Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1114/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne: Lasy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3,  art. 13 ust. 2 i 3,  art. 19 ust. 3,  art. 24
journal: Dz.U. 2011 nr 12 poz 59
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c,  art. 135,  art. 152,  art. 200,  art. 205
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lutego 2013 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania zadań z zakresu gospodarki leśnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego G. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia [...], nr [...],

na podstawie dokumentu "Inwentaryzacja stanu lasu stanowiącego własność osób fizycznych" sporządzonego dla Gminy według stanu na dzień [...] oraz przepisów art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach ( Dz. U. z 2011r. Nr 12, poz. 59 ze zm.), art.37 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz.1502 ze zm.), art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 200 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", skierowaną do G.S. – właściciela lasu o powierzchni [...] ha, położonego na działce nr [...], obręb ewidencyjny [...]:

1. nałożył obowiązek wykonania do dnia [...] zadań z zakresu gospodarki leśnej dla lasu położonego na działce Nr [...], obręb ewidencyjny [...],

o powierzchni lasu [...] ha, określonych w załączniku Nr [...] stanowiącym integralną część decyzji;

2. zobowiązał właściciela lasu do zgłaszania wszystkich wykonywanych czynności gospodarczych w lesie do Starostwa Powiatowego;

3. zobowiązał właściciela lasu do:

1) trwałego utrzymywania lasu i zapewnienia ciągłości użytkowania,

2) zachowania w lasach roślinności leśnej,

3) pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ podał, że pismem z dnia [...] zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie określenia, na podstawie Inwentaryzacji stanu lasu stanowiącego własność osób fizycznych dla gminy.

W dniu [...] do Starostwa Powiatowego wpłynęło pismo G.S. zawierające wniosek o przeprowadzenie wizji na terenie działki

nr [...], obręb ewidencyjny [...], w celu stwierdzenia stanu faktycznego na gruncie.

Pismem z dnia [...] organ zawiadomił G.S., że w dniu [...] odbędą się wnioskowane oględziny, na okoliczność potwierdzenia stanu faktycznego z dokumentacją - "Inwentaryzacji stanu lasu stanowiącego własność osób fizycznych". W wyznaczonych oględzinach nie uczestniczył właściciel nieruchomości. Na dzień oględzin stwierdzono, że część działki Nr [...], obręb ewidencyjny [...], która zgodnie z ewidencją gruntów stanowi las - Ls, jest pozbawiona roślinności leśnej i stanowi haliznę.

W dniu [...] przeprowadzono, na wniosek właściciela działki, ponowne oględziny działki Nr [...], obręb ewidencyjny [...]. W oględzinach uczestniczyło dwóch przedstawicieli Starostwa Powiatowego oraz właściciel nieruchomości - G.S.. Na dzień oględzin ustalono, że przedmiotowa działka jest pozbawiona roślinności leśnej. G.S., oświadczył, iż w dniu zakupu działki - [...], działka Nr [...], obręb ewidencyjny [...], nie była zalesiona.

Postanowieniem znak [...], z dnia [...]., Dyrektor Urzędu Morskiego uzgodnił bez uwag zmiany w zalesianiu, wynikające z Inwentaryzacji stanu lasu stanowiącego własność osób fizycznych na terenie gminy, w obrębach: [...]. W dniu [...] Starosta wydał decyzję w przedmiotowej sprawie, nakładając na G.S. obowiązek wykonania do dnia [...] zadań z zakresu gospodarki leśnej dla lasu położonego na działce Nr [...], obręb ewidencyjny [...], gmina. G.S. odwołał się od niniejszej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], znak [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, przede wszystkim, na wadliwe powiadomienie skarżącego, jako strony postępowania, o wyłożeniu projektu planu urządzenia przedmiotowego lasu.

Ponownie rozpatrując sprawę Starosta ustalił, że zgodnie z zapisem w Ewidencji Gruntów i Budynków, prowadzonej przez Starostę oraz aktem notarialnym repertorium "A" Nr [...], z dnia [...], G.S. jest właścicielem działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...], która jest niezabudowana, posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej, obejmuje: [...].

Starosta, zgodnie z przepisami ustawy o lasach, w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa, należących do osób fizycznych, sprawuje nadzór nad gospodarką leśną (art. 5 ust. 1 pkt 2). Inwentaryzację stanu lasów sporządza się,

na zlecenie starosty, dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha (art. 19 ust. 3

i art. 21 ust. 3 ww. ustawy). Do lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów.

