Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 977/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 68 poz 448
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
article: art. 21
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Beata Sokołowska (spr.) . WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia .... r. nr .... w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2008 rok oddala skargę /-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/ B. Sokołowska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 lipca 2009 r., ... Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 20 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) w zw. z § 3 ust. 1, 2, 3, § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm.), art. 16 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (D. U. UE L 368 z 23.12.2006, str. 74), art. 50 ust. 3 rozporządzenia komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniach Rady (WE) nr 479/2008 (D. U. WE nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) i art. 138 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. U. WE nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.) oraz art. 104 kpa – przyznał R. , po potrąceniu kwoty 118,14 zł (sankcja), płatność ONW na rok 2008 w wysokości 1362,19 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż we wniosku z dnia 8 maja 2008 r. o przyznanie płatności ONW zgłoszono działki rolne o powierzchni łącznej 8,60 ha. Po weryfikacji pod względem jego kompletności gospodarstwo wytypowano do kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej. W trakcie kontroli działek przeprowadzonej w dniu 22 lipca 2008 r. stwierdzono zawyżenie lub zaniżenie powierzchni określonych działek. Dalej organ podał, że dokonując kontroli kompletności nie zidentyfikowano błędu odwzorowania występującego w ramach działki rolnej ..., polegającego na przypisaniu jej położenia do działki ewidencyjnej innej niż zadeklarowana przez producenta rolnego. Powyższe spowodowało to, że działki ... zostały pierwotnie pomierzone przez inspektorów jako jeden kompleks. Błędne ustalenia w tym zakresie zostały jednak skorygowane na podstawie ponownej kontroli w dniu 10 listopada 2008 r., a stosowne poprawki naniesiono w raporcie w dniu 18 listopada 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dalszej części uzasadnienia przedstawił ustalenia kontroli na miejscu odnośnie powierzchni poszczególnych działek rolnych. Wskazał w szczególności, iż zawyżenie powierzchni stwierdzono odnośnie działek rolnych ... . Na działce ... stwierdzono brak utrzymania jej w dobrej kulturze rolnej (ustalono na niej las zamiast deklarowanej łąki trwałej). Co do działki rolnej ... organ, z uwagi na brak możliwości identyfikacji jej granic w terenie, przyjął zgodnie z deklaracją wnioskodawcy powierzchnię 0,18 ha. W dniu 24 czerwca 2009 r. organ dokonał kontroli administracyjnej przedmiotowego wniosku i ze względu na wykryte nieścisłości wezwał .... do złożenia wyjaśnień. W dniu 1 lipca 2009 r. wnioskodawca złożył korektę, w której m. in. zmniejszył powierzchnię działki rolnej ... z 0,14 ha do zera oraz działki rolnej ... z 0,18 ha do 0,11 ha. Wnioskodawca oświadczył również, że działki ewidencyjne ... zostały zakupione w 2008 r. a ich powierzchnie podano na podstawie wypisu, wyrysu i ksiąg wieczystych.

Reasumując organ wskazał, iż we wniosku podano 8,60 ha powierzchni działek rolnych, a w trakcie kontroli stwierdzono 8,27 ha. Wyliczona procentowa różnica powierzchni wynosi 3,99 %, a zatem powyżej dopuszczalnych 3 %, co skutkowało przyznaniem płatności w mniejszym zakresie (równym dwukrotnej wykrytej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną) (0,33 ha x 2 x stawka / 1 ha w ramach ONW Strefa nizinna).

W odwołaniu od tej decyzji R. wniósł o jej uchylenie w zakresie nieuwzględniającym jego żądania i orzeczenie o przyznaniu całości należnych płatności – zgodnie z wnioskiem. Odwołujący zarzucił organowi naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego i materialnego. Podniósł też, że organ I instancji nie przeprowadził dowodów zgłoszonych przez stronę i dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego.

