Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 146/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 13 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi i innymi szczególnymi ograniczeniami oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w P. decyzją z [...] grudnia 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] (dalej: "strona", X) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z [...] lipca 2016 r., nr [...], o odmowie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2015, utrzymał w mocy decyzję organ I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu [...] czerwca 2015 r. X wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z wnioskiem o przyznanie płatności ONW na rok 2015.

W związku ze stwierdzeniem, w wyniku przeprowadzonej przez organ I instancji kontroli administracyjnej, że X prowadzi co najmniej jedną z działalności wykluczonych z płatności, w dniu [...] stycznia 2016 r. wezwano stronę do złożenia wyjaśnień w przedmiotowym zakresie. W dniu [...] stycznia 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR w L. wpłynęła korekta wniosku wraz z załącznikami oraz oświadczenie, zgodnie z którym nie jest prowadzona działalność związana z kupnem i sprzedażą nieruchomości na własny rachunek. Prowadzona jest natomiast działalność – pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody, z której strona osiągnęła w 2014 roku przychody w wysokości [...] zł.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. decyzją z [...] lipca 2016 r. odmówił stronie przyznania płatności ONW na rok 2015.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie płatności ONW, zarzuciła naruszenie art. 25 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów wiejskich w ramach Programu rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, przez brak niezwłocznego poinformowania odwołującego o konieczności uzupełnienia wniosku i niedokonanie weryfikacji złożonego prawidłowo wniosku.

Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P., utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, wskazał, że z przedłożonych dokumentów oraz oświadczeń odwołującego jednoznacznie wynika, iż odwołujący prowadził na własny rachunek działalność związaną z administrowaniem sieci wodociągowej oznaczoną kodem PKD 36.00.Z, a więc działalność wykluczoną z płatności, o której mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia 1307/201. Ponadto za rok 2014 odwołujący otrzymał płatności bezpośrednie w kwocie przewyższającej 5.000 EUR. W związku z tym X zobowiązany był do złożenia oświadczenia (pole nr 08 wniosku), że pomimo prowadzenia tej działalności jest rolnikiem aktywnym zawodowo oraz zobowiązany był do przedłożenia dokumentów, o których mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wniosku w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Odwołujący składając wniosek, ostatnio podanych obowiązków nie dopełnił.

Wskazane dokumenty należało złożyć w terminie określonym w art. 21 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, to jest od 15 marca do 15 czerwca, bądź do 10 lipca 2015 r. zgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia 640/2014. Odwołujący złożył te dokumenty wraz z oświadczeniem dopiero w odpowiedzi na wezwanie organu ARiMR w dniu [...] stycznia 2016 r.

Organ odwoławczy wobec powyższego uznał, że odwołujący nie spełnił w roku 2015 warunków do przyznania płatności ONW z uwagi na fakt prowadzenia jednej z działalności wykluczonych, to jest działalności wskazanej w art. 9 ust. 2 akapicie pierwszym rozporządzenia 1307/2013. Nie spełnił on przy tym wymogów pozwalających uznać go za rolnika aktywnego zawodowo. Wobec nie zaznaczenia pola 08 oraz nie przedłożenia wymaganych dokumentów w terminie na złożenie wniosku, organ ARiMR nie był zobowiązany do weryfikacji, czy przedłożona w dniu [...] stycznia 2016 r. dokumentacja pozwala na stwierdzenie, że strona spełnia definicję rolnika aktywnego zawodowo. Tym samym odwołujący został wykluczony z płatności ONW w roku 2015.

