Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 787/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 1999 nr 53 poz 549
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
article: art. 178 a par. 2
journal: Dz.U. 1969 nr 13 poz 94
law: Ustawa z dnia 19 kwietnia 1969 r. Kodeks karny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.) Anna Mierzejewska Protokolant Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2010 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 i art. 268 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art.18 ust.1 pkt 2 w zw. z art.15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] cofającą W. M. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej w celach łowieckich.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] VI wydział Grodzki z dnia [...] października 2008 r. sygn. akt [...] W. M. został uznany winnym popełnienia czynu z art. 178a § 2 kk tzn. tego, iż w dniu 24 lipca 2008 r. w D. na ulicy [...] kierował rowerem znajdując się w stanie nietrzeźwości 1,18 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, i za to wymierzono mu karę grzywny w wysokości 60 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych oraz orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat "A" i "A1" oraz rowerów i motorowerów na okres 2 lat.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] uznał, iż powyższa okoliczność w pełni pozwala na zakwalifikowanie strony do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i w dniu 22 lipca 2009 r. wydał – na podstawie art. 18 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 15 ust.1 pkt 6 ustawy o obroni i amunicji – decyzję cofającą jej pozwolenie na broń palną myśliwską.

Pełnomocnik strony w ustawowym terminie wniósł od niej odwołanie do Komendanta Głównego Policji, zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art.18 ust. 2 w zw. z art. art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy o broni i amunicji, poprzez przyjęcie, że skazanie strony za przestępstwo z art. 178a § 2 kk wyczerpuje przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając, iż przedmiotowa decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa procesowego oraz materialnego w stopniu mającym istotne znaczenie dla sposobu rozpatrzenia sprawy. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w zakresie wskazanym w decyzji Komendanta Głównego Policji, Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji cofnął W. M. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z uwagi na charakter popełnionego czynu strona utraciła wiarygodność co do bezpiecznego posiadania i używania broni palnej.

W odwołaniu od powyższej decyzji W. M. wskazał, iż organ niezasadnie zaliczył go do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, ponieważ nie wykazał bezpośredniego związku miedzy czynem za który został prawomocnie skazany a jego cechami charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem. Podniósł również zarzut błędnego ustalenia przez organ I instancji stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, poprzez subiektywne i jednostronne przeprowadzenie postępowania dowodowego, a następnie nieprawidłową subsumcję ustalonego stanu faktycznego sprawy.

Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania w decyzji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji stwierdził, że nie znalazł podstaw do jej zmiany lub uchylenia. Wskazał, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt. 6 powołanej ustawy o broni i amunicji. Z treści tych przepisów wynika, że podstawą cofnięcia pozwolenia na broń jest ustalenie przez organy Policji, że w stosunku do posiadacza broni istnieje uzasadniona obawa, że może jej użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. W ocenie ustawodawcy obawa ta zachodzi w szczególności w przypadku popełnienie przez posiadacza broni przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Użycie słowa "szczególności" wskazuje, że katalog okoliczności uzasadniających "obawę" nie jest zamknięty. Dlatego też fakt skazania W. M. za przestępstwo objęte art. 178a § 2 kk usytuowano w rozdziale XXI kk zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w Komunikacji". Zdaniem Komendanta Głównego Policji słusznie organ I instancji uznał, że tego rodzaju zachowanie wyczerpuje dyspozycje art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i słusznie wziął pod uwagę wysoki stopień szkodliwości tego przestępstwa (w jego wyniku traci życie lub staje się inwalidami tysiące osób) oraz nagminność, jego ewentualne następstwa (zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia nie tylko sprawcy, ale także innych uczestników ruchu drogowego), umyślność czynu – sprawca świadomie godzi się na popełnienie przestępstwa, a także ewentualne jego skutki, np. śmierć lub kalectwo ludzi albo uszkodzenie mienia.

