Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 55/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Siły zbrojne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 151, 145 par. 1 pkt 2 , art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a/ i c/ , 134 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6 , 7, 77, 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 pkt 4, 8 ust. 1 i 2 , art. 75 ust. 3 , 81 ust. 1,2,3, art. 83 ust. 5, art. 92, ust. 2, 96 ust. 6
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie sędzia NSA Joanna Banasiewicz ( spr. ) sędzia WSA del. Wojciech Mazur Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 października 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 588/09 w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Dowódcy P. Okręgu Wojskowego w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odsetek od nieterminowo wypłaconych należności związanych ze służbą wojskową oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 6 października 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 588/09 oddalił skargę J. N. na decyzję Dowódcy P. Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odsetek od nieterminowo wypłaconych należności związanych ze służbą wojskową.

Powyższe rozstrzygnięcie Sąd ten poprzedził następującymi ustaleniami faktycznymi i oceną prawną:

Dowódca P. Okręgu Wojskowego decyzją z dnia[...]kwietnia 2003 r., Nr [...]wypowiedział J. N. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...]stwierdził nieważność powyższej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa.

Skarżący w dniu 24 kwietnia 2006 r. stawił się do pełnienia zawodowej służby wojskowej na ostatnio zajmowane stanowisko (rozkaz dzienny Nr [...] z dnia 24 kwietnia 2006 r.). Stawiennictwo skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej wpłynęło na ciągłość pozostawania w służbie i jednoczesnego zaliczenia do służby okresu pozostawania poza nią w związku z decyzją z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...].

W związku z przywróceniem skarżącego do służby wojskowej wypłacono mu w dniu 26 czerwca 2006 r. należności związane z pełnieniem służby wojskowej w okresie od 1 października 2003 r. do dnia 24 kwietnia 2006 r.

W dniu 17 lutego 2009 r. J. N. wystąpił do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z wnioskiem o wypłatę odsetek ustawowych od nieterminowo wypłaconych należności finansowych z okresu od 1 października 2003 r. do 23 kwietnia 2006 r.

Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] decyzją z dnia[...]kwietnia 2009 r. nr [...]przyznał J. N. prawo do odsetek od nieterminowo wypłaconych należności związanych z zawodową służbą wojskową w kwocie 1120,23 zł za okres od 1 października 2003 r. do 23 kwietnia 2006 r.

Po rozpatrzeniu odwołania J. N. Dowódca P. Okręgu Wojskowego decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podkreślając, że uposażenie odwołującego się nie stało się wymagalne ani w dniu 1 października 2003 r., ani w żadnym kolejnym miesiącu, gdyż w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja Nr [...]z dnia [...]kwietnia 2003 r. Dowódcy P. Okręgu Wojskowego w sprawie wypowiedzenia J. N. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Decyzja ta korzystała z domniemania prawidłowości i miała moc obowiązującą, dopóki nie została usunięta z obrotu prawnego przez stwierdzenie nieważności. Skarżący w czasie obowiązywania tej decyzji był zwolniony z zawodowej służby wojskowej.

Zdaniem organu odwoławczego, z chwilą uprawomocnienia się decyzji Nr [...]z dnia [...] marca 2006 r. Dowódcy Wojsk Lądowych powstało roszczenie o wypłatę uposażenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy J. N. wniósł o stwierdzenie nieważności, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu odnośnie naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również naruszenia przepisów postępowania, których to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem skarżącego wydane w sprawie decyzje rażąco naruszają prawo, albowiem wojskowe organy administracyjne obu instancji nie były uprawnione do rozstrzygania o prawie do odsetek administracyjnych. Uposażenia i inne świadczenia pieniężne przysługujące żołnierzowi zawodowemu wynikają ze stosunku służbowego, który ma charakter administracyjny, jednakże w ocenie skarżącego, nie może to automatycznie prowadzić do wniosku, że ich dochodzenie następuje tylko na drodze sądowoadministracyjnej. Zdaniem skarżącego ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych – w części dotyczącej prawa żołnierza zawodowego do uposażenia do odsetek ustawowych od nieterminowo wypłaconych należności – nie zawiera upoważnień do wydawania rozstrzygnięć mających charakter decyzji organu administracyjnego w rozumieniu art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, oddalając na podstawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę J. N. stwierdził, że zaskarżona decyzja Dowódcy P. Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy nie narusza przepisów prawa.