Organ II instancji, odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu, wyjaśnił, że wykazane braki nie mogą być traktowane jako braki formalne. Braki formalne dotyczą bowiem braku wypełnienia określonych pól we wniosku, a nie ustalenia kwalifikowalności do pomocy, co następuje na etapie kontroli administracyjnej. Odwołujący w ogóle nie wskazał na żadnym dokumencie na wniosku o fakcie prowadzenia jednej z działalności wykluczonych. Tym samym organ nie mógł domniemywać, że taka działalność jest prowadzona. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek podania danych niezbędnych do ustalenia warunków kwalifikujących do pomocy i tym samym za błędne dane lub ich zatajenie odpowiada sam wnioskodawca.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 25 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, przez brak niezwłocznego poinformowania skarżącego o konieczności uzupełnienia wniosku o wymagane dokumenty i wyjaśnienia; 2) art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 powyższej ustawy, przez naruszenie zasady stania na straży praworządności oraz wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego ze względu na naruszenie w sposób oczywisty wskazanego art. 25 ust. 1 ustawy, a także nie uznanie – wbrew art. 9 ust. 2 rozporządzenia 1307/2013 – skarżącego za aktywnego rolnika; 3) art. 6 w zw. z art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez uznanie, że skarżący złożył wniosek po terminie oraz kilkukrotne przedłużanie terminu rozpoznania sprawy, chociaż już po złożeniu wniosku przez skarżącego organ mógł zażądać stosownych wyjaśnień, co pozwoliłoby załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa; 4) art. 9 ust. 2 rozporządzenia 1307/2013, przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wobec tego, że skarżący prowadzi działalność wykluczoną z płatności, wszystkie płatności, o które się ubiega mu nie przysługują, pomimo, że skarżący wykazał, że roczna kwota płatności bezpośrednich w ostatnim roku obrotowym wyniosła co najmniej 5% całości przychodów (art. 9 ust. 2 lit. a rozporządzenia 1307/2013).

Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. z [...] grudnia 2016 r., jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z [...] lipca 2016 r., nie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w świetle art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") oznaczałoby konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W sprawie nie zaszła także przyczyna, która powodowałaby potrzebę stwierdzenia ich nieważności stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Istota kontrolowanej sprawy sprowadza się do stwierdzenia, czy organ ARiMR prawidłowo odmówił skarżącemu przyznania płatności ONW na rok 2015 wskazując na okoliczność prowadzenia przez niego działalności wykluczonej – oznaczonej kodem PKD 36.00.Z, to jest administrowania wodociągami – i otrzymania w roku 2014 płatności bezpośrednich w łącznej kwocie powyżej 5.000 EUR, przy jednoczesnym nie zaznaczeniu przez skarżącego, w złożonym wniosku o przyznanie płatności, rubryki 08, a więc braku oświadczenia, że skarżący jest rolnikiem aktywnym zawodowo, pomimo administrowania wodociągami.

Płatności ONW udziela się rolnikom, którzy podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarach wyznaczonych zgodnie z art. 32 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE Seria L z 2013 r. Nr 347, poz. 487 ze zm., dalej: "rozporządzenie 1305/2013") i którzy są rolnikami aktywnymi zawodowo w rozumieniu art. 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE Seria L z 2013 r. Nr 347, poz. 608 ze zm., dalej: "rozporządzenie 1307/2013") – por. § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 364, dalej: "rozporządzenie krajowe") w zw. z art. 31 ust. 2 rozporządzenia 1305/2013.

Stosownie do przywołanego powyżej art. 9 rozporządzenia 1307/2013 nie przyznaje się płatności bezpośrednich osobom fizycznym lub prawnym ani grupom osób fizycznych lub prawnych, których użytki rolne obejmują głównie obszary utrzymujące się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy i które nie prowadzą na tych obszarach działań minimalnych określonych przez państwa członkowskie zgodnie z art. 4 ust. 2 lit. b tego rozporządzenia (ust. 1). Nie przyznaje się płatności bezpośrednich osobom fizycznym lub prawnym ani grupom osób fizycznych lub prawnych, które administrują portami lotniczymi, wodociągami, stałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi, jak również świadczą usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami (ust. 2 akapit pierwszy). W stosownych przypadkach państwa członkowskie mogą na podstawie obiektywnych i niedyskryminujących kryteriów zadecydować o dodaniu do listy w akapicie pierwszym wszelkich innych podobnych nierolniczych przedsiębiorstw lub rodzajów działalności, a następnie mogą zadecydować o usunięciu tych dodatków (akapit drugi). Osobę lub grupę osób objętych zakresem akapitu pierwszego lub drugiego, uważa się jednak za rolnika aktywnego zawodowo, jeżeli za pomocą możliwych do zweryfikowania dowodów, w formie wymaganej przez państwa członkowskie, udokumentuje ona, że: a) roczna kwota płatności bezpośrednich wynosi co najmniej 5% całości przychodów uzyskanych przez nią z działalności pozarolniczej w ostatnim roku obrotowym, za który dowody takie są dostępne; b) jej działalność rolnicza nie ma charakteru marginalnego; lub c) jej główną działalność gospodarczą lub przedmiot działalności stanowi wykonywanie działalności rolniczej (akapit trzeci). Oprócz sytuacji określonych w ust. 1 i 2, państwa członkowskie mogą zadecydować na podstawie obiektywnych i niedyskryminujących kryteriów, że nie przyznaje się płatności bezpośrednich osobom fizycznym lub prawnym lub grupom osób fizycznych lub prawnych: a) których działalność rolnicza stanowi tylko nieznaczną część ogółu ich działalności gospodarczej; lub b) których główną działalność lub przedmiot działalności nie stanowi wykonywanie działalności rolniczej (ust. 3). Ust. 2 i 3 nie mają zastosowania do rolników, którzy w poprzednim roku otrzymali tylko płatności bezpośrednie nieprzekraczające określonej kwoty. Kwotę tę określają państwa członkowskie na podstawie obiektywnych kryteriów, takich jak ich charakterystyczne cechy krajowe lub regionalne, i nie może być ona wyższa niż 5.000 EUR (ust. 4).

