Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 912/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami oraz zwrotu prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2016 r., nr [...] w zakresie odmowy przywrócenia cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami oraz zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii [...]; 2. w pozostałej części skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], Prezydent Miasta na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej powoływana jako K.p.a.) i art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 627, dalej powoływana jako u.k.p.) odmówił przywrócenia T. G. (dalej zwany skarżącym) cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami oraz zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. B+E, C, C+E. D, D+E.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...].04.2016 r. skarżący złożył w wniosek o przywrócenie cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami oraz o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kat. B, B+E, C, C+E, D, D+E. W wyniku weryfikacji dokumentów organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu [...].08.2013 r. do organu wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...].08.2013 r. o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami w ramach kat. A, B, BE, C, CE, D, DE prawa jazdy, z uwagi na to, że w okresie od [...].07.2012 r. do [...].03.2013 r. wielokrotnie naruszył on przepisy ruchu drogowego, za które otrzymał łącznie 28 punktów karnych. Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, dalej powoływana jako P.r.d.), Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Ponadto, stosownie do zapisu § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kierowcy wpisanego do ewidencji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii prawa jazdy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenia. Zatem przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie należy do wyłącznej kompetencji Policji. Czynności te nie mogą być dokonywane przez starostę (prezydenta). Natomiast starosta otrzymując przedmiotowy wniosek jest nim związany i nie ma uprawnień do badania prawidłowości orzeczenia, w związku z którym naliczone zostały kierowcy punkty karne.

Następnie w dniu [...] lutego 2015 r. działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. decyzją Nr [...] organ skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w ramach kat. C, C+E, D, D+E prawa jazdy. Pomimo odebranego skierowania skarżący nie przystąpił do egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje kierowcy, co w myśl art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a P.r.d. i art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. stanowiło podstawę do cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami w ramach kat. C, C+E, D, D+E prawa jazdy. Zatem organ decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w ramach ww. kategorii prawa jazdy i jednocześnie wyjaśnił, że przywrócenie cofniętych uprawnień nastąpi po uzyskaniu pozytywnego wyniku z egzaminu sprawdzającego kwalifikacje we wskazanym zakresie. Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ wskazał, że załączone do wniosku z dnia [...].04.2016 r. o przywrócenie cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami oraz o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kserokopie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26.08.2014 r., sygn. akt II SA/Bd 33/14 i wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...].07.2013 r., sygn. akt [...] nie mają znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż postępowanie karne prowadzone było w sprawie kierowania przez skarżącego pojazdem w stanie nietrzeźwości, a nie w sprawie skierowania na egzamin kontrolny. Jego rozstrzygnięcie dotyczy innego postępowania administracyjnego. Organ uwzględnił wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zawarte w ww. wyroku i w dniu [...].02.2015 r. wydał skarżącemu prawo jazdy kat. C, D, C+E, D+E. Natomiast podstawę niniejszej decyzji stanowił wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...].08.2013 r. o sprawdzenie jego kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach kat. A, B, B+E, C, C+E, D, D+E prawa jazdy. Zatem rozstrzygnięcia zawarte w ww. wyrokach nie mają związku z przekroczeniem przez skarżącego dopuszczalnej liczby punktów karnych.

Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 3 u.k.p., prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. Natomiast zgodnie z art. 103 ust. 3 u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie.

Jak wynika z akt kierowcy, do dnia wydania niniejszej decyzji skarżący nie przystąpił do egzaminu kontrolnego w ramach kat. C, C+E, D, D+E, E prawa jazdy, a zatem brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku o zwrot prawa jazdy i przywrócenie cofniętych uprawnień w zakresie ww. kategorii prawa jazdy.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący powołując się w nim na treść ww. wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 26.09.2014 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 12 ust. 1 u.k.p. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2015 r. został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego - na egzamin teoretyczny i praktyczny. Decyzja ta nie została zaskarżona w toku instancji i stała się ostateczna. Wobec powyższego w chwili obecnej nie jest możliwe kwestionowanie zasadności skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Skarżący pomimo prawidłowego doręczenia skierowania wydanego w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. nie przystąpił do egzaminu, co wynika z akt sprawy i co nie zostało zakwestionowane w treści odwołania. Wobec powyższego Prezydent Miasta był zobligowany cofnąć mu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w tym zakresie.

Kwestia dotycząca uzyskania 28 punktów za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego nie ma związku z powołanymi w odwołaniu wyrokami sądów, gdyż wyroki te dotyczyły okoliczności związanych z prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości i konsekwencjami prawnymi tego czynu, co jedynie zbiegło się w czasie ze zgromadzeniem 28 punktów karnych. Fakt przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz niepoddanie kontrolnemu sprawdzeniu przez kierowcę kwalifikacji w formie egzaminu państwowego skutkuje odrębnymi konsekwencjami

Przywrócenie cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami nastąpi po uzyskaniu pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje do kierowania pojazdami w ramach ww. kategorii prawa jazdy, zatem po spełnieniu przez stronę obowiązku określonego w przepisach prawa. Zgodnie z art. 103 ust. 3 u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie. Natomiast art. 12 ust. 1 pkt 3 tej ustawy stanowi, że prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję złożył T. G. powołując się w niej ponownie, tak samo jak w odwołaniu, na treść wyroków WSA w Bydgoszczy z dnia 26.09.2014 r. oraz Sądu Rejonowego z dnia [...].07.2013 r., na mocy którego został orzeczony wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. A i B na okres 3 lat. Organ administracyjny, jak wskazuje skarżący, nie może rozszerzać zakazu orzeczonego przez sąd karny.

