Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 793/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2001 nr 327 poz 11 art. 14, art. 44
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych syystemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92
article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru

SENTENCJA

Dnia 18 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2008 roku przy udziale - sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 5 lutego 2003 r. J. W. (wydzierżawiający) zawarł z J. B. (dzierżawca) umowę dzierżawy. Przedmiotem umowy były działki ewidencyjne o nr: [...] - o powierzchni 22,53 ha oraz [...] - o powierzchni 5,81 ha położone w obrębie ewidencyjnym B., w gminie W., w powiecie R., w województwie [...]. Termin dzierżawy został określony na lat 10, do dnia 31 października 2013 r. W § 10 przedmiotowej umowy zawarto klauzulę dopuszczającą możliwość renegocjacji warunków umowy w przypadku, gdy przepisy prawa lub innych postanowień regulujących dotacje unijne będą rażąco niekorzystne dla wydzierżawiającego.

W dniu 4 czerwca 2004 r. J. W. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. Zadeklarował w nim działki rolne:

"A" o powierzchni 0,52 ha i uprawie: łąka, położoną na działce ewidencyjnej nr [...];

"B" o powierzchni 0,40 ha i uprawie: łąka, położoną na działce ewidencyjnej nr [...];

"C" o powierzchni 0,79 ha i uprawie: łąka, położoną na działkach ewidencyjnych nr [...];

"D" o powierzchni 0,53 ha i uprawie: łąka, położoną na działkach ewidencyjnych nr [...];

"E" o powierzchni 1,30 ha i uprawie: łąka, położoną na działce ewidencyjnej nr [...];

"F" o powierzchni 0,86 ha i uprawie: łąka, położoną na działkach ewidencyjnych nr [...];

"G" o powierzchni 0,36 ha i uprawie: łąka, położoną na działkach ewidencyjnych nr [...];

"H" o powierzchni 1,07 ha i uprawie: łąka, położoną na działkach ewidencyjnych nr [...];

"I" o powierzchni 0,62 ha i uprawie: łąka, położoną na działkach ewidencyjnych nr [...];

"K" o powierzchni 1,59 ha i uprawie: łąka, położoną na działkach ewidencyjnych nr [...];

"L" o powierzchni 0,96 ha i uprawie: łąka, położoną na działkach ewidencyjnych nr [...];

"M" o powierzchni 0,74 ha i uprawie: łąka, położoną na działce ewidencyjnej nr [...];

"N" o powierzchni 24,70 ha i uprawie: ugór czarny, położoną na działkach ewidencyjnych nr [...];

"O" o powierzchni 1,00 ha i uprawie: łąka, położoną na działkach ewidencyjnych nr [...];

Wskazane wyżej działki położone były w obrębie ewidencyjnym B., w gminie W., w powiecie R., w województwie [...]. J. W. wnioskował o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, jak również płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W załączeniu przedstawił dokonane w dniu 26 marca 2004 r. wypowiedzenie umowy dzierżawy działek ewidencyjnych [...] oraz [...] zawartej pomiędzy nim a J. B. w dniu 5 lutego 2003 r.

W dniu [...]. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] zdecydował o wykluczeniu powierzchni działek ewidencyjnych o nr [...] i [...] z wniosków o dopłaty na rok 2004 z obu wnioskodawców tj. J. W. i J. B. uznając, iż wszelkie spory pomiędzy stronami umowy o charakterze cywilnoprawnym winny być rozstrzygane w postępowaniu przed sądami powszechnymi.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. odmówił przyznania J. W. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych).

Decyzją z dnia [...] organ II instancji utrzymał w mocy w/w decyzję.

J. W. wniósł skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

W dniu 3 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydał w sprawie oznaczonej sygn. akt: II S.A./Łd 992/05 postanowienie o odrzuceniu w/w skargi. W uzasadnieniu podał, że pismo organu odwoławczego z dnia 19 sierpnia 2005 r. było jedynie projektem decyzji, a sama decyzja w rzeczywistości nie została wydana. Skargę na nieistniejącą decyzję, a jedynie na pismo będące jej projektem uznano więc za niedopuszczalną.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] nr [...].

W dniu 10 listopada 2005 r. J. W. złożył skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi.

