Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1064/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 33 par 3 , art 64 par 2  oraz art 134
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi F. Ltd. z siedzibą w L. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lipca 2022 r. znak WOB.7721.165.2022.JKUT w przedmiocie niedopuszczalności odwołania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi F. Ltd. z siedzibą w L. (dalej: skarżąca lub Spółka) jest postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lipca 2022 r. znak WOB.7721.165.2022.JKUT, którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania skarżącej od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki nr 76/2022 z 2 lutego 2022 r.

W stanie faktycznym sprawy, decyzją z 2 lutego 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki nakazał skarżącej, jako właścicielowi mieszkania nr [...] przy ul. [...] w K. i jednocześnie inwestorowi, doprowadzenie robót budowlanych do stanu poprzedniego. Pismem z 9 marca 2022 r. skarżąca wywiodła odwołanie od powyższej decyzji. Pod odwołaniem widniał podpis: R. B.. Do odwołania załączone zostały kserokopie uwierzytelnionego tłumaczenia świadectwa rejestracji spółki na język polski z języka angielskiego, które – jak zaznaczyła skarżąca – miało potwierdzać, że R. B. jest "administratorem Spółki".

Pismem z 1 czerwca 2022 r. organ II instancji wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie 14 dni braków formalnych odwołania poprzez przesłanie oryginałów lub uwierzytelnionych kopii, spełniających wymogi art. 33 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.), dokumentów potwierdzających uprawnienie R. B. do reprezentacji Spółki. W wezwaniu wskazano, że w przypadku dokumentów sporządzonych w języku obcym należy dodatkowo przedłożyć urzędowe tłumaczenie obejmujące całą treść dokumentów. Organ zaznaczył, że nieuzupełnienie braków formalnych odwołania będzie skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania.

W odpowiedzi "działając jako Dyrektor Spółki", R. B. przedłożył odpis uwierzytelnionego tłumaczenia zmiany danych adresu do doręczeń dyrektora Spółki w rejestrze Companies House.

Postanowieniem z 11 lipca 2022 r. organ stwierdził niedopuszczalność odwołania. Organ podkreślił, że dowodem w postępowaniu administracyjnym jest treść dokumentu obcojęzycznego, a nie jego tłumaczenie. Odpowiadając na wezwanie, skarżąca przesłała wyłącznie kserokopię dokumentu, co nie stanowi prawidłowego wypełnienia wezwania. Organ dodał, że również wyżej wymieniony dokument nie zawiera informacji o tym, kto jest upoważniony do reprezentacji Spółki. Nieuzupełnienie braków formalnych skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania.

W skardze na powyższe postanowienie skarżąca podniosła zarzuty naruszenia

1. art. 33 § 3 oraz art. 30 § 3 K.p.a. poprzez nałożenie na Spółkę obowiązku niemającego swojego oparcia w przepisach prawa, jako że wymóg przedstawienia oryginału lub urzędowego poświadczenia dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania danej osoby w postępowaniu administracyjnym dotyczy wyłącznie pełnomocnictwa, a nie akt rejestrowych - podczas gdy R. B. działa jako organ Spółki, uprawniony do jej reprezentacji, a nie jako pełnomocnik spółki – co skutkowało niezasadną odmową merytorycznego rozpoznania odwołania złożonego przez Spółkę;

2. art. 7, art. 75 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia kwestii zasad reprezentacji Spółki oraz kręgu osób uprawnionych do działania w jej imieniu, co skutkowało wydaniem błędnego postanowienia o niedopuszczalności odwołania wniesionego przez ten podmiot;

3. Art. 76a § 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewezwanie Spółki do przedłożenia oryginałów dokumentów rejestrowych i ich tłumaczeń, co skutkowało wydaniem błędnego postanowienia o niedopuszczalności odwołania wniesionego przez ten podmiot;

4. art. 6, art. 9 oraz art. 10 § 1 K.p.a. poprzez wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania wniesionego przez Spółkę mimo niedokonania ponownego wezwania do przedłożenia dokumentów potwierdzających umocowanie do działania w imieniu Spółki;