Z przytoczonych dotychczas regulacji jednoznacznie wynika, że płatności ONW może otrzymać rolnik spełniający określone w art. 9 rozporządzenia 1307/2013 kryterium rolnika aktywnego zawodowo, przy czym statusu takiego nie ma podmiot, który administruje wodociągami (art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia 1307/2013), chyba że w poprzednim roku otrzymał płatności w kwocie nie przekraczającej 5.000 EUR (art. 9 ust. 4) albo udokumentował wystąpienie okoliczności określonych w akapicie trzecim art. 9 ust. 2 rozporządzenia 1307/2013.

W ramach kontrolowanej sprawy podstawę odmowy przyznanie skarżącemu płatności ONW na rok 2015 stanowi właśnie okoliczność świadczenia przez skarżącego usług w zakresie administracji wodociągami (PKD 36.00.Z), która to okoliczność pozostaje bezsporna pomiędzy stronami niniejszego postępowania. Jednocześnie skarżący występując z wnioskiem o przyznanie rzeczonych płatności nie oświadczył, że pomimo prowadzenia wskazanej działalności jest rolnikiem aktywnym zawodowo (rubryka 08 wniosku) ani nie udokumentował okoliczności z art. 9 ust. 2 akapitu trzeciego rozporządzenia 1307/2013. W ocenie Sądu, w tym stanie faktycznym sprawy, nie budzi żadnych wątpliwości zaistnienie okoliczności wyłączających skarżącego od przyznania płatności ONW za rok 2015.

Podkreślić trzeba, że konsekwencją ustalenia, że skarżący prowadzi działalność, która wyklucza go spod płatności stosownie do art. 9 ust. 2 akapitu pierwszego rozporządzenia 1307/2013, był obowiązek wypełnienia przez skarżącego – w chwili składania wniosku o przyznanie tych płatności na rok 2015 – rubryki 08 wniosku: "Oświadczam, że jestem rolnikiem aktywnym zawodowo, pomimo że administruję wodociągami", a także dołączenia do wniosku dowodów na spełnienie okoliczności z akapitu trzeciego art. 9 ust. 2 rozporządzenia 1307/2013. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze rubryka 08 wniosku o przyznanie płatności nie ogranicza się wyłącznie do prostego oświadczenia przez wnioskodawcę, że jest on rolnikiem aktywnym zawodowo, lecz sprowadza się do wskazania przez niego potrzeby zastosowania art. 9 ust. 2 akapitu trzeciego rozporządzenia 1307/2013, poprzez zadeklarowanie, że pomimo wykonywania działalności określonej w akapicie pierwszym tego przepisu pozostaje on rolnikiem aktywnym zawodowo, co wymaga także przedstawienia wraz z wnioskiem stosownych dowodów. Treść wniosku o płatność jest pod tym względem jednoznaczna i nie budzi wątpliwości – w razie wystąpienia przesłanki z art. 9 ust. 2 akapitu pierwszego rozporządzenia 1307/2013 aktualizuje się obowiązek wypełnienia rubryki 08 wniosku, poprzez zaznaczenie znakiem "X" odpowiedniej kratki w tejże rubryce. Skarżący pomimo administrowania wodociągami, bezspornie obowiązku tego nie spełnił, nie przedstawiając jednocześnie wymaganej w tym względzie dokumentacji.

