Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 943/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska WSA Donata Starosta Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prorektora Uniwersytetu .[...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2011 r. Dziekana Wydziału [...]Uniwersytetu [...]Studiów Niestacjonarnych na Kierunku [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana 3. zasądza od Uniwersytetu [...] Wydziału [...] na rzecz skarżącego M. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych i kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego


UZASADNIENIE

M. S. (dalej – skarżący) został – decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej – przyjęty na pierwszy rok studiów niestacjonarnych – zaocznych na kierunku [...], na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w roku akademickim 2008/2009.

Wobec nie zaliczenia egzaminów ze wszystkich przedmiotów wymaganych na I roku studiów w ramach sesji egzaminacyjnej, skarżący złożył wniosek o przedłużenie sesji egzaminacyjnej do dnia 15 października 2009 r. (pismo z dnia [...] września 2009 r.). Wniosek rozpatrzony został pozytywnie przez Kierownika I Roku [...] i skarżącemu przedłużono sesję egzaminacyjną do dnia [...] października 2009 r.

Pismem z dnia [...] października 2009 r. skarżący zwrócił się do Kierownika I Roku Studium o warunkowe zaliczenie I roku Niestacjonarnego Studium [...] wraz z wpisem na wyższy rok studiów; dopuszczenie do warunkowego zaliczenia przedmiotów: [...], [...], [...] wraz z kontynuowaniem studiów na roku wyższym.

Wniosek został pozytywnie rozpatrzony – decyzja Kierownika I Roku [...] z dnia [...] listopada 2009 r. i skarżącemu wyrażono zgodę na powtórzenie niezliczonych przedmiotów z jednoczesnym kontynuowaniem studiów na roku wyższym (drugim).

Wobec nie zaliczenia egzaminów ze wszystkich przedmiotów wymaganych na II roku studiów w ramach sesji egzaminacyjnej ([...] [...], [...] [...] [...]), skarżący złożył wniosek o przedłużenie sesji egzaminacyjnej do dnia 31 października 2010 r. (pismo z dnia [...] września 2010 r.). Wniosek rozpatrzony został pozytywnie przez Prodziekana i skarżącemu przedłużono sesję egzaminacyjną do dnia [...] października 2010 r.

Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. skarżący zwrócił się do Prodziekana ds. Studiów [...] o warunkowe zaliczenie II roku [...] [...] wraz z wpisem na wyższy rok studiów (trzeci); dopuszczenie do warunkowego zaliczenia przedmiotów: [...] [...], [...] [...], [...] [...] [...] wraz z kontynuowaniem studiów na roku wyższym.

Na tle powyższego pisma powstała wątpliwość co do zaliczenia przez skarżącego pierwszego roku studiów. Zgodnie z systemem USOS skarżący nie zaliczył bowiem egzaminu z przedmiotu [...] [...] (ocena niedostateczna z egzaminu w pierwszym terminie oraz z egzaminu poprawkowego), którego zaliczenie było warunkiem wpisu na II rok studiów.

W piśmie z dnia [...] listopada 2010 r. Skarżący wyjaśnił, iż w dnia [...] września otrzymał ocenę "dostateczny" z poprawkowego warunkowego egzaminu z przedmiotu "[...]" i tę ocenę prof. [...] wpisał mu osobiście do indeksu i karty egzaminacyjnej, na podstawie złożonej w dniu [...] września pisemnej pracy egzaminacyjnej. W dniu [...] października skarżący otrzymał zaś informację, że jego praca zaginęła, co uniemożliwia weryfikację oceny.

Z adnotacji uczynionej na piśmie z dnia [...] listopada 2010 r., sporządzonej osobiście przez prof. [...] dnia [...] listopada 2010 r., wynika, że prof. omyłkowo wpisał skarżącemu do indeksu ocenę dostateczną (3), w rzeczywistości zaś była to ocena niedostateczna (2).

W piśmie z dnia [...] listopada 2010 r. pracownik sekretariatu Katedry [...] i [...] [...] [...] przyznała, iż praca skarżącego zaginęła, a okoliczności jej zaginięcia nie są znane.

Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. zwrócono się z prośba do prof. [...] o weryfikację oceny skarżącego z przedmiotu [...].

Dnia [...] grudnia 2010 r. Prodziekan wszczął postępowanie w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów.

Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. skarżący zwrócił się do Dziekana Wydziału [...] i [...] (dalej – [...]) wnosząc o uzupełnienie materiału dowodowego o przeprowadzenie dowodu z pracy egzaminacyjnej skarżącego na okoliczność złożenia egzaminu z przedmiotu [...] z wynikiem pozytywnym oraz przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka [...] [...], na tę samą okoliczność. Skarżący wskazał również, iż nie są mu znane powody oraz nie wynika to z samego wpisu, dlaczego w indeksie skreślona została ocena dostateczna (3), a wpisano niedostateczną (2) z egzaminu poprawkowego z przedmiotu [...] [...].

