Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 959/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 31 zo
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Jacek Boratyn /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Protokolant Sekr. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2022 r. spraw ze skarg "A" Powszechnej Spółdzielni Spożywców "B" w restrukturyzacji, z siedzibą w K. na decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2020 r. - nr [...], - nr [...], - nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia skarżącej z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za: marzec, kwiecień i maj 2020 r. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2020r. o numerach: [...], [...], [...].


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), po rozpatrzeniu wniosków skarżącej – "A.", o ponowne rozpatrzenie jej spraw, zakończonych niekorzystnymi dla niej decyzjami, wydał następujące rozstrzygnięcia:

• decyzją z [...] października 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję ZUS z [...] września 2020 r., nr [...], odmawiającą zwolnienia skarżącej z obowiązku opłacenia należności składkowych za marzec 2020 r.,

• decyzją z [...] października 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję ZUS z [...] września 2020 r., nr [...], odmawiającą zwolnienia skarżącej z obowiązku opłacenia należności składkowych za kwiecień 2020 r.,

• decyzją z [...] października 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję ZUS z [...] września 2020 r., nr [...], odmawiającą zwolnienia skarżącej z obowiązku opłacenia należności składkowych za maj 2020 r.

W stanach faktycznych spraw skarżąca, wnioskiem z 9 czerwca 2020 r., wystąpiła do ZUS o zwolnienie jej z obowiązku opłacenia składek za: marzec, kwiecień i maj 2020 r.

Decyzjami z [...] września 2020 r. ZUS odmówił skarżącej zwolnienia jej ze składek za: marzec, kwiecień i maj 2020 r. W ich uzasadnieniach organ stwierdził, że zgodnie z art. 31 zo ust. 1 a na wniosek płatnika składek, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za dany miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych.

Zdaniem organu zwolnienie ze składek stanowi pomoc publiczną, i tym samym tego rodzaju wsparcie może być ona udzielone przedsiębiorcy, który na dzień 31 grudnia 2019 r. nie znajdował się w trudnej sytuacji, w rozumieniu przepisów unijnych, a który później, w związku ze skutkami epidemii, napotkał trudności lub znalazł się w trudnej sytuacji.

Organ podkreślił, że z analizy konta skarżącej wynika, że na dzień 31 grudnia 2019 r. była ona objęta postępowaniem restrukturyzacyjnym i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu.

Wobec tego nie przysługuje jej prawo do zwolnienia ze składek.

Wobec niekorzystnych dla skarżącej rozstrzygnięć wystąpiła ona do ZUS o ponowne rozpatrzenie jej spraw. W swoich wnioskach (skarżąca złożyła formalnie jeden wniosek, jednakże organ potraktował go jako odnoszący się do wszystkich miesięcy, co do których wystąpiła ona o zwolnienie, z uwagi na treść jej żądania) zaprzeczyła, aby objęta była postępowaniem restrukturyzacyjnym. Dodała jedynie, że 24 lipca 2018 r. zostało w stosunku do niej otwarte postępowanie układowe. Układ został przyjęty na zgromadzeniu wierzycieli 29 listopada 2018 r., a następnie zaakceptowany przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie, postanowieniem z 6 grudnia 2018 r.

Zgodnie zaś z art. 324 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1588 z późn. zm., zwanej dalej Prawem restrukturyzacyjnym) postępowanie restrukturyzacyjne zostaje zakończone z dniem uprawomocnienia się postanowienia o zatwierdzeniu układu albo o odmowie zatwierdzenia układu. W związku z tym postępowanie restrukturyzacyjne zostało w stosunku do skarżącej zakończone z dniem 26 marca 2019 r.

Skarżąca podkreśliła także, że od zawarcia układu, jej sytuacja ekonomiczna uległa poprawie i stabilizacji.

