Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 387/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. W dniu 15.04.2013 r. B. K. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca") złożyła w Biurze Powiatu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu w. z siedzibą w M., wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

2. W przedmiotowym wniosku zadeklarowała do płatności działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha (Jednolita Płatność Obszarowa – JPO) oraz [...] ha (Uzupełniająca Płatność Podstawowa – UPO).

3. W dniach pomiędzy 27.09.2013 r., a 5.12.2013 r., w gospodarstwie Skarżącej została przeprowadzona kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzony został raport, do którego załączniki stanowią szkice z pomiaru działek rolnych z oznaczeniem miejsc wykonania fotografii oraz stwierdzoną w terenie uprawą oraz dokumentacją fotograficzną.

4. W gospodarstwie przeprowadzono także kontrolę w zakresie wzajemnej zgodności w obszarze przestrzegania minimalnych norm dobrej kultury rolnej. Podczas kontroli stwierdzono, iż na działce rolnej D na powierzchni [...] ha, na działce rolnej F na powierzchni [...] ha, na działce D na powierzchni [...] ha stwierdzono naruszenie normy N.04.1, tzn. że producent rolny nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta.

5. W dniu 24.03.2014 r. Organ I instancji wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w której przyznał jednolitą płatność obszarową w kwocie [...] zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grup upraw podstawowych.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż dla części działek rolnych stwierdzono powierzchnie mniejsze od zadeklarowanych oraz nieprawidłowości związane

z naruszeniem normy dotyczącej koszenia okrywy roślinnej, skutkujące obniżeniem należnego wsparcia.

6. Po przeprowadzeniu postępowania Organ odwoławczy w dniu 16.06.2013 r. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji

i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uchylając decyzję Organ odwoławczy wskazał na konieczność rozpatrzenia przez Organ I instancji wniosku Skarżącej o powołanie biegłego geodety i przesłuchanie świadka.

7. W dniu 18.09.2014 r. po ponownym rozpatrzeniu przez Organ I instancji sprawy i poszerzeniu materiału dowodowego sprawy o dowód z przesłuchania świadka wydał on decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał na nieprawidłowości mające wpływ na kwotę wsparcia podlegającego wypłacie.

8. W dniu 3.10. 2014 r. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji Nr [...] , wskazując na nieuzasadniony w jej ocenie wniosek organu co do ustalonej powierzchni wnioskowanych działek rolnych, gdy ich poddanie pomiarom geodezyjnym wykazało zgodność z wypisem z rejestru gruntów. Strona uznała pomiar działki I za obarczony błędem.

Skarżąca nie zgodziła się również z twierdzeniem dotyczącym nie wykoszenia części trwałych użytków zielonych wskazując na fakt ich wykoszenia do końca lipca 2013 r. za wyjątkiem części gruntów porośniętych wyłącznie krzewami głogu.

Do odwołania załączono zawiadomienia o czynnościach ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, umowę usługi rolniczej na koszenie działek [...] w terminie czerwiec-lipiec oraz powierzchnie upraw stwierdzone przez jednostkę certyfikującą w rolnictwie ekologicznym Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A.

9. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem Skarżącej zawartym

w odwołaniu stwierdził, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że obowiązany był uwzględnić wyniki przeprowadzonej

w gospodarstwie Skarżącej kontroli. Ustalony stopień nieprawidłowości stanowiący różnice pomiędzy łączna powierzchnia zadeklarowana do JPO a powierzchnią stwierdzoną w wyniku prowadzonego postępowania wyniósł [...]

Organ odwoławczy stwierdził, iż ostateczna łączną powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych do płatności JPO i przyjęta do naliczenia wyniosła [...] ha. Obszar kwalifikowany obejmował wyłącznie grunty zgłoszone we wniosku o przyznanie płatności, co w przypadku części działek rolnych spowodowało, iż ich stwierdzona powierzchnia była mniejsza od zadeklarowanej przez Skarżącą.

Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie dowodu w postaci tabelarycznego zestawienia stwierdzonych w toku kontroli na miejscu powierzchni upraw zlokalizowanych - poza gruntami działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku jako położenie konkretnych działek rolnych - również na gruntach działek ewidencyjnych sąsiadujących bezpośrednio z gruntami zgłoszonymi we wniosku,

w przypadku:

– działek C i D, inspektorzy terenowi ustalili, iż uprawy łąki trwałej i mieszanki wieloletniej traw z motylkowatymi drobnonasiennymi w dniu kontroli znajdowały się również na działce ewidencyjnej o nr [...] (obszar [...] ha). Powierzchnia mieszanki traw położona na zadeklarowanej we wniosku działce [...] stanowiącej dz. rolną C wyniosła [...] ha, stąd też taki właśnie obszar uznany został za kwalifikowany do płatności JPO (uwaga: uprawę zmierzono łącznie z łąką trwałą na działce D położoną na działce [...] , dla której obszar stwierdzony wyłącznie na tej działce ewidencyjnej. wyniósł [...] ha) oraz

– mieszanki wieloletniej traw położonej na działce E, w toku kontroli ustalono, iż uprawa ta położona była również na niedeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych [...] [..] , na których zajmowała łączną powierzchnię [..] ha. Powierzchnia uprawy położona na zgłoszonej we wniosku działce [...] ustalona w toku kontroli wyniosła [...] ha.

W niniejszej sprawie część zadeklarowanych gruntów zgłoszona została również do Uzupełniającej Płatności Obszarowej, tj. działki rolne o identyfikatorach C1, E1 oraz I1. Grunty te poddane zostały kontroli metodą foto, w wyniku której ustalona różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do UPO, a powierzchnią stwierdzoną w wyniku prowadzonego postępowania wyniosła [...] ha, w związku z czym przyznania pomocy należało odmówić.

Organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutu błędu w ustaleniu powierzchni działek rolnych, w szczególności działki I, dla której różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną wyniosła [...] ha, wskazał że Skarżąca kwestionując ustalenia Organu I instancji w zakresie powierzchni użytkowanej rolniczo, winna była przedłożyć dowody potwierdzające tę okoliczność. Skarżąca nie udowodniła okoliczności wskazanych w odwołaniu. Organ odwoławczy uznał, iż dokumentacja załączona do odwołania dotycząca przebiegu granic działek ewidencyjnych [...] , oraz [....] nie stanowi przeciwdowodu, dotyczy bowiem działań rozpoczętych

w toku kontroli ARiMR.

Z kolei Organ odwoławczy ustosunkowując się do twierdzenia Skarżącej, iż pomiaru działki [...] dokonano po błędnych granicach uprawy, znajdujących się wzdłuż obszaru działki użytkowanego przez okolicznych mieszkańców jako droga (w rzeczywistości położona przy wyodrębnionej geodezyjnie, lecz nieprzejezdnej drodze), organ w materiałach kontroli nie odnalazł dowodów potwierdzających takie stanowisko.

W pomiarze powierzchni kwalifikowanej uwzględniono nieutwardzony pas gruntu ze śladami użytkowania przez pojazdy mechaniczne, położony wzdłuż wschodniej granicy działki [...] , zaliczony do jej pomiaru. Organ odwoławczy nie odnalazł powierzchni gruntów nieuwzględnionych w pomiarze, które były kwalifikowane lecz do powierzchni działki nie zostały uwzględnione przez inspektora ARiMR.

Na podstawie starannie wyrysowanych szkiców z pomiaru działek rolnych stanowiących załączniki do raportu czy dokumentacji fotograficznej kontrolowanych obszarów, w sposób nie budzący wątpliwości organu odwoławczego można stwierdzić, iż działki [...] w ich znacznej części nie zostały skoszone w 2013 roku.

Skarżąca wskazując świadka i zawartą z nim umowę usługi rolniczej na koszenie łąk

w terminie czerwiec - lipiec, w odwołaniu wskazywała, że czynności tej dokonano do końca lipca 2013 r.

Z materiałów kontroli nie wynika, aby działki w okresie poprzedzających kilku miesięcy (do końca lipca czy najpóźniej do 30 września) zostały skoszone.

Odnosząc się do zeznań świadka, który złożył wyjaśnienia odnośnie wykonywanych przez niego usług na gruntach Skarżącej, organ doszedł do przekonania, iż nie stanowią one przeciwdowodu dla ustaleń z kontroli ARiMR.

Ustosunkowując się do treści pism pokontrolnych jednostki certyfikującej Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. (dalej powoływana jako: "JC PCBC"), które w związku z realizowanym w gospodarstwie w ramach Programu rolnośrodowiskowego pakietem 2. Rolnictwo ekologiczne kontroluje sposób prowadzenia produkcji, organ odwoławczy wyjaśnił, iż kontrole jednostek certyfikujących odbiegają celami i sposobem realizacji od kontroli przeprowadzanych przez ARiMR.

