Wyrok NSA, sygn. akt II SA 2443/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Powołane przepisy: article: art. 13[1]
journal: Dz.U. 1982 nr 31 poz. 214
law: Ustawa z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych.
article: art. 58 ust. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz. 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 37k, art. 37n
journal: Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128
law: Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Teza: Świadczenie przedemerytalne z ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./ przysługuje pozostającemu bez pracy urzędnikowi, dopiero po upływie okresu wypłat świadczenia przewidzianego w art. 13[1] ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./.

TEZY

Świadczenie przedemerytalne z ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./ przysługuje pozostającemu bez pracy urzędnikowi, dopiero po upływie okresu wypłat świadczenia przewidzianego w art. 13[1] ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /Dz.U. nr 31 poz. 214 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2000 r. sprawy ze skargi Bogdana J. na decyzję Prezesa Krajowego Urzędu Pracy z dnia 3 listopada 1999 r. (...) w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynika, że Bogdan J. /urodzony 14 lutego 1942 r./ został zwolniony z pracy /pracownik administracji, wykształcenie wyższe, ostatnio pełniący funkcje starszego inspektora wojewódzkiego a poprzednio dyrektora wydziału urzędu wojewódzkiego/ z dniem 1 lica 1999 r, na podstawie art. 58 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Stąd jako pracownikowi mianowanemu - zgodnie z art. 58 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przysługiwało mu świadczenie pieniężne przewidziane w art. 131 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych.

Art. 13 cytowanej ustawy z dnia 16 września 1982 r., między innymi, stanowi, że w okresie między ustaniem zatrudnienia a podjęciem pracy lub działalności gospodarczej urzędnikowi /jeśli nie nabył już prawa do emerytury/ przysługuje świadczenie pieniężne ze środków budżetu państwa przez okres nie dłuższy niż sześć miesięcy /obliczone jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy/. Jeżeli w tym czasie były urzędnik pobiera zasiłek wychowawczy, chorobowy albo macierzyński, wysokość świadczenia ulega odpowiedniemu obniżeniu. Od świadczenia pieniężnego z art. 131 cyt. ustawy z dnia 16 września 1982 r. urząd odprowadza składkę na ubezpieczenie społeczne, na zasadach przewidzianych dla wynagrodzenia wypłacanego w czasie trwania stosunku pracy. Natomiast okres pobierania świadczenia pieniężnego, na takich warunkach, na jakich wlicza się okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, określonych w przepisach o zatrudnieniu i bezrobociu wlicza się do okresów pracy wymaganych do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych oraz do okresów zatrudnienia w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

Po ustaniu zatrudnienia /z dniem 1 lipca 1999 r./ Bogdan J. w dniu 1 lipca 1999 r. zarejestrował się jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy w P..

Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w P. decyzją z dnia 15 sierpnia 1999 r. (...), na podstawie art. 37k ust. 6 i art. 37n ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przyznał Bogdanowi J. świadczenie przedemerytalne w kwocie zaliczkowej /z powodu trwającego postępowania dotyczącego ustalenia wysokości emerytury/ w wysokości określonej w art. 37j ust. 2, to jest 120 procent. Na podstawie art. 108 Kpa decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W piśmie z dnia 16 września 1999 r. (...) Kierownik PUP w P. powiadomił Bogdana J. "że zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu mu statusu osoby bezrobotnej i prawa do świadczenia przedemerytalnego". W dalszej części pisma {wymiennie zamiast o "stwierdzeniu nieważności" mówi się o "wznowieniu postępowania"/ mówi się o otrzymanej opinii prawnej o tym, czy byłym urzędnikom w sytuacjach określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. {kiedy pobierają oni określone świadczenia po wygaśnięciu stosunku pracy/ przysługują świadczenia przedemerytalne z ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. Akapit o opinii prawnej jest też wadliwie zredagowany stylistycznie i zawiera maszynowy błąd w oznaczeniu przepisu ustawy z dnia 13 października 1998 r. /zamiast art. 58 powołuje art. 5/.

Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P., Filia w P. decyzją z dnia 29 września 1999 r. (...) stwierdził z urzędu nieważność decyzji Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w P. z dnia 5 sierpnia 1999 r. (...) orzekającej o przyznaniu Bogdanowi J. świadczenia przedemerytalnego.

W uzasadnieniu podano, że ponieważ Bogdan J. został zwolniony z (...) Urzędu Wojewódzkiego w P. - Oddział Zamiejscowy w P. na podstawie art. 58 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, to przysługuje mu świadczenie pieniężne, obliczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, przewidziane w art. 13 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych. Z "obowiązującej urzędy pracy interpretacji", według uzasadnienia, wynika, że w czasie pobierania świadczeń pieniężnych z art. 131 ustawy z dnia 16 września 1982 r. nie można jako bezrobotny pobierać także świadczenia przedemerytalnego.

Bogdan J. odwołał się od decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P., Filia w P. z dnia 29 września 1999 r. (...) do Prezesa Krajowego Urzędu Pracy.

