Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1342/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 7, art. 30 ust. 1
journal: Dz.U. 1985 nr 5 poz 17
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskie, decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...], po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] maja 2009 r. wniosku przedsiębiorstwa K. S.A. z [...] o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "250 PANORAM" [...], udzielonego na rzecz "T." Sp. z o.o. z [...], na podstawie art. 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm., dalej nazywanej "u.z.t.") w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003r., nr 119, poz. 1117 ze zm.) oraz na podstawie art. 100 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., unieważnił prawo ochronne na znak towarowy 250 PANORAM [...] w części dotyczącej towarów z klasy 16: zeszyty, broszury, książeczki z krzyżówkami.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] maja 2000 r. Urząd Patentowy RP (nazywany dalej "UP") udzielno na rzecz "T." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] prawa ochronnego na znak towarowy słowny "250 Panoram" [...] dla oznaczenia towarów w klasie 16: zeszyty, broszury, książeczki z rebusami i krzyżówki, z pierwszeństwem z dnia [...] czerwca 1997 r.

W dniu [...] lutego 2001 r. K. S.A. z siedzibą w [...] (wnioskodawca) złożyła do UP wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "250 PANORAM".

Jako podstawę prawną swojego wniosku wnioskodawca podniósł zarzut naruszenia art. 7 u.z.t. W uzasadnieniu wnioskodawca stwierdził, że sporny znak towarowy nie spełnia warunków określonych w przepisie art. 7 u.z.t., ponieważ oznaczenie to jest pozbawione dostatecznych znamion odróżniających a określenie panorama czy panoramiczne jest nazwą rodzajową dotyczącą konkretnego typu krzyżówek znanych od kilkudziesięciu lat w Europie. Wnioskodawca dokonał opisu charakterystycznych cech krzyżówek panoramicznych, stwierdzając, że połączenie dwóch elementów 250 i PANORAMA nie nadaje całości zdolności odróżniania. Wnioskodawca stwierdził również, że sporne oznaczenie nie posiada wtórnej zdolności odróżniającej ponieważ, jego zdaniem, oznaczenie 250 PANORAM należy do oznaczeń ogólnoinformacyjnych, a zawłaszczenie informacji o liczbie i rodzaju krzyżówek przez jednego przedsiębiorcę ogranicza swobodę prowadzenia działalności przez inne podmioty, co jest także niezgodne z zasadami współżycia społecznego a więc narusza przepis art. 8 pkt 1 u.z.t. Podniósł, że na rynku jest kilkunastu przedsiębiorców, którzy wydają czasopisma zawierające krzyżówki panoramiczne, a każde z tego typu wydawnictw jest opatrzone na okładce liczbą i nazwą krzyżówek. Stąd też przeciętny odbiorca będzie uważał, że na okładce jest zamieszczona tylko informacja o liczbie i rodzaju krzyżówek w danym numerze. Ponadto w uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że oznaczenia 250 PANORAM jest wpisane do rejestru[...].

Uprawniony w piśmie z dnia [...] kwietnia 2001 r., wniósł o oddalenie wniosku, kwestionując istnienie po stronie wnioskodawcy interesu prawnego. Uprawniony podkreślił, że interes ten ma wyłącznie charakter faktyczny, ponieważ wnioskodawca jest obok uprawnionego jednym z największych przedsiębiorców na rynku pism szaradziarskich. Wnioskodawca, w ocenie uprawnionego, po raz drugi stara się nie dopuścić do rejestracji znaku 250 PANORAM, ponieważ wnioskodawca złożył swój sprzeciw w uwagach, na etapie postępowania rejestrowego. Nie zgodził się z zarzutem, iż uprawniony zgłasza do ochrony znaki, które nie są przedmiotem działalności gospodarczej uprawnionego. Wskazał, że uprawniony jest pomysłodawcą numerycznej serii pism szaradziarskich. Podkreślił, że pierwszy tytuł z tej serii ukazał się na rynku w 1994 r. i był to miesięcznik [...]. Ponadto uprawniony ponosił od 1996 r. nakłady finansowe związane z reklamą tego rodzaju wydawnictw. Nie zgodził się z zarzutem, iż cyfra w połączeniu ze słowem panoram w numerycznej serii T. oznacza ilość krzyżówek określonego typu - krzyżówek panoramicznych, tak jak nie jest zgodne z prawdą, że Życie Warszawy pisze jedynie o Warszawie, a Gazeta Wyborcza o wyborach. Podkreślił, że znak towarowy został zarejestrowany dla klasy czasopism, a nie dla odmiany zadania szaradziarskiego. Uprawniony zarzucił, że wnioskodawca podwiesza się pod renomę i reklamę uprawnionego, nie ponosząc żadnego ryzyka, bezprawnie korzysta ze znaków towarowych uprawnionego, wprowadzając w błąd odbiorców, a wnioskodawca nie posiada zarejestrowanego ani jednego numerycznego znaku towarowego. Ponownie uprawniony wypowiedział się w piśmie z dnia [...] stycznia 2004 r. Zakwestionował interes prawny i jednocześnie poinformował o wystosowanych przez uprawnionego listach ostrzegawczych do wnioskodawcy. Powołał się na nowe dowody w sprawie - opinię językową prof. J. B., R. oraz specjalistów z dziedziny szarad. Wskazał, że inne podmioty mogą korzystać z oznaczeń ogólnoinformacyjnych dla tego samego rodzaju towarów np. krzyżówka - 13-latków, - szczęścia czy z erosem. Nie zgodził się z twierdzeniem o istnieniu wielości tytułów prasowych wykorzystujących układ: liczba i panoramiczne, liczba i krzyżówki panoramiczne, liczba i panoram. Poniósł również, że Urząd Patentowy wydał, pomimo sprzeciwów wnioskodawcy, [...] decyzji o rejestracji znaków towarowych na rzecz T. w charakterystycznej budowie: wyróżnikiem cyfrowym i słowem: "panorama", "panoramicznych".

W dniu [...] stycznia 2004 r., podczas rozprawy, wnioskodawca rozszerzył podstawę prawną swojego wniosku, o zarzut naruszenia przez sporne prawo wyłączne art. 8 pkt 1 i pkt 2 u.z.t., podnosząc, że wnioskodawca ma zarejestrowane tytuły prasowe, a zgłoszenie spornego znaku towarowego zostało dokonane w złej wierze oraz z naruszeniem prawa majątkowego do tytułów prasowych wnioskodawcy.