Decyzją z dnia 29 października 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARIMR, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) i § 15 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329), utrzymał zaskarżoną decyzję w całości.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż zgodnie z regulacjami tytułu IV rozporządzenia komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniach Rady (WE) nr 479/2008 (D. U. WE nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o jednolite dopłaty przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw do obliczania pomocy stosuje się obszar zatwierdzony do tej grupy upraw. Zasady te stosuje się na mocy art. 16 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (D. U. UE L 368 z 23.12.2006, str. 74) również do płatności ONW. Płatność ONW przyznaje się natomiast producentom roślin uprawnych – posiadaczom gruntów rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (o powierzchni minimum 1 ha), na których prowadzona jest produkcja rolna zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z normami ochrony środowiska.

Organ II instancji wskazał, że R. we wniosku z dnia 8 maja 2008 r. zadeklarował niektóre działki rolne niezgodnie ze stanem faktycznym, ustalonym na skutek prawidłowo przeprowadzonej kontroli na miejscu i administracyjnej (8,27 ha). Dla części działek ... nie spełniono w 2008 r. warunków dotyczących udzielenia płatności ONW. Ze względu na nieprawidłowość danych zawartych we wniosku (zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do stwierdzonej o 0,33 ha (3,99 %)) istniała natomiast konieczność zredukowania płatności ONW o kwotę 118,14 zł, co dało ostatecznie wnioskodawcy prawo do płatności ONW na rok 2008 w wysokości 1362,19 zł. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził równocześnie, że nie było podstaw prawnych do odstąpienia od powyższej sankcji. Ponadto, gdyby nawet rozważać taką możliwość, to wniosek nie był prawidłowy pod względem faktycznym, a odwołujący nie wykazał, że nie jest winny nieprawidłowości.

Organ podkreślił, że producent rolny jest zobowiązany do podania we wniosku rzeczywistej powierzchni działek rolnych posiadanych w gospodarstwie rolnym. Weryfikacja danych dotyczących powierzchni działek rolnych nie następuje zaś wyłącznie za pomocą danych ewidencyjnych, lecz przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej (GPS). W dniu 31 lipca 2008 r. przekazano R. raport z kontroli na miejscu, w dniu 3 września 2008 r. przekazano mu kopię raportu po korektach dokonanych przez wykonawcę zewnętrznego – firmę Sp. z o.o., a dnia 2 grudnia 2008 r. przekazano wnioskodawcy ostateczną wersję przedmiotowego raportu. Jednocześnie w toku postępowania administracyjnego organ udzielał producentowi odpowiedzi na wszystkie wątpliwości dotyczące kontroli.

Organ odwoławczy wskazał też, że strona zgłaszała wnioski dowodowe dotyczące przyznania jej płatności za 2007 rok. Kwestia ta została jednak rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu administracyjnym, w którym na mocy decyzji organu I instancji z dnia 22 lipca 2009 r. przyznano stronie określone płatności z jednoczesnym nałożeniem sankcji finansowych (ze względu na brak umowy na dostarczanie zielonki oraz niewytworzenie w 2007 roku suszu paszowego). Decyzja ta została zaś utrzymana w mocy na podstawie ostatecznej decyzji organu II instancji z dnia 27 października 2009 r., w której odniesiono się do argumentów wnioskodawcy dotyczących postępowania dowodowego w sprawie o przyznanie płatności za 2007 rok.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził nadto brak naruszenia w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego art. 7, 8, 9, 10 kpa oraz art. 75 – 80 kpa.

W skardze na powyższą decyzję R. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie mu płatności ONW na 2008 r. zgodnie z wnioskiem, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący podniósł zarzut:

– rażącego naruszenia prawa procesowego (art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 12 §1, 15, 19, 35 § 1 i 2, 36 § 1 i 2, 37, 73 §1, 75, 77 § 1, 78 § 1, 104 § 2, 107 § 1 i 3 oraz 268 a kpa) poprzez między innymi niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego, niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, przedłużanie postępowania, naruszenie zasady dwuinstancyjności i przestrzegania z urzędu właściwości rzeczowej, naruszenie obowiązku działania w sprawie wnikliwie oraz szybko i obowiązku zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, niedopuszczenie dowodów wnioskowanych przez stronę, naruszenie zasad upoważniania innych osób do załatwienia spraw w imieniu organu i podpisanie decyzji przez osobę nieumocowaną oraz niesporządzenie uzasadnienia decyzji zgodnie z warunkami określonymi w kpa.

