Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 273/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Protokolant Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w dniu 16 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 23 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

3 I SA/Gd 273/03

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 13.12.1995 r. Komisariat Policji w [...] wyłączył z akt sprawy karnej nr [...] i przekazał do odrębnego postępowania celnego w Urzędzie Celnym [...] materiały dotyczące sprawy przywozu przez pana W. S. firma "A" na polski obszar celny butów pochodzenia zagranicznego, z podejrzeniem, iż przywóz dokonywany był z ominięciem obowiązków celnych. W postępowaniu karnym zabezpieczono 181 par obuwia oraz zagraniczne faktury zakupu 3233 par butów.

Pismem z dnia 17.10.1996 r. Dyrektor Urzędu Celnego [...] poinformował pana W. S. o wszczętym postępowaniu celnym i wezwał do przedłożenia dokumentów celnych, dotyczących odpraw celnych ww. butów.

Z uwagi na fakt, że pan W. S. nie przedłożył dokumentów potwierdzających odprawę celną ostateczną towaru przez polskie organy celne, Dyrektor Urzędu Celnego [...] decyzją z dnia 15.07.1997 r. wymierzył cło zgodnie z art. 23 ust. 2 Prawa celnego oraz obliczył podatek przyjmując stan prawny z dnia ujawnienia faktur zakupu towaru, tj. 27.09.1996 r.

Decyzją z dnia 30 VIII 1999 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy uznając, że firma "A" W. S. wprowadziła na polski obszar celny 3233 pary obuwia pochodzenia zagranicznego, bez dokonania zgłoszenia towaru do odprawy celnej i bez uiszczenia stosownych, zgodnie z art. 4 ust. 1 Prawa celnego opłat celnych oraz wymaganych na podstawie odrębnych przepisów należności podatkowych.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi pana W. S. wyroku z dnia 15 IX 2002 r. uchylił decyzję organu II instancji i orzekł o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu wskazano, że skarżący w toku postępowania, w szczególności w złożonym odwołaniu nie kwestionował ustalonego przez organ I instancji faktu zakupu butów w W. Nie zostało podważone ustalenie, że przedmiotem transakcji było 3240 par butów. Wbrew zarzutowi skargi brak podstaw do stwierdzenia, że nie uwzględniono, iż 130-150 par butów znalezionych w mieszkaniu skarżącego należało do jego ojca. Podstawę ustaleń stanowiły dokumenty handlowe, w których jako nabywcę wskazano pana W. S. Z akt sprawy wynika, że ojciec skarżącego nabywał buty z innych źródeł, brak więc podstaw do rachunkowego odliczenia z ilości obuwia zakupionego przez skarżącego ilości butów zakupionych od osób trzecich przez jego ojca. Skarżący wskazywał jedynie, że dokonał sprzedaży tego towaru na terenie W., nie wprowadzając butów na polski obszar celny.

Organ II instancji zasadnie powołał przepis art. 46a ust. 2 ustawy Prawo celne dla wykazania, że stanowi on podstawę prawną domniemania, że towar nie był poddany kontroli celnej. Literalne brzmienie tego przepisu nie wyklucza uznania, że podstawą takiego domniemania jest nie tylko ujawnienie towaru, lecz również ujawnienie dowodów zakupu towaru za granicą, w sytuacji, gdy strona nie wykazuje faktu zbycia lub zgromadzenia poza granicami kraju, a twierdzenie o zbyciu na terenie W. pozostaje w sprzeczności z ujawnionymi na niektórych fakturach stanowiących podstawę ustaleń pieczęciami niemieckich władz celnych. W świetle powyższego wobec braku sporu w tym zakresie poczynienie ustaleń na podstawie dokumentów nie przetłumaczonych i nie opisanych szczegółowo w uzasadnieniu decyzji nie stanowi uchybienia mogącego mieć wpływ na wynik sprawy.

Wbrew zarzutom skarżącego możliwe jest dokonanie ustaleń w zakresie czasu, w którym strona zobowiązana była do dostarczenia towaru celnego do kontroli. W aktach sprawy znajdują się nie tylko dowody zakupu, lecz również dowody zapłaty, pokwitowania odbioru, adnotacje obcych organów celnych, korespondencja z kontrahentami skarżącego. Materiały zebrane w postępowaniu przygotowawczym stanowią również materiał dowodowy podlegający ocenie. Zasadne jest wskazanie organu, że dowodem nie muszą być jedynie oryginały faktur. Dowodami są wszystkie dokumenty zaoferowane przez skarżącego a dotyczące prowadzonej przez niego działalności, również przedstawione w formie kserokopii lub nadesłane z użyciem faxu. Zarzut zawarty w skardze a dotyczący naruszenia art. 23 ustawy Prawo celne nie został uzasadniony, skarżący nie wskazał, czy uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Dowód z przesłuchania skarżącego nie został przeprowadzony, jednakże obowiązujące przepisy nie zawierają wskazania, że jest to obligatoryjna część postępowania dowodowego, szczególnie w sytuacji, gdy skarżący składał oświadczenia dotyczące stanu faktycznego na różnych etapach postępowania. Nieuwzględnienie oświadczenia strony nastąpiło w związku z dokonaną oceną całego zebranego w sprawie materiału dowodowego nie przekraczającą granic swobody prawem dozwolonej.

