Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 413/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska del. WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant asystent sędziego Jan Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1132/12 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 1132/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Rektor-Komendant Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych im. Tadeusza Kościuszki we Wrocławiu, działając na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz art. 161 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Dziekana Wydziału Nauk o Bezpieczeństwie w sprawie skreślenia M. S. z listy studentów, decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] zwolnił M. S. ze służby kandydackiej (II rok studiów magisterskich).

W motywach decyzji organ podał, że Dziekan Wydziału Nauk o Bezpieczeństwie w dniu [...] czerwca 2011 r. wystąpił do Rektora-Komendanta Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych z wnioskiem o skreślenie z listy studentów Wydziału Nauk o Bezpieczeństwie M. S. wobec nieuzyskania przez niego zaliczenia pierwszego semestru studiów i braku wniosku studenta o warunkowe zezwolenie na studiowanie na kolejnym semestrze. Organ wskazał, że zainteresowany w sesji zasadniczej i poprawkowej pierwszego semestru studiów nie uzyskał zaliczenia z oceną z przedmiotu wychowanie fizyczne. W związku z tym, w dniu 28 marca 2011 r. M. S. wystąpił do Rektora-Komendanta z wnioskiem o przedłużenie terminu sesji egzaminacyjnej, na co uzyskał zgodę, w której określono termin usunięcia zaległości do dnia 1 czerwca 2011 r. Po uzyskaniu pozwolenia na zaliczenie w dodatkowym terminie, zainteresowany nie wywiązał się w dodatkowym terminie z rygorów zaliczenia przedmiotu i w dniu 1 czerwca 2011 r. ponownie zwrócił się do Dziekana Wydziału Nauk o Bezpieczeństwie o kolejne przedłużenie sesji poprawkowej z przedmiotu wychowanie fizyczne do dnia 1 lipca 2011 r. Organ podniósł, że w ocenie wykładowców z Zakładu Wychowania Fizycznego, M. S. nie wykorzystywał właściwie danego mu czasu i "uciekał w chorobę", dlatego też, mając na uwadze te opinie, Dziekan wystąpił do Rektora-Komendanta z wnioskiem o skreślenie M. S. z listy studentów. Rektor-Komendant, biorąc pod uwagę problemy zdrowotne zainteresowanego, warunkowo wyraził zgodę na zaliczenie rygorów dydaktycznych do dnia 1 września 2011 r. Jednak określenie kolejnego terminu zaliczenia przedmiotu nie spowodowało zaliczenia go z oceną. Wnioskiem z dnia 21 października 2011 r. M. S. wystąpił do Rektora-Komendanta z ponownym wnioskiem o przedłużenie zaliczenia przedmiotu. W związku z tym, Rektor-Komendant, mając na uwadze dalsze problemy zdrowotne zainteresowanego, skierował go do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we Wrocławiu w celu stwierdzenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] we Wrocławiu stwierdziła zdolność M. S. do zawodowej służby wojskowej. W związku z tym, Rektor-Komendant nie uwzględnił wniosku zainteresowanego z dnia 21 października 2011 r. i zwolnił M. S. ze służby kandydackiej.

Od powyższej decyzji M. S. wniósł odwołanie, podnosząc, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca. Wskazał, że powodem nieuzyskania zaliczenia I semestru studiów magisterskich był uraz kolana. Podkreślił, że wszystkie inne przedmioty zaliczył w ustalonych terminach. Jednocześnie zwrócił się o pozwolenie na dalsze uczestnictwo w zajęciach z przedmiotów wojskowych oraz o dopuszczenie go do egzaminu na oficera. Stwierdził, że zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka, na sześć miesięcy przed planowanym promowaniem na pierwszy stopień oficerski jest marnowaniem czasu i pieniędzy resortu Obrony Narodowej.

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Rektora-Komendanta Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych im. Tadeusza Kościuszki we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], nie znajdując przesłanek do uwzględnienia odwołania.

