Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 55/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Kinga Krzemińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską i broń palną gazową oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/WA 55/07

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] sierpnia 2006 r. : cofającą pozwolenie na broń palną myśliwską i cofającą pozwolenie na broń palną gazową wskazując jako podstawę prawną art. 138 § 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (tekst jednolity z 2004r. Dz.U. Nr 52 poz. 525 ze zm.). Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] stycznia 2006 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową z uwagi na niedostarczenie przez stronę aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego potwierdzających zdolność do dysponowania bronią. W jego toku okazało się, że wymagane orzeczenia zostały złożone jeszcze przed datą wszczęcia postępowania. Jednakże w toku postępowania organ uzyskał informację, iż przeciwko stronie toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu.

Ze względu n a toczące się postępowanie karne organ I instancji w dniu [...] marca 2006 r. wszczął również postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.

Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] sierpnia 2005 r. Prokuratura Rejonowa skierowała do sądu akt oskarżenia, zarzucając A. B. popełnienie przestępstw z art. 286 § 1 k.k., art. 294 § 1 k.k. i art. 76 § 1 k.k.s. A. B. został oskarżony o [...], przez co naraził Skarb Państwa na bezpodstawny zwrot podatku.

Organ I instancji uznał, iż toczące się postępowanie karne dotyczące popełnienia przestępstw przeciwko mieniu w pełni pozwala na zakwalifikowanie strony do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wydał w związku z tym decyzje administracyjne na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.

Od tych decyzji A. B. wniósł odwołania do Komendanta Głównego Policji wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie spraw do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wskazał, iż wobec niego nie zachodzi obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, albowiem dotychczas brak jest nawet prawomocnych decyzji Urzędu Skarbowego, postępowanie sądowe także znajduje się na etapie początkowym, gdyż sąd zwrócił do Prokuratury materiały celem ich uzupełnienia. Nie wiadomo zatem jaki będzie wyrok sądu karnego. Być może postępowanie karne zostanie umorzone, a może sąd zmieni kwalifikację czynu.

Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonych decyzji. Wskazał, iż dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę uznano za należącą do kategorii osób określonej w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa.

Jak wynika z powyższego, ustawodawca istnienie obawy, określonej w przywołanym przepisie, jako przesłankę cofnięcia pozwolenia na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, związał wyprost nie tylko z prawomocnym skazaniem posiadacza broni za przestępstwo wymierzone przeciwko mieniu, ale także nawet z toczącym się postępowaniem karnym o popełnienie przestępstwa tego rodzaju. W rozpatrywanej sprawie niewątpliwym faktem jest, iż przeciwko A. B. toczy się postępowanie karne o czyn przeciwko mieniu. Przesłanka z art. 15 ust.1 pkt 6 jest zatem spełniona.

Zdaniem organu odwoławczego A. B. jako osoba, która stoi pod zarzutem popełnienia czynów zabronionych, wymierzonych przeciwko mieniu nie daje gwarancji przestrzegania prawa w przyszłości, a więc także przepisów ustawy o broni i amunicji. Konsekwencją tego jest przekonanie organów, że nie daje również gwarancji bezpiecznego używania broni palnej myśliwskiej, a tym samym budzi uzasadnione obawy, że broni może użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Istotne znaczenie zdaniem organu ma przy tym fakt, że skarżący stoi pod zarzutem popełnienia przestępstwa wymierzonego przeciwko mieniu, a wiec wprost wskazanego przez ustawodawcę w przykładowym katalogu przestępstw, stanowiących podstawę do uznania posiadacza pozwolenia na broń za osobę, określoną w tymże art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.