– oparcia decyzji na nieprawidłowych ustaleniach faktycznych i w konsekwencji rażącego naruszenia prawa materialnego poprzez przyjęcie nieprawidłowej powierzchni działek oraz nałożenie sankcji pomimo nieprzekroczenia różnicy 3 % – w szczególności zarzut naruszenia art. 20 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) w zw. z § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm.), art. 16 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (D. U. UE L 368 z 23.12.2006, str. 74), art. 50 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniach Rady (WE) nr 479/2008 i art. 138 rozporządzenia komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców.

R. wniósł też o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, iż organ II instancji zlecał organowi I instancji dokonywanie szeregu czynności procesowych, kontrolując następnie jego decyzję, a zaskarżone orzeczenia organów administracji publicznej nie zawierały wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego. W ocenie skarżącego we wniosku zadeklarowano 8,60 ha (po korekcie 8,39 ha), organy obu instancji uznały natomiast powierzchnię 8,27 ha, ale z uzasadnienia ich decyzji wynika, że ustalono powierzchnię 8,41 ha. W toku postępowania uzyskiwano różne powierzchnie tych samych działek, a zdaniem R., organ wyjaśnił te rozbieżności jedynie częściowo, naruszając art. 7 i 77 kpa. Ostatecznie, według strony skarżącej, różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła 0,19 ha, a więc 2,21 %, czyli mniej od dopuszczalnych 3 % (kolumna 9 tabeli na stronie 4 skargi).

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz argumenty przedstawione w swojej decyzji. Wyjaśniono ponadto, że R. był upoważniony – jako zastępca Dyrektora Oddziału Regionalnego ARIMR – do wydania (podpisania) zaskarżonej decyzji. Organ nie przedłożył jednak pisemnego upoważnienia do działania przez R. w tym zakresie.

W piśmie z dnia 26 lutego 2010 r. pełnomocnik skarżącego – radca prawny podtrzymał generalnie twierdzenia i zarzuty podniesione w skardze. Organowi odwoławczemu zarzucił przy tym nieustosunkowanie się w odpowiedzi na skargę do zarzutów w niej podniesionych.

Na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. skarżący podtrzymał argumenty skargi, potwierdzając zalesienie działki ... i dokonanie korekty wniosku w zakresie powierzchni działki ..., ale na skutek zapewnienia organu o braku negatywnych następstw tej korekty. Zdaniem R. organ przyjmował wyniki pomiarów, które były mniej korzystne dla strony. Skarżący cofnął swe zastrzeżenia odnośnie braku umocowania R. do wydania zaskarżonej decyzji. Wycofał też swój wniosek o żądanie akt administracyjnych (w tym protokołu kontroli z 2, 4 i 5 lutego 2009 r.) w sprawie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2008 r. Nie zgodził się jednak z ostatecznym przyjęciem powierzchni działki ewidencyjnej nr ..., albowiem jej pomiar na miejscu wykazał 0,18 ha, a kontrola przy użyciu komputera wykazała 0,11 ha.

W piśmie z dnia 26 marca 2010 r. organ II instancji, w nawiązaniu do pisma pełnomocnika skarżącego z 26 lutego 2010 r., wskazał, iż w odpowiedzi na skargę odniesiono się wystarczająco do wszystkich zarzutów w niej zawartych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądowa kontrola zaskarżonych decyzji sprawowana jest w oparciu o kryteria zgodności z prawem, a według art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i nie ma uprawnień do merytorycznego orzekania w przedmiocie sprawy. Konsekwencją braku tych uprawnień jest możliwość przeprowadzenia postępowania dowodowego tylko w ograniczonym zakresie. Na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji w powyżej określonych granicach Sąd uznał, ze skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z uregulowaniami istniejącymi w prawie polskim i prawie unijnym przyznanie płatności do gruntów rolnych uzależnione jest od prawidłowego zadeklarowania posiadanych przez producenta rolnego działek rolnych. Warunkiem otrzymania płatności jest prowadzenie działalności rolniczej lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej.

