Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 841/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Magda Froncisz Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2016 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [....] sprawy ze skargi Z.O. na decyzję Wojewody [....] z dnia 4 czerwca 2016 r., znak: [....] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [....] na rzecz skarżącej Z.O. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt )złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta N. decyzją z dnia 17 sierpnia 2015 r. nr [....] działając na podstawie art. 136, art. 137, art. 139, art. 140 oraz art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ora art. 104 K.p.a. orzekł o:

1/ zwrocie na rzecz Z.O. nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [....] , położonej w obr. [....] jedn. ewid. [....] miasto K. o pow. 399 m2, objętej KW nr [....] ;

2/ braku zwrotu na rzecz Gminy K. odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nr [....] położoną w obr. [....] , jednostka ewidencyjna [....] , miasto K.

3/ ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności przywróconego w drodze orzeczenia o zwrocie na rzecz Z.O. do nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [....] , położonej w obr. [....] , jednostka ewidencyjna [....] , miasto K.

W uzasadnieniu organ podniósł, że nieruchomość stanowiąca działkę gruntu o numerze ewidencyjnym [....] w obr. [....] jedn. ewid. [....] , miasto K. powstała z parceli l. kat. 92 o pow. 1235,5 m2, była gmina katastralna [....] , która została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 4 stycznia 1956 r., L. dz. [....] , jako niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych z przeznaczeniem pod budowę szkoły i boiska. Właścicielem nieruchomości w chwili wywłaszczenia był A.O. Jak wynika z wykazu zmian równoważników nr [....] parcela l. kat. [....] ulega podziałowi na parcele l. kat. [....] o pow. 396,90 m2, i l. kat. [....] o pow. 838,60 m2, na podstawie planu sytuacyjnego podziału parcel l. dz. ew. [....] , parcela l. kat. [....] o pow. 397 m2, utworzyła działkę nr [....] o pow. 399 m2, w obr. [....] , jedn. ewid. [....] m. K. Decyzją z dnia 18 lipca 2008 r. Wojewoda [....] orzekł o nabyciu z mocy prawa przez Gminę Miejską K. własności działki nr [....] na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie gminnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 5 sierpnia 2008 r. W oparciu o zebrany materiał dowodowy organ ustalił, że operatem l. dz. ewid. [....] parcela gruntowa l. kat. [....] pomniejszyła się na rzecz parceli gruntowej l. kat. [....] . Parcela gruntowa l. kat. [....] otrzymała nowe oznaczenie l. kat. [....] o pow. 397 m2, która zgodnie z wykazem synchronizacyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nr [....] w dniu 4 grudnia 2007 r., zmieniła oznaczenie na działkę nr [....] o pow. 399 m2. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. w dniu 4 stycznia 1956 r., orzekło wywłaszczenie na rzecz państwa - na cele budowy szkoły i boiska - m.in. parceli l. kat. [....] o pow. 1235,5 m2, stanowiącej w chwili wywłaszczenia własność A.O. Cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez budowę boiska i szkoły między innymi na części parceli l. kat. [....] wywłaszczonej w 1956 r. Na działce nr [....] , obr. [....] objętej wnioskiem o zwrot, w dniu 21 maja 2013 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami nieruchomości przy udziale zainteresowanych stron, stwierdzając, że na działce znajduje się 7 wysokich drzew oraz kilka mniejszych, (...) porośnięta jest koszoną trawą i samosiejkami. Ogrodzenie znajdujące się na granicy zachodniej oddziela przedmiotową nieruchomość od terenu należącego do szkoły. (...) na działce nie ma obiektów budowlanych, a znajdujące się na działce drzewa mają od 40 cm średnicy (grusza) do 80 cm średnicy (jesion). Dostęp do nieruchomości jest możliwy wyłącznie od strony posesji przy ulicy [....] . W protokole z niniejszej rozprawy wskazano również, iż granicę zachodnią przedmiotowej działki w części ok. 2/5 długości tworzy boczna ściana budynku należącego do szkoły znajdującej się na działce sąsiedniej (od strony zachodniej). Ponieważ od daty wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa minęło ponad 10 lat, a cel na działce ewid. nr [....] w obr.119 m. K. nie został zrealizowany zgodnie z celem wywłaszczenia, jakim była budowa szkoły i boiska -uznaje się wnioskowaną do zwrotu nieruchomość za zbędną na cel określony w orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 4 stycznia 1956 r. Organ wskazał, że zwaloryzowane odszkodowanie za wywłaszczona nieruchomość przyznane orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 22 listopada 1954 r. oraz orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej z 20 lutego 1961 r. i zatwierdzone decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia 24 czerwca 1963 r. na kwotę 8464,90 zł (przed denominacją) wynosi obecnie 4 706, 67 zł. Proporcjonalnie do powierzchni zwracanej działki ewidencyjnej nr [....] w obr.119 o pow. 399 m2, m. K. - zwaloryzowane odszkodowanie wynosi 1520,00 zł. Jak wynika z treści operatu szacunkowego, sporządzonego przez Biuro Usług Technicznych i Ekspertyz [....] s.c., szacunkowa wartość rynkowa zwracanej nieruchomości według stanu istniejącego z dnia wywłaszczenia i cen bieżących wynosi 394 278 zł. Szacunkowa wartość rynkowa nieruchomości według stanu z dnia zwrotu i cen z dnia wyceny wynosi 391 135 zł. Poprzedni właściciel zwraca odszkodowanie zwaloryzowane, proporcjonalnie do powierzchni zwracanego gruntu, stanowiącego działkę [....] w obr. [....] o pow. 399 m2 w wysokości 1520,00 zł pomniejszone o kwotę równą różnicy wartości nieruchomości na dzień zwrotu tj: 3 143 zł., co daje kwotę ujemną zatem odszkodowanie Gminie K. nie przysługuje, zgodnie z wyrokiem II SA/Ke 705/09 z dnia 13 stycznia 2010 r.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gmina K. , podnosząc, iż teza o zbędności nieruchomości, na której organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie, nie została podparta żadnym materiałem dowodowym, tak w zakresie dokładnego przeznaczenia przedmiotowej działki nr [....] (bak planu realizacyjnego), jak i ustaleniami faktycznymi w zakresie nakładów poczynionych na nieruchomości. Organ I instancji przyjął wyłącznie na podstawie oględzin w terenie, iż przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna, co w ocenie strony odwołującej się stanowi naruszenie przez organ I instancji przepisów art. 7 i art. 77 K.p.a., obligujących organ do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie i rzetelnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności. Ponadto, zdaniem strony odwołującej się organ I instancji naruszył przepis art. 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem niezasadnie przyjął, iż wartość przedmiotowej nieruchomości uległa zmniejszeniu, bowiem uwzględniono w tym zakresie okoliczności wynikające tylko i wyłącznie z upływu czasu, których nie sposób uznać za działania podjęte bezpośrednio i celowo na nieruchomości.

