Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2140/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 a
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia del. WSA Katarzyna Matczak Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A S.A. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 173/16 w sprawie ze skargi M. B. i F. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; 2. odstępuje w całości od zasądzenia od M. B. i F. B. na rzecz A S.A. z siedzibą w K. zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 173/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. B. i F. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości I. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądził od Wojewody [...] na rzecz skarżących M. B. i F. B. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2015 r.) Prezydent Miasta [...] (dalej Prezydent), na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami [Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm., dalej ugn bądź ustawa o gospodarce nieruchomościami], art. 104, art. 107 i art. 108 kpa: 1. udzielił zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 13,3371 ha obręb [...] jednostka ewidencyjna [...], objętej księgą wieczystą [...], stanowiącej współwłasność M i F. B., objętej decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] września 2015 r.) o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia spółce "A" S.A. na założenie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV relacji [...] i [...]służących do przesyłania energii elektrycznej, które przebiegać będą dwoma pasami o długości 30 m - 40 m oraz 36 m - 44 m i szerokości 50 m w południowej części nieruchomości o przebiegu zakreślonym na mapie stanowiącej załącznik do decyzji z [...] września 2015 r.; 2. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że pismem z [...] września 2015 r. "A" S.A. (dalej Spółka) wniosła o nadanie decyzji z [...] września 2015 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. W tym wniosku podniesiono, że realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie polegające na założeniu i przeprowadzeniu przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznych 220 kV relacji [...] i [...] służących do przesyłania energii elektrycznej, czyli na rozbudowie i modernizacji stacji elektroenergetycznej 220/110 kV [...], jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dodatkowo realizacja przedmiotowej inwestycji celu publicznego zgodnie z opracowanym projektem rozbudowy stacji elektroenergetycznej i zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. jest niezbędna dla poprawy niezawodności Krajowego Systemu Energetycznego i zasilania aglomeracji [...] w obliczu zbliżających się uroczystości związanych ze "Światowym Dniem" [winno być "Światowymi Dniami"] Młodzieży, które odbędą się w [...]. W tym czasie realizacja pozwoli na istotne zwiększenie pewności zasilania aglomeracji [...] i jednocześnie wielu dużych zakładów przemysłowych w tym regionie. Po zrealizowaniu inwestycji, nie będzie już konieczne prowadzenie prac remontowo-konserwatorskich (aktualnie niezbędnych) na elementach sieci przesyłowej, bez obaw o ciągłość dostaw energii elektrycznej dla województwa [...] w trakcie trwania Światowych Dni "Młodych" [winno być "Młodzieży"], z uwagi na fakt, że niezwłocznie zostałaby całkowicie dokonana rozbudowa i modernizacja stacji elektroenergetycznej 220/110 kV [...]. Niezrealizowanie owej inwestycji w określonym terminie może spowodować dotkliwe straty i zahamowanie rozwoju regionu, co uzasadnia nie tylko ważny interes strony, lecz również interes lokalnej społeczności. W ocenie wnioskodawcy konieczne jest niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości, co jednocześnie jest uzasadnione zabezpieczeniem gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, interesem społecznym oraz wyjątkowo ważnym interesem strony. Wobec tego przeprowadzenie przedmiotowej inwestycji, zgodnie z harmonogramem robót, tak, by zdążyć do Światowych Dni Młodzieży w [...], pozwoliłoby na zapewnienie właściwej obsługi elektroenergetycznej miasta [...]. Straty poniesione przez miasto na skutek przedłużenia procedury zostałyby przeniesione bezpośrednio na społeczeństwo i w konsekwencji miałoby to przełożenie także i na ewentualne negatywne postrzeganie naszego kraju na arenie międzynarodowej, jako że w tym czasie zagrożenie ciągłości dostaw energii przed dokonaniem rozbudowy i modernizacji ww. linii elektroenergetycznych ma charakter realny i w przypadku zaistnienia spowoduje niezwykle duże straty, w tym także niematerialne. Wnioskodawca podał, że nadanie wskazanej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest podyktowane zwłaszcza ważnym interesem społecznym, jako że rozbudowa sieci przesyłowej w południowej części Polski i zwiększenie gwarancji przesyłu energii elektrycznej stworzy nowe możliwości dla rozwoju gospodarczego tych regionów oraz zwiększy ich atrakcyjność inwestycyjną i renomę na arenie międzynarodowej. W sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności art. 124 ust. 1a ugn. Zgodnie z powołanym przepisem, w przypadkach określonych w art. 108 kpa lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia przeprowadzenia urządzeń infrastruktury technicznej. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny prawa, art. 124 ust. 1a ugn nakłada na starostę zobowiązanie do wydania - po wydaniu decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 ugn - decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu, jeżeli decyzja ta nie stała się ostateczna lub w przypadku, gdy w wyniku złożenia od niej odwołania wydana została decyzja przez organ odwoławczy, która została zaskarżona do sądu administracyjnego (decyzja nie stała się wykonalna). W takiej sytuacji nie nadaje się decyzji wydanej na podstawie ust. 1 [art. 124 ugn] rygoru natychmiastowej wykonalności, lecz z przyczyn, które uzasadniałyby nadanie takiego rygoru, istnieje możliwość wydania odrębnej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wywłaszczonej, i to tej decyzji nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności. Zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności, w celu uzyskania natychmiastowego pozyskania posiadania nieruchomości dla rozpoczęcia realizacji celu publicznego. Nadanie tego rygoru następuje w samej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, albo po jej wydaniu, odrębnym postanowieniem. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności zawsze musi być uzasadnione przez wskazanie, z jakiej przyczyny i na czym polegającej rygor ten jest nadawany.