Sąd nie podzielił poglądu skarżącego jakoby organy wojskowe nie były uprawnione do rozstrzygania o prawie do odsetek w decyzji administracyjnej, bowiem jak wynika z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w sprawach określonych w tej ustawie, a więc również w sprawach dotyczących zasad otrzymywania uposażenia i innych należności pieniężnych przez żołnierzy zawodowych właściwe organy wojskowe są zobowiązane do wydawania decyzji administracyjnych.

Sąd wskazał, że unormowanie o prawie żołnierza zawodowego do odsetek od zaległego uposażenia wprowadzone zostało do ustawy o uposażeniu żołnierzy ustawą z dnia 7 maja 1999 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. Nr 50 poz. 500) w art. 9 ust. 3a i 9 ust. 4. W dniu 1 lipca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2008 r. Nr 141 poz. 892). Art. 1 pkt 4 ustawy stanowi, że ustawa określa zasady otrzymywania uposażenia i innych należności pieniężnych przez żołnierzy zawodowych, a w art. 8 ust. 1 ustanawia sposób załatwiania dla wszystkich spraw uregulowanych w ustawie.

Ponieważ należności pieniężne nie zostały wymienione w ust. 2 art. 8, a który to przepis wyklucza spod kontroli sądu administracyjnego sprawy wymienione w pkt od 1 do 4, Sąd uznał, że świadczenia odsetkowe, o których mowa w art. 75 ust. 3 ustawy, należą do drogi administracyjnej.

Powyższy pogląd znajduje aprobatę w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w szczególności w uchwale z dnia 29 listopada 2007 r. sygn. III CZP 106/07 – Lex 319935, Biul. SN 2007/11/10 oraz wyrokach, które zapadły w 2008 r. na skutek skarg kasacyjnych wniesionych przez Skarb Państwa – Prokuratorię Generalną Skarbu od wyroków sądów powszechnych (vide m.in., II PK 8/08 z 2 lipca 2008 r.; II PK 55/08 z dnia 25 września 2008 r.). Podobna interpretacja została zaprezentowana w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2006 r. I OPS 3/06 (Orzecznictwo NSAiWSA 2006, nr 3, poz. 69).

Z treści art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, że w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne.

Stwierdzając nieważność decyzji organ administracyjny autorytatywnie wskazuje na ciężką wadliwość decyzji, obarczającą ją od daty wydania, czyli ze skutkiem ex tunc.

Niewątpliwie w niniejszej sprawie zastosowanie miał art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym w sprawach określonych w tej ustawie, w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił reprezentowane w kwestionowanej i poprzedzającej ją decyzji stanowisko organów, że skarżącemu przysługiwało prawo do wypłaty odsetek z chwilą wymagalności należności związanych ze stwierdzeniem nieważności decyzji Nr [...]z dnia [...] marca 2003 r. Dowódcy P. Okręgu Wojskowego, do dnia wydania, to jest ze skutkiem ex tunc. Jednakże decyzja dotknięta wadliwością, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. korzysta z domniemania prawidłowości i ma moc obowiązującą do póki nie zostanie usunięta z obrotu prawnego. Decyzja stwierdzająca nieważność jest aktem o charakterze deklaratoryjnym działającym wstecz i eliminującym skutki prawne wadliwej decyzji, tak jakby w ogóle nie została podjęta. Decyzja nieważna wiąże do czasu stwierdzenia jej nieważności. Dopiero od dnia doręczenia stronom decyzji stwierdzającej nieważność ustaje okres obowiązywania decyzji dotkniętej nieważnością i obowiązywania domniemania jej legalności. Dopiero moment uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność, pociąga za sobą obowiązek wypłaty świadczeń związanych z pełnieniem zawodowej służby wojskowej, ale może to nastąpić, jeżeli dojdzie do zachowania ciągłości tej służby, to jest do stawiennictwa żołnierza zawodowego na ostatnio zajmowane stanowisko.

