Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 452/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 66  ust.  1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7,  art. 77  par. 1,  art. 80,  art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót zabezpieczających 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przed organami nadzoru budowlanego od [...] 2007r. toczy się postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego części budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w [...], w szczególności występowania zawilgocenia i zagrzybienia w lokalach mieszkalnych na ostatniej kondygnacji. W postępowaniu tym wydano szereg rozstrzygnięć administracyjnych oraz sądowoadministracyjnych. Między innymi Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 1 października 2010 r. sygn. II OSK 1479/09, oddalił skargę kasacyjną Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. II SA/Bd 921/08, którym sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną przez K. B. decyzję [...] WINB z [...] 2008 r. i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] (dalej PINB) z dnia [...] 2008r. w przedmiocie nakazania Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] usuniecie we wskazanym terminie skutków zawilgocenia w mieszkaniu nr [...] w przedmiotowym budynku mieszalnym poprzez osuszenie ścian oraz usunięcie z nich zarodników grzybów.

W toku dalszego postępowania kilkukrotnie PINB wydawał decyzje nakazujące usunięcie nieprawidłowości (z [...] 2011r., [...] 2011r., [...] 2014r.), które były uchylane kasatoryjnymi decyzjami WINB (z [...] 2011r., [...] 2011r., [...] 2012r.).

Decyzją z dnia [...] października 2015r. [...] nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...], właścicielowi i zarządcy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], wykonanie w terminie do [...].2016r. robót zabezpieczających polegających na:

- usunięciu skutków zagrzybienia poprzez odgrzybienie porażonych pomieszczeń środkiem chemicznym "[...]" w mieszkaniach nr [...],

- zabezpieczeniu ścian w kuchni i pokoju mieszkania nr [...] środkiem chemicznym "[...]" I, II, III i IV oraz wykonaniu przecierki ścian z gładzi cementowej "[...]", a następnie pomalowaniu farbą cementową "[...]",

- w miejscach występowania zagrzybienia w mieszkaniach nr [...] należy nawiercić otwory przy oknach i wstrzyknąć tam piankę poliuretanową,

- zamontowaniu tzw. nawietrzników w oknach PCV w mieszkaniach nr [...],

- ociepleniu poddasza wełną mineralną i wymianie uszkodzonego poszycia dachowego,

- ociepleniu szacht w mieszkaniach nr [...],

- zlikwidowaniu przecieków z dachu w kuchni mieszkania nr [...]

zgodnie z zaleceniami zawartymi w pkt 7 Ekspertyzy mykologiczno-budowlanej wykonanej przez inż. M. W. w [...] 2015r.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółdzielnia Mieszkaniowa zarzuciła, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym ekspertyzy mykologiczno- budowlanej z [...] 2015r. nie wynika, że na dzień wydania decyzji istniały uzasadnione obawy co do wpływu zawilgocenia mieszkania nr [...] na konstrukcję i stan techniczny całego budynku oraz braku uprawnień PINB do oceny stanu technicznego budynku bez uwzględnienia przepisów rozporządzenia w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym wyrok WSA w Bydgoszczy z 2 czerwca 2009 r. Spółdzielnia podniosła, iż mimo przesądzenia w tym wyroku, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy ujawnionymi nieprawidłowościami w samym budynku jak i wadami ujawnionymi w lokalu nr [...], a usunięcie usterek w tym lokalu nie może pominąć usterek w budynku, organ w decyzji nie wykazał, że w przedmiotowym budynku, na dzień wydania decyzji doszło do naruszenia wymagań wynikających z obowiązujących przepisów prawa. Spółdzielnia bowiem, w toku postępowania, wykonała już szereg robót zmierzających do zapewnienia właściwego stanu użytkowego przedmiotowego budynku, w tym: oczyszczenie rynien i rur spustowych, naprawa dachu nad mieszkaniem nr [...] (faktura z [...].2012r.), docieplenie szczytu budynku (faktura [...].2013r.), naprawa przecieków na dachach – uzupełnienie dachówek i obróbek blacharskich (faktura z [...].2013r.), ocieplenie stropu i wykuszy [...], ocieplenie stropu wykuszy i rur wody bieżącej [...] (faktura z [...].2014r.). Zdaniem Spółdzielni bark zagrzybienia w lokalu nr [...] po remoncie dowiódł, że wykonane prace okazały się skuteczne, przy prawidłowym użytkowaniu mieszkania, a stan techniczny obiektu budowlanego nie budzi obaw, co wyklucza zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego. Odwołująca się zakwestionowała zalecenia dotyczące budynku obejmujące np. nakaz docieplenia poddasza wełną mineralną, choć brak ten nie stanowił przeszkody w dokonaniu odbioru budynku i nie stanowi wymagań obowiązujących na dzień odbioru budynku przepisów prawa. Pozostałe zalecenia dotyczą tylko poszczególnych lokali i to w zakresie, który zdaniem strony nie stanowi naruszenia przepisów prawa.