Na dzień [...] lutego 2011 r. w wykonaniu decyzji Dziekana powołana została Komisja w sprawie oceny, którą uzyskał skarżący z przedmiotu [...] [...]. Ustalono, iż ocena (ndst) wpisana do protokołu egzaminacyjnego – jako dokumentu urzędowego – jest oceną niedostateczną i ostateczną. Podczas posiedzenia Komisji do akt sprawy pełnomocnictwo złożył pełnomocnik skarżącego – J. S.. Pełnomocnik złożył wniosek o umorzenie postępowania w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów jako bezprzedmiotowego oraz umorzenie ocen wpisanych w indeksie i karcie okresowych osiągnięć studenta, a to z uwagi na brak pracy egzaminacyjnej skarżącego, uniemożliwiający weryfikację oceny z egzaminu.

W odpowiedzi na powyższe pismo – dnia [...] lutego 2011 r. Prodziekan [...] oddalił powyższy wniosek w całości. Prodziekan odwołał się do § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 2 listopada 2006 r. w sprawie dokumentacji przebiegu studiów (Dz.U. Nr 224, poz. 1634 z późn. zm., dalej rozporządzenie w sprawie dokumentacji studiów) i wskazał, że w dniu [...] września 2010 r. do protokołu zaliczenia przedmiotu egzaminator, po sprawdzeniu pisemnej poprawkowej pracy egzaminacyjnej z przedmiotu [...] [...] (egzamin poprawkowy odbył się w dniu [...] września 2010 r.) wpisał ocenę niedostateczną - 2.0 (wydruk protokołu egzaminacyjnego z systemu USOS z dnia 21 września 2010 r.).

Dnia [...] września 2010 r., tj dzień po ogłoszeniu dostępnych studentom wyników egzaminu w USOS-ie, student M. S. zgłosił się do egzaminatora prof. dr hab. [...] [...] o wpis oceny w indeksie i karcie okresowych osiągnięć (pismo studenta z dnia [...] listopada 2010 r.). Tego dnia prof. dr hab. [...]. [...] omyłkowo (niezgodnie z protokołem egzaminacyjnym) wpisał do indeksu i karty osiągnięć z egzaminu poprawkowego z przedmiotu [...] [...] ocenę dostateczną. Na omyłkowy wpis student nie poczynił żadnej uwagi. Wobec zaistniałej sytuacji - rozbieżności ocen z egzaminu poprawkowego z przedmiotu [...] [...] Prodziekan [...], po otrzymaniu od studenta M. S. pisma informującego z dnia [...] listopada 2010 r. (do dziekana pismo to wpłynęło w dniu [...] listopada 2010 r.), wystąpiła do prof. dr hab. [...]. [...] o wyjaśnienia. W odpowiedzi prof. dr hab. [...]. [...] oświadczył wyraźnie, iż do protokołu egzaminu poprawkowego wpisał ocenę niedostateczną (2.0), zaś do indeksu i karty osiągnięć omyłkowo wpisał ocenę dostateczną (3.0). W dniu [...] października 2010 r. student M. S. chcąc ustalić rozbieżność ocen w USOS-ie (2.0) z oceną wpisaną do indeksu i karty osiągnięć (3.0) oraz pisemną pracą egzaminacyjną otrzymał informację, iż ocena którą otrzymał z egzaminu poprawkowego jest oceną niedostateczną (2.0), i że praca egzaminacyjna, wraz z innymi pracami egzaminacyjnymi, została przekazana do sekretariatu Katedry [...] i [...] [...]. Z oświadczeń prof. dr hab. [...]. [...] (adnotacja prof. dr hab. [...]. [...] na piśmie z dnia [...] listopada 2010 r.) oraz pracownika sekretariatu Katedry (wyjaśnienia mgr [...] [...] – pracownika sekretariatu Katedry [...] i [...] [...]) wynika, iż praca egzaminacyjna (egzaminu poprawkowego) studenta M. S. z nieznanych powodów zagubiła się. Zagubienie tej pracy wprawdzie uniemożliwia zapoznanie się z nią przez studenta, nie stanowi natomiast przesłanki do uznania, że praca nie była oceniona jako niedostateczna. To na podstawie oceny z pracy egzaminacyjnej egzaminator wpisuje ocenę do protokołu egzaminacyjnego. Omyłka nastąpiła zatem przez wpis do indeksu i karty osiągnięć, co nie ma nic wspólnego z autonomiczną ("niezawisłą") i rzetelnie dokonaną oceną Profesora pracy egzaminacyjnej i wpisem tej oceny do protokołu egzaminacyjnego.