Organ stwierdził, że zachodzi konieczność wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości, gdyż jest to niezbędne ze względu na chroniony interes społeczny, szczególnie ważny interes strony, jak również interes gospodarczy. Wnioskodawca w piśmie z dnia [...] września 2015 r., wyjaśnił, że realizacja przedsięwzięcia na działce nr [...] jest związana z rozbudową i modernizacją stacji elektroenergetycznej 220/110 kV [...], które to przedsięwzięcie jest niezbędne dla poprawy niezawodności Krajowego Systemu Energetycznego, istotnego zwiększenia pewności zasilania aglomeracji [...] i jednocześnie wielu dużych zakładów przemysłowych w regionie. Zagrożenia związane z dostarczaniem energii elektrycznej dla aglomeracji [...] podczas Światowych Dni Młodzieży są realne. Jak wynika z informacji przekazywanych przez organizatorów imprezy za pomocą mediów, na uroczystości związane ze Światowymi Dniami Młodzieży może przyjechać do [...] około 2,5 miliona pielgrzymów. Pobyt takiej ilości osób w [...] i jego okolicach niewątpliwie zwiększy pobór energii elektrycznej. Zwiększone zapotrzebowanie na energię elektryczną zaistnieje także w związku z przygotowaniami tej imprezy. Niezrealizowanie inwestycji może spowodować przerwę w dostawie energii elektrycznej, zwłaszcza podczas organizowanych Światowych Dni Młodzieży, w związku z przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych, co wiąże się z ogromnymi stratami ekonomicznymi. Uznając, że wnioskodawca wystarczająco uzasadnił przesłanki art. 108 kpa, należało wydać decyzję o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Odwołanie od tej decyzji wniosła M. B. i F. B. (dalej skarżący) kwestionując prawidłowość złożonego przez inwestora wniosku, na podstawie którego Prezydent wydał zaskarżoną decyzję o udzieleniu zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...]. Stwierdzili, że inwestor nie złożył wymaganego w art. 124 ust. 1a ugn wniosku o niezwłoczne zajęcie nieruchomości, a jedynie wniósł o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z [...] września 2015 r.

Wojewoda [...] (dalej Wojewoda) decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] grudnia 2015 r.) utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2015 r. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że decyzja [...] października 2015 r. została wydana na wniosek inwestora, "A" S.A. Co prawda pismo nosi tytuł "wniosek o nadanie decyzji administracyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności", niemniej z analizy wniosku jasno wynika że celem jego złożenia była chęć uzyskania przez Spółkę możliwości niezwłocznego wejścia na teren nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...]w celu rozpoczęcia prac zgodnie z planowaną inwestycją. Z uwagi na okoliczności wskazane w art. 108 kpa, jak również z uwagi na ważny interes gospodarczy na jaki wskazuje regulacja prawna zawarta w art. 124 ust. 1a ugn, co jednoznacznie wskazano we wniosku m.in. na s. 3 przedostatnie zdanie tegoż wniosku (k. 5 akt Prezydenta). Biorąc pod uwagę wyżej wskazany i utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że konstrukcja art. 124 ust. 1 i 1 a ugn oznacza, że występują dwie decyzje - pierwotna (wywłaszczeniowa lub zezwalająca na wejście na teren nieruchomości i dokonywanie tam określonych prac) i kolejna (pozwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości), której nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, zdaniem Wojewody - Prezydent Miasta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, prawidłowo uznał, że do powyższego wniosku ma zastosowanie art. 124 ust. 1a ugn zwłaszcza, gdy jak wyżej wykazano, dla uwzględnienia takiego wniosku o udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości - koniecznym jest spełnienie przesłanek z art. 108 kpa, warunkujące nadanie decyzji administracyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności. W przedmiotowej sprawie także druga przesłanka jaką jest uprzednie wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości została przez organ I instancji spełniona, bowiem zaskarżona decyzja I instancji została poprzedzona wydaniem w przedmiotowej sprawie - na podstawie art. 124 ust. 1 ugn - decyzji z [...] września 2015 r. Przedmiotowa inwestycja jest inwestycją celu publicznego i potwierdza to miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]", obowiązujący na podstawie uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z [...] czerwca 2010 r. (dalej Plan) określający, że przez teren m.in. przedmiotowej działki przebiegają istniejące napowietrzne linie energetyczne 220 kV i 110 kV (wraz ze strefą techniczną), zaś § 23 pkt 2, ppkt 8, znajdujący się w rozdziale II Planu (Ustalenia ogólne - zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunalnej) stwierdza, że "celem poprawy zasilania aglomeracji krakowskiej dopuszcza się nacięcie istniejącej linii 220 kV relacji [...] i wprowadzenie jej do stacji elektroenergetycznej 220/11[0] kV [...]". Z uwagi na okoliczności wskazane we wniosku inwestora realizującego na nieruchomości wskazany cel publiczny, Prezydent słusznie uznał, że istnieje konieczność natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem jest to istotne z punktu widzenia ważnego interesu społecznego, o którym mowa w art. 108 kpa, polegającego na zapewnieniu dopływu energii do licznych gospodarstw domowych i przedsiębiorstw na znacznym obszarze jak również z uwagi na ważny interes gospodarczy (art. 124 ust. 1a ugn) z uwagi na poprawę niezawodności i sprawności funkcjonowania systemu elektroenergetycznego i poprawy niezawodności zasilania w energię elektryczną na omawianym obszarze. Owa inwestycja celu publicznego ma również za zadanie poprawienie bezpieczeństwa energetycznego regionu z uwagi na spodziewane znaczne zwiększenie zapotrzebowania na energię elektryczną w związku ze zbliżającą się masową imprezą o charakterze międzynarodowym jaką będą Światowe Dni Młodzieży w [...] planowane w okresie 26-31 lipca 2016 r.

