Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 30/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2011-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37a ust. 1, ust. 4  i ust. 7.
journal: Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
law: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi R. J. i J. J. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość nabytą z mocy prawa przez Skarb Państwa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), oraz art. 37a ust. 1 i 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"" (Dz.U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) oraz art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Kluczborskiego z [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod infrastrukturę kolejową, nabytą z mocy prawa przez Skarbu Państwa, oznaczoną jako działki nr A. i B. z k.m. [...], o łącznej powierzchni 0,1105 ha, położone w K..

Zaskarżoną decyzję podjęto na podstawie następującego stanu faktycznego:

Pismem z dnia 16 marca 2009 r., które wpłynęło do organu w dniu 23 marca 2009 r., R. J. i J. J. wnieśli do Starosty Kluczborskiego o przyznanie odszkodowania w wysokości 77000zł z tytułu przejęcia na własność Skarbu Państwa z mocy prawa, własności nieruchomości zajętej przez PKP, a opisanej w KW [...]. Wnioskodawcy podkreślili, że postępowanie o wypłatę odszkodowania toczy się bez ich udziału, chociaż w dacie 1 czerwca 2003 r. byli właścicielami przejętej nieruchomości.

Starosta Kluczborski decyzją z dnia [...], Nr [...] działając na podstawie art. 37a ust. 1 i 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) art. 128, art. 129 ust. 5 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a. orzekł o odmowie ustalenia i wypłacenia odszkodowania za przejętą z dniem 1 czerwca 2003 r. na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w obrębie miasta K., o nr ewid. A. o powierzchni 0,0688ha i nr ewid. B. o powierzchni 0,0417 ha, co zostało stwierdzone decyzją Wojewody Opolskiego z dnia 26 lutego 2007 r., Nr [...]

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że R. i J. J. zwrócili się o wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod infrastrukturę kolejową. Działki nr ewid. A. i B. stały się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa oraz przedmiotem użytkowania wieczystego PKP, co zostało stwierdzone decyzją Wojewody Opolskiego z dnia 26 lutego 2007 r., Nr [...] Podkreślał organ, że o wypłatę odszkodowania za w/w nieruchomość zwróciła się także córka wnioskodawców – M. J. i w tej sprawie została wydana w dniu 27 lutego 2008 r. decyzja ustalająca i przyznająca jej odszkodowanie, która w wyniku wniesienia odwołania została decyzją Wojewody Opolskiego z dnia 30 grudnia 2008 r. uchylona. Decyzja Wojewody Opolskiego została natomiast uchylona wyrokiem WSA w Opolu. Dalej uzasadniał organ, że w świetle art. 37a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" za uprawnionych do odszkodowania uznać należało J. i R. J.. Odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości było ustalane i wypłacane na wniosek dotychczasowego właściciela nieruchomości złożony do Starosty w okresie od 1 czerwca 2003 r. do 31 grudnia 2007 r. Po upływie tego terminu roszczenie o odszkodowanie nie przysługiwało. Wskazując na powyższe organ podniósł, że wnioskodawcy wniosek o wypłatę odszkodowania złożyli w dniu 23 marca 2009 r., a więc po upływie terminu i stąd też niemożliwym było uwzględnienie wniosku.

Od decyzji tej odwołali się R. i J. J., wnosząc o jej uchylenie, ustalenie i wypłatę odszkodowania za przejętą nieruchomość. W uzasadnieniu podnieśli, że Starosta Kluczborski nie zastosował się do decyzji Wojewody Opolskiego i nie podjął czynności zmierzających do wypłaty odszkodowania im lub ich córce. Zarzucali, że niejednokrotnie zostali wprowadzeni w błąd zarówno przez Starostę Kluczborskiego, jak i Wojewodę w kwestii, kto jest właścicielem wywłaszczonej nieruchomości i kto jest uprawniony do otrzymania odszkodowania, co doprowadziło do sytuacji, że decyzjami organów odmówiono wypłaty odszkodowania zarówno im, jak i ich córce, na którą przenieśli własność nieruchomości.

