Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2727/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy: article: art. 348 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 35
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
article: art. 7, art. 75 § 1 i art. 77
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 106 § 3, art. 188, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 203 pkt 1, art. 200 w związku z art. 188 i art. 193
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 6 lipca 2021 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej N.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 2856/19 w sprawie ze skargi N. N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz N. S. (primo voto N.) kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 2856/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę N.N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej i innych państw obszaru Schengen.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W wyniku kontroli legalności pobytu cudzoziemców w dniu 25 października 2017 r. ustalono, że skarżąca, posiadająca rosyjski paszport, wjechała po raz ostatni do Polski 5 sierpnia 2015 r. na postawie wizy Schengen, ważnej przez okres 31 dni pobytu od 5 sierpnia 2015 r. do 4 września 2015 r. Wcześniej przebywała w Polsce trzykrotnie przez kilka tygodni, na podstawie kolejnych wiz Schengen wydanych w celach turystycznych. W toku kontroli ustalono, że w dniu 9 września 2015 r., czyli już w okresie nielegalnego pobytu, powołując się na zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem Polski, skarżąca złożyła do Wojewody Dolnośląskiego wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Decyzją z [...] stycznia 2016 r. organ orzekł o odmowie udzielenia cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy. Następnie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] maja 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy związek małżeński skarżącej i A.N. nie został zawarty w celu obejścia przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 35 ze zm.) – dalej: ustawa o cudzoziemcach. Wojewoda Dolnośląski decyzją z 17 listopada 2016 r. odrzekł o odmowie udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy z powodu śmierci jej męża w dniu 19 sierpnia 2016 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2017 r. Od tej decyzji skarżąca wniosła skargę, którą postanowieniem z 27 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił.

Komendant Placówki Straży Granicznej w Kaliszu decyzją z [...] stycznia 2018 r. zobowiązał cudzoziemkę do powrotu oraz orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Polski i innych państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy od dnia wydania decyzji. W uzasadnieniu decyzji ustalono, że cudzoziemka przebywa nielegalnie na terenie Polski od dnia 5 września 2015 r. Od niespełna roku pozostaje w nieformalnym związku z obywatelem Polski J.S. Krótkotrwała relacja pomiędzy partnerami nie może przemawiać za tym, iż związek ten cechuje trwały charakter, noszący znamiona życia rodzinnego. Prawo do współwłasności mieszkania, pobieranie renty po zmarłym mężu i krótkotrwały związek z obywatelem Polski nie wskazują na posiadanie życia rodzinnego lub prywatnego w rozumieniu art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.), dalej EKPC.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] czerwca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, z którego wynika nakaz udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Polski, jeżeli zobowiązanie go do powrotu naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego w rozumieniu art. 8 EKPC, organ odwoławczy wskazał, że skarżąca nie pozostaje na terytorium Polski w relacjach, które mieściłyby się w pojęciu życia rodzinnego. Jak wynika z zeznań skarżącej i jej partnera J.S., skarżąca zamieszkała w domu partnera w celu pomocy mu w prowadzeniu gospodarstwa i sprawowania opieki nad jego chorą matką. Oboje wskazywali raczej na praktyczny charakter ich związku i nie wspominali o więzach emocjonalnych. Zaskarżona decyzja nie narusza również prawa do ochrony życia prywatnego cudzoziemki. W ciągu ostatnich dwóch lat nie podjęła żadnych realnych kroków zmierzających do zalegalizowania pobytu w Polsce. Sprawowanie opieki nad grobem męża również nie może stanowić podstawy do uznania konieczności ochrony jej życia prywatnego.