Wyrokiem z dnia 27 marca 2005 r. wydanym w sprawie oznaczonej sygn. akt II SA/Łd 1174/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. Nr [...] z dnia [...] roku. W uzasadnieniu wskazał, że organy administracji publicznej słusznie przyznały istotne znaczenie okoliczności wydzierżawienia przez skarżącego gruntu innemu producentowi rolnemu. Okoliczność ta jednak nie została wykazana w jakikolwiek sposób, w szczególności poprzez załączenie umowy dzierżawy w sytuacji, gdy na podstawie tego dokumentu winny być ustalone okoliczności związane z wielkością wydzierżawianego gruntu, czy też oznaczeniem oddanych w dzierżawę działek. Zaznaczono też, iż z akt sprawy nie wynikało w jaki sposób organy administracji ustaliły powierzchnię ogólną gospodarstwa należącego do skarżącego, nie dokonano analizy okoliczności związanych z ujawnieniem przez skarżącego – już we wniosku - faktu wydzierżawiania posiadanych gruntów oraz nie wskazano sposobu ustalenia wysokości sankcji obarczających skarżącego na kwotę 5.410,62 zł.

Ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 3 ust. 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 32, art. 44 Rozporządzenia Komisji (WE) 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/9 (Dz. Urz. UE L z 2001r. Nr 327 z dnia 12 grudnia 2001 r. str. 11) w zw. z art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnych zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18 ze zm.) oraz art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji ( Dz. Urz. UE L z 2003 r. Nr 328 ze zm.) oraz art. 7 i art. 10 Rozporządzenia Rady WE Nr 1259/1999 z dnia 17 maja 1999 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L z 1999r. Nr 160, str. 80), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 września 2004 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających (Dz. U. Nr 214, poz. 2168 ze zm.) odmówił przyznania J. W. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż J. W. przyznał, że nie był posiadaczem gruntów w dniu składania wniosku, ponadto nie posiadał wiedzy na temat rodzaju upraw prowadzonych na tych gruntach. W tym stanie rzeczy nie można było uznać go za posiadacza w rozumieniu art. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Wskazał również, iż poza zakresem jego kompetencji znajdowało się rozpatrywanie sporu dotyczącego zawartej między wnioskodawcami w dniu 5 lutego 2003 r. umowy dzierżawy, a co za tym idzie skuteczności jej wypowiedzenia przez właściciela gruntów. Spoczywał na nim jedynie obowiązek ustalenia posiadacza spornych gruntów. Ponadto organ podkreślił, iż wnioskodawca własnoręcznym podpisem potwierdził znajomość zasad przyznawania dopłat.

Odnosząc się do wniosku strony dotyczącego wycofania wniosku i umorzenia postępowania w sprawie. Organ stwierdził, iż rozporządzenie Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. wyklucza możliwość wycofania wniosku o przyznanie dopłat bezpośrednich. W związku z tym nie jest możliwe umorzenie postępowania na podstawie cofnięcia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę, przeprowadził postępowanie dowodowe, załączając do akt dokument w postaci rozwiązania umowy dzierżawy z dnia 26 marca 2004 r. Na podstawie zgromadzonego materiału ustalił, że J. W. złożył wniosek deklarując do JPO grunty o powierzchni 35,44 ha oraz do UPO 10,74 ha. Wnioskodawca zadeklarował do JPO działki rolne oznaczone w ewidencji gruntów nr [...] i [...], do UPO nr [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, iż działki nr [...] i [...] o powierzchni 25,70 ha użytkowane były w 2004 r. przez J. B., czego sam wnioskodawca nie zakwestionował. Dowód w tym zakresie stanowiła m. in. umowa dzierżawy oraz oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie płatności. W związku z powyższym organ stwierdził, iż wnioskodawca w dniu złożenia wniosku, tj. w dniu 4 czerwca 2004 r. nie użytkował rolniczo działek nr [...] i [...] o powierzchni 25,70 ha, dlatego też zasadne było wydanie decyzji o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do tych gruntów rolnych. Podkreślił ponadto, że wniosek nie odpowiadał stanowi faktycznemu istniejącemu w dniu jego złożenia, a nadto producent rolny nie poinformował organu na piśmie o nieprawidłowościach i nie wykazał, że jest niewinny. W tym stanie rzeczy organ stwierdził, iż powierzchnia deklarowana w ramach JPO wynosiła 35,44 ha, powierzchnia stwierdzona 9,74 ha. Zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do powierzchni stwierdzonej wyniosło 263,86 %. W związku z tym zasadna była odmowa przyznania płatności i nałożenie sankcji trzyletnich w wysokości odpowiadającej kwocie wynikającej z iloczynu różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną a stawką płatności wynoszącą 210,53 zł, z uwagi na to, że powierzchnia zawyżenia przekroczyła 30 %, co skutkuje odmową, ponadto była większa, niż 50 %, co skutkuje nałożeniem sankcji trzyletnich. Wysokość sankcji trzyletnich wyniosła 5410,62 zł. Co do UPO organ stwierdził natomiast, iż powierzchnia deklarowana wynosiła 10,74 ha, powierzchnia stwierdzona 9,74 ha. Zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do powierzchni stwierdzonej wyniosło 10,27 %. W związku z tym skoro zadeklarowany obszar przekraczał obszar ustalony o więcej niż 30 %, wnioskodawcy odmówiono przyznania pomocy.

Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji. Podniósł w nim, iż zarzuca organowi oparcie decyzji na błędnej przesłance wykluczającej możliwość cofnięcia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2004 i umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na rzekomo występujący i mogący być naruszonym interes społeczny, brak możliwości uznania przez organ orzekający zajścia przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności z tytułu niezawinionego zadeklarowania powierzchni nie użytkowanych i przyjęcie zaniedbania w zakresie złożenia błędnego wniosku.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 6 - 11, art. 15, art. 61 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 127 § 1 i 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa (tj.: Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 264 ze zm.), art. 2 pkt r., art. 6, art. 14 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. L 327, 12/12/2001, str. 11-32), art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 ustanawiającego przejściowe środki działania dla celów stosowania w roku 2004 rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie mechanizmu jednolitej płatności powierzchniowej wobec Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. U. WE L 328, 17/12/2003 str.21-24), art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. (WE) z 2004 r. nr L 345 z 20 listopada 2004 r., str. 1-84 ze zm.), art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. (WE) z 2004 r., nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18-58, ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 lutego 2005 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2005 r. (Dz. U. z 2005 r., nr 37, poz. 327 ze zm.), § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. z 2004 r. nr 65, poz. 600 ze zm.), art. 2, art. 3, ustawy z dniał 8 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 września 2004 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających (Dz. U. Nr 214, poz. 2168) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie znalazły przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. nr 6, poz. 40, ze zm.). W jego ocenie organ I instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisem art. 61 § 1 k.p.a. Ustalił on bowiem, że J. W. był właścicielem spornych działek ewidencyjnych o nr [...] i [...]. Zasadnie podkreślił on również, że nie leży w kompetencjach organu administracji publicznej rozstrzyganie sporu dotyczącego zawartej między wnioskodawcami umowy dzierżawy. Prawidłowo wskazał też, iż prawo do płatności bezpośrednich nie jest uzależnione od prawnego posiadania działki rolnej, a organ administracji zobowiązany jest jedynie do ustalenia posiadacza gruntów rolnych, a następnie przyznania tej osobie płatności obszarowych. Organ prawidłowo wyjaśnił ponadto, iż J. W. otrzymałaby płatność, jeżeli wycofałby część wniosku, dotyczącą działek "N" i "O", na zasadach określonych w przepisie art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001, tj. przed dniem, w którym organ poinformował go o nieprawidłowościach we wniosku dotyczących tychże działek, tj. przed dniem 29 lipca 2004 r. W ocenie organu odwoławczego J. W. nie znajdował się w posiadaniu działek ewidencyjnych o nr [...] i [...], nie był ich faktycznym użytkownikiem, gdyż grunt stanowiący przedmiot umowy dzierżawy nie został mu wydany przez dzierżawcę. Organ wskazał, iż należy mieć również na uwadze tę okoliczność, iż dokonana przez skarżącego deklaracja ugoru czarnego nie odpowiadała stanowi faktycznemu na gruncie, a co za tym idzie świadczyła o tym, iż nie nastąpiło wydanie gruntu wydzierżawiającemu na dzień składania wniosku albo też skarżący nie wykazywał zainteresowania deklarowanymi do płatności gruntami.

Organ podkreślił, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego J. W. nie udowodnił, iż nie jest winny stwierdzonych nieprawidłowości. Wnioskodawca nie poinformował bowiem organu I instancji o zaistniałych nieprawidłowościach pomimo tego, że obowiązek taki na nim ciążył i leżało to w jego dobrze pojętym interesie. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że ciężar dowodu braku winy zgodnie z treścią przepisu art. 44 w/w Rozporządzenia spoczywał na wnioskodawcy.

