Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 820/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 90c ust. 1 i 2, art. 90d ust. 1,2,5,7,9, art. 90 f, art. 90n ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Donata Starosta Protokolant St. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi E.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie stypendium szkolnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Dnia (...) r. do Gminnego Zespołu Oświatowego w D. wpłynął wniosek E.Z. (dalej jako: "Wnioskodawca" lub "Skarżący"), z (...) r., o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym (stypendium szkolne) na okres od (...) r. do (...) r. dla syna, K. Z. (dalej jako: "Uczeń").

Decyzją z (...) r., nr (...), Wójt Gminy D. (dalej jako: "Wójt" lub "organ I instancji") – wskazując w podstawie prawnej na art. 90c ust. 2 pkt 1 i art. 90m ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.; dalej w skrócie: "u.s.o.") oraz na uchwałę nr (...) Rady Gminy D. z (...) r. w sprawie Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy D. (Dz. Urz. Woj. Wielk. z 14.06.2005 r. Nr 85, poz. 2444) – przyznał Uczniowi stypendium szkolne na okres jednego miesiąca w roku szkolnym (...) w wysokości (...) zł z przeznaczeniem na cele edukacyjne, zaznaczając jednocześnie, że warunkiem wypłaty stypendium jest przedstawienie imiennego dowodu zakupu (faktury, rachunku itp.) w nieprzekraczalnym terminie do (...) r. Decyzja nie zawierała uzasadnienia.

W odwołaniu od tej decyzji Wnioskodawca podniósł, że nie do zaakceptowania jest okres, na jaki zostało przyznane stypendium oraz jego wysokość. Przyznane świadczenie nie stanowi pomocy, która pozwoliłaby i umożliwiłaby godne wsparcie dla dzieci w dostępie do edukacji. Skarżący wyjaśnił, że z siedmioosobowej rodziny dwóch synów uczęszcza do szkół ponadgimnazjalnych w P. Troje dzieci uczęszcza do szkoły w G. Żona od 5 lat pozostaje bez pracy, mimo prób jej znalezienia. Dochód na jedną osobę nie przekracza kryterium ubiegania się o stypendium szkolne, co można potwierdzić w Urzędzie Gminy, bowiem tam znajdują się stosowne dokumenty. Dodatkowo dwoje dzieci leczy się na przewlekłą chorobę (astma oskrzelowa). Skarżący wskazał, że przyznana kwota stypendium nie pokryje nawet kosztów zakupu jednego biletu miesięcznego dla dziecka, aby mogło dojechać do szkoły. Bilet miesięczny kosztuje (...) zł, a przyznane stypendium wyniosło 84,80 zł. Powołując się na bardzo trudną sytuacją materialną oraz na "zapis punkt 13 podpunkt 3" Uchwały [zapewne chodziło Skarżącemu o: § 13 ust. 3 Uchwały, w brzmieniu: "Zasiłek szkolny przyznaje się oceniając sytuację materialną ucznia indywidualnie" – uw. Sądu] Skarżący wniósł o ponowną weryfikację wniosku o udzielenie stypendium szkolnego pod kątem oceny sytuacji materialnej ucznia i zaproponował przyznanie stypendium szkolnego na okres od września do grudnia (...) r. na każde dziecko, a także, jeżeli jest to możliwe, podwyższenie stypendium do 100 zł na miesiąc.