5. art. 64 § 2 K.p.a poprzez błędne uznanie, iż odwołanie złożone przez Spółkę dotknięte jest brakami uniemożliwiającymi nadanie sprawie dalszego biegu, mimo przedłożenia przez Spółkę Świadectwa Rejestracji Spółki oraz dokumentu "Zmiana danych Dyrektora";

6. art. 134 K.p.a. poprzez wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania, mimo iż w przedmiotowej sprawie nie zachodziły braki uniemożliwiające rozpoznanie przedmiotowej sprawy.

Opierając się o tak skonstruowane zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że odwołanie zostało podpisane przez R. B., który jest jedynym dyrektorem Spółki – wyłącznie uprawnionym do jej reprezentacji. W konsekwencji odwołanie zostało złożone zgodnie z wymogami procedury administracyjnej. W ocenie skarżącej, art. 33 § 2 K.p.a. odnosi się wyłącznie do pełnomocnika procesowego, a nie organu osoby prawnej, natomiast R. B. nie jest pełnomocnikiem Spółki, ale jej organem (dyrektorem). W odniesieniu do przedłożonych dokumentów, skarżąca podkreśliła, że w art. 75 § K.p.a. jednoznacznie wskazano, iż obowiązkiem organów administracyjnych jest dopuszczenie w charakterze dowodów wszystkiego co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Zdaniem skarżącej, brak wątpliwości organu co do prawidłowości odbierania korespondencji przez R. B. wskazywał na brak kwestionowania jego legitymacji do działania w imieniu Spółki. Jak zaakcentowała skarżąca, organ nie podjął de facto żadnych czynności zmierzających do ustalenia podmiotu legitymowanego do reprezentacji Spółki. Skarżąca zarzuciła organowi, że nie wskazał, z jakich przyczyn uważa dokumenty przedstawione przez Spółkę za niewystarczające do rozstrzygnięcia problemu zasad reprezentacji Spółki. Nieuwierzytelniona kserokopia dokumentu urzędowego nie może korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu, jednak może być oceniona w świetle całego materiału dowodowego. Nawet jeśli organ uznał, iż konieczne jest zapoznanie się z oryginałami przedłożonych przez Spółkę dokumentów, obowiązany był — zgodnie z art. 76a § 4 k.p.a. zażądać ich przedłożenia przez skarżącą. W ocenie skarżącej, art. 64 K.p.a. nie może być stosowany wobec odwołania. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania ogranicza prawo skarżącej do sądu.

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał wyrażoną dotąd argumentację i wniósł o oddalenie skargi. W szczególności zaznaczył, że w postępowaniu odwoławczym skutki przewidziane przez art. 64 § 2 K.p.a. nie mają zastosowania, jednakże przepis ten stanowi podstawę do wezwania strony również w postępowaniu odwoławczym. Jeżeli strona lub jej przedstawiciel nie uzupełni braków formalnych odwołania w wyznaczonym przez organ terminie, to organ jest zobowiązany zbadać dopuszczalność odwołania stosownie do postanowień art. 134 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje.

Na wstępie należy zaznaczyć, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w związku z treścią art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z powołanym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania należy zakwalifikować jako postanowienie kończące postępowanie, co umożliwiło rozpoznanie sprawy we wskazanym wyżej trybie.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna.

Stosownie do art. 29 K.p.a., stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Jak precyzuje art. 30 § 3 K.p.a., strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. W odniesieniu do osób prawnych, poprzez odwołanie zawarte w art. 30 § 1 K.p.a., ma zastosowanie art. 38 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360), który stanowi, że osoba prawna działa poprzez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Zgodnie z treścią art. 63 § 3 in principio K.p.a., podanie (odwołanie) wniesione na piśmie powinno być podpisane przez wnoszącego. Z powyższego wynika, że odwołanie wniesione przez osobę prawną (a taką jest skarżąca – odpowiednikiem polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością), powinno być podpisane przez jej ustawowych lub statutowych przedstawicieli – osoby uprawnione do jej reprezentacji.