Na decyzję z [...] grudnia 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli M. B. i F. B., domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: art. 124 ust. 1a ugn i art. 64 Konstytucji RP; art. 46 § 1, art. 140, 143 kc; przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w tym art. 61, 63, 138, 139, 140, 6, 7, 8, 12 i 97 § 4 kpa. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że organ nie może dowolnie interpretować wniosków strony, nawet jeśli takie działanie jest zgodne z interesem wnioskodawcy. Tym bardziej jest to niedopuszczalne, gdy stronami postępowania są podmioty o sprzecznych interesach. Takie działanie narusza podstawowe zasady postępowania: zasadę praworządności i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Przesłanki z art. 124 "§" [winno być "ust."] 1a ugn są poszerzone o jedną przesłankę w stosunku do art. 108 kpa - ważny interes gospodarczy, na który wnioskodawca nie powołuje się expressis verbis. W obliczu faktu, że Spółka jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, powyższą argumentację Wojewody należy uznać za nadużycie. Skarżący wskazali, że meritum problemu tkwi w tym, że organ jest związany treścią wniosku i nie może dokonywać jego interpretacji. Dodatkowo wydanie w takich okolicznościach sprawy przez Prezydenta decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a ugn stoi w sprzeczności z literalnym brzmieniem art. 124 ust. 1a, który wymaga wniosku inwestora w powyższej sprawie. Skarżący stwierdzili, że przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą być interpretowane rozszerzająco, lecz muszą być poddawane wykładni ścisłej. Spółka nie przedstawiła nawet przybliżonych wyliczeń zwiększenia poboru energii, poprzestano tylko na ogólnikowym stwierdzeniu, które w kontekście wymogów tego rodzaju decyzji jest niewystarczające.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 w zw. art. 205 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku II SA/Kr 173/16.

Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd I instancji dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkują koniecznością uchylenia decyzji objętej skargą i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa).

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję I instancji zezwalającej "A" S.A. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w oparciu o art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. "782 ze zm." [winno być "1774, zm. 1777"]).

Stosownie do wskazanego przepisu, w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może zostać udzielone tylko po uprzednim wydaniu decyzji ograniczającej sposób korzystania z tej nieruchomości. Obie decyzje są integralnie ze sobą związane, a rozstrzygnięcie podjęte w trybie art. 124 ust. 1a ugn poprzedzone musi być stwierdzeniem, że w obrocie prawnym istnieje wydana wcześniej decyzja ograniczająca właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu sposób korzystania z nieruchomości. Oznacza to, że decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji ograniczającej sposób korzystania z tej nieruchomości. Taki charakter decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a ugn (stanowiącej przykład decyzji związanej) skutkuje tym, że traci ona swoją podstawę w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej w oparciu o art. 124 ust. 1 ugn.

W niniejszej sprawie organy ustaliły, że decyzją z [...] września 2015 r. ograniczono sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 13,3371 ha obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] przez zezwolenie "A" S.A. na założenie i przeprowadzenie na przedmiotowej nieruchomości przewodów elektroenergetycznej linii napowietrznej 220 kV. Okoliczność tę należy uznać za bezsporną, gdyż nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Nie ulega wątpliwości, że przeprowadzenie przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej mieści się w pojęciu celu publicznego zgodnie z art. 6 pkt 2 ugn. Jak wynika z tego przepisu, celem publicznym jest budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Wątpliwości, jakie wyłoniły się na tle rozważanej sprawy, dotyczą pytania, czy Spółka wykazała wystąpienie przesłanek z art. 108 kpa lub istnienie ważnego interesu gospodarczego i czy wystąpiła z właściwym wnioskiem o wydanie decyzji. Pismem z [...] września 2015 r. Spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z [...] września 2015 r., dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Wniosek złożył profesjonalny pełnomocnik, od którego wymaga się szczególnej staranności i rzetelności, a w związku z tym nie jest dopuszczalne, by organ prowadzący postępowanie samowolnie rozszerzał zakres żądania tak sporządzonego pisma. W niniejszym wniosku jednoznacznie określono jego zakres i zawężono do żądania nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z [...] września 2015 r. Nie można tym samym uznać, jak uczyniły to organy obu instancji, że bez wątpienia celem powyższego wniosku była również chęć uzyskania przez Spółkę możliwości niezwłocznego wejścia na teren nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. W orzecznictwie podkreśla się, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wyposażone w rygor natychmiastowej wykonalności jest możliwe w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne wykaże, że zachodzi ważny interes gospodarczy lub któraś z przesłanek art. 108 kpa, to jest gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź także ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony (wyrok II SA/Wr 89/15 WSA we Wrocławiu). Wskazane przesłanki warunkują wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w określonym celu. Skoro postępowanie to uruchamiane jest na wniosek podmiotu, to bez wątpienia zakres postępowania administracyjnego musi wynikać z wniosku tego podmiotu, który przedstawia sprawę organowi administracji publicznej do rozpoznania. Organ dowolnie nie może rozszerzać zakresu wniosku i modyfikować go w zależności od potrzeb konkretnej sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie można uznać, by inwestor złożył prawidłowy wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ugn, gdyż pismo z [...] września 2015 r. dotyczyło tylko kwestii nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z [...] września 2015 r.