Zdaniem Komendanta Głównego Policji w sytuacji gdy W. M. został skazany za czyn opisany w art. 178a § 2 kk, bowiem kierował rowerem znajdując się w stanie nietrzeźwości przy stężeniu alkoholu w wydychanym powietrzu wynoszącym 1,18 mg/l, próbował uciekać interweniującym policjantom, ale po krótkim pościgu został zatrzymany daje podstawę do uznania, że nie daje on gwarancji zgodnego z prawem posiadania i używania broni w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Ponadto organ powołując się na szczególny charakter uprawnienia, jakim jest posiadanie pozwolenia na broń palną, podkreślił, iż od posiadaczy tego uprawnienia oczekuje się nieskazitelnej postawy, przejawiającej się przede wszystkim poszanowaniem porządku prawnego. Takie postępowanie stanowi bowiem swoistą rękojmie przestrzeganie również przepisów ustawy o broni i amunicji. Organ wyjaśnił również, iż z uwagi na rodzaj popełnionego przestępstwa godzącego w życie, zdrowie i mienie innych uczestników ruchu drogowego był zobligowany do cofnięcia pozwolenia na broń, bez względu na pozytywne opinie z miejsca zamieszkania, koła łowieckiego, czy fakt prawidłowego przechowywania broni.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej zarzucając tak jak w odwołaniu naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności art.18 ust. 1 pkt 2 w zw. art. 15 ust. 1 pkt 6, 20 Ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji z późn. zmianami oraz art. 80 kpa – poprzez błędne przyjęcie, że skazanie W. M. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] dnia [...] października 2008 r. sygn. akt [...] za czyn z art. 178a § 2 kk, to jest za kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości, wyczerpuje przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń oraz przekroczenie swobodnej oceny dowodów.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 tej ustawy. Sformułowanie "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne, co oznacza obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6.

W niniejszej sprawie spór sprowadza się do interpretacji art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy, w myśl którego pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Należy podkreślić, że katalog przestępstw wymienionych w tym przepisie nie jest zamknięty. Pojecie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym, a istnienie takiej "uzasadnionej obawy" zawsze opiera się na prognozach, które przeprowadza się w oparciu o te fakty, które wydarzyły się do daty czynienia prognozy. W każdym przypadku prognoza będzie pewnym wybieganiem w przyszłość i z istoty rzeczy nigdy nie zawiera w sobie elementu pewności. Ustawodawca uznał jednak, że z uwagi na zagrożenie, jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać pod uwagę właśnie prognozy. Jest to pewien rodzaj ostrożności ze strony ustawodawcy, która to ostrożność, gdy chodzi o interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest z oczywistych względów głęboko uzasadniona.

W niniejszej sprawie W. M. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 2008 r. sygn. akt [...] został skazany za przestępstwo określone w art. 178a § 2 kk, tj. za kierowanie rowerem znajdując się w stanie nietrzeźwości 1,18 mg/l w wydychanym powietrzu. Skarżącemu wymierzono karę grzywny w wysokości 60 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych oraz orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. "A" i "A1" oraz rowerów i motorowerów na okres 2 lat.

Wskazać należy, iż przestępstwa opisane w art. 178a kk mają charakter typów abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo. Przedmiotem ochrony art. 178a k.k. są te same dobra prawne co w innych typach rozdziału XXI, a więc życie, zdrowie i mienie. Błędem jest odnoszenie ochrony do mającego abstrakcyjny charakter pojęcia bezpieczeństwa w komunikacji ( por. G. Bogdan [w:] A. Barczak – Oplustil, G Bogdan, Z. Ćwiąkalski, M. Dąbrowska – Kardas, P. Kardas, J. Majewski, J. Raglewski, M. Rodzynkiewicz, M. Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll, Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Komentarz do art. 117 – 277 k.k., Zakamycze, 2006, wyd. II ).

Z powyższych względów, należy uznać, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dotyczy także osób skazanych prawomocnych orzeczeniem sądu za popełnienie przestępstwa z art. 178a albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa.

Przestępstw opisanych w art. 178a kk dopuścić się można jedynie umyślnie. A zatem, po stronie sprawcy występuje świadomość znajdowania się w stanie nietrzeźwości (lub odurzenia), przy czym sprawca nie musi uświadamiać sobie stężenia alkoholu we własnej krwi, wystarczy obiektywna postrzegalność stanu nietrzeźwości. Przez pojęcie "stanu nietrzeźwości" należy rozumieć zdefiniowany w art. 115 § 16 k.k. przypadek, gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość, lub też zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego te wartość.