Decyzjami z [...] października 2020 r., ZUS utrzymał w mocy swoje decyzje z [...] września 2020 r. W uzasadnieniu tych rozstrzygnięć organ zaznaczył, że skarżąca od 6 grudnia 2018 r. jest objęta postępowaniem układowym (na podstawie art. 233 w zw. z art. 270-272 Prawa restrukturyzacyjnego). Zgodnie zaś z art. 6 § 1 Prawa restrukturyzacyjnego, postepowanie to może być prowadzone wobec dłużnika niewypłacalnego lub zagrożonego upadłością. Za dłużnika niewypłacalnego uważa się zaś dłużnika, który utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań (art. 11 § 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 z późn. zm.).

Skargi na decyzje ZUS z [...] października 2020 r. wniosła skarżąca, domagając się ich uchylenia, a także uchylenia poprzedzających je decyzji z [...] września 2021 r.

Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzuciła naruszenie:

• art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) poprzez ich niezastosowanie i całkowicie dowolne ustalenie, że skarżąca jest objęta postępowaniem układowym, podczas gdy była ona objęta przyspieszonym postępowaniem układowym, które to postępowanie zostało zakończone 26 marca 2019 r.,

• art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i całkowicie błędne ustalenie, że skarżąca na dzień 31 grudnia 2019 r. znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej,

• art. 8 § 1 oraz art. 11 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieodniesienie się do jej argumentacji przytoczonej we wnioskach o ponowne rozpatrzenie spraw,

• art. 324 § 1 Prawa restrukturyzacyjnego poprzez jego niezastosowanie i niezgodne z prawda przyjęcie, że skarżąca pozostaje objęta postępowaniem układowym podczas gdy była ona objęta przyspieszonym postępowaniem układowym, które to postępowanie zostało zakończone 26 marca 2019 r.

W uzasadnieniu skarg podkreślono, że 24 lipca 2018 r. zostało w stosunku do skarżącej otwarte postępowanie układowe. Układ został przyjęty na zgromadzeniu wierzycieli 29 listopada 2018 r., a następnie zaakceptowany przez Sąd Rejonowy , postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. W tej więc sytuacji, stanowisko organu, co do objęcia skarżącej postępowaniem układowym, jest całkowicie dowolne.

Zdaniem skarżącej, nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że na dzień 31 grudnia 2019 r. znajdowała się ona w trudnej sytuacji finansowej, gdyż na bieżąco regulowała zawarty układ i wszystkie swoje pozostałe zobowiązania.

Skarżąca podkreśliła także, że wszystkie przedstawione wyżej argumenty podnosiła w trakcie trwania postępowania, jednakże organ się do nich nie ustosunkował.

ZUS w odpowiedziach na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Organ dodał jedynie, że wbrew twierdzeniom skarżącej, uprawomocnienie się postanowienia o zatwierdzeniu układu kończy jedynie pewien etap postępowania restrukturyzacyjnego, co nie oznacza że objęty nim podmiot przestał podlegać zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością. Ten jest realizowany na podstawie Prawa restrukturyzacyjnego, w ramach pozasądowej realizacji układu. Dopiero zaś wydanie postanowienia o wykonaniu układu kończy etap wykonywania układu.

Uzasadniając brak możliwości przyznania pomocy podmiotowi znajdującemu się w trudnej sytuacji ZUS powołał się na Komunikat Komisji (sekcja 3.1) – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii Covid-19 (2020/C 91 I/01) (Dz. Urz. UE C 91I z 20 marca 2020 r., str. 1 – zwany dalej Komunikatem) oraz definicję podmiotu znajdującego się w trudnej sytuacji, jaka została zawarta w Rozporządzeniu Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 187, str. 1 z późn. zm., zwanym dalej rozporządzeniem 651/21), w szczególności w jej art. 2 pkt 18.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że przyczyną odmowy przyznania skarżącej wnioskowanej przez nią pomocy, w postaci zwolnienia z obowiązku opłacenia składek było stwierdzenie przez organ pozostawania przez skarżącą w trudnej sytuacji ekonomicznej, na dzień 31 grudnia 2019 r., czego wyrazem jest, zdaniem ZUS, pozostawanie przez nią w restrukturyzacji. Spółka tymczasem wskazywała, że prowadzone wobec niej postępowanie restrukturyzacyjne, które zostało już zakończone, nie może być traktowane jako okoliczność pozwalająca na przyjęcie zaistnienia jej trudnej sytuacji.

