Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1598/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 1, art. 37a pkt 1, art. 121
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: art. 61 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 10, art. 107, art. 108
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Adam Lipiński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. o zwolnieniu K. T. z dniem [...] czerwca 2014 r. z zajmowanego stanowiska Kierownika Zakładu [...] Policji i przeniesieniu go z dniem [...] czerwca 2014 r. do dyspozycji Komendanta Głównego Policji oraz o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Dyrektor [...] Policji w dniu [...] maja 2014 r. wystąpił z wnioskiem personalnym o zwolnienie K. T. z zajmowanego stanowiska i przeniesienie do dyspozycji Komendanta Głównego Policji. We wniosku stwierdzono, iż na podstawie ankiety przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2014 r., na wniosek Dyrektora [...] Policji w Zakładzie [...] przez psychologów z Komendy Głównej Policji, oceniono konieczność jak najszybszego zbudowania nowych relacji pomiędzy pracownikami a kadrą kierowniczą Zakładu [...]. Wskazano również na brak właściwych relacji na płaszczyźnie służbowej pomiędzy kierownictwem [...] Policji a K.T., co skutkuje nieprawidłową organizacją pracy w zakładzie i sprzyja stwarzaniu negatywnej atmosfery pracy, obniżającej jej efektywność. We wniosku wskazano również na zasadność wykorzystania wiedzy oraz doświadczenia zawodowego policjanta z zakresu prowadzenia projektów naukowo - badawczych na samodzielnym stanowisku służbowym w innej komórce organizacyjnej Policji.

Komendant Główny Policji, uwzględniając powyższy wniosek, na podstawie art. 32 ust. 1, art. 37a pkt 1 oraz art. 121 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. orzekł o zwolnieniu policjanta z dniem [...] czerwca 2014 r. z zajmowanego stanowiska Kierownika Zakładu [...] Policji i przeniesieniu z dniem [...] czerwca 2014 r. do dyspozycji Komendanta Głównego Policji oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

K.T. złożył odwołanie od ww. rozkazu personalnego do Ministra Spraw Wewnętrznych, wskazując w uzasadnieniu, że w sprawie naruszono art. 7, art. 8 w związku z art. 61 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie wcześniejszego wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w sprawie, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ zebrania i rozpatrzenia całego możliwego materiału dowodowego, w tym w szczególności zaniechanie umożliwienia stronie odniesienia się do zgromadzonego materiału i złożenia wyjaśnień, art. 108 kpa poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, poprzez zaniechanie określenia celu i okresu przeniesienia do dyspozycji Komendanta Głównego Policji. Strona wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z raportu badania atmosfery pracy w Zakładzie [...] Policji z marca 2014 r., rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie podwyższenia dodatku funkcyjnego, opinii służbowej z dnia [...] czerwca 2012 r., wniosków personalnych dotyczących przyznania nagród ("rocznej za 2014 r. i uznaniowej w grudniu 2013 r."), wysłuchania strony na "okoliczność" istnienia dalszych, nieuwzględnionych przy podejmowaniu zaskarżonego rozkazu dowodów, które mogłyby mieć wpływ na treść rozkazu personalnego" oraz określenie, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości i umorzenie postępowania.

W toku postępowania organ odwoławczy wskazał, że służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej podlegającej określonym rygorom i ograniczeniom. Warunkiem jej pełnienia jest - wynikająca z art. 25 pow. ustawy o Policji - dyspozycyjność, która polega na poddaniu się szczególnej dyscyplinie służbowej, jakiej każdy policjant winien się podporządkować. Granice tej dyspozycyjności określa ustawa o Policji oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze. Stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjnoprawny, w związku z czym przełożony właściwy w sprawach osobowych jednostronnie i władczo kształtuje istotne składniki tego stosunku. Z tego też względu przepis art. 28 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że mianowanie, będące źródłem stosunku służbowego policjanta następuje na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Wynika z tego, że konsensusu wymaga jedynie zadecydowanie o przyjęciu do służby, a nie ustalenie warunków jej pełnienia. W ten sposób przełożony zyskuje znaczną możliwość kształtowania sytuacji prawnej pełniącego służbę. Można zatem powiedzieć, że osoba decydująca się dobrowolnie na podjęcie służby w Policji rezygnuje z pewnej części swobód obywatelskich. Przejawem tej szczególnej podległości służbowej są między innymi - wynikające z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji - uprawnienia właściwego przełożonego do zwolnienia policjanta ze stanowiska.