W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że M. S. został zwolniony na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 ww. wojskowej ustawy pragmatycznej z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka, wskutek niespełnienia wymogów § 23 ust. 3 i § 38 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych. Organ II instancji podkreślił, że zainteresowany nie zaliczył sesji zimowej z powodu dwóch ocen niedostatecznych – biegu na 3000 m i pływania. Przełożeni M. S. – dowódca plutonu oraz kierownik Zakładu Wychowania Fizycznego – w dołączonych do wniosku z dnia 28 marca 2011 r. opiniach wskazywali nie tylko na kwestie zaliczenia rygorów dydaktycznych z wychowania fizycznego, lecz również z rozpoznania wojskowego oraz na chroniczne kłopoty M. S. z zaliczeniem konkurencji biegowych i pływania. W ocenie kierownika Zakładu Wychowania Fizycznego, M. S. "ucieka" w urazy, gdyż "od zawsze ma problemy z zaliczeniem konkurencji biegowych i z pływaniem". Ponadto, organ podkreślił, że według opinii kierownika Zakładu Wychowania Fizycznego, dołączonej do kolejnego wniosku zainteresowanego z dnia 1 czerwca 2011 r., student nie wykorzystał właściwie czasu, w jakim mógł się przygotować do zaliczenia, by wyeliminować zaistniałe braki dydaktyczne. Dodatkowo, organ zwrócił uwagę na opinie Dziekana Wydziału Nauk o Bezpieczeństwie oraz wykładowcy WSOWL prowadzącego zajęcia z wychowania fizycznego, sporządzone w następstwie przedłożonego w dniu 21 października 2011 r., pisma. Minister podkreślił, że do dnia 21 października 2011 r. M. S. nie złożył wniosku o warunkowy wpis na semestr drugi, a następnie na semestr trzeci studiów magisterskich, na którym to semestrze studiuje, nie będąc do tego uprawnionym.

Minister wskazał także, że w myśl § 35 ust. 2 Regulaminu Studiów, student nie może być wpisany na kolejny semestr studiów w przypadku, gdy nie zaliczył poprzedniego semestru. Rektor-Komendant dwukrotnie przedłużał M. S. termin do zaliczenia zaległych egzaminów z wychowania fizycznego, najpierw do dnia 1 marca, a następnie do dnia 1 września 2011 r. Tym samym, termin ten został sprolongowany o pięć miesięcy, co – zdaniem organu – świadczy o analizowaniu sytuacji zainteresowanego przed wydaniem decyzji zwolnieniowej, zaś samo procedowanie nie może być traktowane jako krzywdzące.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ww. wojskowej ustawy pragmatycznej, służba wojskowa żołnierzy zawodowych, dla dobra Rzeczypospolitej Polskiej, wymaga zdyscyplinowania, lojalności i poświęcenia i taka postawa w stosunku do służby powinna być ukształtowana już w czasie służby kandydackiej. Będąc zdolnym do zawodowej służby wojskowej, co potwierdza wydane orzeczenie TWKL we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2012 r., M. S. nie spełnił wymogów określonych Regulaminem Studiów, w związku z czym, zgodnie z treścią art. 134 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, decyzją Rektora-Komendanta został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, pełnionej jako służba kandydacka.

Odnosząc się do prośby o zezwolenie na dalsze uczestnictwo w zajęciach z przedmiotów wojskowych oraz dopuszczenie do egzaminu na oficera, organ wskazał, że kwestie te pozostają poza kompetencjami Ministra Obrony Narodowej i do ich załatwienia nie został przewidziany tryb administracyjny. Nie zaliczając semestru studiów w wyznaczonym do tego terminie, jak również nie przedkładając wniosku o warunkowy wpis na kolejny semestr studiów, zgodnie z § 35 ust. 2 obowiązującego Regulaminu Studiów WSOWL, M. S. nie może kontynuować nauki. Organ zwrócił uwagę, że wyłącznie absolwenci Uczelni, po uzyskaniu tytułu zawodowego magistra (po ukończeniu studiów II stopnia), przystępują, zgodnie z treścią § 60 ust. 1 Regulaminu Studiów WSOWL, do egzaminu na oficera, który odbywa się w terminie ustalonym przez Rektora-Komendanta Uczelni.

