Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2079/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 81
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Barbara Mleczko - Jabłońska Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Go 452/17 w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od H. K. na rzecz Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu sprawy ze skargi H. K. (skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 r. oddalił skargę.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że: wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. skarżący zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Gorzowie Wlkp. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. Zadeklarował, że ubiega się o płatności w ramach następujących schematów pomocowych: jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dodatkowa (redystrybucyjna), płatność do bydła, płatność do krów. Łączna powierzchnia działek rolnych (A/A1, B/B1, C/C1, CC/CC1, D/D1, E/E1, F/F1, G/G1, N/N1, O/O1, P/P1, T/T1, U/U1, W/W1, Z/Z1) zadeklarowanych we wniosku wyniosła 165, 31 ha. Nadto skarżący przedłożył oświadczenia o zwierzętach zadeklarowanych do płatności wskazując, że posiada 30 szt. krów oraz 30 szt. bydła.

Organ I instancji przeprowadził w gospodarstwie skarżącego kontrolę w zakresie wzajemnej zgodności ([...] grudnia 2016 r.) oraz kwalifikowalności powierzchni (w dniach [...] marca 2017 – [...] kwietnia 2017 r.). W wyniku kontroli kwalifikowalności powierzchni organ I instancji stwierdził różnice w wielkości powierzchni stwierdzonej w stosunku do zadeklarowanej na działkach: C/C1 (deklarowano 98,50 ha, stwierdzono 94,67 ha), D/D1 (deklarowano 8,24 ha, stwierdzono 8,05 ha), F/F1 (deklarowano 29,87 ha, stwierdzono 31,89 ha), G/G1 (deklarowano 4,20 ha, stwierdzono 4,03 ha), Z/Z1 (deklarowano 0,52 ha, stwierdzono 0,57 ha). W stosunku do pozostałych działek Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Gorzowie Wlkp. nie stwierdził nieprawidłowości mających wpływ na płatność.

Po poddaniu wniosku skarżącego o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego kontroli administracyjnej organ I instancji wykazał ustaloną różnicę powierzchni stwierdzonej (163,19 ha) w stosunku do zadeklarowanej (165,31 ha) w wielkości 2,12 ha i stwierdził, że stanowiła ona o przedeklarowaniu powierzchni na poziomie 1,30 %. Powyższe ustalenie spowodowało wymierzenie kary administracyjnej wynikającej z przepisów art. 19a ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L z 20 czerwca 2014 r. nr 2014.181.48, powoływane dalej jako Rozporządzenie 640/2014).

Poczynione ustalenia legły u podstaw wydania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Gorzowie Wlkp. decyzji z [...] czerwca 2017 r., w której organ I instancji przyznał:

- jednolitą płatność obszarową za 2016 r. w wysokości 73.715,64 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1.686,30 zł ze względu na: stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, a także zastosowanie współczynnika korygującego,

- płatność za zazielenienie za 2016 r. w wysokości 49.960,25 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 644,97 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,

- płatność redystrybucyjną za 2016 r. w wysokości 4.605,87 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 59,46 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,

- płatność do bydła za 2016 r. w wysokości 7.588,04 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 97,96 ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,

- płatność do krów za 2016 r. w wysokości 9.555,25 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 123,35 ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego.

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Dyrektor ARiMR w Zielonej Górze decyzją z [...] września 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając za w pełni uzasadnioną argumentację towarzyszącą wydanemu rozstrzygnięciu. Poddając ocenie przeprowadzone wobec skarżącego postępowanie kontrolne, organ odwoławczy stwierdził, że poszczególne elementy dokumentacji pokontrolnej są ze sobą spójne i inspektorzy z Biura Powiatowego ARiMR w Gorzowie Wlkp. zakwalifikowali całość obszarów kwalifikujących się do płatności w 2016 r.

W odniesieniu stwierdzonej powierzchni działki C/C1, mając na uwadze brzmienie § 1 – 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 6 marca 2015 r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości (Dz. U. z 2015 r. poz. 336, powoływane dalej jako Rozporządzenie z 6 marca 2015 r.) organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia 94,67 ha zakwalifikowana do działki rolnej wynikała z wykluczenia wykazanych w toku kontroli nieużytków, rowów o szerokości przekraczającej 2m porośniętych trawami oraz niewykoszoną roślinnością szuwarową i trzcinami.