Decyzją z (...) r., nr (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej jako: "SKO" lub "organ II instancji"), z powołaniem się na art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej w skrócie: "k.p.a."), uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta w całości i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Uzasadniając swoje stanowisko SKO wskazało, że zgodnie z art. 90d ust. 7 u.s.o. stypendium szkolne może zostać przyznane uczniom, u których miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty, o której mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm. [powinno być: Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm. – uw. Sądu]; dalej w skrócie: "u.p.s."). Wysokość kryterium dochodowego dla osoby w rodzinie, wynosi, od dnia 01 października 2012 r., 456 zł (§ 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej; Dz. U. z 2012 r. poz. 823). SKO oceniło, że nie może odnieść się jednoznacznie, czy Wnioskodawca spełnia kryteria dochodowe, bowiem tylko i wyłącznie twierdzi tak organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, bez powołania się na jakiekolwiek dokumenty potwierdzające dochód Wnioskodawcy. Również we wniosku nie ma danych o dochodzie rodziny. Organ I instancji winien, na podstawie dokumentów, wyliczyć dochód na osobę w rodzinie, podając dokładną kwotę. Przy rozpatrywaniu wniosków o przydział stypendium szkolnego kwota dochodu na osobę w rodzinie jest najbardziej istotnym kryterium. Ponadto Wójt winien wyjaśnić dokładnie, opierając się na "zapisach" Uchwały, dlaczego stypendium przydzielone zostało tylko na jeden miesiąc i w takiej, a nie wyższej kwocie, ponieważ samo wyjaśnienie "w ramach posiadanych środków", zawarte w piśmie przewodnim do odwołania, jest niewystarczające, wobec wielu uczniów, którzy nie przekroczyli kryterium dochodowego, a stypendium przydzielono im na okres dłuższy niż jeden miesiąc.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. Z, wskazał, że dochód jego rodziny nie przekracza kryterium dochodowego wynoszącego (...) zł dla osoby w rodzinie. Zauważył, że SKO twierdzi, iż wnioskujący spełnia kryteria dochodowe, a jednocześnie potwierdza brak dokumentów zaświadczających dochód rodziny. W związku z tym Skarżący podniósł, że to Urząd Gminy, za pośrednictwem którego złożył odwołanie, powinien przekazać stosowne dokumenty potwierdzające dochód. Tym bardziej, że Skarżący długotrwale korzysta z pomocy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Dusznikach (dalej w skrócie: "GOPS", gdzie też znajdują się jego dokumenty dotyczącego osiąganych dochodów. Skarżący wyjaśnił, że do wniosku o przyznanie stypendium załączył wymagane zaświadczenie o dochodach rodziny, które otrzymał z GOPS i z którego wynika, że Skarżący nie przekracza ustawowego kryterium. Powyższe zaświadczenie wystarczyło komisji przyznającej stypendium szkolne, w skład której wchodzili pracownicy Urzędu Gminy i GOPS. Zatem to Gminny Zespół Oświatowy powinien przekazać przy odwołaniu także stosowne dokumenty wraz z wyliczeniem dochodu dla osoby w rodzinie. Skarżący podniósł ponadto, że, wedle jego wiedzy, ościenne gminy np. Tarnowo Podgórne czy Buk, przyznają stypendium szkolne na 1 dziecko na 10 miesięcy w roku szkolnym. Do skargi Skarżący załączył kserokopię zaświadczenia od pracodawcy o wysokości wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia oraz kserokopię decyzji Wójta z (...) r. przyznającej Skarżącemu prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy (...).

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Nadto stwierdził, że wprawdzie do skargi dołączone zostały zaświadczenia na temat dochodów rodziny Skarżącego, jednakże organ odwoławczy nie może uwzględnić skargi w całości. Może na podstawie załączonych dokumentów jedynie orzec, że Skarżący nie przekroczył kryterium dochodowego, kwalifikującego do przydzielenia stypendium. Nie może natomiast orzec, na ile miesięcy stypendium można przydzielić i na jaką kwotę, ponieważ organ odwoławczy nie dysponuje informacją o posiadanych środkach na ten cel przez Gminę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja SKO odpowiada prawu.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji SKO w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd doszedł do przekonania, że decyzja ta nie narusza prawa, gdyż organ II instancji zasadnie zastosował przepis art. 138 § 2 k.p.a. i uchylił decyzję organu I instancji przyznającą K. Z. stypendium szkolne na okres jednego miesiąca w roku szkolnym (...) w wysokości (...) zł.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta stanowiły przepisy ustawy o systemie oświaty. W myśl art. 90b ust. 1 tej ustawy uczniowi przysługuje prawo do pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa lub budżecie właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Pomoc ta jest udzielana uczniom w celu zmniejszenia różnic w dostępie do edukacji, umożliwienia pokonywania barier dostępu do edukacji wynikających z trudnej sytuacji materialnej ucznia, a także wspierania edukacji uczniów zdolnych (art. 90b ust. 2 u.s.o.). Stosownie do art. 90c ust. 1 i 2 u.s.o. pomoc materialna ma charakter socjalny albo motywacyjny (ust. 1), przy czym świadczeniem pomocy materialnej o charakterze socjalnym jest m.in. stypendium szkolne (ust. 2 pkt 1).