Wojewoda Opolski zaskarżoną decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytaczając poczynione przez organ I instancji ustalenia stanu faktycznego i podzielając jego stanowisko stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podnosił organ odwoławczy, iż zgodnie z art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP S.A., niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP S.A. stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7. W myśl zaś ust. 7 tego artykułu odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości wypłacane jest, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony do starosty w okresie od 1 czerwca 2003 r. do 31 grudnia 2007 r. Po upływie tego okresu roszczenie nie przysługuje. Argumentował dalej organ, że pod pojęciem dotychczasowego właściciela należy rozumieć osobę wpisaną w księdze wieczystej, zbiorze dokumentów lub dokumentach, jeżeli tytuł własności wynika z tych dokumentów. Za osobę uprawnioną do żądania odszkodowania można uznać również następców prawnych tych osób lub podmiotów, którym przysługiwał tytuł własności nieruchomości najpóźniej w dniu 31 marca 2003 r. Podkreślał organ, że osobą wywłaszczoną w niniejszej sprawie są J. i R. J. we wspólności ustawowej, gdyż to oni na dzień 31 maja 2003 r. ujawnieni byli w księdze wieczystej jako właściciele działki nr A. i B. o łącznej powierzchni 0,1105 ha. Zdaniem organu II instancji, umowa darowizny z dnia 9 września 2003 r. na podstawie, której M. J. miała nabyć własność przedmiotowej nieruchomości, jest bezskuteczna, gdyż w tym dniu darczyńcy nie byli właścicielami darowanej nieruchomości.

Z treścią powyższego rozstrzygnięcia nie zgodzili się R. J. i J. J.. W wywiedzionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i wypłatę odszkodowania za przejętą nieruchomość przez Skarb Państwa. W uzasadnieniu skargi przedstawili przebieg postępowania administracyjnego oraz podali, że Starosta nie zawiadomił ich oraz nie wydał w terminie decyzji powiadamiających ich o wywłaszczeniu, a także nie zareagował na akt darowizny. Zarzucili organowi I instancji naruszenie art. 35 K.p.a. poprzez dopuszczenie się rażącej zwłoki w wydaniu decyzji stwierdzającej przejście z mocy prawa własności ich nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, wszczynając postępowanie z urzędu w tym zakresie dopiero w dniu 4 lutego 2007 r., czym uniemożliwił dotychczasowym właścicielom zgłoszenie odszkodowania w ustawowym terminie, a także art. 9 K.p.a. poprzez niepoinformowanie dotychczasowych właścicieli nieruchomości o prawie do złożenia wniosku o odszkodowanie za wywłaszczoną z mocy prawa nieruchomość. W dalszym ciągu akcentowali, że odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nie otrzymali ani oni, ani ich córka.

Wojewoda Opolski w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wspomnianej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270. zwanej dalej P.p.s.a.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 w/w ustawy).

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Legalność decyzji, aktów prawa miejscowego, aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 P.p.s.a) bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym. Godzi się stwierdzić także, iż sąd administracyjny nie jest uprawniony, ani też władny do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych, a przy orzekaniu nie uwzględnia zasad współżycia społecznego, ani też nie bierze pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej.

Przeprowadzona w wyżej wskazany sposób kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż odpowiada ona prawu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe." (Dz.U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Art. 37a ust. 1 ustawy stanowi, że grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP SA, niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP SA stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7. Nabycie praw potwierdza wojewoda w drodze decyzji (ust. 4 art. 37 a ustawy). Jednocześnie ustęp 7 art. 37 a ustawy przewidywał, że odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym PKP SA lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat.

Jak wynika zatem z ust. 7 przepisu art. 37a ustawy, postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 1 może zostać wszczęte i toczy się wyłącznie na wniosek dotychczasowego właściciela nieruchomości, czyli na żądanie strony uprawnionej do uzyskania odszkodowania. Wniosek taki winien zostać złożony w określonym w tym przepisie terminie. Ustawodawca ograniczył w czasie możliwość złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania, ustalając termin do jego złożenia na okres pomiędzy dniem 1 czerwca 2003 r., a 31 grudnia 2007 r. Zachowanie, zatem powyższego terminu warunkuje możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku. Po jego upływie roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania nie może być dochodzone. Zasadnicze, więc znaczenie w niniejszej sprawie ma określenie charakteru prawnego terminu zawartego w przepisie art. 37a ust. 7 ustawy.

