Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1418/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, 3, 4, 5, 6
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Referent Karolina Zielińska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi R. K. z udziałem J. K. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] 2020 r., Prezydent Miasta (dalej: Prezydent Miasta, Organ I instancji) wszczął z urzędu wobec R.K., J.K. i T.K. postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2020.

Pismem z dnia 21 maja 2020 r., Organ I instancji wezwał R.K. do złożenia m.in. dokumentacji potwierdzającej, że jest on posiadaczem samoistnym udziału należącego do jego brata - T.K.. W dniu 4 czerwca 2020 r. Strona ustosunkowała się do wezwania.

Postanowieniem z dnia [...] 2020 r. Prezydent Miasta włączył do postępowania wymienione w nim dowodowy.

Postanowieniem z dnia [...] 2020 r., Organ I instancji pouczył strony postępowania o treści i uprawnieniach wynikających z art. 200 § 1 w zw. z art. 216 i 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 197 r. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) - dalej jako "O.p."

Następnie, decyzją z dnia [...] 20120 r. nr [...], Prezydent Miasta ustalił wobec T.K., R.K. i J.K. wysokość podatku od nieruchomości za 2020 r. w kwocie 650,- zł.

Od powyższej decyzji R.K. (dalej: Strona, Skarżący) złożył odwołanie.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Organ odwoławczy, SKO) działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2, art. 5 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz.1170 ze zm.) – dalej jako "u.p.o.l." oraz § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c), pkt 2 lit. a) i f) uchwały nr VIK/XXIII/268/2012 Rady Miasta z dnia 29 października 2012 r. w sprawie określenia stawek w podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2012 r., poz. 3377, zm. 2015 r., poz. 3861, zm. 2016 r., poz. 3644), zmienionej uchwałą nr VIIIk/XIII/132/2019 Rady Miasta z dnia 24 września 2019 r. o zmianie uchwały VIk/XXlIl/268/2012 Rady Miasta z dnia 9 października 2012 r. w sprawie określenia stawek w podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2019 r., poz. 4656) oraz uchwały nr 207/gl30/P/19 Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia 21 października 2019 r. o stwierdzeniu nieważności w części § 1 pkt 1 lit. d) i pkt 2 lit. b) uchwały nr VIIIk/XIII/132/2019 Rady Miasta z dnia 24 września 2019 r. o zmianie uchwały nr VIk/XXI 11/268/2012 Rady Miasta z dnia 9 października 2012 r. w sprawie określenia stawek w podatku od nieruchomości) (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2019 r., poz. 5033), utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji.

SKO odnosząc się do zebranego w spawie materiału dowodowego wskazało, że z informacji w sprawie podatku od nieruchomości IN-1 złożonej w dniu 9 marca 2015 r., do opodatkowania podatkiem od nieruchomości zadeklarowano powierzchnię budynków mieszkalnych 250,82 m2, w tym kondygnacji o wys. od 1,40 do 2,20 m - 62,63 m2, a powyżej 2,20 m - 188,19 m2.

Z akt sprawy wynikało, że Strona powołała się na toczące się przed Sądem Rejonowym sprawy o uchylenie i zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku oraz o zniesienie współwłasności ww. nieruchomości. Ponadto Strona nie zgadza się z opinią biegłego sądowego, z uwagi na nieujęcie powierzchni użytkowych pomieszczeń użytkowych przynależnych do lokalu na poddaszu (LM-3) typu komórki strychowe i strych. Powierzchnia tych pomieszczeń została ujęta w informacji w sprawie nieruchomości za 2014 r., lecz biegły nie dodał powierzchni użytkowej LM-1 J.K..

Natomiast z kopii korekty informacji w sprawie podatku od nieruchomości IN-1 złożonej w dniu 8 lipca 2016 r. przez J.K., do opodatkowania podano grunt o pow. 659 m2, budynki mieszkalne o pow. użytkowej 116,80 m2, w tym kondygnacji o wysokości od 1,40 do 2,20 m - 25,41 m2, kondygnacji powyżej 2,20 m - 91,39 m2. Do informacji dołączone zostało zestawienie powierzchni mieszkalnych i pomieszczeń przynależnych zajmowanych przez ww.

Z kolei, przy piśmie z dnia 1 czerwca 2017 r. stanowiącym rozszerzenie wniosku z dnia 25 maja 2017 r. R.K. złożył korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości za maj 2017 r., w której do opodatkowania wskazany został budynek o pow. 250,82 m2, w tym kondygnacji o wysokości od 1,40 do 2,20 m - 62,63 m2, kondygnacji powyżej 2,20m - 188,19 m2 wraz z korektą informacji z kwietnia 2014 r., w której wpisany został budynek mieszkalny o pow. 137,65 m2, w tym kondygnacji o wysokości od 1,40 do 2,20 m - 37,22 m2, kondygnacji powyżej 2,20 -100,44 m2. Natomiast, jako objęty zwolnieniem podatkowym podano budynek nr [...] o powierzchni użytkowej 20,07 m2. Strona wskazała, m.in., że kuchnia i pokój w budynku gospodarczym był używany przez wiele lat jako powierzchnia mieszkalna. Od 1989 r. nadaje się do kapitalnego remontu. Na podstawie natomiast druku ZN-1B, wnosi o zwolnienie z podatku, gdyż obecnie ww. służy do przechowywania narzędzi ogrodowych. Od 2012 r. do 2017 r. opłacał tytułem podatku od nieruchomości powierzchnię mieszkalną użytkową za lokale LM-2 i LM-3 wraz z pomieszczeniami przynależnymi.

W dniu 27 grudnia 2017 r. R.K. złożył informację podatkową w sprawie podatku od nieruchomości za 2018 r., w której do opodatkowania zadeklarował budynki mieszkalne o pow. 137,65 m2, w tym kondygnacji o wysokości od 1,40 do 2,20m o wielkości 37,22 m2 i kondygnacji powyżej 2,20m o wielkości 100,43m2. W danych o nieruchomościach podał także grunt o pow. 438,38m2 oraz budynek o pow. użytkowej 137,65 m2, budynek nr [...] – 113 m2 (sprawa o zniesienie współwłasności), budynek nr [...] -25 m2 (kuchnia + pokój - 20,07 m2), strych, komórki, strychowe szt. 3. piwnica, powołał się na informację podatkową IN-1 z 11 kwietnia 2014 r.

W dniu 15 października 2018 r. przeprowadzono dowód z oględzin z nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] nr [...]. Do protokołu z oględzin dołączony został wykaz powierzchni użytkowych pomieszczeń, które zostały udostępnione przez podatnika i zmierzone przez pracowników Urzędu Miejskiego, podczas przeprowadzenia oględzin. W zestawieniu tym wymieniono, że powierzchnia użytkowa pomieszczeń znajdujących się na poddaszu wynosi: (1) pokój (od strony zachodniej) - 9,47 m2, (2) kuchnia - 3,96 m2, (3) łazienka - 3,99 m2, pomieszczenia strychowe (w narożniku pn. - zach., pd. - zach., (wejście z pokoju) oraz pd.-wsch. (wejście z kuchni) wynoszą kolejno 1,82 m2, 1,82 m2, 1,87 m2 i stanowią powierzchnię nieużytkową. Na strychu znajduje się pomieszczenie o pow. 12,63 m2 również niestanowiące powierzchnię użytkową. Obecny przy oględzinach R.K. nie wniósł zastrzeżeń. Według protokołu przekazania dokumentacji i przyjęcia wyjaśnień z 22 października 2018 r., R.K. odmówił przyjęcia zestawienia pomiarów pomieszczeń udostępnionych do pomierzenia w budynku mieszkalnym w W. ul. [...] i wniósł o wysłanie ich drogą pocztową. Odmówiono złożenia podpisu pod protokołem przekazania dokumentacji.

