Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 850/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1b
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 28 lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 28 lipca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza D. z dnia 23 marca 2021 r. o odmowie przyznania E. D. (dalej również jako "strona", "wnioskodawczyni" lub "skarżąca") świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawną matką.

Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne:

E. D., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, w dniu 8 marca 2021 r. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w D. wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad matką B. K. Do wniosku dołączono m.in. pismo przewodnie, w którym pełnomocnik strony wskazał, że w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego strona rezygnuje z ustalonego jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz kserokopię zdjęcia orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 12 listopada 2020 r., gdzie wskazano, że B. K. (ur. [...] 1956 r.) jest niezdolna do samodzielnej egzystencji do dnia 31 listopada 2021 r.

Burmistrz D., działając na podstawie m.in. art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 17 ust. 1 b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.; powoływanej dalej w skrócie jako: "u.ś.r."), decyzją z dnia 23 marca 2021 r. (nr [...]) odmówił przyznania E. D. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na B. K.

Uwzględniając treść orzeczenia lekarskiego z dnia 12 listopada 2020 r. organ stwierdził, że w przypadku B. K. nie została spełniona przesłanka warunkująca przyznanie świadczenia, określona w art. 17 ust. 1b u.ś.r., dotycząca czasu powstania niepełnosprawności. W ocenie organu w ww. orzeczeniu wprost bowiem wskazano, że niepełnosprawność matki wnioskodawczyni istnieje od 2020r., zatem nie powstała przed ukończeniem ani 18, ani 25 roku życia. Organ pierwszej instancji zaznaczył przy tym, że wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 odnoszącego się do art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie oznacza wykluczenia możliwości stosowania przesłanki określonej w tym przepisie.

Jednocześnie mając na uwadze treść art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. organ wskazał, że przesłankami jakie musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne to sprawowanie rzeczywistej, osobistej i stałej opieki nad wymagającą jej osobą niepełnosprawną oraz rezygnacja lub niepodejmowanie pracy zarobkowej spowodowane koniecznością sprawowania tej opieki. Świadczenie pielęgnacyjne ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga, gdy zakres tej opieki uniemożliwia wykonywanie pracy. Rozpoznając wniosek strony organ nie znalazł przesłanek istnienia związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką. Według oceny organu skoro E. D. nigdy nie pracowała i nie była w stosunku pracy, nie można uznać jej za osobę rezygnującą lub niepodejmującą pracy.

W odwołaniu od decyzji pełnomocnik E. D. wskazał, że organ pierwszej instancji naruszył art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że w sprawie nie wystąpił wymagany związek przyczynowo skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem pracy przez wnioskodawczynię, a sprawowaną przez nią opieką nad matką. W ocenie pełnomocnika w przedmiotowej sprawie taki związek istnieje i przesądzające znaczenie ma tutaj pozostawanie bez zatrudnienia bez względu na to, czy oznacza ono rezygnację z trwającego stosunku prawnego, czy też niepodejmowanie pracy. W odwołaniu podniesiono także zarzut dokonania błędnej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. ponieważ z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r., sygn. akt K 38/13 data powstania niepełnosprawności matki wnioskodawczyni nie powinna mieć wpływu na uprawnienia strony do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Pełnomocnik wskazał ponadto na naruszenia natury proceduralnej, polegające na niewyjaśnieniu przez organ pierwszej instancji wszystkich istotnych okoliczności sprawy, to jest niemożności podjęcia zatrudnienia przez stronę w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką.

Po otrzymaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w trybie art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735; zwanej dalej jako: "k.p.a.") zleciło organowi pierwszej instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia stanu cywilnego B. K., wykształcenia i kwalifikacji zawodowych E. D. oraz tego, czy nie podejmuje ona zatrudnienia z uwagi na fakt sprawowania opieki nad matką, czy też z uwagi na inne okoliczności np. aktualny stan zdrowia, brak propozycji pracy. Organ pierwszej instancji został zobowiązany do odebrania od wnioskodawczyni wyjaśnień, co do pracy jaką byłaby gotowa ewentualnie podjąć oraz co do harmonogramu dnia wnioskodawczyni oraz szczegółowego zakresu opieki i czynności dokonywanych przez wnioskodawczynię w związku z opieką nad matką i częstotliwości tych czynności.

W wyniku uzupełniającego postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 22 lipca 2021 r. wywiad z wnioskodawczynią i odebrał od niej stosowne oświadczenia, które przekazał organowi odwoławczemu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 lipca 2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 1 u.ś.r., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza D. o odmowie przyznania E. D. świadczenia pielęgnacyjnego.