W dniu [...] marca 2006 r. uprawniony ze spornego prawa wyłącznego przedłożył do akt sprawy swoje stanowisko wraz załącznikami. Wniósł o oddalenie wniosku. Ponownie zakwestionował istnienie interesu prawnego wnioskodawcy. Co do zarzutu naruszenia art. 7 ust. 2 u.z.t. uprawniony podkreślił, iż ww. przepis wyłącza z rejestracji wyłącznie takie oznaczenia, które stanowią tylko nazwę rodzajową towaru lub informują jedynie o jego właściwościach, jakości, liczbie, masie etc. Zdaniem uprawnionego, żaden z elementów stanowiący znak towarowy nie ma jedynie właściwości informacyjnych, a znak towarowy należy oceniać jako całość. Powołał się na stanowisko polskiej doktryny o zdolności rejestrowej cyfr/liczb jako znak towarowy, w szczególności przywołał pogląd prof. R. S. o możliwości uzyskania przez tego rodzaju oznaczenia zdolności ochronnej na skutek stwierdzenia wtórnej zdolności odróżniającej. Odniósł się do tej problematyki na gruncie interpretacji ustawy Prawo własności przemysłowej w świetle unormowań europejskich. O znamionach odróżniających przedmiotowego oznaczenia świadczą, zdaniem uprawnionego, udzielenie przez OHIM ochrony na podobne znaki towarowe zawierające wyłącznie liczby, udzielenie przez polski Urząd Patentowy ochrony na znaki liczbowe, wyroki NSA o konfuzyjnym podobieństwie między znakami towarowymi składającymi się z oznaczenia liczbowego i ze słowa panoramiczne. Potwierdzeniem stanowiska o odróżniającym charakterze oznaczeń liczbowych jest również praktyka polskich sądów powszechnych, orzekających w sprawach o zakazanie używania towarów opatrzonych oznaczeniami liczbowymi, również w sprawie z powództwa uprawnionego ze spornego znaku towarowego. Dla uprawnionego nie jest zrozumiały zarzut dotyczący słowa panoramiczne jako nie posiadającego zdolności odróżniającej dla towarów objętych ochroną spornego znaku towarowego. Zdaniem uprawnionego, wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie tego zarzutu, dlatego nie można przyjąć, że powołanie się na istniejące oznaczenia "krzyżówki panoramiczne" jest równoważne ze słowem "panorama". Uprawniony nie zgodził się ze stwierdzeniem wnioskodawcy, że słowo "panorama" jest nazwą rodzajową dla towarów objętych ochroną spornego znaku towarowego, gdyż brak jest jakichkolwiek dowodów np. w słownikach, Internecie na powiązanie słowa panoram z nazwą krzyżówki. Podał znaczenie słowa "PANORAMA" i powołał się w tym zakresie na opinię prof. J. B. Wobec powyższego uprawniony stwierdził, że skoro w opinii specjalistów słowo to nie jest nazwą rodzajową dla zeszytów, broszur, książeczek z rebusami i krzyżówkami to brak jest podstaw do stwierdzenia, iż sporny znak towarowy "250 PANORAM" ma charakter informacji o rodzaju towaru oznaczanego w ten sposób. Uprawniony przywołał opinię specjalistyczną p. P., która także nie potwierdza aby określenie panoram odnosiło się do rodzaju towarów, które objęte są spornym prawem wyłącznym w klasie 16. Również w leksykonie "Vademecum Szaradzisty", brak jest hasła panoram jako informującego o jakiejkolwiek zabawie umysłowej, jest natomiast ujęte hasło "krzyżówka panoramiczna". W ocenie uprawnionego, jedynie w takiej postaci to wyrażenie może zostać uznane jako rodzajowe.

Zdaniem uprawnionego, w sprawie niniejszej należy uwzględnić model przeciętnego konsumenta, który posiada świadomość, iż pomiędzy znakiem towarowym, a oznaczanym w ten sposób towarem, nie zawsze zachodzi związek. Na potwierdzenie tej tezy uprawniony podał przykłady znaków towarowych: "naturalnie czysty" i "10%", które były przedmiotem oceny ETS-u. Ponadto, uprawniony zakwestionował zasadność zarzutu o informacyjnym charakterze spornego znaku towarowego na tle rynku wydawnictw tego rodzaju, a w szczególności praktyce doboru tytułu czasopisma do jego zawartości. W tym też kontekście uprawniony powołał się na stanowisko doktryny, dotyczące zdolności odróżniającej oznaczeń zarejestrowanych jako znaki towarowe - tytułów prasowych, w których użyto nazw rodzajowych takich jak "dziennik", "tygodnik" czy "gazeta" wraz z dodatkową informacją o częstotliwości wydawania - "codzienna" lub informujące o zasięgu i problematyce - np. "dotyczące regionu Morza Bałtyckiego", na potwierdzenie wskazał na praktykę orzeczniczą Urzędu Patentowego i przywołał zarejestrowane tytuły prasowe dla towarów ujętych w klasie 16. W świetle przedstawionej argumentacji uprawniony stwierdził, że zarzut naruszenia art. 7 u.z.t. postawiony we wniosku jest bezzasadny. Uprawniony odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 8 pkt 1 u.z.t. - zgłoszenia spornego znaku towarowego w złej wierze, który to zarzut, zdaniem uprawnionego, nie został udowodniony. Podobnie w ocenie uprawnionego należy potraktować zarzut naruszenia art. 8 pkt 2 u.z.t. - dotyczący naruszenia praw majątkowych wnioskodawcy, w szczególności prawa do tytułu prasowego. Zdaniem uprawnionego, prawo do tytułu prasowego ma wyłącznie charakter formalny, jest wymogiem, który musi być spełniony przed wprowadzeniem konkretnego tytułu czasopisma na rynek analogicznie do stanowiska doktryny, iż "rejestracja tytułu rejestrze czasopism ma charakter administracyjnoprawnej przesłanki wydawania czasopism (za: J. Barta, R. Markiewicz w "Prawo Mediów, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005r.). Zatem z faktu rejestracji tytułu prasowego nie wynikają uprawnienia, które mogą stanowić podstawę dla unieważnienia prawa na sporny znak towarowy 250 PANORAM [...]. W związku z powyższym, zarzuty oparte o ww. podstawy prawne uprawniony uznał za bezpodstawne. Do stanowiska dołączono powołane w piśmie przykłady rejestracji znaków CTM z bazy OHIM, wyroki NSA, WSA, orzeczenia sądów powszechnych, wydruki z internetu oraz wydruki ze słownika języka polskiego.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2009 r. przedłożonym podczas rozprawy w dniu [...] lutego 2009 roku - wnioskodawca ostatecznie sprecyzował podstawy prawne swojego wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy 250 PANORAM. I tak, wnioskodawca zarzucił naruszenie przez sporne prawo wyłączne przepisu art. 7 u.z.t. w zakresie wszystkich towarów objętych ochroną tego znaku (zeszytów, broszur i książeczek z rebusami i krzyżówkami), naruszenie art. 8 pkt 1 u.z.t. również w odniesieniu do wszystkich towarów, naruszenia art. 8 pkt 2 u.z.t. w odniesieniu do wszystkich towarów objętych ochroną spornego znaku towarowego oraz naruszenie art. 8 pkt 3 u.z.t. w zakresie

broszur i zeszytów. Wnioskodawca jeszcze raz uzasadnił swoje zarzuty, a dodatkowo przedłożył materiały (przykłady okładek pism zawierających krzyżówki, kopię fragmentu książki "Krzyżówka", kopie decyzji wydanych przez OHIM w sprawach znaków "250" i "350", kopie postanowień Sądu Wojewódzkiego w K., kopie wyroków Sądów Apelacyjnych w K. oraz K.).