Reasumując, organ podniósł, że zgodnie z treścią § 38 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów WSOWL decyzja o skreśleniu kandydata na żołnierza zawodowego ma charakter uznaniowy. Biorąc jednak pod uwagę, że zainteresowanemu dwukrotnie został przedłużony termin zaliczenia zaległych egzaminów z wychowania fizycznego, do których w ogóle nie przystąpił, zwolnienie ze służby kandydackiej jest uzasadnione.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję M. S. zarzucił naruszenie art. 134 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, § 38 ust. 2 pkt 2 Regulaminu WSOWL, poprzez przyjęcie, iż przepisy te mają zastosowanie także w sytuacji, gdy kandydat na żołnierza zawodowego nie zaliczy egzaminu z wychowania fizycznego, pomimo że dotknięty jest urazami upośledzającymi w tym zakresie zdolność jego organizmu. Ponadto, zarzucił naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przekroczeniu granic swobodnego uznania administracyjnego, a w konsekwencji przyjęcie, że przyczynę zwolnienia kandydata na żołnierza zawodowego mogą stanowić także okoliczności usprawiedliwione, leżące po stronie kandydata. W związku z powyższym, skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że doznał upośledzenia słuchu, ma skrzywioną przegrodę nosową, a także zmiany w stawie kolanowym. Schorzenia te utrudniają w znaczny sposób zaliczenie egzaminów z dyscyplin sportowych: pływanie i bieg. Jednak schorzenia te nie powodują niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Tym samym, trudno uznać, aby symulował urazy, bądź sam je u siebie powodował. W ocenie skarżącego, nie są to okoliczności wynikające z przyczyn leżących po jego stronie, zwłaszcza że w latach poprzednich egzaminy z tych dyscyplin zaliczał pozytywnie. Natomiast okoliczności, które nie leżą po jego stronie, nie mogą stanowić podstawy do stosowania art. 134 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepis ten ma bowiem zastosowanie wówczas, gdy chodzi o kryteria obiektywne i zależne od kandydata na żołnierza zawodowego. Ponadto, zdaniem skarżącego, organy swoimi decyzjami naruszyły art. 107 § 3 kpa, przekraczając granice swobodnego uznania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę, uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd wyjaśnił, że skarżący pełnił czynną służbę wojskową w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego na podstawie kontraktu nr [...], zawartego w dniu [...] sierpnia 2007 r. Oznacza to, że przyjął na siebie obowiązki związane z wykonywaniem służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Podstawą prawną zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej był przepis art. 134 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym organ wojskowy, w przypadku kandydata na żołnierza zawodowego, ma obowiązek zwolnić go ze służby w przypadku niespełnienia przez niego wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki. Przepis art. 134 ust. 4 wskazuje, iż zwolnienie ze służby kandydackiej następuje odpowiednio decyzją rektora-komendanta uczelni wojskowej, komendanta szkoły podoficerskiej lub komendanta ośrodka szkolenia, a zatem ww. organy administracji wojskowej są uprawnione do zwalniania kandydatów na żołnierzy zawodowych ze służby. Skarżący został zwolniony ze służby kandydackiej, gdyż nie zaliczył jednego z przedmiotów, będąc słuchaczem studiów drugiego stopnia Wydziału Nauk o Bezpieczeństwie w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych. Jak wynika bowiem z akt, skarżący nie zaliczył w sesji zasadniczej i poprawkowej przedmiotu, jakim jest wychowanie fizyczne, a przez to nie zaliczył również pierwszego semestru studiów magisterskich, jak również nie złożył wniosku o warunkowe zezwolenie na studiowanie na kolejnym semestrze.

WSA w Warszawie podkreślił, że Regulamin Studiów WSOWL z dnia 28 stycznia 2010 r., obowiązujący w okresie, w którym skarżący był studentem-kandydatem na żołnierza zawodowego, wyraźnie wskazuje w § 23 ust. 3, że zaliczenia semestru student jest obowiązany dokonać w terminie określonym w planie studiów na dany rok akademicki lub w terminie ustalonym przez Rektora-Komendanta. Zgodnie zaś z § 35 ust. 2 Regulaminu Studiów, student nie może być wpisany na kolejny semestr studiów w przypadku, gdy nie zaliczył poprzedniego semestru.