Przepis § 2 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm.) wskazuje jako przesłankę otrzymania płatności ONW posiadanie minimum 1 ha gruntów rolnych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których prowadzona jest produkcja rolna zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z normami ochrony środowiska.

W przedmiotowej sprawie strona skarżąca zadeklarowała w swym wniosku o przyznanie płatności ONW na 2008 rok posiadane działki rolne o łącznej powierzchni 8.60 ha. Wniosek ten podlegał specjalnej kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej, w ramach których organy administracji stwierdziły niezgodność pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią działek rolnych. Organy stwierdziły przy tym powierzchnię 8,27 ha (czyli różnicę 3,99 %) i taka wynika z protokołów kontroli oraz treści uzasadnień decyzji obu instancji, a nie jak nietrafnie i bezpodstawnie podnosi skarżący w skardze (8,41 ha), co miałoby ostatecznie dać procentową różnicę powierzchni 2,21 %, a więc nie skutkującą redukcją płatności.

Na temat przeprowadzonej kontroli na miejscu (inspekcja terenowa) i administracyjnej organ I instancji oraz inne uprawnione podmioty wypowiadały się kilkakrotnie (również ustosunkowując się do różnych zastrzeżeń strony) w pismach z dnia 19 września, 27 października i 2 grudnia 2008 r. oraz z dnia 13 lipca 2009 r. W toku prowadzonego postępowania uzyskano szkice przedmiotowych działek sporządzone na wydruku ortofotomapy lub wyrysie mapy ewidencyjnej, a w trakcie kontroli na miejscu wykonano również zdjęcia tych nieruchomości.

Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy stwierdził, że tak organ I, jak i II instancji słusznie uznały, że części zgłoszonych działek rolnych ... oraz cała działka ... (las zamiast łąki) nie spełniały warunków umożliwiających przyznanie wnioskodawcy żądanych płatności ONW na 2008 rok. Do tej płatności kwalifikuje się bowiem wyłącznie użytkowane aktualnie grunty rolne.

W dniu 31 lipca 2008 r. przekazano R. raport z kontroli, w dniu 3 września 2008 r. przekazano wnioskodawcy kopię raportu po korektach dokonanych przez wykonawcę zewnętrznego, a 2 grudnia 2008 r. przekazano stronie ostateczną wersję przedmiotowego raportu.

Ponowna weryfikacja raportu potwierdziła trafność ustaleń kontrolnych w zakresie faktycznej powierzchni działek ...., dokonanych zgodnie z przepisami art. 23 – 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniach Rady (WE) nr 479/2008 (D. U. WE nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.). W przypadku pomiarów dokonywanych tzw. techniką GPS dopuszczalna tolerancja pomiaru nie powinna przekroczyć powierzchni będącej iloczynem obwodu działki rolnej i szerokości strefy buforowej wynoszącej 1,5 m (tolerancja nie może przy tym przekraczać bezwzględnej wartości 1 ha, a jako wartość minimalną tej tolerancji należy przyjmować 0,01 ha). Powierzchnię zadeklarowaną na poziomie danej grupy określa się poprzez zsumowanie poszczególnych powierzchni działek rolniczych. Na poziomie danej grupy nie stosuje się przy tym tolerancji technicznej. Z kolei powierzchnie poszczególnych działek oblicza się bądź poprzez fizyczny pomiar danego gruntu (gdy bezwzględna różnica pomiędzy zmierzoną a zadeklarowaną powierzchnią jest większa od tolerancji technicznej), bądź też poprzez przyjęcie zadeklarowanej powierzchni (we wszystkich innych przypadkach – w ramach tolerancji technicznej).

Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ odwoławczy, tak jak i organ I instancji zasadnie przyjął, że powierzchnia działek rolnych wnioskodawcy stwierdzona łącznie w toku przeprowadzonych kontroli wynosiła 8,27 ha.

