Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1301/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 14b par. 3, art. 14h, art. 14g par. 1, art. 169 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 146 par. 1, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 17 grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2010 roku sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej Oddział B. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odszkodowań z tytułu zaniżonej dywidendy 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 1301/10

Uzasadnienie

Pismem z dnia 30 kwietnia 2010 r. A. złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej w P., działającego z upoważnienia Ministra Finansów, wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odszkodowań z tytułu zaniżonej dywidendy, wypłaconych na podstawie wyroku sądowego. W uzasadnieniu wniosku podała, iż będąc spółką akcyjną w 2009 roku wypłaciła dywidendę dla posiadaczy akcji spółki. Byli pracownicy zgłosili się do sądu o wypłatę odszkodowania z tytułu zaniżonej dywidendy powstałej na skutek wadliwej kwalifikacji przez spółkę stanowiska pracy, co spowodowało otrzymanie przez nich zaniżonych ilości akcji. W 2010 roku spółka otrzymała wyroki sądowe na wypłatę odszkodowań z tytułu zaniżenia dywidendy wraz z odsetkami. Odszkodowania zostały przyznane w kwocie stanowiącej iloczyn kwoty przeznaczonej przez walne zgromadzenie spółki na dywidendę przypadającą na 1 sztukę akcji i liczby akcji, których pracownik nie otrzymał na skutek wadliwej kwalifikacji przez spółkę zajmowanego przez niego stanowiska pracy. Sąd uznał, że pozbawienie dywidendy za nieprzyznane akcje jest normalnym następstwem braku prawidłowej kwalifikacji stanowiska pracy i określił odpowiedzialność spółki tylko w tych granicach, pomniejszając kwotę odszkodowania o wyliczony podatek dochodowy (kwota netto). W związku z powyższym spółka zadała pytanie czy wypłacone przez nią, na podstawie wyroku sądowego, odszkodowanie z tytułu zaniżonej dywidendy jest zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem wnioskodawcy, w zakresie opodatkowania odszkodowań z tytułu zaniżonej dywidendy wypłaconych na podstawie wyroku sądowego, wypłacone na podstawie wyroku sądowego odszkodowania (w kwocie brutto i netto) są zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14 póz. 176 ze zm.). Do wniosku spółka nie załączyła ww. wyroków.

Interpretacją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. W ocenie organu, żeby rozstrzygnąć kwestię opodatkowania kwoty, będącej odszkodowaniem, a zasądzonej wyrokiem sądu należy ustalić jaki rodzaj szkody został pokryty tym odszkodowaniem. Szkoda rozpatrywana jako uszczerbek o charakterze majątkowym, może mieć w świetle przepisów Kodeksu cywilnego postać dwojaką. Może obejmować stratę, jakiej doznaje mienie poszkodowanego - wskutek doznania tej straty poszkodowany staje się uboższy niż był dotychczas, tzw. szkoda rzeczywista. Ponadto może obejmować utratę korzyści, jakiej poszkodowany mógłby się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Wskutek doznania tej postaci uszczerbku poszkodowany nie staje się bogatszy, jakkolwiek mógł liczyć na wzbogacenie się. Wyjątek, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b) dotyczy tylko odszkodowania w zakresie utraconych korzyści, zatem odszkodowanie to podlega opodatkowaniu. Dalej organ podał, iż zakres zwolnienia wynikający z bezpośredniego brzmienia art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy obejmuje zatem tylko odszkodowania za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli za poniesioną stratę, nie dotyczy natomiast utraconych korzyści. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że wnioskodawca wypłacił dla byłych pracowników (posiadaczy akcji spółki) odszkodowanie z tytułu zaniżonej dywidendy, powstałej na skutek wadliwej kwalifikacji przez zainteresowanego stanowiska pracy, co spowodowało otrzymanie przez nich zaniżonych ilości akcji. Wobec powyższego wypłacone z tego tytułu świadczenie pieniężne wraz z odsetkami nie podlega zwolnieniu określonemu w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na zasadzie wyłączenia wynikającego z lit. b) tegoż przepisu. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, przedmiotową należność wraz z odsetkami na gruncie powoływanej ustawy podatkowej należy w ocenie organu zakwalifikować do przychodów w rozumieniu art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Przychód ten należy potraktować jako przychód z tzw. "innych źródeł", o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pismem z dnia 13 sierpnia 2010 r. spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, podtrzymując stanowisko zawarte we wniosku o udzielenie interpretacji.