Organ odwoławczy zauważył, że Komendant Główny Policji, jako przełożony wszystkich funkcjonariuszy Policji, ma prawo do kształtowania polityki kadrowej oraz w jej ramach - uwzględniając potrzeby służby - decydowania o obsadzie stanowisk służbowych w Komendzie Głównej Policji i podległych jednostkach organizacyjnych. Organ powołując się na art. 37a pkt 1 ustawy o Policji wskazał, że policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Przepis sankcjonuje możliwość utworzenia szczególnej grupy kadrowej - pozostającej w dyspozycji komendanta, w której na pewien czas zostaną umieszczeni policjanci o czasowo nieuregulowanym statusie. Grupa ta jest przejściowym ujęciem ewidencyjnym, do czasu mianowania na kolejne stanowisko służbowe lub zwolnienie ze służby. W grupie tej umieszcza się policjantów w okresie korzystania z urlopów wychowawczych czy bezpłatnych, przebywających na długotrwałych zwolnieniach lekarskich i oczekujących na komisyjne orzeczenia o stanie zdrowia, zwolnionych z dotychczasowych stanowisk, a przed mianowaniem na kolejne, powracających z dłuższego oddelegowania do pełnienia zadań służbowych poza Policją, a także w czasie wykonywania funkcji z wyboru w związkach zawodowych.

Analizując treść rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. organ stwierdził, że powołano się na argumenty przytoczone we wniosku personalnym z dnia [...] maja 2014 r. Dyrektora [...] Policji, dotyczące konieczności jak najszybszego zbudowania nowych relacji pomiędzy pracownikami a kadrą kierowniczą Zakładu [...] , brak właściwych relacji na płaszczyźnie służbowej pomiędzy kierownictwem [...] Policji a K. T., skutkujący nieprawidłową organizacją pracy w zakładzie i sprzyjający stwarzaniu negatywnej atmosfery pracy, obniżającej jej efektywność.

W ocenie Ministra Komendant Główny Policji był uprawniony do dokonania powyższych zmian - zaskarżona decyzja mieści się w granicach nadanego Komendantowi Głównemu Policji upoważnienia ustawowego, a w konsekwencji należy uznać ją za uzasadnioną, albowiem poprzez pryzmat właściwego zarządzania i podjętych działań oceniana jest sprawność Policji oraz jej skuteczność w zwalczaniu przestępczości i utrzymaniu porządku publicznego.

Minister dodał, że nie jest władny do oceny działań Komendanta Głównego Policji, który dobiera podwładnych pod względem skutecznego wykonywania powierzonych zadań. Posiada on bowiem autonomiczne prawo w zakresie doboru kadr, bez wykazywania braku stosownych kwalifikacji, zasług, osiągnięć, czy dokonywania ocen.

W takiej sytuacji również interes służby (interes społeczny) polegający na obowiązku zapewnienia właściwego funkcjonowania jednostek Policji przeważać będzie nad indywidualnym interesem policjanta. Każdy policjant winien jest podporządkować się szczególnej dyscyplinie służbowej, wyrażającej się w potrzebie pełnienia służby w tej jednostce, i na takim stanowisku, na którym - w ocenie przełożonych - jego umiejętności i osiągnięcia zawodowe zostaną najlepiej wykorzystane dla potrzeb służby.

W kwestii zaś wyników ankiety: "Raport z badania atmosfery pracy w Zakładzie [...] Policji", przeprowadzonej na prośbę Dyrektora [...] Policji minister zauważył, że nie jest władny ingerować w interpretację wyników badania dokonanych przez przełożonych, w kontekście osoby K. T. Wskazał, że w tabeli określającej wyniki badania, ankietowego w Zakładzie [...] Policji, w zakresie czynników utrudniających funkcjonowanie w środowisku pracy wskazano na relację z Kierownikiem (k. - 20 Raportu) oraz zaznaczono, iż wyniki ankiety wskazują na konieczność zbudowania nowych relacji między kadrą kierowniczą a pracownikami (k. - 21 Raportu). Zaznaczył, że podnoszona przez stronę jej dotychczasowa dobra opinia oraz wcześniej przyznana podwyżka dodatku funkcyjnego nie były kwestionowane przez organ, ale nie miały one również wpływu na decyzję organu I instancji.