Konstrukcja art. 124 ust. 1a ugn wskazuje na obowiązek wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości i nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w przypadku zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. Decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego. Biorąc pod uwagę, że komentowany artykuł wprowadza instytucję szczególną, która w istocie stanowi wyjątek od generalnej zasady dotyczącej wykonalności decyzji, przesłanki wydania tej decyzji nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Oznacza to, że decyzja taka może być wydana tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla ochrony dóbr wymienionych w art. 108 kpa lub ważnego interesu gospodarczego, a zagrożenie dla tych dóbr musi mieć realny charakter i nie może być tylko prawdopodobne. Podstawowym warunkiem nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia decyzji w życie. Oznacza to, że w danym czasie, w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 kpa.

Prezydent nadając rygor natychmiastowej wykonalności, nie przeprowadził wystarczającego wywodu w tym zakresie. Przyznał jedynie, że jest to uzasadnione organizowanymi w [...] Światowymi Dniami Młodzieży i zwiększonym poborem energii elektrycznej w tym okresie. Sąd I instancji przyznał rację skarżącym, że Spółka nie przedstawiła żadnych, nawet przybliżonych wyliczeń zwiększenia poboru energii, a poprzestano jedynie na ogólnikowych stwierdzeniach, które w kontekście powołanych wcześniej wymogów należy uznać za niewystarczające. Wojewoda z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa dokonał wadliwych ustaleń faktycznych, a to przełożyło się na wynik sprawy, powodując konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji. Organy wadliwie oceniły wniosek z [...] września 2015 r. i rozszerzyły jego zakres, robiąc to w sposób nieuprawniony.

Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa uchylił zaskarżoną decyzję z [...] grudnia 2015 r. i poprzedzającą ją decyzję, z uwagi na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1a ugn, co miało wpływ na wynik postępowania, i z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 15, 77 § 1 i art. 80 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Rozpatrując ponownie sprawę, organy winny – uwzględniając wywody i ocenę prawną Sądu wyrażoną powyżej – ponownie przeanalizować oświadczenia inwestora pod kontem spełnienia przesłanek z art. 124 ust. 1a ugn, umożliwiając mu zajęcie stanowiska w razie ewentualnego stwierdzenia braków w tych wywodach.

Skargę kasacyjną wywiodły "A" S.A., reprezentowane przez r. pr. T. W., zarzucając wyrokowi II SA/Kr 173/16 naruszenie:

I. przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - obrazę:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c w zw. z art. 33 § 1 ppsa przez zaniechanie zapewnienia udziału "A" S.A. w postępowaniu toczącym się przed WSA w Krakowie pod sygn. akt II SA/Kr 173/16, przez brak zawiadomienia skarżącego o toczącym się postępowaniu, przez pozbawienie możliwości odniesienia się przez skarżącego do wniesionej przez M. B. i F. B. skargi oraz uniemożliwienie udziału w rozprawie;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c w zw. z art. 73 § 4 ppsa przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że pisma w przedmiotowej sprawie były skarżącemu skutecznie doręczane w myśl art. 73 § 4 ppsa, w sytuacji, gdy z akt sprawy wynika, że wszystkie pisma w niniejszej sprawie były kierowane na niewłaściwy dla skarżącego adres, jak wynika bowiem z odpisu KRS skarżącego jego siedzibą jest [...], a prawidłowym adresem do doręczeń: ul. [...],[...];

II. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki w/w przepisu.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego wg norm przepisanych (k. 225-235 akt II SA/Kr 173/16).

W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. B. i F. B. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na ich rzecz od skarżącej kasacyjnie niezbędnych kosztów postępowania wg norm przepisanych (k. 281-292 akt II SA/Kr 173/16).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Usprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c w zw. z art. 33 § 1 ppsa.

Osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (art. 33 § 1 ppsa). W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości pogląd, że sąd z urzędu winien zadbać o to, by osoba, która brała udział w postepowaniu administracyjnym, mogła korzystać z uprawnień procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Na podstawie art. 12 ppsa wszystkich uczestników postępowania traktuje się jak strony (J. Drachal, J. Jagielski, M. Cherka w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C. H. Beck 2017, s. 226, nb 2, 3; s. 165, nb 1). W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym "A" S.A. były wnioskodawcą i adresatem decyzji obu instancji; były także wnioskodawcą i adresatem decyzji z [...] września 2015 r. (wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 ugn) i utrzymującej ją w mocy decyzji z [...] grudnia 2015 r. nr [...] (k. 2-16 akt Prezydenta; k. 79-81 akt Wojewody). Nie ulega wątpliwości, że obowiązkiem Sądu I instancji było prawidłowe doręczenie Spółce: odpisu skargi, tak by mogła ona wnieść odpowiedź na skargę; zawiadomienia o terminie rozprawy, tak by mogła ona uczestniczyć w rozprawie. Na skutek błędnego przyjęcia, że adresem uczestnika był adres: [...]S.A., ul. [...],[...] (będący w istocie adresem spółki [...], która była jedynie wykonawcą inwestycji; k. 4 akt Wojewody - § 1 pkt 1 lit. a projektu umowy przedwstępnej nr [...]; k. 22, 26, 28, 169v pkt 5 akt II SA/Kr 173/16), Sąd I instancji wysyłał korespondencję dla "A" S.A., na ów adres (k. 2, 117 pkt 2 lit. c, 121, 128, 130, 134, 147, 151, 152, 168-170, 174, 175, 221, 232-235, 247-261 akt II SA/Kr 173/16). Doręczenia były nieprawidłowe, co skutkowało brakiem zawiadomienia Spółki o toczącym się postępowaniu sądowadministracyjnym; uniemożliwieniem odniesienia się do skargi i udziału w rozprawie. Uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c w zw. z art. 73 § 4 ppsa zasługiwał na uwzględnienie. Odpis skargi Sąd I instancji przesłał na adres: [...] S.A., ul. [...], skąd wrócił z adnotacją "zwrot – nie podjęto w terminie" (k. 151-151v akt II SA/Kr 173/16). Uczestnikiem postępowania były "A" S.A. - duży podmiot gospodarczy, zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowy (dalej KRS). Już to winno wywołać potrzebę sprawdzenia przez Sąd, czy korespondencja została ekspediowana na właściwy adres, bowiem doświadczenie życiowe wskazuje, że duże podmioty gospodarcze, prowadzące działalność w formie prawnej spółki akcyjnej, mają swoje biura i należycie zorganizowane służby, na bieżąco odbierające korespondencję doń kierowaną. Z odpisu pełnego z KRS wynika, że "A" S.A., mają siedzibę w Polsce, w województwie [...], w powiecie [...], w gminie [...], w miejscowości [...]. Adresem Spółki jest: ul. [...], miejscowość [...], kod pocztowy [...], poczta [...]. Spółka ma oddziały: [...]. Ani Spółka, ani żaden z oddziałów Spółki, nie ma siedziby w [...] i nie wskazuje adresu [...] S.A., ul. [...]. Spółka nie wskazała w toku postępowania innego adresu dla doręczeń niż adresu siedziby, uwidocznionego w KRS. Ustalenia tego nie podważają wydruki zdjęć pism S. B. – pełnomocnika "A" S.A., wskazującego "adres do kontaktu [...]", bowiem pisma te z dnia: [...] sierpnia 2012 r. i [...] września 2012 r., składane były w odrębnym postępowaniu administracyjnym z wniosku o ograniczenie w drodze decyzji korzystania z nieruchomości – działki nr [...] (k. 290-292 akt II SA/Kr 173/16), gdy wniosek z [...] września 2015 r., wszczynający kontrolowane postępowania złożył w imieniu "A" S.A. pełnomocnik radca pr. T. W. (k. 1-7 akt Prezydenta).

Norma art. 73 ppsa wprowadza swoistą fikcję prawną doręczenia, które w tym przypadku ma charakter doręczenia zastępczego (postanowienie NSA z: 19.1.2011 r. I GSK 1037/10; 2.3.2011 r. I GSK 167/11, aprobowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę – op. cit., s. 481, nb 9). Doręczenie zastępcze jest możliwe jedynie w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 ppsa (art. 73 § 1 ppsa). Skierowanie pism sądowych na niewłaściwy adres (nie spełniający wymogu art. 67 § 3 ppsa), wyłączyło możliwość doręczenia zastępczego pod tym adresem (art. 73 § 1-4 ppsa).

Zarzut naruszenia art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) nie został skonstruowany dostatecznie starannie. Autor skargi kasacyjnej wskazał jako wzorzec kontroli art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm., który to tekst jednolity wszedł w życie dnia 23 kwietnia 2014 r. W istocie wzorcem kontroli winna być ustawa o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu j.t. 2015 r., poz. 1774 (ów jednolity tekst wszedł w życie dnia 3 listopada 2015 r.), ze zmianą: poz. 1777 - w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji (art. 133 § 1 ppsa; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 343-344, uw. 1). Mimo tej niedoskonałości, zarzut ów nadawał się do rozstrzygnięcia (uchwała I OPS 10/09).

Ustawodawca wskazał, że w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (art. 124 ust. 1a ugn).