Decyzją z dnia [...] 2016r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po uzupełnieniu postępowania dowodowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 23), art. 66 ust. 1 pkt 1,3 oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 1409 ze zm.), uchylił zaskarżona decyzję w części odnoszącej się do wskazania nazw własnych konkretnych środków, które należy zastosować w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (tj. "[...]", "[...]", "[...]", "[...]"), oraz w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych decyzją czynności i wyznaczył nowy termin na ich wykonanie do dnia [...] 2016r. (pkt 1), w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji (pkt 2).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i ustalenia, w szczególności to, że stan techniczny obiektu jest nieodpowiedni, co wynika m.in. z ekspertyzy mykologiczno-budowlanej sporządzonej przez inż. M. W.. Jej autor wskazał, że mieszkania zlokalizowane na ostatniej kondygnacji budynku są nieskutecznie docieplone, występuje przemarzania przegród budowlanych oraz wychłodzenie ścian przy szachtach. W mieszkaniach nr [...] występują grzyby pleśniowe z klasy podstawczaków (przede wszystkim na skosach poddasza i przy futrynach okiennych), co jest skutkiem przemarzania przegród budowlanych. Zamoczenie ścian murowanych jest czynnikiem wywołującym korozję chemiczną i biologiczną, a wilgotność taka powoduje rozwój grzybów pleśniowych i wysolenie ściany. Powoduje to także niebezpieczeństwo dla zdrowia mieszkańców. Organ nie zgodził się z poglądem Spółdzielni, iż art. 66 ma zastosowanie wyłącznie odnośnie nieprawidłowości dotyczących obiektu budowlanego i obowiązki winny być nałożone na właścicieli poszczególnych lokali, co przesądził Sąd w wyroku z 2 czerwca 2009 r. sygn. II SA/Bd 921/08.

Odnosząc się do zarzutu wykonania wskazanych robót budowlanych organ odwoławczy stwierdził, iż nie usunęły one jednak wszystkich nieprawidłowości, bowiem w mieszkaniach znajdujących się na ostatniej kondygnacji nadal istnieje znaczne zagrzybienie, a przyczyna jego powstania w dalszym ciągu nie została wyeliminowana. Stan budynku, w szczególności mieszkań nr [...] wskazuje nadal potrzebę wykonania określonych robót w celu usunięcia i wyeliminowania nieprawidłowości. Zdaniem WINB organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktycznych sprawy i właściwie nałożył na zobowiązaną czynności, które należy wykonać aby usunąć nieprawidłowości w obiekcie budowlanym.

Organ odwoławczy uwzględnił jednak zarzut dotyczący wskazania nazw własnych konkretnych produktów, które należy zastosować w celu przywrócenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego. Jak bowiem wynika z uzupełnionej ekspertyzy mykologiczno-budowlanej istnieje możliwość zastosowania wielu środków. Przed wystąpieniem do czynności Spółdzielnia powinna uzgodnić zastosowanie konkretnych środków z autorem ekspertyzy. Nadto z uwagi na upływ terminu wykonania czynności organ określił nowy termin, mając na uwadze art. 130 § 2 K.p.a. Z tych powodów organ na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w [...] w skardze na powyższą decyzję wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] z dnia [...] 2015r., wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zarzucono brak przesłanek zastosowania w sprawie art. 66 Prawa budowlanego, powołując się na ustalenia kontroli w budynku w 2013r. oraz ekspertyz mikologicznych zarówno inż. M. W. z [...] 2015r.(uzupełnionej pismem z [...].2016r.), jak i wcześniejszej ekspertyzy stanu technicznego ścian mgr inż. R. G.. Powołano się na protokół z [...].2016r. kontroli rocznej budynku, w którego wnioskach końcowych PINB stwierdził zadawalający stan techniczny poszycia dachowego oraz prawidłowe działanie wentylacji w mieszkaniach [...]. Zdaniem skarżącej nie sposób zatem, uwzględniając wskazany także przez organ zakres wykonanych robót, uznać, że na dzień wydawania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej istniała realna obawa, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi albo pozostaje w nieodpowiednim stanie technicznym. Skoro zdaniem PINB, stan techniczny jest zadawalający, a wentylacja w mieszkaniach, o których mowa w ekspertyzie działa prawidłowo, to poziom zagrzybienia jest wynikiem niewłaściwego użytkowania mieszkań (głównie lokalu nr [...]). To zdaniem skarżącej skutkuje brakiem przesłanek do wydania decyzji nakładających obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (których de facto na dzień wydawania decyzji nie stwierdzono), w oparciu o art. 66 prawa budowlanego oraz przepisy w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane. Wskazując na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca podkreśliła, że obowiązki wynikające z art. 66 Prawa budowlanego mogą zostać nałożone na właściciela czy zarządcę obiektu tylko wówczas, gdy ujawniony nieodpowiedni stan techniczny obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów. Zdaniem skarżącej obowiązki wynikające z art. 66 Prawa budowlanego mogą zostać nałożone na właściciela czy zarządcę obiektu tylko wówczas, gdy nieprawidłowości dotyczą całego obiektu, a nie lokalu znajdującego się w tym obiekcie. Nakaz wykonania robót musi dotyczyć mających na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości. Skarżąca Spółdzielnia stwierdziła, że w sprawie nie zachodzi taka sytuacja, w której nieprawidłowości związane z jednym tylko lokale, powodują, że zły stan techniczny lokalu wpływa na zły stan techniczny całego obiektu.

W ekspertyzie mykologicznej [...].2015r. wskazano jako najistotniejszy czynnik zabezpieczający przed dalszym rozwojem groźnych pleśni – zapewnienie mikroklimatu uniemożliwiającego rozwój grzybów. Spółdzielnia podniosła, że przez szereg robót remontowych zapewniła prawidłowa wentylacje mieszkań oraz zadawalający stan techniczny obiektu jako całości i nie może ponosić odpowiedzialności za działania, a raczej zaniechania posiadacza lokalu. Spółdzielnia Mieszkaniowa ponownie podkreśliła, że to nie obiekt budowlany, ale poszczególne lokale, a właściwie jeden lokal nr [...], użytkowany jest w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowiska albo bezpieczeństwu mienia, zatem brak jest przesłanek, aby adresatem nakazu wykonania określonych robót mogła być spółdzielnia jako właściciel budynku i zarządca.

Z tych powodów strona skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., bowiem organ drugiej instancji winien uwzględnić aktualny stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania decyzji, i ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.