W przypadku działki D/D1 (położonej na działce ewidencyjnej nr 435/2) organ odwoławczy wskazał, że wykluczenie powierzchni 0,19 ha było następstwem wykazania na fotografiach od nr 151 do 160 obszarów nieużytkowanych rolniczo, na których występowały zakrzewienia i zadrzewienia. Na podstawie pomiarów uwidocznionych na szkicu nr 7 ustalono, że działalność rolnicza była prowadzona na powierzchni 8,05 ha.

Natomiast w odniesieniu do działki G/G1 (położonej na działce ewidencyjnej nr 376/1) organ II instancji wskazał, że wykluczenia powierzchni 0,17 ha dokonano po ustaleniu, że obszar ten został stwierdzony na działce ewidencyjnej nr 375, która nie była przedmiotem deklaracji we wniosku o przyznanie płatności. Zatem na podstawie pomiarów uwidocznionych na szkicu nr 9 oraz fotografii od nr 147 do 150 ustalono, że obszar kwalifikujący się do płatności na działce rolnej G/G1 wynosi 4,03 ha. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska odwołującego w zakresie zakwalifikowania do płatności działki rolnej, zawierającej rozrzucone drzewa. W tym zakresie organ wskazał na rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz. U. z 2015 r. po. 338), w którym określono, że zagęszczenie drzew nie może przekraczać 100 drzew na hektar. Odnosząc przepisy ww. rozporządzenia do stanu faktycznego ustalonego przez organ I instancji, organ odwoławczy wskazał na dokumentację fotograficzną z 31 marca 2017 r. i stwierdził, że obszary wykluczone to tereny nieużytkowane rolniczo, na których znajdują się skupiska drzew o znacznym zagęszczeniu, obszary porośnięte niepożądaną roślinnością chwastową wraz z licznymi rowami o szerokości przekraczającej 2m.

Dyrektor ARiMR w Zielonej Górze odniósł się do zarzucanego mu przez skarżącego braku konsekwencji w odniesieniu do powierzchni PEG zawartych w spersonalizowanym wniosku. W tym zakresie organ odwoławczy wyjaśnił, że ARiMR corocznie przekazuje rolnikom spersonalizowane wnioski o przyznanie płatności wraz z kartą informacyjną, w której dla każdej działki ewidencyjnej deklarowane do płatności (w ubiegłych latach) określony został maksymalny kwalifikowany obszar (powierzchnia PEG). Ta powierzchnia podlega weryfikacji co najmniej co 4 lata w oparciu o wykonywane na zlecenie ARiMR cyfrowe ortofotomapy jak również bezpośrednie wizje w terenie. Organ odwoławczy wskazał, że ww. opisany schemat wyznaczania powierzchni PEG nie zwalnia jednak rolnika od deklarowania we wnioskach o przyznanie płatności danych zgodnych z aktualnym stanem faktycznym znajdującym się na zgłaszanej działce tym bardziej, że to rolnik powinien być lepiej zorientowany w stanie uprawianych przez siebie działek.

Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, w której przeciwko decyzji organu II instancji podniósł zarzuty:

1. błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na nieuwzględnieniu całej powierzchni użytkowanej rolniczo na działkach: D/D1, C/C1, G/G1,

2. naruszenia przepisów Rozporządzenia 640/2014,

3. niekonsekwencji organu w odniesieniu do podanej powierzchni PEG przez tenże organ w karcie informacyjnej dotyczącej roku 2016 oraz wcześniejszych szkiców dotyczących granic działki ewidencyjnej na ortofotomapach,

4. naruszenia przepisów art. 70 i art. 74 Rozporządzenia 1306/2013.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i przyznanie płatności do powierzchni wykazanej we wniosku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR w Zielonej Górze podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniach decyzji obu instancji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej p.p.s.a.) oddalił skargę

Wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L z 20 grudnia 2013 r. nr 2013.347.549, dalej Rozporządzeniem 1306/2013), Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L z 20 czerwca 2014 r. nr 2014.181.48, dalej Rozporządzenie 640/2014), , ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r. poz. 278 ze zm., dalej ustawy z 5 lutego 2015 r.) oraz rozporządzeń z 6 i 13 marca 2015 r.

Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie spór dotyczył kwestii ustalenia, czy na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie mu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organy obu instancji zasadnie dokonały kwalifikacji powierzchni stwierdzonej w toku kontroli, która była mniejsza od zadeklarowanej przez skarżącego o 2,12 ha.

Po poddaniu kontroli akt zgromadzonych przez organy obu instancji Sąd I instancji nie stwierdził naruszenia art. 70 i 74 Rozporządzenia 1306/2013. Zastosowane przez organy metody pomiaru zostały wystandaryzowane i są zgodne z wymaganiami określonymi w art. 70 Rozporządzenia 1306/2013.

Za nieuzasadniony uznał zarzut niekonsekwencji ustaleń organu, gdyż organ działając na podstawie ustawy z 5 lutego 2015 r. przesłał skarżącemu spersonalizowany wniosek, wskazując w nim powierzchnię PEG na podstawie danych powierzchni wskazywanych przez skarżącego we wnioskach w latach ubiegłych. Te dane winny być zweryfikowane przez skarżącego we wniosku na 2016 r. Niedopełnienie przez skarżącego tych czynności poprzez wskazanie rzeczywistych powierzchni wykorzystywanych rolniczo działek w 2016 r. nie może obciążać organu ARiMR.

WSA stwierdził, że skarżący po otrzymaniu spersonalizowanego formularza wniosku, nie dokonał aktualizacji użytkowanych rolniczo obszarów, czego dowodzą zdjęcia zrobione [...] marca 2017 r. przedstawiające m.in. sporne obszary, co do których skarżący kwestionuje wyłączenie dokonane przez organy ARiMR.

Wskazał, że na działce C/C1 organ I instancji zakwalifikował powierzchnię 94,67 ha do działki rolnej, a zastosowane pomniejszenie wynikało z wykluczenia wykazanych w toku kontroli nieużytków, rowów o szerokości przekraczającej 2m porośniętych trawami oraz niewykoszoną roślinnością szuwarową i trzcinami. W rozpatrywanej sprawie z dokumentacji w postaci m. in. zdjęć, szkiców i pomiarów zgromadzonych przez kontrolerów organu wynikało, że na kontrolowanej działce C/C1 stwierdzono rowy, których szerokość przekraczała 2 m, a dodatkowo były one porośnięte niewykoszoną roślinnością natury chwastowej.

Wbrew argumentacji podnoszonej przez skarżącego zdaniem Sądu I instancji organ prawidłowo ocenił, że ww. obszary nie mogły być zakwalifikowane do dopłat, gdyż stwierdzona szerokość rowów (pow. 2m) oraz zajęcie niezakwalifikowanej powierzchni przez niepożądaną roślinność, która nie została wykoszona, stanowiły czynnik obiektywnie wyłączający te obszary spod terenów kwalifikujących się do dopłat i nie mogły być użytkowane rolniczo.

Podobnie w odniesieniu do działki D/D1 organ I instancji zakwalifikował do dopłat powierzchnię 8,05 ha, wyłączając przy tym obszar 0,19 ha, na którym występowały zakrzewienia i zadrzewienia. Podkreślił, że wbrew stanowisku skarżącego z dokumentacji fotograficznej oraz szkiców znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że na obszarze oznaczonym jako "DR 52" zakrzaczenia i zadrzewienia występują na poziomie przekraczającym górną granicę wyznaczoną cytowanym wyżej rozporządzeniem z 6 marca 2015 r. Natomiast wyłączenie ww. fragmentu "DR 52" o powierzchni łącznej 0,19 ha nie stało na przeszkodzie zakwalifikowania jako obszaru użytkowanego rolniczo pozostałej części działki D/D1, co organ uczynił. Nadto zauważył, że sam skarżący nie kwestionuje istnienia wskazanych w obszarze "DR 52" zakrzewień i zadrzewień, a jedynie w swojej argumentacji zmierza do wykazania, że obszar ten mimo licznych zadrzewień i zakrzewień jest przez niego użytkowany rolniczo, gdyż wypasa tam bydło.