Organ administracji publicznej powinien zatem ocenić, czy w sprawie występuje należycie umocowany przedstawiciel osoby prawnej, a oceny tej dokonuje na podstawie przepisów prawa regulujących ustrój osoby prawnej oraz na podstawie opartego na tych przepisach statutu. W przypadku spółek, co do których informacja o osobie lub osobach upoważnionych do działania w ich imieniu wynika z Krajowego Rejestru Sądowego, zapisy w tym rejestrze obrazują sposób reprezentacji w danej spółce i pozwalają na dokonanie oceny, czy określona osoba posiada umocowanie do reprezentowania spółki (por. art. 17 ust. 1 w zw. z art. 39 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, Dz.U. z 2022 r. poz. 1683). W sytuacji jednak, w której – jak w niniejszej sprawie – spółka jest podmiotem zagranicznym i nie podlega wpisowi do KRS, organ nie może skorzystać z dobrodziejstwa oceny prawidłowości umocowania przedstawiciela spółki przez pryzmat wpisu we wzmiankowanym rejestrze. Jeśli zatem organ nie dysponuje potwierdzeniem upoważnienia, które posiada wnoszący pismo w imieniu spółki, zachodzi wadliwość formalna podania (odwołania). Wobec takiego braku, sprawie nie można nadać dalszego biegu bez uprzedniego przeprowadzenia procedury uzupełnienia braków formalnych. Braki w tym zakresie podlegają usunięciu w trybie określonym w art. 64 § 2 K.p.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1587/16). Jeśli odwołanie pochodzi od osoby prawnej, to ten, kto w imieniu tej osoby składa takie podanie, ma obowiązek wykazać, że jest uprawniony do jej reprezentowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 marca 1997 r., sygn. akt II SA 406/96).

Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie organ II instancji nie dysponował dokumentami, na podstawie których można byłoby ocenić, czy w sprawie występuje należycie umocowany przedstawiciel osoby prawnej. Załączona do odwołania kserokopia tłumaczenia świadectwa rejestracji Spółki nie zawierała informacji dotyczących sposobu reprezentacji Spółki i nie wskazywała osoby upoważnionej do reprezentacji. Wbrew sugestiom skargi, w szczególności nie można za powyższe uznać wpisu dotyczącego "osoby posiadającej znacząca kontrolę" (person with significant control), bowiem odnosi się on do posiadania określonego procentu udziałów w spółce i wpływu na powoływanie zarządu, lecz nie potwierdza bycia członkiem zarządu uprawnionym do reprezentacji Spółki. Wątpliwości mogło wzbudzić także określanie się przez odwołującego "administratorem" Spółki (s. 6 odwołania), jak również nadesłanie jedynie kserokopii tłumaczenia przedmiotowego dokumentu, bez dokumentu źródłowego. W tych okolicznościach należy zatem uznać za zasadne wezwanie Spółki przez organ do przesłania oryginałów lub uwierzytelnionych kopii dokumentów potwierdzających uprawnienie do reprezentacji. Wezwanie zakreślało skarżącej zgodny z art. 64 § 2 K.p.a. (nie krótszy niż siedem dni) czternastodniowy termin na odpowiedź i precyzowało rygor niewykonania wezwania, jako stwierdzenie niedopuszczalności odwołania. Odwołanie się zaś w wezwaniu przez organ do dotyczącego pełnomocnika art. 33 § 3 K.p.a. należy uznać za uzasadnione w obliczu niejasnej na tym etapie postępowania roli podpisującego odwołanie.

