Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2962/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par .1 pkt 1 it. a i c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2020 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2019 r. znak [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 2962/19

UZASADNIENIE

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], na podstawie art. 130a ust. 10 h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, z późn. zm.) w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r o ustroju [...] (Dz. U. z [...] r., poz. [...]) oraz § 1 uchwały nr [...] Rady Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu i jego parkowanie (Dz. Urz. Woj. [...]. z [...] r. Nr [...], poz. [...]) orzekł o obowiązku zapłaty przez P. G. kwoty 18971,09 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem na parkingu strzeżonym pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że samochód marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] został w dniu 4 sierpnia 2010 r. usunięty z ulicy [...] w W. i umieszczony na parkingu strzeżonym.

Właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi był P. G., który pomimo możliwości odebrania pojazdu z parkingu nie uczynił tego, w rezultacie czego samochód musiał być przechowywany do czasu orzeczenia przez sąd jego przepadku na rzecz [...].

Zgodnie z art. 130a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca jego właścicielem w dniu wydania powyższej dyspozycji. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Organ wskazał, że za usunięcie pojazdu oraz jego przechowywanie przez 6 miesięcy od daty wydania dyspozycji, właściciel zobowiązany jest ponieść opłaty w wysokości określonej w uchwale nr [...] Rady Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu i jego parkowanie, zgodnie z którą opłata za usunięcie pojazdu z drogi wynosiła 360 złotych, a stawka za rozpoczętą dobę parkowania 28 złotych (28 złotych x 185 doby= 5.180 złotych).

Właściciel zobowiązany jest do poniesienia dalszych kosztów przechowywania pojazdu w okresie od dnia 5 lutego 2011 r. (pierwszy dzień po upływie 6-miesięcznego okresu od daty usunięcia pojazdu) do dnia 2 sierpnia 2012 r. (data przewozu pojazdu). Pojazd został nabyty przez m.st. Warszawę na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., zmienionego postanowieniem Sądu Okręgowego [...] w W. z dnia [...] lutego 2015 r., sygn.. akt [...].

Wycena przedmiotowego samochodu została przeprowadzona zgodnie ze zleceniem nr [...] z dnia 25 maja 2012 r., zaś koszty przewozu pojazdu odpowiadają wysokości kwoty poniesionej przez [...].

Wysokość kosztów za przechowywanie pojazdu na parkingu od dnia 5 lutego 2011 r. do dnia 2 sierpnia 2012 r. (data przewozu pojazdu) została ustalona zgodnie z wynagrodzeniem jakie [...] zapłaciło firmie "System A-Z" - prowadzącej parking, na którym był przechowywany pojazd.

Kwota kosztów przechowywania za okres od dnia 5 lutego 2011r. do dnia 2 sierpnia 2012r. w wysokości 13095,81 zł stanowi iloczyn stawki dobowej w wysokości 19,50 zł (netto) i 546 dób przechowywania pojazdu, do której doliczono 23% podatku VAT.

Koszty wyceny wartości pojazdu ustalone zostały na kwotę zapłaconą przez [...] na podstawie umowy zlecenia nr [...] z dnia 25 maja 2012 r. Zlecenie wyceny było niezbędne z uwagi na konieczność określenia wartości pojazdu, potrzebnej do podjęcia decyzji w zakresie sposobu jego zagospodarowania.

Wysokość kosztu przewozu pojazdu z dotychczasowego miejsca przechowywania do nowego, odpowiada wysokości kwoty zapłaconej przez m.st. Warszawę. Przewóz pojazdu był niezbędny z uwagi na konieczność zapobieżenia powstawania dalszych kosztów przechowywania pojazdu.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł P. G., wskazując, iż nie poczuwa się do opłaty za przechowywanie samochodu, ponieważ w dniu 7 września 2010 r. zrzekł się przedmiotowego pojazdu na rzecz miasta, po to właśnie by nie ponosić żadnych kosztów związanych z usunięciem i przechowaniem. Do odwołania załączył protokół przesłuchania P. G. z dnia 7 września 2010 r. i złożone w nim oświadczenie o zrzeczeniu się własności pojazdu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 2 w związku z 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania P. G. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchyliło decyzję organu I instancji i orzekło co do istoty w ten sposób, iż zobowiązało P.G. do zapłaty łącznie kwoty 17.911,81 (siedemnaście tysięcy dziewięćset jedenaście złotych i osiemdziesiąt jeden groszy) z tytułu:

1. usunięcia w dniu 4 sierpnia 2010 r. pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] - w kwocie 360 złotych

2. przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym od dnia 4 września 2010 r. do dnia 4 lutego 2011 r. (łącznie 152 dób) - w kwocie 4.256 złotych

3. przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym od dnia 5 lutego 2011 r. do dnia 2 sierpnia 2012 r. (łącznie 546 dób) - w kwocie 13.095,81 złotych

4. oceny wartości pojazdu - w kwocie 200 złotych.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w dniu zdarzenia, tj. 4 sierpnia 2010 r. art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym regulował kwestie związane z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów, jednak tylko w zakresie ściśle związanym z usunięciem pojazdu.

Przepis ten wskazywał przypadki, których zaistnienie skutkowało usunięciem pojazdu, organy i jednostki właściwe do wydania decyzji o usunięciu pojazdu, a także zadania starosty i przesłanki jakimi powinien się ten organ kierować, wyznaczając jednostki do prowadzenia parkingów strzeżonych. Art. 130a przewidywał w ust. 1 i ust. 2, że usunięcie pojazdu z drogi następuje na koszt właściciela, a także, że za pojazd umieszczony na parkingu powinna być wniesiona opłata za usuniecie i przechowanie (ust. 5c), zaś wysokość tych opłat ustala rada powiatu (ust. 6).

Przepis nie przewidywał jednak, iż starosta może wydać decyzję o ustaleniu kosztów za usunięcie i przechowywanie pojazdu. Zatem art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym nie mógł stanowić podstawy do prowadzenia przez starostę postępowania o ustalenie kosztów i wydanie decyzji w tym przedmiocie.

Dopiero od dnia 4 września 2010 r., czyli od dnia obowiązywania art. 130a ust. 10 h p.r.d., koszty przechowywania pojazdu powinna ponosić osoba będąca jego właścicielem (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2018 r., II SA/Gl 13/18, LEX nr 2520203). Dopiero od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, starosta został upoważniony do prowadzenia postępowania w przedmiocie kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem pojazdu na parkingu strzeżonym (wyrok NSA z dnia 18 października 2016 r., I OSK 3254/14).

W związku z obciążeniem przez organ I instancji właściciela pojazdu kosztami przechowywania przed dniem 4 września 2010 r., niezbędna zdaniem organu odwoławczego była zmiana decyzji w tej części.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło ponadto, iż organ I instancji nie miał żadnych podstaw do obciążania właściciela kosztami przewozu pojazdu, ponieważ poniesienie tych kosztów w wysokości 135,28 złotych nie zostało przez organ udowodnione.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego zrzeczenia się własności pojazdu i braku podstaw do ponoszenia kosztów przechowywania, Kolegium wskazało, iż przepisy nie znają instytucji jednostronnego zrzeczenia się ruchomości na rzecz jednostki samorządu terytorialnego.

Zgodnie z przywołanymi przepisami koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, czyli w przedmiotowym wypadku w dniu 4 sierpnia 2010 r. W tym dniu właścicielem pojazdu był bez wątpienia skarżący.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2019 r. wniósł P.G..

Skarżący wskazał, że funkcjonariusz Policji, który go przesłuchiwał w związku z wypadkiem samochodowym poinformował go o możliwości zrzeczenia się pojazdu na rzecz Miasta. W jego ocenie decyzja jest krzywdząca, ponieważ, to on w wyniku zaistniałego wypadku jest osobą poszkodowaną, a dodatkowo organ obciąża go niewyobrażalnie wysoką kwotą, która wynikła z nieznajomości prawa i wprowadzenia go w błąd przez funkcjonariusza.

Pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu w piśmie procesowym z dnia 31 sierpnia 2020r. wskazał, że w wypadku samochodowym w dniu 4 sierpnia 2010r. skarżący został ciężko ranny. Z wraku samochodu wydobyli go strażacy rozcinając karoserię samochodu.

Organy administracji uznały, że w okolicznościach sprawy doszło do "pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu" w rozumieniu art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy prawo o ruchu drogowym. Jednak w okolicznościach sprawy nie można mówić o pozostawieniu pojazdu. Powołana norma swoją hipotezą nie obejmuje takich przypadków.

Wątpliwości budziło czy rozczłonowany przez służby ratownicze wrak samochodu nadal jest pojazdem w rozumieniu ustawy prawo o ruchu drogowy. Wrak pojazdu odpowiadał definicji odpadu z ustawy o odpadach (w chwili zdarzenia tj. 4 sierpnia 2010 r. obowiązywała ustawa o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r.).

O potrzebie zakwalifikowania wraku pojazdu jako odpadu świadczą też przepisy ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. Nr 25, poz. 202, z późn. zm.), gdzie pod pojęciem "pojazdu wycofanego z eksploatacji" rozumie się "pojazd stanowiący odpad w rozumieniu przepisów o odpadach". Wrak pojazdu może być więc zakwalifikowany jako odpad.

Zastosowanie przepisów prawa o ruchu drogowym i potraktowanie rozczłonkowanego wraku samochodu jako "pojazdu pozostawionego w miejscu niedozwolonym" skutkowało bezzasadnym obciążeniem skarżącego - ofiary wypadku, kwotą dla niego astronomiczną.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd bada zaskarżone orzeczenie ( tu decyzję administracyjną) pod kątem zgodności z obowiązującym prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu organu administracji publicznej następuje w wypadku stwierdzenia, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 z późn. zm.; w skrócie jako "p.r.d.").

Zgodnie z treścią art. 130 a ust. 10 h p.r.d., w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 września 2010 r., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10 d i 10 i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. W myśl art. 130 a ust. 5 c p.r.d. pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie.

Z kolei zgodnie z treścią art. 130 a ust. 6 p.r.d. rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5 c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2 a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2 a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6 a.

Stosownie do art. 130 a ust. 10 p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Zgodnie z art. 130 a ust. 10 e p.r.d., w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

W dniu 4 sierpnia 2010 r. usunięty został z drogi samochód marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], zgodnie z dyspozycją funkcjonariusza policji wydaną na podstawie art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pojazd ten umieszczony został na parkingu strzeżonym w W., o czym skarżącego skutecznie powiadomiono wraz z pouczeniem o możliwości odebrania samochodu z parkingu. W chwili wydania powyższej dyspozycji właścicielem pojazdu był P.G.. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Sąd Rejonowy dla [...] w W., zmienionym następnie przez postanowienie Sądu Okręgowego [...] w W. z dnia [...] lutego 2016 r., orzekł przepadek przedmiotowego samochodu na rzecz [...].

Zatem pojazd skarżącego po wypadku drogowym odholowano na parking strzeżony, z którego nigdy nie został odebrany przez skarżącego. Odnosząc się do zarzutu P. G. dotyczącego zrzeczenia się własności pojazdu i braku podstaw do ponoszenia kosztów jego przechowywania, słusznie Kolegium wskazało, iż przepisy nie przewidują instytucji jednostronnego zrzeczenia się ruchomości na rzecz jednostki samorządu terytorialnego.

W art. 130 a ust. 10 h p.r.d., ustawodawca ustanowił zasadę, iż koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. Zatem koszty jakie wygenerowało brak odebrania pojazdu, co do zasady, obciążają skarżącego jako właściciela.