Sąd I instancji nie znalazł również podstaw do zakwestionowania granic obszaru działki G/G1. Pomiar dokonany przez inspektorów organu I instancji uwidoczniony także na szkicu nr 9, znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy, nie budzi wątpliwości. Wskazał, że został dokonany zgodnie z obowiązującymi standardami w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

W zakresie nałożenia na skarżącego kary administracyjnej określonej w art. 19a ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia 640/2014 również nie dopatrzył się naruszenia przepisów zarówno postępowania jak i prawa materialnego. W tym względzie wskazał, że nałożenie sankcji na skarżącego było konsekwencją wykluczenia części zadeklarowanych działek o łącznej powierzchni 2,12 ha, co oznaczało przedeklarowanie powierzchni o 1,3%. W następstwie stosując powołane wyżej przepisy Rozporządzenia 640/2014 organ zastosował karę administracyjną w postaci pomniejszenia powierzchni zakwalifikowanej do płatności o 1,59 ha.

W ocenie Sądu zgromadzony przez organy materiał dowodowy był wystarczający i został oceniony prawidłowo. Fakt, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżący, nie świadczy wadliwości wydanych rozstrzygnięć w sprawie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przyznanie płatności do powierzchni jak we wniosku.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. Naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów art. 9 ust.3 Rozporządzenia 640/2014 poprzez przyjęcie, że drzewa położone na działce numer D występowały w skupieniach uniemożliwiających zaliczenie jej do uprawnionej do dopłat

2. Naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów Rozporządzenia 1306/2013, w szczególności art. 70 i art. 74 tegoż rozporządzenia w zakresie metod i technik wyznaczania powierzchni użytkowanej rolniczo.

3. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 06 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew ( Dz. U. z 2015 r. , poz.338) poprzez nie ustalenie ile faktycznie drzew znajdowało się na działkach objętych decyzja a jedynie mgliste posługiwanie się określeniem "skupiska drzew o znacznym zagęszczeniu".

4. Naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 8 k.p.a. tj. prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania uczestnika do organu poprzez niekonsekwentne stanowisko organu, albowiem to ten organ podał powierzchnię PEG w karcie informacyjnej dotyczącej roku 2016 oraz wcześniejszych szkiców dotyczących granic działki ewidencyjnej na ortofotomapach, a następnie zgłaszał podnosił zarzuty, że skarżący danych tych nie zweryfikował.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na swoją rzecz kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.);

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.

Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji.

Sformułowanie podstaw kasacyjnych w prawidłowy sposób jest o tyle istotne, że – jak wyżej wskazano - stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zakreślonych w zarzutach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego przepisu. Określona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, według którego przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09). Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., II FSK 764/09; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11).

Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać trzeba, że dla poprawności zarzutu sformułowanego w ramach drugiej podstawy kasacyjnej konieczne jest co do zasady wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Podstawą skargi kasacyjnej może być m.in. "naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", nie chodzi tutaj jednak o wszelkie naruszenia przepisów proceduralnych, ale o naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów procedury sądowoadministracyjnej, uregulowanej przepisami p.p.s.a., co oczywiście może wiązać się z zarzutami naruszenia k.p.a. w sposób pośredni. Ocena skuteczności zarzutów ich naruszenia uzależniona jest od wyszczególnienia przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszonych – jego zdaniem – przepisów postępowania sądowego, a nie przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem orzeczenie sądu, a nie akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Działanie sądu administracyjnego podlega regulacji ustawy p.p.s.a. i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2188). Z tego punktu widzenia istotne jest zatem, aby skarżący zawarł w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów, które mogły być i były stosowane przez Sąd I instancji w procesie orzekania. Rolą sądu administracyjnego, rozstrzygającego w granicach sprawy i na podstawie akt sprawy jest bowiem przeprowadzenie procesu kontroli działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Proces ten obejmuje: kontrolę rekonstrukcji i zastosowania przez organy administracji publicznej norm proceduralnych określających prawne wymogi ustalania faktów, kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym kontroli ich wykładni i zastosowania przez pryzmat przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie do uzasadnienia decyzji administracyjnej, kontrolę konkretnego sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia (por. L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a kontrola wykładni prawa, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" z 2010 r., nr 5-6, s. 267 i nast.).

