Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1428/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.156 par.1 pkt1-7
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 40 ust. 1 i 2, art.40 ust.12 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącego kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...]r. obecnie skarżący M. O. wystąpił do Urzędu Miejskiego w L. o wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w L., na czas wykonywanych robót w dniach od [...]r. do [...]r., związanych z umieszczeniem rurociągu kanalizacyjnego.

Decyzją z dnia [...]r. Burmistrz L. zezwolił M. O. prowadzącemu działalność pod nazwą "A" na zajęcie pasa drogi gminnej o nr [...], ul. L. w L., w związku z robotami budowlano-kanalizacyjnymi tj. ułożenia w pasie drogi rurociągu PCV w dniach od [...]r. do [...]r. oraz ustalił jednorazową opłatę za zajęcie pasa drogowego w wysokości 750zł.

W dniu [...]r. przeprowadzono przegląd stanu i konstrukcji nawierzchni ul. [...], w trakcie którego stwierdzono odtworzenia drogi w pasie przekopu do kategorii KR1, nadto tymczasowe zasypanie wykopu do góry asfaltu z kruszywa kamiennego.

W dniu [...]r. dokonano komisyjnego odbioru zajętego odcinka pasa drogi ul. [...] ustalając, że ulica została odtworzona w podbudowie tłuczniowej, wymagane jednak były punktowe naprawy na przekopach przyłączy domowych. W protokole zamieszczono również informację, że po usunięciu usterek droga będzie się nadawała na okres zimowy.

W dniu [...]r. przeprowadzono kolejny komisyjny odbiór odcinka pasa drogowego ul. [...] w toku którego stwierdzono usunięcie usterek ujawnionych w poprzednich oględzin. Stwierdzono, że droga asfaltowa po przekopie wykonana w podbudowie kamiennej, brak asfaltu na długości około 250m.

Decyzją z dnia [...]r. Burmistrz L. na podstawie art. 40 ust. 4 i 12 ustawy o drogach publicznych, wymierzył "A" M. O. karę pieniężną na łączną kwotę w wysokości [...]zł, za przekroczenie terminu zajęcia określonego w decyzji zarządcy drogi i nie przywrócenie pasa dróg gminnych: ul. [...] oraz innych wymienionych w treści decyzji ulic, do poprzedniego stanu użyteczności w określonym w decyzjach terminie.

W wyniku wniesionego przez M. O. odwołania, SKO w C. decyzją z dnia [...]r., uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Decyzją z dnia [...]r. Burmistrz L. na podstawie art. 40 ust. 4 w zw. z ust.12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych wymierzył "A" M. O. karę pieniężną w wysokości [...]zł, w związku z przekroczeniem o 553 dni określonego terminu zajęcia pasa drogowego o powierzchni 30m2 drogi gminnej ul. [...] oraz nie przywrócenia przedmiotowego pasa drogi do stanu poprzedniego.

Odwołanie M. O. SKO w C. postanowieniem z dnia [...]r. pozostawiło bez rozpoznania, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarga na to postanowienie nie została wywiedziona.