Niemniej wobec zaistniałej rozbieżności ocen w dokumentacji przebiegu studiów (protokole egzaminacyjnym, karcie okresowych osiągnięć oraz indeksie) Prodziekan [...] w dniu [...] grudnia 2010 r. wystąpiła z prośbą do prof. dr hab. [...]. [...] o weryfikację ocen z egzaminu poprawkowego przedmiotu [...] [...]. W dniu [...] grudnia 2010 r. prof. dr hab. [...]. [...] dokonał sprostowania przez skreślenie w indeksie i karcie okresowych osiągnięć oceny dostatecznej (3.0) i wpisanie oceny niedostatecznej (2.0). Dokumentem stanowiącym podstawę dokonania odpowiedniego sprostowania jest protokół z egzaminu poprawkowego z przedmiotu [...] [...] (protokół egzaminacyjny do wglądu w dziekanacie w zakresie danych dotyczących wyłącznie M.S.). Sprostowanie nastąpiło przez skreślenie nie prawidłowego wpisu i wpisanie właściwych danych - zgodnie z § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie dokumentacji przebiegu studiów. W okresie toczącego się postępowania wyjaśniającego [...] listopada 2010 r. Pan M. S. wystąpił do Prodziekana [...] z wnioskiem o warunkowe zaliczenie II roku studiów. Student nie złożył z oceną pozytywną egzaminów z trzech przedmiotów: [...] [...] I, [...] [...] oraz [...] [...] [...]. Do egzaminów z przedmiotów [...] [...] oraz [...] [...] [...] przystąpił z naruszeniem postanowienia § 26 regulaminu studiów, co prowadzi do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego (art. 211 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.). Z uwagi na toczące się postępowanie w przedmiotowej sprawie (oceny z egzaminu poprawkowego z przedmiotu [...] [...] jako jednego z trzech egzaminów z I roku studiów powtarzanych w trakcie II r. [...]) podjęcie decyzji o warunkowym zaliczeniu II roku (z trzech przedmiotów z II roku studiów) - przy braku zaliczenia I roku studiów, nie miało podstawy prawnej ani faktycznej.

Komisja w dniu [...]lutego 2011r. uznała uzyskaną ocenę z egzaminu poprawkowego z przedmiotu [...] [...] za ocenę niedostateczną (2.0) i ostateczną. Prodziekan [...] mając jednak na względzie niemożność udostępnienia przez osobę egzaminującą studentowi pracy z egzaminu poprawkowego w celu wskazania skali błędnych odpowiedzi zaproponowała rozważenie złożenia przez studenta M. S. wniosku o przeprowadzenie egzaminu komisyjnego w terminie 7 dni.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Dziekan [...] [...], na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) oraz § 54 pkt 1 w związku z § 39 Regulaminu studiów [...] (uchwała Nr [...] Senatu [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu studiów) skreślił skarżącego z listy studentów Wydziału [...] na kierunku [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż zgodnie z § 54 pkt 1 Regulaminu studiów [...] student, który nie uzyskał zaliczenia roku w wyznaczonym terminie, wskazanym w § 39 Regulaminu, może zostać skreślony z listy studentów. W związku z tym, iż nie skarżący nie uzyskał zaliczenia I i II roku na kierunku [...] w roku akademickim 2009/2010 orzeczono o jego skreśleniu z listy studentów.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik skarżącego pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania prowadzonego przez organ I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, jak również o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka P. S.. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił: naruszenie treści przepisu § 38 Regulaminu Studiów [...] w [...], poprzez jego niezastosowanie; naruszenie treści przepisu § 39 Regulaminu Studiów [...] w Poznaniu, poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie; naruszenie treści przepisu art. 107 § 1 i 3 kpa, poprzez niespełnienie wymogu zawierania przez decyzję uzasadnienia faktycznego; naruszenie treści przepisu art. 77 § 1 kpa, poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik podniósł, że decyzja dotknięta jest wadą, która w istocie uniemożliwia merytoryczną polemiką z nią uchybia bowiem wymogom stawianym decyzji w art. 107 § 1 i § 3 kpa. Zaskarżona decyzja, takiego uzasadnienia nie zawiera w ogóle, a należy do decyzji o charakterze fakultatywnym. Aby pozbawić decyzję przymiotu dowolności w miejsce uznania administracyjnego, musi ona być w sposób należyty uzasadniona, co jest poglądem ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych. Pełnomocnik wskazał także, że organ I instancji dopuścił się nadto obrazy treści przepisu art. 77 § 1 kpa, ponieważ pominął i w ogóle nie odniósł się do złożonego w piśmie z dnia [...] stycznia 2011 r. wniosku dowodowego w postaci przesłuchania świadka P. S.. Świadek ten, miał zeznawać na okoliczność uzyskania przez odwołującego się, oceny pozytywnej z przedmiotu "[...] [...]". Skoro organ I instancji nie widział potrzeby przeprowadzenia takiego dowodu, to winien to uczynić bądź stosownym orzeczeniem w toku postępowania, bądź odnieść się do takiego wniosku w decyzji. Pełnomocnik zarzucał również, iż zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego. Nie wskazuje bowiem, jakich przedmiotów odwołujący nie zaliczył. Z dotychczasowego przebiegu postępowania można domniemywać, że podstawą do jej wydania, jest brak zaliczenia egzaminu z przedmiotu "[...] [...]", albowiem tego przedmiotu dotyczyło to postępowanie. Pełnomocnik przytoczył stan faktyczny w sprawie wskazując w szczególności, ze skarżący w dniu [...] września 2010 r., na podstawie pisemnej pracy egzaminacyjnej, otrzymał wpis zarówno w indeksie, jak i w karcie okresowych osiągnięć studenta, ocenę "dostatecznie". Zważyć należy w tym miejscu, iż przedmiotowego wpisu dokonał osobiście Profesor [...] [...], zaś nastąpiło to w obecności wnioskowanego przez odwołującego świadka. Taki też wpis w początkowym okresie, widniał w systemie USOS. W terminie późniejszym, z przyczyn nieznanych odwołującemu, wpis w systemie USOS został zmieniony z oceny "3.0" na ocenę "2.0". W toku postępowania wyjaśniającego, Profesor [...] [...] oświadczył (przy czym organ I instancji nie wskazał, jaki formalny status w rozumieniu przepisów kpa, mają jego oświadczenia i wyjaśnienia ), że ocena w indeksie i karcie została wpisana omyłkowo, zaś odwołujący w istocie otrzymał ocenę "niedostatecznie", gdyż tak wynika z protokołu egzaminacyjnego. Zważyć należy, że takie wyjaśnienie złożone zostało dopiero w dniu [...] listopada 2010 r., przy czym nie było ono wówczas znane odwołującemu. Na podstawie tych wyjaśnień oraz dokonania przez Profesora [...] [...] skreślenia w indeksie i karcie dotychczasowych ocen i wpisania w to miejsce nowej oceny, organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie skreślenia z listy studentów.