W związku z faktem, że użytek leśny o powierzchni [...] ha, stanowiący część działki nr [...], obręb ewidencyjny [...], nie wchodzi w skład zwartego kompleksu leśnego o powierzchni co najmniej 10 ha, a stanowi las rozdrobniony, należało dla niego wykonać dokumentację, zgodnie z zapisami ustawy o lasach, w postaci inwentaryzacji stanu lasów. Czynności związane ze sporządzaniem inwentaryzacji stanu lasu, określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu. Dla powyższego lasu, położonego na działce nr [...], obręb [...], zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy o lasach, inwentaryzację stanu lasu wykonało, na zlecenie Starosty, Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej.

Starosta podał, że lasem, zgodnie z art. 3 ustawy o lasach, jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony. Zgodnie z wykonaną "Inwentaryzacją stanu lasu stanowiącego własność osób fizycznych ", część działki Nr [...], obręb ewidencyjny [...] o pow. [...] ha, która zgodnie z ewidencją gruntów stanowi las - Ls, nie stanowi kompleksu leśnego o powierzchni co najmniej 10 ha i jest pozbawiona roślinności leśnej - stanowi haliznę.

Powyższe zostało potwierdzone podczas przeprowadzonych, w dniach [...], oględzin nieruchomości, z których sporządzono protokoły. Zgodnie z Inwentaryzacją stanu lasu nałożono zadania w zakresie gospodarki leśnej dla użytku leśnego o pow. [...] ha, przejściowo pozbawionego roślinności leśnej, w tym wykonanie: ODN-HAL - odnowić haliznę, PIEL - prowadzić pielęgnację i CW - wykonać czyszczenia wczesne. Oznacza to, że właściciel lasu, zgodnie z art. 13 ustawy o lasach, jest zobowiązany do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości jego użytkowania, a w szczególności do zachowania w lasach roślinności leśnej (upraw leśnych), ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu, w tym pielęgnowania i ochrony lasu.

W związku z powyższym, zdaniem Starosty, na terenie działki

nr [...], obręb ewidencyjny [...], należy wprowadzić na haliźnie roślinność leśną, zgodnie z siedliskiem - bór mieszany świeży i gatunkiem głównym - sosna, prowadzić pielęgnację wprowadzonej uprawy leśnej oraz przeprowadzić zabieg hodowlany - czyszczenia wczesne.

Organ podkreślił, że niniejsza decyzja została wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasu stanowiącego własność osób fizycznych, a szczegółowa dokumentacja inwentaryzacji dostępna jest w Starostwie Powiatowym

w Wydziale Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa.

Następnie organ I instancji zaznaczył, że właściciele lasów są obowiązani do kształtowania równowagi w systemach leśnych, podnoszenia naturalnej odporności drzewa, trwałego utrzymania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania.

Zgodnie z art. 9 ust. 1, art. 13 ust. 1 ustawy o lasach opracowana inwentaryzacja stanu lasu wskazuje na konieczność wykonania określonych zadań w zakresie prawidłowego prowadzenia gospodarki leśnej, określonych w załączniki Nr 1 do niniejszej decyzji.

W końcowej części uzasadnienia decyzji, Starosta, na podstawie

art. 9 K.p.a. poinformował, iż właściciel lasu może wyłączyć grunt z produkcji leśnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych

i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz.1266 z późniejszymi zmianami). Organem prowadzącym postępowanie w sprawie wyłączenia gruntu z produkcji leśnej jest Regionalny Dyrektor Lasów Państwowych.

Od powyższej decyzji odwołał się G.S., wnosząc o uchylenie wydanej decyzji i stwierdzając, że od momentu nabycia działki nr [...], obręb ewidencyjny [...], tj. od [...], stan faktyczny gruntów się nie zmienił, a na dzień [...] działka była pozbawiona roślinności leśnej i drzewostanu, "zatem decyzja o przywróceniu ( stanu lasu ) jest pozbawiona sensu".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdziło, że G.S. jest właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie ew. [...]. Działka ta jest niezabudowana, ma bezpośredni dostęp do drogi publiczneji obejmuje, między innymi, lasy klasy LsIV o pow. [...] ha. Prawo własności powyższej nieruchomości wynika z aktu notarialnego rep.A Nr [...] z dnia [...] oraz z zapisów w Ewidencji Gruntów i Budynków prowadzonej przez Starostę.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach - właściciele lasów są zobowiązani zapewnić ich ochronę poprzez kształtowanie równowagi

w ekosystemach leśnych, podnoszenie naturalnej odporności drzewostanów,

w szczególności do wykonywania zabiegów profilaktycznych i ochronnych, zwalczania nadmiernie rozprzestrzeniąjących się organizmów szkodliwych oraz ochrony gleby i wód leśnych.