Wnioskiem dnia [...]r. M. O. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej Burmistrza L. z dnia [...]r. W oparciu o art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. zarzucił, że: zaskarżona decyzja rażąco narusza przepisy prawa materialnego tj. art. 40 ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 40 ust. 4 w zw. z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, poprzez błędną wykładnię polegającą na ustaleniu, że podmiotem zajmującym pas drogowy w rozumieniu tego przepisu jest M. O. (we wniosku błędnie – O.) prowadzący działalność gospodarczą "A" oraz uznanie, że zezwolenie dotyczyło prowadzenia robót w pasie drogowym. Nadto zarzucił rażące naruszenie przepisów procesowych tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto wskazał, że decyzja została skierowana do osoby nie posiadającej legitymacji biernej, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że organ I instancji wydając decyzję nie wyjaśnił w jakim celu zajęto pas drogowy, a zdaniem skarżącego zezwolenie dotyczyło umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, co powinno skutkować odmiennym sposobem naliczania kary pieniężnej. Nadto organ nie wyjaśnił dlaczego przyjął, że M. O. jest podmiotem faktycznie zajmującym pas drogowy. Wskazał również na przekroczenie granic sprawy administracyjnej, która była określona datą upływu terminu, na jaki wydano zezwolenie oraz datą powtórnego komisyjnego odbioru ulicy, za który to okres mogła być naliczona kara.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza L. z dnia [...]r. stwierdzając, że nie podziela poglądu jakoby zezwolenie na zajęcie pasa drogowego dotyczyło w niniejszej sprawie przypadku umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury kanalizacyjnej, co potwierdza analiza treści wniosku z dnia [...]r., w szczególności punktu 5 wniosku oraz decyzja Burmistrza L. z dnia [...]r. Nadto wskazało, że gdyby przyjąć, iż zezwolenie odnosi się do umieszczenia w pasie drogowym urządzenia infrastruktury technicznej, organ administracji rozstrzygnąłby również o wysokości opłaty rocznej z tytułu ulokowania takiego urządzenia. Odnosząc się do okresu naliczenia kary Kolegium stwierdziło, że w wyniku uchylenia decyzji z dnia [...]r., postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary za bezprawne zajęcie pasa drogowego, nie zostało zakończone. W toku postępowania ustalono, że zajęcie pasa drogowego trwało nieprzerwanie do [...]r. i dlatego ta data został przyjęta do wyliczenia kary. Kolegium stwierdziło również, że M. O. działając w imieniu własnym wystąpił o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego i był podmiotem faktycznie zajmującym pas, tym samym posiadał legitymację bierną.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący M. O. wskazał, że SKO nie zajęło się kwestią celu zajęcia pasa drogowego, a wydana decyzja nie zawiera niezbędnych elementów uzasadnienia faktycznego i prawnego, a nadto, że SKO dokonało błędnej wykładni przepisów prawa materialnego w wyniku której uznało, że skarżący jest podmiotem zajmującym pas drogowy. Powtarzając jednocześnie w uzasadnieniu argumentację zawartą w treści wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza L.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazując, że wniosek M. O. z dnia [...]r., aczkolwiek sporządzony na formularzu zatytułowanym "Wniosek o wydanie decyzji na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej celem umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami ruchu drogowego" został wypełniony tylko w częściach dotyczących etapu wykonywania robót, a nie pozostawania tych urządzeń w pasie drogowym na czas nieokreślony. W szczególności wskazano na rodzaj robót: roboty budowlano-kanalizacyjne, wymiary powierzchni zajętych elementów pasa drogowego tj. jezdnia o długości 20 metrów, szerokości 1,5m, powierzchni 30m2. Wskazano termin zajęcia pasa drogowego tj. od dnia [...]r. do dnia [...]r.. Zgodnie z tymi danymi wydana została przez Burmistrza L. decyzja z dnia [...]r. udzielająca zezwolenia na zajęcie takiej właśnie powierzchni pasa drogowego. SKO wyjaśniło, że formularz wniosku został przygotowany przez organ I instancji w celu ujednolicenia i uwzględnienia dwóch stanów faktycznych zajęcia pasa drogowego. Gdyby przyjąć za skarżącym, że zezwolenie odnosi się do umieszczenia w pasie drogowym urządzenia infrastruktury technicznej, organ administracji rozstrzygnąłby również wysokość opłaty rocznej z tytułu ulokowania takiego urządzenia w pasie drogowym. Kolegium zgodziło się również ze stanowiskiem, że organ był uprawniony do naliczenia kary za okres do dnia [...]r., ponieważ postępowanie było cały czas w toku, z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Burmistrza L. z dnia [...]r. W ocenie Kolegium bezsporny jest również fakt, że M. O. był podmiotem faktycznie zajmującym pas drogowy, co oznacza, że decyzja o nałożeniu kary została skierowana do właściwego podmiotu.