Sąd wskazał, że skarżący stawił się na ostatnio zajmowane stanowisko w dniu 24 kwietnia 2006 r. i jest to kluczowa data do ustalenia terminu wymagalności świadczeń za okres, kiedy pozostawał poza służbą. Należności za okres pozostawania poza służbą będą stanowiły należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, o których omawiana ustawa stanowi w art. 73 ust. 1 pkt 9.

Sąd podał, że zgodnie z art. 81 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych inne należności, o których mowa w art. 73, wypłaca się w terminie czternastu dni od dnia, w którym żołnierz zawodowy spełnił warunki uzasadniające otrzymanie tych należności albo właściwy organ podjął decyzję o przyznaniu żołnierzowi tych należności, w przypadku, gdy przyznanie prawa do należności lub określenie ich wysokości jest uzależnione od wydania takiej decyzji, z zastrzeżeniem art. 83 ust. 5, art. 92 ust. 2 i art. 96 ust. 6.

Stawiennictwo skarżącego do służby w dniu 24 kwietnia 2006 r. oznaczało, że żołnierz zawodowy spełnił warunki uzasadniające otrzymanie tych należności. Wymagalność świadczenia zatem nastąpiła w terminie czternastu dni od tego dnia. Oznacza to, że należności związane z pozostawaniem skarżącego poza służbą powinny zostać wypłacone najpóźniej w dniu 8 maja 2006 r., wypłacono je jednak ze zwłoką dopiero w dniu 26 czerwca 2006 r.

Sąd I instancji stwierdził, że organy wojskowe prawidłowo ustaliły termin wypłaty odsetek od uposażeń, skoro roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od rozwiązania stosunku zawodowej służby wojskowej do dnia przywrócenia tego stosunku ze skutkiem ex tunc powstało po stwierdzeniu nieważności decyzji wypowiadającej ten stosunek administracyjnoprawny. Dlatego też Sąd nie podzielił argumentacji strony skarżącej jakoby przed wydaniem decyzji w przedmiocie nieważności organ wojskowy pozostawał w zwłoce w wypłacie uposażenia.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 października 2009 r. skargę kasacyjną wniósł J. N., zaskarżając w całości powyższy wyrok i zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.:

a) art. 75 ust. 3 i art. 81 ust. 3 ustawy pragmatycznej poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu nieprawidłowej daty wymagalności świadczeń z okresu od 1 października 2003 r. do 23 kwietnia 2006 r. a tym samym przyznaniu odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie tych świadczeń w zaniżonej wysokości,

b) § 12 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. Nr 62, poz. 729) oraz art. 81 ust. 1 ustawy pragmatycznej poprzez ich niezastosowanie w sprawie, a w konsekwencji błędne określenie wymagalności odsetek za zwłokę w wypłacie uposażenia zasadniczego z okresu od 1 października 2003 r. do 23 kwietnia 2006 r.,

c) § 4 rozporządzenia MON z dnia 20 lipca 2000 r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy (Dz.U. Nr 65, poz. 770) poprzez jego niezastosowanie w sprawie, a w konsekwencji błędne określenie wymagalności odsetek za zwłokę w wypłacie nagród rocznych z okresu od 1 października 2003 r. do 23 kwietnia 2006 r.,

d) § 5 rozporządzenia MON z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego (Dz.U. Nr 108, poz. 1146) oraz art. 83 ust. 5 ustawy pragmatycznej poprzez ich niezastosowanie w sprawie, a w konsekwencji błędne określenie wymagalności odsetek za zwłokę w wypłacie dodatkowych rocznych uposażeń z okresu od 1 października 2003 r. do 23 kwietnia 2006 r.,