Art. 3 tej ustawy zawiera definicję lasu, w rozumieniu ustawy, wskazuje jakie grunty należy uznawać za leśne i stanowi, że lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi ), drzewami, krzewami oraz runem leśnym przeznaczony do produkcji leśnej.

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, nadzór nad gospodarką leśną (w tym nad działalnością w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania

i powiększania zasobów i upraw leśnych, pozyskiwania drewna) w lasach nie stanowiących własności Skarbu Państwa, sprawuje starosta. Stosownie zaś do art. 19 ust. 2 ustawy o lasach, dla lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa oraz wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, sporządza się uproszczony plan urządzenia lasu. Uproszczony plan urządzenia lasu oznacza plan opracowany dla lasu o obszarze, przekraczającym 10 ha, stanowiącego kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej. Natomiast w odniesieniu do lasów rozdrobnionych o powierzchni nie przekraczającej 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa właściwy starosta w decyzji wydanej na podstawie inwentaryzacji stanu lasów ( art. 19 ust. 3 ustawy ).

Zważywszy na powyższe, Skład Orzekający Kolegium podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie podstawą decyzji z zakresu gospodarki leśnej jest inwentaryzacja stanu lasów, o której mowa w art.19 ust.3 ustawy o lasach, bowiem użytek leśny o pow. 0,1174 ha, stanowiący część działki nr [...] w [...], nie wchodzi w skład zwartego kompleksu leśnego o powierzchni co najmniej 10 ha, stanowi natomiast las rozdrobniony. Ustawodawca nie określił, co oznacza las rozdrobniony i poza ustawą o lasach w ogóle tym pojęciem się nie posługuje. Co jednak istotne, rozwiązanie przyjęte w ust. 3 art.19 ww. ustawy znajduje zastosowanie jedynie do lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha.

W niniejszej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, las położony na działce

nr [...] w [...], ma powierzchnię [...] ha ([...]), a zatem dokumentacja

w postaci inwentaryzacji stanu lasów, nie stanowiących własności Skarbu Państwa,

a należących do osób fizycznych - stanowi podstawę do wydania decyzji określającej zadania z zakresu gospodarki leśnej.

Dla przedmiotowego lasu na zlecenie Starosty, specjalistyczne biuro wykonano Inwentaryzację stanu lasu stanowiącego własność osób fizycznych dla gminy, według stanu na 1 stycznia 2011 r. Wyniki inwentaryzacji wskazują na konieczność wykonania zadań w zakresie prawidłowego prowadzenia gospodarki leśnej, określonych w załączniku nr 1 do zaskarżonej decyzji.

Kolegium podkreśliło, iż w myśl art. 13 ust. 1 ustawy o lasach, właściciel lasu jest zobowiązany do trwałego utrzymania lasu i zapewnienia ciągłości jego użytkowania i to niezależnie od tego, w jakim czasie nabył grunt leśny. Do obowiązków tych należy także zachowanie roślinności leśnej, ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie 5 lat od usunięcia drzewostanu, pielęgnacja i ochrona lasu, w tym ochrona przeciwpożarowa, przebudowa drzewostanu oraz racjonalnego wykorzystania lasu w sposób zapewniający optymalną realizację wszystkich jego funkcji.

W ocenie organu, nałożenie na skarżącego, jako właściciela lasu o pow.[...] ha przejściowo pozbawionego roślinności leśnej, obowiązków polegających na wprowadzeniu na haliźnie roślinności leśnej, prowadzeniu pielęgnacji wprowadzonej uprawy leśnej i wykonaniu zabiegu hodowlanego w postaci wczesnego czyszczenia, nie narusza obowiązujących przepisów zarówno prawa materialnego - ustawy o lasach - jak i prawa procesowego.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez G.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego i zarzucił naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, tj. art.3 ust.1 lit. a oraz art.19 ust.3 ustawy o lasach poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przedmiotowej nieruchomości nie można zakwalifikować jako lasu;

- przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 75 § 1 oraz art. 77 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy zmierzających do wyjaśnienia czy nieruchomość skarżącego jest lasem (halizną).