Odnosząc się do argumentu odwołania , że nie wiadomo kiedy zakończy się sprawa karna, Komendant Główny Policji wskazał, iż nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w chwili obecnej, z uwagi na brzmienie wskazanych powyżej przepisów. Zgodnie bowiem z wolą ustawodawcy, brak prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania karnego nie stanowi przeszkody do ustalenia administracyjnoprawnych skutków, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji i wydania na jego podstawie decyzji administracyjnej. Organ zwrócił również uwagę, iż ustawodawca nadał tej normie charakter bezwzględnie wiążący organy Policji co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy, a zatem przyznał prymat interesowi społecznemu – przed prawem strony do posiadania pozwolenia na broń. W interesie społecznym bowiem nie leży zachowanie tak szczególnego prawa osobie, która stoi pod zarzutem popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. B. (dalej skarżący) wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz obu decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. sygn. [...] i [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie i przyjęcie, że istnieją podstawy do cofnięcia mu pozwolenia na broń palną myśliwską oraz broń palną gazową tylko na tej podstawie, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., art. 294 § 1 k.k. i art. 76 § 1 k.k.s., bez badania czy istnieje bezpośredni związek między zarzucanymi mu czynami, a jego cechami charakteru i dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałyby na zaistnienie obawy, że użyje broni w celach sprzecznych z interesami bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego. Podniósł, iż z jednej przesłanki przewidzianej wskazanymi przepisami tj. przesłanki wszczęcia postępowania karnego organ odwoławczy wywiódł istnienie niejako automatycznie drugiej przesłanki, tj. istnienia obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego. Takie rozumowanie jest w jego ocenie całkowicie nieuprawnione, nie poparte materiałem dowodowym i sprzeczne z literą wskazanych przepisów. Powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie z którym dokonując oceny czy zarzucane skarżącemu przestępstwo pozwala na przyjęcie istnienia uzasadnionej obawy, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy nie można pominąć okoliczności towarzyszących popełnieniu tego przestępstwa. W przedmiotowej sprawie zarzucany skarżącemu czy nie ma żadnego powiązania z działaniem w grupie przestępczej, z posługiwaniem się bronią palną czy też z jakimkolwiek środkami przymusu. Urząd Skarbowy zakwestionował prawidłowość rozliczeń spółki jawnej, której wspólnikiem jest skarżący i wydał w tym zakresie decyzje wymiarowe. Powiadomił też Prokuraturę o popełnieniu przestępstwa. Na dzień dzisiejszy pomimo upływu okresu ponad czterech lat nie została jeszcze wydana decyzja ostateczna w tej sprawie. Jeśli chodzi o postępowanie karne to próba wniesienia aktu oskarżenia do sądu zakończyła się postanowieniem o zwrocie akt Prokuraturze celem uzupełnienia materiałów postępowania przygotowawczego. Kwoty, które zostały w przeszłości zakwestionowane przez Urząd Skarbowy zostały w większości ściągnięte. Skarżący jest osobą o nienagannej opinii środowiskowej, jest człowiekiem spokojnym, zrównoważonym, nie popadającym w żadne konflikty. Okoliczności sprawy na gruncie, której zbudowane zostały zarzuty wobec skarżącego, a też jego cechy charakteru i dotychczasowe postępowanie nie daje w ocenie skarżącego wskazania bezpośredniego związku miedzy zarzucanym czynem, a obawą, że posiadacz pozwolenia na bron użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że dla podjęcia decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń na mocy przepisów art.18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art.15 ust.1 pkt 6 ww. ustawy nie ma znaczenia okoliczność, że czyn, za który została skazana lub podejrzana osoba posiadająca pozwolenie na broń, nie został popełniony z użyciem broni. Podstawową przesłanką cofnięcia pozwolenia jest bowiem uzasadniona obawa, że osoba taka może użyć broni w celu określonym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, a wynika ona z faktu popełnienia przez nią czynu zabronionego. Z tego względu organ Policji dysponując dowodami potwierdzającymi fakt wszczęcia wobec osoby posiadającej pozwolenie na broń, postępowania karnego w szczególności o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu zobligowany jest cofnąć wydane jej pozwolenie i to nawet wówczas, gdy inne zebrane w toku postępowania administracyjnego dowody pozytywnie o niej świadczą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod katem jej słuszności, czy tez celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga A. B. w powyższym niespornym między stronami stanie faktycznym nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2006r. nie narusza prawa.

Podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Stosownie do art. 18 ust.1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 cytowanej ustawy. Zastosowanie przez organ Policji powołanego przepisu i cofnięcie na jego podstawie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy osoba należy do kategorii osób o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ww. ustawy. Omawiany przepis jest jednoznaczny, a jednoznaczność ta wynika z jego literalnego brzmienia: "Pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności /.../ wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw /przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu/". Użycie słów "w szczególności" poprzedzających wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje. Co do tych osób organ nie musi więc przeprowadzać oceny czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w ustawie. Zatem wobec skazanych lub podejrzanych o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu organ musi jedynie ustalić fakt skazania lub prowadzenia postępowania o przestępstwa wymienione w przepisie, a oceny, że istnieje obawa dokonał już sam ustawodawca.

Pozwolenie na broń nie może być więc wydane (odpowiednio cofnięte) osobom wymienionym po słowach "w szczególności...", a także innym osobom, co do których organ poweźmie obawę, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo zanalizować i uzasadnić swoja obawę.