W odpowiedzi na wezwanie Dyrektor Izby Skarbowej w P. nie znalazł podstaw do zmiany interpretacji z dnia [...] roku.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. na powyższą interpretację złożył podatnik. W swoim środku zaskarżenia spółka wskazała, iż wyłączenie określone w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie dotyczy rzeczywistej szkody jaka została wyrządzona podatnikowi lecz utraconych korzyści czyli takich przysporzeń, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Zdaniem skarżącej nie może być wątpliwości, że odszkodowanie ją obciążające dotyczy rzeczywistej szkody (damnum emergens) jaka została wyrządzona podatnikowi (byłemu pracownikowi) na skutek wystawienia wadliwego świadectwa pracy, z którym to faktem związana jest odpowiedzialność skarżącej. Oznacza to, że nie może mieć zastosowania wyłączenie zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b. ww. ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zaskarżona interpretacja podlega uchyleniu, aczkolwiek z przyczyn odmiennych od przedstawionych w skardze.

Zgodnie z art. 14b§3 ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego. W rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie ma treść wyroku (wyroków) sądu powszechnego uwzględniającego roszczenia byłych pracowników wnioskodawcy, posiadaczy zaniżonej ilości akcji. Wyrok ten winien wskazywać, jaka jest podstawa prawna zasądzenia określonych w nim kwot na rzecz byłych pracowników oraz to, czy kwota ta ma charakter odszkodowania czy zobowiązania pracodawcy do wypłaty brakującej różnicy w wysokości dywidendy. Wreszcie winien również wyjaśnić, czy rację ma wnioskodawca stwierdzając w treści wniosku o wydanie interpretacji, że zasądzona kwota została pomniejszona o "wyliczony podatek dochodowy" czyli czy została wypłacona w kwocie netto czy brutto. Tym samym winna dać odpowiedź także i na pytanie, czy wnioskodawca stracił przymiot płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, co nieoczekiwanie zdaje się sugerować treść wniosku.

Również tylko dzięki lekturze tego wyroku można będzie ustalić czy sporny jest charakter roszczenia zasądzonego przez sąd (rzeczywista szkoda czy utracone korzyści) czy też zauważona przez organ jedynie na marginesie i to dopiero w odpowiedzi na skargę kwestia opodatkowania dywidendy (s. 5 in fine odpowiedzi na skargę, k. 32 akt sądowych)

Akta sprawy przedstawionej sądowi do rozpoznania nie zawierają takiego wyroku, wobec czego odpowiedź na postawione wyżej pytania, mające decydujące znaczenie dla udzielonej interpretacji jest niemożliwa. Należy więc przyjąć, że stan faktyczny sprawy nie został wyczerpująco przedstawiony. Nie do zaakceptowania jest zatem rozstrzyganie w niniejszej sprawie na podstawie niepełnych danych, zwłaszcza w sytuacji, gdy załączenie do akt sprawy przedmiotowego wyroku (wyroków) sądu powszechnego nie powinno nastręczać wnioskodawcy żadnych trudności.

Sąd I instancji dostrzega i tę okoliczność, że organ interpretacyjny nie prowadzi postępowania dowodowego. Jednak pamiętać trzeba, że przedmiotowy wyrok (wyroki) nie jest dowodem, lecz istotnym elementem stanu faktycznego pozwalającym na stwierdzenie, który przepis prawa podatkowego ma zastosowania w sprawie i uzasadnienie tego twierdzenia. Skoro zaś wniosek o interpretację nie zawierał tego istotnego elementu stanu faktycznego to znaczy, że w tym zakresie wniosek ów dotknięty był brakiem formalnym. W tej sytuacji zgodnie z art. 169§ 1 o.p.- stosowanym odpowiednio na podstawie upoważnienia zawartego w art. 14h o.p. - organ interpretacyjny winien wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia omawianego braku przez załączenie tego wyroku wraz z uzasadnieniem (jeśli zostało sporządzone), a po uzupełnieniu rozpatrzeć wniosek. Jeśliby zaś w wyznaczonym terminie nie uzupełniono wskazanego braku formalnego organ winien postąpić zgodnie z art.14g§1 o.p.

Dopiero po wyczerpującym przedstawieniu stanu faktycznego przez wnioskodawcę organ interpretacyjny będzie mógł pokusić się o wydanie interpretacji, której zgodność z prawem będzie przedmiotem oceny ze strony sądu. Dotychczasowa interpretacja jako wyraz przypuszczeń i hipotez organu interpretacyjnego a nie prawną oceną stanu faktycznego wymyka się spod kontroli legalności sprawowanej przez sąd administracyjny.

W toku ponowionego postępowania organ interpretacyjny weźmie pod uwagę powyższe zalecenia i będzie baczyć by uniknąć uchybień, które stały się przyczyną uchylenia zaskarżonej interpretacji.

Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 146§1 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.

Sz.Ch.