Zdaniem organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiotowej sprawie zostało wydane w oparciu o prawidłowo zebrany i przeanalizowany materiał dowodowy. Uzasadnienie przedmiotowej decyzji zostało skonstruowane w taki sposób nie budzący wątpliwości, co do rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

a w konsekwencji do oceny wszystkich okoliczności mających wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy.

10. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W treści uzasadnienia Skarżąca wskazała, że Organ odwoławczy nie rozpatrzył wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i dokonał błędnych ustaleń faktycznych.

Skarżąca podniosła, iż obszar działek objętych wnioskiem w latach 2010 – 2014 nigdy nie uległ ani zmniejszeniu ani powiększeniu i są one przez cały okres użytkowane jako łąki kośne i jako łąki rolno-środowiskowe.

Zdaniem skarżącej błędnie Organ odwoławczy zakwestionował prawidłowe prowadzenie kultury rolnej, polegający na braku koszenia łąk i pastwisk oraz usuwania skoszonej trawy co najmniej raz w roku. Skarżąca bowiem zlecała koszenia łąk. Koszenia odbywały się do końca lipca zgodnie z obowiązującym programem. Pomimo przeprowadzenia przez organ dowodu z przesłuchania świadka wywiódł całkowicie błędne wnioski. Niesłusznie organ uznał, iż z zeznań świadka wynika, że nie była objęta działaniami agrotechnicznymi cała powierzchnia zgłoszona we wniosku, a tylko [...] ha.

Skarżąca argumentowała, że umowa o koszenie łąk wyraźnie wskazywała na wykonywanie koszenia na wszystkich działkach objętych wnioskiem. Świadek wyraźnie zeznał, że wykonał zabiegi na całej zleconej powierzchni z wyjątkiem części działki [...] porośniętej krzewami głogu.

Ponadto Skarżąca mając świadomość, że nie wykoszono całej powierzchni jej gruntów, wskazała we wniosku zmniejszoną powierzchnię niż ta, która wynika z ewidencji gruntów. Jednakże na wynik przeprowadzonej przez organ kontroli ma wpływ okres w jakim dokonywano oceny, tj. 27.09.2013 r. – 14.12.2013 r., a więc trzy miesiące po dokonaniu wykaszania traw.

11. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie w całości.

12. W piśmie z dnia 9.07.2015 r. Skarżąca ustosunkowując się do treści odpowiedzi na skargę wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonych do pisma: opinii rzeczoznawcy majątkowego dotyczącą zagospodarowania i użytkowania użytków zielonych, zestawienie powierzchni ewidencyjnych i użytkowych sporządzone przez uprawnionego geodetę, na okoliczność rzeczywistej powierzchni użytków rolnych oraz wykonywania koszenia traw w 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

13. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270

ze zm.) - dalej powoływana jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sąd administracyjny bada tylko legalność wydanej decyzji, czyli sprawdza czy prawidłowo ustalono stan faktyczny i czy zastosowana norma prawa materialnego odpowiada ustalonemu stanowi faktycznemu.

Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja Organu odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji odpowiadają prawu

i nie zawierają uchybień, które mogłyby uzasadniać ich uchylenie.

14. Sporna w sprawie jest kwestia odmowy przyznania przez ARiMR płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2013 w pełnej wysokości. Odmowa ta nastąpiła wskutek stwierdzenia przez ARiMR, iż odnośnie działki [...] , w pomiarze powierzchni kwalifikowanej uwzględniono nieutwardzony pas gruntu ze śladami użytkowania przez pojazdy mechaniczne, położony wzdłuż wschodniej granicy działki [...] , zaliczany do jej pomiaru. Jednocześnie nie ustalono powierzchni gruntów nieuwzględnionych w pomiarze, które były kwalifikowane lecz do powierzchni działki nie zostały uwzględnione przez inspektora ARiMR.

Główna kontrowersja dotyczy prawidłowości przeprowadzenia kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym Skarżącej.

Zasady i tryb przyznawania płatności obszarowych regulowała w dacie wydawania orzeczeń zarówno Organu I instancji jak i Organu odwoławczego ustawa z dnia

26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

(Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.) - dalej wymieniana, jako: "u.p.s.w.b." [obecnie zastąpiona przez ustawę z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2015 r., poz. 308 ze zm.)].

Ustawa ta jest aktem prawnym uzupełniającym regulacje zawarte w przepisach powołanych w art. 1 rozporządzeń Rady (WE) i Komisji (WE), które są stosowane bezpośrednio, w zakresie przekazanym do kompetencji państw członkowskich.