e) § 2 i 4 rozporządzenia MON z dnia 29 marca 2004 r. w sprawie gratyfikacji urlopowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 66, poz. 611) oraz art. 87 ustawy pragmatycznej poprzez ich niezastosowanie w sprawie, a w konsekwencji błędne określenie wymagalności odsetek za zwłokę w wypłacie gratyfikacji urlopowych z okresu od 1 października 2003 r. do 23 kwietnia 2006 r.,

f) § 3 i 9 rozporządzenia MON z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu korzystania przez żołnierzy zawodowych, małżonków i dzieci pozostających na ich utrzymaniu z bezpłatnych przejazdów oraz innych świadczeń socjalno-bytowych (Dz.U. Nr 135, poz. 1452) oraz art. 120 ustawy pragmatycznej poprzez ich niezastosowanie w sprawie, a w konsekwencji błędne określenie wymagalności odsetek za zwłokę w wypłacie ekwiwalentów pieniężnych za przejazd raz w roku do dowolnie wybranej miejscowości z okresu od 1 października 2003 r. do 23 kwietnia 2006 r.,

g) art. 75 ust. 3 ustawy pragmatycznej, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie, skutkujące uznaniem, że organy administracyjne I i II instancji uprawnione były do wydania w sprawie decyzji administracyjnych w oparciu o ww. przepis, mimo iż nie zawiera on upoważnienia stanowiącego o konieczności załatwienia o roszczeniu odsetkowym decyzją administracyjną;

2) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd, że organy administracji nie naruszyły prawa (materialnego i procesowego, w szczególności art. 6, 7, 77 i 156 k.p.a.) wydając decyzje w niniejszej sprawie i niedostrzeżenie nieprawidłowości w działaniu organu administracyjnego II instancji, który będąc do tego zobowiązanym nie naprawił przeoczenia organu administracyjnego I instancji polegającego na braku oparcia działań Sądu o obowiązujące normy prawne, nieprawidłowym ustaleniu znaczenia tych norm, wadliwym dokonaniu subsumcji oraz błędnym ustaleniu konsekwencji prawnych stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu i wpływu tejże okoliczności na wymagalność świadczeń skarżącego, a także wydaniu decyzji w sprawie, w której przepisy nie wymagają takiej formy.

W związku z powyższym skarżący wniósł o:

1) uchylenie w całości zaskarżanego orzeczenia oraz rozpoznanie skargi i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez

a) stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.), ewentualnie, w razie uznania, że możliwe było wydanie decyzji administracyjnych co do tego rodzaju rozstrzygnięcia:

b) uchylenie skarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji,

– ewentualnie, uchylenie w całości zaskarżanego orzeczenia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi;

2) zasądzenie – na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349) na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych, tj. w kwocie 2400 zł.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy dokonał błędnej oceny prawnej stanu faktycznego w niniejszej sprawie, a także niewłaściwie zastosował przepisy regulujące problematykę przyznawania i wypłacania żołnierzom zawodowym odsetek ustawowych od należności z tytułu pełnionej służby.

W dalszej części uzasadnienia zawarto wywody odnoszące się do poszczególnych kwestii objętych zarzutami skargi kasacyjnej, przede wszystkim dotyczące wymagalności roszczenia o uposażenie za czas pozostawania poza służbą. Ponadto umotywowano twierdzenie skarżącego, że brak jest podstaw do wydania przez organy wojskowe decyzji administracyjnej o prawie do odsetek od nieterminowo wypłaconego uposażenia. Zakwestionowano też pogląd Sądu, zgodnie z którym prawo do uposażenia za okres pozostawania żołnierza zawodowego poza służbą (w przypadku "przywrócenia" do służby na skutek stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przy zwolnieniu) uzależnione jest od stawienia się do służby i jej podjęcia.

Dowódca P. Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości, jako niemającej uzasadnionych podstaw. Podniósł że art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi samodzielną podstawę do przyznania i wypłacania odsetek. Wskazał ponadto, że dopiero stwierdzenie nieważności decyzji wypowiadającej stosunek zawodowej służby wojskowej spowodowało, że powstało roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, wymagalność roszczenia o odsetki może nastąpić od daty uprawomocnienia się tej decyzji. Nie ma natomiast znaczenia prawnego w tej sprawie data powtórnego przyjęcia J. N. do służby.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 tej ustawy. Skoro w sprawie nie stwierdzono tego rodzaju sytuacji kierunek jej rozpoznania determinują podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty.