W kwestii zarzutu strony, dotyczącego braku określenia czasu pozostawania przez niego w dyspozycji Komendanta Głównego Policji, organ podkreślił, iż nie jest konieczne podawanie w przedmiotowym rozstrzygnięciu tej informacji. W przepisie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji ustawodawca wskazuje jedynie maksymalny okres możliwego pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji właściwego przełożonego, natomiast po wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie przeniesienia do dyspozycji przełożony ten na bieżąco dokonuje weryfikacji stanu faktycznego oraz potrzeb służby i w zależności od sytuacji oraz jej oceny w każdej chwili może wprowadzić zmiany, np. poprzez mianowanie funkcjonariusza na stanowisko służbowe. Mianowanie takie dokonywane jest jednak w kolejnym postępowaniu administracyjnym.

Organ nie dostrzegł również zarzucanego przez stronę naruszenia art. 10 k.p.a. i stwierdził, że podnoszony w uzasadnieniu odwołania wniosek dotyczący: "wysłuchania" strony na okoliczność istnienia nieuwzględnionych przez organ I instancji dowodów, nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, gdyż Komendant Główny Policji oparł swoje rozstrzygnięcie w szczególności na argumentach zawartych we wniosku personalnym Dyrektora [...] Policji, ściśle związanych z wynikami "Raportu z badania atmosfery pracy", uznając je za wystarczające do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Za nieuzasadniony organ uznał również zarzut naruszenia przepisu art. 61 § 4 k.p.a. Zaznaczył, że brak powiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nie narusza zasad procedury administracyjnej w stopniu mającym wpływ na sposób rozpatrzenia sprawy. Policjant pozostający w służbie musi liczyć się z tym, iż z racji administracyjnoprawnego charakteru stosunku służbowego poddaje się z góry narzuconej możliwości kształtowania tego stosunku przez właściwego przełożonego, który jednostronnie i władczo weryfikuje istotne składniki tego stosunku. Przedmiotowe rozstrzygnięcie nie zmierza do zakończenia stosunku służbowego strony. W okresie pozostawania w dyspozycji zachowane zostaje ponadto wynagrodzenie policjanta (art. 121 ust. 1 ustawy o Policji).

Minister uznał również, że organ I instancji nie naruszył też art. 7, art. 8, art. 77 k.p.a. a Komendant Główny Policji w sposób wystarczający wyjaśnił stan faktyczny i prawny sprawy oraz biorąc pod uwagę interes społeczny tożsamy w tym przypadku z interesem służby, podjął przedmiotowe rozstrzygnięcie.

Minister nie zakwestionował również nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem w jego ocenie organ pierwszej instancji, nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu ów rygor miał na uwadze ważny interes społeczny tożsamy w tym przypadku z interesem służby, który wymaga zapewnienia prawidłowego funkcjonowania i realizacji zadań przez [...] Policji.

Mając na uwadze powyższe ustalenia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał powołaną na wstępie decyzję.

Od decyzji tej K. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia.

Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a., polegające na zaniechaniu wcześniejszego wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w sprawie, co mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji, albowiem o prowadzeniu postępowania skarżący dowiedział się dopiero z decyzji końcowej i argumenty, które chciał i mógł podnieść mogły mieć znaczenie wyłącznie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a zatem został trwale i w sposób istotny pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu i obrony swoich praw,

- art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ zebrania i rozpatrzenia całego możliwego materiału dowodowego, w tym w szczególności zaniechanie umożliwienia stronie odniesienia się do zgromadzonego materiału i złożenia wyjaśnień, co miało o tyle istotny wpływ na treść skarżonego orzeczenia, że według organu nie jest on uprawniony do oceny działań Komendanta Głównego Policji z zakresu doboru kadr,

- art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, albowiem w rozkazie zaniechano określenia celu i na jaki okres następuje przeniesienie do dyspozycji Komendanta Głównego Policji, a co nie zostało skorygowane w zaskarżonej decyzji,