Sad I instancji trafnie uznał za bezsporne to, że Prezydent Miasta [...] dnia [...] września 2015 r. wydał decyzję, o której mowa w ust. 1 art. 124 ugn. Nie ulegało wątpliwości Sądu I instancji, że przeprowadzenie przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej mieści się w pojęciu celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ugn (s. 8 akapit przedostatni uzasadnienia wyroku II SA/Kr 173/16).

Sąd I instancji nabrał wątpliwości co do tego czy: "A" S.A. wykazały wystąpienie przesłanek z art. 108 kpa lub istnienie ważnego interesu gospodarczego; Spółka wystąpiła z właściwym wnioskiem o wydanie decyzji.

Wątpliwości te okazały się nieuzasadnione. W doktrynie trafnie wskazuje się, że starosta – po wydaniu decyzji na podstawie ust. 1 art. 124 ugn, obowiązany jest do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu, jeżeli decyzja ta nie stała się jeszcze ostateczna albo w wyniku złożenia od niej odwołania wydana została decyzja przez organ odwoławczy, która została zaskarżona do sądu administracyjnego. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1a ugn jest odrębnym rodzajem decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu rozpoczęcia realizacji celu publicznego, jeżeli sama decyzja o zezwoleniu na podstawie ust. 1 nie może być jeszcze wykonywana przez fakt, że nie stała się decyzją ostateczną albo jako decyzja organu odwoławczego nie stała się decyzją wykonalną. W takiej sytuacji nie nadaje się decyzji wydanej na podstawie ust. 1 rygoru natychmiastowej wykonalności, lecz z przyczyn, które uzasadniałyby nadanie takiego rygoru, istnieje możliwość wydania odrębnej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wywłaszczonej i to tej decyzji nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności. Wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na podstawie ust. 1a następuje w przypadku, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności w celu natychmiastowego pozyskania posiadania nieruchomości dla rozpoczęcia realizacji celu publicznego (M. Wolanin w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Wyd. C.H. Beck 2017, s. 805-806, nb 18).

Nietrafne Sąd I instancji uznał, że organ prowadzący postępowanie samowolnie rozszerzył zakres żądania, zawartego w piśmie z [...] września 2015 r. i by w tym wniosku jednoznacznie określono jego zakres i zawężono do żądania nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z [...] września 2015 r.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego i w doktrynie trafnie wskazuje się, że samo ustalenie treści oświadczeń woli należy do ustaleń faktycznych i nie podlega kontroli kasacyjnej (odpowiednio - wyrok SN z 6.11.1996 r., II UKN 9/96, OSNP 1997/11/201, akceptowane przez S. Rudnickiego, aktualizacja R. Trzaskowski w: S. Dmowski, S. Rudnicki, R. Trzaskowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Część ogólna, LexisNexis 2014 s. 583-584, uw. 1 do art. 65; także orzeczenia opublikowane w OSNP: 1999/8/275, 1999/23/765, 2000/1/18, 2000/2/46, 2000/3/95, 2000/7/261). Natomiast wykładnia ustalonego przez sąd (odpowiednio - w postępowaniu administracyjnym - organ administracji publicznej) oświadczenia woli w zawartej przez strony umowie (bądź w piśmie procesowym, adresowanym do innej strony czy organu administracji publicznej), należy do kwestii prawnych i podlega kontroli kasacyjnej (wyrok SN z 20.2.1997 r., I CKN 90/96, Prok. i Pr. 1998/1/47 dodatek, akceptowane przez S. Rudnickiego - op. cit. s. 583 uw. 1; T. Erecińskiego w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2016 t. III, s. 223-224, uw. 10-11).

W doktrynie i orzecznictwie trafnie wskazuje się, że w sprawach nie uregulowanych w kpa, sięgać należy do osiągnięć kultury prawnej - w szczególności wypracowanej na tle kpc i kc (odpowiednio - Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W. Pr. PWN 1999 s. 215 uw. 1 c; s. 226 uw. 5; s. 297 uw. 7d). Oświadczenie woli zawarte może być w piśmie procesowym. W jednym piśmie procesowym może być zawartych kilka oświadczeń woli (uchwała Sądu Najwyższego z 11.9.1997 r., III CZP 39/97, OSNC 1997/12/191, z akceptującą glosą A. Szpunara, PS 1998/6/102-107 i przywołane przez Glosatora orzecznictwo i piśmiennictwo). Zgodnie z art. 65 Kodeksu cywilnego oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. W kwestii wykładni oświadczeń woli wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale 7 Sędziów Sądu Najwyższego z 29.6.1995 r., III CZP 66/95, OSNC 1995/12/168 - dalej uchwała III CZP 66/95), wskazując, że wykładnia oświadczeń woli polega na ustalaniu ich znaczenia, czyli sensu. Ma ona na celu ustalenie właściwej treści regulacji zawartej w oświadczeniu woli. Ogólne reguły interpretacyjne, prowadzące do osiągnięcia tego celu, określone zostały w art. 65 kc. W myśl § 1 art. 65 kc, oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje; § 2 stanowi natomiast, że w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Wyrażone w przytoczonym przepisie reguły interpretacyjne grupują się wokół dwu respektowanych przez prawo cywilne wartości. Są nimi z jednej strony wola (intencja) osoby dokonującej czynności prawnej, z drugiej natomiast zaufanie, jakie budzi złożone oświadczenie woli u innych osób. Odpowiednio do tych wartości w doktrynie wyróżnia się subiektywną metodę wykładni, zorientowaną na wolę osoby składającej oświadczenie woli, oraz metodę obiektywną (normatywną), akceptującą punkt widzenia adresata. Możliwa jest również kombinowana metoda wykładni, uwzględniająca obie wspomniane wartości.