Sąd podkreślił, że sprawność fizyczna osoby-kandydata na żołnierza zawodowego ma bardzo ważne znaczenie dla sprawnego wykonywania zadań w warunkach współczesnego pola walki (por. B. Chocha Rozważania o taktyce, Warszawa 1982). Tak więc nie można lekceważyć tego przedmiotu w ramach przygotowania osób do pełnienia funkcji dowódczych w wojsku.

W ocenie Sądu, sposób postępowania wobec skarżącego przy zaliczeniu przedmiotu jest zgodny z treścią powołanego wyżej Regulaminu. Skarżącemu kilka razy przedłużano termin zaliczenia, toteż w działaniach organów wojskowych nie można dopatrzyć się złej woli. Termin zaliczenia przesuwano skarżącemu na jego wniosek i był on dłuższy, niż wnioskowany. Skarżący nie tylko nie zaliczył brakującego przedmiotu, ale nie wystąpił również, zgodnie z § 35 ust. 1 pkt 1 Regulaminu z wnioskiem o warunkowe zezwolenie na studiowanie na kolejnym semestrze studiów. W opinii Sądu, uprawniony był zatem wniosek Dziekana Wydziału Nauk o Bezpieczeństwie do Rektora-Komendanta o zastosowanie wobec skarżącego rygoru określonego w art. 134 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Decyzja wydawana na tej podstawie nie ma charakteru decyzji uznaniowej, bowiem ustawodawca wyraźnie nakazał organowi zwolnić żołnierza pełniącego służbę kandydacką w sytuacji, gdy nie spełni on wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki.

Zdaniem Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji obu instancji wyczerpująco ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą, oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 kpa.

Dlatego też, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył M. S., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie norm prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 134 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 38 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych, polegające na przyjęciu, że powołane przepisy mają zastosowanie także w sytuacji, gdy kandydat na żołnierza zawodowego nie zaliczy egzaminu z wychowania fizycznego, pomimo że w trakcie jego odbywania dotknięty był urazami upośledzającymi w tym zakresie zdolność jego organizmu.

Ponadto, autor skargi kasacyjnej zarzucił również naruszenie norm prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 3 kpa, polegające na przekroczeniu granic swobodnego uznania administracyjnego, a w konsekwencji przyjęcie, że przyczynę zwolnienia kandydata na żołnierza zawodowego mogą stanowić także okoliczności usprawiedliwione, leżące po stronie tegoż kandydata.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co sprawia, że nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedstawione w podstawach kasacyjnych zarzuty dotyczą zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia prawa procesowego, gdyż tylko w przypadku prawidłowo przeprowadzonego postępowania przez Sąd I instancji, możliwe było wydanie zaskarżonego wyroku.

Zarzut podniesiony w tym zakresie dotyczy naruszenia art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przekroczeniu granic swobodnego uznania administracyjnego, a w konsekwencji przyjęcie, że przyczynę zwolnienia skarżącego ze służby kandydackiej mogą stanowić także okoliczności usprawiedliwione, leżące po stronie tegoż kandydata.

Wskazany art. 107 § 3 kpa nie stanowi podstawy procedowania sądu administracyjnego, lecz jest przepisem procedury administracyjnej, której przepisy stanowią podstawę procedowania organu administracji, a zatem Sąd I instancji nie mógł – co do zasady – naruszyć tego przepisu. Jeżeli zaś celem stawianego zarzutu miało być wytknięcie Sądowi I instancji błędów w zakresie badania przyczyn zwolnienia skarżącego ze służby kandydackiej i oceny legalności samej decyzji w tym przedmiocie, to zarzut naruszenia tego przepisu autor skargi kasacyjnej powinien połączyć z odpowiednim przepisem procedury sądowoadministracyjnej, czego jednak nie uczynił, a co w istocie świadczy o wadliwym skonstruowaniu tego zarzutu.