Wskazać w tym miejscu należy, że nie mogła w tej mierze odnieść żadnego skutku złożona przez skarżącego dnia [...] stycznia 2016 r. – a więc po przewidzianym do tego terminie – korekta wniosku.

Zgodnie z art. 1 oraz art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/747 z 11 maja 2015 r. wprowadzającego odstępstwo od rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 809/2014 w odniesieniu do ostatecznego terminu składania pojedynczego wniosku, wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność, ostatecznego terminu zgłaszania zmian w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność oraz ostatecznego terminu składania wniosków o przydział uprawnień do płatności lub zwiększenie wartości uprawnień do płatności w ramach systemu płatności podstawowej w 2015 r. (Dz. Urz. UE Seria L z 2015 r. Nr 119, poz. 21) w roku 2015 wnioski o przyznanie płatności oraz dokumenty, które należy złożyć wraz z wnioskiem, można było składać do 15 czerwca. Natomiast, z uwzględnieniem sankcji terminowych, do dnia 10 lipca, to jest – stosownie do art. 13 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE Seria L z 2014 r. Nr 181, poz. 48, dalej: "rozporządzenie 640/2014") – w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie do składania wniosków. Za wyjątkiem działania siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, w rozumieniu art. 4 rozporządzenia 640/2014, złożenie wniosku o przyznanie płatności lub wniesienie poprawek do wniosku po terminie prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwot, do których rolnik byłby uprawniony, jeżeli wniosek o pomoc zostałby złożony w terminie. Wniosek złożony po 10 lipca 2015 r. nie jest rozpatrywany, czego konsekwencją jest pozbawienie rolnika płatności za rok 2015. Także poprawki złożone po tym terminie są niedopuszczalne.

Z powyższego wynika, że po 10 lipca 2015 r. niedopuszczalne jest dokonanie przez beneficjenta poprawek i to niezależnie od tego czy następuje to z jego własnej inicjatywy, czy po otrzymaniu informacji od organu o stwierdzonych brakach. Termin ten dotyczy także dokumentów, które należy złożyć, jeżeli dokumenty te stanowią o kwalifikowalności wnioskowanej płatności. Intencja ustawodawcy unijnego, nakazująca dokonanie takiej wykładni przepisów dotyczących terminów składania wniosków o przyznanie płatności, została wyrażona w motywie 15 preambuły do rozporządzenia 640/2014. Zgodnie z tym motywem przestrzeganie terminów składania wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o płatność i innych deklaracji, terminów zgłaszania poprawek do wniosków o przyznanie pomocy obszarowej lub wniosków o płatność oraz terminów składania dokumentów uzupełniających lub umów jest niezbędne, aby organy krajowe miały możliwość planowania, a następnie przeprowadzania skutecznych kontroli poprawności wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o płatność lub innych dokumentów. Należy zatem ustanowić przepisy dotyczące terminów, w których będą przyjmowane spóźnione dokumenty. Aby skłonić beneficjentów do przestrzegania terminów, w przypadku wniosków złożonych po terminie należy stosować zniechęcające zmniejszenie, z wyjątkiem opóźnień wynikających z przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.

Nota bene, powyższy termin nie ma charakteru procesowego, lecz stanowi on termin o charakterze materialnym. Skutkiem jego upływu jest zatem wygaśnięcie prawa podmiotowego lub niemożność jego realizacji. Materialny charakter terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności powoduje, że jego upływ skutkuje wygaśnięciem lub niemożnością dochodzenia przed organem administracji roszczenia o przyznanie płatności. Termin ten nie podlega przy tym przywróceniu (por. art. 21 ust. 2 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Dz. U. z 2015 r., poz. 308 ze zm., w zw. z § 5 ust. 2 rozporządzenia krajowego).

