Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 966/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 7, art. 4 pkt 9, art. 87 ust. 1 pkt 2, art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6, załącznik nr 3 lp. 2.1.
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51 art. 2 pkt 2-3, art. 5 ust. 2
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)
article: art. 7,  art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Specjalista Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) maja 2012 r. nr (...) Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L. z dnia (...) marca 2012 r. nr (...) o nałożeniu - na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - kary pieniężnej na A w wysokości (...) zł za wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia.

Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego oraz akt sprawy wynikało, że w świetle wyników kontroli drogowej z dnia (...) grudnia 2011 r. oraz ustaleń poczynionych następnie w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, A wykonywał – przewożąc na trasie z (...) do (...) i dokonując odpraw ściśle określonej grupy pasażerów z wyłączeniem innych osób - przewóz regularny specjalny osób bez wymaganego zezwolenia. Przewozem regularnym specjalnym jest - w myśl art. 4 pkt 9 ustawy o transporcie drogowym – niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób z wyłączeniem innych osób. Zgodnie z art. 18 ust. 1 w/w ustawy, wykonywanie tego rodzaju przewozów wymaga zezwolenia. A nie posiadał go przewożąc określona grupę osób (pracowników) na podstawie umowy z dnia (...) listopada 2011 r. zawartej z B reprezentującą pasażerów dojeżdżających do pracy od wielu lat. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że skarżący wykonuje przewozy okazjonalne, a nie regularne, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że w przypadku przewozu regularnego specjalnego przewoźnik wykonuje przewóz określonej grupy osób (w rozpoznawanej sprawie – pracowników), z wyłączeniem innych osób, na trasie określonej między stronami umowy. Podnoszona w odwołaniu okoliczność dotycząca zmienności godzin jazdy oraz tras nie znalazła odzwierciedlenia w treści zeznań świadków oraz treści umowy z dnia (...) listopada 2011 r. Klasycznym przykładem przewozów regularnych specjalnych, co wynika z rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 z dnia 16 marca 1992 r. w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu pasażerów autokarem i autobusem (Dz. U. UE.L.92.741.1), są przewozy pracowników na trasie między domem a miejscem pracy.

Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z. W. zarzucając naruszenie:

- art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001 r., poprzez błędną kwalifikację prawną wykonywanego przewozu;

- art. 18b, art. 20 i art. 92 ust. 1 w/w ustawy;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, prowadzące do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

W uzasadnieniu skarżący podniósł między innymi, że przewóz regularny specjalny wchodzi w grę wtedy, kiedy wykonywany jest niepubliczny przewóz określonej grupy osób w sposób regularny to jest w ustalonych odstępach czasu i określonym trasami, a więc według stałego rozkładu jazdy. Takich cech nie posiadał przewóz wykonywany przez kontrolowanego, czego dowodzi treść umowy wskazującej, że terminy przejazdów i godziny rozpoczęcia przewozów miały być ustalane każdorazowo z uwzględnieniem potrzeb pasażerów. Organ wadliwie ocenił zebrany materiał dowodowy, w tym źle zinterpretował zeznania kierowcy C, potwierdzającego fakt nieregularności wykonywanych przewozów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) maja 2012 r. nr (...) utrzymująca w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L. z dnia (...) marca 2012 r. nr WITD.DI.0152.III0146/2/12 nakładającą karę pieniężną na A w wysokości 8000 zł za wykonywanie przewozu bez wymaganego zezwolenia.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 125 poz. 874 ze zm.), dalej: u.t.d.

Stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 2 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy osób przy wykonywaniu przewozów regularnych i regularnych specjalnych - odpowiednie zezwolenie lub wypis z zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy.

W myśl art. 92a u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie (ust. 1). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6). Z treści w/w załącznika nr 3, lp. 2.1. wynika, że wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia, bez wymaganego zaświadczenia na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym podlega karze pieniężnej w wysokości 8000 zł.

W niniejszej sprawie, funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego w dniu (...) grudnia 2011 r. przeprowadzili kontrolę autobusu o numerze rejestracyjnym (...) kierowanego przez C. W trakcie kontroli kierowca okazał wypis nr 8 z licencji (ważnej do dnia (...) listopada 2017 r.) na wykonywanie transportu drogowego osób przez przedsiębiorcę - A oraz zezwolenie nr (...) (ważne do dnia (...) marca 2013 r.) na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej L. – N. D. przez Z. T., T., S. D., G. W trakcie kontroli ustalono, że w autobusie znajdowało się 8 osób, z których 6 wyjaśniło, że mają umowę z przewoźnikiem na korzystanie z przewozu na trasie K. F. – N. D.. Kierowca autobusu nie okazał zezwolenia na prowadzenie przewozu regularnego specjalnego na trasie K. F. – N. D.

