Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2416/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7,77,80,107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M M od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W z dnia 6 maja 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2693/13 w sprawie ze skargi M M na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od M M na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W (dalej: WSA w W lub Sąd I instancji) oddalił skargę M M (dalej: skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] lutego 2013 r. w B zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z czteroosiowego ciągnika wraz z czteroosiową naczepą. Pojazdem wykonywany był przewóz drogowy czterech elementów betonowych w imieniu skarżącej.

K–P Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 15.000 zł z tytułu naruszenia przez pojazd dopuszczalnych norm.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania strony, GITD utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ wyjaśnił, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- łączna masa pojazdu członowego 78,20 t - przekroczenie dmc o 38,20 t (przekroczenie o 95,5%),

- długość pojazdu członowego wraz z ładunkiem - 24,265 m - przekroczenie dopuszczalnej długości o 7,76 m (przekroczenie o 47 %).

Kierowca w czasie kontroli okazał zezwolenie kategorii VI, a powinien był legitymować się zezwoleniem kategorii VII, ponieważ rzeczywista masa całkowita pojazdu przekraczała 60 t.

Organ wyjaśnił, że pomiar został przeprowadzony w miejscu o właściwym stopniu nachylenia, przy użyciu wag z aktualnym świadectwem legalizacji, a kwestia podzielności przewożonego ładunku jest bez znaczenia, ponieważ skarżąca nie legitymowała się zezwoleniem, które upoważniałoby ją do przejazdu pojazdem o stwierdzonych parametrach. GITD stwierdził, że różnice w wynikach pomiarów pomiędzy pierwszym a drugim ważeniem pojazdu zawsze występują, bo jest to następstwem wielu czynników, np. sposobu najazdu kołami pojazdu na wagę.

WSA w W oddalając skargę wyjaśnił, że kontrolowany pojazd powinien z uwagi na swoje wymiary oraz rzeczywistą masę całkowitą i naciski osi legitymować się zezwoleniem kategorii VII.

W związku z tym, że przewóz dotyczył ładunku podzielnego nie było możliwe uzyskanie na taki przewóz zezwolenia, gdyż jest ono wydawane jedynie w wypadku przewozu ładunku niepodzielnego. Jednak niemożność uzyskania zezwolenia nie wyłącza odpowiedzialności przewoźnika, ponieważ zgodnie z art. 140 ab ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137), dalej: p.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym przewożącym ładunek podzielny nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Fakt, że odrębny przewóz każdego z prefabrykatów betonowych skutkowałby koniecznością uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym nie świadczy o niepodzielności tego ładunku.

Sąd I instancji wyjaśnił, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii. Zabroniony jest przewóz pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Obie kategorie zezwoleń nie miały zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ zezwolenie kategorii I dotyczy pojazdów nienormatywnych, ale o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej nie większych od dopuszczalnych i naciskach na osie nie przekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t., natomiast zezwolenie kategorii II jest wydawane na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej.

W związku z powyższym skarżąca rzeczywiście nie mogła uzyskać zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, nie oznacza to jednak, że nie podlegała karze.

WSA zwrócił uwagę, że nawet w wypadku podzielenia przewożonego ładunku na cztery, pojazd byłby nienormatywny z uwagi na jego długość. Jednak strona przewożąc jeden prefabrykat betonowy mogłaby wystąpić o stosowne zezwolenie, które upoważniałoby do wykonania takiego przewozu.

Sąd I instancji przypomniał, że ważenia pojazdu dokonano dwukrotnie i uwzględniono wynik korzystniejszy dla skarżącej. Użyte wagi posiadały aktualne świadectwo legalizacji. Instrukcja obsługi wag użytych do kontroli dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi.

M M zaskarżyła wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi strona zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj. wadliwe zastosowanie przepisów p.r.d.;

2) przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., tj. art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy; art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. oraz art. 7, 77 §1, 107 § 3, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, polegające na oddaleniu skargi mimo naruszenia przez organy administracji publicznej procedury zawartej w k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Jeżeli skarga kasacyjna oparta zostaje na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a. w takiej sytuacji Sąd II instancji dokonuje, co do zasady, w pierwszej kolejności oceny podniesionych w tej skardze zarzutów z zakresu prawa procesowego. Konieczność zachowania takiej kolejności oceny wyroku Sądu I instancji wynika z tego, że odniesienie się do naruszeń prawa materialnego jest możliwie dopiero w sytuacji, gdy w postępowaniu kasacyjnym zostanie przesądzone, że stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z przepisami prawa albo że w postępowaniu kasacyjnym nie został skutecznie zakwestionowany.

Skarga kasacyjna M M nie ma usprawiedliwienia prawnego, z tego powodu nie mogła prowadzić do uchylenia skarżonego wyroku.