Z akt wynika także, że 17 października 2018 r. Podatnik złożył pismem z 15 października 2018 r. zastrzeżenia i uwagi do protokołu z przeprowadzonych oględzin, w treści którego sprzeciwił się, by organ traktował T.K., jako stronę postępowania, ponieważ nie mieszka on i nie użytkuje swojego udziału w gruncie i we własności domu od 1995 r. i nie płaci żadnych należności podatkowych.

Ponadto, wśród dokumentacji zebranej w aktach sprawy znajdują się między innymi: opinia biegłego sądowego sporządzona do sprawy o sygn. akt [...] toczącej się przed Sądem Rejonowym 1 Wydziałem Cywilnym ([...]) w przedmiocie zniesienia współwłasności, oświadczenie J.K., w którym podał, że pomieszczenie wskazane w opinii biegłego pod nr P06, jako "korytarz ze schodami wewnętrznymi" to pomieszczenie o wysokości poniżej 2,20 m, z którego wychodzą schody do piwnicy, decyzja Starosty z [...] 2018 r. o odmowie wpisania R.K., jako władającego (samoistnego posiadacza) 1/3 udziału T.K. oraz informacja, ze decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] 2018 r., informacja z rejestru gruntów, sporządzona na dzień 1 stycznia 2020 r. oraz na dzień 20 lipca 2020 r.

SKO odnosząc się do kwestii żądania uznania R.K. za posiadacza samoistnego 1/3 udziału w nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr [...], wskazało, że z art. 3 ust. 1 u.p.o.l., wprost wynika, że w przypadku nieruchomości stanowiącej współwłasność, bądź znajdującej się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich ww. podmiotach. Organ związany jest danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków i nie ma możliwości dokonywania odmiennych ustaleń prawnych.

Odnosząc się do sposobu wyliczenia podatku SKO wskazało, że zgodnie z informacją z rejestru gruntów współwłaścicielami nieruchomości położonej przy ul. [...] są: J.K., R.K. oraz T.K. - każdy w udziale 1/3 części. Na nieruchomość objętą księgą wieczystą [...] składa się grunt oznaczony jako B (teren mieszkaniowy) - działka nr [...] o pow. 659 m2, budynek nr [...] (nr ewid. bud. [...]) - niemieszkalny, budynki (nr [...] i [...] - o nr ewid. [...] i [...]) jako mieszkalne. Według treści podanej księgi wieczystej Sądu Rejonowego IV Wydziału Ksiąg Wieczystych, podatnicy są współużytkownikami wieczystymi tego gruntu w udziale po 1/3 każdy, zaś właścicielem jest Gmina Miasta.

W opinii biegłego sądowego z dnia 31 października 2012 r., wskazano, że zabudowę tej nieruchomości stanowią: wolnostojący budynek mieszkalny składający się z części wysokiej "starej", częściowo podpiwniczonej z poddaszem pod stronnym dachem dwuspadowym oraz z części "niskiej" (dobudowanej), częściowo podpiwniczonej, parterowej z dachem płaskim i wolnostojący, parterowy budynek gospodarczy, posiadający dach dwuspadowy.

W opinii biegły sporządził zestawienie powierzchni lokali mieszkalnych wraz z pomieszczeniami przynależnymi w podziale na dwa lokale mieszkalne bądź trzy lokale mieszkalne (str. 6 opinii). Z tego zestawienia, organ podatkowy wyłączył powierzchnie pomieszczeń, które nie powinny być wliczane do powierzchni użytkowej w świetle art. 1a pkt 5 u.p.o.l. oraz uwzględnił powierzchnię użytkową pomieszczeń o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m, zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l.

W dniu 15 października 2018 r., Organ I instancji przeprowadził oględziny nieruchomości. Na tę okoliczność sporządzono protokół, z którego wynika, że za zgodą Strony dokonano obmiarów 6 pomieszczeń zlokalizowanych na I piętrze budynku (nazywanym w opinii biegłego sądowego poddaszem) oraz jednego pomieszczenia - strychu (razem 7 pomieszczeń). Nie dokonano natomiast pomiaru budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr [...], ani pozostałych pomieszczeń w budynku mieszkalnym, bowiem nie zostały one udostępnione przez podatnika, ze względu na to, że w zakresie ich pomiarów (tych wynikających z opinii biegłego sądowego) nie wnosił zastrzeżeń. Udostępniono do pomiarów pokój (od strony zachodniej) - w opinii biegłego oznaczony jako pomieszczenie nr 106 - wymiary 4,85 m2 x 50% + 7,05 m2 x 100% = 9,47 m2. Pomieszczenie oznaczone nr 104 - w opinii biegłego o funkcji kuchni - wymiary 1,02 m2 x 50% + 3,45 m2 x 100% = 3,96 m2. Pomieszczenie oznaczone nr 103 - w opinii biegłego o funkcji łazienki - wymiary 2,38 m2 x 50% + 2,80 m2 x 100% = 3,99 m2. Pozostałe 3 pomieszczenia strychowe znajdujące się na I piętrze (poddaszu), w których dokonano pomiarów w trakcie oględzin miały odpowiednio wielkości: - 3,64 m2 - pomieszczenie strychowe (w narożniku pn. - zach.) - wejście z pokoju - pow. 1,82 m2 (3,64m2 x 50%), - 3,64 m2 -pomieszczenie strychowe (w narożniku pd. - zach.) - wejście z pokoju - pow. 1,82 m2 (3,64m2 x 50%), - 3,74 m2 - pomieszczenie strychowe (w narożniku pd. - wsch.) - wejście z kuchni - pow. 1,87 m2 (3,64m2 x 50%). Zostały one przez organ zakwalifikowane, jako pomieszczenia nieużytkowe, również nie wykazane w opinii biegłego sądowego, jako pomieszczenia przynależne. Dokonano także obmiaru pomieszczenia strychowego, którego powierzchnia została ustalona w trakcie oględzin na 12,63 m2 (15,93 m2 x 50% + 4,66 m2 x 100%), i które również zostało uznane przez organ za pomieszczenie nieużytkowe. Podane powierzchnie zostały wyliczone zgodnie z ustawą z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, a sposób ich pomiaru odpowiadał wymogom z art. 1a ust. 1 pkt 5 tej ustawy.