Z rozstrzygnięciem SKO nie zgodził się M. O. i pismem z dnia [...]r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 106 § 5 p.p.s.a w zw. z art. 233 § 1 k.c., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów,

- art. 7 w zw. z art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i nie podjęciu wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy,

- art.107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji,

- art.156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, pomimo wystąpienia w sprawie rażącego naruszenia prawa,

- art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo istnienia wad dających podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza L .

Nadto zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 40 ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 40 ust. 4 w zw. z art. 40 ust.12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, poprzez błędne przyjęcie, że podmiotem zajmującym pas drogowy w rozumieniu przepisów ustawy jest M. O. oraz przyjęcia , że zezwolenie dotyczyło prowadzenia robót w pasie drogowym.

Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę SKO w C. podtrzymało stanowisko i argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji oraz wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zawarte w jej treści zarzuty okazały się skuteczne. Kontrolując zaskarżoną decyzję w aspekcie jej zgodności z prawem, jak nakazuje dyspozycja art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzją organu I instancji naruszają przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozważania prawne w niniejszej sprawie rozpocząć należy od krótkiej charakterystyki instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, z którą mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie. Instytucja ta uregulowana została przepisami art. 156 – 159 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn.- Dz. U. 2013r., poz. 267, dalej: "k.p.a.") i ma ona na celu usuwanie z obrotu prawnego ostatecznych decyzji administracyjnych i postanowień od których przysługiwało zażalenie w przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Podkreślenia też wymaga, że stanowi ono jeden z wyjątków od wynikającej z art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznej. Z tych też względów stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić tylko wówczas, gdy zostanie bezspornie ustalone wystąpienie jednej z ustawowych przyczyn nieważności. Organem właściwym do stwierdzenia nieważności jest zaś organ wyższego stopnia, poza przypadkami, gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze.

Mając na względzie powołane regulacje w pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie na to, że wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego, nastąpiło na wniosek M. O. Z treści tego wniosku wynikało, że firma "A" M. O. jest zarówno inwestorem jak i generalnym wykonawcą robót budowlanych. Skarżący M. O. nie wykazał, aby działał jako pełnomocnik innego podmiotu, jak również nie zaprzeczył, że ubiegał się o wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w L. przez jego firmę.

W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 40 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez Burmistrza L. ( tekst jedn.- Dz. U z 2007r., nr 19, poz.115 z późń. zm.), zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie to dotyczy m. in. prowadzenia robót w pasie drogowym. W myśl § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego – wydanego na podstawie art. 40 ust. 16 ustawy o drogach publicznych – wniosek do zarządcy drogi o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przed planowanym zajęciem składa zajmujący pas drogowy. Przepisy powołanego rozporządzenia regulują też wymogi wniosku wskazując, że powinien on m. in. zawierać imię i nazwisko oraz adres lub nazwę i siedzibę podmiotu występującego o zajęcie pasa drogowego (§ 1 ust. 2 pkt 1). Dodać należy, że oznaczenie podmiotu występującego o zajęcie pasa drogowego powinno też zostać określone w zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Przepisy ustawy o drogach publicznych jak i przepisy aktu wykonawczego do tej ustawy pozwalają więc na wyprowadzenie wniosku, że postępowanie w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego wszczyna się (na zasadzie przewidzianej art. 61 § 1 i § 3 kpa) na wniosek zajmującego pas drogowy, nie precyzując konkretnie, kim może być zajmujący pas drogowy.

Wobec tego, że ustawa i przepisy wykonawcze, nie określają kategorii osób uprawnionych do złożenia wniosku o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, to decyzja wydana na rzecz podmiotu, który złożył wniosek w tym zakresie i skierowana do niego, nie może być zakwalifikowana, jako skierowana do osoby nie będącej stroną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni przychyla się w tym zakresie do poglądu wyrażonego przez WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 21 września 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 555/11 (dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Jako nietrafne, należy uznać również stanowisko skarżącego, zgodnie z którym, zajęcie przez niego pasa drogi w celu położenia sieci kanalizacyjnej, należy traktować jako umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej, nie związanej z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego w rozumieniu art.40 ust.1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Sąd w pełni podziela argumentację zawartą w tym zakresie w zaskarżonej decyzji SKO w C., że zarówno z treści wniosku oraz decyzji udzielającej zezwolenia na zajęcie pasa jednoznacznie wynika, że dotyczą one zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, w celu prowadzenia robót w rozumieniu art. 40 ust.1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych.

