Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 122/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-10-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 3, ust. 4 pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
article: par. 2 pkt 3b
journal: Dz.U. 2007 nr 139 poz 979
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez  wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 27 ust. 2; art. 29 ust. 1 lit. c
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 51 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie NSA Tadeusz Cysek (spr.) Joanna Kabat-Rembelska Protokolant Kamil Lissowski po rozpoznaniu w dniu 13 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 14 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Sz 467/08 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych oraz odmowa przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nałożenie sankcji oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Sz 467/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie płatności do upraw rolnych na 2007 r.

Sąd I instancji przytoczył następujące ustalenia:

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3, art. 17 ust. 4 pkt 1-5, art. 18 ust. 1, art. 19 ust 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217 ze zm.) w związku z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2008 r. Nr 44, poz. 262), § 4 ust. 1-2, § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. z 2007 r. Nr 46, poz. 309 ze zm.), § 2 ust. 3b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności (Dz. U. z 2007 r. Nr 139, poz. 979), art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. L 141 z 30.04.2004 r., s. 18), art. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1413/2007 z dnia 30 listopada 2007 r. ustalające współczynnik redukcji powierzchni przypadającej na rolnika, dla której wnioskowana jest na 2007 r. pomoc z tytułu roślin energetycznych (Dz. Urz. L 314/6 z 1.12.2007 r.) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu W. z siedzibą w M. z dnia [...] kwietnia 2008 r. w sprawie płatności do gruntów rolnych dla M. K. na rok 2007 orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że M. K. w dniu [...] maja 2007 r. złożył wniosek do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. o przyznanie płatności na 2007 r.

We wniosku producent zadeklarował do płatności działki rolne położone na działkach ewidencyjnych leżących w obrębie G. i D. w gminie W.

Łączna powierzchnia trzech działek rolnych zgłoszonych do jednolitej płatności obszarowej (JPO) wynosiła 73,10 ha oraz do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) wynosiła 73,10 ha, do płatności do upraw roślin energetycznych (rzepak) wynosiła 36,53 ha. Do wniosku załączono umowę kontraktacji roślin energetycznych przeznaczonych do przetworzenia na produkty energetyczne z areału 36,53 ha z pierwszą jednostką przetwórczą – W. Z. T. [...] S. Sp. z o.o. z siedzibą w S.

Wskazano, iż M. K. dostarczał rzepak W. Z. T. [...] w S. w terminie od dnia [...] marca do [...] sierpnia 2007 r. W dniu [...] października 2007 r. M. K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR Deklarację o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych z której wynikało, że wnioskodawca dostarczył rośliny energetyczne w dniu [...] sierpnia 2008 r. W dniu [...] stycznia 2008 r. wnioskodawca złożył oświadczenie o nieotrzymaniu pomocy de minimis w rolnictwie lub w rybołówstwie.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR z siedzibą w M. przyznał M. K. w ramach jednolitej płatności obszarowej kwotę w wysokości [...] zł, w ramach uzupełniającej płatności obszarowej do upraw roślin podstawowych – [...] zł oraz odmówił przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nałożył sankcje w wysokości [...] zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji producent oświadczył, że odstawił rzepak, "jaki został zasiany i zebrany" z areału zadeklarowanego we wniosku o przyznanie płatności, tj. 36,53 ha, w dniu [...] sierpnia 2007 r. Wnioskodawca jednocześnie wyjaśnił, iż złożenie deklaracji w dniu [...] października 2007 r., czyli po terminie, spowodowane było pogorszeniem stanu zdrowia.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z treścią art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi, który spełnia warunki określone w rozdziale 8 rozporządzenia nr 1973/2004, przysługuje płatność do upraw roślin energetycznych, z tym, że umowa, o której mowa w art. 26 rozporządzenia nr 1973/2004, powinna być zawarta z podmiotem skupującym albo pierwszą jednostką przetwórczą, które zostały zatwierdzone w rozumieniu tego rozporządzenia a ilość roślin energetycznych jaką dostarczył do zatwierdzonych podmiotów jest równa co najmniej plonowi reprezentatywnemu. Zgodnie z art. 32 pomoc może być wypłacona wnioskodawcom m.in. gdy złożono deklarację opisaną w art. 31 ust. 1, tj. deklarację o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych. Natomiast w myśl § 2 ust. 3b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności, wnioskodawca przedkłada Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR deklarację o ilości roślin energetycznych zebranych w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności energetycznej do dnia 15 września roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności energetycznej – w przypadku roślin energetycznych dostarczonych do podmiotu skupującego lub pierwszej jednostki przetwórczej w okresie od dnia 15 marca do dnia 15 sierpnia tego roku.