W pierwszej kolejności należało rozpoznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd, że organy administracji nie naruszyły prawa (materialnego i procesowego, w szczególności art. 6, 7, 77 i 156 k.p.a.), a także wydając decyzję w niniejszej prawie, w której przepisy nie wymagają takiej formy.

Powyższe zarzuty nie mogły być uznane za usprawiedliwione. W skardze kasacyjnej nie przedstawiono na czym miałoby polegać uchybienie poszczególnym przepisom, nie umotywowano szczegółowo stawianych zarzutów. Nie pozwalało to na szersze rozważania w tym względzie poza stwierdzeniem, że zarzuty te sformułowano ogólnikowo, nie wykazując, że zarzucane uchybienia rzeczywiście nastąpiły i że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co przesądziło o ich nieskuteczności.

Jedynie twierdzenie, że w ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 182 ze zm.) brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej o prawie do odsetek, co w konsekwencji nakazywałoby stwierdzić nieważność wydanych w sprawie decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) zostało szerzej umotywowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Nie można podzielić stanowiska tam wyrażonego. Omawiana kwestia była już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że ustawa określa zasady otrzymywania uposażenia i innych należności pieniężnych przez żołnierzy zawodowych, a w art. 8 ust. 1 ustanawia sposób załatwienia dla wszystkich spraw uregulowanych w ustawie (decyzją administracyjną). Ponieważ należności pieniężne nie zostały wymienione w ust. 2 art. 8, który to przepis wyklucza spod kontroli sądu administracyjnego sprawy wymienione w pkt od 1 do 4 należy uznać, że świadczenia odsetkowe, o których mowa w art. 75 ust. 3 ustawy, należą do drogi administracyjnej.

Powyższy pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela. Sąd I instancji wskazał, że pogląd ten znajduje aprobatę m.in. w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt III CZP 106/07 – OSNC 2008, nr 12, po. 134, a podobną interpretację zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 3/06 (Orzecznictwo NSAiWSA 2006, nr 3, poz. 69). Dodać należy, że również w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II PZP 7/09 (niepubl.), w której przyjęto, że "W sprawach o roszczenia żołnierza zawodowego o potrąconą część uposażenia i o odsetki za zwłokę w wypłacie uposażenia droga przed sądem powszechnym jest niedopuszczalna, chyba że uprzednio organ administracji wojskowej lub sąd administracyjny uznały się w tych sprawach za niewłaściwe (art. 2 § 3 i art. 1991 k.p.c.)", stwierdzono także, po obszernych rozważaniach na temat czy w omawianych sprawach działanie organu administracji publicznej w ramach administracyjnoprawnego stosunku służby powinno przybrać formę decyzji administracyjnej, że zważywszy na treść art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych można przyjąć, że forma decyzji daje się wyprowadzić z ustawy w sposób dorozumiany, co odpowiada przyjmowanemu obecnie bardziej liberalnemu podejściu do tego zagadnienia. Takie też stanowisko jest przyjmowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Ponadto na marginesie zauważyć trzeba, że z dniem 1 stycznia 2010 r. w art. 75 ust. 3 ustawy dodane zostało zdanie drugie: "O odsetkach ustawowych orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub należności", co ze wskazaną datą usuwa wszelkie dotychczasowe wątpliwości w tym względzie.

W świetle powyższych rozważań także zarzut naruszenia, art. 75 ust. 3 ustawy pragmatycznej, poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące uznaniem, iż organy administracyjne uprawnione były do wydania w sprawie decyzji administracyjnych w oparciu o ww. przepisy, mimo iż nie zawierają one upoważnienia stanowiącego o konieczności załatwienia o roszczeniu odsetkowym decyzją administracyjną, uznać należało za nieuzasadniony.