Wojewoda [....] decyzją z dnia 4 czerwca 2016 r. nr [....] uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta N. z dnia 17 sierpnia 2015 r. w całości i orzekł o odmowie zwrotu na rzecz Z.O. nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [....] położonej w obrębie [....] , jednostka ewidencyjna [....] , miasto K. w granicach parceli l. kat. [....] , była gmina katastralna P. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość stanowi więc nieruchomość wywłaszczoną, w rozumieniu przepisów art. 136 ust. 3 w związku z art. 216 ust. 2 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, o której zwrot wystąpiła jedyna spadkobierczyni jej poprzedniego właścicieli, tj. Z.O., co potwierdzają znajdujące się w aktach organu i instancji stosowne dokumenty. W związku z tym organ stwierdził, że dwie pierwsze przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. Natomiast legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu ustawodawca sformułował w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W kontekście powyższego należy mieć jednak na uwadze, iż zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, przepis art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - został uznany za niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podstawą zatem dla oceny, czy mamy do czynienia ze stanem zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest precyzyjne ustalenie tego celu przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości. Zarówno art. 136 jak i art. 137 ustawy posługując się pojęciem celu wywłaszczenia utożsamiają go z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu będącej aktem administracyjnym wydanym w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. Z tego właśnie względu podstawowym źródłem określenia celu wywłaszczenia w konkretnej sprawie jest decyzja wywłaszczeniowa (umowa sprzedaży) i to właśnie w tym dokumencie należy poszukiwać celu wywłaszczenia. Jednakże często zdarzało się tak, iż cel ten jest określony w decyzji lub umowie sprzedaży w sposób ogólnikowy, bądź też brakuje nawet określenia przeznaczenia nieruchomości. Niezbędna jest w takich przypadkach prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów, co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym. Co do zasady będzie to w szczególności analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz analiza dokumentacji dołączanej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a w szczególności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego (T. Woś, Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2010), czyli dokumentacji ściśle związanej z inwestycją stanowiącą podstawę wywłaszczenia, której szczegółowa analiza jest niezbędna do precyzyjnego określenia celu wywłaszczenia. W tym miejscu należy również zwrócić uwagę na specyfikę przedmiotowej sprawy, w której przedmiotem ustaleń jest nieruchomość wywłaszczona na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. W kontekście bowiem przepisów ww. dekretu, regulacja ta nie przewidywała konieczności precyzyjnego określenia celu wywłaszczenia zarówno w dokumentacji wymaganej dla uzyskania pozwolenia na nabycie nieruchomości (przy czym pojęcie to oznaczało na gruncie omawianej regulacji wywłaszczenie), dokumentacji sporządzanej na potrzeby procesu wywłaszczeniowego, jak i w samym orzeczeniu wywłaszczeniowym. Celem precyzyjnego ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości organ I instancji pozyskał do akt sprawy kopię orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 4 stycznia 1956 r., w którym wskazano, iż przedmiotowa nieruchomość -jako niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych - przeznaczona była pod budowę szkoły i boiska, a zatem cel ten nie został określony w sposób precyzyjny, bowiem większe zamierzenie, jakim jest kompleks szkoły wraz z boiskiem, z natury rzeczy obejmuje swoim zakresem nie tylko sam budynek szkoły i boisko, ale również całą niezbędną do funkcjonowania takiego zespołu obiektów infrastrukturę towarzyszącą. Organ I instancji całkowicie pominął dokumentację