I tak w oparciu o wyniki kontroli ustalono następujące powierzchnie poszczególnych działek rolnych:

– ... – 4,40 ha (jak we wniosku),

– ... – 0,83 ha (jak we wniosku),

– ... – 0,44 ha (we wniosku 0,58 ha),

– ... – 1,11 ha (w wniosku 0,92 ha),

– ... – 0,21 ha (we wniosku 0,31 ha),

– ... – 0,30 ha (jak we wniosku),

– ... – 0,31 ha (jak we wniosku),

– ... – 0,24 ha (we wniosku 0,31 ha),

– ... – 0,32 ha (jak we wniosku),

– ... – 0,11 ha (jak w korekcie wniosku z 1 lipca 2009 r., we wniosku 0,18 ha).

Sporna działka ... (działka ewidencyjna nr ... ), deklarowano 0,14 ha pow., została zasadnie w całości wykluczona z płatności, ponieważ był to grunt porośnięty lasem. Odnośnie działki ... należy zaś wyraźnie zaznaczyć, że nie ma racji skarżący, gdyż nie objęła jej kontrola na miejscu (zastosowano kod DR 25 – brak możliwości identyfikacji działek), o czym informowano R. W trakcie kontroli administracyjnej (wykorzystanie technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS) polegających na odwzorowaniu lotniczym lub satelitarnym) sporna działka rolna ... okazała się zaś mniejsza od deklarowanej o 0,07 ha, co strona sama uwzględniła w korekcie wniosku z dnia 1 lipca 2009 r.

W toku prowadzonego postępowania organ stwierdził również, iż strona podała we wniosku nieprawidłowe powierzchnie niektórych działek ewidencyjnych .... . Dane tego rodzaju winny wprawdzie odzwierciedlać stan rzeczywisty, jednakże, w ocenie Sądu, organy zasadnie uznały, iż weryfikacja danych obszarowych zgłoszonych działek rolnych następuje przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej (GPS), a nie za pomocą danych pochodzących z ewidencji gruntów i budynków. Działka rolna nie może być bowiem utożsamiana z działką ewidencyjna. We wniosku trzeba bowiem deklarować powierzchnie działek faktycznie użytkowanych w roku objętym wnioskiem a nie tę, która wynika z ewidencji gruntów, wypisów i wyrysów działek, czy księgi wieczystej.

Jednocześnie trzeba w tym miejscu podkreślić, że organ odwoławczy obszernie i wyczerpująco, z powołaniem na orzecznictwo sądów administracyjnych, wyjaśnił istotę ewidencji gruntów i budynków, a także różnicę pomiędzy pojęciem działki rolnej i działki ewidencyjnej.

Według Sądu organy dokonały właściwej oceny raportu kontroli, przyjmując, że został on sporządzony prawidłowo. Również kontrole były bowiem przeprowadzone w sposób nie budzący wątpliwości co do ich rzetelności i wiarygodności – zgodnie z przepisami prawa a w szczególności z uregulowaniami rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.

W orzecznictwie zauważa się duże znaczenie protokołu kontroli w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych. O wadze tego dowodu świadczy fakt, że kontrole mogą być przeprowadzone tylko przez określone wyspecjalizowane i bezstronne podmioty, które dysponują odpowiednimi warunkami technicznymi, kadrowymi, organizacyjnymi, a więc co do zasady zasługują na przymiot wiarygodności (zob. m. in. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07).

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż organy obu instancji dokonały w rozpoznawanej sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych, w szczególności w zakresie powierzchni działek rolnych skarżącego kwalifikujących się ostatecznie do przyznania płatności ONW na 2008 rok.

Ponieważ powierzchnia działek rolnych podana we wniosku różniła się od powierzchni stwierdzonej o 0,33 ha, tj. o 3,99 % prawidłowo zastosowano redukcję płatności ONW – działając na zasadzie art. 138 ust. 1 rozporządzenia komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców, art. 50 ust. 3 rozporządzenia komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniach Rady (WE) nr 479/2008 oraz art. 16 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z tymi regulacjami jeżeli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynosi powyżej 3 %, ale nie więcej niż 30 % kwotę płatności pomniejsza się w danym roku o dwukrotność stwierdzonej różnicy.