W świetle art. 90d ust. 2, 4 i 5 u.s.o. stypendium szkolne może być udzielane uczniom w formie całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w określonych przez ustawodawcę zajęciach edukacyjnych albo związanych z pobieraniem nauki poza miejscem zamieszkania (ust. 2 pkt 1 i ust. 4), pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym, w tym w szczególności w formie zakupu podręczników (ust. 2 pkt 2), ewentualnie w formie świadczenia pieniężnego, jeżeli w uznaniu organu przyznającego stypendium udzielenie stypendium w ww. formach nie byłoby możliwe lub celowe (ust. 5).

Możliwość przyznania stypendium szkolnego została uzależniona od spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek, dotyczących sytuacji materialnej ucznia. W myśl bowiem art. 90d ust. 1 u.s.o. stypendium to może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe. Ów ogólny warunek został uszczegółowiony w art. 90d ust. 7 u.s.o., w myśl którego miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej – czyli kwota stanowiąca tzw. kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, która na dzień wydania zaskarżonej decyzji wynosiła (...) zł.

Z art. 90d ust. 9 u.s.o. wynika z kolei, że stypendium szkolne nie może być niższe miesięcznie niż 80% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.ś.r.") i nie może przekraczać 200% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. Na dzień wydania decyzji były to kwoty, odpowiednio, (...) zł i (...) zł. Stypendium szkolne w wysokości zawierającej się w tym przedziale (od (...)zł do (...) zł miesięcznie) jest przyznawane na okres nie krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż 10 miesięcy w danym roku szkolnym (art. 90d ust. 10 u.s.o).

Szczegółowe zasady przyznawania stypendium szkolnego winien określać regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy, który uchwala rada danej gminy na podstawie art. 90f u.s.o., kierując się celami pomocy materialnej o charakterze socjalnym. Zgodnie z przywołanym przepisem w regulaminie tym określa się w szczególności: (1) sposób ustalania wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz innych okoliczności, o których mowa w art. 90d ust. 1; (2) formy, w jakich udziela się stypendium szkolnego w zależności od potrzeb uczniów zamieszkałych na terenie gminy; (3) tryb i sposób udzielania stypendium szkolnego; (4) tryb i sposób udzielania zasiłku szkolnego w zależności od zdarzenia losowego.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić na wstępie, że Rada Gminy D. w wykonaniu cytowanego upoważnienia z art. 90f u.s.o. podjęła w dniu (...) r. uchwałę nr (...) w sprawie Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy D. (dalej jako: "Regulamin"). Od razu należy zauważyć, że, wbrew delegacji ustawowej, Regulamin ten nie zawiera unormowań co do wzmiankowanego w art. 90f pkt 1 u.s.o. "sposobu ustalenia wysokości stypendium w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz innych okoliczności, o których mowa w art. 90d ust. 1" – pod którym to pojęciem należy rozumieć określenie metod, mechanizmów umożliwiających realizację celu, jakim jest zróżnicowanie wysokości kwot stypendiów w zależności od indywidualnego położenia osób, które mają je otrzymać (por. wyrok WSA z 16.01.2007 r., IV SA/Gl 972/05, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA").