- art. 108 k.p.a. poprzez nadanie rozkazowi personalnemu Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 roku rygor natychmiastowej wykonalności, podczas gdy w orzeczeniu I instancji nie zostały wskazane przesłanki uzasadniające wyjątkowe zastosowanie takiego rygoru, a pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż przesłanką taką jest potrzeba zapewnienia prawidłowego funkcjonowania [...] Policji jest ogólnikowy i tym samym nie odpowiada dyspozycji ustawowej, aby nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności następowało wyjątkowo, a nadto nie spełnia wymogu wnikliwego rozpoznania sprawy i weryfikacji stanowiska organu I instancji.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przedmiotem postępowania odwoławczego było odwołanie od rozkazu Komendanta Głównego Policji obejmującego nie tylko przeniesienie K. T. do dyspozycji Komendanta Głównego Policji, co niewątpliwie mieści się w kategorii uprawnień o charakterze uznaniowym i władczym, ale także i przede wszystkim rozkaz ten dotyczył zwolnienia strony z dotychczas zajmowanego stanowiska. W tym ostatnim zakresie, Komendant Główny Policji orzekał nie tylko w kwestii związanej z własnym doborem podwładnych, ale również dokonywał, a przynajmniej powinien dokonać oceny, czy wniosek bezpośredniego przełożonego skarżącego i jego uzasadnienie, odpowiadają stanowi faktycznemu. Powyższe było o tyle istotne, że rozkazowi został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, co uzasadnione zostało literalnie wymogiem niezwłocznego zapewnienia prawidłowej realizacji zadań przez [...] Policji, a jak wynika z kontekstu sprawy prawidłowość ta miała być zagrożona negatywną oceną służby strony na dotychczas zajmowanym stanowisku (brakiem predyspozycji strony do zarządzania zasobami ludzkimi, a to zaś skutkować miało nieprawidłową organizacją pracy zakładu nadzorowanego przez Dyrektora i sprzyjać miało stwarzaniu negatywnej atmosfery pracy obniżając jej efektywność), a co miało rzekomo wynikać z raportu z badania atmosfery pracy w Zakładzie [...] Policji datowanego na marzec 2014 r.

W ocenie skarżącego związek naruszenia art. 61 § 4 kpa z art. 10 k.p.a. jest oczywisty i pośrednio potwierdzony przez sam organ II instancji, który wielokrotnie, w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji odżegnywał się od oceny działań Komendanta Głównego Policji w zakresie doboru podwładnych, co do istoty jest niesporne, jednak oznacza, że K. T. został de facto pozbawiony możliwości czynnego udziału w sprawie, skoro z jednej strony jego argumentów w zakresie niezasadności wniosku personalnego Dyrektora [...] Policji Komendy Głównej Policji Komendant Główny nie wziął pod uwagę bo ich nie znał, a z drugiej strony Minister Spraw Wewnętrznych tychże argumentów podniesionych w odwołaniu także nie wziął pod uwagę, gdyż uznał się za niewłaściwego do ich rozważania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 kpa, ale także art. 7, 77 i 107 k.p.a. skarżący wskazał, że organ odwoławczy ograniczył się do stwierdzenia, że naruszeń takich nie było, argumentując np. "dokonana ocena materiału dowodowego jest wystarczająca", "wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy rozstrzygnięciu sprawy", "wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy", "nie naruszył zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej", co powoduje, że argumentacja jest jedynie powieleniem wskazań zawartych w poszczególnych normach postępowania administracyjnego a nie zaś rzeczywistym ponownym rozpoznaniem sprawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, poprzez zaniechanie określenia celu i na jaki okres następuje przeniesienie do dyspozycji Komendanta Głównego Policji, organ II instancji zaprezentował pogląd, iż takie elementy decyzji nie są konieczne. Jednak zdaniem skarżącego wbrew stanowisku organu poglądy poszczególnych sądów są w tym zakresie nie tylko zgodne, ale i przeciwne tezie Ministra Spraw Wewnętrznych. Zdaniem skarżącego Minister nie odczytał właściwie gwarancyjnego charakteru normy z art. 37a pkt 1 ustawy o Policji.

