Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 690/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Przyznano adwokatowi  wynagrodzenie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska- Szary (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Asesor WSA - Joanna Gierak, Protokolant - Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2006 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Kierownika Urzędu o Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowa przyznania uprawnień kombatanckich 1. oddala skargę, 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. M. - Kancelaria [...] W. ul. [...] kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o 22% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

T. R. wystąpił dniu 5.02.2004 r. do Kierownika Urzędu z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich w oparciu o przepisy Ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002r. Nr 42 poz. 371 ze zm.). We wniosku podał, że w roku 1940 został wysiedlony wraz z rodzicami z miejsca zamieszkania., wioska została przeznaczona na poligon. Po wysiedleniu zamieszkali w B . W 1952 r. został wcielony do "[...]".

Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] marca 2004r. utrzymaną w mocy decyzją wydaną dnia [...] września 2004r. odmówił T. R. przyznania uprawnień kombatanckich stwierdzając, że represje w postaci wysiedlenia z rodzinnego domu nie stanowią podstawy przyznania uprawnień w oparciu o przepisy cyt. ustawy o kombatantach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 marca 2005r. (sygn. akt V SA/Wa 2739/ 04) oddalił skargę T. R. na powyższe decyzje.

W dniu 20.10.2005 r. T. R. złożył nowy wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu wysiedlenia z miejsca zamieszkania i osadzenia w obozie w D. w listopadzie 1940r., do którego dołączył oświadczenia świadków C. K. i W. G. mające potwierdzać te okoliczność.

Kierownik Urzędu z uwagi na istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji w przedmiocie uprawnień wniosek strony zakwalifikował jako wniosek o wznowienie postępowania i postanowieniem z dnia [...] listopada 2005r. wydanym na podstawie art. 145 § l pkt 5 kpa (okoliczności istniejące w dacie wydania decyzji nieznane organowi) wznowił postępowanie w sprawie.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2005r., wydaną na podstawie art. 151 § 22 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5 kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. b w zw z art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002r. Nr 42 poz. 371 ze zm.). organ odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] września 2004r. i decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] marca 2004 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich stwierdzając, że w świetle wcześniej złożonego życiorysu aktualna relacja strony o pobycie w obozie w D. nie jest wiarygodna, a następnie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...].02.2006 r. ww. decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu swej decyzji Kierownik Urzędu, po przytoczeniu ogólnych zasad postępowania wznowieniowego, podkreślił, że T. R. składając wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich konsekwentnie wskazywał na wysiedlenie z Z. do wsi B. jako na podstawę faktyczną swojego żądania. W życiorysie z dnia 30 grudnia 2003r. podał: W 1940 roku razem z rodzicami zostałem wysiedlony przez okupanta, a wioska nasza i wiele innych została przeznaczona na poligon, budynki zostały zniszczone. Po wysiedleniu zamieszkaliśmy w B. gm. [...] u Z. W. Ojciec pracował w magazynie zbożowym w [...]. W B. mieszkaliśmy do 15. V.1945r.... Organ wskazał, że ten obszerny życiorys nie zawiera żadnej wzmianki o pobycie w obozie w D.. Wyłącznie o wysiedleniu oraz powołaniu do organizacji [...] traktują też oświadczenia świadków. Organ zauważył, że T. R. w toku postępowania zakończonego wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 14.03.2005 r. nie powoływał się na fakt pobytu w obozie w D.. Okoliczność ta ujawniła się dopiero we wrześniu 2005r., a zatem po upływie przeszło półtora roku od złożenia pierwszego wniosku. Wtedy to w zmodyfikowanym życiorysie z dnia 30.09.2005r. T. R. podał, że dnia 6 listopada 1940r. został wysiedlony z Z. do obozu w D., w którym przebywał do dnia 28 listopada 1940r. Dopiero z D. został skierowany do B.. Okoliczność tę mają potwierdzać oświadczenia dwóch świadków. W ocenie Kierownika Urzędu nie sposób dać wiary relacji strony i oświadczeniom świadków w części, w jakiej dotyczą pobytu T. R. w obozie w D.. Z dokumentów złożonych z pierwszym wnioskiem o przyznanie uprawnień wynika jedynie, że strona została przesiedlona z Z. do B. Fakt ten znajduje potwierdzenie w ankiecie wypełnianej w związku z ubieganiem się o wydanie dowodu osobistego oraz piśmie Instytutu Pamięci Narodowej dotyczącym wysiedlenia określonych wsi. Niezrozumiała jest więc, w ocenie organu, tak istotna zmiana życiorysu strony obejmująca pobyt w obozie w D., zwłaszcza jeżeli się zważy, iż T. R. uprzednio złożył obszerny, precyzyjny życiorys. Organ administracji uważa, że życiorys jest dokumentem, który nie może podlegać korektom. Jest on sporządzany jest przez osobę posiadającą najpełniejszą wiedzę o swoich losach - jego ewentualne uzupełnienia mogą dotyczyć składników nieistotnych, a nie tak podstawowych (w aspekcie ubiegania się o przyznanie uprawnień kombatanckich) kwestii jak pobyt w obozie przesiedleńczym. Nawet mając na uwadze wiek strony, jej stan zdrowia, ewentualną nieporadność w kontaktach z organami państwowymi nie można przyjąć, że zainteresowany mógł pominąć tak istotny szczegół. Organ wskazał, że z powyższych względów nie można było uznać za wiarygodne oświadczeń świadków. Podkreślił również, że w gminach powiatu [...], [...] oraz [...] ubieganie się o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie w D. jest powszechne i z tej też przyczyny trudno przyjąć, by strona składając pierwszy wniosek wiedząc, że wyniku wysiedlenia trafiła do obozu tego faktu nie podała. Z tych względów , wobec niewykazania istnienia nowych dowodów na okoliczność spełnienia przez skarżącego przesłanki z art. 4 ust. 1 lit. b ustawy o kombatantach, Kierownik Urzędu odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...].09.2004 r. i poprzedzającej ją z dnia [...].03.2004 r. o odmowie przyznania T. R. uprawnień kombatanckich.