związaną z procesem wywłaszczenia całości gruntów przeznaczonych pod budowę ww. szkoły wraz z boiskiem, znajdującą w archiwalnych aktach Prezydium Rady Narodowej w K. , które pozyskano z zasobów Archiwum Zakładowego Urzędu Miasta K. W powołanych aktach znajdują się dokumenty dotyczące również dawnej parceli l. kat. [....] , b. gm. kat. [....] , stanowiącej poprzednio własność SA.O., w tym zwłaszcza zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 24 sierpnia 1954 r., wydane na podstawie art. 4 i 5 ww. dekretu, którym zezwolono Wydziałowi Oświaty Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K., jako wykonawcy narodowych planów gospodarczych, na nabycie pod budowę szkoły i boiska, nieruchomości położonych w granicach oznaczonych na załączonym planie sytuacyjnym obwódką koloru niebieskiego oraz literami od A do K o łącznej powierzchni ok. 1,33 ha. Zgodnie w ww. planem, przedmiotowa nieruchomość znalazła się w granicach terenu przeznaczonego pod ww. zamierzenie (przylegała do wierzchołka oznaczonego literą F). Jak wynika z omawianego planu, część parceli l. kat. [....] , odpowiadająca obecnie działce nr [....] , obr. [....] , jedn. ewid. [....] m. K. , położona była na terenie przeznaczonym pod zieleń, przylegającym od strony zachodniej do terenu przeznaczonego pod realizację budynków szkolnych i boiska oraz - od strony wschodniej - zabudowań zlokalizowanych wzdłuż ulicy [....] . Mając na uwadze powyższe organ wskazał, iż przedmiotowa część dawnej parceli l. kat. 92, b. gm. kat. Piasek, nie byłą przeznaczona pod żadną trwałą zabudowę, lecz miała stanowić część pasa terenu zajętego pod zieleń wysoką, oddzielającą teren planowanego kompleksu szkolnego od zabudowań zlokalizowanych wzdłuż ulicy [....] w K. , co potwierdza dodatkowo treść znajdującego się w powołanych aktach wywłaszczeniowych protokołu spisanego w lokalu szkoły podstawowej Nr [....] w K. przy ul. [....] września 1954 r., do sprawy o sygn. S.A.IV.58-291/54, z czynności Komisji Wywłaszczeniowo-Odszkodowawczej, których przedmiotem było rozpatrzenie wniosku Wydziału Oświaty Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. o wywłaszczenie nieruchomości położonych w K. przy ul. [....] i ul. [....] w Dzielnicy [....] , na cel budowy szkoły, a będącej własnością osób prywatnych. Mianowicie, na str. 2 ww. protokołu wskazano, iż: "Granica wschodnia oznaczona literami FG może ulec zmianie na odcinku od punktu oznaczonego literą F do muru klasztornego w wyprostowaniu w ten sposób by przebiegała równolegle do wschodniej ściany projektowanego budynku /głównego budynku/ w odległości 12 1/2 m. Odległość ta podyktowana jest koniecznością dojazdu gospodarczego. Zmiana ta nie jest istotna dla projektu gdyż pozostała część terenu będzie zagospodarowana w dalszym ciągu jako tereny zielone, tak jak dotychczas. Jak wynika z treści orzeczenia wywłaszczeniowego, wskazywana w cytowanym protokole, możliwa zmiana granic wywłaszczanego terenu ostatecznie nie nastąpiła. Z kolei z pozyskanych przez organ w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego archiwalnych zdjęć lotniczych przedmiotowego terenu z lat: 1968, 1970, 1975, 1982, 1993, 1998 i 2003, jak również ze zdjęcia satelitarnego pozyskanego z serwisu internetowego "geoportal.gov.pl" (prowadzonego przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii w W. ), teren przedmiotowej działki przez cały ten okres stanowił obszar zieleni wysokiej, oddzielającej teren planowanego kompleksu szkolnego od zabudowań zlokalizowanych wzdłuż ulicy [....] , a zatem był zgodny z przeznaczeniem wynikającym z powołanej wyżej dokumentacji wywłaszczeniowej. Organ wskazał, że adaptacja stanu istniejącego w dacie wywłaszczenia na potrzeby planowanej inwestycji nie świadczy o zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cle jej wywłaszczenia. W świetle powyższego nie można było uznać przedmiotowej nieruchomości za zbędną na cel jej wywłaszczenia, i orzec o jej zwrocie, w związku z czym - uznając słuszność zarzutów odwołania w tym zakresie - zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni.