Wspomnianym na wstępie wyrokiem z 26 lutego 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 2856/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Od dnia upływu ważności wizy Schengen, tj. od 5 września 2015 r. skarżąca przebywa w Polsce nielegalnie w rozumieniu art. 3 pkt 2 dyrektywy 2008/115/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (Dz.U. UE. L. z 2008 r. Nr 348, str. 98 z późn. zm.). Z chwilą śmierci A.N. odpadła przeszkoda do zobowiązania skarżącej do powrotu przewidziana w art. 303 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Za bezzasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 303 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, bowiem przepis ten odnosi się do małżonka, a nie do osoby pozostającej z obywatelem polskim w związku nieformalnym. Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia przepisów postępowania dowodowego (art. 7, 75, 77 § 1 k.p.a.). W zaskarżonej decyzji nie kwestionowano faktu wspólnego pożycia skarżącej z J.S., ale w realiach sprawy fakt ten nie uzasadnia udzielenia skarżącej zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Skarżąca przyjechała do Polski w 2015 r. jako osoba dorosła (ur. w 196[...] r.). Wcześniejsze jej wizyty w Polsce były nieliczne i miały charakter krótkoterminowy (na podstawie wizy turystycznej). Wychowywała się zatem, kształciła i spędziła zasadniczą część swojego życia w kraju pochodzenia. Stały związek z J.S. trwa od maja 2017 r. (data zamieszkania skarżącej u aktualnego partnera). Kierując się zasadami doświadczenia życiowego Sąd stwierdził, że jest to zbyt krótki okres, mając zwłaszcza na uwadze datę wydania zaskarżonej decyzji (czerwiec 2019 r.), aby przyjąć, że między skarżącą a jej aktualnym partnerem wykształciły się na tyle silne i utrwalone relacje, że ich faktyczne rozłączenie spowoduje powstanie skutków nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym w świetle zasady proporcjonalności. Orzeczony zakaz wjazdu przez okres 6 miesięcy w perspektywie chęci spędzenia reszty życia z partnerem nie stanowi zbyt dużej przeszkody i nic również nie stoi na przeszkodzie aby partner odwiedzał skarżącą w Rosji. Skarżąca nie posiada z aktualnym partnerem dzieci. Może też pobierać rentę po zmarłym mężu mieszkając w kraju pochodzenia. Opieka nad grobem zmarłego męża nie może być uznana za okoliczność uzasadniającą przyznanie skarżącej zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych nie uzasadnia opieka nad matką partnera, ponieważ taki obowiązek nie spoczywa na skarżącej.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku zarzucono:

I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie przez Sąd niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej i uznanie, że zebrany przez organ administracyjny materiał dowodowy i poczynione na jego podstawie ustalenia faktyczne są wystarczające dla wydania decyzji w przedmiocie zobowiązania do powrotu i zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen przez skarżącą,

- art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez wybiórcze prowadzenie postępowania dowodowego i nieuwzględnienie okoliczności przemawiających za odmową wydalenia skarżącej z obszaru Polski i strefy Schengen ze względu na przesłankę humanitaryzmu oraz ochronę prawa do rodziny,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w niniejszej sprawie koniecznym było uchylenie decyzji organu adminsitracyjnego, która została wydana w oparciu o nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe i dokonane ustalenia faktyczne;

II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 303 ust. 1 pkt 2, art. 327 i art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 8 EKPC, poprzez nieudzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych poprzez błędną jego wykładnię i brak przyjęcia, że zaistnienie jednej z przesłanek wskazanych w treści cytowanego przepisu może skutkować możliwością skorzystania z dobrodziejstwa przesłanki negatywnej w postaci ochrony życia prywatnego ze względów humanitarnych,

- naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie, że zebrany przez organ materiał dowodowy i poczynione na jego podstawie ustalenia faktyczne są wystarczające dla wydania decyzji w przedmiocie zobowiązania do powrotu i zakazu ponownego wjazdu na terytorium Polski nie rozpatrując całości materiału dowodowego oraz pominięcie w rozstrzygnięciu okoliczności podnoszonych przez skarżącą w tym pozostawanie w konkubinacie oraz brak zanalizowania przyczyn pozostawania w nieformalnym związku. Mimo, że z zebranych dokumentów wynika, że organ administracji zatrzymał paszport co uniemożliwiało zawarcie związku małżeńskiego, a także opuszczenie granic Polski,

- naruszenie art. 348 ustawy o cudzoziemcach, a w szczególności pkt 2 tego artykułu, bowiem zobowiązanie do powrotu skarżącej naruszałoby jej prawo do życia rodzinnego lub prywatnego w rozumieniu przepisów Konwencji,

- art. 303 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, przez niewłaściwą, zawężającą wykładnię oraz błędne zastosowanie i uznanie, że w sytuacji cudzoziemki nie należy jej traktować jak małżonka obywatela polskiego tylko i wyłącznie dlatego, że zmarł, a skarżąca aktualnie ma status wdowy, pobierając z tego tytułu również rentę po zmarłym mężu,

- błędne ustalenie, że skarżąca mogła i powinna opuścić terytorium kraju w sytuacji nieposiadania przez skarżącą ważnego dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy, który to został zatrzymany przez organ administracji publicznej i na skutek skarg skarżącej został zwrócony co uniemożliwiło powrót do kraju pochodzenia, a także zawarcie związku małżeńskiego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przytoczyła także art. 7 i art. 77 k.p.a. w zakresie ustaleń dotyczących życia rodzinnego w Polsce.

Pismem z 14 grudnia 2020 r. skarżąca poinformowała o złożeniu wniosku o zarejestrowanie pobytu do Wojewody Wielkopolskiego oraz zawarciu w dniu 16 października 2020 r. związku małżeńskiego z J.S. i przyjęciu nazwiska męża. Do pisma dołączyła odpis zupełny aktu małżeństwa zawartego pomiędzy N.N. i J.S.