Organ odwoławczy przedstawiając poczynione w toku postępowania ustalenia wskazał, że z przeprowadzonego z E. D. w dniu 17 marca 2021 r. wywiadu środowiskowego wynikało m.in., że w ramach opieki nad matką, wnioskodawczyni wykonuje takie czynności jak budzenie matki (przed 9 rano), podawanie leków, przygotowywanie posiłków (śniadanie, obiad, kolacja) oraz kawy i ich podanie, pomoc w czynnościach higienicznych przed snem. Ustalono, że B. K. samodzielnie spożywa posiłki, czas pomiędzy śniadaniem i obiadem oraz między obiadem, a kolacją spędza na oglądaniu telewizji oraz że pomoc w czynnościach higienicznych polega na tym, że córka przynosi do pokoju miskę z wodą oraz podtrzymuje i nadzoruje mycie się przez matkę oraz myje jej głowę. Organ wskazał, że z ww. wywiadu wynika również, że wnioskodawczyni pomaga matce w wyjściu na papierosa (ok. 10 razy dziennie), dojściu do toalety, w nocy przynosi do pokoju wiadro i zmienia pieluchomajtki (z reguły 2 razy dziennie). B. K. natomiast ma od około pół roku nie wychodzić z domu, ma lęki i zawroty głowy, a jedyną czynnością jaką wykonuje samodzielnie jest ubieranie się w przygotowane wcześniej ubrania. W wywiadzie odnotowano też, że E. D. nigdy nie podejmowała zatrudnienia w oparciu o umowę o pracę lub umowę zlecenia oraz była zarejestrowana w PUP w D. jako osoba bezrobotna w okresach: 09.09.2002 r. - 28.04.2004 r.; 02.06.2004 r. - 31.10.2008 r.; 05.01.2009 r. - 14.01.2009 r; 16.04.2009 r. - 29.07.2013 r.; 11.02.2014 r. - 30.11.2015 r; 01.04.2016r. - 19.09.2016 r; 16.05.2017 r. - 24.10.2017 r; 16.04.2018 r. - 09.12.2018r. Ponadto w okresie od 03.03.2008 r. - 31.08.2008 r. wnioskodawczyni otrzymywała stypendium w ramach przygotowania zawodowego, a od 01.01.2019 r. pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad matką. Na podstawie wydruku z Aplikacji Centralnej Rynku Pracy organ ustalił, że E. D. posiada staż pracy wynoszący 3 miesiące i 3 dni. Organ dodał, że stan faktyczny przedmiotowej sprawy ustalono ponadto w oparciu o wyniki przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w sprawie. Wykonując zlecone mu przez organ czynności, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. przekazał bowiem do Kolegium oświadczenie E. D. z dnia 21 lipca 2021 r., w którym podała, że B. K. jest panną, a wnioskodawczyni sama posiada wykształcenie podstawowe, nie jest zarejestrowana w PUP, nie podejmuje zatrudnienia ze względu na niepełnosprawność matki, którą się opiekuje i gdyby nie ten fakt byłaby gotowa podjąć każdą pracę. Jednocześnie do organu odwoławczego przekazano drugie oświadczenie wnioskodawczyni opisujące harmonogram dnia i czynności wykonywane w związku z opieką nad matką, w którym oprócz czynności wskazanych w wywiadzie środowiskowym wnioskodawczyni dodano sprzątanie, pranie, wykupowanie leków, robienie zakupów, organizowanie wizyt u lekarzy specjalistów.

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji, co do zaistnienia podstawy do odmówienia świadczenia wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. W tym zakresie Kolegium zdecydowało się przychylić do stanowiska sądów administracyjnych wskazujących w związku z wydanym przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem o sygn. K 38/13 z 21 października 2014 r. na konieczność stosowania art. 17 ust. 1 b u.ś.r. z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

W dalszej części uzasadnienia zaakcentowano zatem, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest istnienie związku przyczynowo skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki, a rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osoby sprawującej opiekę lub jej niepodejmowanie w tymże celu. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować tylko do tych stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Analizując zgromadzone w sprawie dowody organ doszedł do przekonania, że taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie, ponieważ pomiędzy brakiem aktywności zawodowej E. D., a sprawowaniem przez nią opieki nad matką nie zachodzi w ocenie organu związek przyczynowo-skutkowy. Wnioskodawczyni była bowiem nieaktywna zawodowo na długo przed podjęciem opieki nad matką i stan ten miał charakter trwały, a nie chwilowy. Tym samym pomimo niesprawowania wówczas opieki nad matką wnioskodawczyni nie pozostawała, ani nie podejmowała zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej, co zdaniem organu oznacza, że niepodejmowanie przez wnioskodawczynię zatrudnienia nie miało i nie ma bezpośredniego i ścisłego związku z koniecznością sprawowania tej opieki. W tych okolicznościach organ ocenił, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez wnioskodawczynię nie ma realnego i faktycznego związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką i nie jest na nią ukierunkowane, co skutkuje uznaniem, iż nie spełnia ona przesłanki "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia".