W stanie faktycznym sprawy dotyczącym kwestii płatności ONW na 2008 r. nie mógł też znaleźć zastosowania art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniach Rady (WE) nr 479/2008, przewidujący zastosowanie wyjątków od obniżek i wyłączeń przy udzielaniu świadczenia unijnego przewidzianych w rozdziale 1 tytułu IV tego rozporządzenia. W stosunku do płatności ONW obowiązuje on bowiem dopiero od dnia 1 stycznia 2010 r. na podstawie wyraźnego odesłania zawartego w art. 2 powyżej cytowanego rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006. Niezależnie od powyższego, zdaniem Sądu, rację mają organy uznając, iż w niniejszej sprawie nie zachodziłyby okoliczności uzasadniające tezę o braku winy skarżącego w podaniu nieprawidłowych danych we wniosku.

Biorąc pod uwagę dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ... oraz Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ... za niezasadne uznać należało ponadto, według Sądu, wszelkie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego (w tym art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 12 §1, 15, 19, 35 §1 i 2, 36 § 1 i 2, 37, 73 §1, 75, 77 § 1, 78 § 1, 104 § 2, 107 § 1 i 3 kpa). Wskazać należy przede wszystkim, iż w postępowaniu w zakresie przyznawania płatności ONW stosuje się generalnie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże z modyfikacjami wynikającymi z ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) – zob. art. 21 tego aktu prawnego. Według Sądu organy dopełniły obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nie zasługują również na uwzględnienie twierdzenia skarżącego, że doszło do dowolnej oceny dowodów. Ocena ta została bowiem przeprowadzona zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a ma to odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji.

Niesłuszny był też zarzut przewlekłości postępowania stanowiącej przyczynę wniesienia przez stronę zażalenia w trybie art. 37 kpa i skargi na bezczynność, gdyż ostatecznie na skutek wniesienia tej skargi w sprawie wydano decyzje merytoryczne w obu instancjach, stanowiące przedmiot niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Sprawa administracyjna była również zawieszona przez pewien okres czasu w trybie przewidzianym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzut strony dotyczący przewlekłości postępowania nie mógł zostać uwzględniony z tego względu, iż nie wskazała ona, w jaki sposób przewlekłość ta miałaby wpłynąć w istotny sposób na wynik niniejszej sprawy. Dodatkowo z akt sprawy wynika, że R. był powiadomiony w trybie art. 36 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie.

Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, albowiem skarżący nie wykazał ostatecznie w jakikolwiek sposób, że jego prawo do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy zostało naruszone. Na etapie postępowania odwoławczego doszło niewątpliwie do ponownej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, z jednoczesnym odniesieniem się do wszystkich zarzutów odwołania.

W ocenie Sądu zaskarżone decyzje odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 1 i 3 Kpa. Zostały uzasadnione w wystarczający sposób, zawierają uzasadnienie faktyczne i prawidłowe wskazanie zastosowanej podstawy prawnej. Nie budzą również wątpliwości Sądu wyjaśnienia organów w zakresie dokonanej kontroli spornych działek rolnych (na miejscu i administracyjnej), zastosowanej metodologii i techniki obliczania powierzchni poszczególnych działek oraz wyliczenie przyznanej płatności ONW.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących różnych wyników pomiaru powierzchni poszczególnych działek uzyskiwanych w toku kontroli wskazać należy, iż organy uzasadniały stronie przyczyny tych różnic. Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącego organ przyjmował też, zgodnie z przepisami, wartości korzystniejsze dla strony (wyższe od deklarowanych we wniosku – działka rolna ... – 1,11 ha w miejsce 0,92 ha). Poza tym nie ma racji R., że pomiar działki rolnej ... na miejscu wykazał o 0,18 ha a kontrola administracyjna ("przy użyciu komputera") – 0,11 ha, albowiem, o czym była już mowa wcześniej, działka ... wcale nie została objęta kontrolą na miejscu.