Zdaniem skarżącego trudno uznać, że część działki należącej do niego, stanowi las w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach. Zgodnie z definicją zawartą w ustawie o lasach, lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami, krzewami oraz runem leśnym przeznaczony do produkcji leśnej. Tymczasem nieruchomość skarżącego poza ewidencyjnym zapisem, że stanowi ona las, od wielu lat przeznaczona jest do produkcji rolnej, o czym organ I instancji był przez skarżącego informowany i co wykazały oględziny. Skarżącemu nie jest wiadome, dlaczego użytki te są sklasyfikowane w ewidencji jako las. Organ winien wyjaśnić czy kiedykolwiek nieruchomość była pokryta lasem, gdyż dopiero wtedy można uznać ją za haliznę i zobowiązać właściciela do odnowienia zalesienia. Organ oparł się jedynie na Inwentaryzacji stanu lasu. Skarżący, co prawda zacytował orzeczenia sądów administracyjnych z których wynika wiążący charakter ustaleń planów urządzenia lasu (wyrok NSA sygn. akt I OSK 846/07, wyrok WSA sygn. akt I SA/Gd 669/09), ale uznał, że jego nieruchomość została objęta jedynie inwentaryzacją, a więc to organ winien dokonać ustaleń charakteru nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze

wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.).

Na wstępie należy zaznaczyć, że art.3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz.59 ze zm.) określa jaki grunt, w rozumieniu ustawy, jest lasem. I tak, gruntem takim jest grunt:

1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:

a) przeznaczony do produkcji leśnej lub

b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo

c) wpisany do rejestru zabytków;

2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

W ocenie orzekających w niniejszej sprawie organów obu instancji, część działki nr [...] o pow. [...] ha, w obrębie ewidencyjnym [...], gmina, będącej własnością G.S., zgodnie z ewidencją gruntów stanowi las – LsIV. Zapis w ewidencji gruntów organy przyjęły za wystarczający dla uznania tego gruntu za las, obecnie przejściowo pozbawiony roślinności leśnej, czyli "haliznę". Skarżący kwestionuje powyższe ustalenie stwierdzając, że obecnie, a także w dacie zakupu przez niego powyższej nieruchomości (w [...]r.), choć w akcie notarialnym znalazł się zapis dotyczący lasu, faktycznie na działce nie było żadnej roślinności leśnej. Skarżący uważa także, że to na organach wydających decyzje spoczywał obowiązek wykazania, że kiedyś był to las i w skardze zarzuca naruszenie art. 7, 75 § 1 i art. 77 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie czy jego nieruchomość jest halizną.

Zdaniem sądu, uznanie za las obszaru uwidocznionego w Ewidencji Gruntów

i Budynków prowadzonej przez Starostę, choć obecnie pozbawionego roślinności leśnej, było prawidłowe. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 K.p.a. i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i choć może być przeprowadzony dowód przeciwko treści tych dokumentów, w toku postępowania administracyjnego skarżący nie kwestionował zapisów tej ewidencji, podnosił jedynie, że aktualny stan gruntu odbiega od stanu w niej uwidocznionego. Do kompetencji sądu w niniejszym postępowaniu nie należy badanie prawidłowości zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Dodać natomiast należy, że w świetle art. 13 ust. 2 i 3 ustawy o lasach, w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów dopuszczalna jest zmiana lasu na użytek rolny, a decyzję w tych sprawach wydaje starosta na wniosek właściciela lasu.

Podstawę wydania rozstrzygnięć organów administracji w niniejszej sprawie stanowił art. 19 ust. 3 ustawy lasach, zgodnie z którym dla lasów rozdrobnionych

o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów.

Kwestią nie budzącą wątpliwości jest obowiązek starostów sporządzenia inwentaryzacji stanu lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa. Bezsprzecznie również art. 19 ust. 3 ustawy o lasach daje staroście kompetencję do określenia dla właściciela lasu, w formie decyzji wydanej na podstawie inwentaryzacji stanu lasów, zadań z zakresu gospodarki leśnej. Sformułowanie użyte we wskazanym przepisie "zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja", w ocenie sądu, w sposób wyraźny stanowi o charakterze decyzji wydawanej w oparciu o art. 19 ust. 3 ustawy o lasach. Decyzja ta określa jedynie zadania z zakresu gospodarki leśnej, należy bowiem w tym miejscu zwrócić uwagę na przepisy zawarte w art. 24 ustawy o lasach:

"Jeżeli właściciel lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa nie wykonuje obowiązków określonych w art. 13 albo nie wykonuje zadań zawartych w uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3, w szczególności w zakresie:

1) ponownego wprowadzenia roślinności leśnej (upraw leśnych),

2) przebudowy drzewostanu,

3) pielęgnowania i ochrony lasu, w tym:

a) usuwania drzew opanowanych przez organizmy szkodliwe, a także złomów

i wywrotów,

b) zabiegów pielęgnacyjnych roślinności leśnej (upraw leśnych) w wieku do 10 lat,

c) zabiegów w zakresie ochrony przeciwpożarowej

- starosta nakazuje wykonanie tych obowiązków i zadań w drodze decyzji."

