Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 393/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34,34a
journal: Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
law: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Asesor WSA Iwona Ścieszka Protokolant referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2022 r. sprawy ze skargi [...]S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 26 listopada 2021 r. nr DO-II.7610.328.2021.JL po rozpatrzeniu odwołania Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie, utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 13 września 2021 r. nr NW/IV/77200/130/11/11 odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" w Warszawie, prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w Gminie K., w obrębie [...], ozn. jako działka nr [...] o pow. 868 m², KW nr [...].

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wojewoda Śląski decyzją z 13 września 2021 r., działając na podstawie art. 34 i 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2021 r. poz. 146 ze zm.), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 29), odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe", prawa użytkowania wieczystego opisanego wyżej gruntu.

Spółka Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie złożyła odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że organ wojewódzki błędnie uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r.

Minister Rozwoju i Technologii rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa.

Minister zaznaczył, że w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji ustalił, że nieruchomość ozn. jako działka nr [...], stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, co potwierdza treść KW nr [...], gdzie jako podstawę wpisu wskazano zaświadczenie Archiwum Państwowego w P. z 17 września 2002 r. nr [...]. Powyższe potwierdził również Starosta C. w piśmie z 6 marca 2012 r. Okoliczności powyższe nie budzą wątpliwości i nie zostały zakwestionowane przez skarżącą.

Na potwierdzenie wykazania przesłanki posiadania PKP S.A. przedłożyła do akt postępowania informację z ewidencji gruntów z 19 sierpnia 2011 r. nr [...], sporządzoną według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., gdzie jako władający działką nr [...] (z której wydzielono działkę nr [...]) wskazany został "D.O.K.P. w Warszawie Odcinek Szlaku Kolejowego C. – K.". Starostwo Powiatowe w C. w piśmie z 6 marca 2012 r. wskazało natomiast, że nie posiada informacji, czy przedmiotowy grunt w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawał w posiadaniu PKP.

Mając na uwadze powyższe, organ wojewódzki pismem z 15 czerwca 2021 r. wystąpił do Starosty C. o udzielenie informacji oraz przekazanie dokumentów będących podstawą wpisu w rejestrze gruntów dla działki nr [...] władającego "D.O.K.P. w Warszawie Odcinek Szlaku Kolejowego C. – K.".

W odpowiedzi Starosta C. w piśmie z 23 czerwca 2021 r. wskazał, że w dacie 5 grudnia 1990 r. w rejestrach ewidencji gruntów figurowała działka nr [...] o pow. 18.2730 ha z wpisem "D.O.K.P. w Warszawie Odcinek Szlaku Kolejowego C. – K.", jako władającego przedmiotową nieruchomością. W dowodach zmian ewidencyjnych brak jest dokumentów potwierdzających ww. wpis.

W tej sytuacji Wojewoda Śląski pismem z 23 lipca 2021 r. wystąpił do Starosty C. o wyjaśnienie rozbieżności w zakresie numeru działki wskazanego w informacji z ewidencji gruntów z 19 sierpnia 2011 r. i wskazanego w piśmie z 23 czerwca 2021 r.

Minister Rozwoju i Technologii odnosząc się do kwestii identyfikacji nieruchomości podkreślił, że z pisma Starosty C. z 28 lipca 2021 r. wynika, że działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] oraz nr [...], a następnie działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i nr [...]. Z kolei działki nr [...] i nr [...] przekształciły się w działkę nr [...] i nr [...]. W wyniku opracowania geodezyjnego [...] działka nr [...] została podzielona na przedmiotową działkę nr [...] oraz nr [...]. Ww. piśmie wskazano ponadto, że w dołączonej przez wnioskodawcę informacji z ewidencji gruntów z 19 sierpnia 2011 r. błędnie wskazano działkę nr [...], gdyż w dacie 5 grudnia 1990 r. w rejestrach ewidencji gruntów figurowała działka nr [...] o pow. 18.2730 ha.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w związku z tym, że na przedmiotowej nieruchomości ozn. jako działka nr [...] częściowo posadowiony jest budynek stacji transformatorowej, Wojewoda Śląski pismem z 1 lutego 2012 r. zwrócił się do Spółki T. S.A. Oddział w C. o informację w zakresie powierzchni użytkowej budynku stacji transformatorowej, daty przyłączenia stacji do sieci energetycznej oraz wyjaśnienia kwestii jego własności.

Spółka T. S.A. pismem z 15 lutego 2012 r. poinformowała, że powierzchnia użytkowa budynku (rozdzielni 15 kV, nastawni i pomieszczeń obsługi) wynosi ok. 330 m², a rok zakończenia budowy to 1988, stacja została przyłączona do sieci w 1988 r., natomiast budynek został wybudowany ze środków własnych poprzednika prawnego Spółki, tj. Z. C., a następnie włączony do sieci tego przedsiębiorstwa. Tym samym właścicielem urządzeń i budynku, bez którego urządzenia nie mogłyby funkcjonować jest T. S.A.

Powyższe okoliczności dowodzą, że od daty wybudowania budynku, tj. 1988 r. posiadaczem przedmiotowej nieruchomości byli poprzednicy prawni T. S.A., a nie PKP.