Odnosząc się do przeciwstawnych stanowisk stron postępowania sądowego w pierwszej kolejności wskazać należy, że ani zaskarżone decyzje, ani poprzedzające je decyzje ZUS z [...] września 2020 r. nie zawierają uzasadnień odpowiadających wymogom z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. Zgodnie bowiem z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Mając na uwadze przytoczone wyżej regulacje K.p.a. stwierdzić należy, że w ramach uzasadnienia decyzji administracyjnej, szczególne znaczenie ma wskazanie podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oznacza to konieczność dokonania przez organ administracji właściwej wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji wraz z przytoczeniem argumentów przemawiających za jej przyjęciem. Innymi słowy decyzja, którą otrzymuje strona, powinna w swoim uzasadnieniu wskazywać które przepisy i dlaczego zadecydowały o takim, a nie innym określeniu jej praw lub obowiązków.

Tylko decyzja spełniająca powyższe kryteria może w pełni realizować zasady ogólne postępowania administracyjnego, wyrażające się w nakazie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji (art. 8 K.p.a.), oraz przekonywana stron, polegającego na wyjaśnieniu im zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 11 K.p.a.).

Zaznaczenia wymaga, że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) lub częściowo odmowne, nieuwzględniające wniosków stron, powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

W okolicznościach przedmiotowych spraw ZUS, w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia jedynie ogólnikowo i bardzo enigmatycznie powołał się na regulacje Unii Europejskiej, które według jego oceny, wykluczają możliwość korzystania za zwolnienia ze składek przez te firmy, które znajdowały się w trudnej sytuacji w grudniu 2019 r. Organ nie podał przy tym żadnej podstawy prawnej wynikającej z prawa unijnego (konkretnego aktu prawnego), które eliminowałyby tę kategorię podmiotów z uzyskania wsparcia. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że wsparcie, o którego przyznanie skarżąca wystąpiła, zgodnie z treścią Komunikatu Komisji - stanowi pomoc publiczną, mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. W ocenie organu fakt, że wsparcie takie udzielane jest w trybie pomocy publicznej eliminuje z kręgu jego beneficjentów podmioty znajdujące się w trudnej sytuacji. Pomoc może bowiem zostać przyznana przedsiębiorstwu, które nie znajdowało się - w dniu 31 grudnia 2019 r - w trudnej sytuacji, w rozumieniu rozporządzenia 651/2014.

Na gruncie niniejszych spraw, rozstrzygający je organ uznał, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji. Nie sprecyzował jednak na czym ona polega. W tym bowiem zakresie, jedynie zdawkowo powołał się na fakt pozostawania przez nią w restrukturyzacji, bez rozważenia tego, czy sama restrukturyzacja, z uwzględnieniem jej konkretnego etapu, pociąga za sobą konieczność uznania poddanego jej podmiotu za pozostający w trudnej sytuacji. To zaś jest o tyle niezrozumiałe, że skarżąca w trakcie postępowania wskazywała na liczne argumenty, w świetle których jej sytuacja nie powinna być kwalifikowana jako trudna. Organ tymczasem nie odniósł się do nich w jakikolwiek sposób.

Dopiero w odpowiedziach na skargi wskazano, że za trudną sytuację ZUS uważał pozostawanie przez skarżącą w restrukturyzacji, co według organu znajduje uzasadnienia w treści Komunikatu, a także rozporządzenia 651/2014.