Bezpodstawne były ponadto zarzuty strony skarżącej o zignorowaniu jej wniosków dowodowych oraz pozbawieniu czynnego udziału w postępowaniu. R. nie wskazał bowiem precyzyjnie, jakie wnioski dowodowe wnosił on w przedmiocie ustalenia płatności ONW na rok 2008. W licznych pismach kierowanych do organów w toku postępowania wnioskodawca zwracał się raczej o udzielenie mu informacji na temat stanu sprawy, czy treści określonych dokumentów. Ponadto wbrew zarzutom skarżącego organ nie jest zobowiązany do załatwiania wszystkich wniosków dowodowych a jedynie tych, mogących mieć istotne znaczenie dla sprawy. Zgodnie z wyraźnym uregulowaniem zawartym w art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich to na wnioskodawcy ciąży generalnie obowiązek przedstawienia dowodów i wyjaśniania okoliczności sprawy oraz udowadniania faktów, z których wywodzi on określone skutki prawne. W przedmiotowej sprawie dotyczącej płatności ONW na 2008 rok skarżący skupiał się jednak przede wszystkim na kwestiach dotyczących ustaleń faktycznych odnośnie podstaw do wypłaty płatności na 2007 r. Wątpliwości strony dotyczące postępowania dowodowego odnośnie tych płatności zostały zaś wyjaśnione w odrębnym postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją organu I instancji z dnia 22 lipca 2009 r., utrzymaną w całości w mocy na podstawie decyzji organu odwoławczego z dnia 27 października 2009 r. . W tym miejscu jeszcze raz wyraźnie podkreślić trzeba, iż zarówno organy administracji publicznej, jak i tutejszy Sąd rozpatrując niniejszą sprawę nie były uprawnione do oceny merytorycznej powyższych decyzji z dnia 22 lipca i 27 października 2009 r. – odnoszących się do płatności na 2007 rok i nałożonych sankcji finansowych. Z tego względu wszelkie zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowości związanych z wydaniem decyzji dotyczących płatności na rok 2007 nie mogły podlegać merytorycznej ocenie tak w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego, jak i na aktualnym etapie sądowej oceny wniesionej skargi.

Nie doszło ponadto do naruszenia art. 21 ust. 2 pkt. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, gdyż z analizy akt administracyjnych wynika, że strona i jej pełnomocnik byli powiadamiani o wszystkich ważniejszych czynnościach procesowych (w tym dowodowych), a organy udzielały im odpowiedzi na wszelkie pisma kierowane w toku postępowania. R. był też wielokrotnie informowany przez organy o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, z którego to prawa aktywnie korzystał. W dniu 13 lipca 2009 r. skarżący zapoznał się z całością akt i sporządził fotografie wybranych przez siebie dokumentów.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu, organy obu instancji przestrzegały wszelkich regulacji procesowych wynikających z art. 21 ust. 2 pkt. 1 – 4 cytowanej ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz z Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności ponownie należy zaznaczyć, że w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych – realizując tym samym zasadę praworządności. Nie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego.

W kwestii zarzutu dotyczącego podpisania zaskarżonej decyzji II instancji przez osobę nieuprawnioną Sąd uznał natomiast, iż co prawda w aktach administracyjnych brak dokumentów wskazujących na upoważnienie R. jako zastępcy Dyrektora Oddziału Regionalnego ARIMR do wydawania w jego imieniu decyzji w przedmiocie płatności do gruntów rolnych (i upoważnienia takiego nie przedłożono w trakcie postępowania sądowego), jednakże fakt istnienia takiego umocowania jest okolicznością znaną Sądowi z urzędu, na skutek wcześniejszego rozpatrywania innych skarg wnoszonych na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przyznania płatności rolnych.

W tym stanie rzeczy, mając na względzie powyższe okoliczności Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne i wobec tego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/ B. Sokołowska