Organ w odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – dalej przywoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd orzekając w sprawie nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a, skarga podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.

Wychodząc z tych przesłanek Sąd uwzględnił skargę jedynie częściowo, gdyż stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w zakresie odmowy przywrócenia cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami oraz zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B+E naruszają przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia w tym zakresie.

Jak wynika z akt sprawy, Komendant Wojewódzki Policji pismami z dnia [...].08.2013 r. kierowanymi do Prezydenta Miasta złożył w trybie art. 99 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b u.k.p. oraz w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. wnioski o skierowanie skarżącego na badania psychologiczne oraz o sprawdzenie jego kwalifikacji. Wnioski te były spowodowane przekroczeniem przez skarżącego 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 P.r.d. Zgodnie z cyt. wyżej przepisami, starosta, na wniosek organu kontroli ruchu drogowego, wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego (art. 99 ust. 1 pkt lit. b w zw. z ust. 2 pkt 2 u.k.p.), natomiast kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d.).

W związku z powyższym, decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...].09.2013 r., nr [...], skarżący został skierowany na badania psychologiczne (na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit b u.k.p.) w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.

Następnie decyzją z dnia [...].02.2015 r., nr [...], na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. Prezydent Miasta, w związku z ww. wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...].08.2013 r., skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie kategorii C, C+E, D, D+E prawa jazdy. Następnie ostateczną decyzją z [...].05.2015 r., nr [...], Prezydent Miasta na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a P.r.d. i art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. w związku z nieprzystąpieniem przez skarżącego do egzaminu cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii C, C+E, D, D+E.

W dalszej kolejności organ ustalił, że skarżący przystąpił do egzaminu kontrolnego w ramach kategorii B prawa jazdy z wynikiem pozytywnym (vide notatka służbowa k. 80 akt adm.). Skutkiem tego było wydanie przez Prezydenta Miasta na podstawie art. 103 ust. 3 u.k.p. decyzji z [...].04.2016 r., nr [...], o przywróceniu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B prawa jazdy, które zostały mu zatrzymane na skutek wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...].07.2013 r., [...]., za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że na skutek ostatecznych decyzji Prezydenta Miasta, a w szczególności decyzji z dnia [...].05.2015 r., cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii C, C+E, D, D+E prawa jazdy. Zatem w tym zakresie zasadnie organ zaskarżoną decyzją odmówił skarżącemu przywrócenia cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami i zwrotu prawa jazdy kategorii C, C+E, D, D+E. Bezspornie skarżący w tym zakresie nie poddał się bowiem kontrolnemu badaniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d.

Natomiast wskazać trzeba, że skarżący nie był kierowany w tym trybie na kontrolne badanie kwalifikacji w zakresie kategorii B+E oraz w niniejszym postępowaniu toczącym się na skutek wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji nie cofnięto mu uprawnień do kierowania pojazdami tej kategorii. Zatem w tym zakresie decyzja organów była niejasna, nie została w żaden sposób uzasadniona. Organy nie wyjaśniły w żaden sposób przyczyn tego rozstrzygnięcia, czym niewątpliwie naruszyły art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którym "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa". Przy czym naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ pozbawia się w ten sposób skarżącego możliwości jego weryfikacji i podniesienia merytorycznych zarzutów. W dalszej kolejności uniemożliwia to kontrolę takiego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny.

Mając na uwadze powyższe należało w tym zakresie uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).

Równocześnie Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. w pozostałej części oddalił skargę. Podkreślić trzeba, że równolegle z ww. postępowaniem, toczącym się na skutek wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...].08.2013 r., toczyło się postępowanie związane orzeczeniem przez Sąd Rejonowy zakazu prowadzenia przez skarżącego pojazdów mechanicznych kategorii A i B (wyrok ww. Sądu z [...].07.2013 r., [...]), które jednak nie miało żadnego wpływu na niniejsze postępowanie. W szczególności wpływu takiego nie miał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26.08.2014 r., II SA/Bd 33/14, który dotyczył odmowy wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii C, D, C+E, D+E. Wyrok ten został bowiem wydany w związku z zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii A i B orzeczonym ww. wyrokiem sądu karnego za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, natomiast nie ma on żadnego przełożenia na postępowanie zainicjowane wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w związku z przekroczeniem przez skarżącego 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 P.r.d.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań Sądu i ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. W szczególności organ wyjaśni, jeśli nadal będzie podtrzymywał, że należało odmówić przywrócenia skarżącemu cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B+E i zwrotu prawa jazdy tej kategorii, przyczyny takiego stanowiska z powołaniem ustalonego w tym zakresie stanu faktycznego oraz przepisów, które w jego ocenie winny mieć zastosowanie.