Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SAB/Wr 36/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Zobowiązano organ do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1, art. 149 a, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. na bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu w przedmiocie rozpoznania odwołania I. zobowiązuje Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z dnia 25 listopada 2019 r. nr. 2366/2019 w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego odpisu wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 24 lutego 2020 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (zwany dalej DWINB), działając na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwana dalej k.p.a.) pozostawił bez rozpoznania odwołanie Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] we W. (zwana dalej skarżącą) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej PINB) nr 2366/2019 z dnia 25 listopada 2019 r. wobec zaniechania uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających prawo S. C. do reprezentowania skarżącej.

Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność DWINB w sprawie rozpoznania odwołania od decyzji PINB z dnia 25 listopada 2019 r. zarzucając, że bezczynność organu narusza art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., a jej przyczyną jest, w szczególności, naruszenie przez organ przepisów art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 32 k.p.a. oraz art. 33 § 1 k.p.a. w kontekście stosowania art. 18 ust. 1 i 2a w zw. z art. 21 ust, 1 w zw. z art. 33 ustawy o własności lokali.

Skarżąca wniosła o: 1/zobowiązanie organu do merytorycznego rozpoznania odwołania z dnia 13 grudnia 2019 r.; 2/stwierdzenie, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; 3/rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; 4/ zwrot kosztów postępowania wg. norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości przy ul. [...] we W. reprezentuje zarządca nieruchomości wspólnej S. C., prowadzący działalność gospodarczą E. S. C., któremu Wspólnota powierzyła zarząd nieruchomością wspólną na mocy protokołowanej notarialnie uchwały nr [...] z dnia 10 września 2010 r. w trybie art. 18 ust. 2a ustawy o własności lokali (dalej: u.w.l.). Jednocześnie Wspólnota zawarła z S. C. umowę o zarządzanie nieruchomością wspólną z dnia 10 marca 2010 r., w której zostały doprecyzowane kompetencje zarządcy. Został on m.in. umocowany do kierowania sprawami Wspólnoty i reprezentowania jej na zewnątrz (§ 2 ust. 1 umowy), reprezentacji Wspólnoty przed sądami we wszystkich sprawach Wspólnoty (§ 2 ust. 3 pkt. 2), reprezentowania Wspólnoty na zewnątrz przed organami administracji państwowej i samorządowej (§1 ust. 1 Załącznika nr 1 do umowy).

Poza działalnością gospodarczą, którą S. C. wykonuje jako osoba fizyczna, oraz w ramach której sprawuje on zarząd nieruchomością wspólną przy ul. [...] we W., jest on również prezesem zarządu E. Sp. z o. o., KRS [...], NIP [...]. Spółka ta świadczy także usługi z zakresu zarządu nieruchomościami ale Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] nie jest jej klientem. Stąd – zdaniem skarżącej - w niniejszej sprawie zachodzi podejrzenie, że DWINB omyłkowo przyjął, że stroną umowy o zarządzanie nieruchomością wspólną z dnia 10 marca 2010 r. jest właśnie wskazana Spółka, a nie S. C. prowadzący działalność gospodarczą jako osoba fizyczna.

W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła ze skargą na bezczynność DWINB, który pozostawił bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. jej odwołanie przyjmując, że zawiera ono braki formalne. Dokładnie organ odwoławczy przyjął, że nie czyni ono zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, a brakiem który nie został uzupełniony, jest brak albo uchwały wspólnoty w sprawie udzielenia pełnomocnictwa S. C. do złożenia odwołania od decyzji, albo złożenia odwołania podpisanego przez członków Zarządu Wspólnoty oraz uchwały określającej skład Zarządu.

W tych okolicznościach skarżąca wystąpiła z ponagleniem, ale postanowieniem z dnia 28 czerwca 2020 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że DWINB nie dopuścił się bezczynności.