Minister zaznaczył dodatkowo, że organ wojewódzki pismem z 1 lutego 2012 r. zwrócił się do PKP S.A. o przesłanie co najmniej jednego dokumentu potwierdzającego legitymowanie się posiadaniem m.in. działki nr [...] przewidzianego w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. Z akt sprawy wynika, że stosowne dokumenty nie zostały nadesłane.

Spółka Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a. art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy,

b. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; 2. naruszenie prawa materialnego, tj.:

a. art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe poprzez odmowę stwierdzenie nabycia na rzecz Spółki Polskie Koleje Państwowe S.A. z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego nieruchomości,

b. art. 336 k.c. poprzez stwierdzenie, że przedmiotowa nieruchomość nie znajdowała się w posiadaniu poprzednika prawnego skarżącej,

c. art. 151 k.c. poprzez pominiecie faktu, że budowa na przedmiotowym gruncie części budynku nie świadczy o posiadaniu poprzednika prawnego T. S.A.

W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów podkreślając w szczególności, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. znajdowała się w posiadaniu skarżącej, co potwierdzają przedłożone do akt postępowania dokumenty, w tym m.in. wypis z rejestru gruntów sporządzony dla działki, z wydzielenia której powstała przedmiotowa nieruchomość według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. oraz treść księgi wieczystej, zwłaszcza "Sposób korzystania - TRAKCJA KOLEJOWA". Omawiana nieruchomość zajęta była w dniu 5 grudnia 1990 r. pod infrastrukturę kolejową składającą się z linii kolejowej nr [...] relacji C. - K. Zdaniem skarżącej ponadto oświadczenie T. S.A. o zbudowaniu na nieruchomości części budynku ze środków poprzednika prawnego uznane być winno za niewystarczające do podważenia posiadania poprzednika prawnego skarżącej.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i rozpatrzenie sprawy zgodnie z jej wnioskiem, zasądzenie kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji przy wskazaniu sposobu załatwienia sprawy zmierzającego do uwzględnienia wniosku.

Minister Rozwoju i Technologii w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Zgodnie z treścią art. 34 tej ustawy grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Nabycie tego prawa następuje bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie własnością PKP. Nabycie praw, o których mowa, nie może naruszać praw osób trzecich.

Zgodnie z art. 34a ustawy grunty, o których mowa w art. 34, z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. poz. 191, ze zm.).

Z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji wynikają trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby PKP mogły zostać uwłaszczone:

- grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa,

- grunt ten 5 grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu PKP,

- do przedmiotowego gruntu PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.

Podkreślić przy tym należy, że wymienione przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe".

Jak wynika z akt sprawy zaświadczenie Archiwum Państwowego w P. z 17 września 2002 r. nr [...]. oraz pismo Starosty C. z 6 marca 2012r. potwierdzają, że działka nr [...], stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa ( KW nr [...]).

Zgodzić się trzeba z organem II instancji, że PKP S.A. na potwierdzenie wykazania posiadania spornej działki wadliwie przedłożyła do akt informację z ewidencji gruntów z 19 sierpnia 2011 r. nr [...], sporządzoną według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., gdzie jako władający działką nr [...] (z której wydzielono działkę nr [...]) wskazany został "D.O.K.P. w Warszawie Odcinek Szlaku Kolejowego C. – K.". Przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazało bowiem, że w dacie 5 grudnia 1990 r. w rejestrach ewidencji gruntów figurowała pierwotna działka przed dalszymi podziałami o nr [...] i pow. 18.2730 ha.

Trafnie Minister ustalił, że na będącej przedmiotem sporu działce nr [...] częściowo posadowiony jest budynek stacji transformatorowej, co do której Spółka T. S.A. udzieliła wyjaśnień, że powierzchnia użytkowa budynku wzniesionego i przyłączonego do sieci w 1988 wynosi ok. 330 m². Wskazała ponadto, że budynek został wybudowany ze środków finansowych jej poprzednika prawnego – Z. C., a następnie włączony do sieci tego przedsiębiorstwa, co oznacza, że właścicielem urządzeń i budynku, bez którego urządzenia nie mogłyby funkcjonować jest T. S.A. , a nie Skarżąca.

Istotnym jest ponadto, że organ bezskutecznie wezwał Skarżącą się do przedłożenia do akt sprawy co najmniej jednego dokumentu potwierdzającego legitymowanie się przez nią posiadaniem spornej działki przewidzianego w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r.

Powyższe zdaniem Sądu przesądza, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdził spełnienia przez PKP S.A. przesłanki posiadania przedmiotowego gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r.

Podniesione w skardze zarzuty odnośnie przeprowadzenia przez organy administracji wadliwej analizy przesłanek wnioskowanego uwłaszczenia nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Brak jest bowiem jakichkolwiek dokumentów, które wskazywałyby aby w dacie wskazanej przez Skarżące Przedsiębiorstwo stan faktyczny sprawy przedstawiał się odmiennie.

Wbrew zarzutom skargi nie doszło także do naruszenia wymienionych w skardze przepisów prawa materialnego ani procesowego, w tym w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż organ prowadził postępowanie z zachowaniem zasad określonych w tych przepisach. Zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. Nie został również naruszony przepis art. art. 107 § 3 kpa. Decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Z uzasadnienia wynika, jakimi przesłankami kierował się organ wydając decyzję, wyjaśnia podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim rozstrzygnięciem przemawiają.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.