Na ostatniej rozprawie w dniu [...] maja 2009 r. wnioskodawca potwierdził aktualność żądania unieważnienia w całości prawa ochronnego na znak towarowy 250 PANORAM [...].

Urząd Patentowy, biorąc powyższe pod uwagę, podał, że zgodnie z art. 164 p.w.p. występując z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego, konieczne jest wykazanie interesu prawnego leżącego po stronie wnioskodawcy. Interesem prawnym można nazwać "związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną, konkretnego podmiotu, polegający na tym, że akt stosowania normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego" (wyrok NSA z dn. 17.07.2003 r.- sygn. akt II SA 1165/02). Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny i znajdować odzwierciedlenie w okolicznościach faktycznych uzasadniających zastosowanie normy prawa materialnego. Z powyższego wynika, że interes prawny nie jest pojęciem abstrakcyjnym. W konkretnej sprawie należy zbadać, jaki wpływ miało przyznanie prawa wyłącznego uprawnionemu na znak 250 PANORAM [...] na sferę praw wnioskodawcy. Wnioskodawca, żądając unieważnienia prawa na sporny znak, podniósł, że oznaczenia takie jak sporny znak towarowy powinny pozostawać w domenie publicznej. Zatem, interes prawny wnioskodawcy uzasadnia przysługujące każdemu przedsiębiorcy prawo do opisowego oznaczania swoich towarów a przez to możliwość kwestionowania ważności takiego prawa wyłącznego, do którego uprawniony jest jeden konkurencyjny podmiot. Jest to związane z gwarancjami swobody w działalności gospodarczej ustanowionej w art. 20 Konstytucji RP, na które także powołał się wnioskodawca. Ponadto wnioskodawca powołał się również na zapis art. 42 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zgodnie z którym ograniczenia swobody przedsiębiorczości obywateli jednego państwa członkowskiego Unii Europejskiej na terytorium innego Państwa Członkowskiego są zakazane. Wobec powyższego można przyjąć, iż "zakaz udzielania praw ochronnych na znaki opisowe wiąże się ściśle z regułą swobody komunikacyjnej w zakresie opisu towarów lub usług na rynku. Reguła ta gwarantuje, że żaden inny podmiot w obrocie nie uzyska monopolu na używanie oznaczeń, które są w nim przydatne dla informowania o cechach towarów lub usług i jako takie stanowi konkretyzację konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej. Utrzymywanie swobody w zakresie używania tego rodzaju oznaczeń uzasadnia interes uczestników obrotu gospodarczego. Interes ten ujmować należy jako publiczny" (W. Włodarczyk "Zdolność odróżniająca znaku towarowego" Wyd. Verba Lublin 2001r., s.165, zwłaszcza przytoczone tam orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dn.04.05.1999r., C-108/97 i C-109/97 w sprawie Chimsee oraz wyrok Sądu Najwyższego z dn.l0.12.1996r., sygn. akt III RN 50/96, OSNAPiUS nr 15 z 1997r., poz. 263 w sprawie Wawelskie). Tak więc, w ocenie Kolegium Orzekającego wskazane przez wnioskodawcę okoliczności, legitymują wnioskodawcę do wystąpienia z niniejszym wnioskiem.

Przechodząc do oceny ustawowych przesłanek zdolności rejestrowej spornego znaku towarowego należy odwołać się do art. 315 ust. 3 p.w.p. zgodnie, z którym ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji znaku towarowego ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia tego znaku do zarejestrowania. W przedmiotowej sprawie znak towarowy słowny 250 PANORAM [...] został zgłoszony w Urzędzie Patentowym w dniu [...] czerwca 1997 r., tj. w okresie obowiązywania ustawy o znakach towarowych. Ustawa ta będzie więc stanowić podstawę prawną oceny zdolności rejestrowej przedmiotowego znaku. W myśl art. 7 u.z.t. rejestracji podlega znak posiadający dostateczne znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego.

Znakiem, który nie posiada znamion odróżniających jest znak, który stanowi tylko nazwę rodzajową towaru lub informuje jedynie o właściwości, jakości, liczbie, ilości, masie, cenie, przeznaczeniu, sposobie czasie lub miejscu wytworzenia, składzie, funkcji lub przydatności towaru, bądź inne podobne oznaczenie nie dające wystarczających podstaw odróżniających pochodzenie towaru. Art. 7 u.z.t. pozwala dokonać oceny, czy ogół cech danego oznaczenia odróżnia w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego w ten sposób oznaczany towar od innych towarów danego rodzaju pochodzących z innych źródeł, nie stanowiąc nazwy rodzajowej lub informując o właściwości, jakości, liczbie, masie. Jest to konkretna zdolność odróżniania. A więc podstawową kwestią jest dokonanie oceny, czy sporny znak w dacie jego zgłoszenia posiadał zdolność odróżniającą w rozumieniu art. 7 u.z.t. Na marginesie należy zaznaczyć, że o ile sporny znak towarowy został zgłoszony w celu uzyskania ochrony w roku 1997, to przy ocenie dostatecznych znamion odróżniających należy uwzględnić treść regulacji wspólnotowych. Wynika to z odpowiednich przepisów Układu Europejskiego z dn. 16.12.1991 r., zawartego pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotą Europejską i Państwami członkowskimi a obecnie obowiązek ten płynie z faktu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. W związku z powyższym uwzględnienia wymaga także ustalone orzecznictwo Sądu Pierwszej Instancji oraz Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Funkcją znaku towarowego jest zdolność odróżniania towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów tego samego rodzaju pochodzących od innych przedsiębiorstw. Zdolność do odróżniania przejawia się w tym, że znak towarowy nie może wprowadzać uczestników obrotu w błąd, co do pochodzenia towarów. Z powyższego wynika, że znakiem towarowym może być wyłącznie oznaczenie, do używania którego można przyznać prawo wyłącznie jednemu podmiotowi, gwarantując jednocześnie prawo do swobodnego dostępu pozostałym uczestnikom obrotu gospodarczego do oznaczeń ogólnoinformacyjnych. W tym znaczeniu znak towarowy pozwala odbiorcy rozpoznać towary objęte prawem wyłącznym jako pochodzące z określonego przedsiębiorstwa, a tym samym umożliwia odróżnianie tych towarów od towarów pochodzących z innych przedsiębiorstw (analogicznie do wyroku ETS-u z dnia 7.10.2004 r., C-136/02, sprawa Mag Insrtument vs. OHIM, pkt 29). Posiadanie przez znak towarowy dostatecznych znamion odróżniających jest podstawową przesłanką udzielenia ochrony na konkretne oznaczenie. Dostateczne znamiona odróżniające umożliwiają postrzeganie przez właściwy krąg odbiorców składający się z przeciętnych, właściwie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych konsumentów towarów i usług towarów nim oznaczanych, że dany towar wśród towarów tego samego rodzaju pochodzi od konkretnego podmiotu (por. wyrok ETS-u z dnia 22.06.2006 r., C-24/05, sprawa August Storck KG vs. OHIM, pkt 23)

