Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 615/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant Referendarz sądowy Agnieszka Grosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2006 roku sprawy ze skargi A. R., K. R., A. R., S.R. i K. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] o odmowie waloryzacji i wypłaty odszkodowania ustalonego orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...] z tytułu wywłaszczenia na rzecz Państwa nieruchomości położonej w Ł., przy ul. A, decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż orzeczeniem z dnia [...] Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł., działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70) orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Państwa, za odszkodowaniem pieniężnym, nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A o powierzchni 659 m², stanowiącej w dacie wywłaszczenia współwłasność A. i R. małżonków R..

We wniosku złożonym w dniu 1 sierpnia 1997 roku A. R. wystąpiła o przyznanie rekompensaty, w formie działki zamiennej lub wypłatę odszkodowania pieniężnego za nieruchomość położoną w Ł., przy ul. A.

Kierownik Urzędu Rejonowego w Ł. potraktował wniosek jako żądanie wznowienia postępowania wywłaszczeniowo – odszkodowawczego i decyzją z dnia 9 grudnia 1997r, odmówił wznowienia postępowania w tym zakresie.

W wyniku odwołania od powyższej decyzji złożonego przez A. i A. małżonków R., Wojewoda [...], uwzględniając zmianę stanu prawnego, jaki zaistniał z dniem 1 stycznia 1998 roku., w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741), decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie toczące się przed Kierownikiem Urzędu Rejonowego w Ł.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Prezydent Miasta Ł., działając w oparciu o treść art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 177, art. 120 § 1, art. 125 Kodeksu cywilnego, orzekł o odmowie waloryzacji i wypłaty odszkodowania, ustalonego w orzeczeniu z dnia [...], nr [...] z tytułu wywłaszczenia na rzecz Państwa za odszkodowaniem pieniężnym nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A.

Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Ł. ponownie orzekł o odmowie waloryzacji i wypłaty odszkodowania ustalonego w orzeczeniu z dnia [...] z tytułu wywłaszczenia na rzecz Państwa, za odszkodowaniem pieniężnym, nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż odszkodowanie, ustalone z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, stanowi zwykłe zobowiązanie pieniężne, a do wykonania takiego zobowiązania i skutków jego niewykonania znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli A. i A. małżonkowie R., K. R., S.R. i K. R..

Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, nie odnosząc się merytorycznie do treści odwołania podniósł, iż decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma ustalenie czy jest to roszczenie o charakterze administracyjno - prawnym czy cywilno-prawnym. Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2001 roku, sygn. akt I SA 1913/99), Wojewoda [...] stanął na stanowisku, iż organ administracji nie ma podstaw prawnych do działania, skoro przedmiotem postępowania była wypłata odszkodowania, a nie jego ustalenie. Kompetencji organu administracji do działań władczych nie można zaś domniemywać.

Stanowisko w tym zakresie potwierdza, zdaniem Wojewody [...] również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2000 roku, sygn. akt SK 12/99, w którym stwierdzono niezgodność z Konstytucją RP art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego, wyrażając pogląd, iż w zakresie sprawy cywilnej nie mogą się mieścić roszczenia dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródło stanowi decyzja administracyjna. Wojewoda[...]stanął zatem na stanowisku, iż do rozpoznania wniosku o waloryzację i wypłatę odszkodowania ustalonego w orzeczeniu Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł. z dnia [...], z tytułu wywłaszczenia na rzecz Państwa za odszkodowaniem pieniężnym nieruchomości położonej w Ł., przy ul. A, właściwy jest sąd powszechny, zaś brak właściwości organu administracji publicznej skutkuje umorzeniem postępowania administracyjnego.

Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego wnieśli; A. R., A.R., S.R., K.R. i K.R., Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art.121 § 1 K.p.a. przez błędne ustalenie, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości organów administracji, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia [...], (sygn. akt II SA/Łd 421/04) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że waloryzacja oznacza urealnienie już ustalonego, a nie wypłaconego odszkodowania przy zastosowaniu odpowiednich wskaźników (art. 227 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Roszczenie pieniężne zaś o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość stanowi roszczenie cywilnoprawne, jednakże z woli ustawodawcy o roszczeniu tym należy orzekać w drodze decyzji w postępowaniu administracyjnym (art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Powołując się na poglądy ugruntowane w orzecznictwie i doktrynie (por. uchwała składu Siedmiu Sędziów SN z dnia 7.kwietnia 1993r., sygn. akt III AZP 3/93, OSNCP 1993/10/174, wyrok NSA z dnia 25.czerwca 1999r., sygn. akt IV SA 1118/97, niepubl., Lex nr 47350; por. też Gospodarka Nieruchomościami, Komentarz pod red. Jana Szachułowicza, str. 360-3361) Sąd podniósł, że rozstrzygnięcie o waloryzacji, jak również o wysokości odsetek za zwłokę lub opóźnienie w zapłacie odszkodowania następuje przez wydanie decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu wykładania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami nie pozostaje w sprzeczności z rozstrzygnięciem Trybunału Konstytucyjnego, zawartym w wyroku z dnia 10 lipca 2000 roku sygn. akt SK 12/99 (OTK 2000/5/143), ponieważ orzeczenie wydane zostało na skutek rozpoznania skargi konstytucyjnej, której przedmiotem była między innymi ocena zgodności z Konstytucją RP przepisów art. 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego, a za niekonstytucyjny, uznany został przepis art. 1 Kodeku postępowania cywilnego rozumiany w ten sposób, iż w zakresie pojęcia "sprawy cywilnej" nie mogą się mieścić roszczenia, dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródło stanowi decyzja administracyjna. W wyroku nie stwierdzono natomiast niezgodności z Konstytucją RP, art. 2 § 3 k.p.c., zezwalającego na przekazanie spraw cywilnych do rozpoznania innym organom. W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu nie było więc podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania przed tym organem. Organy administracji pozostawały bowiem właściwe do jej rozstrzygnięcia.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. pełnomocnik organu administracji publicznej – Wojewody[...]ego wniósł skargę kasacyjną, w której podnosząc zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż sąd administracyjny jest uprawniony do badania rozstrzygnięcia o waloryzacji wysokości odszkodowania ustalonego w drodze decyzji o wywłaszczeniu oraz naruszenie art. 132 ust. 3 w związku z art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że roszczenie o waloryzację odszkodowania nie jest sprawą cywilną ale administracyjną, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł..

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wyrokiem dnia 19 kwietnia 2006 roku, (sygn. akt I OSK 762/05) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Ł.. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2000 roku sygn. akt SK 12/99 (OTK 2000/5/143), że art. 1 k.p.c. rozumiany w ten sposób, iż w zakresie pojęcia "sprawy cywilnej" nie mogą mieścić się roszczenia dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródło stanowi decyzja administracyjna, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Ponadto wskazano, że w uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że w świetle domniemania prawnego ustanowionego w art. 177 Konstytucji – milczenie ustawodawcy nie może być traktowane jako zamknięcie drogi sądowej, a brak pozytywnego rozstrzygnięcia przewidującego drogę sądową do dochodzenia danej kategorii spraw nie może być odczytywany jako wyłączenie w stosunku do nich zasad powszechnie obowiązujących. Powołując się na treść art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami Sąd wskazał, że z treści tego przepisu nie wynika, aby waloryzacja wymagała jakiejkolwiek formy prawnej, ani też, aby – w przypadku sporu - dopuszczalna była wyłącznie droga postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Zdaniem Sądu nie znajduje zatem uzasadnienia prawnego przekonanie, aby powołany przepis – jako przepis szczególny w rozumieniu art. 2 § 3 k.p.c – przekazywał sprawę waloryzacji, ze swej istoty sprawę cywilną do właściwości innych organów niż sądy powszechne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten w związku z art. 190 powołanej ustawy, stosowany jest odpowiednio w sytuacji, gdy uwzględniając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Oznacza, to iż dokonując badania zasadności wniesionej skargi, wojewódzki sąd administracyjny związany jest ustaleniami poczynionymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiocie naruszenia prawa i wynikającymi z niej wnioskami co do dalszego postępowania.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że na mocy ostatecznego orzeczenia administracyjnego (decyzji) z dnia [...]., wydanego przez Prezydium Rady Narodowej Miasta Ł. doszło do wywłaszczenia na rzecz Państwa, za odszkodowaniem pieniężnym nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A o powierzchni 659 m2, stanowiącej w dniu wywłaszczenia współwłasność A. i R. małżonków R.. Wywłaszczenia dokonano w trybie i na zasadach wynikających z ówcześnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70).