Nie można także zgodzić się z argumentacją skarżącego, w której stara się on wykazać, że na organie ARiMR spoczywał obowiązek niezwłocznego wezwania go do uzupełnienia wniosku w powyżej omówionym zakresie, a niedochowanie przez organ tego obowiązku powinno skutkować pozytywnym rozpatrzeniem wniosku. Skarżący powołuje się przy tym na art. 25 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349, dalej: "u.w.r.o.w."), zgodnie z którym w przypadku gdy wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 8 tej ustawy, w zakresie rocznej premii, o której mowa w art. 22 ust. 1 rozporządzenia 1305/2013, lub w ramach działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12 ustawy, nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: "K.p.a."), kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia 640/2014, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 K.p.a. nie stosuje się.

W realiach kontrolowanej sprawy nie sposób zarzucić organowi ARiMR naruszenia art. 25 ust. 1 u.w.r.o.w.

Bezspornym pozostaje, że organ I instancji w terminie do 10 lipca 2015 r. nie poinformował skarżącego o braku polegającym na niewypełnieniu rubryki 08 wniosku o płatność. Z akt sprawy wynika, że wniosek o przyznanie płatności został złożony [...] czerwca 2015 r. Już z tego tylko powodu uznać trzeba, że strona skarżąca zdecydowanie skróciła możliwy termin do usuwania braków. Tym samym beneficjent z przyczyn leżących po jego stronie zwiększył ryzyko uchybienia terminowi do usuwania braków, a równocześnie skrócił termin do skutecznego stwierdzenia przez organ braków wniosku, a tym samym – do poinformowania strony o stwierdzonych brakach i do dokonania uzupełnień (poprawek) po otrzymaniu takiej informacji – z uwagi na nieprzekraczalny termin do ich dokonania (10 lipca 2015 r., przy jednoczesnym pomniejszeniu należnej płatności o 1% za każdy dzień roboczy po dniu 15 czerwca 2015 r.). Ponadto wskazać należy, że nieuzupełnienie rubryki 08 wniosku, wbrew twierdzeniom przedstawionym w skardze, nie wynikało z treści wniosku, brak ten nie miał zatem oczywistego charakteru i nie sposób było stwierdzić jego wystąpienie w ramach pierwszej kontroli prawidłowości wypełnienia wniosku. Brak wniosku złożonego przez skarżącego polegał na niewypełnieniu rubryki 08, która to rubryka podlega wypełnieniu – o czym była już mowa powyżej – dopiero w sytuacji, gdy beneficjent jest rolnikiem aktywnym zawodowo, lecz jednocześnie wykonuje działalność wykluczającą go spod płatności, o której stanowi art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia 1307/2013. Tym samym niewypełnienie tej rubryki nie świadczy o braku wniosku w przypadku, gdy organ na danym etapie postępowania nie posiada informacji o prowadzeniu takiej działalności przez beneficjenta. Nie jest możliwe stwierdzenie takiego braku na etapie kontroli formalnej wniosku, sprowadzającej się do sprawdzenia, czy wszystkie konieczne pola zostały wypełnione. Brak taki zostaje ujawniony przez organ na dalszym etapie sprawdzania wniosku i to już w ramach jego oceny merytorycznej.

Nawet gdyby przyjąć argumentację przeciwną, nie powinno już umknąć uwadze skarżącego, że i tak obowiązek z art. 25 ust. 1 u.w.r.o.w. zdezaktualizował się wraz z upływem 10 lipca 2015 r., co wynika wprost z treści tej regulacji – "chyba że ten termin upłynął". Wobec wskazanego już powyżej materialnoprawnego charakteru rzeczonego terminu bez znaczenia jest to, czy rolnik został prawidłowo poinformowany o istniejących brakach wniosku, a nawet czy w ogóle organ ARiMR wezwał do usunięcia tych braków. Upływ terminu materialnoprawnego do złożenia kompletnego wniosku o płatność jest bowiem od tych okoliczności niezależny. Ewentualne zaniedbanie organu ARiMR obowiązkowi określonemu w art. 25 ust. 1 u.w.r.o.w. i tak nie może prowadzić do przywrócenia prawa do otrzymania płatności.