Decyzja w sprawie wymiaru należności celnych nie może być wydana po upływie 2 lat od dnia, w którym powstał obowiązek jej uiszczenia. Strona podniosła zarzut przedawnienia odnośnie należności celnych związanych z towarem, którego zakup jest dokumentowany fakturą numer [...] z dnia 14 czerwca 1995 r. wystawioną przez firmę "B". W odpowiedzi na skargę odnosząc się do tego zarzutu organ celny przyznał, że faktura została wystawiona wcześniej niż termin określony w art. 83 Prawa celnego. Jednocześnie wywiedziono możliwość uznania, że termin przedawnienia do wydania decyzji przez organ I instancji nie upłynął, wskazując datę stempla niemieckich organów celnych - datę 20 czerwca lub 20 sierpnia 1995 r. Biorąc pod uwagę, że organ I instancji wydał decyzję w dniu 15 lipca 1997 r. brak precyzyjnego ustalenia tej okoliczności stanowi istotne uchybienie mogące mieć wpływ na wynik sprawy.

Decyzją z dnia 23 I 2003 r. Dyrektor Izby Celnej [...] uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Celnego [...] z 15.07.1997 r. w części dotyczącej wymiaru należności celnych za towar w postaci 180 par butów [...] o wartości 4.580 GBP, ujętych w fakturze z dnia 14.06.1995 r. nr [...], wystawionej przez "B" i umorzył postępowanie w zakresie wyżej określonego towaru, w pozostałej części utrzymał tę decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazano, że z uwagi na okres, jaki upłynął od dnia, w którym sporna faktura została przedstawiona niemieckim służbom celnym (niezależnie od tego, którą z możliwych dat uzna się za właściwą, upłynęło blisko 7 i pół roku), można z dużą dozą prawdopodobieństwa założyć, iż ewentualne wystąpienie do tych służb z prośbą o weryfikację daty nie przyniesie oczekiwanego rezultatu. Jakkolwiek sposób przystawienia pieczęci na fakturze nie pozwala na wyeliminowanie uzasadnionych wątpliwości co do umieszczonej na niej daty, to po porównaniu kształtu cyfr z pozostałymi pieczęciami na innych fakturach prawdopodobne wydaje się, iż właściwa data to 20.06.1995 r.

Za takim rozstrzygnięciem istniejących w niniejszej sprawie wątpliwości przemawia ponadto jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, wynikająca z art. 8 K.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Względy praktyczne uniemożliwiają w niniejszej sprawie dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a tym samym realizację zasady prawdy obiektywnej. Konieczne jest zatem przyjęcie wersji korzystniejszej dla strony, to jest, uznanie, że obowiązek uiszczenia należności celnych za towar w postaci butów zakupionych od firmy "B" zgodnie z fakturą nr [...] z dnia 14.06.1995 r. powstał wcześniej niż dwa lata przed wydaniem decyzji Dyrektora UC [...]z 15.07.1997 r. Wobec powyższego decyzję tę należało uchylić w części dotyczącej wymiaru należności celnych za przedmiotowy towar i w tym zakresie umorzyć postępowanie z uwagi na fakt upływu terminu przedawnienia wymiaru tych należności wynikający z art. 83 ust. 1 ustawy Prawo celne.