W odpowiedzi na skargę Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Organ podkreślił, że z ekspertyzy mykologiczno-budowlanej wynika, że stan techniczny obiektu jest nieodpowiedni. Jest on niezgodny z przepisami określonymi w rozdziale VIII rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2012r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie "ochrona przed zawilgoceniem i korozja biologiczną" a przede wszystkim z § 322, w myśl którego rozwiązania materiałowo konstrukcyjne zewnętrznych przegród budynku, warunki cieplno-wilgotnościowe, a także intensywność wymiany powietrza w pomieszczeniach powinny uniemożliwiać powstanie zagrzybienia. W sprawie nastąpiło zagrożenie zdrowia lub życia ludzi, co wynika z ekspertyz mikologicznych. Jako niezasadny organ uznała również zarzut, iż obowiązki wynikające z art. 66 Prawa budowlanego mogą zostać nałożone na właściciela lub zarządcę budynku tylko wówczas, gdy nieprawidłowość dotyczy całego obiektu, a nie lokalu znajdującego się w tym obiekcie powołując się na uzasadnienie wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 2 czerwca 2009 r. II SA/Bd 921/08. Sąd przesądził, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdzie przyczyny tkwią w samym obiekcie a skutki wystąpiły w jednym z lokali i pomiędzy nieprawidłowościami w samym budynku i wadami ujawnionymi w lokalu skarżącej istnieje związek przyczynowo-skutkowy. Wskazał także, że organ nie może nakazać Spółdzielni usunięcia usterek w mieszkaniu pomijając remont budynku, jego zewnętrznych ścian zgodnie z technika budowlaną, która jak wynika z materiału dowodowego nie była przestrzegana. Organ podkreślił, że to nieodpowiedni stan techniczny budynku doprowadził do rozwoju zagrzybienia w czterech lokalach mieszkaniach znajdujących się na ostatniej kondygnacji przedmiotowego budynku mieszkalnego, a nie jedynie we wskazywanym przez skarżącą lokalu nr [...]. Przyczyna zagrzybienia zdaniem organu nadal nie została wyeliminowana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są zasadne.

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013r, poz. 1409 z późn.zm.), dalej "P.b.", obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie określonych w tym przepisie podstawowych warunków (pkt 1-10):

Ustawodawca wskazał dalej (ust. 2 art. 5), iż obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7.

Rozdział 6 ustawy Prawo budowlane reguluje właśnie kwestie utrzymania obiektów budowlanych, stanowiąc w art. 61 pkt 1, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt budowlany zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2.

Materialnoprawną podstawę decyzji organów nadzoru budowlanego w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 66 ust. 1 P.b., zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Na wstępie dalszych rozważań podkreślenia wymaga, iż w kontrolowanej w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawie administracyjnej, dotyczącej nieprawidłowości w zakresie warunków użytkowania części budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego w [...] przy [...] zakończonej zaskarżoną decyzją [...] WINB z [...] 2016r., orzekały już sądy administracyjne.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 718 z późn.zm., dalej "P.p.s.a."), ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W myśl art. 170 P.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Uwzględniając powyższe regulacje, co zasadnie podkreślił organ odwoławczy, zwrócić należy uwagę, iż w uzasadnianiu prawomocnego wyroku z dnia 2 czerwca 2009r. sygn. II SA/Bd 921/08 tutejszy Sąd wskazał, że konstrukcja normy prawnej art. 66 ust. 1 P.b. wskazuje, iż jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w treści pkt 1-3, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Sąd stwierdził, że przedmiotowy przepis Prawa budowlanego nie będzie mieć zastosowania w przypadku, gdy nieprawidłowości będą odnosić się do samych elementów obiektów budowlanych tj. lokali, które samodzielnie nie wpływają na jego stan techniczny. Jednakże w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją gdzie przyczyny tkwią w samym obiekcie a skutki wystąpiły w jednym z lokali.

Jednoznacznie jednak ocenił, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy art. 66 będzie mieć zastosowanie P.b. nie tylko do samego obiektu, ani nie tylko do lokalu mieszkalnego, ale usuwanie nieprawidłowości powinno mieć miejsce w samym budynku jak i lokalu skarżącej (wówczas K. B. właścicielki lokalu nr [...]). Sąd powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. IV SA 1420/96, iż "Artykuł 61 i art. 66 Prawa budowlanego odnoszą się do obiektów budowlanych, a nie lokali znajdujących się w tych obiektach. Generalnie więc nakazy określone w art. 66 tego prawa mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości samego obiektu, co w konkretnym przypadku nie wyklucza nałożenia obowiązku wykonania określonych robót również w lokalu lub lokalach. Chodzi tu jednak o takie roboty, które mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości."