W tym miejscu należy zauważyć, że rozważania skarżącej odnoszące się do zastosowania art. 64 K.p.a. w postępowaniu odwoławczym pozostają prawidłowe, jednak jedynie w zakresie rygoru nieusunięcia braków formalnych. W postępowaniu odwoławczym nie ma bowiem zastosowania instytucja pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Argumentacja ta ma uzasadnienie w ogólnych regułach wykładni (lex specialis derogat legi generali), a dodatkowo w treści art. 140 K.p.a., z którego wynika ogólna zasada, że przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym tylko w sprawach nieuregulowanych w przepisach dotyczących postępowania odwoławczego. Skoro kwestia formalnego zakończenia postępowania została uregulowana w art. 134 K.p.a. w sposób odmienny (stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania) niż w przypadku podań w postępowaniu przed organem I instancji, to należy przyjąć, że w postępowaniu odwoławczym, w tym względzie, przepis art. 64 K.p.a. nie ma zastosowania. Powyższe konstatacje nie stoją jednak na przeszkodzie zastosowaniu w postępowaniu odwoławczym – mającej źródło w art. 64 § 2 K.p.a. – instytucji wezwania do usunięcia braków formalnych, jako nieuregulowanej odmiennie w przepisach dotyczących postępowania odwoławczego.

Przedstawiony w odpowiedzi na wezwanie organu do uzupełnienia braków formalnych dokument "zmiana danych dyrektora" również nie pozwalał na wykazanie, że R. B. jest osobą upoważnioną do reprezentacji Spółki. W szczególności nie rozwiewał wątpliwości dotyczących zakresu upoważnienia funkcji dyrektora i aktualności wpisu. Dodać należy, że wbrew twierdzeniu zawartemu w piśmie z 20 czerwca 2022 r., nadesłany dokument nie był "oryginalnym tłumaczeniem przysięgłym", lecz kolorową kserokopią. Organ zasadnie mógł zatem uznać, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania nie zostało wykonane, co obligowało do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Brak wykazania przez podpisującego odwołanie legitymacji do występowania w imieniu podmiotu nie będącego osobą fizyczną, winien bowiem prowadzić do zakończenia postępowania odwoławczego bez merytorycznego rozstrzygania sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 5 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 149/05). Nietrafne okazały się zatem podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 30 § 3, 33 § 3, 64 § 2 i 134 K.p.a.

Sąd nie znalazł również podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia z powodu podnoszonych przez skarżącą zarzutów naruszenia art. 6, 7, 9, 10 § 1, 75 § 1 i 2, 77 § 1, 76a § 4 i 80 K.p.a. Jak już wyżej wskazano, organ podjął kroki zmierzające do umożliwienia oceny czy w sprawie występuje należycie umocowany przedstawiciel osoby prawnej. Wezwanie sformułowane przez organ było precyzyjne, opatrzone ustawowym terminem i rygorem, a także niewątpliwie zmierzało do umożliwienia merytorycznego rozpatrzenia wniesionego odwołania. Wobec tego, po niewykonaniu wezwania przez skarżącą, brak było podstaw do ponowienia tego samego wezwania. Skutki nieuzupełnienia braków odwołania przez skarżącą obciążają ją samą. Nie sposób zgodzić się ze skarżącą, że organ nie wskazał z jakich przyczyn uważa dokumenty przedstawione przez Spółkę za niewystarczające do rozstrzygnięcia problemu zasad reprezentacji Spółki. W zaskarżonym postanowieniu wyjaśniono, że tłumaczenie potwierdzenia wpisu spółki do rejestru "nie zawiera informacji o tym kto jest upoważniony do reprezentacji ww. spółki" (s. 2 zaskarżonego postanowienia), zaś w odniesieniu do "zmiany danych dyrektora" organ wyeksplikował, że przez nieprzedłożenie oryginału lub uwierzytelnionej kserokopii nie można uznać, że wypełniono wezwanie organu, natomiast również przedłożona kserokopia nie zawiera informacji o tym, kto jest upoważniony do reprezentacji (s. 3). W świetle precyzyjnego wezwania organu, nie jest także zrozumiały zarzut skarżącej, że organ powinien zażądać przedłożenia przez skarżącą oryginałów dokumentów, skoro w okolicznościach niniejszej sprawy tego istotnie dotyczyło doręczone skarżącej wezwanie.

Wobec niestwierdzenia naruszenia prawa, które miałoby skutkować wyeliminowaniem zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.