SKO wskazało, że Organ I instancji przyjął, że pomieszczenia strychowe o pow. 1,82 m2, 1,82 m2 i 1,87 m2 są przestrzenią na kondygnacji poddasza, która powstała po wydzieleniu ścianami działowymi pomieszczeń użytkowych zgodnie z przeznaczeniem budynku, dlatego ich geometria (w przekroju pionowym poprzecznym pomieszczenia mają kształt trójkątów). Pomieszczenia te nie są w żaden sposób zagospodarowane oraz przystosowane do przebywania ludzi, z powodu uniemożliwienia swobodnego się tam poruszania, a także braku wykończenia, podłączenia w media. Podobnie, pomieszczenie strychowe, którego powierzchnia została ustalona w trakcie oględzin na 12,63 m2, zostało uznane za pomieszczenie nieużytkowe. Zdaniem organu, do powierzchni użytkowej budynku wlicza się tylko powierzchnie poddasza użytkowego, co odpowiada art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. Do podstawy opodatkowania nie zostały natomiast zaliczone ww. pomieszczenia strychowe w kształcie trójkątów, będących przestrzenią na kondygnacji I piętra budynku, a wskazywanego przez biegłego jako poddasza.

Organ odwoławczy nie zgodził się z oceną Prezydenta Miasta co do braku objęcia podatkiem strychu - poddasza. SKO powołując się na art. 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. stwierdziło, że każda kondygnacja budynku podlega opodatkowaniu, w tym również strych. Nie ma przy tym znaczenia, czy jest on wykorzystywany, czy nie. Jego powierzchnię należy uwzględnić przy obliczaniu powierzchni użytkowej budynku. Jeżeli pomieszczenie lub jego część oraz część kondygnacji posiada w świetle wysokość od 1,40 m do 2,20 m, zalicza się ją do powierzchni użytkowej w 50%. Pomieszczenie o wysokości w świetle mniejszej niż 1,40 m pomija się. Wyznacznikiem tak pojmowanej powierzchni, jest zatem faktyczna lub potencjalna możliwość korzystania z niej, lecz także co ważne dostępność przez ciąg komunikacyjny. SKO stwierdziło, że i również tę powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego należało włączyć do opodatkowania.

SKO uznało, że przy ustaleniu wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2020 należało przyjąć sumy powierzchni pomieszczeń pomierzonych w trakcie oględzin przeprowadzonych przez Organ I instancji w dniu 15 października 2018 r. oraz zastosowanie co do pozostałych pomieszczeń, (które nie zostały udostępnione przez Stronę, i co do których organ nie dysponuje innymi danymi) pomiarów wynikających z opinii biegłego. Jednakże z uwagi na fakt, iż pomieszczenie strychowe nie zostało objęte przez Organ I instancji opodatkowaniem, a SKO zgodnie z zasadą wynikająca z art. 234 O.p. nie mogło wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Z tego względu nie dokonano korekty wysokość podatku ustalonego przez Organ I instancji.

Zdaniem SKO skoro nieruchomość stanowi współwłasność trzech osób i nie zniesiono jej współwłasności, a lokale mieszkalne nie zostały wyodrębnione, należało przyjąć jako podstawę opodatkowania powierzchnię użytkową budynków mieszkalnych 221,02 m2, na którą składają się następujące powierzchnie:

74,49 m2 + 16,90 m2 (garaż w bryle budynku+ pomieszczenia przynależne 50,81 m2 : 2 /wysokość poniżej 2,201 = 25,41 m2- dane zgodne z IN-1 J.K.;.

87,04 m2 + pomieszczenia przynależne 34,36 m2 : 2 /wysokość poniżej 2,201 = 17,18 m2 - powierzchnie użytkowane przez R.K..

Opodatkowaniem objęto także budynek gospodarczy (niemieszkalny) zgodnie z wyliczeniami biegłego sądowego ma on pow. 20,07 m2 i został wskazany, jako pomieszczenie gospodarcze G1 i G2 (o wielkościach: 7,33 m2 i 12,74 m2). W treści protokołu zawarto oświadczenie R.K., który wskazywał, że budynek gospodarczy wcześniej był wykorzystywany, jako budynek mieszkalny. Aktualnie jest on budynkiem pomocniczym. Pomiaru tego obiektu nie dokonano, gdyż Skarżący nie wyraził na to zgody.

SKO odnosząc się do zarzutu Strony, co do niezastosowania w opodatkowaniu budynku nr [...] (nr ewid. bud. [...]) - niemieszkalnego stawek, jak dla budynków mieszkalnych wyjaśniło, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż budynek zasadnie został zakwalifikowany jako budynek gospodarczy (niemieszkalny), albowiem w ewidencji gruntów i budynków jest on oznaczony jako niemieszkalny. Również w opinii biegłego sądowego budynek ten został wprost wymieniony jako wolnostojący, parterowy budynek gospodarczy. Nadto, jak sama Strona stwierdziła budynek ten aktualnie jest budynkiem pomocniczym. Z dokumentacji akt sprawy nie wynika również, by w tym budynku ktokolwiek realizował potrzeby mieszkaniowe. W związku z tym, wobec tego przedmiotu opodatkowania, należało zastosować stawkę, jak dla budynków niemieszkalnych.

Wobec powyższego ustalono wobec współużytkowników wieczystych nieruchomości położonej w W. ul. [...] J.K., R.K. i T.K. należny podatek od nieruchomości na rok 2020 w sposób następujący: -grunty pozostałe: od I do XII - 659,00 m2 x 0,48 zł/m2 = 316,32 zł, budynki mieszkalne lub ich części: od I do XII - 221,02 m2 x 0,78 zł/m2 =172,39 zł, budynki pozostałe od I do XII - 20,07 m2 x 8,02 zł/m2 =160,96 zł. Razem podatek za 2020 rok wynosi 649.67 zł, po zaokrągleniu 650,- zł.

W przedmiotowej sprawie obowiązek podatkowy, obejmujący powyższy podatek, ciąży solidarnie na wszystkich współużytkownikach wieczystych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Skarżący wniósł o:

- uchylenie ww. decyzji oraz stwierdzenie nieważności z powodu wydania jej z naruszeniem praworządności tj. prawa materialnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych i proceduralnych - wad umyślnych, celowych związanych z nazwiskiem T.K., zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

stwierdzenie wydania ww. decyzji z rażącym naruszeniem prawa, gdyż zachodzą przyczyny określone w k.p.a lub innych przepisach zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a,

stwierdzenie podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego i umorzenie jednocześnie tego przewlekłego postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a,

o naliczenie podatku wyłącznie osobom, które korzystają i użytkują nieruchomość od 1995 r. tj. J.i R. K. zgodnie ze złożonymi przez nich informacjami podatkowymi IN-I oraz oświadczeniem R.K. w sprawie ulgi dla emerytów i rencistów za 2018 r., 2019 r., 2020 r. - według których podatki zostały uregulowane,

przekształcenie dzierżawy wieczystej we własność,

o zwrot nadpłaty R.K. od nienależnego podatku od nieruchomości za lata 2015 - 2017 w kwocie 407,61 zł wraz z odsetkami,

o wydanie do celów podatkowych decyzji administracyjnej przez Prezydenta Miasta uznającej R.K. posiadaczem samoistnym 1/3 udziału T.K. w nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr [...] obr. [...] W. zgodnie ze złożonym wnioskiem w tej sprawie.