Sąd stwierdził, że pomiędzy nieprawidłowościami w samym budynku jak i wadami ujawnionymi w lokalu skarżącej (nr [...]) istnieje związek przyczynowo – skutkowy, zatem organ administracji nie może nakazać Spółdzielni usunięcia usterek w mieszkaniu pomijając remont budynku, jego zewnętrznych ścian zgodnie z techniką budowlaną, która, jak wynika z materiału dowodowego, nie była przestrzegana. Uznał też, że wady dotyczące ścian zewnętrznych budynku będą dotyczyły nie tylko lokalu mieszkalnego skarżącej, ale również innych lokali znajdujących się w tym samym pionie. Wystąpienie efektów zawilgocenia czy zagrzybienia może nie koniecznie zakończyć się tylko na ujawnieniu ich w mieszkaniu skarżącej, ale i w innych lokalach mieszkalnych tego budynku. Trzeba przecież mieć na względzie to, że nieprawidłowości jakie ujawniły się w budowie obiektu budowlanego, tj. budynku wielorodzinnego dotyczą nie tylko samej skarżącej ale innych właścicieli znajdujących się tam lokali, którzy mają interes prawny w tym postępowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od powyższego wyroku, w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 października 2010r. sygn. II OSK 1479/09 wskazał, że wprawdzie postępowanie administracyjne toczyło się na wniosek skarżącej jako jednej z właścicielek lokalu w budynku Spółdzielni Mieszkaniowej, to jednak może się okazać w toku postępowania administracyjnego, że organ nadzoru budowlanego powinien podjąć postępowanie z urzędu w sytuacji, gdy stwierdzony wadliwy stan budynku, a w tym poszczególnych lokali, wymaga objęcia kontrolą i wydaniem odpowiednich nakazów w odniesieniu do innych także części budynku, a nie tylko do lokalu skarżącej. Nie ma też racji wnoszący skargę kasacyjną organ, iż sprawa wad budynku powodujących określone niekorzystne skutki w jego substancji oraz w poszczególnych lokalach należy wyłącznie do właściwości sądu powszechnego, jako sprawa cywilna pomiędzy właścicielem i wykonawcą robót budowlanych. W sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego wszczyna postępowanie administracyjne na podstawie regulacji zamieszczonej w tej części ustawy - Prawo budowlane, która odnosi się do użytkowania obiektów budowlanych, ma pełne prawo, a nawet obowiązek, wydać stosowne nakazy podmiotowi zobowiązanemu do zapewnienia właściwego stanu użytkowego obiektu na podstawie przepisów prawa publicznego /Prawa budowlanego/, co oczywiście nie wyklucza możliwości zaistnienia sprawy cywilnej w stosunkach pomiędzy podmiotem uprawnionym i zobowiązanym na gruncie prawa cywilnego, rozstrzyganej w postępowaniu przed sądem cywilnym.

Mając powyższe na uwadze, nie może budzić wątpliwości, że zostało już w okolicznościach przedmiotowej sprawy prawomocnie przesądzone zaistnienie podstaw do zastosowania art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego z uwagi na stwierdzone wady i nieprawidłowości w budynku, a nie wyłącznie w jednym lokalu mieszkalnym, jak zdaje się nadal wywodzić skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa. Nadto materiał dowodowy zgromadzony w toku dalszego postępowania potwierdził jednoznacznie szereg nieprawidłowości w konstrukcji przedmiotowego budynku i nieodpowiedni stan techniczny jego części, w tym oddziałujący na korzystanie z kilku lokali mieszkalnych na ostatniej kondygnacji. Bez wątpienia ustalenia ekspertyz wykonanych w sprawie (w tym ekspertyzy mykologiczno-budowlanej z [...].2015r.) potwierdzają także, iż w znaczącym stopniu to nieprawidłowy stan techniczny budynku przyczynił się do powstania zawilgocenia oraz zagrzybienia mogącego oddziaływać na pogorszenie stanu technicznego obiektu budowlanego oraz rozwój grzybów pleśniowych w kilku lokalach mieszkalnych na ostatniej kondygnacji (potwierdzone w kilku kontrolach od [...] 2007r. do [...] 2013r.).

Odnosząc się do wyłącznie polemicznej argumentacji skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, niezależnie od związania powyższymi wyrokami, także podziela stanowisko, iż artykuł 66 ust. 1 P.b. daje podstawy materialnoprawne do wyprowadzenia interesu prawnego jednostek, których stwierdzone zagrożenia dotyczą, a które podlegają szczególnej ochronie, zgodnie z art. 5 tej ustawy. Nie można zatem podzielić stanowiska, że właściciel lokalu mieszkalnego, którego dotyczą zagrożenia nie ma interesu prawnego w żądaniu wszczęcia postępowania w sprawie. Wykładnia art. 66 ust. 1 P.b. wyłączająca interes prawny właściciela lokalu, który dotknięty jest skutkami związanymi z użytkowaniem obiektu budowlanego w sposób zagrażający zdrowiu, jest wykładnią błędną i nie uwzględnia systemu regulacji prawnej przyjętej w tej ustawie w tym art. 61 w zw. z art. 5 ust. 2 (por. wyrok NSA z 17 listopada 2016r. sygn. II OSK 305/15). Błędne jest zatem konsekwentne stanowisko skarżącej Spółdzielni, iż mimo ewidentnie stwierdzonych w przedmiotowym wieloletnim postępowaniu nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego, który doprowadził do powstania groźnego dla zdrowia ludzi zawilgocenia i zagrzybienia lokali mieszkalnych, odpowiedzialności w aspekcie administracyjnoprawnym właściciel i zarządca obiektu budowlanego nie ponosi. Spółdzielnia w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła wszakże żadnego dowodu, który pozwoliłby na przyjęcie, iż to nie wady techniczne budynku, ale wyłącznie niewłaściwe użytkowanie poszczególnych lokali mieszkalnych, spowodowały tak znaczne nieprawidłowości i doprowadziły do stanu tych lokali, jako części obiektu budowlanego, który nie odpowiada normom prawnym dla użytkowania lokali mieszkalnych.

