Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1103/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006r. sprawy ze skargi I. i J. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala


UZASADNIENIE

VII SA/Wa l103/05

UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął na wniosek z dnia [...] listopada 2004 r. I. i J. J., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O.

Kwestionowaną decyzją Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nałożył na podstawie art. 78 ust 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.( Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz.l 126 ze zm. ) na I. i J. J. obowiązek : podparcia występu w ścianie kamiennej zlokalizowanej przy granicy południowej , rozebrania do wysokości 1 m ścianki działowej oddzielającej pomieszczenie łazienki , podparcia pozostałych elementów schodów - jako niezbędnych robót zabezpieczających, w związku ze stwierdzeniem wystąpienia katastrofy budowlanej.

Organ stwierdził wówczas zaistnienie katastrofy budowlanej w budynku mieszkalno - usługowym w O. przy ul [...] na działce nr ew. [...] stanowiącym własność I. i J. J. Przed zdarzeniem w budynku prowadzone były roboty rozbiórkowe.

W dniu 17 lipca 2003 r. dokonano oględzin w miejscu zdarzenia z udziałem współwłaściciela nieruchomości J. J. i kierownika budowy M. M. Następnie w dniu [...] lipca 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wydał decyzję będącą przedmiotem weryfikacji w niniejszym postępowaniu.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po

przeprowadzeniu postępowania nieważnościowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] lipca 2003 r.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ podniósł ,że dla ustalenia czy wydana na podstawie art. 78 Prawa budowlanego kwestionowana decyzja narusza rażąco prawa czy też nie, konieczne było zweryfikowanie zakwalifikowania zdarzenia jako katastrofy budowlanej i wszczęcia postępowania administracyjnego w tym przedmiocie

Organ wskazał ,że decyzję na podstawie art. 78 ustawy Prawo budowlane wydaje się w sytuacji, gdy zaistnieje zdarzenie , które jest katastrofą budowlaną. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. zobligowany był do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu takiego ustalenia , co też uczynił . Następnie wydał decyzję, w której zgodnie z art.78 ust. 1 ustawy Prawo budowlane określił "zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego."

Jak wynikało ze sporządzonego przez organ I instancji protokołu z dnia 17 lipca 2003 r. w budynku mieszkaniowo-usługowym miało miejsce samoczynne zniszczenie elementu konstrukcyjnego stanowiącego spocznik schodów i jednocześnie strop nad pomieszczeniem łazienki należącej do sąsiada wnioskodawców . Z ustaleń wynikało, iż zdarzenie to nastąpiło w nocy z dnia 16 na 17 lipca 2003 r.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., we wstępnej ankiecie ustalił, że przyczyną powstania katastrofy budowlanej było: "prawdopodobnie w trakcie użytkowania, budynku na istniejący spocznik, drewnianych schodów wylano płytę żelbetową bez właściwego oparcia ".

W ocenie organu zapadnięcie się stropu (zarazem spocznika schodów) w nocy świadczy o tym, iż było to nieoczekiwane i w żaden sposób nie zamierzone zdarzenie co decyduje o kwalifikacji tego zdarzenia jako katastrofy budowlanej.

Odnośnie przesłanek nieważności zawartych we wniosku małżonków J., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że fakt przeznaczenia schodów do wyburzenia nie miał znaczenia dla kwalifikacji zdarzenia jako katastrofy budowlanej. Zapadnięcie się spocznika schodów, będącego równocześnie stropem nad łazienką było okolicznością skutkującą wszczęciem postępowania w sprawie katastrofy budowlanej i wydania decyzji na podstawie 78 ust 1 kpa.

Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] lipca 2003 r. wyjaśnił, że ten akt administracyjny nie jest przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności , które prowadzone jest tylko weryfikowania decyzji z dnia [...] lipca 2003 r. Poza tym rozstrzyganie kwestii naruszania prawa własności I. i J. J. nie leży w kompetencji organów administracji.