Skarżący zaskarżył ww. decyzję w całości wskazując, że się z nią nie zgadza i jest z niej niezadowolony.

Podniósł, że decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną postępowania - T.K.. Ponadto stwierdził, że Prezydenta Miasta pomimo złożonego wniosku nie wydał decyzji administracyjnej uznającej R.K. za posiadacza samoistnego 1/3 udziału T.K.. T.K. zamieszkuje w G., gdzie posiada swoje centrum życiowe od 2000 r. Skarżący wskazał, że jest posiadaczem 1/3 udziału T.K. i należne podatki reguluje jako posiadacz samoistny od 1995 r. ("zasiedzenie 25.02.2004 r.").

W treści skargi Pan R.K. wskazał, że zakres skarżenia dotyczy całości decyzji, wydanej w przewlekłości postępowania dnia [...] 2021 r., ponieważ nie zgadza się z nią i jest z niej niezadowolony.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Skarżący nie zgadza się z ustalonym przez organy podatkowe kręgiem podatników podatku od nieruchomości. Jego zdaniem w odniesieniu do działki gruntu nr [...] jest samoistnym posiadaczem 1/3 udziału T.K.. Spór sprowadza się zatem do ustalenia, czy organy podatkowe prawidłowo stwierdziły, że podatnikami podatku od nieruchomości są współużytkownicy wieczyści nieruchomości. Ponadto Skarżący nie zgodził się z klasyfikacją budynku o powierzchni 20,07 m2 jako budynku gospodarczego.

Odnosząc się do pierwszej kwestii spornej należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.), dalej "u.p.o.l." podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Stosownie do art. 3 ust. 4 u.p.o.l. jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a-6.

Z treści przywołanych regulacji wynika zatem kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości oraz, że o opodatkowaniu decyduje tytuł do nieruchomości oraz okoliczność władania nią.

Zasygnalizowania wymaga, że art. 3 ust. 4 u.p.o.l., należy wykładać w powiązaniu z art. 3 ust. 1 i ust. 3 u.p.o.l., co oznacza, że również w przypadku współwłasności przedmiotu opodatkowania obowiązuje zasada pierwszeństwa obowiązku podatkowego samoistnego posiadacza przed właścicielem. Jeżeli zatem, mimo wielości współwłaścicieli, nieruchomością samoistnie włada tylko jeden z nich, to obowiązek podatkowy ciąży wyłącznie na nim, a nie solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, także na tych, którzy przymiotu posiadaczy samoistnych nie mają. Analogicznie, w przypadku współposiadania samoistnego kilku podmiotów, niezależnie od tego, czy są oni również współwłaścicielami przedmiotu opodatkowania, czy też nie, obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współposiadaczach, z wyłączeniem tych współwłaścicieli, którzy przymiotu samoistnych posiadaczy (współposiadaczy) nie mają.

Wyjaśnić należy, że norma stanowiąca, że obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach nieruchomości oznacza, że organ podatkowy ustala wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości dla całej nieruchomości w jednej decyzji, której adresatami są wszyscy współwłaściciele. Organ nie ma obowiązku badania, w jakim zakresie dana nieruchomość jest użytkowana przez poszczególnych współwłaścicieli, ani w szczególności ustalania wysokości zobowiązań w zależności od fizycznego posiadania części nieruchomości wspólnej.

Jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność, to postępowanie winno toczyć się z udziałem wszystkich współwłaścicieli i kończyć się decyzją stwierdzającą solidarny obowiązek podatkowy wobec wszystkich współwłaścicieli. Nie można w jednej decyzji adresowanej do konkretnej osoby opodatkować udziału we własności gruntu. W postępowaniu podatkowym za strony należy uznać wszystkich właścicieli części ułamkowych działek i to do nich powinna być skierowana decyzja wymiarowa dotycząca tych gruntów. W takiej sytuacji będą oni ponosić solidarną odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe dotyczące całej nieruchomości. (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 927/12 LEX nr 1316624, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Ol 43/13, LEX nr 1300980).

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że istota i zasady odpowiedzialności solidarnej zostały w sposób wyczerpujący przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sposób rozliczania się z obowiązku podatkowego zależy od współwłaścicieli nieruchomości. W praktyce współwłaściciele dzielą pomiędzy sobą kwotę podatku w oparciu o przypadający im udział we współwłasności. Jednak kwestia ta nie podlega kontroli organu podatkowego.

Należy podkreślić, że organ podatkowy dokonując wymiaru podatku obowiązany jest opierać się przede wszystkim na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków - art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2052), dalej jako "u.p.g.k."

Dane te wskazują m.in. na przedmiot opodatkowania. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Dokonując tych ustaleń organ jest związany zakresem zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do ich weryfikacji. Pogląd odmawiający uprawnienia organom ustalającym wysokość podatku od nieruchomości do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów, jest ugruntowany w orzecznictwie sądowym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 2241/10, z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1243/08, z dnia 5 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 836/08, z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt II FSK 854/08, z dnia 1 października 2009 r. sygn. akt II FSK 652/08, z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 1586/08).

Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju działań nie jest możliwe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3227/12, wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: WSA w Szczecinie z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1018/14, WSA w Gliwicach: z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 1152/13, z dnia 1 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 1127/13,WSA w Kielcach z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Ke 411/11 ).

Sąd podzielając prezentowane powyżej poglądy stwierdza, że organy były uprawnione na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków określić krąg współwłaścicieli nieruchomości oraz przedmiot opodatkowania.

Zgodnie z informacją z rejestru gruntów współwłaścicielami nieruchomości położonej przy ul. [...] są: J.K., R.K. oraz T.K. - każdy w udziale 1/3 części.

Ponadto, według treści księgi wieczystej Sądu Rejonowego IV Wydziału Ksiąg Wieczystych, podatnicy są współużytkownikami wieczystymi tego gruntu w udziale po 1/3 każdy, zaś właścicielem jest Gmina Miasta.

W świetle art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawą wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast z art. 1 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wynika, że księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości, przy czym stosownie do art. 3 ust. 1 tej ustawy, domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie może żądać usunięcia niezgodności ( art. 10 ust. 1 tej ustawy).

Z powyższego wynika domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Z tej też przyczyny organ podatkowy nie ma możliwości, aby w toku postępowania - w niniejszej sprawie - o ustalenie wymiaru podatku od nieruchomości, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Kwestia przeprowadzenia dowodu przeciwko domniemaniu, wynikającemu z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej jest zagadnieniem prawa cywilnego, co jak wynika z akt sprawy nie zostało obalone. Tym samym zgodzić się należy z SKO, że zasada domniemania prawdziwości wpisu wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą wpisu własności w księgach wieczystych.

Księgi wieczyste, podobnie jak ewidencja gruntów i budynków, stanowi rejestr, gdzie wpisy dotyczące właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Istotne jest, że zarówno w informacji z rejestru gruntów, jak i treści księgi wieczystej obejmujących rok podatkowy 2020 nie wynika by w zakresie stosunków cywilnoprawnych co do praw przysługujących do przedmiotowej nieruchomości zaszły zmiany, a Strona domagająca się odmiennych ustaleń w ww. względzie nie legitymuje się żadnym innym tytułem prawnym. Dodatkowo, jak podniósł Skarżący współwłasność nie została zniesiona, a lokale nie zostały wyodrębnione, bowiem sprawy toczą się nadal przed sądami cywilnymi. Z tego względu prawidłowo organy podatkowe ustaliły krąg podatników.