W ocenie NSA nietrafny jest zarzut kasacyjny podnoszący naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegający na oddaleniu skargi mimo naruszenia przez organy procedury zawartej w k.p.a. Tak zbudowany zarzut kasacyjny jest wadliwy w tym zakresie w jakim wiąże naruszenie prawa procesowego z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 tej ustawy. Z oczywistych powodów treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ nie może i nie odnosi się do prawa procesowego, zatem ta podstawa nie może być skutecznym środkiem kwestionowania wyroku Sądu I instancji. W kontekście tych uwag podkreślić należy, że skarga kasacyjna jako profesjonalny środek prawny musi spełniać określone ustawą warunki formalne, bo tylko w takim przypadku daje ona podstawę do dokonania oceny skarżonego wyroku. Sąd II instancji będąc związany zarzutami skargi nie może wychodzić poza granice określone przez stronę. Z tego powodu jako nietrafny należy uznać także ten zarzut, który wskazuje na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. i wiąże to naruszenie z niewzięciem pod uwagę całokształtu materiału dowodowego ustalonego w postępowaniu administracyjnym. Sąd II instancji zwraca uwagę, że treść art. 141 § 4 p.p.s.a. odnosi się do formalnych wymogów uzasadnienia wyroku, zatem nie może być ona łączona z zakresem materiału dowodowego podlegającego uwzględnieniu przy ocenie podstaw faktycznych rozstrzygania. Oznacza to, że art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest naruszony nawet wtedy, gdy Sąd I instancji przedstawia w uzasadnieniu stan faktyczny, z którym strona się nie zgadza, bo warunkiem formalnym uzasadnienia jest przedstawienie stanu faktycznego w ogóle, a nie tego, który jest akceptowany przez stronę. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie przedstawienia stanu faktycznego miałoby miejsce tylko wtedy, gdy Sąd I instancji wskazałby w swoim uzasadnieniu stan faktyczny innej sprawy niż ta, która była przedmiotem orzekania. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca, bowiem spór między stroną a organem i Sądem I instancji dotyczy nie faktów ale ich oceny, a ten kontekst sprawy nie może być wiązany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a.

Nietrafny jest także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 80 k.p.a. Ten zarzut od strony formalnej zbudowany jest poprawnie, ale merytorycznie jest nietrafny. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej można wnosić, że strona skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia tych przepisów w tym, że Sąd I instancji akceptuje decyzję GITD, pomimo tego, że wydana została z naruszeniem art. 75 § 1 k.p.a., a naruszenie to polegało na dokonaniu pomiarów kontrolnych pojazdu bez podstawy prawnej, bo taką nie mogą być przepisy GITD odnoszące się do procedury ważenia pojazdów i zgromadzeniu dowodów niespełniających wymogów prawa.

Zarzut tak postawiony jest wadliwy, gdyż nie odnosi się on do trybu ustalenia faktów istotnych dla sprawy, ale ich oceny, a więc interpretacji. Z akt sprawy jednoznacznie wynikają parametry ważonego i mierzonego pojazdu i są one niesprzeczne, bo strona ich nie kwestionuje. Natomiast nie akceptuje ona oceny tych ustaleń, chociażby dokonanych przez organy korekt wyników ważenia, jako nie znajdujących oparcia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Skoro strona skarżąca kasacyjnie stawia taki zarzut, to powinna wykazać na czym polegało niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i jego niepełne rozpatrzenie, czyli powinna określić jakich czynności nie dokonał organ i w jakim zakresie nie ocenił zebranych dowodów. Skarga kasacyjna tego warunku nie spełnia, zatem zarzut oparty na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w powiązaniu z przepisami k.p.a. nie mógł również odnieść prawnego skutku.

W ocenie NSA nietrafny jest także zarzut kasacyjny wskazujący na naruszenie przepisów prawa materialnego. Skarga kasacyjna w sposób generalny twierdzi, że wyrok Sądu I instancji narusza prawo, bo akceptuje wadliwą wykładnię i zastosowanie przepisów p.r.d., nie określając o jakie przepisy chodzi. W treści uzasadnienia pojawia się tylko jeden przepis, tzn. art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., na kanwie którego strona twierdzi, że Sąd I instancji błędnie przyjął, że kontrolowany pojazd wykonywał przejazd z ładunkiem podzielnym, a to przesądza o tym, że z zasady był realizowany z naruszeniem prawa, gdyż przejazd pojazdu nienormatywnego może mieć miejsce tylko wtedy, gdy ładunek jest niepodzielny. Z treści tak stawianego zarzutu nie wynika w jakim zakresie strona kwestionuje prawo materialne i w czym upatruje błędu leżącego po stronie Sądu I instancji. Z tego powodu Sąd II instancji nie może odnieść się merytorycznie do tak sformułowanego zarzutu.

Z tych powodów oraz ze względu na treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.