W toku przedmiotowego postępowania, odwołujący złożył, obok wspomnianego wyżej wniosku o słuchanie świadka, także wniosek o przeprowadzenie dowodu z jego pisemnej pracy egzaminacyjnej, celem weryfikacji pracy z ocenami wpisanymi w indeksie i karcie oraz w protokole egzaminacyjnym. Organ I instancji celem realizacji przedmiotowego dowodu, powołał komisję, która w dniu [...] lutego 2011 r. odbyła swoje posiedzenie, w trakcie którego stwierdzono, iż nie jest możliwa weryfikacja ocen z uwagi na to, że praca egzaminacyjna odwołującego - zaginęła, przy czym zważyć należy, iż praca zaginęła w Katedrze [...] i [...] [...].

Treść przepisu § 38 Regulaminu Studiów, rozstrzyga jednoznacznie, co jest podstawą do zaliczenia roku. W toku postępowania wyjaśniającego oraz w toku niniejszego postępowania, organ I instancji nie wykazał, aby decyzja o skreśleniu z listy studentów była faktycznie, a co za tym idzie, prawnie uzasadniona. Oczywistym jest bowiem dla skarżącego, że wyjaśnienia Profesora [...] [...], nie mogą stanowić samoistnego dowodu na wykazanie, iż odwołujący nie zaliczył z wynikiem pozytywnym przedmiotu "[...] [...]". Takim dowodem, z całą pewnością, byłaby weryfikacja ocen przy konfrontacji ich z pracą egzaminacyjną odwołującego. Skoro jednak, przeprowadzenie takiej weryfikacji nie jest możliwe, i to z przyczyn leżących po stronie organu I instancji, to nie jest możliwe, aby przyjąć, że odwołujący winien ponieść negatywne skutki zaniedbań leżących po stronie organu. Zważyć wreszcie należy, iż Regulamin Studiów [...] nic nie wspomina o żadnym dodatkowym dokumencie w postaci protokołu egzaminacyjnego, który miałby być niezbędny do zaliczenia przez studenta semestru bądź roku studiów.

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Prorektor [...], na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zmianami), art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r Nr 98, poz. 1071, ze zmianami) oraz § 54 Regulaminu Studiów (Uchwała nr [...] Senatu [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie skreślenia Skarżącego z listy studentów studiów niestacjonarnych 5-letnich jednolitych magisterskich na kierunku [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył stan faktyczny w sprawie i wskazał, że weryfikacja ocen w dokumentach studenta (indeks, karta okresowych osiągnięć) z danymi z protokołu egzaminacyjnego zamieszczonymi w Uniwersyteckim Systemie Obsługi Studiów wykazała niezgodności. Wyjaśnienia zaliczenia przedmiotu [...] [...] dokonała komisja powołana na wydziale w dniu [...] lutego 2011 roku. Na podstawie ustaleń komisji postanowiono o uznaniu oceny niedostatecznej wpisanej do protokołu egzaminacyjnego, jako dokumentu urzędowego za ostateczną. Wyjaśnienie szczegółowe student otrzymał w decyzji z dnia [...] marca 2011 roku. Z uwagi na brak zaliczenia przez studenta zarówno I jak i II roku studiów Dziekan podjął decyzję o skreśleniu z listy studentów. Wobec powyższego oraz stwierdzonych braków postępów w nauce w lalach 2008-2010 organ nie znalazł przesłanek do uznana odwołania. Wskazał także, że w sprawie znajdują zastosowanie § 54 Regulaminu Studiów [...], zgodnie z którym Dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nie uzyskania zaliczenia semestru albo roku w wyznaczonym terminie; nie wniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów; stwierdzenia braku postępów w nauce.