Pismem z 14 czerwca 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy Wojewody Wielkopolskiego (nr [...]) z wniosku N.S. z [...] października 2020 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, na okoliczność, że istnieją przesłanki ustawowe do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy skarżącej, jako małżonce obywatela polskiego. Do pisma dołączyła pismo Wojewody Wielkopolskiego z 23 grudnia 2020 r., z którego wynika, że skarżąca w 2020 r. złożyła wniosek dotyczący udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i decyzja w tej sprawie ma zostać podjęta do 21 czerwca 2021 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

1. Skarga kasacyjna zawiera uzasadnione podstawy.

2. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Uzasadnione zatem było wydanie zarządzenia w dniu 7 maja 2021 r. o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne na podstawie powyższego przepisu. W tej szczególnej sytuacji rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym było rozsądnym kompromisem pomiędzy prawem stron do jawnego rozpoznania sprawy, a prawem do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 Konstytucji RP) oraz zasadą proporcjonalności, z której wynika możliwość ograniczenia konstytucyjnych praw z uwagi na konieczność ochrony zdrowia.

3. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie koncentruje się wokół naruszenia przepisów postępowania polegającego na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w zakresie prowadzenia przez skarżącą życia rodzinnego w Polsce w rozumieniu art. 8 EKPC, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego i zobowiązania skarżącej do powrotu.

4. Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Polski, jeżeli zobowiązanie go do powrotu do kraju pochodzenia naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów EKPC (art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach). Oceniając istnienie życia rodzinnego skarżącej, Sąd pierwszej instancji przyjął, że orzekające w sprawie organy nie zakwestionowały faktu wspólnego pożycia skarżącej z J.S., ale uznały, że w realiach rozpoznawanej sprawy okoliczność ta nie uzasadnia udzielenia skarżącej zgody na pobyt ze względów humanitarnych.

5. Prowadzenie życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 EKPC obejmuje nie tylko związki prawnie sformalizowane, ale i związki faktyczne, tj. związki partnerskie, konkubinaty (wyroki ETPCz: sprawa Marckx przeciwko Belgii, wyrok z dnia 13 czerwca 1979 r. skarga nr 6833/74; sprawa Al-Nashif i inni przeciwko Bułgarii, wyrok z dnia 20 czerwca 2002 r. skarga nr 50963/99). Na gruncie art. 8 EKPC nie każdy związek emocjonalny może być utożsamiany z prowadzeniem życia rodzinnego, ale taki, który charakteryzuje się rzeczywistymi, bliskimi więziami osobistymi, prowadzące do pewnego stopnia zależności pomiędzy danymi osobami. Życie rodzinne powinno zostać uzewnętrznione i opierać się na zachowaniach lub postawach poddających się obiektywnej weryfikacji, świadczących o trwałości relacji. W ocenie życia rodzinnego istotne jest wzięcie pod uwagę faktu wspólnego zamieszkiwania, długości ich związku, czy partnerzy wykazali swoje przywiązanie do siebie przez m.in. posiadanie wspólnych dzieci lub w jakikolwiek inny sposób (wyrok ETPC z dnia 22 kwietnia 1997 r. w sprawie X, Y, i Z przeciwko Wielkiej Brytanii, skarga nr 21830/93).

6. Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł naruszenia przez organy art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 k.p.a. w zakresie ustalenia prowadzenia życia rodzinnego przez skarżącą na terytorium Polski. Organ w postępowaniu administracyjnym ma obowiązek z urzędu lub na wniosek podejmować wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przy czym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W rozpoznawanej sprawie zarówno organy administracji, jak i Sąd pierwszej instancji nie kwestionowały wspólnego pożycia skarżącej z J.S. od maja 2017 r. Podczas przesłuchań skarżącej i jej partnera, przeprowadzonych 15 listopada 2017 r. oboje deklarowali, że ich relacja faktyczna odpowiada relacji małżeńskiej. Skarżąca opiekowała się chorą matką partnera, jednakże nie otrzymywała z tego tytułu żadnego wynagrodzenia, co mogło świadczyć o przywiązaniu i silnej więzi uczuciowej łączącej ją z J.S. Sąd dostrzegając, że skarżąca zbyła udział w lokalu po zmarłym mężu nie odniósł się do faktu, że pieniądze za to otrzymane zainwestowała w dom swojego partnera. Zgodzić się należy, że względy ekonomiczne nie mogą mieć decydującego wpływu na przyznanie zgody na pobyt ze względów humanitarnych, ale fakt zainwestowania wszystkich oszczędności w dom partnera potwierdza trwałość wspólnego pożycia i istniejącą między partnerami silną więź. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, w szczególności wiek skarżącej (54 lata w dniu wydania decyzji odwoławczej), nietrafne było przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji jako kryterium istnienia życia rodzinnego nieposiadanie przez skarżącą z partnerem wspólnych dzieci. Sąd pierwszej instancji z jednej strony wskazuje, że okres dwóch lat trwałego związku (od maja 2017 r. – data wspólnego zamieszkania) do dnia wydania zaskarżonej decyzji ([...] czerwca 2019 r.) jest zbyt krótki, aby można było przyjąć, że między skarżącą a jej aktualnym partnerem wykształciły się na tyle silne relacje, aby rozłąka wywołała skutki nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym w świetle zasady proporcjonalności, a z drugiej natomiast zarzuca skarżącej, że mimo prawnej możliwości nie zdecydowała się dotychczas na zawarcie związku małżeńskiego. Sąd nie rozważył jednak przyczyn, które podawała skarżąca, które mogły utrudnić zawarcie związku małżeńskiego, ponieważ jej paszport znajdował się w toku postępowania w posiadaniu organu. Nie dał przy tym wiary deklaracjom skarżącej i jej partnera o planach zawarcia związku małżeńskiego – "jak tylko formalnie będzie to możliwe". Skarżąca zawarła związek małżeński z J.S. w dniu 16 października 2020 r., o czym poinformowała Sąd pismem z 14 grudnia 2020 r. W świetle powyższych rozbieżności w ocenie stanu faktycznego, za uzasadniony należy uznać również zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., który polegał na braku dopuszczenia przez Sąd pierwszej instancji dowodów dołączonych do skargi (dokumentacja z ZUS, akt notarialny sprzedaży udziałów w prawie własności nieruchomości po zmarłym mężu, faktury zakupu materiałów budowlanych na remont domu partnera ze środków pochodzących ze sprzedaży udziałów w nieruchomości po zmarłym mężu), które miały charakter uzupełniający i wyjaśniający wątpliwości dotyczące prowadzenia życia rodzinnego przez skarżącą i jej partnera, a które Sąd uznał za nieistotne. Dołączone do skargi oświadczenia świadków – sąsiadów skarżącej i jej partnera potwierdzały, że ich wspólne pożycia wypełnia definicję życia rodzinnego.

7. Za zasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Kontrola decyzji organu odwoławczego powinna była doprowadzić Sąd pierwszej instancji do wniosku, że co najmniej niewystarczająco zostało wyjaśnione prowadzenie życia rodzinnego w Polsce przez skarżącą w rozumieniu art. 8 EKPC. Zgodzić należy się przy tym z Sądem pierwszej instancji, że fakt bycia wdową po obywatelu Polski nie wypełnia przesłanki art. 303 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Z okoliczności rozpoznawanej sprawy, które ustalono w toku postepowania administracyjnego jednak wynika, że skarżąca prowadziła z partnerem wspólne pożycie (czego Sąd pierwszej instancji nie zakwestionował), łączyły ich więzi emocjonalne i uczuciowe, czego potwierdzeniem była gotowość opieki nad chorą matką partnera oraz zainwestowanie oszczędności w jego dom, dbałość o gospodarstwo, wspólne spędzanie czasu oraz uzewnętrznienie relacji w stosunkach społecznych. Długotrwałość wspólnego pożycia (2 lata) nie mogła przy tym stanowić przeważającej przesłanki do nieuznania tej więzi za rodzinną w rozumieniu art. 8 EKPC, bowiem nie jest to jedyne kryterium do oceny siły i trwałości związku, a kryterium pomocnicze, które należy brać pod uwagę wspólnie z innymi okolicznościami konkretnej sprawy administracyjnej. Zobowiązanie cudzoziemca do powrotu stanowi najdalej idący instrument niewątpliwie stanowiący ingerencję w życie prywatne lub rodzinne. Zobowiązanie cudzoziemki do powrotu do Rosji i zakaz ponownego wjazdu do Polski przez 6 miesięcy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wskazuje na nieproporcjonalną ingerencję w jej życie rodzinne.

8. Należało oddalić wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy prowadzonej przez Wojewodę Wielkopolskiego (znak: [...]) w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Akta administracyjne w tej sprawie nie mają wpływu na wynik postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu.

9. Z przytoczonych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, którą uwzględnił z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu w ten sposób, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku, a także fakt zawarcia w dniu 16 października 2020 r. związku małżeńskiego przez skarżącą z jej dotychczasowym partnerem. Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny zasądził w oparciu o art. 203 pkt 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania przed sądem pierwszej instancji orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 188 i art. 193 p.p.s.a.