Organ odwoławczy podniósł, że M. K. złożył deklarację po terminie, jaki został zakreślony w rozporządzeniu, ponieważ dostarczył on rośliny w dniu [...] sierpnia 2007 r. co wynika z informacji złożonej przez pierwszą jednostką przetwórczą oraz z pisma odwoławczego, w związku z powyższym, Kierownik Biura Powiatowego prawidłowo ustalił, iż powierzchnia roślin energetycznych wynosi 0,00 ha, ponieważ plon zebrany i dostarczony, który jest podstawą do wyznaczenia powierzchni wynosi 0,00 ton.

Organ II instancji wskazał, iż stwierdzona różnica przekroczyła 50%, dlatego też płatność nie jest przyznawana i producent wykluczany jest z przywileju uzyskania płatności w ciągu kolejnych trzech lat, co wynika z art. 51 ust 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników.

Różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku a "wyznaczonym przez organ pierwszej instancji, potwierdzonym przez organ drugiej instancji wynosi 35,63 ha", przemnożona przez stawkę uzupełniającej płatności roślin energetycznych do jednego hektara wynoszącą 169,79 zł na rok 2007 oraz współczynnik redukcji wynoszący w 2007 r. 0,70337 daje łączna kwotę sankcji [...] zł, w ciągu kolejnych trzech kolejnych lat kalendarzowych.

Na powyższą decyzję M. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie.

W treści skargi M. K. wskazał, iż jest młodym rolnikiem posiadającym gospodarstwo o powierzchni 73,10 ha. Na powierzchni 36,53 ha w 2007 r. zasiany był rzepak, który został zakontraktowany, wobec czego zgłoszono go we wniosku jako roślinę energetyczną. Rzepak został skoszony i w dniu [...] sierpnia 2007 r. odstawiony do W. Z. T. [...] S. Sp. z o.o. z siedzibą w S. Zdaniem Skarżącego, nie został on poinformowany o konieczności złożenia deklaracji o ilości odstawionego rzepaku oraz o terminie na złożeniu tejże deklaracji do dnia [...] września 2008 r. O niezłożeniu w terminie stosownej deklaracji dowiedział się, jak wynika ze skargi, dopiero podczas pobytu w ARiMR w M. W dniu [...] października 2008 r. złożył deklarację. Przedmiotowej deklaracji nie mógł złożyć w stosownym terminie, z powodu złego stanu zdrowa udokumentowanego zaświadczeniem lekarskim.

W odpowiedzi na zarzuty skargi Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjy w S. wskazał, że żaden z przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), dalej ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r., rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupiające i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności (Dz. U. Nr 139, poz. 979), dalej rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 stycznia 2007 r., czy też rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 (Dz. Urz. UE L 345.1 ze zm.), dalej rozporządzenie Komisji (WE) nr 1973/2004 lub rozporządzenie nr 1973/2004, nie przewiduje utraty prawa do płatności z tytułu upraw roślin energetycznych z powodu uchybienia przez skarżącego terminu do złożenia deklaracji o ilości zebranych roślin energetycznych (przewidzianego w § 2 pkt 3 rozporządzenia ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 stycznia 2007 r.).

Sąd I instancji zwrócił przy tym uwagę, że zajęte w sprawie stanowisko jest uzasadnione treścią upoważnienia ustawowego do wydania rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 stycznia 2007 r. zawartego w art. 17 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. Ustawodawca przy ustalaniu terminu zalecił bowiem uwzględnienie potrzeb związanych z kontrolą danych zawartych we wnioskach oraz kontrolą przetworzenia roślin energetycznych.