Biorąc pod uwagę powyższe [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że kwalifikacja zdarzenia jako katastrofy budowlanej, które miało miejsce w budynku mieszkaniowo-usługowym w O. przy ul. [...] była prawidłowa.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając weryfikowaną decyzję nie naruszył rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jej wydania. Poza tym organ nie stwierdził innych przesłanek nieważności określonych w § 1 art. 156 kpa .

Odwołanie od tej decyzji wnieśli małżonkowie J. wnosząc o jej uchylenie .

Podnieśli ,że organ mógł wydać decyzję zgodnie z art. 78 ust 1 ustawy

Prawo budowlane po dokonaniu szeregu ustaleń i czynności . Punktem wyjścia było ustalenie , że nastąpiła katastrofa budowlana . Podnieśli ,że skoro zapadła się tylko cześć spocznika schodów to nie było katastrofy budowlanej , gdyż nie stanowi on obiektu budowlanego lub jego części . Spocznik mógł być uznany za element wbudowany w obiekt, który nadaje się on do naprawy .

Gdyby nawet organ uznał ,że zaistniała katastrofa budowlana to obowiązkiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było powołanie komisji w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy oraz określenia czynności niezbędnych do likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Komisji takiej nie powołano , nie ustalono przyczyn katastrofy i jej okoliczności . Skład komisji , która powinna być powołana byłby gwarantem prawidłowych ustaleń merytorycznych . Dlatego zgodnie z art. 78 Prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego mógł wydać decyzję ale dopiero po zakończeniu prac komisji a zakres niezbędnych robót mających na celu zabezpieczenie obiektu musiał być ustalony zgodnie z wiedzą techniczną, którą zapewniała komisja .

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmawiając stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji w ogóle nie podjął kwestii barku komisji i wpływ tego faktu na decyzję ,której stwierdzenia nieważności domagali się odwołujący . Ponadto organ nie określił ,czy spocznik jest częścią obiektu budowlanego czy też nie .

Reasumując wskazali ,że wydanie decyzji z art. 78 ust 1 Prawa budowlanego bez powołania komisji przewidzianej w art. 76 ust 1 spowodowało wydanie aktu z rażącym naruszeniem prawa . Całe zdarzenie mimo braku przesłanek z art. 73 ust 1 i 2 Prawa budowlanego wadliwie oceniono jako katastrofę budowlaną.

Po rozpatrzeniu odwołania małżonków J. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. na podstawie art. 138 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy .

W uzasadnieniu decyzji stwierdził ,że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności różni się od postępowania odwoławczego i ma na celu jedynie ustalenie zgodności z prawem kwestionowanej decyzji

Zastosowany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 78 ust 1 Prawa budowlanego umożliwiał organowi wydanie takich nakazów i obowiązków jakie określono w kwestionowanym rozstrzygnięciu .

Ustalanie czy w przedmiotowej sprawie miała miejsce katastrofa budowlana jak podniesiono w odwołaniu wymagałaby w ocenie organu odwoławczego przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy określone w rozdziale 7 Prawa budowlanego a przeprowadzenie takiego postępowania wykraczałoby poza ramy postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy odmowę stwierdzenia nieważności złożyli małżonkowie J. domagając się jej uchylenia.

Podnieśli ,że wskazany jako podstawa prawna kwestionowanej decyzji art. 78 ust 1 Prawa budowlanego został rażąco naruszony , gdyż wymagał on aby wcześniej przed wydaniem nakazów określających sposób zabezpieczenia obiektu i terenu katastrofy wykonała swoje zadania komisja powołana w celu ustalenia przyczyn katastrofy .

Komisja powinna być powołana wówczas , gdy zaistnieje katastrofa budowlana i jedynie w przypadku jej zaistnienia możliwe jest nakładanie obowiązków w trybie art. 78 ust 1 Prawa budowlanego .