Skarżący zarzucił Ministrowi brak odniesienia się do podnoszonej w odwołaniu okoliczności, iż skoro wcześniejsza służba K.T. na stanowisku,

z którego został rozkazem zwolniony, była oceniana pozytywnie a on sam za jej pełnienie nagradzany w różnych formach, to powodem zmiany tej oceny u przełożonego Dyrektora [...] KGP musiały być wnioski z raportu psychologów wyciągnięte ze wspomnianej wcześniej anonimowej ankiety. Wnioski te nie wskazywały na konieczność podjęcia niezwłocznych działań personalnych.

Skarżący znaczył również, że o nieprawdziwości argumentu o konieczności wejścia do obrotu prawnego rozstrzygnięcia personalnego wobec K.T. bez oczekiwania na jego uprawomocnienie się jest także porównanie dat sporządzenia raportu i jego przedstawienia Dyrektorowi [...] KGP (marzec 2014 r.) i wydania rozkazu personalnego (czerwiec 2014 r.), co oznacza, że pomimo rzekomo alarmujących sygnałów o potrzebie dokonania zmian poprawiających funkcjonowanie tej jednostki, możliwa była trzymiesięczna zwłoka w podjęciu decyzji personalnej.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty zawarte w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Podstawę prawną obu decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 tej ustawy, do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych.

Stosownie natomiast do treści art. 37a ustawy, policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres:

1) poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy;

2) zwolnienia z obowiązku wykonywania zadań służbowych, udzielonego na zasadach określonych w przepisach o związkach zawodowych;

3) delegowania do pełnienia zadań służbowych poza Policją w kraju lub za granicą.

Nie ulega wątpliwości, iż zastosowanie ww. trybu jest możliwe w zakresie kompetencji zakreślonych art. 32 ust. 1.

Treść art. 37a ustawy, a zwłaszcza użycie w nim słowa "można", wskazuje na to, iż podejmowane na jego podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Uznaniowości nie można jednak utożsamiać z zupełną dowolnością i swobodą organu w tym zakresie.

Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Powszechnie aprobowany jest pogląd, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakres badania zgodności decyzji uznaniowej z prawem ogranicza się do sprawdzenia, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia (czy wyjaśniono wszelkie okoliczności sprawy, czy dowody oceniono zgodnie z art. 77 k.p.a. i art. 80 kpa, czy wynik tej oceny znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, czy prawidłowo zinterpretowano przesłanki oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne). Stwierdzenie, że decyzja nie jest dowolna, bo ma oparcie w zebranym materiale dowodowym i jego ocenie, wyklucza ingerencję sądu w swobodny wybór dokonany przez organ administracji.

Zauważyć również należy, że stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjnoprawny i - w odróżnieniu od stosunku pracy - brak w nim cechy równości stron. Zgodnie z ustawą o Policji stosunek służbowy policjanta charakteryzuje się podległością i dyspozycyjnością funkcjonariusza wobec zwierzchnika.

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, stosownie do treści art. 28 ust. 1 ustawy, mianowanie, będące źródłem stosunku służbowego policjanta, następuje na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Wynika z tego, że konsensusu stron wymaga jedynie zadecydowanie o przyjęciu do służby, a nie ustalenie warunków jej pełnienia. Funkcjonariusz Policji, podejmując decyzję o wstąpieniu do służby w strukturach Policji i nawiązując stosunek służbowy, którego źródłem jest mianowanie, godzi się na możliwość władczego działania swego przełożonego w zakresie wynikającym z tego stosunku, w tym na decyzje przełożonych w sprawach osobowych. Kandydat na policjanta świadomie poddaje się służbowej dyspozycji przełożonego, która polegać może także na dowolnym określeniu miejsca pełnienia służby oraz stanowiska funkcjonariusza.

Ponadto stosunek służbowy policjantów jako funkcjonariuszy służb zmilitaryzowanych, charakteryzuje się znaczną dyspozycyjnością i zdyscyplinowaniem, bez których służby te tracą nieodzowną w ich funkcjonowaniu operatywność. Obowiązek podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej wynika wprost z art. 25 ust. 1 ustawy. W ten sposób przełożony zyskuje znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej pełniącego służbę. Przejawem tej szczególnej podległości służbowej są m.in. wynikające z art. 32 ust. 1 ustawy, uprawnienia właściwego przełożonego do zwolnienia policjanta ze stanowiska, przeniesienia z urzędu do służby w innej jednostce Policji czy mianowania na inne stanowisko służbowe.