W postępowaniu, w przedmiocie wydania decyzji na podstawie art. 130 a ust. 10 h p.r.d. organ nie ustala tego, czy zostały spełnione przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności czy usunięcie pojazdu było zasadne oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Kwestie te są bowiem w świetle art. 130 a ust. 10 e p.r.d. przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym w sprawie przepadku pojazdu (wyrok NSA z dnia 25 maja 2017 r., I OSK 2142/15).

Tym samym uwzględniając moc wiążącą orzeczenia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., sygn. [...] - o przepadku na rzecz miasta [...] samochodu marki [...] nr rej. [...], zarzuty sformułowane przez pełnomocnika skarżącego, dotyczące celowości zakwalifikowania wraku pojazdu jako odpadu (zastosowania przepisów ustawy o odpadach) nie mogły mieć znaczenia i być uwzględnione.

Mimo to, przedwczesne było stwierdzenie organów, że w przedmiotowej sprawie koszty związane z przechowywaniem pojazdu za cały okres od jego odholowania do odbioru z parkingu strzeżonego powinny obciążyć skarżącego.

Uwzględniając ogólną zasadę odpowiedzialności dotychczasowego właściciela za koszty wynikłe z odholowania i przechowywania jego auta (zasadniczo do dnia prawomocnego orzeczenia przepadku przez Sąd), Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może zaakceptować jednak sytuacji, w której koszty przechowywania generowane są przez wiele miesięcy, a nawet lat - bez żadnej ich racjonalizacji, z konsekwencją przerzucenia bez ograniczeń na stronę.

W ocenie Sądu, właściciel pojazdu powinien ponosić koszty przechowywania jego samochodu na parkingu strzeżonym, ale tylko uzasadnione, a więc takie, które są normalnym następstwem jego niewłaściwego zachowania - a nie takie, które są spowodowane bezczynnością uprawnionego organu w uregulowaniu zaistniałej sytuacji.

Jest rzeczą oczywistą, iż przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym pociąga za sobą określone, często wysokie koszty. Organ powinien zatem podejmować wszelkie działania, aby koszty te, pomimo braku aktywności dotychczasowego właściciela, minimalizować. Konieczność podjęcia tych działań wydaje się tym pilniejsza im wartość początkowa przechowywanego pojazdu jest mniejsza.

Biorąc pod uwagę stan techniczny pojazdu, związany z jego wiekiem i zużyciem, a także uszkodzenia powstałe wskutek wypadku, a następnie wskutek akcji ratowniczej (wydobywania pasażera) - wartość przedmiotowego samochodu mogła być nieznaczna.

W takiej sytuacji wniosek o przepadek samochodu na rzecz Powiatu (Miasta) powinien zostać złożony w możliwie najkrótszym terminie. Nie do zaakceptowania jest pogląd, że organ może przez wiele miesięcy pozostawiać pojazd na parkingu (generując koszty), a potem zwlekać z wystąpieniem do Sądu z wnioskiem o przepadek. Byłoby to bezzasadne przerzucenie na właściciela pojazdu kosztów przechowywania wywołanych bezczynnością innego podmiotu.

Szybkie uzyskanie prawa własności przez Powiat z jednej strony kończy generowanie kosztów przechowywania pojazdu ponoszonych przez dotychczasowego właściciela, a z drugiej pozwala na podjęcie przez nowego właściciela racjonalnych działań ekonomicznych w odniesieniu do własnego już pojazdu.

Dostrzegając, że przepisy prawa nie precyzują terminu na wystąpienie przez Starostę (Prezydenta) z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu nieodebranego w określonym czasie od dnia jego odholowania, to jednak zakreślają pewne minimalne terminy, a przez to wskazują na standardy jakie powinny zostać dochowane w procedurze przejęcia pojazdu na własność powiatu, której towarzyszą koszty powstające z tytułu odholowania i przechowywania.

Trybunał Konstytucyjny w swym orzecznictwie wielokrotnie wskazywał, że z art. 2 Konstytucji RP wywodzić należy zasadę lojalności państwa wobec obywatela, która wyraża się w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań.