Przy określeniu charakteru prawnego terminów należy uwzględnić, cel dla jakiego termin ten został ustanowiony. Do terminów procesowych mają zastosowanie przepisy art. 57 i nast. K.p.a. Przepisy art. 57 K.p.a. nie mają natomiast zastosowania do terminów materialnoprawnych (por. Andrzej Wróbel [w] A. Wróbel, M. Jaśkowska "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków 2005, s. 389). Zakwalifikowanie określonego terminu do terminów materialnych, czy procesowych powinno być oparte na kryterium zamieszczenia normy prawnej, wyznaczającej termin, w ustawie materialnej lub procesowej. W kwestiach wątpliwych winien być oceniany skutek prawny uchybienia terminu. Przesądzające jest to, czy uchybienie terminu wyłącza powstanie skutku materialnoprawnego, czy ogranicza się jedynie do bezskuteczności procesowej czynności, która tylko w następstwie może wpłynąć na sytuację materialnoprawną jednostki (por. B. Adamiak [w] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 327 - 328). Wyłączenie powstania skutku materialnoprawnego oznacza, że w razie uchybienia terminu materialnego następuje wygaśnięcie praw o charakterze materialnym.

Oceniany termin z art. 37 a ust. 7 ustawy określa ramy czasowe, w których wywłaszczony podmiot może wnieść roszczenie (żądanie) wypłaty odszkodowania za nieruchomość, która przeszła z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa. Ustawodawca ustalił w analizowanym przepisie w sposób ścisły i jednoznaczny termin dla dochodzenia przysługujących dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości roszczeń w postaci odszkodowania na podstawie przepisów prawa materialnego – ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603). Uchybienie temu terminowi uniemożliwia wnioskodawcy - na skutek upływu czasu - skuteczne dochodzenie żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania. Mając zatem powyższe na uwadze stwierdzić należy, że taką funkcję spełniają terminy prawa materialnego, po upływie których roszczenie (żądanie) wygasa (prekluzja) bądź staje się niezaskarżalne (przedawnienie). Co więcej istota terminów prawa materialnego polega na określeniu, w jakim czasie uprawniony podmiot może wystąpić z wnioskiem (roszczeniem) materialnoprawnym. Jedną z cech, bowiem terminów prawa materialnego jest przerwanie ich biegu przez dokonanie czynności prawnej przed organem (w szczególności złożenia wniosku) w celu dochodzenia roszczenia. Wprawdzie dochodzenie roszczeń następuje w wyniku dokonania przez zainteresowanego czynności procesowej, jaką stanowi złożenie wniosku, ale z tego faktu nie można wyprowadzić wniosku, iż skoro dochodzenie roszczenia połączone jest z koniecznością dokonania stosownej czynności procesowej, przewidziany w ustawie termin dla dochodzenia tego roszczenia jest terminem prawa procesowego. Terminy procesowe dotyczą dokonywania czynności procesowych, ale tylko takich czynności, które stają się aktualne już w toku postępowania, nie dotyczą natomiast złożenia wniosku, który wszczyna postępowanie administracyjne. O charakterze materialnoprawnym, czy procesowym konkretnego przepisu decyduje więc, jego treść i wynikająca z niej funkcja, którą przepis ten ma spełniać, oraz jego istota. Powyższe uprawnia, zatem stwierdzenie, że przepis art. 37a ust. 4 ustawy ma charakter materialnoprawny, ze skutkiem w postaci wygaśnięcia prawa, pomimo, że nie stwierdza on wprost, tak jak to ma miejsce w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), że roszczenie zgłaszającego wygasa z dniem upływu terminu do wniesienia zgłoszenia. Niedochowanie terminu do zgłoszenia żądania w zakresie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oznacza więc, że następuje utrata możliwości skutecznego jego dochodzenia przez stronę.