Wobec powyższego brak jest jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia stawianego przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 25 ust. 1 u.w.r.o.w. W konsekwencji na uwzględnienie nie zasługują także dalsze – oparte na tym zarzucie – zarzuty naruszenia art. 9 ust. 2 rozporządzenia 1307/2013, czy art. 27 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.w.r.o.w. oraz art. 6 i art. 8 K.p.a.

Zauważyć jednocześnie trzeba, że postępowanie w sprawie przyznania płatności ONW wszczynane jest na wniosek strony, zatem to ona kształtuje zakres swojego żądania i bierze na siebie odpowiedzialność za poprawne deklaracje w zakresie żądanej płatności. Wnioskujący o płatność do organu ARiMR podpisuje oświadczenie o znajomości zasad dotyczących przyznawania tych płatności, w tym rzecz jasna o znajomości art. 9 rozporządzenia 1307/2013, to zaś zobowiązuje go do złożenia wniosku zgodnego z obowiązującym prawem. Stosownie do art. 27 ust. 2 u.w.r.o.w. to na stronę – beneficjenta pomocy – nałożony został obowiązek przedstawiania dowodów oraz składania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W postępowaniach o przyznanie płatności, co wynika już z art. 27 ust. 1 pkt 3 u.w.r.o.w., organ ARiMR udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że zasada informowania, wyrażona w art. 9 K.p.a., uległa istotnemu ograniczeniu, gdyż stronom udziela się pouczeń jedynie na ich żądanie. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że strona zwracała się do organu I instancji o pouczenie, udzielenie informacji w przedmiocie wypełnienia wniosku o przyznanie płatności na rok 2015, a w szczególności znaczenia rubryki 08. W aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek wzmianki, czy też dokumentu, z treści którego wynikałoby, iż skarżący zwracał się o udzielenie takich pouczeń. Również w uzasadnieniu skargi powyższe nie było podnoszone. Wskazać trzeba, że od podmiotów składających wnioski o przyznanie płatności należy wymagać – między innymi w zakresie wypełniania wniosków o przyznanie tych płatności – należytej staranności. Podmioty te wykonują swoją działalność zawodowo i na własny rachunek. Nakłada to wymóg nie tylko posiadania wysokich kwalifikacji odnośnie produkcji rolniczej ale także stosownej wiedzy w zakresie zasad i trybu przyznawania pomocy finansowej, zwłaszcza takiej jak w przypadku płatności rolniczych, która jest przyznawana na wniosek osoby zainteresowanej wsparciem. Przepisy unijne jak i krajowe w zakresie przyznawania płatności nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości. Uznaniowość prowadziłaby do nierównego traktowania producentów rolnych spełniających takie same warunki oraz byłaby sprzeczna z zasadą konkurencyjności. To z kolei nakłada na beneficjentów tej pomocy obowiązek zachowania należytej staranności na etapie wypełniania i składania wniosków o przyznanie płatności.

Tym samym, skoro skarżący prowadził usługi w zakresie administracji wodociągami, jednak w terminie zakreślonym do składania wniosku o przyznanie płatności ani nie wypełnił rubryki 08 wniosku dotyczącej powyższej okoliczności, ani nie przedłożył dowodów określonych w art. 9 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia nr 1307/2013, z uwagi na wystąpienie okoliczności z art. 9 ust. 2 akapitu pierwszego tego rozporządzenia, należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja w przedmiocie odmowy przyznania wnioskowej płatności odpowiada prawu. Uwzględniono przy tym przesłankę, że za rok 2014 skarżący otrzymał płatności bezpośrednie w kwocie przewyższającej kwotę 5000 EUR. Powyższa okoliczność była w niniejszej sprawie bezsporna.

Z tych względów zarzuty zawarte w skardze należało uznać za nie zasługujące na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się ze strony organu ARiMR naruszenia wyrażonej w art. 6 K.p.a. zasady praworządności, czy wyrażonej w art. 8 K.p.a. zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Działania podejmowanie przez organ ARiMR po dniu 10 lipca 2015 r. miały na celu ustalenie, czy skarżący prowadzi działalność wykluczającą przyznanie płatności, o której mowa w art. 9 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1307/2014.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., wniesioną w sprawie skargę oddalono.