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Z.O. zarzucając naruszenie:

1/ art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że osiągnięty został cel wywłaszczenia działki ewidencyjnej nr [....] położonej w obrębie [....] , jednostka ewidencyjna [....] , miasto K. w granicach parceli l. kat. [....] i wywłaszczona nieruchomość nie jest zbędna na cel wywłaszczenia;

2/ art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i dowolnej, a nie swobodnej ocenie zebranego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że na działce objętej postępowaniem o zwrot został zrealizowany cel wywłaszczenia.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ II instancji pominął ustalenia w zakresie korzystania i użytkowania działki, a w szczególności sprawdzenia i zidentyfikowania podmiotu dokonującego nasadzeń zieleni, w tym drzew, podmiotu ponoszącego koszty utrzymania działki, jak również podmiotu dokonującego fizycznego oddzielenia działki trwałym ogrodzeniem od pozostałej części wywłaszczonej nieruchomości. Zdaniem strony skarżącej obowiązkiem organu jest nie tylko ustalenie celu, ale również faktu czy nieruchomość stała się zbędna dla niego. W stanie faktycznym niniejszej sprawy działka był odgrodzona od terenu szkoły, szkoła nigdy z niej nie korzystała, a więc cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Ta realizacja winna być dokonana przez podmiot, na rzecz którego wywłaszczono i nie ma żadnych argumentów przemawiających za przyjęciem, że ma to czynić wywłaszczony. Zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy działka od chwili wywłaszczenia pozostawała w faktycznym posiadaniu skarżącej i jej wstępnych. To przez nią, jak i na jej zlecenie dokonywane były nasadzenia zieleni, wycinka niebezpiecznych drzew i starych krzewów, jak również obecnie to na jej zlecenia zrealizowana jest pielęgnacja terenu. Organ II instancji nie uwzględnił, że adaptacja na cel wywłaszczenia nigdy nie nastąpiła. W konkluzji skargi wniesiono uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy art. 133 § 1 P.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wydanie prawidłowej decyzji powinno być zatem poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego i prawnego istotnego w sprawie, stosownie do treści art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W myśl art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), a ponadto oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Realizacja tych zasad wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy może być podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcia zgodnego z prawem.

W ocenie Sądu, przy wydaniu kwestionowanej decyzji doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., skutkować winno jej uchyleniem. Podstawę orzekania przez organy w sprawie niniejszej stanowiły przepisy ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.(dalej; ustawa). W dziale III tej ustawy w jej rozdziale 6 uregulowana została tematyka zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Stosownie do treści art. 136 ust. 3 ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z kolei zgodnie z dyspozycją art. 137 ust. 1 ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (ust. 2). Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z art. 216 ust. 216 ust 2 pkt 2. ustawy przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952r. Nr 4 poz 31).