W ocenie Sądu nie można przyjąć, że Skarżący jest wyłącznym posiadaczem 1/3 udziału T.K. i legitymuje się przymiotem posiadacza samoistnego, gdyż faktycznie włada nieruchomością.

Zgodnie z art. 336 ustawy z 24 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740), dalej " k.c.", posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

Z przyjętej przez ustawodawcę definicji posiadacza samoistnego rzeczy (jest nim ten kto nią faktycznie włada jak właściciel) można wyprowadzić wniosek, że dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Wszystkie dyspozycje posiadacza powinny zatem swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II CSK 17/11). Powołany przepis wymaga zatem aby w takim przypadku podmiot korzystający z nieruchomości był posiadaczem samoistnym w rozumieniu art. 336 k.c., czyli faktycznie władał rzeczą jak właściciel, a więc używał jej, pobierał pożytki, dysponował rzeczą jak właściciel. Oznacza to brak potrzeby liczenia się z uprawnieniami właścicielskimi innej osoby (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 29 września 2005 r., III CK 332/05, publ. Lex 255625; z 29 września 2004 r., II CK 550/03, publ. Lex 182090; z 18 września 2003r., I CK 74/02, publ. Lex 141416; z 7 kwietnia 1994 r., III CRN 18/94, publ. Lex 137701; uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1993 r., III CZP 72/93, pub. OSNC 1994, Nr 3, poz. 49). Zatem posiadanie samoistne przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 sierpnia 2016 r. sygn. akt I CSK 504/15 wskazał, że posiadanie cudzej rzeczy, aby mogło być uznane za samoistne, a więc wywołujące skutek prawny zasiedzenia, nie może ograniczać się do wewnętrznego przekonania posiadacza, lecz musi być dostrzegalnym z zewnątrz jego postępowaniem z rzeczą jak właściciel. Posiadaczem samoistnym jest więc ten, którego zakres faktycznego władania rzeczą jest taki sam, jak właściciela i który znajduje się w położeniu pozwalającym na korzystanie z rzeczy w taki sposób, jak może to uczynić właściciel. (publ. LEX nr 2093745).

Takie uprawnienia mogą być realizowane także przez współwłaściciela (lub kilku współwłaścicieli) w odniesieniu do udziału należącego do pozostałych współwłaścicieli, na co zwracał uwagę Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 29 czerwca 2010 r. sygn. akt III CSK 300/09 (pub. LEX 852670) stanowiącym, że posiadanie właścicielskie całej rzeczy przez współwłaściciela wyłącznie dla siebie i z wolą odsunięcia od realizacji praw do tej rzeczy innych współwłaścicieli jest możliwe, jednak wymaga, żeby współwłaściciel żądający stwierdzenia zasiedzenia idealnego udziału innego współwłaściciela udowodnił, że zmienił (rozszerzył) zakres swego samoistnego posiadania ponad realizację uprawnienia z art. 206 k.c. i uzewnętrznił tę zmianę wobec współwłaścicieli. Zgodnie bowiem z art. 206 k.c. każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.

Zastosowanie w takim wypadku domniemania z art. 339 k.c. wymaga wykazania przez współwłaściciela, że posiada rzecz ponad swoje prawo wynikające ze współwłasności.

Trzeba jednak zauważyć, że dla przyjęcia, że wystąpiła podstawa do obciążenia danego podmiotu podatkiem od nieruchomości zarówno jako właściciela, jak i posiadacza samoistnego (w zakresie udziału należącego do innego współwłaściciela) konieczne jest wykazanie, że w zakresie uzasadniającym zastosowanie art. 3 ust. 3 u.p.o.l. podmiot ten spełnia kryteria posiadacza samoistnego.

Z punktu widzenia relacji współwłasności jest to o wiele bardziej skomplikowane niż w przypadku zwykłego posiadania nieruchomości, co dostrzegł także WSA w Gdańsku w wyroku z 6 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 600/16 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdzając, że posiadanie nieruchomości przez jej współwłaścicieli (nawet jeżeli jest to tylko jeden z wielu współwłaścicieli) nie jest z reguły posiadaniem samoistnym, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., bowiem zwykle wynika wyłącznie z wykonywania prawa własności przysługującego współwłaścicielom z respektowaniem prawa własności przysługującego wszystkim z nich, to jest posiadającym nieruchomość i nieposiadającym. Jedynie w wypadku posiadania nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli lub niektórych z nich z zamiarem władania jak właściciele całą nieruchomością z wyzuciem z własności innych współwłaścicieli, można mówić o posiadaniu samoistnym ponad udziały przysługujące posiadającym współwłaścicielom. Tylko w takiej sytuacji podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości mogą być równocześnie przepisy art. 3 ust. 1 pkt 2 i pkt 1 u.p.o.l. Wówczas opodatkowaniu podlegają tylko ci spośród współwłaścicieli, którzy posiadają nieruchomość bez respektowania uprawnień innych współwłaścicieli (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 577/12, LEX nr 1339765).

Zgodnie z utrwalonym w tym względzie orzecznictwem Sądu Najwyższego surowe wymagania wobec współwłaściciela zmieniającego zakres posiadania samoistnego są uzasadnione koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa stosunków prawnych i ochrony własności, zwłaszcza, że powołanie się przez współwłaściciela na zmianę woli, czyli elementu subiektywnego mogłoby zbyt łatwo prowadzić do utraty prawa pozostałych współwłaścicieli (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 20 października 1997 r., sygn. akt II CKN 408/97, OSNC 1998, Nr 4, poz. 61, z 17 stycznia 2007 r., sygn. akt II CSK 416/06, z 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II CSK 405/08, niepubl., z 2 marca 2012 r., sygn. akt II CSK 249/11, niepubl.). Wynikające z art. 206 k.c. uprawnienie współwłaściciela do współposiadania rzeczy wspólnej jest konsekwencją przyjętej w art. 195 k.c. koncepcji prawa współwłasności jako prawa własności przysługującego niepodzielnie kilku osobom. Prawo to cechuje jedność przedmiotu własności, wielość podmiotów i niepodzielność samego prawa. Oznacza to, że z faktu posiadania rzeczy przez współwłaściciela wynika jedynie, iż korzysta on z tej rzeczy zgodnie z przysługującym mu prawem. Niewykonywanie prawa posiadania przez innych współwłaścicieli nie uprawnia do wniosku, że współwłaściciel posiadający przejmuje rzecz w samoistne posiadanie w zakresie ich uprawnień. Posiadanie właścicielskie całej rzeczy przez współwłaściciela wyłącznie dla siebie i z wolą odsunięcia od realizacji praw do tej rzeczy innych współwłaścicieli wymaga, aby współwłaściciel żądający zasiedzenia idealnego udziału innego współwłaściciela, udowodnił, że zmienił (rozszerzył) zakres swego posiadania ponad realizację uprawnienia przewidzianego w art. 206 k.c. i ją uzewnętrznił wobec współwłaściciela (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 lutego 2006 r., sygn. akt I CSK 55/15, niepubl.). Zamanifestowanie w stosunku do innego współwłaściciela zmiany charakteru posiadania wynikającego z umownego podziału nieruchomości do korzystania na posiadanie właścicielskie powinno przejawiać się poprzez dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, przy braku skutecznej reakcji prawnej współwłaściciela (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 maja 2017 r. sygn. akt III CSK 144/16, publ. LEX nr 2312012).