Skargę na powyższa decyzję złożył pełnomocnik skarżącego pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej. Pełnomocnik powtórzył zarzuty odwołania odnosząc je do decyzji obu instancji (wskazując, że organ II instancji nie usunął uchybień organu I instancji), a nadto dodał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, nie zawierają uzasadnienia faktycznego. Zdaniem pełnomocnika trudno bowiem za uzasadnienie uznać jedno zdanie zawarte w decyzji organu I instancji, a także stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, że szczegółowe uzasadnienie skarżący otrzymał w decyzji o sygnaturze nr [...]. z dnia [...] marca 2011 r., przy czym uznać należy, że takie stwierdzenie stoi w rażącej sprzeczności ze stanem faktycznym, gdyż ani decyzja z [...] marca 2011 r. nie jest oznaczona żadną sygnaturą ani też nie zawiera żadnego, a tym bardziej, szczegółowego wyjaśnienia.

Nadto, zdaniem pełnomocnika, zaskarżona decyzja zawiera wadliwe uzasadnienie prawne, przywołując w jego treści, w całości treść przepisu § 54 Regulaminu Studiów [...]. Tymczasem, przepis ten zawiera również przesłankę uzasadniającą decyzję o skreśleniu z listy studentów w postaci nie wniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Oczywistym jest, że decyzja winna zawierać precyzyjne wskazanie, który z przepisów ma zastosowanie w konkretnej sprawie. Nie jest bowiem rolą strony postępowania, aby domyślała się, która z szeregu indywidualnie wskazanych przesłanek, ma zastosowanie w sprawie, a która takiego zastosowania nie ma. Równie dobrze bowiem, organ mógłby wskazać, że zastosowanie mają przepisy Regulaminu Studiów, co oczywiście, jest przejaskrawieniem sytuacji, aczkolwiek zamierzonym przez skarżącego.

Pełnomocnik wskazał także, że wprawdzie z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, iż podstawą do jej wydania decyzji jest brak zaliczenia egzaminu z przedmiotu "[...] [...]", albowiem tego przedmiotu dotyczyło to postępowanie jednakże nie został w niej opisany stan faktyczny oraz przebieg dotychczasowego postępowania.

Pełnomocnik wywodził również, że zgodnie z treścią § 19 ust. 1 pkt 3) i ust. 3 Regulaminu Studiów [...], tryb dokonywania wpisów ocen z egzaminu lub zaliczenia, winien być niezwłocznie ogłaszany na stronie internetowej wydziału. Zważyć należy, że takiego ogłoszenia nigdy nie było ani nie ma do dnia złożenia niniejszej skargi.

Wreszcie pełnomocnik wskazał na kolejne uchybienie, które umknęło zarówno organowi I jak i II instancji, polegające na wadliwym dokonaniu przez organ I instancji sprostowania zarówno w karcie okresowych osiągnięć studenta jak i w indeksie skarżącego. Zgodnie bowiem z treścią przepisu § 15 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 02 listopada 2006 r. w sprawie dokumentacji przebiegu studiów ( Dz.U. z 2006 r. Nr 81, poz. 679 z późn. zm. ), sprostowań dokonuje się na podstawie odpowiedniego dokumentu przez skreślenie nieprawidłowego zapisu i wpisanie nad skreślonymi wyrazami właściwych danych. Na końcu dokumentu należy umieścić adnotację: "Dokonano sprostowania", podpis osoby upoważnionej do wystawiania określonego dokumentu, datę i pieczęć urzędową. Tymczasem, zarówno w przedmiotowej karcie, jak i w indeksie, brak jest zarówno określonych tym przepisem daty, pieczęci i adnotacji. Oczywistym jest dla skarżącego, że takie uchybienia, aczkolwiek nie rozstrzygające co do meritum niniejszej sprawy, są uchybieniami skutkującymi uchyleniem przedmiotowych decyzji i winny zostać wyeliminowane przez

Sąd, biorąc także pod uwagę, iż zostały spowodowane przez Wydział [...], a więc, jednostkę szkolącą przyszłych prawników.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Organ przytoczył stan faktyczny w sprawie i skonstatował, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie oraz wskazał, że decyzja z dnia [...] lipca 2011 r. została wydana w oparciu o przepisy art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27.07.2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym / Dz. U. Nr 164, poz. 1365; z późn. zm. /. Przepisy te stanowią, że do decyzji podjętych w indywidualnych sprawach studentów przepisy ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071, z póżn. zm. / stosuje się odpowiednio. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie poglądem decyzja organów uczelni nie musi spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania uprawnień strony.