W świetle art. 7 u.z.t., ustawodawca gwarantuje wyłączność takim oznaczeniom, które posiadają dostateczne znamiona odróżniające. Ustęp 2 tego przepisu wyłącza z ochrony takie oznaczenia, które posiadają charakter opisowy lub informacyjny, ponieważ wskazują na sam towar - jego nazwę rodzajową albo wskazują wyłączne na cechę lub cechy tak oznaczanego towaru. Tego rodzaju oznaczenia o charakterze informacyjnym nie mogą być chronione jako znaki towarowe i powinny być szeroko dostępne dla wszystkich uczestników obrotu służąc do oznaczania konkretnego towaru, zgodnie ze swym zakresem pojęciowym. Wówczas oznaczenia takie pełnią funkcję komunikacyjną pomiędzy producentami a odbiorcami tak oznaczanego towaru. Ocena, czy konkretne oznaczenie posiada dostateczne znamiona odróżniające podlega obiektywnej ocenie bez względu na sugestię uprawnionego, że sporny znak towarowy pełni funkcję tytułu czasopisma szaradziarskiego i w ten sposób jest odbierany przez potencjalnych klientów.

Obiektywna ocena dotyczy bowiem konkretnej treści czasopisma - krzyżówek, objętych spornym prawem ochronnym 250 PANORAM. Sporny znak towarowy jest znakiem słownym, składa się z dwóch elementów: liczby 250 (zapisanej za pomocą cyfr - 2, 5, 0) i słowa panoram. 250 jest liczbą naturalną, oznaczającą wielkość zbioru przedmiotów, natomiast słowo panoram, w ocenie UP, pochodzi od słowa panorama, w istocie skróconym jedynie o literę a, zachowującym formant podstawowego słowa, można również przyjąć, że słowo panoram jest rzeczownikiem w liczbie mnogiej w odpowiedniej formie deklinacji - dopełniaczu. Należy uwzględnić, że słowo panorama pochodzi z języka greckiego i jest złożeniem słowa pan- (oznaczającym w złożeniach: wszech-, powszechny, wszystek, całkowicie, wszystkie elementy, jednostki określonej grupy; ogólny, pełny) oraz słowa -hórama (oznaczającego wzrok, widok, zjawisko, od horan - widzieć). Panorama oznacza za Słownikiem języka polskiego (dostępnym na sjp.pwn.pl) 1. rozległy widok, oglądany zwykle z miejsca wyżej położonego, także rysunek, fotografia itp przedstawiające taki widok, 2. obszerne przedstawienie jakiegoś zagadnienia w utworze literackim lub w filmie, 3. malowidło bardzo dużych rozmiarów, zwykle batalistyczne, rozpięte na wewnętrznej ścianie okrągłego budynku, też budynek mieszczący takie malowidło. Słowa pochodne to między innymi: panoramiczny, panoramicznie, panoramiczność. Wskazane wyżej pojęcia słowa panorama nie ograniczają się wyłącznie do podanych wyżej znaczeń, stąd też powszechne zastosowanie w komunikacji tego słowa w różnym kontekście i różnych dziedzinach życia. Pod uwagę należy również wziąć fakt, iż obecnie w zakresie posługiwania i komunikowania występuje powszechna tendencja do skracania przekazu informacji, a więc jak wyżej wskazano słowo panoram może stanowić skrót od słowa panorama.

Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że w tej konkretnej sprawie, słowo PANORAM odnosi się do konkretnego rodzaju krzyżówek panoramicznych. Pośrednim potwierdzeniem takiego stanowiska jest ocena wyrażona w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego (z dnia 4 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 218/01) w sprawie znaku towarowego 100 PANORAMICZNYCH, w którym Sąd stwierdził: "Okoliczność, że sporny znak 100 PANORAMICZNYCH jest skrótem, nie pozbawia go funkcji opisowej. Skrót ten ("100 panoramicznych) nie czyni z omawianego oznaczenia znaku o innej treści informacyjnej niż treść wynikająca z oznaczenia pełnego ("100 krzyżówek panoramicznych" albo "100 panoramicznych krzyżówek"). Brakujący element oznaczenia ("krzyżówek") jest dla przeciętnego odbiorcy czasopism krzyżówkowych łatwo domyślny. Nie chodzi tu przy tym o jakieś pośrednie skojarzenia stanowiące efekt gry wyobraźni lub skomplikowanych procesów intelektualnych ale właśnie o natychmiastową reakcję umysłu." W świetle powyższego, przedłożone przez uprawnionego kopie odpowiednich stron słownika języka polskiego (akta, tom II, k. 100) nie pozwalają na uznanie, iż brak w słowniku słowa panoram decyduje o zdolności odróżniającej znaku towarowego 250 PANORAM.