Organ stwierdził po drugie, że z dokonanych w toku postępowania ustaleń w ramach wywiadu środowiskowego nie wynika, by rozmiar i zakres opieki nad matką wymuszał na E. D. niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Pani B. K. nie jest osobą obłożnie chorą i leżącą, po mieszkaniu porusza się samodzielnie (wymaga jedynie wsparcia córki w wyjściu do toalety), nie jest też niesprawna ruchowo, nie wymaga karmienia, pojenia, samodzielnie spożywa posiłki, sama się ubiera. Czynności opiekuńcze wykonywane przez wnioskodawczynię i związane z osobą niepełnosprawną to pomoc w czynnościach higienicznych (2 razy dziennie), przygotowywanie i podawanie posiłków i leków (3 razy dziennie), wymiana pieluchomajtek (2 razy dziennie) i ewentualna pomoc w dojściu do toalety. W tym stanie rzeczy Kolegium stwierdziło, że rozmiar obowiązków wnioskodawczyni związanych z opieką nad matką nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia, przynajmniej w częściowym wymiarze czasu pracy, ponieważ wymienione czynności związane z opieką nad matką (przygotowywanie i podawanie posiłków i leków, pomoc w czynnościach higienicznych), czy także organizowanie matce wizyt lekarskich nie mogą być uznane za czynności wymagające pełnej dyspozycyjności wnioskodawczyni i były tak bardzo czasochłonne, że wykluczałyby podjęcie zatrudnienia. Kolegium podkreśliło, że jak wynika z akt sprawy matka wnioskodawczyni większość dnia spędza odpoczywając przed telewizorem i nie wymagając w tym czasie ciągłej (całodziennej) obecności czy też nadzoru. W związku z tym czynności odnoszące się do opieki nad matką wykonywane przez wnioskodawczynię nie zajmują stale jej czasu, są realizowane w pewnych odstępach czasowych jak np. podawanie leków i posiłków, wymiana pieluchomajtek i nie świadczą o stałym i tak dużym zaangażowaniu wnioskodawczyni, a przede wszystkim mogą być zorganizowane w sposób umożliwiający podjęcie przez nią zatrudnienia, choćby w niepełnym zakresie czasu pracy. Ponadto, część czynności jak np. wizyty lekarskie nie są czynnościami, które są wykonywane codziennie. Pozostałe zaś czynności wskazane przez wnioskodawczynię, jak sprzątanie, pranie, robienie zakupów są czynnościami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa domowego, w którym zresztą zamieszkuje również wnioskodawczyni. Są to zaś czynności, które wykonuje się zwykle także w rodzinach, w których wszyscy domownicy pracują. Nie kwestionując stanu zdrowia matki wnioskodawczyni i konieczności jej wsparcia przez córkę, Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że sama konieczność sprawowania opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W podsumowaniu uzasadnienia organ wskazał, że w jego ocenie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, nie można uznać istnienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez wnioskodawczynię pracy zarobkowej, a sprawowaniem przez nią opieki nad matką z uwagi brak jej wcześniejszej jakiejkolwiek aktywności zawodowej oraz rzeczywisty zakres i charakter sprawowanej opieki. Ponadto zdaniem organu ustalony zakres pomocy, jakiej wnioskodawczyni obecnie udziela matce nie wykracza poza przeciętne ramy pomocy świadczonej przez dzieci na rzecz rodziców w wieku starszym i obiektywnie nie wykluczałoby to możliwości podjęcia przez E. D. pracy zarobkowej w miejscu zamieszkania lub jego pobliżu chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Z powyższych względów Kolegium nie stwierdziło wystąpienia w sprawie koniecznej przesłanki przyznania świadczenia wynikającej z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. dotyczącej związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sprawowaną przez wnioskodawczynię opieką a niepodejmowaniem przez nią aktywności zawodowej.

E. D., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Burmistrza D. oraz o rozpoznanie sprawy przez Sąd w trybie uproszczonym.

Strona skarżąca podtrzymała podniesione uprzednio w odwołaniu zarzuty naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. oraz art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w. zw. z art. 80 k.p.a.