Będąca przedmiotem niniejszego postępowania nieruchomość – działka [....] powstała z parceli I. kat. [....] .b.gm. kat. [....] która została wywłaszczona na podstawie w/w dekretu, nie budzi wątpliwości sądu, iż w tej sytuacji mają do niej zastosowanie przepisy ustawy. Zdaniem organu II instancji część nieruchomości wywłaszczonej, której zwrotu domaga się skarżąca (aktualnie działka nr [....] ) od samego początku przeznczona była pod teren zieleni przylegającej od strony zachodniej do terenu przeznaczonego pod realizację szkoły i boiska i oddzielający teren planowanego kompleksu szkolnego od zabudowań zlokalizowanych wzdłuż ulicy [....] . Do wniosku tego doprowadziła organ analiza pism z 1954 r. - zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i protokołu z czynności Komisji Wywłaszczeniowo-Odszkodowawczej.

Co do zasady można zgodzić się z organem, iż zachowanie terenu zielonego na części terenu wywłaszczonego pod budowę szkoły można by uznać za realizację celu wywłaszczenia, jako realizację zieleni przyszkolnej, co stanowiło by podstawę do odmowy jej zwrotu. Warunkiem jednakże takich ustalań było by wykazanie, iż po dokonaniu wywłaszczenia cel ten został zrealizowany tj. że na terenie przyległym do szkoły dokonano nasadzeń i teren ten był wykorzystywany dla celów szkolnych i we władaniu szkoły. W postępowaniu o zwrot nieruchomości wywłaszczonych nie chodzi tylko o ustalenie celu wywłaszczenia, ale też a może przede wszystkim, czy cel ten został zrealizowany. Realizacja celu wywłaszczenia to zagospodarowanie terenu i jego późniejsze wykorzystanie zgodne z celem określonym w decyzji wywłaszczeniowej. Organ II instancji nie mógł ustalić czy doszło do realizacji celu wywłaszczenia na podstawie pism z 1954 r. skoro wywłaszczenie nastąpiło w 1956 r. tj. dwa lata później. Pisma te co najwyżej dookreślały przyszły cel wywłaszczenia ale w żadnym razie nie można przyjąć w oparciu o te zapisy, że doszło do realizacji celu wywłaszczenia tj. iż na fragmencie wywłaszczonej nieruchomości (aktualnie działka nr [....] ) dokonano nasadzeń, ewentualnie pielęgnowano zieleń już istniejącą a teren ten był wykorzystywany dla celów szkolnych i przez szkołę administrowany. Takich ustaleń organ II instancji jednak nie dokonał. Przeciwnie, materiał dowodowy wskazuje, że jest to działka nr [....] to teren ogrodzony, także od strony zachodniej czyli od terenu szkoły. Organ nie poczynił nawet starań by ustalić, kiedy, przez kogo i za czyją zgodą ogrodzenie od strony szkoły było wykonane. Ma to podstawowe znaczenie, gdyż aktualny stan faktyczny jest taki, że teren ten nie jest wykorzystywany jako teren szkolny. Ustalić należało zatem czy kiedykolwiek teren działki nr [....] był wykorzystywany dla celów szkolnych i przez tą szkołę administrowany. Skoro teren szkoły jest ogrodzony, należało ustalić kiedy ogrodzenie to powstało i czy od początku obejmowało fragment nieruchomości wzdłuż granicy działki nr [....] . Sąd zwraca uwagę, iż w protokole rozprawy administracyjnej z 21 maja 2013 r. (akta adm. k.171) uczestnik tej czynności P.Z. oświadczył, że według jego wiedzy ogrodzenie to zostało wykonane w trakcie budowy szkoły. Potwierdzenie tej okoliczności wykluczało by uznanie, że doszło do realizacji celu wywłaszczenie. Trudno bowiem przyjąć, iż realizacją celu wywłaszczenia jakim była budowa szkoły na terenie stanowiącym aktualnie działkę nr [....] było odgrodzenie się od terenu sąsiedniego na którym szkoła funkcjonowała. Ustaleń w tym przedmiocie organ nie dokonał, czym naruszył przepis art. 7, art. 77 i art.80 K.p.a. w stopniu uzasadniającym eliminację decyzji z obrotu prawnego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali, czy teren działki nr [....] był kędykolwiek po jej wywłaszczeniu wykorzystywany jako teren zieleni przy szkolnej i we władaniu tej szkoły. Tylko bowiem pozytywne ustalenie tej okoliczności uzasadniało by stanowisko, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Z tych względów sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł ja w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.