W świetle powyższych uwag stwierdzić trzeba, że złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia wymogów określonych w wymienionych przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że powołanie przepisów postępowania to jest art. 8 k.p.a., w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego wyroku przepisów postępowania sądowego, nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, o których mowa art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a., jest bowiem orzeczenie sądu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest też podstaw, by skutecznie postawić organom zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. obligującego organy do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej. Z zasady zaufania obywateli do organów państwa wynika między innymi, że jeśli charakter i zakres żądania zawartego we wniosku strony budzi wątpliwości, to organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Zasada zaufania obywateli do organów państwa jest mocno powiązana z zasadą praworządności, zasadą prawdy obiektywnej, zasadą uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Podkreślił to NSA w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r., II GSK 183/06, LEX nr 290139, stwierdzając, że wynikająca z art. 8 k.p.a. zasada zaufania obywateli do organów państwa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli.

W sprawie niniejszej, prowadzonej w oparciu o przepisy ustawy z 5 lutego 2015 r., nie można jednakże pomijać przepisu art. 3 ust 1 tego aktu, który odwołując się do – mającego zastosowanie w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych– Kodeksu postępowania administracyjnego, wyłącza zastosowanie w tych postępowaniach art. 7, art. 9, art. 10, art. 77 §1 oraz art. 81 k.p.a.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że to do obowiązków rolnika należy wskazanie dokładnych obszarów działek rolnych, jeśli ubiega się o płatności do nich. Działki rolne, ze względu na zmienny ich charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów, ani innych rejestrów. Producent rolny we wniosku o przyznanie płatności jest natomiast zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, prowadzoną na nich uprawę), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone. Obowiązek wyznaczenia w terenie i pomiaru powierzchni działek rolnych zgłaszanych do płatności spoczywa zatem wyłącznie na wnioskodawcy. To on ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Przesłany przez Agencję spersonifikowany załącznik graficzny do wniosku ma zaś jedynie ułatwić i pomóc producentowi rolnemu wypełnienie wniosku. Jednakże to producent rolny musi każdorazowo sprawdzić, czy wszystkie działki zgłaszane w ubiegłym roku będą przez niego uprawiane, czy ich stan się nie zmienił, np. w wyniku rozrośnięcia się terenów zadrzewionych, zakrzaczonych, zalanych. To producent rolny winien być najlepiej zorientowany w stanie uprawianych przez siebie działek rolnych. Przepisy dotyczące płatności skonstruowane są w sposób rygorystyczny i dyscyplinujący strony do zachowania szczególnej ostrożności przy formułowaniu wniosków o płatności.

W tej sytuacji samo stwierdzenie, że w poprzednich latach powierzchnia stwierdzona przez organ odpowiadała powierzchni deklarowanej przez skarżącego kasacyjnie, pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego wyroku.

Dokonując analizy zarzutów naruszenia prawa materialnego stwierdzić należy nie spełniają one wyżej wskazanych wymogów określonych w przepisach prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Autor skargi kasacyjnej nie wskazuje czy naruszenie wskazanych przez niego przepisów prawa materialnego polega na błędnej ich wykładni czy też niewłaściwym zastosowaniu. Nie uzasadnił także jak w jego ocenie powinien być rozumiany naruszony przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy. Zarzuty zawarty w pkt 1 - 3 petitum skargi kasacyjnej w zasadzie sprowadzają się do kwestionowania prawidłowości ustalenie stanu faktycznego dokonanego przez organy w rozpoznawanej sprawie, a zaakceptowanego przez Sąd I instancji. W związku z powyższym podkreślić należy, że w orzecznictwie NSA dominuje stanowisko wskazujące na to, że ustalenia faktyczne sprawy nie mogą być zwalczane zarzutem naruszenia prawa materialnego Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych może być ona skuteczna, tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., czego skarżący kasacyjnie nie uczynił.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 z późn. zm.).