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz treść wniosku z dnia 1 sierpnia 1997 roku inicjującego postępowanie należy stwierdzić, że przedmiotem tego postępowania nie było ustalenie na nowo odszkodowania, lecz realizacja zapłaty odszkodowania ustalonego w orzeczeniu (decyzji) o wywłaszczaniu, które nie zostało wypłacone. W punkcie wyjścia należy zatem zauważyć, że w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), zawarte zostały przepisy chroniące interes majątkowy byłych właścicieli lub ich następców prawnych na wypadek niewypłacenia ustalonego w decyzji odszkodowania bądź opóźnienia w jego zapłacie. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 132 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji. Nie może być przy tym kwestionowane, iż waloryzacja (urealnienie wartości) odszkodowania winna być dokonana począwszy od chwili jego ustalenia do dnia faktycznej zapłaty. Ustawa określa również mechanizmy, jakimi należy się kierować dokonując waloryzacji, mianowicie, urealnienia kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości zgłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w drodze obwieszczeń, w Dzienniku Urzędowym "Monitor Polski" (art. 5 ustawy). Do czasu zaś ogłoszenia tych wskaźników waloryzacji dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłoszony w taki sam sposób w Dzienniku Urzędowym "Monitor Polski" (art. 227 ustawy). Niezależnie od tego ustawa w art. 132 ust. 2 stanowi, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego (zasadniczo art. 481 § 1 kc regulujący kwestie odsetek za czas opóźnienia się przez dłużnika ze spełnieniem świadczenia).

Z przedstawionej regulacji prawnej płynie wniosek, że ustawodawca określając w ustawie zasady waloryzacji i podając wskaźniki jakimi należy się kierować dokonując waloryzacji przyjął swoiste reguły sposobu urealnienia ustalonego w decyzji o wywłaszczeniu odszkodowania. Tym samym, zdaniem Sądu, wyłączył możliwość dokonania waloryzacji świadczenia pieniężnego w sposób wynikający z art. 3581 § 1 k.c. co oznacza, że waloryzacja ustalonego w decyzji o wywłaszczeniu odszkodowania pieniężnego mogła nastąpić wyłącznie na zasadach określonych w art. 132 ust. 3 ustawy, przy czym zgodnie z tym co wskazano powyżej, dokonanie waloryzacji było niezależne od tego, czy podmiot zobowiązany pozostaje w zwłoce w zapłacie odszkodowania.