Odnosząc się do uwag wniesionych przez stronę w piśmie z dnia 17.01.2003 r. należy stwierdzić, iż wątpliwości, stanowiące powtórzenie zarzutów sformułowanych wcześniej w skardze, zostały wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w niniejszej sprawie wyroku I SA/Gd 1973/99 z 25.09.2002 r. Biorąc zaś pod uwagę treść art. 30 ustawy z dnia 11.05.1995 r., zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, nie jest zasadne ponowne analizowanie kwestii, które zostały już definitywnie rozstrzygnięte ww. wyrokiem.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pan W. S. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji oraz decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie i zasądzenie kosztów procesu, zarzucając obrazę przepisów prawa mającą wpływ na wynik postępowania: art. 7, 8, 10, 75, 77 § 1, 80 i 107 K.p.a., naruszenie art. 4 ust. 1, art. 23 ust. 2, art. 24, art. 46, 46a i 83 § 1 Kodeksu celnego - przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji nie uzupełnił materiału dowodowego, nie skorzystał z możliwości przekazania sprawy do organu I instancji i przytaczając wybrane z kontekstu zdanie uzasadnienia wyroku, nie uwzględnił słusznych żądań strony. Z treści art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie wynika zakaz przeprowadzenia dowodów w celu uzupełnienia postępowania. Buty w ilości 130-150 par należały do ojca skarżącego, który oświadczył, że mogły znaleźć się w Polsce bez obowiązku zgłaszania do odprawy celnej. Uznano za dowód odbitki kserograficzne lub faksowe, mimo że NSA w swoich orzeczeniach stwierdzał, że takie dokumenty nie spełniają wymogów dowodu, gdyż zgodnie z art. 17 pkt 1 i 2 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego ocenie podlega także autentyczność, prawidłowość pieczęci oraz zgodność świadectw z wymogami drukarskimi. Wobec zarzutu skarżącego dotyczącego powierzchowności przesłuchania jego oraz ojca, organy powinny uzupełnić materiał dowodowy. Swobodna ocena dowodów nie może przekształcić się w samowolę. Nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący wprowadził na polski obszar celny towar spowodowało naruszenie art. 23 Prawa celnego - brak obuwia uniemożliwił dokonanie wyceny. Skarżący podniósł w piśmie z dnia 17 stycznia 2003 r. zarzut przedawnienia, wywodząc naruszenie art. 83 Prawa celnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej [...] wniósł o oddalenie skargi.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2003 r. i 23 lutego 2004r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wskazując ponadto, że intencją sądu rozpoznającego sprawę było również uchylenie decyzji organu I instancji.

W piśmie z dnia 30 lipca 2003 r. Dyrektor Izby Celnej [...] ustosunkował się do treści zarzutu, dokonując analizy uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie I SA/Gd 1973/99.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że zgodnie z § 2 powołanego przepisu w sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. W niniejszej sprawie zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu - wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2002 r. w sprawie sygn. akt I SA/Gd 1973/99 - wiążą w sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Organ ponownie rozpoznający sprawę prawidłowo uwzględnił wskazania i ocenę zawarte w powołanym wyroku. Sąd dokonał oceny zarzutu odnośnie prawnej podstawy zastosowanego domniemania, że towar nie był poddany kontroli celnej. Powołany został przepis art. 46a ustawy Prawo celne stanowiący, że podstawę taką stanowi ujawnienie dowodów zakupu towaru za granicą, w sytuacji gdy strona nie wykazuje faktu zbycia lub zgromadzenia poza granicami kraju. Sąd odniósł się do twierdzeń strony skarżącej o zbyciu obuwia na terenie W. w kontekście ujawnionych na niektórych fakturach stanowiących podstawę ustaleń pieczęci niemieckich władz celnych. W sprawie została dokonana ocena zebranego materiału dowodowego, w szczególności odniesiono się do zarzutów dotyczących uznania za dokumenty podlegające ocenie również pism w postaci kserokopii lub nadesłanych z użyciem faxu.

Sąd wskazał, że dowód z przesłuchania strony skarżącej nie jest obligatoryjny. W uzasadnieniu powołanego wyroku potwierdzona została prawidłowość postępowania dowodowego. W konsekwencji Sąd stwierdził, że wadliwość decyzji wydanej przez organ celny jest ograniczona do niewyjaśnienia, czy nastąpiło przedawnienie należności celnych związanych z towarem, którego zakup jest dokumentowany fakturą nr 1034 z dnia 14 czerwca 1995 r. Organ ponownie rozpoznający sprawę wobec stwierdzenia niemożności poczynienia ustaleń faktycznych, z uwagi na upływ czasu, uwzględnił upływ terminu przedawnienia w odniesieniu do należności celnych dotyczącej części towaru.

Skarga złożona przez pana W. S. w dniu 24 lutego 2003r. stanowi w istocie powtórzenie zarzutów skargi z dnia 5 października 1999r. Zarzuty te nie mogą być uwzględnione wobec związania organu ponownie rozpoznającego sprawę i Sądu orzekającego w związku z rozpatrywaną skargą zawartymi w wyroku z dnia 25 września 2002 r. oceną i wskazaniami. Możliwość korekty wadliwych decyzji administracyjnych przez organ ponownie rozpoznający sprawę jest dokonywana w granicach związania prawomocnym wyrokiem uchylającym decyzję kontrolowaną w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie jest zasadne wywodzenie w niniejszej sprawie wadliwości postępowania celnego na tej podstawie, że sprawa została ponownie rozpoznana przez organ II instancji, który nie skorzysta z możliwości uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpoznania. Zasadne jest stwierdzenie, że organ ponownie rozpoznający sprawę może uzupełnić postępowanie dowodowe, jednakże z akt niniejszej sprawy oraz złożonej skargi nie wynika, aby w toku ponownego postępowania przed organem II instancji skarżący zgłaszał nowe wnioski dowodowe.

Z tych względów uznając skargę za bezzasadną Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.