Prezes Krajowego Urzędu Pracy decyzją z 3 listopada 1999 r. (...) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P., Filia w P. z dnia 29 września 1999 r. (...) stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w P. z dnia 5.08.1999 r. (...) przyznającej Bogdanowi J. od 2 lipca 1999 r. świadczenie przedemerytalne w kwocie zaliczkowej, to jest 120 procent kwoty zasiłku.

W uzasadnieniu, między innymi, podano że pobierane świadczenie z art. 13 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych nie pozwala uznać w tym okresie danej osoby za bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "i" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W związku z tym, w świetle art. 37k ust. 1 cytowanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu Bogdan J. nie spełnia jednego z wymogów koniecznych do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, jakim jest posiadanie statusu bezrobotnego.

Bogdan J. zaskarżył decyzję Prezesa Krajowego Urzędu Pracy (...) do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucił, że stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika PUP w P. z dnia 5 sierpnia 1999 r. (...) nastąpiło na skutek innej interpretacji "niż wyrażona została w piśmie WUP w P. z 7 września 1999 r." Inna interpretacja prawa nie jest zaś w praworządnym państwie rażącym naruszeniem prawa, na podstawie której to przesłanki stwierdzono nieważność. Ta inna interpretacja prawa, którą przyjęto przy stwierdzeniu nieważności, to pogląd że świadczenie przedemerytalne z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przysługuje pozostającemu bez pracy urzędnikowi, dopiero po upływie okresu wypłat świadczenia przewidzianego w art. 131 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /w przypadku skarżącego świadczenia przedemerytalne mogłyby być więc wypłacane dopiero od dnia 2 stycznia/. Skarżący podnosi, że jego zdaniem spełnia wszystkie warunki do uznania go zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu za osobę bezrobotną. Pobierane przez niego świadczenie przewidziane w art. 131 ustawy o pracownikach urzędów państwowych nie jest:

- wynagrodzeniem z tytułu zatrudnienia, bo nie jest zatrudniony,

- nie jest dochodem, bo nie jest opodatkowane na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych /art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/.

Skarga zarzuca także, przy wydaniu zaskarżonej decyzji i utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji, naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego /art. 10 par. 1, art. 61 par. 4, art. 157 par. 1, 150 Kpa/.

Bogdan J. wskazał także na liczne braki i nielogiczności w zaskarżonej decyzji i utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego spełnia on wszystkie kryteria od 2 lipca 1999 r., aby otrzymać świadczenie przedemerytalne przewidziane w art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu: jest nie zatrudniony /bezrobotny/, nie wykonuje innej pracy zarobkowej, nie nabył prawa do emerytury, nie uzyskuje innych dochodów.

W odpowiedzi na skargę Prezes Krajowego Urzędu Pracy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Jest poza sporem, że skarżący od dnia ustania zatrudnienia z dniem 1 lipca 1999 r. pobierał świadczenie pieniężne przewidziane w art. 131 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych /art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w związku z art. 13 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych/. Wskazane świadczenie pieniężne przysługuje między ustaniem zatrudnienia w urzędzie a podjęciem pracy /przez okres nie dłuższy niż sześć miesięcy/. Obliczane jest ono jako ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy. Od wskazanego świadczenia pieniężnego urząd odprowadza składkę na ubezpieczenie społeczne na zasadach przewidzianych dla wynagrodzenia wypłacanego w czasie trwania stosunku pracy. Okres pobierania świadczenia z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. wlicza się do okresów pracy wymaganych do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych oraz do okresów zatrudnienia w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - na takich warunkach, na jakich wlicza się okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, określonych w przepisach o zatrudnieniu i bezrobociu.

Przy wskazanych warunkach uzyskania świadczenia i określonych jego cechach w art. 13 ustawy z dnia 16 września 198? r. pobierający świadczenie /w okresie jego pobierania/ nie może być, w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "i" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, uznany za bezrobotnego. Skoro w tym czasie nie może być uznany za bezrobotnego, to nie spełnia /w tym czasie/ jednego z podstawowych warunków określonych w art. 37k ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. koniecznych dla uzyskania świadczenia przedemerytalnego. Świadczenie przedemerytalne z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przysługuje pozostającemu bez pracy urzędnikowi, dopiero po upływie okresu wypłat świadczenia przewidzianego w art. 13[1] ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych.

W tej sytuacji istniały podstawy /rażące naruszenie art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r./ do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w P. z dnia 5 sierpnia 1999 r. (...) przyznającej Bogdanowi J. świadczenie przedemerytalne.

Podniesione przez skarżącego słusznie zarzuty co do naruszenia przepisów postępowania oraz stwierdzone przez Sąd liczne uchybienia formalne w pismach i decyzji organu I instancji nie miały jednak ostatecznie istotnego wpływu na wynik sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Kierownika PUP w P. z 5 sierpnia 1999 r. (...). Stąd same wskazane naruszenia prawa i uchybienia nie mogą być podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji /art. 22 ust. 2 pkt 3 in fine ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/.

W tej sytuacji, wobec nieuwzględnienia skargi, należało na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym skargę oddalić.