Wskazano ponadto ,że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił się od oceny czy przedmiotowe zawalenie się spocznika schodów było czy też nie było katastrofą budowlana . W ocenie skarżących wynikało to również ze skąpości materiału dowodowego jaki został zebrany przez organ I instancji , ograniczający się do protokołu oględzin .

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowa argumentację .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga nie jest zasadna .

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie .

Oznacza to , że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie .

Zgodnie z art. 134 § 1 wymienionej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy . Granice niniejszej sprawy wyznaczyła zaskarżona decyzja , która mimo niedoskonałości uzasadnienia , w ocenie Sądu prawa nie narusza.

Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego , że "bez znaczenia dla kwalifikacji zdarzenia jako katastrofy budowlanej jest zakres skutków oraz stopień spowodowanego zagrożenia. " Niewątpliwym bowiem jest fakt, że choć zdarzenie miało stosunkowo nieduży rozmiar to jednak mogło spowodować zagrożenie zdrowia lub życia ludzi, gdyż w nocy zawaliła się część sufitu w łazience sąsiadów inwestora .

Pojęcie katastrofy budowlanej zdefiniowane w art. 73 ustawy Prawo budowlane wskazuje ,że jest to niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań, elementów urządzeń formujących, ścianek szczelnych i obudowy wykopów.

Nie jest katastrofą budowlaną: 1) uszkodzenie elementu wbudowanego w obiekt budowlany, nadającego się do naprawy lub wymiany, 2) uszkodzenie lub zniszczenie urządzeń budowlanych związanych z budynkami, 3) awaria

instalacji.

Jako gwałtowne należy potraktować takie zdarzenia, które są nieoczekiwane a za nie zamierzone należy uznać takie zdarzenia, których wystąpienia nie przewidywano w czasie w którym nastąpiły. Takie właśnie było przedmiotowe zawalenie się spocznika schodów .Nie ma znaczenia, że ta część budynku, która uległa zniszczeniu w sposób nie zamierzony i gwałtowny była przeznaczona do rozbiórki.

Odnosząc się do twierdzeń skarżących , iż zawaleniu ulegała nie część budynku a jedynie jego element, nadający się do naprawy stwierdzić należy, iż pozostają ono w sprzeczności z ustawową definicją katastrofy zawartą w art. 73 ustawy Prawo budowlane . Część schodów tak jak część ściany nośnej są elementami konstrukcyjnymi budynku i nie można mówić iż są to jedynie elementy wbudowane w obiekt , których zniszczenie nie stanowi o zaistnieniu katastrofy budowlanej .

W tym kontekście przyznać trzeba rację skarżącym ,że organ odwoławczy uchylił się od dokonania oceny przedmiotowego zdarzenia w świetle art. 73 Prawa budowlanego, jednak nie miało to wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia .

Przepis art. 78 ust 1 będący podstawą prawną wydania kwestionowanej decyzji odwołuje się do prac komisji , która powinna być powołana w myśl art. 76 ust 1 tej ustawy do oceny przyczyn i okoliczności zdarzenia .Takiej komisji, (co silnie akcentują skarżący) w sprawie nie powołano . Zdaniem skarżących rodzi to skutek nieważności dla omawianego rozstrzygnięcia.

Jak ocenił Sąd , samo zdarzenia prawidłowo zakwalifikowano jako katastrofę budowlaną dlatego niepowołanie komisji nie rodzi skutków pozwalających na uznanie ,że naruszono prawo w sposób rażący przez nakazanie robót zabezpieczających miejsce wystąpienia katastrofy budowlanej.

Z tych przyczyn zasadnie organy uznały , że nakazanie inwestorom wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania i zabezpieczenia obiektu

budowlanego w drodze decyzji z dnia [...] lipca 2003 r., wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 78 ust 1 ustawy Prawo budowlane było zgodne z dyspozycją tego przepisu i nie naruszało przepisów ustawy Prawo budowlane.

Skoro nieskuteczne okazały się zarzuty skarżących a zaskarżona decyzja odpowiada prawu to Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.