Nie ulega wątpliwości, iż ustawa o Policji nakłada na każdego funkcjonariusza obowiązek rzetelnego wywiązywania się z obowiązków służbowych, nie mówiąc o tych z nich, którzy sprawują funkcje kierownicze, odpowiadając za prawidłowe działanie danej jednostki (wydziału czy sekcji), w tym - za prawidłowe organizowanie pracy i wywiązywanie się z nałożonych zadań. Organy uprawnione do podejmowania decyzji muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywne pojmowanie interesu konkretnego policjanta, ale mieć na względzie szerszy interes jednostki organizacyjnej, w analizowanym przypadku [...] Komendy Głównej Policji, w tym Zakładu [...].

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, organ w sposób przekonujący wykazał istnienie w sprawie interesu służby, związanego z polityką kadrową, wykonywaniem obowiązków i zadań ustawowych, poprzez podanie powodów i przyczyn, dla których zwalniając skarżącego z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego przeniósł go do dyspozycji Komendanta Głównego Policji.

Jak wskazał Komendant Główny Policji a następnie Minister Spraw Wewnętrznych, powodem zastosowania wobec skarżącego postępowania z art. 37a ustawy, były problemy dotyczące konieczności jak najszybszego zbudowania nowych relacji pomiędzy pracownikami a kadrą kierowniczą Zakładu [...], ponadto brak właściwych relacji na płaszczyźnie służbowej pomiędzy kierownictwem [...] Policji a K.T., skutkujący nieprawidłową organizacją pracy w zakładzie i sprzyjający stwarzaniu negatywnej atmosfery pracy, obniżającej jej efektywność.

Z tych powodów oba organy podkreśliły konieczność dokonania personalnej zmiany na stanowisku Kierownika Zakładu [...], co nieodzownie wiąże się z zamiarem powołania lub mianowania skarżącego na inne stanowisko służbowe albo zwolnieniem ze służby w rozumieniu art. 37a ustawy. Przepis ten – dla spełnienia zawartej w nim normy – nie wymaga jednak, aby przełożony wskazał, jakie to będzie konkretnie stanowisko i na jaki okres funkcjonariusz pozostanie w dyspozycji. Mowa jest bowiem w przepisie, że następuje to na okres do 12 miesięcy poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stosowne stanowisko służbowe lub zwolnienie ze służby.

Podkreślenia także wymaga, że organ uzasadniając decyzję powołał się nie tylko na kwestię wyników ankiety: "Raport z badania atmosfery pracy w Zakładzie [...] Policji", przeprowadzonej na prośbę Dyrektora [...] Policji ale wskazał również, iż w tabeli określającej wyniki badania ankietowego w Zakładzie [...] Policji w zakresie czynników utrudniających funkcjonowanie w środowisku pracy wskazano na relację z Kierownikiem (k. - 20 Raportu) oraz zaznaczono, iż wyniki ankiety wskazują na konieczność zbudowania nowych relacji między kadrą kierowniczą a pracownikami (k. - 21 Raportu).

W tej sytuacji to stanowisko organu w pełni uzasadniało podjęcie przez przełożonego działań, które pozwoliłyby na bieżące, niezakłócone i nieprzerwane wykonywanie zadań przez podległych kierownikowi zakładu funkcjonariuszy. Z uwagi na przedstawiony powyżej stosunek służbowy policjanta i możliwość jego władczego kształtowania przez przełożonego, wybór właściwego postępowania wobec podległych mu funkcjonariuszy należał właśnie do organu I instancji.