Powyższy brak nie zwalniał jednak organu I instancji od ustalenia sytuacji materialnej Ucznia w kontekście danych wyszczególnionych w art. 90d ust. 1, 7 i 8 u.s.o., oraz należytego udokumentowania tych ustaleń w aktach sprawy – w sposób umożliwiający ich następczą weryfikację w toku ewentualnej kontroli instancyjnej lub sądowadministracyjnej. Za niewystarczające należy przy tym uznać poprzestanie przez organ I instancji na ustaleniu faktu spełnienia kryterium dochodowego z art. 90d ust. 7 u.s.o. na osobę w rodzinie Uczennicy, na podstawie załączonego przez Wnioskodawcę do wniosku o przyznanie stypendium, zgodnie z art. 90n ust. 5 u.s.o. zaświadczenia z GOPS z (...) r. o objęciu E. Z. pomocą społeczną i o nieprzekraczaniu kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, bez określenia konkretnej wysokości tego dochodu. Fakt spełnienia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ucznia przesądza bowiem jedynie o uprawnieniu tego ucznia do ubiegania się stypendium szkolne (zob. art. 90 ust. 7 u.s.o.). Natomiast już wymiar tego świadczenia (jego konkretna wysokość lub okres udzielania), uzależniony jest – a w każdym razie: powinien być – od całościowo ocenianej sytuacji materialnej ucznia i jego rodziny (zob. art. 90d ust. 1 i art. 90f pkt 1 u.s.o.), a więc przede wszystkim od konkretnej wysokości dochodu osiąganego na osobę w rodzinie ucznia, a także pozostałych okoliczności wymienionych w art. 90d ust. 1 u.s.o.

Dlatego, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie niezbędne było również potwierdzenie występowania w rodzinie Ucznia wskazanych we wniosku okoliczności szczególnych: bezrobocia, ciężkiej lub długotrwałej choroby oraz wielodzietności, a także wyjaśnienie i udokumentowanie przez organ przyznający stypendium dokładnej wysokości dochodu osiąganego na osobę w tej rodzinie, ustalonego na zasadach określonych w art. 90d ust. 8 u.s.o. – czego organ I instancji nie uczynił. Należy podkreślić, że nawet jeśli okoliczności te (sytuacja rodzinna i dochód na członka rodziny Wnioskodawcy) były doskonale znane członkom Komisji stypendialnej – co podnosi Wójt w adresowanym do SKO piśmie przewodnim z (...) r., przy którym zostało przesłane odwołanie – to fakt ten w żadnym razie nie zwalniał organu I instancji z konieczności należytego udokumentowania tych okoliczności w aktach sprawy, przynajmniej na potrzeby kontroli instancyjnej oraz sądowoadministracyjnej.

Należy w tym miejscu zauważyć, że wprawdzie przepisy gminnego Regulaminu nie przewidują możliwości różnicowania wysokości miesięcznego stypendium szkolnego – ta bowiem została określona w § 4 Regulaminu w sztywnej, najniższej dopuszczonej przez ustawodawcę w art. 90d ust. 9 u.s.o. wysokości, równej 80% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. – ale wobec tego (lepsza / gorsza) sytuacja materialna osoby ubiegającej się o stypendium powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w wymiarze okresu udzielania tego świadczenia (odpowiednio: krótszym / dłuższym), z przedziału 1–10 miesięcy, o którym mowa w art. 90d ust. 10 u.s.o. i w § 5 Regulaminu. Motywy zaś wyboru takiej, a nie innej długości tego okresu winny zostać wyjaśnione przez organ przyznający stypendium w uzasadnieniu decyzji.

Także temu obowiązkowi – należytego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia – organ orzekający w niniejszej sprawie w pierwszej instancji nie uczynił zadość. Decyzja Wójta nie zawierała bowiem żadnego uzasadnienia, co w sposób oczywisty naruszało unormowania art. 107 § 1 i § 4 k.p.a. Ten ostatni przepis umożliwia bowiem odstąpienie od statuowanego w art. 107 §1 k.p.a. obowiązku uzasadnienia decyzji w sytuacji, gdy decyzja uwzględnia w całości żądanie strony. Przyznanie przez organ I instancji stypendium w najniższym możliwym wymiarze ((...) zł) i na najkrótszy dopuszczalny okres (1 miesiąc), w okolicznościach badanej sprawy bez wątpienia nie stanowiło uwzględnienia w całości żądania strony. Zatem brak było podstaw do odstąpienia przez ten organ od obowiązku sporządzenia uzasadnienia do decyzji.