W uzasadnieniu zarzutów podkreślono, że w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. osoba niepełnosprawna wymaga w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu stałej lub długotrwałej opieki, lecz nie koniecznie musi być to zawsze opieka całodobowa, a także, że wbrew ustaleniu organu w sprawie wystąpił związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy sprawowaną przez skarżącą opieką, a niepodejmowaniem przez nią pracy. Skarżąca nie podejmuje bowiem zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad matką, zaś z punktu widzenia wskazanego przepisu fakt niepodejmowania zatrudnienia należy traktować na równi z rezygnacją z pracy. Pełnomocnik pokreślił, że w sprawie nie jest kwestionowane, że skarżąca zajmuje się matką. Wskazanie organu, że stwierdzony w sprawie zakres opieki nie uprawnia do otrzymania świadczenia jest zaś w ocenie pełnomocnika lakonicznie uzasadnione. Faktycznie bowiem okoliczności przedmiotowej sprawy zdaniem pełnomocnika potwierdzają, że to właśnie z uwagi na zły stan zdrowia matki skarżąca nie ma możliwości podjęcia żadnej aktywności zawodowej, zważywszy, że skarżąca jest całodobowo w pełnej gotowości pomocy matce.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone przez organy z zachowaniem przepisów prawa procesowego a rozstrzygnięciu podjętemu w zaskarżonej decyzji, tj. odmowie przyznania wnioskowanego przez stronę skarżącą świadczenia, nie można skutecznie postawić zarzutu wydania go z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, dlatego Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "u.ś.r."), a w szczególności art. 17 tej ustawy, w którym szczegółowo określono wymogi, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, mającego w określonym stopniu rekompensować brak możliwości świadczenia pracy w związku z opieką, jaką sprawuje nad osobą niepełnosprawną. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań należy podnieść, że organ odwoławczy prawidłowo wywiódł, że organ pierwszej instancji błędnie zastosował przepis art. 17 ust. 1b ustawy, bowiem wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13, przymiot konstytucyjności utraciło przewidziane w tym przepisie kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy. Z tych przyczyn w odniesieniu do opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z powołanego unormowania wynika, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest to, aby opiekun osoby niepełnosprawnej nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych związanych z niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z pracy, spowodowaną koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1124/18).

Omawiane świadczenie, co należy podkreślić, nie jest jednak przyznawane jedynie za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia, powodowanych koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Wnioskujący o świadczenie pielęgnacyjne musi zatem sprawować faktyczną i konieczną opiekę nad osobą niepełnosprawną i to w takim wymiarze, który uniemożliwia mu wykonywanie pracy zarobkowej. Z okoliczności sprawy musi więc wynikać, że sprawujący opiekę nie wykonuje aktywności zawodowej (tj. rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) z uwagi wyłącznie na konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną i to w takim wymiarze (zakresie), który w okolicznościach danej sprawy wyklucza aby opiekun miał możliwość podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej.

W tej sytuacji obowiązkiem organu administracji w prowadzonym postępowaniu było ustalenie związku pomiędzy niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Do oceny w tym zakresie konieczne było stwierdzenie, czy istotnie powodem (celem) rezygnacji - a w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy w istocie nie podejmowania - zatrudnienia przez skarżącą była konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (tutaj: matką), w tym również rozważenie tego, czy to wymiar faktycznie sprawowanej przez skarżącą i koniecznej w związku ze specyfiką niepełnosprawności jej matki opieki rzeczywiście stoi na przeszkodzie możliwości podjęcia przez nią jakiegokolwiek - choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy - zatrudnienia.