Nadto z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do jakości wykonania robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, w części obejmującej lokale na ostatniej kondygnacji w klatkach 2 i 4, postanowieniem z [...] 2014r. PINB Powiatu Grodzkiego w [...], w trybie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nakazał skarżącej spółdzielni mieszkaniowej we wskazanym terminie dostarczenie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu zagrzybienia i zawilgocenia części obiektu tj. mieszkań położonych na ostatnich kondygnacjach w klatkach nr [...] w przedmiotowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym, z przedstawieniem przyczyn jego powstawania oraz ewentualnego zagrożenia, jakie może powodować dla bezpieczeństwa konstrukcji budynku wraz z podaniem zakresu niezbędnych do wykonania robót budowlanych, dotyczących eliminacji wskazanych zagrożeń. Postanowienie to, mimo odwołania skarżącej spółdzielni mieszkaniowej, zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...]WINB z dnia [...] 2014r. [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy potwierdził jakie przesłanki zadecydowały o konieczności opracowania ekspertyzy przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną i uprawnienia zarówno konstrukcyjno-budowlane, jak również mikologiczne, bowiem konieczne jest szersze opracowanie uwzględniające badanie możliwości dalszego bezpiecznego użytkowania kwestionowanych części obiektu budowlanego. Przy czym organy obydwu instancji wskazały na nieprawidłowości także w innych lokalach, niż wskazywany przez skarżąca lokal nr [...] (nr [...]) i wynikające z tego uzasadnione wątpliwości co do jakości robót budowlanych i stanu technicznego części obiektu budowlanego. Zważyć należy, iż skarga Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] na powyższe postanowienie została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 października 2014r. sygn. II SA/Bd 665/14.

Skarżąca zdaje się pomijać okoliczność, że w wykonaniu obowiązku nałożonego powyższym postanowieniem, to skarżąca przedłożyła ekspertyzę mykologiczno -budowlaną z [...] 2015r. opracowaną przez inż. M. W. posiadającego uprawnienia budowlane oraz status rzeczoznawcy mykologiczno -budowlanego. Z treści tego dokumentu wynika, że został on opracowany na podstawie: oceny stanu technicznego zawilgoconych mieszkań, badań makroskopowych stanu zagrzybienia, badania wilgotności masowej ścian, dokumentacji budowlanej budynku wykonanej przez [...] S-ka z o.o. w [...] oraz ekspertyzę mykologiczną wykonaną przez firmę [...].

Po pierwsze nie wynika z treści tego dokumentu, czy jego autor dokonywał ustaleń i analizy nie tylko "dokumentacji budowlanej budynku" ale także rzeczywistego sposobu wykonania robót budowlanych, użytych materiałów w kontekście stosownych przepisów techniczno-budowlanych. Oględziny lokali nr [...] wykonywane były w [...] 2015r. Wnioski końcowe ekspertyzy (str. 16) są niejednoznaczne i ogólnikowe np. "w dwóch badanych mieszkaniach jest niewystarczająca i niewłaściwa wentylacja", "występowanie mostków termicznych w miejscach niestarannie ocieplonych i osadzonych okien", "duże wątpliwości budzi izolacyjność termiczna ścian zewnętrznych poddasza" "z tego co widać w odkrywkach, należy również częściowo wymienić poszycie na poddaszu oraz docieplić poddasze".

Ekspertyza formułuje zalecenia w pkt 1-9 (str.17), wśród nich odgrzybienie wszystkich pomieszczeń porażonych grzybami pleśniowymi wskazanym środkiem chemicznym, oraz sposób zabezpieczenia i dalszych robót wobec zawilgocenia ścian w lokalu nr [...], nawiercenie otworów przy oknach, gdzie występuje zagrzybienie i wstrzyknięcie tam pianki poliuretanowej w celu uszczelnienie i docieplenia, zamontowanie nawietrzaków, w tym jako najbardziej wskazanych higrosterowanych, docieplenie poddasza wełną mineralną i jednocześnie wymianę uszkodzonego poszycia dachowego, sprawdzić drożność przewodów wentylacyjnych, docieplić szachty tak, aby nie występowała w nich cyrkulacja powietrza powodująca wychładzanie ścian w mieszkaniach, po wykonaniu prac pomalowanie ścian farbami krzemianowymi, zlikwidować przeciek z dachu w kuchni mieszkania ul. [...] nr [...].

W ocenie Sądu, przedłożona ekspertyza mykologiczno-budowlana, nie odpowiada w pełni zaleceniom określonym w powyższym postanowieniu, nie pozwala jednoznacznie określić jaki, na dzień jej sporządzenia jest w istocie stan techniczny przedmiotowej części budynku i jakie nieprawidłowości w tym zakresie występują. Brak odniesienia w tym zakresie do analizy zarówno projektu budowlanego, jak i wykonanych robót budowlanych w oparciu o konkretne normy techniczno-budowlane. Autor analizy bez jakiegokolwiek uzasadnienia dokonuje uogólnień i formułuje przypuszczenia, ale nie ustalił konkretnie przyczyn nieprawidłowości, co utrudnia określenie sposobu ich ostatecznego wyeliminowania i doprowadzenia obiektu budowlanego mieszkalnego do właściwego stanu technicznego dla tego rodzaju obiektów oraz skutecznego usunięcia zagrożenia w postaci nadmiernego zawilgocenia pomieszczeń mieszkalnych i rozwoju grzybów pleśniowych.

Nadto podkreślenia wymaga, iż to skarżąca Spółdzielnia winna przedłożyć osobie zobowiązanej do sporządzenia ekspertyzy technicznej wszelkie dokumenty i dowody wskazujące na wykonanie konkretnych robót budowlanych, które jak dopiero w odwołaniu podniosła zostały już wcześniej wykonane celem naprawienia nieprawidłowości. Na tej podstawie autor ekspertyzy, uwzględniając po pierwsze przyczyny nieprawidłowości, a po wtóre konkretne roboty budowlane i ich zakres podjętych celem ich wyeliminowania, winien ocenić je i określić, czy i w jakim zakresie wpływają na końcowe sformułowanie zaleceń do wykonania. Zważyć bowiem należy, że to skarżąca, a nie organ nadzoru budowlanego najlepiej znała stan obiektu i robót dokonanych już w toku wieloletniego postępowania, i to skarżąca zobowiązana została do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu zagrzybienia i zawilgocenia części obiektu tj. mieszkań położonych na ostatnich kondygnacjach w klatkach [...] (...) z przedstawieniem przyczyn jego powstania oraz ewentualnego zagrożenia, jakie może powodować dla bezpieczeństwa konstrukcji budynku wraz z podaniem zakresu niezbędnych do wykonania robót budowlanych, dotyczących eliminacji wykazanych zagrożeń.