Odnosząc się do przytoczonych wyżej okoliczności, a zwłaszcza sposobu wyjaśnienia przez organ motywów, którymi się kierował przy wydaniu zaskarżonych decyzji stwierdzić należy, że uzasadnienie podjętej decyzji jest integralną jej częścią. Nie może być więc ona już uzupełniana w jakikolwiek sposób, zwłaszcza w odpowiedzi na skargę. Ta bowiem stanowi jedynie pismo procesowe, złożone w postępowaniu sądowoadministracyjnym, niebędące w żadnym razie uzupełnieniem zaskarżonej decyzji, w zakresie jej uzasadnienia. Na tym bowiem etapie, jakim jest postępowanie sądowe, poddana kontroli sądu decyzja jest już rozstrzygnięciem ostatecznym i jako takie stanowi ona integralną całość, niepodlegającą modyfikacji.

Wobec powyższego odpowiedzi na skargę nie można traktować jako swoistego rodzaju sposobności umożliwiającej konwalidację wadliwej decyzji, między innymi w zakresie jej uzasadnienia.

Kontroli sądowej nie podlega też odpowiedź na skargę, lecz zaskarżona decyzja. W tym miejscu podkreślić należy, że strona ma prawo poznać argumentację organu, zapoznając się z uzasadnieniem decyzji, aby mogła, procesowo ją kwestionując, odnieść się do tej argumentacji i przedstawić swoje racje, w czym wyraża się zasada prawa do obrony.

W okolicznościach przedmiotowych spraw zaskarżone decyzje nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a., tj. w zakresie ich uzasadnienia, co stanowi naruszenie prawa, mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie spraw. Z tego tylko więc względu wszystkie trzy decyzje winny być wyeliminowane z obrotu prawnego.

W kwestii przyznania pomocy publicznej, między innymi podmiotowi znajdującemu się w restrukturyzacji wskazać należy, że przepisy krajowe regulujące wsparcie określone w treści przepisu art. 31 zo ustawy z 2 marca 2020 r., nie zawierają żadnego przepisu zakazującego udzielenia go podmiotowi znajdującemu się w trudnej sytuacji. Chcąc więc odmówić przyznania pomocy podmiotowi znajdującemu się w trudnej sytuacji ZUS winien wskazać podstawę takiego rozstrzygnięcia, czy to spośród powszechnie obowiązujących regulacjach krajowych, czy też mających w tym zakresie zastosowanie przepisów unijnych.

Wskazywany przez ZUS, i to dopiero w odpowiedziach na skargi, Komunikat Komisji nie może stanowić głównej i samoistnej podstawy negatywnych dla skarżącej decyzji, po pierwsze – z uwagi na jego prawny charakter, a po drugie – ze względu na jego brzmienie, obowiązujące w chwili wydania decyzji, które nie uzasadniało bezwzględnej odmowy uwzględnienia wniosku.

Podkreślenia wymaga, że komunikaty Komisji nie są źródłem prawa w unijnym porządku prawnym. Są aktami wydawanym przez Komisję Europejską przy realizacji przez nią jej uprawnień i obowiązków, lecz nie mogą one stanowić podstawy do negatywnego rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy obywatela. Mają on bowiem charakter tzw. "miękkiego prawa", w którym organ ten przedstawia własną wykładnię odpowiednich przepisów oraz własne stanowiska odnośnie całych gałęzi gospodarki.

W formie komunikatu następuje próba ujednolicania dorobku orzeczniczego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, uzupełniona o treści pochodzące od samej Komisji. Komunikat służy zatem Komisji Europejskiej do przedstawiania własnego stanowiska w istotnych dla Unii kwestiach, co pozwala państwom członkowskim na właściwe stosowanie prawa unijnego. Stanowi więc on wskazówkę dla państw członkowskich we wdrażaniu i stosowaniu prawa unijnego.

