Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1010/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2a pkt 1  lit. d
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: par. 45 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 393
law: Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca), Protokolant: Specjalista Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I, na rozprawie w dniu 22 lipca 2020 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] 2019 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r.: I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Strony skarżącej kwotę: 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. S. (dalej jako: Podatnik, Strona Skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej jako: SKO, Organ II instancji) nr [...] z [...] 2019 r., którą utrzymana została w mocy decyzja Burmistrza L. (dalej jako Burmistrz, Organ I instancji) z [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości łącznego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego za 2018 r ustalonego prawomocną decyzją Burmistrza z [...] 2018 r. nr [...] Organ I instancji w decyzji z dnia [...] 2018 r. dokonał wymiaru podatku w kwocie: 8.823,00 zł, na która składały się zobowiązania w:

– podatku rolnym: 0,00 zł;

– podatku leśnym: 3,00 zł (działki gruntu nr 240/1 i 240/2 o pow. 0,08 ha x 43,3532 zł/ha)

– podatku od nieruchomości: 8.820,00 zł (budynki pozostałe o pow. 934,00 m2 x 7,62 zł = 7.117,08 zł; grunty pozostałe o pow. 4.257 m2 x 0,40 zł = 1.702,80 zł)

Zmiana wymiaru podatku decyzją z dnia 25.03.2019 r obniżyła łączne zobowiązanie do kwoty: 7.753,00 zł, uwzględniającej:

– podatek rolny: 0,00 zł;

– podatek leśny: 3,00 zł;

– podatek od nieruchomości: 7.750,00 zł (budynki pozostałe o pow. 934,00 m2 - za okres 01.01-31.10.2018 r x 7,62 zł = 5.930,90; za okres 01.11-31.12.2018 r. x 0,75 zł = 116,75 zł; grunty pozostałe o pow. 4.257 m2 x 0,40 zł = 1.702,80 zł)

Postępowanie, w wyniku którego obniżono Stronie wymiar podatku od nieruchomości, zostało wszczęte przez Burmistrza z uwagi na wpływ od Starosty K. zawiadomienia z 15 października 2018 r. o zmianie danych ewidencji gruntów i budynków z uwagi na decyzję tegoż Starosty K. z [...] 2018 r. nr [...] , w której dokonano zmian danych ewidencji działek i budynków. Zmiany te polegały na wykreśleniu części działki [...] o pow. 4.257 m2 sklasyfikowanej jako inne tereny zabudowane i wpisaniu w to miejsce klasyfikacji tereny mieszkaniowe jak również przez wykreślenie 2 budynków o klasyfikacji pozostałe budynki niemieszkalne i wpisaniu w to miejsce dwóch budynków: wielorodzinnego i jednorodzinnego - oba o klasyfikacji mieszkalne. Spowodowało to obniżenie wymiaru podatku od nieruchomości w sposób przedstawiony powyżej.

Strona nie zgodziła się z decyzją Burmistrza zmieniającą Jego decyzję ostateczną w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 r. i złożyła od niej odwołanie podnosząc błędne ustalenie daty początkowej tj. 15.10.2018 r. obowiązywania zmienionych stawek podatku, w związku ze zmianą klasyfikacji gruntu i budynków. Zdaniem Podatnika dokonana z urzędu zmiana klasyfikacji koryguje błąd w zapisach ewidencji gruntów i budynków powstały w 2004 r., który od 2011 r. spowodował błędne rozliczenie.

W wyniku rozpoznania odwołania SKO swoją decyzją z dnia [...] 2019 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza uznając, że zmiana (aktualizacja) danych ewidencji gruntów i budynków w dniu 15.10.2018 r. w oparciu o decyzję Starosty K. odnosi skutek na przyszłość tzn. wpływa na wysokość stawek i zobowiązania od listopada 2018 r.

Na rozstrzygnięcie SKO Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania celem ustalenia daty obowiązywania korekty błędu wskazanej w decyzji Starosty K.. Zdaniem Skarżącej korekta dotyczy błędu powstałego 9 września 204 r. i ma skutek ex tunc albo na tą datę albo na datę wpisania do kartoteki budynków kwalifikacji jako budynków niemieszkalnych tj. na rok 2011. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie wskazując że jakkolwiek Starosta eliminował błędne dane ewidencyjne gruntu i budynków, to zmiany wprowadził 15 października 2018 r. W żadnym miejscu decyzji Starosty K. nie wskazano natomiast, że dane uprzednie (zmieniane) należy uważać za niebyłe. Organ II instancji wskazał również przykłady z orzecznictwa sądów administracyjnych, które jego zdaniem przemawiają za stanowiskiem organów obu instancji. W dniu 29.06.2020 r. do Sądu wpłynęło pismo Skarżącej, w którym sformułowała wniosek o przesłuchanie świadka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017, poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co do zasady nie prowadzi się postępowania dowodowego. Wyjątek w tym zakresie przewiduje art. 106 § 3 p.p.s.a., dający do rozważenia sądowi administracyjnemu możliwość przeprowadzenia dowodu, ale wyłącznie z dokumentu i tylko w przypadku, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Odnosząc się do wniosku Skarżącej o przesłuchanie świadka to dowód taki w kontekście zakresu postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym w powołanym art. 106 § 3 nie mógł zostać uwzględniony

Podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji jest natomiast błędne zdaniem składu orzekającego stanowisko SKO, iż aktualizacja danych ewidencyjnych wywołuje wyłącznie skutki na przyszłość. W dotychczasowym orzecznictwie, odwołującym się do art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.) – dalej jako u.p.g.k., Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 14 czerwca 2013 r., II FSK 1950/11; 11 lipca 2012 r., II FSK 2632/10; 20 czerwca 2012 r., II FSK 2511/10; 5 listopada 2009 r., II FSK 836/08; 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07; 12 marca 2009 r., II FSK 49/08; 2 kwietnia 2009 r., II FSK 1949/07 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo). Innymi słowy, dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków są dla organów podatkowych wiążące i mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 o.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ustalenia oparte o treść tych dokumentów urzędowych stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Podważenie tych danych bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione, jako uprawnione do tych działań w treści przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz wydanego na jego podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2019, poz. poz. 393) – dalej jako rozporządzenie. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 2013 r., II FSK 1928/11 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie SKO powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wywodzi, że datą zmiany treści ewidencji jest data określona w zawiadomieniu o wprowadzeniu zmian. Dopiero z tą datą - dokonania zmiany w ewidencji - określone grunty i budynki zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. Jak wskazuje się w judykaturze, nawet jeśli ujawnianie zmian w ewidencji gruntów i budynków wiąże się z opóźnieniem, czy opieszałością organu prowadzącego dany rejestr, nie może to stanowić podstawy do kwestionowania danych, na które wskazuje art. 21 ust. 1 u.p.g.k. (wyrok NSA z 28 marca 2014 r., II FSK 950/12; CBOSA).

Tymczasem skład orzekający w rozpoznawanej sprawie stoi na stanowisku, że jakkolwiek przepisy dotyczące ewidencji gruntów i budynków nie zawierają odrębnego trybu weryfikacji wadliwych wpisów w tej ewidencji poza/obok aktualizacji operatu ewidencyjnego to w przypadku eliminowania danych błędnych owa aktualizacja nie ma wyłącznie skutku na przyszłość. Sąd podziela tym samym stanowisko zawarte w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2018 r. o sygn. akt I OSK 1554/17 (CBOS), że:

"... aktualizacja operatu ewidencyjnego ma na celu zarówno zastąpienie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym, lub obowiązującymi standardami technicznymi, ujawnienie nowych danych ewidencyjnych, jak również wyeliminowanie danych błędnych.

(...)

... art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Zaś § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków określa, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: wyeliminowania danych błędnych. Jednym słowem aktualizacja operatu ewidencyjnego dokonywana jest nie tylko w celu ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, ale aktualizacja może również mieć miejsce w przypadku wykrycia błędnych informacji, wówczas celem aktualizacji jest wyeliminowanie danych błędnych."

Mając powyższe na uwadze Sąd uznaje, że postępowania aktualizacyjne, o którym mowa w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) u.p.g.k. nie jest postępowaniem jednorodnym lecz obejmuje oprócz ujawnienia nowych danych ewidencyjnych również postępowanie, którego celem jest wyeliminowanie danych błędnych. W konsekwencji w zależności, czy chodzie o dane błędne - czy też nowe, różne są zakresy czasowe obowiązywania zaktualizowanych danych ewidencyjnych. Wyeliminowanie wpisów wadliwych, dokonanych bez podstawy prawnej, w sposób sprzeczny z rzeczywistym stanem faktycznym nie wywołuje zdaniem Sądu skutków jedynie na przyszłość (ex nunc), od daty wprowadzenia nowych zapisów w ewidencji. Przyjęcie skuteczności dla takich wpisów korygujących od dnia ich wprowadzenia, jak zasadnie przyjął to Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie w wyroku z 28 sierpnia 2018 r. o sygn. akt I SA/Lu 375/18 (CBOSA):

"... oznaczałoby usankcjonowanie z perspektywy prawnopodatkowej ewidentnie wadliwych zapisów w ewidencji gruntów i budynków, wprowadzonych bez podstawy prawnej. W efekcie, to na skarżącego, jako podatnika spadałyby skutki prawne ewidentnie wadliwych wpisów w ewidencji, taka sytuacja nie może być zaakceptowana w państwie prawa."

Dlatego też mając na uwadze treść i cel decyzji Starosty K . z [...] 2018 r. nr [...] , w której orzekł:

"dokonać z urzędu aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków (...) celem wyeliminowania danych błędnych (§ 45 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U z 2016r., poz. 1034 ze zm.)."

Sąd uznaje za uzasadniony zarzut skargi o wadliwym przyjęciu przez SKO interwału czasowego obowiązywania skutków aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków dokonanym w oparciu o wymienioną decyzję Starosty K. z dnia [...] 2018 r. Wadliwa interpretacja art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) u.p.g.k. i § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rzutuje wprost na wymiar podatku Skarżącej utrzymany decyzją SKO. Mając to na uwadze Sąd uznał, że stwierdzone naruszenie przepisów wskazanych w zdaniu poprzednim odzwierciedla wadą o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. zobowiązującą Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji Organu II instancji.

W ponownie prowadzonym postępowaniu należy rozważyć, jakie skutki i od jakiego momentu wywołuje decyzja Starosty K. z [...] 2018 r., uwzględniając w tym zakresie rozważania Sądu poczynione w niniejszym wyroku. Co do powoływanej przez SKO daty 15 października 2018 r. i przypisywanego jej znaczenia, że aktualizacji dokonano z tą właśnie datą, to należałoby rozważyć, czy nie jest ona związana raczej z uprawomocnieniem się decyzji Starosty w przedmiocie zmian w ewidencji, skoro decyzja ta została wydana 24 września 2018 r. i stronom, przysługiwało prawo wniesienia od niej odwołania (w terminie 14 dni od jej doręczenia).

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. uwzględniając wartość wpisu od skargi.