W stanie prawnym obowiązującym w 2014 r. aktami tymi były odpowiednio: rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. l 30 z 31.1.2009, str. 16, ze zm.) – dalej przywoływane jako: "rozporządzenie Rady nr 73/2009" oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.) – dalej powoływane jako: "Rozporządzenie Komisji nr 1122/2009".

Rozporządzenie Rady nr 73/2009 określa podstawowe kryteria przyznawania rolnikom jednolitych płatności obszarowych, stanowiąc przy tym, że jest to płatność niezwiązana z wielkością produkcji. W art. 124 Rozporządzenia Rady nr 73/2009 określa powierzchnię objętą systemem jednolitej płatności obszarowej wskazując, że "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe. W art. 6 Rozporządzenie Rady nr 73/2009 nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia, aby wszystkie grunty rolne, w szczególności grunty, które nie są wykorzystywane do celów produkcyjnych, były utrzymywane

w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Te wskazania zrealizowane zostały przez ustawodawcę krajowego poprzez ustanowienie warunków przyznawania jednolitych płatności obszarowych oraz minimalnych norm w zakresie dobrej kultury rolnej.

Według art. 7 ust. 1 u.p.s.w.b. rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek, grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego kwalifikujące się do objęcia tą płatnością, zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy Rozporządzenia Rady nr 73/2009, jeżeli między innymi wszystkie grunty rolne utrzymywane są zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o płatności, oraz przestrzegane są wymogi przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek. Normy zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa

z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211 ze zm.).

W myśl art. 3 ust. 1 u.p.s.w.b., z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych

w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań

w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 K.p.a. nie stosuje się (art. 3 ust. 1 u.p.s.w.b.). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 u.p.s.w.b.).

15. Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, iż powyższe przepisy mają za zadanie wzmóc aktywność stron. Ustawodawca nałożył na producentów rolnych obowiązek w zakresie aktywnego uczestnictwa w postępowaniu i przejawieniu inicjatywy dowodowej, bez oczekiwania na wezwania. Jednakże nie oznacza to, że organy nie są zobowiązane do jakiegokolwiek działania, gdyż także one muszą przedstawiać dowody na poparcie swoich twierdzeń i wyjaśniać przesłanki, którymi kierował się wydając rozstrzygnięcie. Nie mają one natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Nie może przy tym budzić wątpliwości, że w sytuacji, gdy organy kwestionują dane zadeklarowane przez producenta rolnego we wniosku i dołączonych do niego dokumentach, ustalenia w tym zakresie winny być dokonane na podstawie rzetelnego materiału dowodowego. Analiza materiału dowodowego oraz dokonane ustalenia faktyczne, jak i ich ocena prawna winny przy tym znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 K.p.a.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 Rozporządzenia Komisji nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej.

We wniosku o przyznanie płatności producent rolny jest zobowiązany do złożenia oświadczenia m.in. o powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej. Działki rolne, ze względu na swój zmienny charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów, ani innych rejestrów. Producent rolny we wniosku o przyznanie płatności jest natomiast zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, prowadzoną na nich uprawę), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone.

Sąd wskazuje, że decyzje w sprawie przyznania płatności bezpośrednich wydawane są w oparciu o dane zamieszczone we wniosku oraz ustalenia poczynione w trakcie kontroli tych wniosków.

Podkreślić należy, że w rozpoznanej sprawie organ dokonał w dniach 27.09.2013 r.,

a 5.12.2013 r. kontroli na miejscu gospodarstwa rolnego Skarżącej w zakresie kwalifikowalności powierzchni podczas której weryfikacji podlegała powierzchnia

i rodzaj prowadzonej uprawy na deklarowanych działkach rolnych oraz kontroli

w zakresie wzajemnej zgodności w obszarze postrzegania minimalnych norm dobrej kultury rolnej.

Wskazać należy, że kontrola ma niezwykle doniosłe znaczenie dla skutecznego funkcjonowania systemu płatności bezpośrednich w całej Unii Europejskiej. Stanowi ona gwarancję rzetelnego wydatkowania wspólnotowych środków budżetowych przeznaczonych na finansowanie tego instrumentu wsparcia dochodowego producentów rolnych. Dopiero po zakończeniu procedury kontrolnej można wydawać decyzje dotyczące płatności - ich przyznania lub odmowy przyznania (por. J. Bieluk, D. Lobos-Kotowska, Komentarz do ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Wolters Kluwer Polska - Oficyna, art. 30).