Niezrozumiałym jest również odwoływanie się skarżącego do treści decyzji Burmistrza L. z dnia [...]r. w sytuacji, gdy została ona uchylona decyzją SKO w C. z dnia [...]r. i nie pozostaje juz w obiegu prawnym. Podobnie jak niezrozumiały jest zarzut naruszenia przez organy przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów Ustawy Kodeks cywilny.

Natomiast słuszny okazał się zarzut, błędnego przyjęcia przez Kolegium, że decyzja Burmistrza L. z dnia [...]r. nie narusza rażąco przepisu art.40 ust.12 ustawy o drogach publicznych pomimo, że wymierza karę za okres po zwolnieniu pasa drogowego przez skarżącego oraz za nie przywrócenie pasa drogi do stanu poprzedniego. Wskazać w tym miejscu należy, że w treści decyzji Burmistrza L. z dnia [...]r. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w L., w ust.2 pkt 4 zawarto definicję zwolnienia pasa drogowego. Zgodnie z tą definicją dzień podpisania protokołu, jest dniem zwolnienia pasa drogowego. Nie budzi zatem wątpliwości fakt i nie jest on również kwestionowany przez strony, że w dniu [...]r. dokonano komisyjnego odbioru zajętego odcinka pasa drogowego, w trakcie którego ujawniono usterki i wyznaczono kolejny termin odbioru na dzień [...]r. W tej dacie dokonano komisyjnego odbioru, stwierdzając usunięcie wcześniej ujawnionych usterek. Zatem należało przyjąć zgodnie z treścią decyzji wydanej przez Burmistrza L., że z dniem [...]r. nastąpiło formalne zwolnienie pasa drogowego. W tej sytuacji organ miał prawo wymierzyć karę na podstawie art.40 ust.12 pkt 2 w zw. z art.40 ust.4 ustawy o drogach publicznych za okres od momentu upływu terminu na jaki zostało wydane zezwolenie, do momentu faktycznego zwolnienia zajętego pasa drogi ul. [...]. Nie sposób zgodzić się również z argumentacją, że zastrzeżenia co do jakości wykonania nałożonych w decyzji na wykonawcę obowiązków, w zakresie przywrócenia pasa drogowego do poprzedniego stanu użyteczności, mogą decydować o tym, czy pas drogi jest faktycznie zajęty. Okoliczność ta nie może również stanowić podstawy do wymierzenia kary na podstawie art. 40 ust.12 ustawy o drogach publicznych, zatem wymierzenie kary w tym zakresie nastąpiło bez podstawy prawnej.

Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji przytoczyło słownikową definicję pojęcia "zajęcie" i pomimo to przyjęło, że pas drogi był cały czas zajęty, podczas gdy ze zdjęć załączonych do protokołu odbioru jednoznacznie wynika, że pas drogi jest wolny, co najwyżej można mieć wątpliwości, co do jakości znajdującej się tam nawierzchni, ale ta okoliczność nie powinna podlegać rozstrzygnięciu w ramach postępowania ustalającego karę za przekroczenie terminu określonego w zezwoleniu zarządcy drogi. Wskazać również należy, że ustawodawca dla potrzeb ustalenia należnej opłaty jak i wymierzenia kary, utożsamia "zajęcie" pasa drogowego z jego "zajmowaniem". Znaczy to, że "zajęcie pasa drogowego" - w rozumieniu art. 40 ustawy o drogach publicznych - nie ogranicza się do aktu zajęcia, jako jednorazowej czynności. Pod pojęciem "zajęcia pasa drogowego" rozumieć należy utrzymywanie stanu zajęcia. Tak więc karze - na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy - podlega utrzymywanie stanu polegającego na zajęciu, czyli zajmowanie pasa drogowego po upływie terminu zajęcia określonego w zezwoleniu. Sankcjonowane, w oparciu o przepis art. 40 ust. 12 ustawy, jest zajmowanie - jako utrzymujący się stan rzeczy