Omawiana ustawa nie reguluje jednak formy, w jakiej powinna zostać dokonana waloryzacja i orzeczenie o ewentualnych odsetkach za zwłokę, w przeciwieństwie np. do spraw związanych z wywłaszczeniem, odszkodowaniem za wywłaszczenie czy też zwrotem wywłaszczonej nieruchomości (w tym zakresie właściwy organ administracyjny orzeka w formie decyzji). Brak określenia w ustawie wprost formy decyzji do rozstrzygania spraw związanych z waloryzacją i odsetkach nie oznacza jeszcze, że tryb decyzyjny jest wyłączony. W orzecznictwie ukształtowany jest pogląd, że o tym, czy dany akt jest decyzją nie przesądza jego nazwa czy forma, lecz charakter sprawy oraz treść przepisu będącego podstawą działania organu powołanego do załatwienia sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 października 1985 roku, sygn. II CR 320/85 – OSNCA 1986 r. nr 10, poz. 158). Niejednokrotnie bowiem przepisy prawa materialnego przewidują decyzyjną formę załatwienia sprawy przez określenie w formie czasownikowej kompetencji organu do rozstrzygania sprawy, np. zezwala, stwierdza, przydziela (por. uchwałę składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1999 roku, sygn. OPK 24/99 – ONSA 2000 r. z. 2, poz. 54). Dla wyjaśnienia formy prawnej, w jakiej powinno nastąpić zwaloryzowanie odszkodowania i orzeczenie o odsetkach, w pierwszej kolejności ocenić należy charakter prawny żądania. Zagadnienie to doczekało się już stosunkowo bogatego orzecznictwa i licznych wypowiedzi w doktrynie, trudno przy tym uznać, by problem ten był jednolicie postrzegany. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 18 grudnia 1992 roku, sygn. III AZP 27/92 (OSNC 1993 roku, nr 9, poz. 141) stwierdził, że roszczenie o odsetki od świadczeń mających swe źródło w stosunku administracyjnoprawnym nie ma charakteru cywilnego, ale administracyjny, zaś w późniejszej uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 7 kwietnia 1993 r. sygn. III AZP 3/93 (OSNC 1993 r. nr 10, poz. 174) wskazał, że rozstrzygnięcie o rewaloryzacji niewypłaconych części odszkodowania, za wywłaszczenie nieruchomości oraz o odsetkach za zwłokę lub opóźnienie w wypłacie odszkodowania następuje przez wydanie decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu Najwyższego obowiązek zapłaty odszkodowania ustalonego w decyzji administracyjnej powstaje na tle stosunku administracyjnoprawnego, zaś obowiązek zapłaty odsetek jest obowiązkiem pochodnym w związku z opóźnieniem się ze spłaceniem świadczenia głównego, co tym samym wyklucza możliwość dochodzenia tych roszczeń na drodze przed sądem powszechnym. Z kolei w orzecznictwie sądów administracyjnych zagadnienie to nie jest jednolicie rozstrzygane. O ile w niepublikowanym wyroku z dnia 17 czerwca 1992 roku, sygn. SA 17/92 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że dokonanie waloryzacji odszkodowania nie jest sprawą administracyjną, stąd roszczenie to winno być dochodzone przed sądem powszechnym, to w innych orzeczeniach wyraził pogląd odmienny (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2002 roku sygn. akt I SA 2378/00 – Lex nr 81740 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 maja 2005 roku, sygn. akt II SA/Ka 1415/03 – nie publ.).