Przyjęcie powyższych stwierdzeń ma znaczenie dla prawidłowej oceny zdolności odróżniającej przedmiotowego oznaczenia, a więc ustaleniu zdatności tego oznaczenia w pełnieniu funkcji znaku towarowego. Wobec powyższego należy zbadać, czy oznaczenie 250 PANORAM może być nakładane na towar - krzyżówki wydawane - najogólniej - drukiem. W takiej sytuacji, w ocenie UP, znak towarowy 250 PANORAM, w którego budowie strukturalnej występuje zestawienie oznaczające liczbę i wskazanie na rodzaj konkretnej krzyżówki nie może prawidłowo pełnić funkcji znaku towarowego, ponieważ pomiędzy tym oznaczeniem, a towarem tak oznaczanym istnieje bezpośredni związek, którego skutkiem jest brak samodzielności wyróżniającej oznaczenia 250 PANORAM. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny, znak towarowy posiadający dostateczne znamiona odróżniające powinien posiadać cechy umożliwiające jego indywidualizację, a tym samym wyróżnić towar, jakim ma być oznaczany od towarów rodzajowo identycznych a pochodzących od innych producentów (R. Skubisz Prawo znaków towarowych Komentarz Wyd. Prawnicze Sp. z o.o. W-wa 1997 r., str. 55). W przedmiotowej sprawie istnieją podstawy do przyjęcia, że znak towarowy 250 PANORAM w istocie informuje o rodzaju towarów i konkretnej jego liczbie zawartej w książeczce, zeszycie czy broszurze. Ponadto, charakter odróżniający znaku towarowego in concreto powinien być oceniany, z jednej strony z punktu widzenia towarów objętych ochroną (co wykazano wyżej), a z drugiej strony, ze względu na sposób jego postrzegania przez właściwy krąg odbiorców (por. Wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dn. 14.04.2003 r., T-260/03 pkt 28). W sprawie można przyjąć, że krzyżówka jako rodzaj zadania szaradziarskiego jest powszechnie znana, krzyżówki są zamieszczane w prasie codziennej a także w czasopismach periodycznych, są to różnego typu krzyżówki i różna jest też ich skala trudności. W przedmiotowej sprawie chodzi o wyspecjalizowane wydawnictwa zawierające w większości krzyżówki jednego rodzaju - panoramiczne, charakteryzujące się tym, że opis hasła do odgadnięcia znajduje się w diagramie samej krzyżówki, obok miejsca do jego wpisania. Popularność i powszechność tego rodzaju zadań szaradziarskich powoduje, że można uznać, iż krąg odbiorców jest szeroki, wydawnictwa tak oznaczane są dostępne dla każdego przeciętnego nabywcy bez względu na stopień zainteresowania krzyżówkami. Co do kwestii dostępności nabycia tak oznaczanych towarów, to można ją porównać ze stopniem dostępności prasy. Należy także mieć na uwadze, że tego rodzaju towary charakteryzuje stosunkowo niska cena za egzemplarz wydawnictwa. Zwykłe warunki obrotu dotyczą także oceny, czy nabywcy tak oznaczanych towarów w sposób jednoznaczny postrzegają źródło pochodzenia tych towarów. W tym aspekcie sprawy należy uznać, że oceniając sytuację rynkową w dniu zgłoszenia spornego znaku do ochrony a więc na dzień [...] czerwca 1997 r. istniały inne wydawnictwa oznaczające w podobny sposób krzyżówki. Wykazał to wnioskodawca, przedkładając kopie okładek wydawnictw 250 PANORAM, pochodzących z maja - czerwca 1997 r., a więc sprzed jak i z daty zgłoszenia spornego znaku towarowego (maj - czerwiec '97). Oprócz ww. materiałów wnioskodawca przedstawił dowody świadczące o używaniu przez inne podmioty oznaczeń składających się ze wskazania na rodzaj krzyżówki oraz liczby wskazującą na ich ilość: [...], W takim stanie faktycznym można stwierdzić, że oznaczenie składające się ze skrótu od słowa panoramiczne, panorama lub też dokładnie słowo panoramiczne wraz ze wskazaniem na ilość zawartych w piśmie zadań krzyżówkowych nie jest oznaczeniem posiadającym zdolność do odróżniania towarów jakimi są krzyżówki. Zatem, w zwykłych warunkach obrotu, sporne oznaczenia nie indywidualizuje źródła tak oznaczanego towaru jako pochodzącego od konkretnego przedsiębiorstwa, wskazując wyłącznie na rodzaj tak oznaczanego towaru. Skoro na rynku wydawnictw szaradziarskich istniały wydawnictwa oznaczane w sposób: konkretna liczba oraz oznaczenie krzyżówki panoramiczne, panoramy, panoramiczne krzyżówek, panoram i każdy z tych wariantów oznaczeń odnosi się do krzyżówek, to naturalne jest istnienie wśród odbiorców przeświadczenia o informacji dotyczącej zawartości tych wydawnictw. Należy podkreślić, że przeświadczenie o wyłącznie informacyjnym charakterze oznaczenia 250 PANORAM nie wymaga od przeciętnego odbiorcy wysiłku intelektualnego, jest w tych okolicznościach naturalnym procesem myślowym. W takiej sytuacji sporne oznaczenie oraz jego odmiany jedynie służą komunikacji (a więc de facto informacji) między producentami a nabywcami o rzeczywistej zawartości towaru nie indywidualizując ich źródła pochodzenia. Funkcja informacyjna jaką pełni sporne oznaczenie 250 PANORAM wyklucza możliwość utrzymania prawa wyłącznego na to oznaczenie, ponieważ utrzymanie ochrony zachwiałoby równowagą między oznaczeniami, które powinny pozostawać w domenie publicznej, a gwarancją wyłączności jednego producenta wynikająca z ochrony na znak towarowy.

Ponadto, za wnioskodawcą należy przyjąć przedłożone w tym zakresie kopie wydawnictwa poświęconego krzyżówkom [...] pt. "Krzyżówka" Wyd. Konstancin 2005 r. opisujące historię krzyżówek, ich rodzaje oraz okres pojawiania się świecie i w Polsce: "Trudno wskazać pierwszą polską krzyżówkę panoramiczną. Z pewnością nazwa pochodzi od tygodnika Panorama, który już w połowie lat sześćdziesiątych drukował krzyżówki noszące nazwę nawiązującą do tytułu pisma." (...) "Pierwsze pismo wypełnione w całości krzyżówkami panoramicznymi wydał [...] (HIT, jesień 1989 r.)." Stąd wynika, że przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego na rynku istniały wydawnictwa z krzyżówkami (nawet jeżeli oznaczane były w ten sposób wyłącznie pojedyncze krzyżówki zamieszczane w czasopiśmie o charakterze nieszaradziarskim) i że były one opatrywane oznaczeniami pochodzącymi od słowa panorama. Uprawniony ze spornego prawa nie zakwestionował twierdzeń i dowodów wnioskodawcy tym zakresie.

Nie można zgodzić się ze sposobem argumentacji uprawnionego, którego zdaniem udzielenie przez UP prawa wyłącznego konstytuuje zdolność odróżniającą znaku towarowego. W ocenie UP udzielenie ochrony na znak towarowy nie oznacza, że nie istnieją okoliczności, z których wynika, że oznaczenie takie nie spełnia funkcji znaku towarowego a tym samym oznaczenie nie posiada dostatecznych znamion odróżniających. Prawo pozostaje ważne do czasu jego unieważnienia, a unieważnienie prawa na znak towarowy następuje wyłącznie w przypadku stwierdzenia o braku ustawowych przesłanek jego udzielenia.