Podstawowy zarzut materialnoprawny dotyczy w sprawie naruszenia art. 75 ust. 3 i art. 81 ust. 3 ustawy pragmatycznej (w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano również art. 81 ust. 1 i 2 tej ustawy) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu nieprawidłowej daty wymagalności świadczeń z okresu od 1 października 2003 r. do 23 kwietnia 2006 r., a tym samym przyznanie odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie tych świadczeń w zaniżonej wysokości.

Zgodnie z brzmieniem art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w dacie rozpatrywania sprawy – w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. Artykuł 81 ustawy reguluje kwestie związane z terminami, sposobem wypłaty należności. Stosownie do art. 81 ust. 1 uposażenie zasadnicze i dodatki o charakterze stałym są wypłacane miesięcznie z góry, w pierwszym dniu roboczym miesiąca, za który przysługują. Dodatki do wynagrodzenia zasadniczego inne niż wymienione w ust. 1 wypłaca się nie później niż do dziesiątego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym żołnierz zawodowy spełnił warunki uzasadniające ich przyznanie (art. 81 ust. 2). Natomiast inne należności, o których mowa w art. 73, wypłaca się w terminie czternastu dni od dnia, w którym żołnierz zawodowy spełnił warunki uzasadniające otrzymanie należności albo właściwy organ podjął decyzję o przyznaniu żołnierzowi tych należności, w przypadku gdy przyznanie prawa do należności lub określenie ich wysokości jest uzależnione od wydania decyzji, z zastrzeżeniem art. 83 ust. 5, art. 92 ust. 2 i art. 96 ust. 6. Według skarżącego "proste zestawienie" art. 81 ust. 3 z art. 75 ust. 3 ustawy, pozwala na uznanie, że organy zobowiązane do wypłaty świadczeń powodowi pozostawały w zwłoce. Przekonania tego nie można podzielić.

Organy administracji wojskowej przyjęły, że wymagalność należności związanych ze stwierdzeniem nieważności decyzji wypowiadającej skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej nastąpiła wówczas, gdy decyzja stwierdzająca nieważność wypowiedzenia stała się ostateczna.

Sąd I instancji stwierdził w wyroku, że podziela stanowisko organów, że skarżącemu przysługiwało prawo do wypłaty odsetek z chwilą wymagalności należności związanych ze stwierdzeniem nieważności decyzji nr [...]z dnia [...] marca 2003 r. Sąd podniósł, że decyzja dotknięta wadliwością, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. korzysta z domniemania prawidłowości i ma moc obowiązującą dopóki nie zostanie usunięta z obrotu prawnego. Decyzja stwierdzająca nieważność jest aktem o charakterze deklaratoryjnym, działającym wstecz i eliminującym skutki prawne wadliwej decyzji, tak jakby w ogóle nie została podjęta. Decyzja nieważna wiąże do czasu stwierdzenia jej nieważności. Dopiero od dnia doręczenia stronom decyzji stwierdzającej nieważność ustaje okres obowiązywania decyzji dotkniętej nieważnością i obowiązywania domniemania jej legalności. Dopiero moment uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność pociąga za sobą obowiązek wypłaty świadczeń związanych z pełnieniem służby wojskowej. Powyższe stanowisko, zbieżne z przeważającymi w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądami Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela.

Nie można natomiast zgodzić się z dalszym stwierdzeniem Sądu, że dla ustalenia terminu wymagalności świadczeń za okres pozostawania poza służbą decydująca jest data stawienia się żołnierza zawodowego do służby na ostatnio zajmowane stanowisko. Twierdzenie takie nie znajduje oparcia w przepisach ustawy, słusznie zostało zakwestionowane w skardze kasacyjnej, nie zostało także zaakceptowane w odpowiedzi na tę skargę.

W okolicznościach niniejszej sprawy wskazana wyżej częściowo błędna wykładnia pozostała w istocie bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organy prawidłowo powiązały wymagalność świadczeń za okres pozostawania poza służbą z datą uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej, a Sąd skargę oddalił.

Wobec powyższego uznając, że zaskarżone orzeczenie mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.