W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że wobec matki skarżącej B. K. (ur. 1956 r.) w dniu 12 listopada 2020 r. lekarz orzecznik ZUS wydał orzeczenie nr [...] w oparciu o obowiązujące przepisy i dostarczoną dokumentację medyczną stwierdzając, że jest ona niezdolna do samodzielnej egzystencji do dnia 30 listopada 2021 r. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że w ocenie lekarza orzecznika ubezpieczona wymaga długotrwałej opieki i pomocy osoby drugiej. Jak ustalił organ pierwszej instancji niepełnosprawność matki wnioskodawczyni istnieje od 2020 r. W toku pierwszego z przeprowadzonych w sprawie wywiadów środowiskowych z dnia 17 marca 2021 r. telefonicznie ustalono, że B. K. choruje na schizofrenię w związku z czym cierpi na lęki i boi się zostawać w domu sama, ma problemy z żołądkiem, trudności z utrzymaniem równowagi, nosi aparat słuchowy. Jednocześnie nie jest osobą leżącą i porusza się samodzielnie po mieszkaniu lub podtrzymywana przez córkę. Ponieważ toaleta znajduje się poza mieszkaniem, B. K. rzadko chodzi do niej sama, a raczej w towarzystwie córki. Natomiast w nocy aby nie chodzić do toalety córka przynosi wiadro, aby matka mogła załatwić potrzeby fizjologiczne w domu. B. K. z powodu nietrzymania moczu nosi także pieluchomajtki, które córka zmienia jej dwa razy na dobę. B. K. samodzielnie spożywa posiłki przygotowane przez córkę i samodzielnie ubiera się w przygotowane dla niej przez córkę ubrania, myje się również sama korzystając z przygotowanej i przyniesionej przez córkę do pokoju miski z wodą i gąbki, korzystając z pomocy córki przy myciu głowy. Skarżąca E. D. (ur. 1983 r.) mieszka z matką i prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe.

W toku postępowania w celu jednoznacznego ustalenia zakresu opieki jaki E. D. sprawuje nad matką poza wywiadem środowiskowym z dnia 17 marca 2021 r., organ pierwszej instancji na zlecenie organu odwoławczego przeprowadził w trybie art. 136 k.p.a. uzupełniające postępowanie wyjaśniające, w ramach którego odebrał od skarżącej oświadczenia dotyczące jej wykształcenia, gotowości do podjęcia pracy oraz dotyczące harmonogramu dnia i częstotliwości wykonywanych w związku z opieką nad matką czynności. W złożonym oświadczeniu z dnia 21 lipca 2021 r. skarżąca oświadczyła, że ma wykształcenie podstawowe nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy i nie podejmuje pracy ze względu na niepełnosprawność matki, którą musi się opiekować, deklarując jednocześnie, że gdyby nie niepełnosprawność matki, skarżąca podjęłaby każdą pracę. W odrębnym oświadczeniu złożonym w toku uzupełniającego postępowania wyjaśniającego - w związku z wezwaniem organu do podania harmonogramu dnia i częstotliwości czynności wykonywanych w związku z opieką nad matką - skarżąca wskazała, że wstaje o 7 rano i koło 8.30 budzi matkę, podaje jej leki i przygotowuje ubrania, które B. K. zakłada sama, chyba, że nie ma siły by wstać z łóżka, wtedy córka pomaga jej przy ubieraniu. Po tej czynności matka czeka aż córka poda jej śniadanie. Po śniadaniu córka prowadzi matkę do toalety, która znajduje się na klatce i pomaga matce w porannym myciu twarzy i czesaniu włosów. Po toalecie B. K. siedzi i ogląda telewizję. Córka w tym czasie przygotowuje obiad, sprząta mieszkanie, robi pranie. Załatwia też sprawy poza domem - jak zakupy, wykupienie leków dla matki. W tym czasie ponieważ B. K. boi się zostawać sama w domu, skarżąca prosi kogoś aby został z matką w domu. O godzinie 14-15 córka podaje matce obiad oraz leki. Po obiedzie matka odpoczywa, a skarżąca sprząta po obiedzie. Następnie około godz. 19 skarżąca przygotowuje i podaje matce kolację i leki, szykuje wodę do mycia i pomaga w myciu w razie potrzeby oraz w ubraniu piżamy. Przed pójściem matki spać około godz. 21 skarżąca podaje trzecią i ostatnią porcję leków i ścieli dla matki łóżko. Do czynności wykonywanych w ramach opieki skarżąca zaliczyła ponadto wizyty u specjalisty, w których towarzyszy matce (oświadczenie złożone w toku uzupełniającego postępowania wyjaśniającego), pomoc w wyjściu matki na papierosa do drugiego pomieszczenia - chyba że matka pójdzie zapalić papierosa sama (ok. 10 razy dziennie) oraz zakładanie pieluchomajtek (2 x na dobę), które B. K. nosi, gdyż pomimo korzystania z toalety cierpi na nietrzymanie moczu.