Budzi zatem uzasadnione wątpliwości to, z jakich powodów skarżąca nie przedstawiła autorowi ekspertyzy tych wszystkich okoliczności dotyczących robót budowlanych wykonanych już po ujawnieniu się przedmiotowych nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego części budynku mieszkalnego i zagrożenia mikologicznego dla zdrowia mieszkańców, na które powołała się w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. W odwołaniu skarżąca powołała się ogólnie na roboty wykonane w latach 2012-2014, m.in. docieplenie szczytu budynku, naprawa przecieków na dachach, docieplenie stropów i wykuszy [...], docieplenie stropu, wykuszy i rur wody bieżącej [...]. Niezależnie od sugestii skarżącej nie przedstawiła dowodów wskazujących, że roboty te pokrywają się z robotami, których wykonanie w zaleceniach przedstawił autor ekspertyzy wykonanej wszakże w [...] 2015r. Nie można także wykluczyć, iż wskazywane przez Spółdzielnie roboty budowlane, nadal nie wyeliminowały istniejących nieprawidłowości w stanie technicznym części budynku, skoro podczas oględzin w marcu 2015 nadal stwierdzono w trzech lokalach występowanie grzybów i wskazane przez rzeczoznawcę nieprawidłowości w zakresie zawilgocenia pomieszczeń mieszkalnych, niedocieplenie szacht, poddasza i.t.d.

Powyższa konstatacja nie zwalniała jednak organów nadzoru budowlanego, a w okolicznościach niniejszej sprawy, w szczególności organu odwoławczego, od wypełnienia zasad praworządności oraz prawdy obiektywnej, czyli podjęcia na danym etapie postępowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego określenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względnie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 6 i 7 K.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8). Są nadto obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 K.p.a.).

Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). W myśl art. 78 § 1 i 2 K.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.

Nadto w myśl art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (...).

W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, uwzględniając nawet bierną postawę skarżącej w zakresie ustalenia przyczyn niewątpliwego niewłaściwego stanu technicznego części budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] (lokali mieszkalnych na ostatniej kondygnacji klatek nr [...]), stwierdzić jednak należy, że organ odwoławczy uchybił powyższym normom proceduralnym. W sytuacji bowiem gdy na etapie postępowania odwoławczego strona, na którą w decyzji pierwszoinstancyjnej nałożono obowiązek wykonania konkretnych robót budowlanych, kwestionuje w szczególności prawidłowość zakresu nałożonego obowiązku i wywodzi, że wykonane w toku postępowania roboty budowlane doprowadziły obiekt budowlany do prawidłowego stanu technicznego i usunięto zagrożenie powstawania niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia, obowiązkiem organu odwoławczego było podjęcie wszelkich niezbędnych czynności celem wyjaśnienia wątpliwości w tym zakresie i rzetelnego ustalenia stanu faktycznego.

W niniejszej sprawie, wprawdzie organ odwoławczy podjął czynności zmierzające do uzupełnienia materiału dowodowego, na podstawie art. 136 K.p.a., jednakże okazały się one niewystarczające dla wszechstronnego ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Nadto organ w uzasadnianiu decyzji nie dokonał wszechstronnej i pełnej analizy i oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego, w tym ponownej oceny kompletności i rzetelności przedłożonej ekspertyzy mykologicznej, w kontekście przedłożonych jako dowody w sprawie faktur potwierdzających wykonanie robót budowlanych. Nadto organ winien ocenić i odnieść się do tego jaki jest charakter i przedmiot ekspertyzy mykologiczno-budowlanej z marca 2015r. (uzupełnionej [...].2016r.) sporządzonej w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, w wieloletnim postępowaniu w sprawie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 P.b., a jaki wpływ na jej ustalenia i zalecenia ma protokół nr [...] z [...] 2016r. z rocznej kontroli przestrzegania przepisów rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane.

W protokole tym w pkt 1 na str. 2 naniesiono uwagi, że "mieszkańcy mieszkań na 3 piętrze informowali o nieskutecznej wentylacji pomieszczeń oraz przemarzaniu ścian zewnętrznych, które są skutkiem wad powstałych wskutek niskiej jakości robót budowlanych, wykonania izolacji przeciwwilgociowych i cieplnych ścian zewnętrznych, a w szczególności facjatek poddasza". We wnioskach końcowych odnotowano z kolei, że "z protokołów kontroli okresowych budynku budowlanego i kominiarskiego wynika, iż stan techniczny poszycia dachowego przedmiotowego budynku jest w stanie zadawalającym, a wentylacja w mieszkaniach [...] działa prawidłowo". W dalszej kolejności wskazano jakie roboty budowlane wykonano w budynku w latach 2012 – 2015. Z analizy dalszej treści tego zapisu wynika, iż jest on dokonany na podstawie faktur i okresowych protokołów kontroli.

Nadto jak wynika z treści pisma PINB z [...] 2016 r. organ pierwszej instancji, przedkładając uzupełniający materiał dowodowy poinformował organ odwoławczy "dodatkowo", że w latach 2012-2015 w budynku wykonano następujące roboty: zlikwidowano przecieki z rynien i rur spustowych ([...] 2012), docieplono dwa szczyty budynku ([...] 2012 i [...] 2013), naprawiono przecieki na dachu i uzupełniono dachówki i obróbki blacharskie ([...] 2013), ocieplono strop i wykusze Rolnicza [...] ([...] 2014), docieplono ściany wykuszy nad całym poddaszem i docieplono kominy nad mieszkaniami nr [...] ([...] 2015), udrożniono dwa ciągi wentylacyjne w mieszkaniu nr [...] i zamontowano wywietrzniki okienne 4 szt. oraz obrobiono i ocieplono okna w mieszkaniu nr [...].