Dla prawidłowości postępowania ważne jest, by producent rolny został poinformowany o wynikach kontroli i miał możliwość wypowiedzenia się co do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli. W myśl art. 32 ust. 1 Rozporządzenia Komisji nr 1122/2009, z każdej kontroli sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonej kontroli. W sprawozdaniu wskazuje się między innymi (pkt. c) sprawdzone działki rolne, zmierzone działki rolne, w stosownych przypadkach wraz z wynikami pomiaru każdej działki rolnej i zastosowanymi metodami pomiaru. Zgodnie z art. 32 ust.2 Rozporządzenia Komisji nr 1122/2009, w przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię sprawozdania.

16. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie skorzystała z prawa zgłoszenia na piśmie umotywowanych zastrzeżeń, co do ustaleń zawartych w raporcie kontroli. Jak już wyżej Sąd stwierdził, decyzje w sprawie przyznania płatności bezpośrednich wydawane są w oparciu o dane zamieszczone we wniosku oraz ustalenia poczynione w trakcie kontroli tych wniosków.

17. Skarżąca w załączeniu do przedmiotowej skargi przedłożyła protokoły

z corocznych, przeprowadzonych w latach 2010-2014 kontroli jednostki certyfikującej

w rolnictwie ekologicznym JC PCBC Sąd wskazuje, iż zakres kontroli jednostki certyfikującej nie prezentuje wartości porównywalnej z wynikiem kontroli przeprowadzonej przez ARiMR. Prawidłowo ARiMR argumentowała, że raporty

z przeprowadzonej kontroli odzwierciedlają stan faktyczny upraw, spostrzeżenia

i obliczenia, poczynione obserwacje znajdują potwierdzenie w materiale fotograficznym, stanowiącym ze swej natury najważniejsze odzwierciedlenie rzeczywistości.

18. Na dołączonych do raportu kontroli szkicach działki [...] i jej fotografii inspektorzy terenowi wykazali, iż w pomiarze powierzchni kwalifikowanej uwzględniono nieutwardzony pas gruntu ze śladami użytkowania przez pojazdy mechaniczne położony wzdłuż wschodniej granicy działki [...] .

19. Raport z czynności kontrolnych jako dokument urzędowy, może mieć decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ prowadzący postępowanie

z wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności, w trakcie postępowania wyjaśniającego ma możliwość weryfikacji deklaracji zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych, poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym kontroli na miejscu, która jest w stanie najpełniej oddać rzeczywisty obraz danych zadeklarowanych we wniosku. Tym samym dowód w postaci raportu

z przeprowadzonych czynności kontrolnych może mieć decydujące znaczenie

w sprawie i należy mu przypisać przymiot wiarygodności.

Sąd podzielając stanowisko ARiMR podkreśla, iż kwestionowane przez Skarżącą okoliczności wymagały przedłożenia skutecznego przeciwdowodu w postaci wiarygodnych wyników pomiarów spornych działek dokonanych przez uprawnione do tego podmioty.

20. Odnosząc się do wniosku Skarżącej w przedmiocie powołania biegłego geodety, organy obu instancji prawidłowo uznały, iż nie zachodzą podstawy do przeprowadzenia dowodu z kolejnego pomiaru gruntów.

Skarżąca nie wskazała, jednak na taką okoliczność, która skutecznie by wzruszyła ustalenia organów administracji stanowiące faktyczną podstawę wydanej w sprawie decyzji.

21. Sąd ponadto uznaje za prawidłowe ustalenia Organu odwoławczego

w zakresie niezgodności dotyczących niekoszonej części trwałych użytków zielonych stanowiących naruszenia normy [...] dla działek[...] . Prawidłowo zgromadzony

i oceniony materiał dowodowy potwierdza, że ww. działki w znacznej części nie zostały skoszone w 2013 r., co potwierdza szkic pomiarowy oraz fotografie. O prawidłowości poczynionych ustaleń przesądza wynik kontroli przedmiotowych działek przeprowadzonych po terminie, do którego Skarżąca obowiązana była wykonać czynności koszenia.

22. Na marginesie zaznaczyć należy, że składając wniosek, Skarżąca potwierdziła, że znane są jej zasady przyznawania płatności objętej wnioskiem

o przyznanie płatności.

23. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, na podstawie

art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.