Na tle art. 65 kc należy przyjąć kombinowaną metodę wykładni, opartą na kryteriach subiektywnym i obiektywnym. Stanowisko takie zajmują też przedstawiciele nauki prawa cywilnego. Stosowanie kombinowanej metody wykładni do czynności prawnych inter vivos obejmuje dwie fazy. W pierwszej fazie sens oświadczenia woli ustala się mając na uwadze rzeczywiste ukonstytuowanie się znaczenia między stronami. Oznacza to, że uznaje się za wiążący sens oświadczenia woli, w jakim zrozumiała go zarówno osoba składająca, jak i odbierająca to oświadczenie. Decydująca jest zatem rzeczywista wola stron. Podstawę prawną do stosowania w tym wypadku wykładni subiektywnej stanowi art. 65 § 2 kc który, choć mowa w nim o umowach, odnosi się w istocie do wszystkich oświadczeń woli składanych innej osobie. Jeżeli okaże się, że strony nie przyjmowały tego samego znaczenia oświadczenia woli, konieczne jest przejście do drugiej, obiektywnej fazy wykładni, w której właściwy dla prawa sens oświadczenia woli ustala się na podstawie przypisania normatywnego, czyli tak, jak adresat sens ten rozumiał i rozumieć powinien. Za wiążące uznać trzeba w tej fazie takie rozumienie oświadczenia woli, które jest wynikiem starannych zabiegów interpretacyjnych adresata. Decydujący jest normatywny punkt widzenia odbiorcy, który z należytą starannością dokonuje wykładni zmierzającej do odtworzenia treści myślowych osoby składającej oświadczenie woli. Przeważa tu ochrona zaufania odbiorcy oświadczenia woli nad wolą, a ściślej nad rozumieniem nadawcy. Nadawca bowiem formułuje oświadczenie woli i winien uczynić to w taki sposób, by było ono zgodnie z jego wolą zrozumiane przez odbiorcę. Wykładnia obiektywna sprzyja pewności stosunków prawnych, a tym samym i pewności obrotu prawnego.

Zgodnie z kombinowaną metodą wykładni, priorytetową regułę interpretacyjną oświadczeń woli, składanych indywidualnie adresatom, stanowi rzeczywista wola stron. Zastosowanie tej reguły wymaga wyjaśnienia jak strony rzeczywiście zrozumiały złożone oświadczenie woli, a w szczególności, jaki sens łączyły z użytym w oświadczeniu woli zwrotem lub wyrażeniem. W razie ustalenia, że były to te same treści myślowe, pojmowany zgodnie sens oświadczenia woli trzeba uznać za wiążący.

Sens oświadczeń woli ujętych w formie pisemnej, czyli wyrażonych w dokumencie, ustala się przyjmując za podstawę wykładni przede wszystkim tekst dokumentu. W procesie jego interpretacji podstawowa rola przypada językowym regułom znaczeniowym. Wykładni poszczególnych wyrażeń dokonuje się z uwzględnieniem kontekstu, w tym także związków treściowych występujących między zawartymi w tekście postanowieniami. Uwzględnieniu podlegają również okoliczności, w jakich oświadczenie woli zostało złożone, jeżeli dokument obejmuje takie informacje, a także cel oświadczenia woli wskazany w tekście lub zrekonstruowany na podstawie zawartych w nim postanowień.

W procesie wykładni zawartych w dokumencie oświadczeń woli składanych indywidualnie adresatom dopuszczalne jest sięgnięcie do takich okoliczności towarzyszących złożeniu oświadczenia woli, które mogą być stwierdzone za pomocą pozadokumentowych środków dowodowych. Interpretacja oświadczenia woli w takim wypadku przebiega według ogólnych zasad kombinowanej metody wykładni. I olejności na uwadze rzeczywistą wolę stron, a dopiero wtedy gdy nie da się jej ustalić, sens ten ustala się na podstawie przypisania normatywnego (uchwała III CZP 66/95, akceptowana przez S. Rudnickiego - op. cit. s. 588-591 uw. 5).

W niniejszej sprawie stwierdzić należy, że Prezydent, a następnie Wojewoda, dokonali trafnej interpretacji pisma z [...] września 2015 r., uznając, że Spółka złożyła w istocie wniosek o "wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości dla wykonania robót i wydanie w tym zakresie rygoru natychmiastowej wykonalności" (s. 4 akapit przedostatni wniosku). Sformułowanie to nawiązuje jednoznacznie do dyspozycji art. 124 ust. 1a ugn i trafnie zostało tak właśnie zrozumiane przez odbiorcę - Prezydenta, a następnie Wojewodę. W istocie cały wniosek z [...] września 2015 r. nawiązuje do decyzji z [...] września 2015 r. nr [...] (bowiem koniecznym warunkiem wydania decyzji związanej na podstawie art. 124 ust. 1a ugn, jest uprzednie wydanie decyzji na podstawie ustępu 1 art. 124 ugn (a tą, w kontrolowanej sprawie, była decyzja z [...] września 2015 r.) oraz wykazanie przesłanek warunkujących nadanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości rygoru natychmiastowej wykonalności: chronionego interesu społecznego; szczególnie ważnego interesu strony; ważnego interesu gospodarczego.