W tym miejscu wymaga podkreślenia, że późniejsze umotywowanie swojego stanowiska przez organ I instancji w piśmie przewodnim (z (...) r.) przesłanym wraz z odwołaniem do SKO nie może być uznane za konwalidację ww. wad decyzji, ponieważ przedstawienie przez organ motywów swego rozstrzygnięcia w takim piśmie nie może zastąpić wymaganego uzasadnienia decyzji. Zresztą, choć w piśmie tym organ I instancji podał już konkretną wysokość miesięcznego dochodu na członka rodziny Ucznia ((...) zł) – który to dochód, notabene, został uznany przez ów organ za dochód "w górnej granicy kryterium dochodowego", co musi budzić istotne wątpliwości, jeśli się zważy, że jest on od tej granicy ((...) zł) o ponad (...) zł niższy (dokładnie: o (...) zł, tj. o blisko 25%) – to nadal tej wysokości w żaden sposób nie udokumentował. Ponadto wskazując, że "[w] ramach posiadanych środków na okres od września do grudnia (...) rozpatrując wszystkie wnioski Komisja przyznała: 73 stypendia na okres 1 miesiąca, 35 stypendiów na okres 2 miesięcy, 2 stypendia na okres 3 miesięcy", organ I instancji w żaden sposób nie wyjaśnił, w oparciu o jakie to kryteria dokonał takiego właśnie rozdziału stypendiów, a w szczególności: czym "wyróżniała się" sytuacja uczniów, którym przyznano stypendia na okres 2 lub 3 miesięcy, zwłaszcza na tle sytuacji Ucznia, i dlaczego, w tym kontekście, uznał za uzasadnione przyznanie Ucznia stypendium szkolnego tylko na 1 miesiąc.

Wszystko to prowadzi do wniosku zbieżnego ze stanowiskiem zaprezentowanym przez SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ I instancji rozpatrując wniosek o przyznanie stypendium szkolnego naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1, 3 i 4 k.p.a. w stopniu uniemożliwiającym powtórne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie przez organ II instancji, i wydanie jednej z decyzji przewidzianych w art. 138 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.a. Tym samym ziściła się przesłanka uzasadniająca uchylenie decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., tj. decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Podkreślić należy, że decyzja SKO objęta skargą wydana została na podstawie powołanego przepisu z tego powodu, że organ I instancji nie ustalił poprawnie stanu faktycznego sprawy, a przynajmniej ustalenia te nie znalazły swego odzwierciedlenia w treści uzasadnienia decyzji (które, podkreślmy raz jeszcze, w ogóle nie zostało sporządzone), ani należytego udokumentowania w aktach administracyjnych sprawy. W takiej sytuacji zaktualizował się wobec organu odwoławczego ustawowy nakaz uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Należy bowiem zgodzić się z generalnym poglądem, że w sprawach, w których organ I instancji nie wyjaśnia stanu faktycznego, nie ma innej możliwości orzekania, jak stosowanie art. 138 § 2 k.p.a., a wtedy zawsze musi nastąpić przekazanie sprawy do organu niższej instancji. W przypadku wad postępowania wyjaśniającego nie ma prawnej możliwości orzekania na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. (tak wyrok NSA z 20.02.2014 r., II GSK 1952/12, CBOSA).

Odnosząc się natomiast do stanowiska Skarżącego zaprezentowanego w skardze, należy zauważyć, że rozstrzygnięcie organu II instancji w istocie jest zbieżne ze stanowiskiem Skarżącego i podnoszoną przezeń argumentacją oraz odpowiada jego interesowi w sprawie. Skarżący zarzucał bowiem, że organ I instancji powinien dysponować dokumentami zaświadczającymi o dochodzie jego rodziny, a ponadto wyraził niezadowolenie z ogólnikowych tłumaczeń organu I instancji o przyznaniu stypendium "w ramach posiadanych środków" – co zostało również podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO. Być może bezpośrednim powodem wniesienia skargi były niektóre, najwidoczniej nie dość precyzyjne sformułowania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z których mogło wynikać, że SKO kwestionuje fakt spełnienia przez Skarżącego kryterium dochodowego, gdy tymczasem chodziło w tym przypadku jedynie o brak możliwości zweryfikowania tego faktu przez SKO, a to wobec stwierdzonych braków w materiale dowodowym sprawy przekazanym przez organ I instancji. Sąd podziela przy tym stanowisko SKO, że organ ten nie mógł we własnym zakresie usunąć dostrzeżonych uchybień, gdyż ich waga i skala przesądziły o konieczności uchylenia decyzji Wójta i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

MZ