Reasumując, przyjąć należy, że przesłanką sine qua non warunkującą skuteczność zgłoszenia roszczenia o wypłatę odszkodowania jest zachowanie terminu z art. 37a ust. 7 ustawy. Dla ustalenia daty złożenia wniosku konieczne jest określenie procesowej formy zgłoszenia żądania, a w związku z tym ocenienie skuteczności tej wypowiedzi wnioskodawcy, na podstawie norm regulujących taką formę komunikowania się strony z organem. W tym zakresie skład orzekający identyfikuje się z poglądem, według którego dopiero złożenie wniosku o wypłatę odszkodowania wszczyna postępowanie administracyjne. Datą dokonania zgłoszenia żądania jest, w myśl art. 61 § 3 K.p.a., dzień doręczenia wniosku organowi, co w niniejszej sprawie nastąpiło po raz pierwszy w dniu 23 marca 2009 r. Dopiero zatem ten wniosek współwłaścicieli nieruchomości (na dzień 31 maja 2003 r.) o przyznanie odszkodowania, o którym mowa w art. 37a ust. 7 zdanie pierwsze ustawy z dnia 8 września 2000 r., jak każdy wniosek, czyli pismo strony skierowane do organu administracji, zawierający żądanie wydania określonej decyzji, wszczyna postępowanie administracyjne. To pismo (wniosek współwłaścicieli – małżonków R. i J. J.) wszczęło na ich żądanie postępowanie administracyjne i jest w tej sytuacji czynnością procesową, która podlega właściwym w tym zakresie przepisom - czyli Kodeksowi postępowania administracyjnego. Zgłoszenie wniosku przez inny podmiot (osobę) o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, chociażby dotyczył on tej samej nieruchomości, nie oznacza, że skarżący stali się stronami tamtego postępowania.

Oceniając, zatem zachowanie terminu zgłoszenia żądania przez skarżących (figurujących na dzień 31 maja 2003 r. w księdze wieczystej jako współwłaściciele nieruchomości) przypomnieć należy, iż pismo zawierające zgłoszenie takiego roszczenia wpłynęło do Starosty Kluczborskiego w dniu 23 marca 2009 r. Skuteczność zgłoszenia tego wniosku o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość zależy m.in. od oceny zachowania terminu określonego w art. 37a ust. 7 ustawy. Jak już wskazano wyżej przepis art. 37a ust. 7 ustawy przewiduje, jako skutek niedochowania terminu z ustawy, że roszczenie o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość nie przysługuje z dniem upływu terminu do wniesienia tego żądania to jest z dniem 31 grudnia 2007 r. Powyższe oznacza zatem, że roszczenie nie może być dochodzone, a więc wygasa. Taki sposób usytuowania przesłanki zachowania terminu określa jej materialny charakter. Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek prawny w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Złożenie, więc przez skarżących wniosku o odszkodowanie po dniu 31 grudnia 2007 r. oznacza tym samym niemożność rozpatrzenia sprawy w zakresie ustalenia i wypłaty odszkodowania.

Na marginesie zauważyć należy także, że decyzja, o jakiej mowa w art. 37a ust. 4 i 5 ustawy, a która stwierdza nabycie prawa własności nieruchomości z mocy prawa przez Skarb Państwa, ma jedynie charakter deklaratoryjny. Fakt, że dopiero na podstawie tej decyzji właściciel, czyli Skarb Państwa może skutecznie żądać ujawnienia swojego prawa w księdze wieczystej nie powoduje, że nabycie przez ten uprawniony podmiot z dniem 1 czerwca 2003 r. nieruchomości zajętej pod infrastrukturę kolejową, nie nastąpiło (por. podobnie wyrok NSA z 2 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 260/08; LEX nr 515991 – dotyczące art. 73 ust. 4 ustawy - z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.). Ustawodawca w sposób jednoznaczny wskazał w art. 37a ust. 6 ustawy, że ostateczna decyzja, o której mowa w ust. 4, stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności Skarbu Państwa i prawa użytkowania wieczystego PKP S.A. Nadto z przepisu art. 37 a ust. 7 ustawy nie można wyprowadzić wniosku, że dla warunku skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w art. 37a ust. 1 ustawy, wymagane jest dołączenia takiej decyzji stwierdzającej przejście z mocy prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa już do wniosku o wypłatę odszkodowania. Deklaratoryjna decyzja Wojewody, stwierdzająca nabycie własności ex lege (z mocy prawa), o której stanowi art. 37 ust. 4 i 5 ustawy, jest więc wyłącznie dokumentem stanowiącym podstawę wpisu tego prawa do księgi wieczystej i oznacza, że decyzja ostateczna stanowi wyłączny dowód nabycia własności.

Odnosząc się do zarzutu skargi związanego z naruszeniem przez organy procedujące w niniejszej sprawie art. 9 K.p.a stwierdzić należy, że przepis art. 9 K.p.a. nakłada na organ obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Jednakże organy administracyjne nie mogą występować w roli doradcy strony, kompleksowo informującego stronę o wszelkich aspektach podejmowanych lub wymagających podjęcia działań i czynności, w tym konieczności złożenia wniosku wszczynającego postępowanie w określonym w ustawie terminie.

W świetle powyższego na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.