Także i to stwierdzenie wskazuje, że powyższe okoliczności faktyczne nie były uwzględnione przez organ pierwszej instancji przy wydaniu decyzji z dnia [...] 2015r. Jak już wskazano, analiza ekspertyzy mykologiczno-budowlanej z [...] 2015r. również nie daje podstaw do stwierdzenia, że okoliczności te zostały zweryfikowane przez jej autora i uwzględnione w tym dokumencie.

Zwrócić należy ponownie uwagę, na przedmiot i cel nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy, o której mowa w art. 81c ust. 2 P.b. Zgodnie z ust. 4 ww. ustawy, w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.

W okolicznościach sprawy, z uwagi zatem na dodatkowe dokumenty i zastrzeżenia skarżącej w odwołaniu, nie może budzić wątpliwości to, że ekspertyza mykologiczno-budowlana z [...] 2015r., nawet z uzupełnieniem z [...].2016r. niedostatecznie wyjaśnia sprawę będącą jej przedmiotem. Ekspertyza ta nie określa jednoznacznie jakie nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego obiektu wystąpiły, powodując opisane w niej skutki, nadto nie uwzględnia wykonanych robót budowlanych i tego czy i jakie mają one znaczenie dla nadal koniecznych do wykonania robót, dla zapewnienia zgodności z warunkami techniczno-budowlanymi użytkowania budynków mieszkalnych. Konieczne okazało się zatem co najmniej zobowiązanie strony do przedłożenia kompletnego rzetelnego dokumentu, wyjaśniającego istotę przedmiotowej sprawy, zgodnie z postanowieniem, lub gdyby strona zobowiązana nie wywiązała się z tego obowiązku, zastosowanie procedury określonej w ust. 4 art. 81c.

Nadto zważyć przyjdzie, że ekspertyza jest tylko jednym z dowodów w sprawie, podlegających ocenie organu w kontekście całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Organ winien zatem, wobec istnienia wątpliwości, podjąć niezbędne czynności celem uzupełnienia materiału dowodowego dla ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Zgodzić należy się z zastrzeżeniem organu, że nie stanowią wystarczającego dowodu tego jakie dokładnie i jak wykonano roboty budowlane, dla usunięcia nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego obiektu budowlanego – samo przedłożenie faktur VAT. Przedmiot niniejszego postępowania, na obecnym jego etapie stanowi zatem ustalenie w jakie konkretnie nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego obiektu budowlanego spowodowały zawilgocenie i zagrzybienie wskazanych lokali mieszkalnych na 3 kondygnacji, w takim stopniu, że może to zagrażać zdrowiu ludzi (co w świetle ekspertyz nie jest sporne), czy nieprawidłowości te zostały już skutecznie naprawione, a jeżeli stan techniczny budynku nadal nie jest odpowiedni (odpowiadający wskazanym normom prawa), ustalenie w jaki konkretnie sposób nieprawidłowości winny zostać usunięte.

Zasadnie organ odwoławczy wskazał, że na rozstrzygniecie w niniejszej sprawie nie może mieć wpływu fakt dokonania przez właściwy organ odbioru budynku, który jak podnosi skarżąca został wybudowany zgodnie z obowiązującymi na dzień odbioru budynku przepisami prawa (tj. bez docieplenia poddasza wełną mineralną oraz bez konieczności montażu napowietrzaczy w oknach). Jak wynika bowiem z zebranego materiału zawodowego, w szczególności opinii technicznej sporządzonej przez T. M., jedną z przyczyn powstawania zagrzybienia jest zawilgocenie i wychłodzenie ścian zewnętrznych w strefie ościeżnic okiennych na mansardach i ścianach kominowych, co spowodowane jest błędami wykonawczymi i niechlujstwem, brak uszczelnienia styku ościeżnic z murem, jak również brak ocieplenia przewidzianego projektem t. 12 cm wełny mineralnej (strona 2 opinii).

Powyższe stanowisko należy podzielić, bowiem sam fakt dokonania odbioru i dopuszczenie do użytkowania obiektu budowlanego, nie oznacza, że w przypadku, gdy zostanie następnie ustalone, że stan techniczny obiektu budowlanego nie odpowiada przepisom techniczno-budowlanym i przepisanym warunkom użytkowania danej kategorii obiektu, organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony, a nawet zobowiązany do zastosowania właściwych narzędzi prawnych, celem usunięcia tych nieprawidłowości. Nie można wykluczyć i takich sytuacji, gdy pewne wady, czy też pierwotne nawet uchybienia przepisom prawa, w tym techniczno-budowlanym lub zasadom sztuki budowlanej, ujawnią się dopiero w trakcie użytkowania obiektu budowlanego.

Zwrócić należy uwagę, iż kwestię ochrony przed zawilgoceniem i korozją biologiczną regulują obecnie między innymi przepisy rozdziału 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2015r. poz. 1422). Zgodnie z § 315 rozporządzenia, budynek powinien być zaprojektowany i wykonany w taki sposób, aby opady atmosferyczne, woda w gruncie i na jego powierzchni, woda użytkowana w budynku oraz para wodna w powietrzu w tym budynku nie powodowały zagrożenia zdrowia i higieny użytkowania.