Z akt sprawy wynika także, że wnioskodawczyni ma wykształcenie podstawowe i była zarejestrowana jako osoba bezrobotna Powiatowym Urzędzie Pracy w D. w latach 2002 - 2018 w następujących okresach: od 9 września 2002 r. do 28 kwietnia 2004 r., od 2 czerwca 2004 r. do 31 października 2008 r., od 5 stycznia 2009 r. do 14 stycznia 2009 r. , od 16 kwietnia 2009 r. do 29 lipca 2013 r., od 11 lutego 2014 r. do 30 listopada 2015 r. od 1 kwietnia 2016 r. do 19 września 2016 r. , od 16 maja 2017 r. do 24 października 2017 r., od 16 kwietnia 2018 r. do 9 grudnia 2018 r. Dodatkowo od dnia 3 marca 2008 r. do 31 sierpnia 2008 r. skarżąca otrzymywała stypendium w ramach przygotowania zawodowego a od 1 stycznia 2019 r. pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad matką - ostatnia znajdująca się w aktach sprawy decyzja administracyjna w tym zakresie wskazuje, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługiwał skarżącej do dnia 31 października 2021 r. Obecnie E. D. w dalszym ciągu nie pozostaje w zatrudnieniu i nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Skarżąca oświadczyła w trakcie wywiadu środowiskowego z dnia 17 marca 2021 r., że nigdy nie podejmowała pracy w oparciu o umowę o pracę, czy umowę zlecenia. Z dołączonego do tego wywiadu wydruku z Centralnej Aplikacji Rynku pracy wynika, że staż pracy E. D. wynosi 3 miesiące i 3 dni. Skarżąca deklaruje jednak, że gdyby nie niepełnosprawność matki byłaby gotowa podjąć każdą pracę.

W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy zgromadziły a następnie oceniły materiał dowodowy pod kątem istnienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy opieką sprawowaną przez skarżącą nad matką, w tym faktycznego zakresu tej opieki z uwagi na niepełnosprawność matki, a jednocześnie koniecznością z tego powodu nie podejmowania przez skarżącą aktywności zawodowej, stwierdzając, że w istocie całokształt okoliczności faktycznych sprawy wskazuje, iż nie zachodzi sytuacja, w której można by przyjąć, że skarżąca, bez wątpienia sprawująca opiekę nad swoją matką, nie jest w stanie podjąć żadnej aktywności zawodowej z powodu wykonywania tej opieki. Co istotne, w przedmiotowej sprawie dla uzupełnienia ustaleń poczynionych w toku wywiadu środowiskowego z dnia 17 marca 2021 r., który został przeprowadzony telefonicznie bezpośrednio po złożeniu przez skarżącą wniosku o przyznanie świadczenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zleciło organowi pierwszej instancji w trybie art. 136 k.p.a. przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. W ocenie Sądu wyniki wskazanego postępowania potwierdziły, że na harmonogram dnia skarżącej składają się głównie takie czynności opiekuńcze związane z prowadzeniem domu (gotowanie, sprzątanie, pranie, zakupy), zaś czynności ściśle związane z opieką na matką wynikające z jej niepełnosprawności obejmują co do zasady podawanie matce leków i posiłków (3 x na dobę) i zmianę pieluchomajtek (2 x na dobę). Matka skarżącej niewątpliwie wymaga pomocy córki również w czynnościach dnia codziennego (przygotowanie dla niej posiłku, pomoc w drodze do toalety, pomoc przy myciu). Sąd dostrzega jednak, że większość dnia matka skarżącej - jak zasadnie zauważył organ odwoławczy i co zostało ustalone na podstawie złożonego przez skarżącą oświadczenia - to jest czas pomiędzy śniadaniem a obiadem oraz czas pomiędzy obiadem a kolacją, spędza siedząc i oglądając telewizję, wychodząc ponadto w przerwach (ok. 10 razy dziennie) zapalić papierosa do drugiego pomieszczenia, to jest do kuchni.

Mając na uwadze powyższe ustalenia w ocenie Sądu podzielić należy stanowisko organów, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy zasadne jest przyjęcie, iż powodem braku jakiejkolwiek aktywności zawodowej skarżącej nie może być uznany fakt sprawowania przez nią opieki nad matką.

Sąd nie neguje, że matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem, zgodnie z którym ustalono, że jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, co odpowiada pojęciu znacznego stopnia niepełnosprawności (art. 3 pkt 21 lit. e/ u.ś.r.), to jednak podkreślenia wymaga, że nie zawsze osoba zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności będzie wymagać takiej opieki, która pozostawać będzie w stopniu wykluczającym podjęcie przez osobę bliską zatrudnienia. Rolą organów jest ustalenie, czy okoliczności danej sprawy - w tym czy osoba, która ubiega się o przyznanie świadczenia i sprawuje opiekę w określonym wymiarze - stanowią rzeczywistą przeszkodę w podjęciu zatrudnienia (wykonywania innej pracy zarobkowej) i faktycznie uniemożliwiają wykonywanie aktywności zawodowej przez opiekuna.

Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece w rozumieniu ustawy, musi ona być stała lub długoterminowa. Nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez małą część doby. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy bowiem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia przez opiekuna jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyroki NSA: z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20; z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11 oraz z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15). Przyjąć zatem należy, że okoliczności sprawy, pomimo istniejącej niepełnosprawności danego członka rodziny, wskazywać muszą na takie zaabsorbowanie czasu osoby sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawna, by podjęcie przez nią jakiejkolwiek aktywności zawodowej było niemożliwe (niewykonalne). Istotne jest też to, że wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r. prowadzi do wniosku, że zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Osoby te, decydując się na sprawowanie opieki, pozbawiają się możliwości uzyskiwania jakichkolwiek dochodów związanych z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, stąd w takiej sytuacji mogą liczyć na wsparcie ze strony Państwa, bowiem świadczenie pielęgnacyjne przynajmniej częściowo ma na celu zrekompensowanie utraty dochodów wskutek zaprzestania lub niepodejmowania aktywności zawodowej, jednakże powodowanych koniecznością wykonywania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (por. wyrok NSA z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19). Zgodzić należy się zatem ze stanowiskiem organu odwoławczego, że brak aktywności zawodowej (lub jej zaprzestanie) jako taki (czyli będący wyborem życiowym danej osoby) nie może być automatycznie uznany za stan tożsamy z rezygnacją z bądź nie podejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Mając powyższe na uwadze nie sposób zatem - w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy - nie zgodzić się z organami, że z uwagi na wieloletnią bierność zawodową skarżącej, trudno dać wiarę, że to w istocie sprawowana przez nią opieka nad matką stanowi rzeczywistą przyczynę nie podejmowania przez nią zatrudnienia czy wykonywania innej pracy zarobkowej. Skarżąca zadeklarowała w toku postępowania wyjaśniającego, że gdyby nie konieczność opieki nad matką, podjęłaby się każdej pracy. Jednocześnie jednak jak wynika z akt sprawy skarżąca ur. w 1983 r. (a więc mająca w chwili orzekania 39 lat) praktycznie przez całe swoje życie nigdy nie pracowała, zważywszy, że jej całkowity staż pracy wynosi łącznie około 3 miesięcy. Z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika ponadto, że pomimo deklarowanej chęci podjęcia pracy skarżąca od 2018 r. nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy, pobierając od początku 2019 r. specjalny zasiłek opiekuńczy. Jak zaś zasadnie ocenił organ odwoławczy zakres sprawowanej nad matką opieki nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze pracy. W ocenie Sądu, skarżąca mogłaby bowiem przeznaczyć na pracę choć pewną część czasu, w którym matka skarżącej odpoczywa pomiędzy podawanym jej śniadaniem, a obiadem oraz pomiędzy obiadem a kolacją, w którym to czasie jak ustalono w sprawie skarżąca nie wykonuje czynności ściśle związanych z opieką wynikającą z niepełnosprawnością matki. Leki związane z chorobami B. K. (przede wszystkim schizofrenia) podawane są jej bowiem 3 razy dziennie w porach zbliżonych do posiłków, a zmiana pieluchomajtek konieczna w związku z nietrzymaniem moczu odbywa się 2 razy na dobę. W czasie gdy matka skarżącej przez większość dnia odpoczywa - skarżąca wykonuje natomiast czynności dnia codziennego, sprząta, gotuje, pierze, robi zakupy. Są to jednak czynności, które skarżąca przy odpowiedniej organizacji mogłaby wykonywać po pracy, która jak wskazano mogłaby być przez nią podjęta w niepełnym wymiarze pracy, a więc również zajmować jej jedynie pewną część dnia. Skarżąca pomimo tego jednak, że deklaruje że podjęłaby się każdej pracy, nie czyni starań aby pracę podjąć. Sąd podzielając w tym zakresie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji ocenił wskazany stan jako mający charakter stały i nie mający faktycznie swojego źródła tylko w konieczności sprawowania opieki nad matką skarżącej. Skarżąca, jak już podniesiono, obecnie ma 39 lat i przez całe życie przepracowała tylko 3 miesiące. Trudno tym samym przyjąć, aby skarżąca zrezygnowała z poszukiwania pracy tylko z tego względu, że wobec B. K. wydano w 2020 r. orzeczenie ustalające jej niezdolność do samodzielnej egzystencji. Dodatkowo zauważyć należy, że skarżąca jest w wieku pracowniczym, w sile wieku i jest osobą zdrową. W sprawie nie ustalono, aby skarżąca zgłaszała, że przeszkodą dla podjęcia pracy były leżące po jej stronie problemy zdrowotne, a jedynie problemy zdrowotne jej matki. W kontekście ustalonej w sprawie okoliczności, to jest pozostawania praktycznie całe życie poza systemem zatrudnienia i pracy, oświadczenie skarżącej, że byłaby w stanie podjąć każdą pracę, gdyby nie choroba matki, Sąd uznał za wątpliwe i mało wiarygodne.