Przytoczone wyżej uwagi, w kontekście stanu faktycznego sprawy prowadzą do wniosku, że organy podatkowe prawidłowo uznały, że podatnikami podatku od nieruchomości są wszyscy współwłaściciele nieruchomości. Nie można bowiem w świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy orzec, że R.K. i J.K. wykonują uprawnienia właścicielskie w odniesieniu do całej nieruchomości tak jak właściciele bez respektowania uprawnień innych współwłaścicieli (T.K.). Pomimo bowiem faktycznego posiadania nieruchomości R.K. i J.K. mają świadomość istnienia uprawnień właścicielskich przysługujących T.K. Ponadto posiadanie samoistne nie zostało potwierdzone w zgromadzonym materiałem dowodowym. Jak wynika z akt sprawy postępowania inicjowane przez Skarżącego a dotyczące zasiedzenia udziału nie zakończyły się.

W opinii Sądu, objęcie udziałów w nieruchomości przez Skarżącego nie może przesądzać, że zmienił się zakres uprawnień pozostałych współużytkowników wieczystych i że kontynuując realizację dotychczasowych uprawnień stał się on posiadaczem samoistnym udziału swego brata.

Podkreślenia wymaga, że postępowania zainicjowane przez Skarżącego w zakresie zniesienia współwłasności oraz zasiedzenia nie zakończyły się. Skoro postępowania te się toczą, są sporne, to nie można przyjąć, że Skarżący jest posiadaczem samoistnym nieruchomości.

W ocenie Sądu to, że pozostali współwłaściciele nieruchomości z niej nie korzystają i nie pobierają pożytków jak i przyczyny tego stanu rzeczy, nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie podatku od nieruchomości. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 1748/06 (orzeczenia.nsa.gov.pl), iż zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. w sytuacji, gdy nieruchomość stanowi współwłasność, to obowiązek podatkowy ciąży na wszystkich współwłaścicielach solidarnie. Oznacza to między innymi, że wzajemne relacje współwłaścicieli oraz spory co do zakresu posiadania nieruchomości wspólnej pozostają bez znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

W świetle powyższego, organy podatkowe dokonały prawidłowej interpretacji przepisów art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.o.l. Z tego względu zarzuty dotyczące błędnego ustalenia kręgu podatników należało uznać za niezasadne.

Kolejno należy odnieść się do prawidłowości opodatkowania gruntów i budynków. W tym celu należy przywołać regulacje określające przedmiot i podstawę opodatkowania.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części;

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Natomiast, zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.o.l., podstawę opodatkowania stanowi:

1) dla gruntów - powierzchnia;

2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa;

3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.

Powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się (art. 4 ust. 2 u.p.o.l.).

Na podstawie art. 5 ust. 1 2 u.p.o.l., rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie:

2) od budynków lub ich części:

a) mieszkalnych - 0,81 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,

b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej – 23,90 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,

c) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym – 11,18 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,

d) związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń - 4,87 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,

e) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego – 8,05 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej;

3) od budowli - 2% ich wartości określonej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3-7.

Zgodnie także z art. 6 ust. 1 u.p.o.l., obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku.

Na podstawie natomiast art. 6 ust. 6 u.p.o.l., osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3.

Z przywołanego przepisu art. 6 ust. 6 u.p.o.l. jednoznacznie wynika, że to na podatniku (osobie fizycznej będącej właścicielem lub posiadaczem samoistnym nieruchomości, użytkownikiem wieczystym gruntu) z mocy ustawy spoczywa obowiązek złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, jak też zgłoszenia wszelkich informacji o zmianach skutkujących wygaśnięciem obowiązku podatkowego bądź mających wpływ na wymiar zobowiązania podatkowego. Wypełnienie tego obowiązku nie zostało uzależnione od wcześniejszych działań (wezwań) organu podatkowego. Rolą organu podatkowego jest w tym zakresie kontrola przedłożonych informacji, które - zgodnie z art. 21 § 5 O.p. - są podstawą do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, chyba że organ podatkowy stwierdzi w toku postępowania podatkowego, iż dane zawarte w informacji, które co najmniej mogą mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym.

Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, składane przez podatników na przestrzeni lat 2015 - 2018 informacje o podatku od nieruchomości IN-1 zawierały rozbieżne dane, co do powierzchni gruntu działki oznaczonej nr [...], powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych, a także budynku nr [...].

Należy stwierdzić, że organy podatkowe uwzględniły dowody w postaci informacji z rejestru gruntów, wypisu z księgi wieczystej, informacji o podatku od nieruchomości IN-1 za poprzednie lata podatkowe, opinii biegłego i danych zawartych w protokole oględzin nieruchomości.

W ocenie Sądu prawidłowo organy przyjęły jako powierzchnię gruntu 659 m2, co jest zgodne z ewidencją gruntów i budynków oraz księgą wieczystą [...].

Również nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość opodatkowania budynku gospodarczego (niemieszkalnego) nr [...] (nr ewid. bud. [...]), ponieważ z wyliczenia biegłego sądowego wynikało, że ma on powierzchnię 20,07 m2.

Zasadnie budynek ten zakwalifikowano jako gospodarczy, skoro w ewidencji gruntów i budynków jest on oznaczony jako niemieszkalny. Powyższe oznaczenie jest zgodne z opinią biegłego, w której został on określony jako gospodarczy (pomieszczenia gospodarcze G1- 7,33 m2 i G2 - 12,74 m2) oraz treścią protokołu z oględzin, w którym znajduje się oświadczenie Skarżącego, że budynek ten aktualnie jest budynkiem pomocniczym. W tej sytuacji nie ma wątpliwości co do tego, że budynek ten ma charakter gospodarczy.

Strona błędnie pominęła w złożonych korektach informacji z dnia 9 marca 2015 r. i 1 czerwca 2017 r. wskazany budynek. Nie można się zgodzić ze Skarżącym, że budynek ten nie podlega opodatkowaniu, skoro charakter rzeczonego budynku wynika wprost z ewidencji gruntów i budynków. Jest on oznaczony w tym rejestrze jako niemieszkalny. Również w opinii biegłego sądowego budynek ten został wymieniony jako wolnostojący, parterowy budynek gospodarczy i biegły wskazał, że posiada on pomieszczenia gospodarcze G1 i G2. Jeżeli zatem Strona w trakcie oględzin nie udostępniła pomieszczenia pracownikom organu twierdząc, że zgadza się z pomiarem dokonanym przez biegłego, to również uniemożliwiła przeprowadzenie dowodu w kierunku ustalenia ewentualnego, odmiennego sposobu jego użytkowania. Nadto, jak sama stwierdziła budynek ten aktualnie jest budynkiem pomocniczym. Z dokumentacji akt sprawy nie wynika również, by w tym budynku ktokolwiek realizował potrzeby mieszkaniowe. W związku z tym, wobec tego przedmiotu opodatkowania, prawidłowo organy podatkowe zastosowały stawkę, jak dla budynków niemieszkalnych. Tym samym prawidłowo przyjęto do wyliczenia podatku 20,07 m2 - budynki pozostałe x 8,02 zł/m2.