W świetle tego przepisu, starosta dopiero stwierdziwszy, że właściciel lasu nie wykonuje obowiązków lub zadań, nakazuje w decyzji ich wykonanie, a decyzja ta może być podstawą ewentualnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Starosta decyzją z dnia [...], skierowaną do G.S. – właściciela lasu o powierzchni [...] ha, położonego na działce nr [...], obręb ewidencyjny [...]:

1. nałożył obowiązek wykonania do dnia [...] zadań z zakresu gospodarki leśnej dla lasu położonego na działce Nr [...], obręb ewidencyjny [...],

o powierzchni lasu [...] ha, określonych w załączniku Nr 1, stanowiącym integralną część decyzji;

2. zobowiązał właściciela lasu do zgłaszania wszystkich wykonywanych czynności gospodarczych w lesie do Starostwa Powiatowego;

3. zobowiązał właściciela lasu do:

1) trwałego utrzymywania lasu i zapewnienia ciągłości użytkowania,

2) zachowania w lasach roślinności leśnej,

3) pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej.

Starosta, powołując się więc na art. 19 ust. 3 ustawy o lasach, faktycznie nie wydał decyzji określającej zadania, ale decyzję nakładającą zadania

i obowiązki, o której mowa w art. 24 ustawy o lasach. Zdaniem sądu, aby możliwe było wydanie decyzji na podstawie art. 24 ww. ustawy, konieczne jest uprzednie wydanie decyzji określającej zadania z zakresu gospodarki leśnej, a następnie stwierdzenie w ramach nadzoru i wykazanie, że zadania te oraz zadania wynikające wprost z przepisów ustawy o lasach, nie są wykonywane.

Tak więc, w ocenie sądu, decyzja wydana przez organ I instancji - Starostę w sposób istotny narusza art. 19 ust. 3 ustawy o lasach.

Organ odwoławczy jest obowiązany ocenić prawidłowość decyzji pierwszoinstancyjnej nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej tą decyzją. Dwuinstancyjność postępowania oznacza, że złożenie przez stronę odwołania od decyzji organu pierwszej instancji powoduje, iż sprawa rozpoznawana jest ponownie przez organ odwoławczy - organ ten rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty , uznając tym samym, że została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W przedstawionym powyżej stanie prawnym utrzymanie w mocy decyzji organu

I instancji, zdaniem sądu, spowodowało, że decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art.19 ust.3 ustawy

o lasach, a naruszenie przepisów prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy.

Dodać także należy, że organ I instancji w swoim rozstrzygnięciu nie ustrzegł się innych błędów, które choć nie stanowiły istotnej podstawy rozstrzygnięcia sądu, organy winny wyeliminować w przyszłości. Do błędów tych należy: ustalenie terminów wykonania obowiązków, chociaż ustawa o lasach nie daje takich kompetencji (fakt, że inwentaryzacja stanu lasów sporządzana jest na 10 lat nie przekłada się na możliwość ustalenia terminu wykonania zadań); nałożenie obowiązku informowania organu o wykonaniu zadania (starosta nadzoruje wykonanie zadań, ale kompetencji do nałożenia takiego obowiązku nie posiada, co jednakże nie oznacza, że właściciel lasu nie może z własnej inicjatywy informować starosty o wykonaniu zadania); nałożenie decyzją (pkt 3 rozstrzygnięcia organu I instancji) zadań wynikających wprost z przepisów ustawy o lasach (w tym zakresie starosta ma kompetencję jedynie do nakazania wykonania tych zadań i obowiązków na podstawie art. 24 ustawy o lasach), brak wymienienia w rozstrzygnięciu decyzji zadań, które zostały nałożone i w tym zakresie odesłanie do załącznika (to w rozstrzygnięciu decyzji winny być określone zadania, do tego w sposób jasny i zrozumiały dla strony, która będzie je wykonywać, a załącznik do decyzji może jedynie doprecyzowywać pewne szczegóły, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca).

Rozpatrując ponownie sprawę organy winny uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę sądu.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c w zw. z art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie w pkt

II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 152, zaś w pkt III na podstawie art. 200

w zw. z art. 205 ww. ustawy, przy czym sąd nie uwzględnił kosztów zastępstwa procesowego, bowiem nie występował on w sprawie.