Potwierdzenie zarzutu wnioskodawcy o naruszeniu przez sporne prawo wyłączne na znak towarowy 250 PANORAM art. 7 u.z.t. jest podstawą do unieważnienia w zakresie wskazanym w osnowie decyzji, a więc w zakresie zeszytów, broszur i książeczek z krzyżówkami. W pozostałym zakresie ochrony to jest: zeszytów, broszur i książeczek z rebusami wniosek podlegał zatem oddaleniu, co wynikało z wnioskowania organu, że skoro według wnioskodawcy sporny znak towarowy 250 PANORAM informuje o rodzaju towarów, dla których jest przeznaczony, a więc krzyżówek, to jednocześnie nie można twierdzić, że znak informuje o książeczkach, broszurach i zeszytach z rebusami. Tym bardziej, że jak wynika z przedłożonych materiałów dowodowych wnioskodawcy, w istocie chodzi o unieważnienie spornego prawa wyłącznego w zakresie krzyżówek. Nie ma podstaw, aby tak sformułowane żądanie wnioskodawcy zostało uwzględnione. Nie można bowiem przyjąć za wnioskodawcą, że krzyżówki i rebusy należą do tego samego rodzaju zadań szaradziarskich i z tego powodu żądać unieważnienia spornego znaku towarowego ze względu na informacyjny charakter oznaczenia 250 PANORAM dla krzyżówek i rebusów. Oczywiste jest, że rebusy jak i krzyżówki należą do zadań szaradziarskich czy inaczej łamigłówek, ale tak samo jak słowo "krzyżówka" tak pojęcie "rebus" posiada swój desygnat. Według Wikipedii, rebus to łamigłówka składająca się z odpowiednio ułożonych rysunków, napisów i znaków. Wynika z powyższego, że żądanie unieważnienia spornego znaku towarowego z powodu braku zdolności odróżniającej konkretnego oznaczenia 250 PANORAM dla dwóch różnych rodzajów towarów, należących co prawda do tej samej dziedziny (łamigłówki), ale w rzeczywistości odmiennych, nie może być uwzględnione. Uwzględnienie pozostałych zarzutów postawionych przez wnioskodawcę, a więc naruszenia art. 8 pkt 1 oraz pkt 3 u.z.t. nie jest zasadne. Wnioskodawca, skutecznie zakwestionował zdolność ochronną spornego znaku towarowego, a w szczególności brak dostatecznych znamion odróżniających. Dlatego też, skoro oznaczenie 250 PANORAM nie jest znakiem towarowym, to bez znaczenia pozostaje zarzut zgłoszenia znaku w złej wierze (art. 8 pkt 1 u.z.t.), czy też zarzut zawarcia w znaku danych niezgodnych z prawdą (art. 8 pkt 3 u.z.t.).

Pismem z dnia [...] maja 2010 r. "T." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję UP z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...], wnosząc o jej uchylenie w zaskarżonej części.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 8 k.p.a. przez podważenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa poprzez rejestrację ponad [...] znaków towarowych zawierających w sobie liczby - w tym znaku "250 Panoram" [...] - i późniejsze unieważnianie tych znaków (dotychczas 40) w niezmienionym stanie faktycznym;

- art. 7 w związku z art. 77 ust. 1 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, że znak towarowy "250 Panoram" nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego;

- art. 7 w związku z art. 77 ust. 1 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, że w momencie zgłoszenie do rejestru znaku towarowego ,.250 Panoram" na rynku czasopism szaradziarskich istniała praktyka oznaczania tych czasopism znakiem ,.250 Panoram" podczas gdy z materiału dowodowego taki wniosek nie wynika;

- art. 7 w związku z art. 77 ust. 1 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, że słowo "panorama" oznacza rodzaj krzyżówek;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie błędnego uzasadnienia decyzji z którego nie wynika, z jakich przyczyn odmówił mocy dowodowej części zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu.

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 u.z.t. poprzez jego błędną wykładnię;

- art. 7 u.z.t. poprzez jego błędne zastosowanie w stanie faktycznym spraw.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a., skarżący podkreślił, że jako pierwszy zgłosił do UP serię znaków towarowych w postaci cyfr, które zostały zarejestrowane przez UP. [...]razy znaki cyfrowe skarżącego były badane przez niezależnych ekspertów UP (przeważnie po kilka lat) i [...] razy UP uznał, iż tego rodzaju oznaczenia mogą pełnić funkcję znaków towarowych dla towarów, dla których zostały głoszone. Po kilku latach - w niezmienionym stanie faktycznym - Urząd Patentowy zaczął nagle po kolei unieważniać wcześniej zarejestrowane znaki na rzecz skarżącego. Dotychczas unieważnił [...] znaków. Podstawą prawną unieważnienia wszystkich dotychczasowych znaków były przepisy albo art. 129 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 129 ust. 2 pkt 2 pwp (w przypadku znaków zgłoszonych po dniu 21 sierpnia 2001 r.) albo art. 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (w przypadku znaków zgłoszonych przed dniem 21 sierpnia 2001 r.). Za każdym razem UP uznawał, że znaki te są opisowe wobec towarów, dla których zostały wcześniej zarejestrowane. W opinii skarżącego, postępowanie UP jest skrajnym przykładem naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli wyrażoną w art. 8 k.p.a. Przecież Skarżący nigdy nie inwestowałby milionów złotych w reklamę i promocję serii znaków ze wspólnym elementem w postaci liczby, gdyby Urząd kolejno odmawiał rejestracji znaków tego rodzaju. Wybrałby zapewne inny tytuł/y i wypromowałby je wśród odbiorców.

Skarżący przyznał zasadność stwierdzeniu UP, który uznał, że przy ocenie istnienia dostatecznych znamion odróżniających należy uwzględnić regulacje wspólnotowe w tym zakresie. Tym bardziej zaskakująca jest definicja znaku opisowego przyjęta przez Urząd. Judykatura wspólnotowa przyjęła bardzo liberalną definicję znaków opisowych, informacyjnych. Odmowa rejestracji danego znaku może nastąpić tylko i wyłącznie w przypadku zaistnienia konkretnego i bezpośredniego związku między oznaczeniem a towarami, dla których jest ono przeznaczone. Przykładem, który obrazuje wyżej przedstawiony sposób interpretacji oznaczenia opisowego był wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 października 2003 r. w sprawie znaku towarowego DOUBLEMINT. UP słusznie uznał istnienie bezpośredniego i konkretnego związku między znakiem towarowym "DOUBLEMINT" a towarem w postaci gum do żucia. Przeciętny odbiorca skojarzy bowiem bez namysłu, iż oznaczenie to określa po prostu podwójną ilość mięty, jaka znajduje się w danej gumie do żucia. Skarżący podkreślił, że związek pomiędzy oznaczeniem: "podwójna mięta" – guma do żucia jest wyraźny, jednoznaczny i bezpośredni, podczas gdy znak "250 Panoram" nie ma tego rodzaju bezpośredniej konotacji z towarami, dla których został zarejestrowany, gdyż nie sposób doszukać się takowej w zestawieniu oznaczenia: "250 Panoram" – zeszyty, broszury, książki z krzyżówkami Przedstawione rozumienie oznaczenia opisowego, informacyjnego zostało również powszechnie przyjęte przez orzecznictwo polskie. Przykładowo - w wyroku z dnia 14 listopada 2006 r. w sprawie znaku towarowego "CIEPŁA PODŁOGA" Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż "w świetle powyższych kryteriów nie podpada pod przepis art. 4 i art. 7 ust. 2 ustawy o znakach towarowych znak CIEPŁA PODŁOGA, mający charakter oznaczenia aluzyjnego i sugerującego, w odniesieniu do towarów, dla których oznaczania służy, tj. mat grzejnych. Znak ten bowiem dopiero drogą skojarzenia myślowego, jako rezultat dedukcji, może naprowadzić odbiorcę na cechy tak oznaczonych towarów (mat grzewczych), jednakże jest to niewystarczające dla unieważnienia prawa ochronnego udzielonego na wspomniany znak". (sygn. akt: VI SA/Wa 1705/06). Podobne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie znaku towarowego PRENATAL stwierdzając, iż "możliwość wywoływania przez znak towarowy co najwyżej skojarzeń, wskazujących na właściwości towarów nim oznaczonych, nie uzasadnia zarzutu, że taki znak jest pozbawiony dostatecznych znamion odróżniających w świetle art. 7 ust. 2 ustawy o znakach towarowych". (sygn. akt: II SA 3865/01).