Spór powstał na tle charakteru przewozu dokonanego na trasie K. F.-N. D. Zdaniem organu, przewóz ten miał charakter przewozu regularnego specjalnego. Skarżący twierdzi, że był to przewóz okazjonalny.

W myśl art. 4 pkt 7 u.t.d., przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami. Utrwalony jest w orzecznictwie pogląd, że dla przyjęcia transportu regularnego nie jest konieczne, aby wszyscy pasażerowie uznawali usługę przewozową danego przewoźnika za substytut przewozu regularnego wykonywanego przez innych przewoźników legitymujących się wymaganym zezwoleniem na ten rodzaj przewozu. Wystarcza tutaj stosunkowo niewielka liczba pasażerów, uznająca usługę przewozową kontrolowanego przewoźnika za substytut przewozu regularnego, zwłaszcza jeżeli będzie spełnione kryterium powszechności danego przewozu, to znaczy, gdy każda osoba ma możliwość skorzystania z przewozu za zakupem biletu, na równych prawach, na określonej trasie (zob. wyrok NSA z 14 lipca 2009 r. sygn. akt II GSK 1078/08 oraz z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt II GSK 1119/10 ).

Jak wynika z akt sprawy sporny przewóz był świadczony na podstawie umowy z dnia (...) listopada 2011 r. zawartej pomiędzy skarżącym, a B reprezentującą grupę osób dojeżdżających do pracy. Zgodnie z pkt 1 w/w umowy, przewoźnik zobowiązał się do przewozu pasażerów na trasie K. F. – N. D. według przedstawionego przez B planu przejazdu oraz według zgłoszonego zapotrzebowania. Umowa przewidywała w pkt 2, że terminy przejazdów, jak i godziny rozpoczęcia przewozu będą ustalane każdorazowo z uwzględnieniem potrzeb pasażerów. Mieli oni obowiązek ponoszenia opłat za przewóz w wysokości (...) zł miesięcznie, po wykonaniu usługi (pkt 5 umowy). Skarżący dołączył do umowy "wykaz osób" zawierający imienną listę 17 pasażerów. Analiza postanowień umowy prowadzi do wniosku, że przewóz osób na trasie K. F.-N. D. miał charakter regularny. Przewóz odbywał się na podstawie "planu przejazdu". Świadek E. P. wyjaśniła, że z firmą skarżącego dojeżdżała do pracy od kilkunastu lat. K. S. podał, że godziny i czas dojazdu ustalał z skarżącym bezpośrednio, z miesięcznym wyprzedzeniem, natomiast pieniądze (opłatę) za przejazd przekazywał B. Jak wynika z zeznań tego świadka, skarżący wykonywał usługę przewozu osób na trasie K. F. – N. D. jeszcze przed zawarciem tej umowy. Inny pasażer W. K. stwierdził, że korzysta z usług skarżącego"raz lub dwa razy w tygodniu", żeby nie spóźnić się do pracy. Świadek A. D. wyjaśniła, że dzięki skarżącemu może do pracy dojechać wygodnie i na czas. Kierowca C przesłuchany w dniu (...) grudnia 2011 r. na okoliczność skontrolowanego przewozu (z tego dnia) wyjaśnił, że pobrał rezerwację przewozów okazjonalnych z sejfu i wyjechał z bazy. Opisał szczegółowo miejsca w K. F., z których zabrał pasażerów, dowiezionych do N. D. Stwierdził, że nie pobierał od nich pieniędzy, nie sprzedawał biletów i nie włączał kasy fiskalnej. Wyjaśnił, że tego rodzaju przewozów – "rozliczanych przez Szefa" - nie wykonuje codziennie. Podał, że wczoraj zrealizował podobny przewóz – po przerwie od dnia (...) listopada 2011 r. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że zgodnie z umową z dnia (...) listopada 2011 r. przewozu pasażerów dokonano także w dniach - (...) i (...) listopada 2011 r. Dowodzi tego pismo z dnia (...) grudnia 2011 r., w którym skarżący zamieścił wykaz przewozów, podkreślając dodatkowo, że "miejsca zabierania grupy" to "miejsca zupełnie inne niż w wydanych zezwoleniach a trasa przejazdu przez K. jest zupełnie inna niż w wydanym zezwoleniu. Fakty te eliminują przypadkowe zabranie jakiegokolwiek pasażera który nie byłby umówiony ze mną".