W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja spełnia wszystkie wyżej wymienione wymogi. Prawidłowa jest podstawa prawna decyzji. W uzasadnieniu faktycznym wskazano okoliczności z przebiegu studiów Skarżącego mające znaczenie dla stwierdzenia braku postępów w nauce Skarżącego w latach 2008-2010. Wyjaśniono również przesłanki, które zadecydowały o nie zaliczeniu przedmiotu "[...] [...]" . W uzasadnieniu prawnym wskazano, które postanowienia Regulaminu studiów mają zastosowanie. Decyzja ta w powiązaniu z decyzją z dnia [...].03.2011r. w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnia Skarżącemu, dlaczego został skreślony z listy studentów. Jak wynika z akt osobowych Skarżącego kwestie dotyczące zaliczenia I i II roku studiów były szczegółowo wyjaśniane w toku postępowania przy czynnym udziale Skarżącego i jego pełnomocnika. Akta te wskazują również, że Skarżący w pełni akceptował fakt, że nie zaliczenie na I, a potem również na II roku studiów trzech przedmiotów uzależnia możliwość jego dalszego studiowania od zgody Organu na warunkowe zaliczenie roku. We wnioskach składanych na tę okoliczność Skarżący wskazywał stosowne postanowienia Regulaminu studiów. Skarżący nie kwestionował sposobu załatwienia jego pierwszego wniosku z dnia [...].10.2009r.

Po złożeniu wniosku z dnia [...].11.2010r. Skarżący aktywnie uczestniczył w wyjaśnianiu kwestii związanych z zaliczeniem przedmiotu [...] [...]. Korespondencja prowadzona na ten temat w toku postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów wyjaśnia też szczegółowo stanowiska stron oraz okoliczności, które każda ze stron badała i oceniała w trakcie tego postępowania.

Decyzje z dnia [...].03.2011r. oraz z dnia [...].07.2011r. wydane zatem zostały z uwzględnieniem procedury administracyjnej w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy z zagwarantowaniem wynikających z niej uprawnień Skarżącego.

Organ uznał, że Skarżący w swej skardze jedynie na poparcie własnego stanowiska zgłasza zarzuty w tym zakresie. Charakterystyczne przy tym jest, że znacznie bardziej lakoniczny i uproszczony sposób załatwienia wniosku Skarżącego o warunkowe zaliczenie I roku nie wywołał żadnej polemiki ze strony Skarżącego. Niewątpliwie z powodu pozytywnego załatwienia tego wniosku. Czynienie zarzutów proceduralnych w odniesieniu do sprawy, która wywołana została wnioskiem Skarżącego o warunkowe zaliczenie kolejnego już, tj. II roku studiów, uznać należy za chybione.

W niniejszej sprawie zarówno materiał dowodowy, jak i sposób sformułowania decyzji I i II instancji nie zawierają istotnych braków, które mogłyby uzasadniać konieczność ich uchylenia.

Skarżący w swoim wniosku z dnia [...].11.2010r. o warunkowe zaliczenie II roku studiów słusznie powołał się na postanowienia § 36 Regulaminu studiów. Konieczność skreślenia Skarżącego z listy studentów, pomimo uznaniowego charakteru postanowień § 54 Regulaminu studiów, zdeterminowana była treścią postanowienia zawartego w w/w § 36 ust. 3, który przewiduje, że przedmiot już powtarzany nie może być powtarzany po raz drugi.

Ustalenie braku zaliczenia przedmiotu [...] [...], powtarzanego przez Skarżącego na II roku, przesądzało o niezbędności wszczęcia postępowania w sprawie skreślenia Skarżącego z listy studentów.

Z akt sprawy jasno wynika, ze w toku postępowania okoliczność ta była Skarżącemu znana. Zarzut, że zaskarżona decyzja zawiera nie wystarczające wyjaśnienie przyczyn skreślenia z listy studentów w kontekście uznaniowego charakteru postanowień § 54 Regulaminu studiów jest chybiony. Trudno bowiem w takiej sytuacji w ogóle odnieść się do stwierdzenia, że dla niedawnego jeszcze studenta niezrozumiały, czy też zbyt lakoniczny jest wywód, że jeżeli student nie zaliczy I i II roku studiów, to zostanie skreślony z listy studentów. Oczekiwanie, że decyzja powinna być uznana za wadliwą z powodu takiego stwierdzenia, jest z oczywistych względów bezpodstawne.