Kontynuując rozpoczęte rozważania co do charakteru prawnego waloryzacji odszkodowania mającego swe źródło w decyzji administracyjnej zwrócić należy uwagę na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego. W uchwale z dnia 25 stycznia 1995 roku, sygn. W 14/94 (OTK 1995 r. nr 1, poz. 19) Trybunał przyjął, iż niewypłacenie uposażenia funkcjonariuszom tzw. służb mundurowych stanowi opóźnienie się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, uzasadniające żądanie odsetek przed sądem powszechnym, nie zaś na drodze administracyjnej. Zdaniem Trybunału chociaż stosunki służbowe funkcjonariuszy wymienionych służb mają charakter administracyjnoprawny, to niespełnienie lub nieterminowe spełnienie świadczenia stanowi w takim wypadku zdarzenie prawne o charakterze cywilnoprawnym. Dla dochodzenia takich roszczeń droga administracyjna i sądowoadministracyjna nie byłaby wystarczająca. Z kolei w wyroku z dnia 10 lipca 2000 roku, sygn. SK 12/99 (OTK 2000 r. nr 5, poz. 143) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 1 k.p.c. rozumiany w ten sposób, iż w zakresie pojęcia "sprawy cywilnej" nie mogą mieścić się roszczenia dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródło stanowi decyzja administracyjna, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Trybunał w uzasadnieniu tego wyroku argumentował, że sprawami cywilnymi w rozumieniu art. 1 k.p.c. są nie tylko sprawy ze stosunków cywilnoprawnych w rozumieniu art. 1 k.c. Działaniem lub zaniechaniem, którego skutki mogą być rozpoznawane na drodze sądowej są nie tylko zdarzenia cywilnoprawne regulowane w kodeksie cywilnym, takie jak czynność prawna czy też czyn niedozwolony, ale także akty administracyjne wywołujące skutki w zakresie prawa cywilnego. Za przyjęciem dopuszczalności drogi sądowej w tego rodzaju sprawach przemawiają nadto względy konstytucyjno-prawne wynikające z brzmienia art. 177 Konstytucji RP. Podzielając ten pogląd Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym w postanowieniu z dnia 8 marca 2001 roku, sygn. III KKO 5/00 (OSNP 2002 r. nr 5, poz. 128) przyjęło, że do rozpoznawania sprawy o odsetki z tytułu opóźnienia lub zwłoki w wypłacie odszkodowania, o którym mowa w art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami właściwy jest sąd powszechny (aczkolwiek w wymienionym przepisie mowa jest o odszkodowaniu za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne, to jednak wypłata odszkodowania następuje według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczaniu nieruchomości).

Całokształt przedstawionych rozważań skłania Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę do konkluzji, iż zgłoszone przez skarżących żądanie wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości przy zastosowaniu mechanizmów waloryzacyjnych stanowi roszczenie cywilnoprawne. Chociaż źródłem tego roszczenia (stosunku cywilnoprawnego) jest akt administracyjny – decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości, w której ustalono wysokość odszkodowania, załatwienie tej sprawy nie jest prawnie możliwe w postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji. Nie jest to bowiem sprawa z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 1 k.p.a., lecz sprawa cywilna w rozumieniu art. 1 k.p.c., ewentualny zaś spór między stronami co do wysokości dokonanej waloryzacji i odsetek za opóźnienie w zapłacie odszkodowania może zostać rozstrzygnięty przed właściwym miejscowo i rzeczowo sądem powszechnym. Dodatkowym argumentem potwierdzającym tezę, iż orzeczenie o waloryzacji niewypłaconego odszkodowania oraz o odsetkach za zwłokę lub opóźnienie w wypłacie odszkodowania nie następuje w drodze decyzji administracyjnej jest nowelizacja przepisu art. 132 ust. 3 ustawy dokonana w ustawie z dnia 28 listopada 2003 roku (Dz. U. z 2004 roku, Nr 141, poz. 1492), która weszła w życie z dniem 22 września 2004 roku. Mianowicie, do wymienionego przepisu dodano zdanie drugie o następującej treści: "waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania". Słuszny jest zatem pogląd, że "w ten sposób ustawodawca przesądził, iż waloryzacja nie jest dokonywana w drodze decyzji administracyjnej organu orzekającego o wywłaszczeniu", zaś samo dokonanie waloryzacji oraz ustalenie odsetek za zwłokę ma charakter "czynności techniczno-obrachunkowej, dokonywanej na etapie spełnienia świadczenia przez podmiot zobowiązany do zapłaty odszkodowania" (por. M. Szalewska – Wywłaszczenie nieruchomości, Toruń 2005, str. 284 i następne).

Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż w rozpoznawanej sprawie organy orzekające słusznie przyjęły, że roszczenie o waloryzację ustalonego w decyzji o wywłaszczeniu odszkodowania, które nie zostało wypłacone oraz o odsetki za zwłokę nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej załatwianą w drodze decyzji administracyjnej.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.