Ponadto co do budynku nr [...] w sprawie nie ma zastosowania zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 12 u.p.o.l., albowiem dotyczy ono jedynie obiektów położonych na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, a budynek nr [...] nie jest położony na terenie rodzinnego ogrodu działkowego.

Skoro nieruchomość stanowi współwłasność trzech osób i nie zniesiono jej współwłasności, a lokale mieszkalne nie zostały wyodrębnione, to prawidłowo przyjęto jako podstawę opodatkowania powierzchnię użytkową budynków mieszkalnych 221,02 m2.

Powierzchnie tą obliczono w następujący sposób:

a) zgodnie z danymi przedstawionymi przez J.K. w IN-1 przyjęto 74,49 m2 + 16,90 m2 (garaż w bryle budynku + pomieszczenia przynależne 50,81 m2 : 2 /wysokość poniżej 2,201 = 25,41 m2 ;

b) na wielkość użytkowaną przez R.K., składały się pomieszczenia na parterze i poddaszu o powierzchni 87,04 m2 oraz piwnica, której powierzchnię wyliczono jako suma powierzchni pomieszczeń w piwnicy, tj. 34,36 m2 podzieloną przez 2, co dało do opodatkowania 17,18 m2.

W ocenie Sądu, prawidłowo organy przyjęły dane wynikające z oględzin i opinii biegłego, z których wynikało, że pomieszczenia oznaczone w opinii:

- nr 002 - przedpokój na parterze ma 5,99 m2 (dane z opinii biegłego),

- nr 003 - kuchnia na parterze ma 7,40 m2 (dane z opinii biegłego),

- nr 004 - łazienka na parterze ma 4,09 m2 (dane z opinii biegłego),

- nr 005 - pokój na parterze ma 21,90 m2 (dane z opinii biegłego),

- nr 102 - przedpokój na poddaszu ma 5,16 m2 (dane z opinii biegłego),

- nr 103 - łazienka na poddaszu ma 3,99 m2 (dane z oględzin),

- nr 104 - kuchnia na poddaszu ma 3,96 m2 (dane z oględzin),

- nr 105 - pokój na poddaszu ma 16,77 m2 (dane z opinii biegłego),

- nr 106 - pokój na poddaszu ma 9,47 m2 (dane z opinii biegłego),

- nr 107 - pokój na poddaszu ma 8,31 m2 (dane z opinii biegłego),

- nr P02 - korytarz w piwnicy ma 5,58 m2 (dane z opinii biegłego),

- nr P03 piwnica ma 7,99 m2 (dane z opinii biegłego),

- nr P04 - piwnica ma 4,68 m2 (dane z opinii biegłego),

- nr P05 - piwnica ma 16,11 m2 (dane z opinii biegłego).

Organy uwzględniły również, dokonany w trakcie oględzin pomiar trzech pomieszczeń nr 103, 104 i 106, który wpłynął na końcową wysokość ustalonego podatku od nieruchomości na 2020 r.: 106 - pokój uwzględniono, następujące dane: 4,85 m2 x 50% + 7,05 m2 x 100% = 9,47 m2, 104 - kuchnia uwzględniono, następujące dane 1,02 m2 x 50% + 3,45 m2 x 100% = 3,96 m2; 103 - łazienka uwzględniono, następujące dane - 2,38 m2 x 50% = 2,80 m2 x 100% = 3,99 m2.

Wymiary tych powierzchni nieznacznie odbiegały od tych, ujawnionych w opinii biegłego. W związku z tym, że spełniały one wymogi, co do sposobu ich pomierzenia a realizacja powyższego została dokonana w trakcie oględzin organu, zostały one przyjęte do podstawy opodatkowania i również w oparciu o te wielkości ustalono wysokość podatku od nieruchomości na 2020 r., co stanowiło okoliczność korzystniejszą dla podatników.

W ocenie Sądu, tak ustalona powierzchnia uwzględniająca dane wynikające z opinii biegłego oraz oględzin nie budzi wątpliwości i jest prawidłowa.

Odnośnie pomieszczeń strychowych należy wyjaśnić, że nie zostały one zaliczone do podstawy opodatkowania. Z ustaleń organu wynikało, że pomieszczenia te (w kształcie trójkątów) powstały w wyniku wydzielenia pomieszczenia głównego (pokoju, kuchni i łazienki) - ich powierzchni użytkowej, po postawieniu ścian działowych w tych pomieszczeniach. Powstałe zaś przestrzenie o kształcie trójkąta, zdaniem Organu I instancji nie są przeznaczone do przebywania ludzi i nie są zagospodarowane. Potwierdzeniem takiego założenia jest też opinia biegłego sądowego, skoro przestrzeni tych pomieszczeń w niej nie uwzględniono. Organ podatkowy wyłączył ww. powierzchnie pomieszczeń, które jego zdaniem nie powinny być wliczane do powierzchni użytkowej w świetle art. 1a pkt 5 u.p.o.l. oraz uwzględnił powierzchnię użytkową pomieszczeń o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m, zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l. 3 pomieszczenia strychowe znajdujące się na I piętrze (poddaszu), w których dokonano pomiarów w trakcie oględzin miały odpowiednio wielkości: - 3,64 m2 - pomieszczenie strychowe (w narożniku pn. - zach.) - pow. 1,82 m2 (3,64 m2 x 50%), - 3,64 m2 -pomieszczenie strychowe (w narożniku pd. - zach.) - pow. 1,82 m2 (3,64 m2 x 50%), - 3,74 m2 - pomieszczenie strychowe (w narożniku pd. - wsch.) - pow. 1,87 m2 (3,64 m2 x 50%). Zostały one przez organ zakwalifikowane, jako pomieszczenia nieużytkowe, również nie wykazane w opinii biegłego sądowego, jako pomieszczenia przynależne. Dokonano także obmiaru pomieszczenia strychowego, którego powierzchnia została ustalona w trakcie oględzin na 12,63 m2 (15,93 m2 x 50% + 4,66 m2 x 100%), i które również zostało uznane przez organ za pomieszczenie nieużytkowe.

Pomieszczenia strychowe o pow. 1,82 m2, 1,82 m2 i 1,87 m2 są przestrzenią na kondygnacji poddasza, która powstała po wydzieleniu ścianami działowymi pomieszczeń użytkowych zgodnie z przeznaczeniem budynku, dlatego ich geometria (w przekroju pionowym poprzecznym pomieszczenia mają kształt trójkątów). Pomieszczeń tych nie mogły być zatem uznane za użytkowe, z powodu uniemożliwienia swobodnego się tam poruszania. Przestrzeń ta nie może być przeznaczona do praktycznego zastosowania, ponieważ nie da się jej użytkować.