W związku z tak sformułowanym zarzutem, należy wyjaśnić, że naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale jedynie w przypadku, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), co oznacza, że na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia procedury sądowoadministracyjnej, to wyrok, jaki by zapadł, byłby zupełnie odmiennej treści. Tymczasem autor skargi kasacyjnej nie wykazał takiej zależności ani w samych podstawach kasacyjnych, ani w ich uzasadnieniu. Niewykazanie rzeczonej zależności wynika jednak z faktu, że Sąd I instancji w pełni zasadnie uznał, iż wydane w sprawie decyzje są prawidłowe, a przedstawione w motywach zaskarżonego wyroku przepisy prawa materialnego, ich właściwa interpretacja i zastosowanie nie dają podstaw do jego kwestionowania.

Zgodnie z brzmieniem art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), żołnierza pełniącego służbę kandydacką zwalnia się ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki. Zwolnienie ze służby kandydackiej następuje odpowiednio decyzją rektora-komendanta uczelni wojskowej, komendanta szkoły podoficerskiej lub komendanta ośrodka szkolenia. Przepis powyższy ustanawia obligatoryjną podstawę zwolnienia żołnierza pełniącego służbę kandydacką z tej służby, jeśli nie spełni on wymogów określonych w regulaminie studiów lub nauki. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, decyzja podejmowana na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest decyzją związaną. Treść tego przepisu wprowadza przesłankę, która wprawdzie nie precyzuje, o jakie wymogi określone w regulaminie studiów lub nauki chodzi, niemniej nie powinno budzić wątpliwości, że kryterium to należy interpretować szeroko, odnosząc je do wszystkich tych sytuacji, których skutkiem jest skreślenie z listy studentów, a które zostały doprecyzowane w regulaminie studiów lub nauki. O takiej interpretacji tego przepisu świadczy również jego obecne brzmienie.

W przypadku kandydatów na żołnierzy zawodowych, odbywających służbę kandydacką w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych im. Tadeusza Kościuszki we Wrocławiu, aktem, który określa szczegółowo prawa i obowiązki studentów tej Uczelni, jest Regulamin Studiów WSOWL z dnia 28 stycznia 2010 r. Choć sama decyzja o skreśleniu z listy studentów, podejmowana w trybie § 38 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych, ma charakter fakultatywny (uznaniowy), niemniej jednak niezaliczenie przez skarżącego zaległego egzaminu z wychowania fizycznego stworzyło taką prawną możliwość, a tym samym w konsekwencji wpłynęło na zastosowanie obligatoryjnej podstawy zwolnienia, wynikającej właśnie z art. 134 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jako że w takiej sytuacji niespełnione zostały wymogi określone w Regulaminie Studiów, do których z pewnością zaliczyć należy czynienie postępów w nauce czy składanie egzaminów i zaliczanie semestrów.

Trzeba przy tym dodać, że § 38 ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych koresponduje z treścią art. 190 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), w myśl którego kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce albo nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Podstawowym obowiązkiem studenta, określonym zarówno w przepisach ww. ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym (art. 189 ust. 1 pkt 2), jak i w Regulaminie Studiów WSOWL, jest uczestniczenie w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z Regulaminem, a także składanie egzaminów, odbywanie praktyk i spełnianie innych wymogów przewidzianych w planie nauczania. W przypadku nieczynienia postępów w nauce i nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, student może być skreślony z listy studentów (art. 190 ust. 2 pkt 1 i 2). Wprawdzie ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym pozostawia decyzję w tym zakresie do uznania organom uczelni, ale czyni to ze względu na zasadę autonomii uczelni i możliwość uwzględnienia różnych nadzwyczajnych okoliczności, uniemożliwiających studentowi wywiązanie się z jego podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych. Jednakże istniejąca prawnie możliwość indywidualnego kształtowania sytuacji studenta nie powinna być powodem do jej nadużywania, zwłaszcza gdy znajdująca zastosowanie wobec kandydatów na żołnierzy zawodowych, studiujących w uczelniach wojskowych, wojskowa ustawa pragmatyczna wiąże skutek w postaci skreślenia z listy studentów z obowiązkiem zwolnienia danej osoby ze służby kandydackiej. Student-kandydat na żołnierza zawodowego powinien zatem stosować się do wytycznych organów uczelni wojskowej, a wobec udzielanych mu zgód na przedłużenie terminu złożenia egzaminów, celem zaliczenia semestru, winien dołożyć wszelkiej staranności, by tych terminów dochować, czego skarżący w niniejszej sprawie nie uczynił.