Wyjaśnił również, że wysokość sankcji odpowiada iloczynowi stawki JPO za 1 ha i różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną. W związku z powyższym przyznaną kwotę JPO obliczono w następujący sposób: 35,44 ha - 9,74 ha = 25,70 ha; 25,70 ha x 210,53 zł/ha = 5410,62 zł. Powierzchnia deklarowana we wniosku 10,74 ha. Powierzchnia stwierdzona, czyli powierzchnia deklarowana pomniejszona o powierzchnię działki rolnej "O" - 9,74 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 1,00 ha (powierzchnia deklarowana =>10,74 ha, powierzchnia stwierdzona => 9,74 ha (10,74 ha - 1 ha = 9,74 ha). Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 1 ,00 ha, co stanowi zawyżenie w wysokości 10,27 %. W tym stanie faktycznym, skoro różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną przekraczała 30 % słusznie nie przyznano żadnej pomocy za rok 2004. Uzupełniająca Płatność Obszarowa stanowi system uzupełniający w stosunku do JPO, w ramach całego systemu płatności bezpośrednich. W przypadku, kiedy dochodzi do odmowy Jednolitej Płatności Obszarowej żadna pomoc nie jest przyznawana w rozpatrywanym roku, zatem pomoc w ramach Uzupełniającej Płatności Obszarowej nie została przyznana.

Organ odwoławczy wykazał również na przyczyny odmowy cofnięcia wniosku i umorzenia postępowania w niniejszej sprawie wskazując, iż brak było podstaw prawnych do wycofania wniosku na tym etapie i umorzenia postępowania w sprawie. Wycofanie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postawiłoby bowiem J. W. w sytuacji, w jakiej znajdował się przed złożeniem wniosku o płatność. Takie postępowanie naruszałoby natomiast interes społeczny oraz byłoby sprzeczne z treścią art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001. Zgodnie bowiem z tym przepisem wniosek o pomoc może być w całości lub w części wycofany w każdym czasie pod warunkiem, że organ nie powiadomił już producenta rolnego o nieprawidłowościach w złożonym wniosku o pomoc. W analizowanym stanie faktycznym brak wobec tego było podstaw do wycofania wniosku i umorzenia postępowania w sprawie.

W dniu 2 sierpnia 2007 r. J. W. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zarzucił w niej naruszenie art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 poprzez nie uznanie braku jego winy i nie uwzględnienie całokształtu znanych organowi okoliczności faktycznych związanych z danymi wskazanymi we wniosku z dnia 4 czerwca 2004 r. Podniósł, iż część nieruchomości rolnych o powierzchni 25,70 ha była w posiadaniu osoby władającej nieruchomością rolną bez tytułu prawnego. Zarzucił, że pomimo posiadania przez Powiatowe Biuro wiedzy co do tego faktu uznano, że świadomie wskazał on błędnie naliczony obszar powierzchni działek rolnych. Podniósł także, że wniosek stanowiący standaryzowany druk nie przewidywał możliwości podania areału z ograniczeniem do posiadanego i wykorzystywanego rolniczo i innego, nie będącego w posiadaniu lub nie wykorzystywanego przez producenta rolnego, co uniemożliwiono faktyczny rozdział wniosku na część, co do której wnioskodawca domagał się dopłat i część, co do której nie wnosił o ich przyznanie. Skarżący podkreślił, że poinformowanie o zawarciu umowy dzierżawy oraz pismo dotyczące jej wypowiedzenia powinno być dla urzędu jasnym sygnałem, iż pewne grunty nie znajdują się w posiadaniu wnioskodawcy. Zaznaczył ponadto, iż nie został pouczony o ewentualnych zagrożeniach związanych z faktem nieodzyskania posiadania nieruchomości będącej przedmiotem dzierżawy. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanego aktu).

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlega oddaleniu.

W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji ją poprzedzającej takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Podstawowy zarzut skargi sprowadza się do niezastosowania przez organ przepisu art. 44 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. L 327, 12/12/2001, str. 11-32), który przewiduje dwa przypadki, w których obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania. Pierwszy dotyczy sytuacji, kiedy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub, gdy może wykazać, że jest niewinny. Drugi zaś odnosi się do tych części wniosku o pomoc, odnośnie których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o pomoc jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz, że ten organ nie powiadomił rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.

W ocenie Sądu organy obu instancji niewadliwie uznały, iż w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy nie zachodzi żaden ze wskazanych przypadków niezastosowania obniżek i wyłączeń w zakresie płatności, o których przyznanie ubiegał się skarżący.

Z akt sprawy wynika bowiem, że J. W. złożył wniosek o przyznanie płatności w dniu 4 czerwca 2004 r., do którego załączył oświadczenie z dnia 26 marca 2004 r o wypowiedzeniu umowy dzierżawy J. B. Jednocześnie skarżący zadeklarował do przyznania płatności działki stanowiące przedmiot dzierżawy o nr ewid. [...] i [...], z których jedną określił jako ugór czarny, a drugą jako łąkę,.