Odnośnie opodatkowania pomieszczenia strychowego, którego powierzchnia została ustalona w trakcie oględzin na 12,63 m2, należy wskazać, że stosownie do art. 134 § 2 p.p.s.a sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

W niniejszej sprawie Organ I instancji uznał, że pomieszczenie strychowe (o pow. 12,63 m2) jest pomieszczeniem nieużytkowym. Organ odwoławczy związany zasadą wynikającą z art. 234 O.p. nie mógł wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Z tego względu mimo błędnego zakwalifikowania ww. pomieszczenia jako nieużytkowanego, decyzja nie mogła podlegać wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Niemniej jednak należy wyjaśnić, że z art. 4 ust. 2 pkt 1 i 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. wynika, że przedmiot opodatkowania w postaci budynku w założeniu wymaga istnienia powierzchni użytkowej. Ustalenia zatem wymagało, czy pomieszczenie strychowe należy zaliczyć do powierzchni użytkowej budynku. W tym celu należało rozważyć, czy pomieszczenie strychowe należy traktować jako kondygnację.

Przepisy prawa podatkowego w zakresie pojęcia "kondygnacja" nie zawierają odesłania do prawa budowlanego, albowiem zamieszczone w art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. odesłania do przepisów prawa budowlanego dotyczą wyłącznie definiowania określeń budynku i budowli. Z uwagi na powyższe niezasadne jest także odwoływanie się w zakresie terminu "kondygnacja" do aktów wykonawczych wydanych na podstawie przepisów prawa budowlanego.

Z uwagi na brak definicji legalnej, użytego w art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l pojęcia "kondygnacja", wykładni należy dokonać w zgodnie z jej językowym znaczeniem. Interpretowanym zwrotom nie należy nadawać znaczenia odmiennego od przyjętego w języku potocznym, chyba że istnieją racje przemawiające za przypisaniem im znaczenia innego od literalnego, szczególnie, gdy znaczenie to miałoby prowadzić do absurdalnych rezultatów wykładni prawa (zakaz stosowania wykładni ad absurdum) (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1985/12).

Sięgając zatem do znaczenia semantycznego, przez kondygnację należy rozumieć część budynku znajdującego się między sąsiednimi stropami lub między podłożem a najniższym stropem, każde piętro lub parter budynku, także piętra znajdujące się pod parterem budynku (por. Słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, T. II, Wydawnictwo Naukowe PWN 2006, str. 199).

Zgodnie z internetowym słownikiem języka polskiego PWN (https://sjp.pwn.pl/) kondygnacja to: każdy z poziomów, na jakie podzielona jest budowla, jedna z części czegoś składającego się z poziomów.

W tym przypadku chodzi o istnienie przestrzeni o ograniczonych rozmiarach, która jest lub może być przeznaczona do praktycznego zastosowania ("da się użytkować"). Podstawowym zatem wyznacznikiem tak pojmowanej powierzchni nie jest jej zgodność z jakimikolwiek normami technicznymi, czy bezpieczeństwa, ale sama dostępność do niej przez ciągi komunikacyjne i faktyczna lub potencjalna możliwość korzystania z niej.

Odnosząc się do znaczenia słowa "strop" użytego w słowniku wikipedia.org/pl, gdzie wskazano, że kondygnacja to część budynku zawarta między bezpośrednio nad sobą położonymi stropami, należy wskazać, że z przytoczonych przez Sąd definicji wynika, że "kondygnacją" może być każde piętro budynku, każdy z poziomów, na jakie podzielona jest budowla, jedna z części czegoś składającego się z poziomów możliwych do użytkowania. Z powyższego wynika, że odkodowanie znaczenia "strop" nie ma w niniejszej sprawie przesądzającego znaczenia, albowiem na potrzeby wymiaru podatku "kondygnacje" należy rozumieć jako poziome elementy konstrukcyjne oddzielające poszczególne poziomy/piętra budynku. Takie właśnie słownikowe rozumienie kondygnacji, należy przyjąć dla potrzeb rozstrzygnięcia badanej sprawy.

Zasygnalizowania wymaga, że właściwości stropu w ujęciu prawa budowlanego, norm technicznych i bezpieczeństwa nie są istotne z punktu określenia podstawy opodatkowani, bowiem o prawnopodatkowej kwalifikacji obiektu decyduje nie nazwa, ale jego rzeczywiste jego cechy i funkcje.

W powyższej kwestii należy wyjaśnić, że w świetle art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 i art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. każda kondygnacja budynku podlega opodatkowaniu, w tym również strych. Nie ma przy tym znaczenia, czy jest on wykorzystywany, czy nie. Jego powierzchnię należy uwzględnić przy obliczaniu powierzchni użytkowej budynku. Jeżeli pomieszczenie lub jego część oraz część kondygnacji posiada w świetle wysokość od 1,40 m do 2,20 m, zalicza się ją do powierzchni użytkowej w 50%. Pomieszczenie o wysokości w świetle mniejszej niż 1,40 m pomija się. Wyznacznikiem tak pojmowanej powierzchni, jest zatem faktyczna lub potencjalna możliwość korzystania z niej, lecz także co ważne dostępność przez ciąg komunikacyjny.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że pomieszczenie strychowe posiada powierzchnię 12,63 m2 (15,93 m2 x 50% + 4,66 m2 x 100%). Do tego pomieszczenia prowadzą składane schody strychowe z otwieraną klapą umieszczoną w konstrukcji stropu. W związku z powyższym i również tę powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego należało włączyć do opodatkowania.

Jednakże z uwagi na fakt, iż pomieszczenie strychowe nie zostało objęte przez Organ I instancji opodatkowaniem, a SKO zgodnie z zasadą wynikająca z art. 234 O.p. nie mogło wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się decyzja nie mogła zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, albowiem zobowiązania podatkowe uległoby zwiększeniu.

W świetle powyższego należało przyjąć, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Skarżący w toku prowadzonego postępowania - oprócz niepopartego dowodami kwestionowania ustalonej powierzchni użytkowej budynków przyjętej do opodatkowania – nie zdołał podważyć wyliczeń. Nie złożył też udokumentowanych informacji, które podważyłyby prawidłowość dokonanych ustaleń i wyliczeń organów na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.

Prawidłowo także w niniejszej sprawie zastosowano stawki podatku przyjęte we wskazanej na wstępie uchwale w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości.

Oceniając, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe było zupełne i wystarczające do wydania decyzji (art. 122 i art. 187 § 1 O.p.), zaś ocena dowodów jakiej dokonały w sprawie organy podatkowe nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.), uznać należało, że zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani prawa procesowego, w stopniu obligującym sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Końcowo zasygnalizowania wymaga, że pozostałe kwestie podnoszone w skardze (niedotyczące podatku od nieruchomości za 2020 r.), dotyczą innych postępowań i wykraczają poza zakres niniejszej sprawy administracyjnej, zatem nie mogły podlegać ocenie w niniejszym postępowaniu.

W niniejszej sprawie Sąd poddał kontroli wydane w sprawie rozstrzygnięcia i nie znalazł podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Z tych zasadniczych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.