Osoba, która tak jak skarżący kieruje rowerem w stanie nietrzeźwości jak zasadnie podkreślił Komendant Główny Policji – wykazuje nieodpowiedzialność, brak wyobraźni oraz wykazuje lekceważący stosunek do prawa w takiej sytuacji istnieje obawa, że nie przestrzegając przepisów nakazujących zachować bezwzględną trzeźwość przy prowadzeniu po drodze publicznej lub w strefie zamieszkania inny pojazd niż pojazd mechaniczny np. tak jak w przedmiotowej sprawie rower, osoba taka może naruszyć także zasady bezwzględnej trzeźwości przy korzystaniu z pozwolenia na broń. Zaznaczyć należy, iż stężenie alkoholu we krwi skarżącego podczas popełnienia przestępstwa wyniosło 1,18 mg/l, 1,39 mg/l co wielokrotnie przekracza dopuszczalny próg. Popełnienie przez osobę posiadającą pozwolenie na broń przestępstwa z art. 178a § 2 kk wskazuje, iż osoba ta nie daje gwarancji, że nie będzie nosić i nie użyje broni w stanie nietrzeźwości. Tym samym zachodzi uzasadniona obawa, ze osoba ta może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Podkreślić należy, iż organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także interes ogólny, tj. bezpieczeństwo i porządek publiczny. Z tego też względu – na co zasadnie wskazał organ odwoławczy – posiadanie broni jest ściśle reglamentowane. Reglamentacja administracyjnoprawna wyraża się tym, iż dostęp jednostki do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak też potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Prawa do posiadania broni nie należy zaliczać do kategorii wolności i praw osobistych obywatela wynikających z Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (zwłaszcza ochronie przewidzianej w art. 31 ust. 3 Konstytucji). Osoba ubiegająca się o broń obowiązana jest w toku postępowania administracyjnego przekonać organy Policji, że zachodzi względem niej "uzasadniona okoliczność", a wiec legitymuje się taką cechą odróżniającą ją od ogółu obywateli, że w sposób niewątpliwy i oczywisty zasługuje na posługiwanie się bronią indywidualną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2006 r., II OSK 587/05, LEX nr 198319).

Zasada ścisłej reglamentacji prawa do posiadania broni wyraża się nie tylko w wydawaniu pozwolenia na broń, ale i cofaniu takich pozwoleń w sytuacjach, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że istnieje zagrożenie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przesłanka ustanowiona w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, stwarzająca po stronie organu administracji publicznej obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń, ma charakter typu abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo. Oznacza to, że do wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń nie jest konieczne stwierdzenie użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, lecz wystarczy uzasadniona obawa takiego użycia broni. Takie unormowanie prawne ma przede wszystkim chronić obywateli i zapobiegać przestępstwom przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, nie zaś stanowić reakcję na dokonane już naruszenie tych dóbr.

Dokonana przez organy Policji ocena postępowania W. M. w kontekście dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji – wbrew zarzutom pełnomocnika – nie narusza granic swobodnej oceny dowodów, do których organy Policji mają prawo na podstawie art. 80 kpa. Znajduje bowiem odzwierciedlenie w materiale dowodowym, tj. prawomocnym wyroku sądu karnego skazującym stronę za przestępstwo z art. 178a § 2 kk (k.53), uwierzytelnionych kopiach części materiałów postępowania karnego w tej sprawie oraz protokołach przesłuchania policjantów.

Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżącego, iż organ nie uwzględnił przy wydawaniu decyzji wszystkich okoliczności, tj. pozytywnych dla skarżącego opinii z miejsca zamieszkania i z koła łowieckiego, a także nienaganny dotychczasowy sposób życia, należy wskazać, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Wyjaśnić należy, iż okoliczności te nie mogły mieć wpływu na decyzję organu. Skoro organ dokonując oceny uznał, iż skarżący należy do katalogu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy, to fakt ten był wystarczającą podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń palną. Bez względu bowiem na treść pozytywnych opinii i dotychczasowy sposób życia, organ został zobligowany przepisami ustawy do wydania powyższej decyzji.

Należy podkreślić, iż uprawnienie do posiadania broni w polskim systemie prawnym jest ściśle reglamentowane i ograniczone przepisami ustawy o broni i amunicji w interesie bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ustawodawstwo w tym zakresie ewoluuje w kierunku zaostrzenia wymogów stawianych osobom posiadającym broń lub ubiegającym się o jej posiadanie. Oznacza to, iż pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Stąd też osoby posiadające takie uprawnienia powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizje z prawem.

Reasumując, Komendant Główny Policji dokonał wyczerpujących ustaleń i prawidłowo ocenił, że w przypadku skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, iż może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.