Nawet gdyby przyjąć, że skarżąca przed 2019 r., to jest zanim zaczęła pobierać specjalny zasiłek opiekuńczy poszukiwała pracy (na co po części może wskazywać jej zarejestrowanie w latach 2002-2018 w urzędzie pracy), to zdaniem Sądu nie sposób zgodzić się z tym, że obecnie spełnia ona przesłankę nie podejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Jak wskazano wyżej, z ustalonego bowiem w sprawie stanu faktycznego wynika, że sprawowana przez skarżącą opieka nad matką - z uwagi na zakres wykonywania koniecznych czynności wspomagających matkę w jej codziennym funkcjonowaniu - nie spełnia wymogów opieki, o jakiej jest mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego matka skarżącej nie jest osobą leżącą i wymagającą z tego tytułu całkowitej opieki (obejmującej choćby konieczność np. karmienia, pojenia, cewnikowania, ciągłego pamersowania itp.). B. K. jest w dużej mierze samodzielna. Samodzielnie spożywa posiłki, ubiera się i myje. Pomimo trudności w poruszaniu się skarżąca przyznaje, że matka jest w stanie powoli poruszać się sama po mieszkaniu, samodzielnie zjeść posiłek, samodzielnie umyć się gąbką, samodzielnie ubrać. Zrozumiałe jest, że skoro skarżąca przebywa z matką w domu pomaga jej w wykonywaniu wskazanych czynności i je ułatwia matce - to jest przygotowuje ubrania, przynosi wodę do mycia i myje matce głowę, przygotowuje leki i posiłki i przynosi je matce, pomaga matce w pójściu do toalety i na papierosa, 2 razy na dobę profilaktycznie z uwagi na zdarzające się nietrzymanie moczu, zakłada matce pieluchomatki. Przede wszystkim zaś jednak jak ustalono w sprawie przez długie okresy w ciągu dnia skarżąca nie wykonuje przy matce żadnych czynności opiekuńczych, to jest w okresie pomiędzy śniadaniem a obiadem i obiadem a kolacją. Z powyższego wynika, że matka skarżącej nie wymaga stałej obecności córki. Okoliczność, że B. K. boi się zostawać sama w domu, a skarżąca nie lubi jej też samej zostawiać, nie może jednak w ocenie Sądu stanowić przesłanki przesądzającej o tym, że opieka nad B. K. musi mieć charakter stały i nie może być tak zorganizowana, aby skarżąca mogła choć w niepełnym wymiarze czasu podjąć pracę.

W ocenie Sądu, mając na uwadze rozmiar sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką związany z jej niepełnosprawnością, przyjąć należy, że w zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy uznano, iż zakres tej opieki jest do pogodzenia z równoczesnym podjęciem aktywności zawodowej przez skarżącą. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie wynika, aby rozmiar opieki wymuszał na skarżącej całkowite niepodejmowanie pracy zarobkowej i aby nie mogła podjąć ona żadnej pracy. Sprawowana opieka nad matką nie uniemożliwia wykonywania pracy zarobkowej, która może być także wykonywana choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Raz jeszcze należy podkreślić, że świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane w sytuacji, gdy czas poświęcony na czynności opiekuńcze nie absorbuje przy należytej jego organizacji zdecydowanej większości dnia. Nie zachodzi bowiem wówczas wymagana ustawą przesłanka przyznania świadczenia, jaką jest konieczność rezygnacji z pracy lub niepodejmowanie pracy z uwagi na wymóg sprawowania koniecznej i wymaganej z uwagi na specyfikę niepełnosprawności opieki. W niniejszej sprawie prawidłowo zatem oceniono, że ustalony w toku czynności wyjaśniających zakres realizowanych przez skarżącą czynności opiekuńczych wobec matki, nie wykluczałby możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia (innej pracy zarobkowej), chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Z kolei z uwagi na niczym nie podważony w postępowaniu fakt - że skarżąca praktycznie od zawsze jest osobą bierną zawodowo - można było w sposób zasadny uznać, że w istocie powodem wymuszającym faktyczną rezygnację/nie podejmowanie przez skarżącą aktywności zawodowej nie jest konieczność objęcia matki opieką.

Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).