Artykuł 37a pozwala bowiem – w przypadkach w nim wskazanych – na czasowe przeniesienie zwolnionego policjanta do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Przepis ten został prawidłowo wskazany jako materialnoprawna podstawa podjętych decyzji, nie jest władny do oceny działań Komendanta, który dobiera podwładnych pod względem skutecznego wykonywania powierzonych zadań. Komendant posiada autonomiczne prawo w zakresie doboru kadr, bez wykazywania braku stosownych kwalifikacji, zasług, osiągnięć, czy dokonywania ocen. W takiej sytuacji również interes służby polegający na obowiązku zapewnienia właściwego funkcjonowania jednostek Policji przeważać będzie nad indywidualnym interesem policjanta. Każdy policjant winien jest podporządkować się szczególnej dyscyplinie służbowej, wyrażającej się w potrzebie pełnienia służby w tej jednostce, i na takim stanowisku, na którym - w ocenie przełożonych - jego umiejętności i osiągnięcia zawodowe zostaną najlepiej wykorzystane dla potrzeb służby. Podnoszona przez stronę jej dotychczasowa dobra opinia oraz wcześniej przyznana podwyżka dodatku funkcyjnego nie były kwestionowane przez organ, ale nie miały one również wpływu na decyzję organu I instancji.

W konsekwencji powyższego, chybione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 37a pkt 1 ustawy o Policji.

W kwestii zarzutu braku określenia czasu pozostawania przez K. T. w dyspozycji Komendanta Głównego Policji, wskazać należy, że nie jest konieczne podawanie w przedmiotowym rozstrzygnięciu tej informacji. W przepisie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji ustawodawca wskazuje jedynie maksymalny okres możliwego pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji właściwego przełożonego, natomiast po wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie przeniesienia do dyspozycji przełożony ten na bieżąco dokonuje weryfikacji stanu faktycznego oraz potrzeb służby i w zależności od sytuacji oraz jej oceny w każdej chwili może wprowadzić zmiany, np. poprzez mianowanie funkcjonariusza na stanowisko służbowe. Mianowanie takie dokonywane jest jednak w kolejnym postępowaniu administracyjnym.

Sąd nie podzielił również zarzutu skarżącego co do naruszenia art. 10 k.p.a., art. 61 § 4 k.p.a. uznając, że podnoszony wniosek dotyczący: "wysłuchania" skarżącego na okoliczność istnienia nieuwzględnionych przez organ I instancji dowodów, nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, gdyż Komendant Główny Policji oparł swoje rozstrzygnięcie w szczególności na argumentach zawartych we wniosku personalnym Dyrektora [...] Policji, ściśle związanych z wynikami "Raportu z badania atmosfery pracy", uznając je za wystarczające do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Za nieuzasadniony sąd uznał również zarzut naruszenia przepisu art. 61 § 4 k.p.a. Brak powiadomienia bowiem skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego, w sprawie nie narusza zasad procedury administracyjnej w stopniu mającym wpływ na sposób rozpatrzenia sprawy. Policjant pozostający w służbie musi bowiem liczyć się z tym, iż z racji administracyjnoprawnego charakteru stosunku służbowego poddaje się z góry narzuconej możliwości kształtowania tego stosunku przez właściwego przełożonego, który jednostronnie i władczo weryfikuje istotne składniki tego stosunku. Przedmiotowe rozstrzygnięcie nie zmierza do zakończenia stosunku służbowego skarżącego. W okresie pozostawania w dyspozycji zachowane zostaje ponadto wynagrodzenie policjanta (art. 121 ust. 1 ustawy o Policji).

Reasumując Sąd uznał, że zarówno Komendant Główny Policji, jak i Minister Spraw Wewnętrznych wyjaśnili stan faktyczny i prawny sprawy. W sposób wystarczający dokonali oceny materiału dowodowego sprawy, wskazali fakty uznane za udowodnione, dowody, na których się oparto, zaś w uzasadnieniu prawnym wskazano i przeanalizowano podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane w oparciu o art. 107 § 1 k.p.a. Organy nie naruszyły zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy, wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy (art. 77) i oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że zasadnym jest zastosowanie dyspozycji art. 37 a ustawy o Policji (arf. 80 k.p.a.).

Organy nie naruszyły także art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W sprawie niniejszej zgromadzone dowody były bowiem wystarczające do poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do zastosowania art. 32 ust. 1 w zw. z art. 37a pkt 1 ustawy, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko i wykazał, dlaczego interesowi służby należy przyznać prymat nad interesem skarżącego polegającym na pozostawieniu go na dotychczas zajmowanym stanowisku.

Ponadto podkreślić należy, że kognicja Sądu ogranicza się do badania zgodności z prawem wydanych przez organy Policji rozkazów personalnych, nie zaś do oceny celowości bądź słuszności podjętych działań.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.