Za prawidłowe uznać należy rozstrzygnięcie Organu w niniejszej sprawie w zakresie oceny z przedmiotu [...] [...]. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ocena egzaminatora jest jego wyłącznym atrybutem.

Jak wynika z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego Skarżący otrzymał z pracy egzaminacyjnej ocenę " ndst." i ta ocena w dniu [...].09.2010r. została wpisana przez egzaminatora do protokołu zaliczenia przedmiotu. W dniu [...].09.2010r. Skarżący zgłosił się do egzaminatora o wpis oceny w indeksie i karcie okresowych osiągnięć. Egzaminator omyłkowo w dokumentach tych wpisał ocenę "dst", którą później sprostował na ocenę "ndst.".

Żaden organ uczelni nie jest uprawniony do weryfikowania oceny egzaminatora.

Bezprzedmiotowe są też wszelkie dywagacje o możliwości przeprowadzenia innych dowodów w tym zakresie. Zgodnie z przepisami § 10 powołanego już w niniejszym piśmie rozporządzenia MNiSW w sprawie dokumentacji przebiegu studiów, przebieg studiów dokumentowany jest trzema dokumentami: protokołem zaliczenia przedmiotu, kartą okresowych osiągnięć oraz indeksem.

W niniejszej sprawie pierwszym dokumentem sporządzonym przez egzaminatora był protokół zaliczenia przedmiotu. Bezsporne jest, że egzaminator sporządził ten protokół na okoliczność oceny pracy pisemnej Skarżącego z przedmiotu [...] [...]. Pomyłkowy późniejszy wpis w karcie okresowych osiągnięć oraz w indeksie uprawniał egzaminatora do dokonania sprostowania tych wpisów.

Organ w oparciu o tak ustalony stan faktyczny zobowiązany był do przyjęcia, że Skarżący nie zaliczył przedmiotu [...] [...], co w efekcie było jedną z przyczyn skreślenia Skarżącego z listy studentów.

Odnosząc się do zarzutów Skarżącego, Organ podnosił również, że ocena prawidłowości sformułowania zaskarżonych decyzji winna uwzględniać, w kontekście odpowiedniego jedynie stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, charakterystyczny dla toku studiów sposób formułowania także innych dokumentów. W pełni korzystał z tego również Skarżący. Zwięzłe i lakoniczne są wnioski Skarżącego o warunkowe zaliczanie kolejnych lat studiów, czy o przedłużenie sesji. Wywołane potrzebą bardziej szczegółowe wyjaśnienie kwestii zaliczenia przedmiotu [...] [...] nie stało na przeszkodzie Skarżącemu lakonicznie stwierdzić, że prosi o przyjęcie tych wyjaśnień i zaliczenie roku 2009/2010 " /../ oczywiście, przy założeniu pozytywnego rozpatrzenia wniosku o warunkowe dopuszczenie /../" go na III rok studiów. / cyt.: ostatnie zdanie pisma z dnia [...].11.2010r. /. Organ w niniejszej sprawie nie czynił Skarżącemu z tego tytułu zarzutów. Jednak w ocenie Organu specyfika dokumentów generowanych w toku studiów powinna też wyznaczać sposób oceny treści wydawanych przez Organ decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Przy czym oceny tej Sąd dokonuje według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego orzeczenia w oparciu o materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach sprawy.

Działając w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzje organów administracji naruszają obowiązujące prawo.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz przepisy Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...], jak również rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 2 listopada 2006r. w sprawie dokumentacji przebiegu studiów (Dz.U. z 2009r., Nr 81, poz.679).

Zgodnie z art. 190 ust. 1 powyższej ustawy, Kierownik podstawowej jednostki administracyjnej skreśla studenta z listy studentów w przypadku:

1) niepodjęcia studiów

2) rezygnacji ze studiów

3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego

4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni,

natomiast zgodnie z art. 190 ust. 2 kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku:

1) stwierdzenia braku postępów w nauce

2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie

3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów.

Art. 107 k.p.a. określa, że decyzja wydana przez organ administracji powinna zawierać między innymi: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne.

Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy Sąd zauważa, że zarówno decyzja pierwszoinstancyjna, jak i decyzja wydana przez organ odwoławczy nie spełniają wszystkich powyższych wymogów.

Decyzja administracyjna musi zawierać podstawę prawną, przy czym podstawa prawna musi być powołana dokładnie. W sytuacji gdy dany artykuł dzieli się na kilka ustępów, podzielonych również na pkt, brak wskazania który z ustępów tego przepisu znajduje zastosowanie w sprawie narusza ten wymóg.

Prawidłowo organ pierwszej instancji w podstawie prawnej powołał art. 190 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym precyzując zatem dokładnie na którym jego ustępie i pkt oparł się rozpoznając sprawę oraz § 54 pkt 1 w zw. z § 39 Regulaminu Studiów [...]. Zaskarżona decyzja zawiera zatem podstawę prawną.