W zaskarżonym wyroku podkreślono przy tym, że istota przedmiotowej deklaracji sprowadza się do zestawienia ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych – opisu zdarzeń, które zaistniały w określonym przedziale czasowym. Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy ma on doprowadzić do wykonania przez organy obowiązku wypłaty płatności (zrealizowania przez wnioskodawcę uprawnienia do płatności).

Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. rozważany termin nie miał charakteru terminu prawa materialnego (jego uchybienie nie rodziło skutku w postaci utraty prawa do konkretnych płatności).

Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd I instancji powołał się na art.145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

a) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj:

– § 2 ust. 3b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności,

– art. 27 rozporządzenia WE nr 1973/2004,

– art. 29 rozporządzenia WE nr 1973/2004,

– art. 7 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego,

– art. 17 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego,

poprzez ich błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu przez Sąd I instancji, że żaden z przepisów powołanych wyżej rozporządzeń i ustawy nie przewiduje utraty prawa do płatności do upraw roślin energetycznych z powodu uchybienia terminu do złożenia deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych. Sąd I instancji błędnie uznał, iż terminy do złożenia ww. deklaracji zostały ustanowione w celu przeprowadzania kontroli danych zawartych we wnioskach co stanowiło zasadniczą przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dla powiatu w. z siedzibą w M. z dnia [...] kwietnia 2008 r.;

b) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., polegające na zastosowaniu przedmiotowego przepisu pomimo braku przesłanek do jego zastosowania. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ww. ustawy miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, iż organy administracji naruszyły § 2 ust. 3b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności – stanowiło zasadniczą przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dla powiatu w. z siedzibą w M. z dnia [...] kwietnia 2008 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż interpretacja przepisów powołanych przez Sąd I instancji zawarta w zaskarżonym wyroku jest błędna. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. wnioskodawcy przysługuje płatność do roślin energetycznych na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, jeżeli m.in. są spełnione warunki określone w rozdziale 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004.

Z literalnej wykładni art. 29 ust. 1 lit. c/ tego rozporządzenia wynika, iż warunkiem "wypłacenia kwoty pomocy" (wypłacenia płatności do roślin energetycznych) jest przedłożenie właściwemu organowi oświadczenia przewidzianego w art. 27 ust. 2 rozporządzenia nr 1973/2004, tj. pisemnego oświadczenia podpisanego przez odbiorcę lub pierwszego przetwórcę oraz przez wnioskodawcę zawierającego datę dostawy i wielkość dostaw.

Termin do złożenia spornej deklaracji został tak określony w § 2 ust. 3b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 stycznia 2007 r., aby organ mógł zweryfikować spełnienie wszystkich warunków niezbędnych do uzyskania płatności do roślin energetycznych jeszcze przed upływem terminu wypłat płatności do upraw roślin energetycznych. Zacytowane przepisy są ze sobą ściśle powiązane dlatego też w przypadku niespełnienia ww. warunku należy odmówić wypłaty pomocy.

Organ podkreślił przy tym, iż przewidziany w § 2 ust. 3 rozporządzenia z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności termin do złożenia deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych jest "terminem materialnym". Na powyższe wskazuje oznaczenie go ścisłą datą kalendarzową oraz okoliczność, iż dotyczy on realizacji konkretnego obowiązku. Terminy materialne natomiast nie mogą być wydłużane, czy skracane, a ich bieg nie podlega też zawieszeniu. Organ wskazał, iż w przypadku naruszenia terminu materialnego dochodzi do wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (a więc nie w całokształcie sprawy i wszelkich łączących się z nią zagadnień) bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 nie występowała.

Rozpoznając sprawę w postępowaniu kasacyjnym ustosunkować się należało do sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Prawidłowo skonstruowany zarzut skargi kasacyjnej wskazywać winien precyzyjnie przepis, który według wnoszącego skargę kasacyjną został naruszony poprzez wydanie zaskarżonego wyroku i określać (uzasadniać) dlaczego w przypadku konkretnego przepisu doszło do jego naruszenia przez Sąd I instancji.