Istota rozpatrywanego problemu polega na tym, iż znak "250 Panoram" może się odnosić do czasopism, broszur o różnej tematyce (np. zawierających w sobie panoramy krajobrazowe) i z pewnością nie można uznać, iż przeciętny konsument będzie odbierał ten znak jako konkretną i bezpośrednią informację, iż znajdują się w niej krzyżówki. W kontekście powyższego, nie można uznać za prawidłowe stwierdzenie Urzędu, iż między oznaczeniem "250 Panoram" a towarami, dla których został on unieważniony istnieje "nadmierny i bezpośredni związek". Urząd nie wytłumaczył na czym miałaby nadmierność polegać.

W ocenie skarżącego, UP błędnie przyjął, iż słowo "PANORAM" oznacza rodzaj krzyżówek. Nawet w tak specjalistycznej książce jak "Vademecum szaradzisty", gdzie znajdują się definicje kilku tysięcy rodzajów najróżniejszych szarad, nie znajduje się hasło "panorama".

Skoro w języku polskim, według opinii specjalistów w tym zakresie, słowo "PANORAMA" nie stanowi nazwy rodzajowej dla zeszytów, broszur, książeczek z krzyżówkami, to brak jest podstaw do uznania, iż znak towarowy "250 PANORAM" ma charakter informacji o rodzaju towaru nim oznaczonego.

W ocenie skarżącego, UP dokonał błędnej oceny zwykłych warunków obrotu czasopismami krzyżówkowymi. Fakt istnienia jednego wydawnictwa o tym tytule z pewnością nie może świadczyć o powszechności jego używania w momencie zgłoszenia spornego znaku do rejestru.

Występowanie danego oznaczenia w obrocie gospodarczym nie jest wystarczającą podstawą unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy znaną przepisom ustawy o znakach towarowych. UP prawidłowo ustalając krąg przeciętnych odbiorców czasopism szaradziarskich, błędnie przyjął, iż będą oni odbierali znak "250 Panoram" jako informację o ilości krzyżówek w czasopiśmie. W doktrynie bowiem ukształtowany został pewien model konsumenta rozważnego i dobrze poinformowanego, który ma świadomość tego, iż nie zawsze zachodzi związek pomiędzy oznaczeniem cyfrowym, a faktycznymi cechami towaru. Zdaniem strony, taki tok rozumowania przyświecał zapewne Europejskiemu Trybunałowi Sprawiedliwości, który stwierdził, że oznaczenie +10% nie jest traktowane przez odbiorców jako nośnik jakiejkolwiek informacji na temat oznaczanego nim produktu (wyrok ETS z dnia 6 lipca 1995r. w sprawie Mars C-470/93).

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., skarżący wskazał, że w piśmie z dnia [...] maja 2009 r. przedłożył inny późniejszy, bo pochodzący z 2008 r. wyrok Sądu Najwyższego, w którym Sąd skorygował swoje wcześniejsze stanowisko, uznając, że znaki towarowe skarżącego nabyły wtórną zdolność odróżniającą. UP wbrew obowiązki wynikającemu z powyższego przepisu nie podał przyczyny, z powodu której nie wziął pod uwagę wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2008 r. oraz odmówił mocy dowodowej materiałom przedłożonym przez stronę, celem wykazania istnienia serii znaków towarowych, do której należy sporny znak "250 PANORAM" [...].

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W odpowiedzi na skargę UP

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności a nie według przesłanek celowości czy słusznościowych.

Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga "T." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W myśl art. 256 ust. 1 p.w.p., do postępowań spornych (a takim jest postępowanie o unieważnienie znaku towarowego) w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Wyjątki od tej zasady przewidują art. 256 ust. 2, 3 i art. 31 tej ustawy.

Zgodnie natomiast z art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji znaku towarowego ocenia się w dniu zgłoszenia tego znaku do zarejestrowania. Znak towarowy "250 PANORAM" [...] został zgłoszony do rejestracji w Urzędzie Patentowym w dniu [...] czerwca 1997 r. tj. w okresie obowiązywania ustawy o znakach towarowych dlatego też ta ustawa ma zastosowanie do oceny zdolności rejestracji tego znaku.

Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. nr 5, poz. 17 ze zm.) dalej u.z.t. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.t. z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego może wystąpić każdy, kto ma w tym interes prawny.

Urząd Patentowy w niniejszej sprawie prawidłowo ustalił, że wnioskodawca wykazał swój interes prawny do złożenia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego.

Zgodnie z ugruntowanym poglądem w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że interes prawny określony w art. 30 ust. 1 u.z.t. jest tożsamy z interesem prawnym określonym w art. 28 k.p.a., według którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Brak jest prawnych przesłanek, aby na podstawie ustawy - Prawo własności przemysłowej pojęciu interesu prawnego przypisywać, dla potrzeb postępowania administracyjnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej, odmienną treść niż ma ono na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego. Jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się on interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie.

W ocenie Sądu istota interesu prawnego (źródło legitymacji czynnej) przysługującego uczestnikowi postępowania K. S.A. wynika przede wszystkim z art. 20 Konstytucji RP to jest gwarancji swobody działalności gospodarczej, na który powoływał się uczestnik postępowania, wnioskodawca. Ma rację Urząd Patentowy twierdząc, że każdemu przedsiębiorcy przysługuje prawo do opisowego oznaczenia swoich towarów a przez to możliwość kwestionowania ważności takiego prawa wyłącznego do którego uprawniony jest podmiot konkurencyjny.

Zgodnie z art. 4 u.z.t. znakiem towarowym, w rozumieniu ustawy, może być znak nadający się do odróżniania towarów lub usług określonego przedsiębiorstwa od towarów lub usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. Znakiem towarowym może być w szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma plastyczna, melodia lub inny sygnał dźwiękowy bądź zestawienie tych elementów.