Ponadto przepisy regulaminu można przywołać w uzasadnieniu decyzji o skreśleniu, bowiem na organie dokonującym skreślenia z listy studentów ciąży obowiązek wykazania, że w danym konkretnym przypadku zachodzi przesłanka ustawowa, by ze słowa "może" z art. 190 ust. 2 zrobić pożytek.

Zakres fakultatywności zawarty w powyższym przepisie nie oznacza jednak dowolności. Należy przy tym zwrócić uwagę, że regulamin studiów nie może być sprzeczny z zapisami ustawy i taka też sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Przepisy art. 190 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o szkolnictwie wyższym nie przewidują bowiem obligatoryjnego skreślenia studenta z listy studentów w przypadku braku postępów w nauce, czy nie uzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie dając organowi jedynie taką możliwość w uzasadnionych przypadkach, jak również też § 54 pkt 1 Regulaminu Studiów [...] nie przesądza obligatoryjnie o skreśleniu studenta z listy studentów w przypadku nie uzyskania rejestracji na kolejny semestr lub rok studiowania, a zatem nie jest sprzeczny z zapisem ustawy.

Jednakże obie decyzje, zarówno pierwszoinstancyjna, jak i wydana przez organ odwoławczy nie zawierają uzasadnienia. Trudno za uzasadnienie uznać dwa lakoniczne zdania w decyzji I instancji. Z treści art. 107 § 3 k.p.a. wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zaś uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Organ odwoławczy nie ustosunkował się także do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu.

Ma to istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie zwłaszcza z tego powodu, że decyzja o skreśleniu z listy studentów podejmowana jest w przypadkach wymienionych w art. 190 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym w ramach uznania administracyjnego. Nakłada to na organ szczególny obowiązek zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i uzasadnienia takiej decyzji w sposób przekonywujący dla strony zainteresowanej jak słusznie podnosi w skardze skarżący.

Z uzasadnienia decyzji uznaniowej musi wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały przez organ głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z uzasadnienia musi wynikać też, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dowodów, lub nie dokonał oceny tego materiału wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

Uzasadnienie powinno odzwierciedlać wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśnić stronie zasadność przesłanek którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy.

W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie, oraz brak podstawy prawnej decyzji i jej uzasadnienia w sposób odpowiadający wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji przez sąd administracyjny. Zatem zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji. Uprawnienie organu administracji państwowej do wydawania decyzji o charakterze uznaniowym nie zwalnia tegoż organu z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i wydania decyzji o terści przekonującej pod względem prawnym i faktycznym. (tak wyrok NSA z dnia 19 marca 1981r., SA 234/81, ONSA 1981/1/23).

Zatem z uzasadnienia decyzji uznaniowej musi wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały przez organ głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z uzasadnienia musi wynikać też, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dowodów, lub nie dokonał oceny tego materiału wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. W orzecznictwie sądowym wskazuje się w sposób jednoznaczny na uznaniowy charakter decyzji o skreśleniu z listy studentów, co nakłada na organ szczególny obowiązek zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i przekonywującego uzasadnienia takiej decyzji dla strony zainteresowanej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17.04.2009r., sygn. Akt I SA/Wa 1710/08, lex nr 554840; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18.02.2010r., sygn.akt IISA/Ol 961/09, lex 564885; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24.02.2011r., sygn.akt III SA/Gd 377/10, baza orzeczeń NSA).

Należy jednak podkreślić, iż skarżący bardzo często korzystał z różnych form przedłużania sesji, bądź możliwości warunkowego zaliczania egzaminów z poprzedniej sesji na wyższym roku, a jego wyniki do najlepszych nie należały, co wynika z dokumentacji zawartej w aktach administracyjnych organu, jak i wyników z egzaminów zawartych na karcie egzaminacyjnej. Również na względzie mieć należy, iż do zdarzeń niepodlegających reżimowi Kodeksu postępowania administracyjnego zalicza się ocenę egzaminatora, będącą jego wyłącznym atrybutem (tak wyrok NSA z dnia 2 grudnia 1994r., sygn.akt I SA 1636/94).

Ponownie rozpoznając sprawę organy powinny wziąć pod uwagę powyższe rozważania Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu, a zwłaszcza przeprowadzić szczegółowe postępowanie dowodowe i dokonać wnikliwej analizy zebranego w sprawie materiału. Przeprowadzone w taki sposób postępowanie powinno znaleźć odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu i jego uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 k.p.a. Podkreślenia wymaga także fakt, iż decyzja organu I instancji nie zawiera żadnego numeru sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł działając na podstawie art.152 ppsa.

W punkcie 3 wyroku Sąd działając na podstawie art.200 ppsa zasądził na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu sądowego w wysokości [...] zł oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie [...] zł na podstawie w przepisu § 18.1 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).