Z zasady związania granicami skargi kasacyjnej wynika przy tym, że nie może być rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego wychodzenie poza treść ukształtowanych w określony sposób przez stronę wnoszącą omawiany środek zaskarżenia zarzutów (uzupełnianie ich bądź korygowanie w jakikolwiek sposób ich treści).

Wprawdzie przedmiotowa skarga kasacyjna zgłosiła wobec zaskarżonego wyroku zarzuty odwołując się do obydwu podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a., ale przyjąć należy, że wynik rozpoznania sprawy w postępowaniu kasacyjnym limitowała przede wszystkim ocena trafności zarzutów sformułowanych w nawiązaniu do podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - dotyczących naruszenia poprzez błędną wykładnię:

– § 2 ust. 3b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r.,

– art. 27 i 29 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 (w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, doprecyzowując wskazano, że chodzi o art. 27 ust. 2 i art. 29 ust. 1 lit. c/ tego aktu prawnego),

– art. 7 ust. 3 pkt 4 i art. 17 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.

W zależności bowiem od oceny trafności opisanych wyżej zarzutów pozostawała kwestia trafności zastosowania przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a.

Kluczowe znaczenie dla ustalenia wyniku postępowania kasacyjnego miała w istocie rzeczy ocena, czy w świetle wykładni wskazanych przez skargę kasacyjną przepisów (rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 i ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.) błędny był – jak to utrzymywał Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – wniosek Sądu I instancji - przyjmujący brak utraty przez skarżącego płatności do uprawy roślin energetycznych z powodu uchybienia terminowi do złożenia deklaracji o ilości zebranych przez niego i dostarczonych roślin energetycznych (przewidzianego w § 2 pkt 3 lit. b/ rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 stycznia 2007 r.; w skardze kasacyjnej, ale i częściowo w zaskarżonym wyroku wskazywano na "§ 2 ust. 3b" tego rozporządzenia).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie wykazała, aby pogląd zaprezentowany przez Sąd I instancji był wadliwy.

Na wstępie wypada podkreślić, że w demokratycznym państwie prawnym obciążanie obywatela sankcjami (w jakimkolwiek kształcie i formie), winno być wprowadzone (przyjmowane) na podstawie wyraźnego wyartykułowania takiej woli prawodawcy - w jasnych i precyzyjnych przepisach.

Z uwzględnionego w wywodach skargi kasacyjnej brzmienia art. 27 ust. 2 i art. 29 ust. 1 lit. c/ rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, wynika wprawdzie, że warunkiem wypłaty kwoty pomocy jest złożenie przez wnioskodawcę właściwemu organowi deklaracji dostawy surowców w postaci pisemnego oświadczenia, zawierającego datę dostawy i wielkość dostawy każdego z gatunków, ale uregulowania te nie postanawiają wcale, aby warunkiem sine qua non wypłaty kwoty pomocy było nie tylko złożenie wskazanej deklaracji, ale także złożenie jej w określonym terminie. Omawiane przepisy nie tylko same nie określają terminu złożenia deklaracji, ale nie przewidują też ustalania przez państwo członkowskie terminu złożenia konkretnego typu deklaracji w przepisach prawa krajowego. Zwrócić przy tym należy uwagę, że omawiane rozporządzenie nakłada zaś na państwa członkowskie obowiązek ustalania terminów w innych jego przepisach (np. w nieodnoszących się do niniejszej sprawy uregulowaniach dotyczących używania surowców w gospodarstwie).

Skarga kasacyjna słusznie zauważa, że w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. przysługiwanie rolnikowi płatności do upraw roślin energetycznych uzależnione jest między innymi od spełnienia warunków zawartych w rozdziale 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2003 tyle tylko, że wskazane przez skargę kasacyjną uregulowania tego rozdziału nie dają żadnych podstaw do pozbawienia skarżącego płatności z powodu złożenia przez niego przedmiotowego typu deklaracji po określonym w państwie członkowskim czasie.