Zgodnie natomiast z art. 7 u.z.t. jako znak towarowy może być zarejestrowany tylko znak, który ma dostateczne znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Nie ma dostatecznych znamion odróżniających znak, który stanowi tylko nazwę rodzajową towaru lub informuje jedynie o właściwości, jakości, liczbie, ilości, masie, cenie, przeznaczeniu, sposobie, czasie lub miejscu wytworzenia, składzie, funkcji lub przydatności towaru, bądź inne podobne oznaczenie nie dające wystarczających podstaw odróżniających pochodzenie towaru.

Istnienie dostatecznych znamion odróżniających jest więc podstawową przesłanką przyznania prawa ochronnego. Jest to ogół cech pozwalających zindywidualizować dany towar na rynku. Osiągnąć to można poprzez nadanie mu cech, które utkwią w świadomości przeciętnego odbiorcy, jako wskazania, że towar ten pochodzi zawsze od tego samego przedsiębiorcy. Znak winien charakteryzować się cechami pozwalającymi zindywidualizować towar nim oznaczony spośród innych towarów tego samego rodzaju, ale pochodzących z innego źródła. Musi więc utrwalać się w pamięci potencjalnych odbiorców, Natomiast sama liczba nie ma ani jednej takiej cechy.

W tym miejscu warto również wskazać, że kryterium, o którym mowa w art. 7 u.z.t. nie spełnia znak, który stanowi tylko nazwę rodzajową towaru lub informuje jedynie o właściwościach, jakości, liczbie, ilości masie, cenie, przeznaczeniu, sposobie, czasie lub miejscu wytworzenia, składni, funkcji lub przydatności towaru.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że Urząd Patentowy prawidłowo ustalił, że znak towarowy liczba "250 PANORAM" w zakresie oznaczonych towarów z klasy 16: zeszyty, broszury, książeczki z krzyżówkami, nie posiada zdolności odróżniającej ze względu na charakter informacyjny znaku odnośnie wymienionych towarów, co stanowiło podstawę do jego unieważnienia.

Oznaczenie "250 PANORAM" jest bowiem pozbawione dostatecznych znamion odróżniających. Określenia "panorama, panoramiczne itp." są nazwą rodzajową.

Dotyczą one określonego typu krzyżówek, które są już znane od kilkudziesięciu lat w Europie, a od około 20 lat w Polsce. Dla czasopism z krzyżówkami panoramicznymi charakterystyczne są następujące cechy: maksymalnie pełne wykorzystanie powierzchni do zadrukowania, niższy poziom trudności dla rozwiązujących, a przez to możliwość dotarcia do szerszej grupy czytelników, większa czytelność i przejrzystość. Krzyżówki panoramiczne charakteryzują się tym, że określenia słów wprowadzono do diagramu, co daje możliwość: wykorzystania całych stronic na diagram krzyżówkowy, likwidacji tzw. "czarnych pól" w diagramie, zastosowania strzałek dla oznaczenia kierunku wpisu odgadywanych wyrazów, zwiększenia kolorystyki krzyżówek.

Liczba 250 jest informacją o ilości krzyżówek zawartych w egzemplarzu czasopisma szaradziarskiego.

Połączenie dwóch elementów 250 i PANORAM(A) nie nadaje całości zdolności odróżniania. Jest bowiem standardem w praktyce Urzędu Patentowego i Komisji Odwoławczej, że oznaczenie nie uzyskuje zdolności odróżniającej poprzez połączenie dwóch lub więcej oznaczeń, które nie mają takiej zdolności.

Przyjęta przez organ koncepcja znaku informacyjnego (opisowego) pozostaje w zgodności z regulacjami wspólnotowymi w tym zakresie, które stoją na stanowisku, że znak opisowy to znak, który może informować o cechach oznaczanych towarów, przy czym jest wymagane, aby wynikający ze znaku przekaz informacyjny był "wystarczająco uchwytny" dla przeciętnego konsumenta. Innymi słowy odmowa rejestracji danego znaku może nastąpić tylko i wyłącznie w przypadku zaistnienia konkretnego i bezpośredniego związku między oznaczeniem a towarami, dla których jest ono przeznaczone.

W niniejszej sprawie Urząd Patentowy RP prawidłowo przesądził o istnieniu takiego związku. Sporny znak składa się bowiem z dwóch elementów: liczby "250" i oznaczenia "panoram", stanowiącego skrót od słowa "panorama" i nie budzi wątpliwości, że przeciętny odbiorca przyjmie znak jako wskazówkę o liczbie i rodzaju zadań krzyżówkowych w danym egzemplarzu publikacji.

Należy również zwrócić uwagę na fakt, że w dacie zgłoszenia tj. w dniu [...] czerwca 1997 r. na rynku wyspecjalizowanych wydawnictw zawierających w większości krzyżówki jednego rodzaju istniały inne wydawnictwa oznaczające w podobny sposób krzyżówki. Wynika to wprost z akt administracyjnych, w których znajdują się kopie okładek wydawnictw 250 PANORAM wydanie maj-czerwiec 1997 i 350 PANORAM z czerwca 1997, co w ocenie Sądu wskazuje na brak konkretnej zdolności odróżniającej znaku 250 PANORAM.

Znak towarowy "250 PANORAM" nie ma również wtórnej zdolności odróżniającej. Znak towarowy "250 PANORAM" należy, jak wyżej wskazano, do kategorii oznaczeń ogólnoinformacyjnych, które nie spełnia przesłanek do udzielenia ochrony z powodu braku konkretnej zdolności odróżniającej. Przeciętny konsument będzie uważał, że znak "250 PANORAM" umieszczony na okładce jest tylko informacją o liczbie i rodzaju krzyżówek w danym numerze.

Na potwierdzenie tego stanowiska organ powołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 218/01 w sprawie znaku towarowego "100 Panoramicznych", w którym Sąd podkreślił, iż "100 Panoramicznych", nie czyni z omawianego oznaczenia znaku o innej treści informacyjnej niż treść wynikająca z oznaczenia pełnego tj. "100 krzyżówek panoramicznych" albo "100 panoramicznych krzyżówek". Brakujący element oznaczenia ("krzyżówek") jest dla przeciętnego odbiorcy czasopism krzyżówkowych łatwo domyślny. W tej sytuacji Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że znak "250 PANORAM" nie pełni podstawowej funkcji, jaką jest odróżnianie na rynku danego towaru od towarów rodzajowo identycznych, a pochodzących od innych producentów. Znak ten bowiem w istocie informuje o rodzaju towarów i konkretnej ich liczbie zawartej w książeczce, zeszycie czy broszurze.

Biorąc powyższe pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

\poinformowanej, który ma świadomość tego. iż meza

z

TScTio

zT

wląze

porrnędzy oznaczeniem cyfrowym, a faktycznymi cechami towaru.