Odmienne rozumienie przepisu prowadziłoby do wniosku, że cała jego część zaczynająca się od słów "w szczególności..." jest zupełnie niepotrzebna, skoro organ musiałby i tak zawsze i w każdym przypadku oceniać, czy istnieje uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Zatem w rozpoznawanym przypadku organy Policji nie mogły orzec inaczej niż to nastąpiło.

W niniejszej sprawie skarżącego zaliczono do osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Toczy się bowiem przeciwko niemu postępowanie karne o przestępstwa przeciwko mieniu. Został przedstawiony mu zarzut popełnienia przestępstw z art. 286 § 1 i art. 294 § 1 kodeksu karnego oraz art. 76 § 1 kodeksu karnego skarbowego. Skarżący jest podejrzany o [...], przez co miał narazić Skarb Państwa na bezpodstawny zwrot podatku. Przeciwko skarżącemu zostało zatem wszczęte postępowanie karne o jedno z przestępstw wskazanych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i ta właśnie okoliczność zadecydowała o wydaniu decyzji cofających pozwolenie na broń palną myśliwską i broń palną gazową.

W tym miejscu należy podnieść, że obecne brzmienie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wprowadzone zostało art. 1pkt 16 a tiret drugie ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. (Dz.U. 2003, Nr 52, poz. 451) o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz o zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu. Przed tą zmianą art. 15 ust. 1 pkt 6 brzmiał: "co do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw".

Nie ulega więc wątpliwości, że katalog przestępstw wymienionych w tym przepisie uległ poszerzeniu, albowiem ustawodawca wymienia obecnie m.in. wszystkie przestępstwa przeciwko mieniu, podczas gdy przed 1 stycznia 2004 r. chodziło w przypadku przestępstw przeciwko mieniu, przede wszystkim o te przestępstwa, które zostały popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej. Takie rozszerzenie dokonane przez ustawodawcę wskazuje, iż jego celem było zaostrzenie wymogów stawianych osobom starającym się i posiadającym już pozwolenie na broń, jako że pozwolenie takie jest uprawnieniem reglamentowanym, szczególnego rodzaju i od osób je posiadających wymagane jest przestrzeganie przepisów prawa.

Na kanwie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga to, że decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, ale decyzją o charakterze związanym, tj. organ administracji publicznej przy zaistnieniu sytuacji przewidzianej przepisami prawa zobligowany jest wydać decyzję określonej treści, nie kierując się przy tym zasadami współżycia społecznego. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie podkreśla, że nie może być bowiem realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni użyje tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r. sygn. akt III SA 1173/01)

Odnosząc się do wskazanego w skardze orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2004 r. zauważyć należy, że orzeczenie to dotyczy decyzji organów Policji wydanych na podstawie przepisów ustawy o broni i amunicji w brzmieniu sprzed zmian, a przestępstwo za które został skazany skarżący w tej sprawie nie zaliczało się do katalogu przestępstw enumeratywnie wymienionych w art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. A zatem wskazań poczynionych przez Sąd w tej sprawie nie można odnosić do przedmiotowej sprawy z uwagi na fakt, iż wobec A. B. toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu.

Uprawnienie posiadania broni ma szczególny reglamentacyjny charakter i od osób posiadających takie uprawnienie, należy wymagać poszanowania prawa. Kwestia posiadania broni palnej gazowej, z uwagi na skutki – często nieodwracalne, jakie powoduje jej użycie ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wszelkie zatem działania skutkujące naruszeniem porządku prawnego przez posiadacza broni, w tym wymienione w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przestępstwa przeciwko mieniu, czy też podejrzenie o ich popełnienie wymagają kategorycznego cofnięcia tego pozwolenia przez organy Policji.

Taka ocena w niniejszej sprawie została dokonana. Organy Policji obu instancji zasadnie uznały, że z uwagi na sformułowane wobec skarżącego oskarżenia zachodzi przesłanka do cofnięcia mu pozwoleń na posiadanie broni. W świetle powyższego chybionymi są zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy o broni i amunicji, a zaistniały stan rzeczy - ustalony przez organy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, wskazuje jednoznacznie na istnienie przesłanki obligującej do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń.

Zatem powyższej oceny nie może zmienić podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż do tej pory nie użył on broni znajdującej się w jego posiadaniu w celach sprzecznych z prawem, że jest osobą o nienagannej opinii środowiskowej, jak również to, że nie użył jej przy popełnianiu przestępstwa o popełnienie którego jest podejrzany.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.