Dodać przy tym trzeba, że zawarte w art. 17 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. upoważnienie ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz do spraw rynków rolnych do określenia w drodze rozporządzenie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności, w tym składania dokumentów i przedstawiania informacji, kończy się zwrotem "w zakresie określonym dla państwa członkowskiego w rozporządzeniu nr 1973/2004". Zatem tylko w granicach, w jakich wskazane rozporządzenie wspólnotowe przewidziało dokonywanie określania terminów przez państwo członkowskie - ustawodawca upoważnił właściwego ministra do sprecyzowania tych terminów.

Przypomnieć zaś należy, że w powołanych w skardze kasacyjnej przepisach rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2003 wcale nie przewidziano określania przez państwa członkowskie terminów składania przedmiotowego rodzaju deklaracji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarówno z treści art. 7 ust. 3, jaki i z treści art. 17 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. nie wynika wymóg orzekania o pozbawieniu rolnika płatności do upraw roślin energetycznych z tego tylko powodu, że nie złożył on konkretnego typu deklaracji w określonym czasie (w terminie wskazanym w § 2 pkt 3b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r.).

Podkreślić wypada, że wytyczne ustawodawcy zawarte w art. 17 ust. 4 pkt 3 omawianej ustawy, akcentują potrzebę uwzględniania terminów wypłaty płatności do upraw roślin energetycznych oraz umożliwianie przeprowadzenia kontroli danych zawartych we wnioskach o przyznanie płatności do upraw roślin energetycznych i kontroli przetwarzania roślin energetycznych.

Sporna na gruncie niniejszej sprawy, deklaracja została złożona [...] października 2007 r., a więc jeszcze sporo przed początkowym nawet terminem przekazywania płatności (płatności w myśl art. 37 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. wypłacane są w terminach określonych w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 wskazanego w art. 1 lit. a/ tej ustawy – tj. w czasie od 1 grudnia do dnia 30 czerwca każdego roku kalendarzowego).

Z akt sprawy wynika też, iż prawdziwość deklaracji złożonej przez wnioskodawcę znalazła potwierdzenie w informacji przekazanej przez odbiorcę (k. 11 akt administracyjnych), która została już [...] września 2007 r. (vide prezentanta) dostarczona Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Przy wydawaniu decyzji w sprawie, które nota bene zostały podjęte bardzo późno (bo w I instancji [...] kwietnia 2008 r., a w II instancji dopiero [...] lipca 2008 r.), nie wskazano żadnych podstaw do kwestionowania prawdziwości realizacji przez wnioskodawcę zobowiązań w zakresie dostarczenia wiążącej go ilości roślin energetycznych i nie wykazano, aby czas złożenia przedmiotowej deklaracji przez wnioskodawcę rzutował na przeprowadzanie procesu kontroli danych zawartych we wniosku, czy też przebieg kontroli przetwarzania roślin energetycznych.

Biorąc to wszystko pod uwagę - wbrew zarzutom sformułowanym przez organ, który wydał decyzję kończącą postępowanie administracyjne - z powołanych w skardze kasacyjnej przepisów rozporządzenia Komisji WE nr 1973/2004, ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. nie wynika wyartykułowanie przez prawodawcę konsekwencji - w postaci orzekania o utracie przez wnioskodawcę płatności do upraw roślin energetycznych - z powodu niezłożenia spornego rodaju deklaracji zebrania i dostarczenia zbiorów właściwym podmiotom, w określonym czasie (w terminie określonym w § 2 pkt 3b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi). Skarga kasacyjna nie mogła zatem odnieść spodziewanego skutku.

Na marginesie dodać można, iż obok braku wykazania podstaw do pozbawienia wnioskodawcy płatności do upraw roślin energetycznych organ składający skargę kasacyjną nie wykazał też przesłanek do zastosowania sankcji z art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141.18 ze zm.).W niniejszej sprawie nie było przecież w ogóle problemu wykrycia w toku kontroli wielkości powierzchni danego typu upraw innej niż deklarowana przez wnioskodawcę.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 184 p.p.s.a.