookreślonych wymienionych w art. 8a ust.l ustawy zaopatrzeniowej, nie ocenienie wystąpienia zawartych w tym przepisie przesłanek w odniesieniu do przedstawionych okoliczności faktycznych sprawy oraz złożonych wniosków dowodowych;

12) tj. naruszenie art. 107§ 1 i 3 kpa, poprzez zaniechanie umieszczenia w zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego zajętego stanowiska, ze wskazaniem na konkretne przepisy prawa materialnego, jak również nie wskazaniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

13) tj. naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 roku w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia wraz z wytycznymi w zakresie stosowania przepisów postępowania oraz właściwej wykładni przepisów prawa;

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego (mających istotny wpływ na wynik sprawy):

1) art. 8a ust. 1 u.o.z.e. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało przyjęciem, iż pomimo spełnienia przez skarżącego dwóch przesłanek wynikających z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2, nie została spełniona przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku", podczas gdy w świetle powyższego przepisu "szczególnie uzasadniony przypadek" nie stanowi trzeciej przesłanki warunkującej wyłączenie wobec skarżącego przepisu art. 15c, art. 22a i art. 24a u.o.z.e.,

2) art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.z.e. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało przyjęciem, iż dla zastosowania instytucji wyłączenia art. 15c, 22a i 24a u.o.z.e. niezbędne jest łączne zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.z.e., w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że dla zastosowania instytucji wyłączenia art. 15c i 22a u.o.z.e, wystarczające jest zaistnienie choćby jednej z przesłanek wskazanych w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.z.e.,

5) art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z art. 7a § 1 k.p.a., poprzez błędną wykładnię klauzuli generalnej "krótkotrwałość służby", bez uwzględnienia korzystnej dla skarżącego wykładni tego przepisu, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do treści ww. norm prawnych, które to wątpliwości winny być interpretowane na korzyść skarżącego,

6) art. 13 lit "b" ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 288) o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) poprzez błędne zastosowanie, gdyż jednostka w której skarżący pełnił służbę w okresie [...].12.1987 r. – [...].01.1990 r., tj. Referat II w Rejonowym Urzędzie Spraw Wewnętrznych nie znajduje się w katalogu jednostek,

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący domagał się:

1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b p.p.s.a., uwzględnienia skargi

i uchylenia zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości;

2) na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., uwzględnienia skargi i stwierdzenia nieważności decyzji organu II instancji w całości, a na wypadek uznania przez sąd, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, jej uchylenia;

3) na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., uwzględnienia skargi i stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji organu II instancji z naruszeniem prawa;

4) na podstawie art. 90 § 1 p.p.s.a. rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym;

5) orzeczenia, na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 201 Ir. Nr 34, poz. 173) w związku z art 149 p.p.s.a., że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu,

6) przyznania od organu na rzecz skarżącego, na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sumy pieniężnej w pełnej wysokości kwoty określonej w art. 154 § 7 p.p.s.a..

Skarżący wnosił również o uznanie, że prowadzenie postępowania przez organ, przez okres przekraczający cztery lata, wbrew przepisom i wytycznym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, oraz wbrew utrwalonej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi tortury psychiczne.

W uzasadnieniu skargi rozwinął poszczególne jej zarzuty.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Skarżący złożył replikę na odpowiedź na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie podlegała uwzględnieniu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w ocenie Sądu nie doszło

do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż przepis ten dotyczy sytuacji, gdy dany pracownik brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, od której złożono wniosek

o ponowne rozpoznanie sprawy lub odwołanie, a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Udział pracownika w wydaniu decyzji, która następnie została uchylona przez sąd nie powoduje jego wyłączenia w kolejnym nowym postępowaniu dotyczącym wniosku skarżącego.

Przystępując do dalszej oceny skargi należy wskazać, że w sprawie tej organ wykonał wskazania WSA w Warszawie zawarte w wyroku

z dnia 28 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1073/19. Minister dokonał prawidłowej wykładni art. 8a ustawy o zaopatrzeniu, powołując się przy tym na pogląd zaprezentowany w wyroku NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19.

W ocenie Sądu w sprawie tej organ nie naruszył też przepisów prawa procesowego w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Organ uwzględnił cały materiał dowodowy i na jego podstawie stwierdził, że przypadek skarżącego nie stanowi przypadku szczególnie uzasadnionego, o którym mowa w art. 8a ustawy

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Zgodnie z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu ocena organu w niniejszej sprawie nie była dowolna, a zatem nie naruszono art. 80 k.p.a. Ustalenia stanu faktycznego znajdują oparcie w materiale dowodowym.

Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,

w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c,

art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 tej ustawy, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Minister rozpatrując sprawę skarżącego po zwrocie akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 28 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1073/19, w zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2021 r. stwierdził, że nie spełniona została przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 1 i spełniona została przesłanka

z pkt 2 tego artykułu ustawy o zaopatrzeniu, a zatem uznał, że służba skarżącego,

o której mowa w art. 13b powołanej ustawy nie była krótkotrwała oraz stwierdził, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r. Minister stwierdził też, że osiągnięcia odnotowane przez skarżącego po 12 września 1989 r. zasługują na uznanie.

Jednocześnie Minister podniósł w decyzji, że w przywołanym już wyżej wyroku NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19 wskazano, że: "(...) kluczowe podczas badania przez organ szczególnie uzasadnionego przypadku, jest ustalenie, czy były funkcjonariusz angażował się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji."

Sąd wskazuje ponadto, że w ww. wyroku NSA podkreślił, że "unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem »służby na rzecz totalitarnego państwa« jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa - z tego właśnie względu - zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego."

Minister w sprawie niniejszej stwierdził, że wnioskodawca utożsamiał się

z ustrojem totalitarnym, które to twierdzenie organ oparł na służbie skarżącego

w charakterze funkcjonariusza operacyjnego SB. Ustalenia organ poczynił na podstawie akt osobowych o sygn. [...].

Minister wykazał, że aktywność zawodowa skarżącego nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, ale była bezpośrednio ukierunkowana na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu

(v. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19). Jak wynika z akt sprawy skarżący właściwie organizował prace w kontrwywiadowczym zabezpieczeniu terenu i organizacji źródeł informacji poprzez pozyskiwanie tajnych współpracowników. Z akt IPN wynika, że takich współpracowników pozyskał co najmniej 5. Reasumując Sąd podziela stanowisko organu, że skarżący był funkcjonariuszem operacyjnym, merytorycznym, wykonującym zadania związane

z istotą funkcjonowania służby bezpieczeństwa.

Brak jest podstaw do przyjęcia, że Minister stwierdzając, iż sprawa skarżącego nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), chociaż w ocenie Sądu błędnie przyjął, że służba skarżącego nie była krótkotrwała , jednak wykazał, że w sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w wyroku.