Związanie organu dyspozycją przepisu art. 40 ust. 12 ustawy uzależnione jest od stwierdzenia określonego przepisem stanu faktycznego, w konkretnym przypadku zajęcia pasa drogowego z przekroczeniem terminu określonego w zezwoleniu. Dokonując tego ustalenia organ nie bada więc przyczyny, dla której nastąpił stan nieakceptowalny przez obowiązujące przepisy, poza jego zainteresowaniem pozostaje również stopień winy strony przy zajęciu pasa drogowego, nie ma też możliwości miarkowania kary pieniężnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2008 r., II GSK 68/08, LEX nr 489107).

Jednocześnie przepisy ustawy o drogach publicznych nie zawierają regulacji zobowiązującej organ administracji do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, po upływie określonego w nim terminu, na który zezwolenie to zostało udzielone, ani decyzji o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego lub wezwania strony do usunięcia naruszeń lub nałożenia kary pieniężnej niezwłocznie po stwierdzeniu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia ( por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2012r., sygn. akt II GSK 302/11, LEX nr 1244639). Zatem fakt, że ustalony w decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogi termin upłynął w dniu [...]r., a komisyjny odbiór miał miejsce dopiero w dniach [...]r., nie zwalnia zajmującego pas drogi z odpowiedzialności z tego tytułu, a jedynie wskazuje okres zajęcia pasa drogi stanowiący podstawę do prawidłowego wyliczenia kary.

Skoro więc zezwolenie na zajęcie pasa drogowego ma charakter jednorazowy, wydawane jest na określony w decyzji okres i ma charakter czasowy, to z upływem ostatniego dnia zezwolenia zajmujący pasa drogi jest zobowiązany do jego zwolnienia pod rygorem nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu. Ponadto upływ okresu, na który zezwolenie zostało udzielone skutkuje tym, że dalsze legalne zajmowanie pasa drogi i wykonywanie tam prac jest możliwe tylko w oparciu o nową decyzję zezwalającą na zajęcie pasa drogowego.

Podkreślenia wymaga także, iż wymierzanie kar pieniężnych należy postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara jest skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt P 19/06). W świetle tak zdefiniowanej istoty kary administracyjnej przyjąć należy, że okoliczności faktyczne, które mają uzasadniać wymierzenie stosownej kary administracyjnej, muszą zostać ustalone w sposób nie budzący wątpliwości (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 786/11 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 marca 2012r., sygn. akt III SA/Po 73/12, LEX nr 1139337).

W ocenie Sądu takie działanie organu, tj. wydanie decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej w związku z przekroczeniem terminu zajęcia pasa drogi określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, za okres czasu po zwolnieniu pasa zgodnie z decyzją organu, uznać należy za rażąco naruszające prawo w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa ( por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2013r., sygn. akt I OSK 1683/11, LEX nr 1356965) .

Powyższe ustalenia w ocenie Sądu świadczą o naruszeniu przez SKO w C. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. To bowiem na organach administracji - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - spoczywa obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego celem prawidłowego ustalenia okoliczności sprawy istotnych z punktu widzenia przepisów przewidujących stwierdzenie nieważności decyzji, a dokonana ocena materiału dowodowego i poczynione na jego podstawie ustalenia oraz ich ocena prawna winny znajdować pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Organy winny również szczegółowo odnieść się do zarzutów i twierdzeń podnoszonych przez stronę w toku postępowania administracyjnego, co jest istotne nie tylko z punktu widzenia zasady prawdy obiektywnej, mającej na celu wszechstronne wyjaśnienie okoliczności sprawy (art. 7 k.p.a.), ale także zasady przekonywania(art. 11 k.p.a.).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz.270, z późń. zm.), uznając, że opisane wady postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy.

O kosztach orzeczono w myśl art. 200 cyt. aktu, a orzeczenie zawarte w pkt 2 sentencji wyroku ma umocowanie w art. 152 tej ustawy.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych wyżej rozważań.