Decyzję tę T. R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił, że nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy, podkreślił, że czuje się pokrzywdzony decyzją. W złożonym na rozprawie w dniu 5.10.2006 r. załączniku do protokołu rozprawy pełnomocnik skarżącego sprecyzował zarzuty skargi , podnosząc, że naruszone zostały przepisy prawa materialnego - art. 4 ust. 1 lit. b ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 2002 r. r. Nr 09, poz. 1071 ze zm.) poprzez uznanie, że skarżący nie spełnia przesłanek określonych w tym przepisie; oraz przepisy postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy - art. 107 § 3 kpa, art. 77 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez nieuwzględnienie wszystkich dowodów jakie zostały złożone w postępowaniu.

Rozpoznając opisaną wyżej skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. Nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone postanowienie w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie podzielając zarzutów skargi, oddalił skargę.

Sprawa była rozpoznawana w trybie postępowania wznowieniowego określonego w przepisach art. 145 - 153 kpa. T. R. we wniosku z dnia 17.10.2005 r. powołał bowiem nowe okoliczności nieznane organowi w chwili wydawania decyzji ostatecznej z dnia [...] .09. 2004 r. o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich, a Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantow i Osób Represjonowanych postanowieniem z dnia [...].11.2005 r. wznowił postępowanie w sprawie. W postępowaniu tym ocenia się podstawy wznowienia i z uwzględnieniem powołanych przyczyn wznowienia przeprowadza postępowanie co do istoty sprawy.

Jako materialnoprawna podstawa zaskarżonej decyzji wskazane zostały art. 22 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Określone w tej ustawie uprawnienia kombatanckie przysługują - zgodnie z jej art. 21 - "osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4...". Stosownie zaś do art. 22 ust. 1 "o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ... na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby...".

Złożony przez T. R. wniosek o wznowienie postępowania dotyczył faktów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy. Artykuł ten stanowi, że przepisy ustawy o kombatantach (...) stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego, zaś "represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych..., b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa".

Z przytoczonych przepisów wynika, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie może przyznać uprawnień kombatanckich, jeżeli nie zostaną potwierdzone fakty, o których mowa w art. 4, a złożony przez osobę zainteresowaną wniosek nie jest "udokumentowany" - przy czym trzeba pamiętać, że zgodnie z art. 80 kpa, to, czy dana okoliczność została udowodniona Kierownik Urzędu zobligowany jest oceniać "na podstawie całokształtu materiału dowodowego".

W tym kontekście należy więc podkreślić, że z akt sprawy wynika, że Urząd do Spraw Kombatantów poddał rzeczywiście wnikliwej analizie oświadczenia zgłoszonych przez T. R. świadków, konfrontując ich treść z zaświadczeniami archiwalnymi, z życiorysem i informacjami podawanymi przez samego skarżącego oraz z pozostałymi zgromadzonymi w sprawie dokumentami, zaś ich ocena wyrażona przez Kierownika Urzędu w zaskarżonej decyzji została dokonana stosownie do wymogu określonego w powołanym wyżej, art. 80 kpa.

Na treści poczynionych ustaleń i wydanej przez Kierownika Urzędu decyzji o odmowie uchylenia decyzji odmawiającej przyznania T. R. uprawnień kombatanckich zaważyły daleko idące rozbieżności między treścią zachowanych dokumentów zgromadzonych w sprawie a okolicznościami podawanymi przez świadków i przez samego skarżącego w dwóch odmiennych życiorysach, zwłaszcza dotyczące faktu i okresu, w którym miał przebywać w hitlerowskim obozie przesiedleńczym w D.. Rozbieżności te, zdaniem Sądu, uzasadniają wyrażoną przez Kierownika Urzędu opinię, że T. R. udowodnił fakt wysiedlenia z miejscowości Z. gmina [...] do miejscowości B. gmina [...], natomiast nie przedstawił wiarygodnych dowodów potwierdzających jego uwięzienie w hitlerowskim obozie w D., zaś w świetle powołanych wyżej przepisów ustawy o kombatantach samo wysiedlenie nie stanowi przesłanki do przyznania uprawnień kombatanckich.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił, uznając, że decyzja jest zgodna z prawem.