W myśl art. 4 pkt 9 u.t.d., przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób. Definicja przewozu regularnego oraz przewozu regularnego specjalnego wskazuje, że ustawodawca wyróżnił specjalną formę przewozu regularnego, która nie ma charakteru publicznego i jest skierowana do określonej, wąskiej grupy osób.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1549/12 stwierdził, że dla uznania przewozu za regularny, nie jest konieczne wykazanie spełnienia wszystkich przesłanek (w dosłownym rozumieniu) zamieszczonych w art. 4 pkt 7 u.t.d. Podstawowymi dwoma cechami charakteryzującymi przewóz regularny specjalny jest regularność tego przewozu oraz przewożenie określonej kategorii osób (pasażerów), z wyłączeniem innych osób (pasażerów). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy ustalaniu, czy zachodzi "regularność przewozów" należy mieć na względzie pewną cykliczność, powtarzalność kursów, z i do określonych miejsc, wprowadzone stałe zasady przewozu w zakresie jego częstotliwości, podane do wiadomości pasażerów, ale nie w formie publicznej wiadomości o rozkładzie jazdy. Podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjnego we Wrocławiu w wyroku z dnia 9 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Wr 491/12 stwierdził, że stosując wykładnię prawa krajowego uwzględniającą unormowania wspólnotowe uznać trzeba, że zasadniczym elementem w definicji przewozu regularnego specjalnego jest "regularność" przewozu (określone odstępy czasu) oraz przewóz określonych kategorii pasażerów z wyłączeniem innych pasażerów. Natomiast kwestia przystanków ma o tyle znaczenie, iż ma to być określone miejsce postoju, na który dowożone są lub z którego zabierane są owe określone kategorie pasażerów, przy jednoczesnym bardzo wyraźnym założeniu, iż fakt, że przewozy regularne specjalne mogą być zróżnicowane w zależności od potrzeb użytkowników (pasażerów), na przykład z uwagi na okresowe potrzeby pracodawcy, nie ma wpływu na zaliczenie takich przewozów do regularnych usług transportowych.

Stosownie do art. 2 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych, usługi regularne oznaczają usługi polegające na przewozie osób w określonych odstępach czasu i na określonych trasach, przy czym pasażerowie są zabierani z określonych z góry przystanków i dowożeni na z góry określone przystanki. W myśl art. 2 pkt 3 rozporządzenia szczególne usługi regularne oznaczają usługi regularne bez względu na to, przez kogo są organizowane, które polegają na przewozie określonych kategorii pasażerów z wyłączeniem innych pasażerów. W/w definicja jest w zasadzie identyczna jak definicja przewozów regularnych specjalnych w ustawie o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 5 ust. 2 w/w rozporządzenia, szczególne usługi regularne obejmują: przewóz pracowników na trasie między miejscem pracy, a miejscem zamieszkania (lit. a) przewóz uczniów i studentów do i z instytucji edukacyjnej (lit. b).

W/w rozporządzenie nie ma bezpośredniego zastosowania do krajowego przewozu pasażerów, ale jako pomocne przy wykładni przepisów prawa krajowego wskazuje, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, przewóz osób na trasie K. F. – N. D. nie miał cech przewozu okazjonalnego. Jest nim – zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. – przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia skarżącego nie potwierdzały jego stanowiska o okazjonalności przedmiotowego przewozu, skoro odbywał się on na podstawie planu ustalanego przez pasażerów, w określonych odstępach czasu wynikających z w/w planu i po określonych przez klientów skarżącego trasach. Nie ma w tej sytuacji znaczenia, czy trasy te były zawsze identyczne. Były one z pewnością określone. W tym zakresie organy prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy, bez naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. ustalając, że skarżący wykonywał przewóz regularny specjalny, wymagający zezwolenia, stosownie do art. 18 ust. 1 u.t.d.. Zarzut skarżącego odnoszący się do przyjęcia przez organ błędnej kwalifikacji prawnej wykonanego przewozu jest w tej sytuacji niezasadny. Podobnie trzeba ocenić zarzuty i wnioski o naruszeniu pozostałych wskazanych w skardze przepisów (w tym art. 92 a ust. 1 i 6 u.t.d.) oraz o wadliwej ocenie zebranego materiału dowodowego, w tym o złej interpretacji zeznań kierowcy C potwierdzającego fakt nieregularności wykonywanych przewozów. Ubocznie należy zauważyć, że o regularności spornego przewozu z dnia (...) grudnia 2011 r. świadczą wyjaśnienia skarżącego w piśmie z dnia (...) grudnia 2011 r. zawierającym wykaz przewozów wykonanych na podstawie omawianej umowy.

Z tych też względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

-----------------------

7