W dniu 28 marca 2011 r. M. S. wystąpił do Rektora-Komendanta Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych im. Tadeusza Kościuszki we Wrocławiu z wnioskiem o przedłużenie terminu sesji egzaminacyjnej, na co uzyskał zgodę, by w terminie do dnia 1 czerwca 2011 r. uczynić zadość obowiązkowi uzyskania zaliczenia z wychowania fizycznego. Skarżący jednak w terminie tym nie uzyskał zaliczenia i w dniu 1 czerwca 2011 r. wystąpił z wnioskiem o kolejne przedłużenie terminu. Organ Uczelni, mając na uwadze problemy zdrowotne skarżącego, warunkowo wyraził na to zgodę, przedłużając termin do dnia 1 września 2011 r. Jednak określenie kolejnego terminu zaliczenia przedmiotu nie spowodowało jego zaliczenia, natomiast skarżący wystąpił z ponownym wnioskiem o przedłużenie z dnia 21 października 2011 r. Powoływane przez zainteresowanego problemy zdrowotne spowodowały, że został on skierowany do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we Wrocławiu w celu stwierdzenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] we Wrocławiu stwierdziła zdolność M. S. do zawodowej służby wojskowej. W takiej sytuacji powoływanie się przez skarżącego na względy zdrowotne, upośledzające zdolności jego organizmu, nie znajduje usprawiedliwienia. Nawet jeśli – jak podaje autor skargi kasacyjnej – występujące u skarżącego dolegliwości (upośledzenie słuchu, skrzywienie przegrody nosowej, zmiany w stawie kolanowym) utrudniały mu w znaczny sposób zaliczenie egzaminów z dyscyplin sportowych: pływanie i bieg, to wskazywane trudności, wynikające z faktu występowania tych schorzeń, jednak nie udaremniały mu definitywnie możliwości przystąpienia do egzaminów, zważywszy na stwierdzoną zdolność do zawodowej służby wojskowej.

Obowiązkiem każdego studenta jest czynienie postępów w nauce i terminowe składanie egzaminów w danym semestrze, celem jego zaliczenia. Natomiast obowiązkiem żołnierza zawodowego jest utrzymywanie sprawności fizycznej na określonym poziomie. Tym bardziej więc student-kandydat na żołnierza zawodowego winien systematycznie podnosić swą sprawność fizyczną, co jest szczególnie istotne u tych kandydatów, których dolegliwości mogą ograniczać ich kondycję. Powoływanie się przez skarżącego na niemożność uzyskania zaliczenia z wychowania fizycznego z powodu złego stanu zdrowia nie znajduje uzasadnienia wobec jednoznacznego stwierdzenia o jego zdolności do zawodowej służby wojskowej. Czynienie postępów w nauce w istocie polega na systematycznym zdobywaniu wiedzy i umiejętności, w tym także sprawnościowych. Wielokrotne prolongowanie terminów na złożenie egzaminu z pewnością nie świadczy, że władze Uczelni udaremniły skarżącemu możliwość uzyskania zaliczenia. Jeżeli student nie czyni postępów w nauce i nie zdaje egzaminów objętych tokiem nauczania – nie zalicza semestru, co w konsekwencji może wywoływać skutek w postaci skreślenia z listy studentów, który w rozpoznawanej sprawie mógł nastąpić. W takiej sytuacji wojskowa ustawa pragmatyczna, znajdująca zastosowanie wobec kandydatów na żołnierzy zawodowych, studiujących w uczelniach wojskowych, skutek ten łączy z obowiązkiem zwolnienia danej osoby ze służby kandydackiej.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.