Organ zasadnie podniósł, iż na dzień złożenia wniosku, tj. 4 czerwca 2004 r. deklaracja charakteru działek nie odpowiadała stanowi faktycznemu na gruncie. Przedmiot dzierżawy nie został bowiem wydany skarżącemu, a dzierżawca na dzierżawionym gruncie dokonał zasiewów i prowadził uprawy. Nie ulega przeto wątpliwości, że stan działek zgłoszonych do płatności przedstawiony we wniosku nie był zgodny z rzeczywistym stanem rzeczy, a w konsekwencji skarżący złożył wniosek, który nie był poprawny pod względem faktycznym.

Nie można również podzielić stanowiska skarżącego, iż nie ponosi on winy za zaistniałe nieprawidłowości.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz. U. Z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ) osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym" przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi".

Przepis ten wyraźnie stanowi, że warunkiem ubiegania się o przyznanie płatności jest posiadanie gospodarstwa rolnego i nawet potoczne rozumienie tego pojęcia pozwala na ustalenie, że warunkiem przyznania płatności jest faktyczne władanie gruntem z możliwością jego zagospodarowania w sposób zgodny z wolą posiadacza. Wskazany przepis jest czytelny, zrozumiały, a co najważniejsze opublikowany został w Dzienniku Ustaw, który jest dostępny na obszarze kraju. W tej sytuacji powoływanie się przez skarżącego na nieznajomość przepisów prawa, w tym prawa unijnego, które organy stosują i na ich wysoki stopień skomplikowania nie mogło odnieść skutku w zakresie braku winy skarżącego co do zasad przyznawania płatności oraz sposobu wypełnienia wniosku.

Nie można również podzielić stanowiska skarżącego, iż już z treści samego wniosku oraz załączonych dokumentów wynikało, że sporne działki znajdują się w posiadaniu dzierżawcy władającego nimi bez tytułu prawnego. Okoliczność ta nie została bowiem wskazana we wniosku, ani też skarżący nie złożył oświadczenia, że przedmiot dzierżawy nie został mu wydany. Wręcz przeciwnie, załączone do wniosku oświadczenie o wypowiedzeniu umowy dzierżawy sugerowało, iż grunt ten został mu wydany przed złożeniem wniosku, skoro skarżący zadeklarował go do przyznania płatności.

W tym stanie rzeczy, wniosek organu, iż skarżący nie może być uznany niewinnym zaistniałej sytuacji jest w pełni zasadny. Skarżącego nie może również usprawiedliwiać wadliwa, jego zdaniem konstrukcja samego druku wniosku. Nie było wszak jakiejkolwiek przeszkody, aby załączył on do wniosku wszelkie informacje niezbędne do jego prawidłowej kwalifikacji, w tym oświadczenie co faktu władania gruntem oraz znajdujących się na nim upraw. Okoliczności te skarżący wyjaśnił dopiero po wykryciu nieprawidłowości przez organ oraz skierowaniu do niego wezwania do złożenia wyjaśnień z dnia 26 lipca 2004 r.

Odnosząc się do zagadnienia możliwości wycofania przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności należy w pełni podzielić stanowisko organu, iż cofnięcie to zawarte w piśmie złożonym dopiero w dniu 25 kwietnia 2006 r. należało ocenić jako niedopuszczalne. Wycofanie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postawiłoby bowiem J. W. w sytuacji, w jakiej znajdował się przed złożeniem wniosku o płatność. Takie postępowanie naruszałoby natomiast interes społeczny oraz byłoby sprzeczne z treścią art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001. Zgodnie bowiem z tym przepisem wniosek o pomoc może być w całości lub w części wycofany w każdym czasie pod warunkiem, że organ nie powiadomił już producenta rolnego o nieprawidłowościach w złożonym wniosku o pomoc. Cofnięcie wniosku nastąpiło zaś po zawiadomieniu skarżącego o wykrytych nieprawidłowościach i po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 marca 2006 r., z którego wynika wprost, że płatności przysługują wyłącznie posiadaczowi gospodarstwa rolnego, a takim posiadaczem skarżący na dzień złożenia wniosku niewątpliwie nie był. Cofnięcie wniosku miało więc na celu wyłącznie uniknięcie sankcji, które organ zobligowany był zastosować.

Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd administracyjny na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.

A.D.