Jednostka powinna mieć możliwość określenia konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego. Zasada lojalności państwa wobec obywatela musi być uwzględniana także przy wykładni przepisów prawa, stanowiących podstawę decyzji administracyjnych nakładających na obywateli określone obowiązki (por. wyrok NSA z 25 maja 2018 r., I OSK 2990/17, wyrok WSA w Gliwicach z 17 kwietnia 2019 r., II SA/Gl 374/18, wyrok WSA w Łodzi z 29 czerwca 2017 r., III SA/Łd 303/17, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 6 września 2017 r., II SA/Go 282/17, wyrok WSA w Olsztynie z 9 stycznia 2018 r., II SA/Ol 736/17, wyrok WSA w Kielcach z 21 czerwca 2018 r., II SA/Ke 109/18).

Również w piśmiennictwie wskazuje się, że naruszenie przez administrację jej powinności sprawnego prowadzenia postępowania nie może powodować negatywnych skutków dla strony. Gdyby ocenę zachowania administracji oprzeć na założeniu, iż ryzyko zaniedbań, błędów czy opieszałości administracji należy umiejscowić w sferze interesów i praw stron postępowania, to naruszyłoby standardy rzetelności prawa (por. E. Łętowska, Glosa do wyroku NSA z dnia 26 lutego 2003 r., V SA 1131/02, OSP 2003/7-9/93).

Skoro długotrwałe przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym generuje wysokie koszty (często kilkunastokrotnie przewyższające wartość samochodu), to organ musi podejmować działania, aby je minimalizować. Powinien zatem wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w art. 130 a ust. 10 p.r.d. w jak najszybszym terminie. (por. wyrok WSA w Łodzi z 10 października 2017 r., III SA/Łd 500/17, wyrok WSA w Gdańsku z 17 maja 2018 r., III SA/Gd 99/18).

Nawet związany charakter przepisów stanowiących podstawę obciążenia właściciela kosztami, nie może usprawiedliwiać długotrwałości postępowań, których negatywne skutki i koszty ponosi strona. Byłoby to sprzeczne z wymogami tzw. prawa do dobrej administracji.

Reasumując uznać należy, że w tej sprawie nie wyjaśniono czy koszty, którymi został obciążony skarżący są kosztami uzasadnionymi. Nie wyjaśniono choćby w przybliżeniu jaki był początkowy stan pojazdu i czy przedstawiał on realną wartość majątkową. Nie wskazano daty wystąpienia przez organ do sądu cywilnego i nie oceniono czy wniosek ten złożono w odpowiednim do okoliczności sprawy terminie. Dopiero wyjaśnienie tych kwestii pozwoli na dokonanie oceny czy koszty przechowywania spornego pojazdu można uznać za uzasadnione i obciążyć nimi w całości skarżącego.

Zatem stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo ustalony, a kontrola zastosowania prawa materialnego następuje dopiero po ustaleniu stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu.

W ponownym postępowaniu organ uwzględni, że w jej realiach koszty przechowywania pojazdu powinny obciążać skarżącego w korelacji z okresem, który był potrzebny do wystąpienia z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu, aby maksymalnie skrócić czas przechowywania pojazdu. Uwzględni przedstawioną wykładnię art. 130 a ust. 10 h p.r.d. i oceni, czy przechowywanie pojazdu przez cały okres było uzasadnione, czy też działanie organu było opieszałe, co skutkowałoby brakiem możliwości obciążenia skarżącego kosztami powstałymi w sposób przez niego niezawiniony.

Wskazać należy, że w uzasadnieniu decyzji wydanej przez organ odwoławczy przedstawiono szeroko rozważania natury teoretycznej (częściowo nieadekwatne), a nie dokonano żadnej oceny w zakresie tego czy wysokie koszty przechowywania (przez prawie dwa lata) przedmiotowego samochodu były w całości uzasadnione - wobec czego obie decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 27 lipca 2016 r.