Zgodnie z § 321 ust. 1 rozporządzenia na wewnętrznej powierzchni nieprzezroczystej przegrody zewnętrznej nie może występować kondensacja pary wodnej umożliwiająca rozwój grzybów pleśniowych. We wnętrzu przegrody, o której mowa w ust. 1, nie może występować narastające w kolejnych latach zawilgocenie spowodowane kondensacją pary wodnej (ust. 2). Warunki określone w ust. 1 i 2 uważa się za spełnione, jeśli przegrody odpowiadają wymaganiom określonym w pkt 2.2.4. załącznika nr 2 do rozporządzenia. W myśl § 322 ust. 1 rozporządzenia, rozwiązania materiałowo-konstrukcyjne zewnętrznych przegród budynku, warunki cieplno-wilgotnościowe, a także intensywność wymiany powietrza w pomieszczeniach, powinny uniemożliwiać powstanie zagrzybienia. Przed podjęciem przebudowy, rozbudowy, modernizacji lub zmiany przeznaczenia budynku, w wypadku stwierdzenia występowania zawilgocenia i oznak korozji biologicznej, należy wykonać ekspertyzę mykologiczną i na podstawie jej wyników, odpowiednie roboty zabezpieczające (ust. 3).

Także uprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przewidywało w § 315, że budynek powinien być zaprojektowany i wykonany w taki sposób, aby opady atmosferyczne, woda w gruncie i na jego powierzchni, woda użytkowana w budynku oraz para wodna w powietrzu w tym budynku nie powodowały zagrożenia zdrowia i higieny użytkowania. W pomieszczeniu przeznaczonym na stały pobyt ludzi temperatura na wewnętrznej powierzchni przegród zewnętrznych powinna być wyższa co najmniej o 1oC od punktu rosy, obliczonego zgodnie z Polskimi Normami (§ 321). Analogiczny był również zapis § 322 rozporządzenia.

W rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17 poz. 62), wśród warunków konstrukcyjno-budowlanych również zastrzeżono niezbędną izolacyjność cieplną i przeciwwilgociową oraz optymalny sposób przeszklenia (§ 36 ust. 1 pkt 8). Zgodnie z § 257 tego rozporządzenia, powierzchnie przegród budowlanych w pomieszczeniach, w których ze względu na ich przeznaczenie może występować skraplanie się pary lub zawilgocenie przewodów instalacyjnych, powinny być wykonane z materiałów niewrażliwych na zawilgocenie, nienasiąkliwych i łatwo zmywalnych (ust. 1). Elementy konstrukcyjne oraz zewnętrzne przegrody budowlane budynków powinny być zabezpieczone przed skraplaniem się pary wodnej w warstwach izolacji termicznej przez właściwe rozwiązanie techniczne pod względem konstrukcji, doboru materiałów, wentylacji i ogrzewania (ust. 2).

Niezależnie jednak od powyższej oceny, z uwagi na niedostateczne ustalenie stanu faktycznego sprawy i przedwczesne utrzymanie w zasadniczej części w mocy decyzji organu pierwszej instancji, z naruszeniem wskazanych uprzednio przepisów postępowania administracyjnego w zakresie, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

W ocenie Sądu, wadliwość zaskarżonej decyzji polega również na błędnym zastosowaniu art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w okolicznościach niniejszej sprawy. Niezależnie bowiem od tego, że organ odwoławczy nie dokonał własnych ustaleń co do tego, czy określony w decyzji organu pierwszej instancji zakres robót zabezpieczających, jest adekwatny do aktualnego stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego, z uwzględnieniem co najmniej częściowo wykonanych zdaniem strony robót budowlanych, nieprawidłowo również organ podjął próbę konwalidowania zasadnie stwierdzonej wadliwości sentencji decyzji organu pierwszej instancji. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że nakładając obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, niewłaściwie PINB określił konkretne nazwy wyrobów budowlanych i producentów, co nie znajduje podstaw w przepisach prawa. Mając jednak wzgląd na wykonalność sentencji decyzji administracyjnej oraz możliwość jej egzekucji w przypadku braku dobrowolnego wykonania przez adresata decyzji, organ odwoławczy, przy tego typu wadliwości sentencji decyzji organu pierwszej instancji, winien tę decyzję uchylić w całości i orzec reformatoryjnie prawidłowo o istocie sprawy, czyli nakazać konkretny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (art. 138 § 2 K.p.a.), określając termin wykonania tego obowiązku.

Nadto brak jest podstaw aby w sentencji przedmiotowej decyzji, odsyłać do zaleceń zawartych w pkt 7 ekspertyzy mykologiczno-budowlanej, która nie zawiera żadnych danych konkretyzujących sposób wykonania obowiązku. Art. 66 ust. 1 P.b. upoważnia i zobowiązuje wyłącznie właściwy organ do ustalenia i określenia zakresu i sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Odsyłanie niejako "uzupełniające" do treści ekspertyzy, czyli środka dowodowego w sprawie administracyjnej, nie jest dopuszczalne. Ta część decyzji organu pierwszej instancji, również nie jest prawidłowa.

Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy uwzględni powyższą ocenę i wskazania i podejmie niezbędne czynności celem wyjaśnienia wątpliwości dla ustalenia aktualnego stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia. Z uwagi na zasadę szybkości postępowania i ekonomiki procesowej, uwzględniając polemiczną co do zasady postawę skarżącej w toku 10 letniego już postępowania, o ile będzie to możliwe z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania, organ odwoławczy uzupełni postępowanie w trybie art. 136 K.p.a., i wyda rozstrzygnięcie uwzględniając wnioskowane oraz uzupełnione dowody, a także konkretne przepisy regulujące wymogi techniczno-budowlane. Uzasadnienie faktyczne oraz prawne decyzji winno odpowiadać wymogom art. 107 § 3 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804 z późn.zm.), zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot niezbędnych kosztów postępowania (wpis sądowy - 500 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł, wynagrodzenie pełnomocnika - 480 zł).