Użycie w petitum wniosku zwrotu "wnoszę o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2015 r. sygn. sprawy [...]..." stanowi niezręczność w wyrażeniu myśli autora wniosku", jednak nie ogranicza wniosku tylko do tego sformułowania, bowiem organy obu instancji prawidłowo dokonały interpretacji całego wniosku, w kontekście normatywnym art. 124 ust. 1 i 1a ugn, i trafnie rozstrzygnęły o wniosku.

Sąd I instancji trafnie podniósł, że wniosek z [...] września 2015 r. został złożony przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego wymaga się szczególnej staranności i rzetelności. Jednakże sporządzenie pisma procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika nie zwalnia organu od wykładni oświadczeń woli zawartych w piśmie procesowym - w tym we wniosku z [...] września 2015 r. Nawet w bardzo sformalizowanym postępowaniu kasacyjnym, w którym sporządzający skargę kasacyjną obowiązany jest jednoznacznie wskazać konkretne jednostki redakcyjne danych przepisów, wskazywanych jako wzorce kontroli (wyrok NSA z: 5.10.2010 r., I GSK125/09; 23.11.2010 r., II FSK 1165/09; 1.12.2010 r., II FSK 1507/09; 8.12.2010 r., I GSK 619/09; 19.7.2013 r., I OSK 2766/09, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza – op. cit., s. 754, nb 16) Naczelny Sąd Administracyjny w pełnym składzie uznał, że obowiązkiem Sądu kasacyjnego jest poszukiwanie wzorców kontroli nie tylko w petitum skargi kasacyjnej, ale i w jej uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że Sąd kasacyjny może samodzielnie zidentyfikować zarzut naruszenia prawa przez WSA (np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b lub c bądź art. 151 ppsa; uzasadnienie uchwały I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1; s. 38-39). Jest rzeczą oczywistą, że ów rygoryzm, znamienny dla postępowania kasacyjnego (art. 176 ppsa), nie może dotykać wniosków strony w postępowaniu administracyjnym, bowiem prowadziłoby to do zbędnego formalizmu.

Wbrew stanowisku Sądu I instancji, organy obu instancji należycie oceniły konieczność natychmiastowego wykonania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości. W szczególności została spełniona przesłanka: innego interesu społecznego (art. 124 ust. 1a in princ. ugn w zw. z art. 108 § 1 kpa), polegającego na zapewnieniu dopływu energii do licznych gospodarstw domowych i przedsiębiorstw na znacznym obszarze aglomeracji [...] oraz bezpieczeństwa społeczeństwa, wobec spodziewanego przybycia do [...] ok. 2,5 mln pielgrzymów; wyjątkowo ważnego interesu strony (art. 124 ust. 1a in princ. ugn w zw. z art. 108 § 1 kpa), gdy niezrealizowanie inwestycji w terminie spowoduje znaczną utratę środków pieniężnych (wyrok WSA w Krakowie z 13.3.2013 r. II SA/Kr 88/13, Lex 1303011); ważnego interesu gospodarczego (art. 124 ust. 1a zdanie 1 in medio ugn) z uwagi na poprawę niezawodności i sprawności funkcjonowania elektroenergetycznego i poprawę niezawodności zasilania w energię elektryczną na owym obszarze; poprawienie bezpieczeństwa energetycznego regionu z uwagi na spodziewane znaczne zwiększenie zapotrzebowania na energię elektryczną w związku ze zbliżającą się masową imprezą o charakterze międzynarodowym – Światowe Dni Młodzieży w [...] – w okresie od 26 lipca do 31 lipca 2016 r. (s. 4-5 decyzji z [...] października 2015 r.; s. 4-5 decyzji z [...] grudnia 2015 r.). Ocena prawidłowości zastosowania tych przesłanek znalazła potwierdzenie w dniach 26-31 lipca 2016 r. Do faktów powszechnie znanych należy to, że we mszy św. Odprawionej przez papieża Franciszka dnia 31 lipca 2016 r. uczestniczyło 3 mln pielgrzymów, przybyłych ze 187 krajów (K. Domagała-Szymanek, Światowe Dni Młodzieży 2016 w liczbach. Podsumowanie, Dziennik Zachodni z 1 sierpnia 2016 r.; art. 106 § 4 ppsa).

Rozpoznając sprawę ponownie, Sąd I instancji uwzględni art. 190 ppsa.

Skoro zarzuty skargi okazały się usprawiedliwione, na podstawie art. 185 § 1 ppsa należało zaskarżony wyrok uchylić w całości i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Na podstawie art. 207 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił w całości od zasądzenia od M. B. i F. B. na rzecz "A" S.A. zwrotu kosztów postępowania sądowego.