W powołanym przez organ Komunikacie Komisja wyraziła swoje stanowisko co do udzielania pomocy przedsiębiorcom znajdującym się w trudnym położeniu stwierdzając, że nie powinna być ona udzielana. Organ pominął jednak fakt, że Komisja Europejska wydała kolejny komunikat – Trzecie zmiany w tymczasowych ramach środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (.U.UE C 2020 poz. 218 str.03 z dnia 2 lipca 2020r.), w którym wprowadziła do punktu 3,1 Komunikatu jednostkę redakcyjną 3.1.22 lit.ca, w której wskazała, że w drodze odstępstwa od powyższych przepisów pomoc można przyznać mikroprzedsiębiorstwom i małym przedsiębiorstwom (w rozumieniu załącznika I do ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych), które w dniu 31 grudnia 2019 r. już znajdowały się w trudnej sytuacji, pod warunkiem że nie są one objęte zbiorowym postępowaniem upadłościowym na podstawie prawa krajowego oraz nie otrzymały pomocy na ratowanie ani pomocy na restrukturyzację.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że zaskarżone decyzje, a także argumenty organu przytoczone w odpowiedziach na skargi, nie odwołują się do rzeczywistych i wiążących podstaw prawnych. Nawet bowiem gdyby teoretycznie przyjąć możliwość oparcia rozstrzygnięcia na samym tylko Komunikacie, to w wersji, w jakiej obowiązywał on w dacie wydania nie tylko zaskarżonych decyzji, ale także poprzedzających je bezpośrednio decyzji ZUS z [...] września 2020 r., dopuszczał on przyznanie pomocy podmiotom znajdującym się w trudnej sytuacji - mikroprzedsiębiorstwom i małym przedsiębiorstwom, którzy nie byli objęci zbiorowym postępowaniem upadłościowym.

Osobną kwestią jest rozumienie pojęcia podmiotu znajdującego się w trudnej sytuacji. ZUS, na gruncie niniejszych sprawy odwołuje się w tym zakresie do art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014, jednakże przepis ten, znajdujący swoje odpowiedniki w innych aktach prawa unijnego, tożsamych co do treści, mówi, że pojęcie "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:

a. w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE 49 , a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne;

b. w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE;

c. w sytuacji gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym podstępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli;

d. w sytuacji gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu;

e. W przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat:

1) stosunek księgowej wartości kapitału obcego do kapitału własnego tego przedsiębiorstwa przekracza 7,5 oraz

2) wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej 1,0.

Tak więc oparcie się na definicji z art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014 wymaga rozważenia wskazanych w niej elementów, czego jednak w niniejszych sprawach zabrakło (organ nie rozważył chociażby kwestii ewentualnej niewypłacalności skarżącej, tj. cechy będącej elementem składowym definicji wynikającej z pkt c rozpatrywanego przepisu). Wobec tego twierdzenia ZUS o pozostawaniu skarżącej w trudnej sytuacji są gołosłowne i dowolne.

Ponownie rozpatrując sprawę organ usunie więc stwierdzone uchybienia, ustali rzeczywistą sytuację skarżącej, a także rozważy możliwość przyznania jej pomocy, także w kontekście regulacji dotyczącej przyznawania pomocy publicznej.

Uznając zaś ewentualnie niedopuszczalność przyznania pomocy i wydając decyzje w tym przedmiocie, organ uzasadni je zgodnie z wymogami określonymi

w art. 107 § 3 K.p.a. W ich treści odniesie się także, w sposób rzeczowy i jednoznaczny, do podnoszonych przez skarżącą argumentów, na poparcie jej twierdzeń.

W zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia ZUS wskaże ją w sposób konkretny, a także dokona jej wykładni, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie wymogami.

W kwestii stanowiska Komisji, wyrażonego w Komunikacie, na który dotychczas ZUS się powoływał, organ weźmie pod uwagę aktualnie obowiązujący jego zapis (zapis taki już funkcjonował w momencie wydawania zaskarżonych decyzji, a zgodnie z nim Komisja dopuściła udzielanie – w drodze wyjątku – pomocy także takim podmiotom (niektórym z nich), które znajdowały się w trudnej sytuacji) i przeprowadzi w tym zakresie rozważania, czy w przypadku skarżącej zachodzą przesłanki, o których mowa w jednostce redakcyjnej 3.1.22. lit. ca Komunikatu Komisji.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), orzekł jak w sentencji, uchylając zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje ZUS z [...] września 2020 r.