W dalszej części skargi, strona zarzuciła organowi naruszenie art. 6, art. 7 i art. 12 k.p.a. W tym kontekście wskazała, że decyzją z dnia 25 listopada 2019 r. (nr 2366/2019), PINB nałożył na nią obowiązki dot. wykonania określonych prac budowlanych. Przedmiotowa decyzja została doręczona w dwóch egzemplarzach do zarządcy nieruchomości wspólnej S. C., którego umocowanie nie było kwestionowane przez PINB. Następnie S. C., działając jako zarządca Wspólnoty, wniósł w jej imieniu odwołanie za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Pismem z dnia 31 grudnia 2019 r. PINB zawiadomił S. C. o przekazaniu odwołania do DWINB, a ten z kolei, pismem z dnia 14 stycznia 2020 r., wezwał Wspólnotę reprezentowaną przez S. C. do przedłożenia uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej w sprawie udzielenia pełnomocnictwa S. C. do złożenia odwołania od decyzji, albo złożenia odwołania podpisanego przez członków Zarządu wraz z przedstawieniem uchwały określającej jego skład. W treści wezwania podano także, że w sytuacji wniesienia odwołania przez podmiot, który nie może w postępowaniu administracyjnym posiadać statusu pełnomocnika, organ powinien wezwać stronę do nadesłania pełnomocnictwa udzielonego osobie fizycznej. Zdaniem skarżącej zaznaczenie w wezwaniu przedmiotowej kwestii sugerowało, że w ocenie organu - z przyczyn nie wyjaśnionych w wezwaniu z dnia 14 stycznia 2020 r. - S. C. nie może w postępowaniu administracyjnym posiadać statusu pełnomocnika. W odpowiedzi na ww. wezwanie S. C. w imieniu Wspólnoty złożył pismo z dnia 21 stycznia 2020 r.

W ponownym wezwaniu z dnia 3 lutego 2020 r. DWINB wskazał, że w jego ocenie umowa z dnia 10 marca 2010 r. nie jest wystarczającą podstawą do potwierdzenia prawa do reprezentowania Wspólnoty przez S. C., gdyż umowa nie uprawnia go do występowania w postępowaniu administracyjnym, a pełnomocnikiem może być jedynie osoba fizyczna. W końcowej części uzasadnienia wskazano, że S. C. nie może występować w charakterze pełnomocnika. Następnie w piśmie z dnia 24 lutego 2020 r. DWINB wyjaśnił, że z dokumentów przedłożonych przez stronę wynika jedynie, że E. jest zarządcą nieruchomości przy ul. [...] a S. C. może występować w imieniu ww. Spółki, co w ocenie organu nie jest jednoznaczne z możliwością reprezentowania Wspólnoty, gdyż pełnomocnikiem nie może być osoba prawna lub jednostka organizacyjna.

We wniosku z dnia 3 marca 2020 r. strona wskazała, że wbrew stanowisku, jaki zajął organ, Wspólnota jest reprezentowana przez osobę fizyczną, a nie osobę prawną. Z kolei w piśmie z dnia 12 marca 2020 r. DWINB podtrzymał stanowisko, że w jego ocenie strona wykazała jedynie, że E. S. C., jest zarządcą nieruchomości przy ul. [...] oraz, że w imieniu ww. spółki może występować S. C.

Zdaniem strony skarżącej, z treści wymienionych wyżej pism organu wynika, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły dwa różne uchybienia. Pierwszym z nich jest błędna interpretacja dokumentów, w konsekwencji czego organ przyjął, że S. C. nie może być pełnomocnikiem Wspólnoty, gdyż jest jedynie prezesem zarządu spółki której powierzono zarząd nieruchomością wspólną. W oparciu o takie ustalenie, w związku z dyspozycją art. 33 §1 k.p.a. organ przyjął niezdolność S. C. do posiadania statusu pełnomocnika Wspólnoty, przez co zaniechał zbadania protokołowanej notarialnie uchwały o powierzeniu zarządu oraz umowy o zarządzanie.

Zdaniem skarżącej opisane działanie organu narusza art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 6 i 9 k.p.a. Wobec określania w kolejnych wezwaniach, że Spółka w imieniu której występuje S. C. nie może reprezentować Wspólnoty, w żaden sposób nie wyjaśniono, z jakich przyczyn organ nie dopuszcza do działania w imieniu Wspólnoty, jej zarządcy, będącego osobą fizyczną. Jednocześnie organ zaniechał badania treści ww. dokumentów, a strona - wobec koncentracji na wykazaniu, że w przedmiotowej sprawie nie bierze udziału spółka - została pozbawiona możliwości wyjaśnienia przed organem konstrukcji umocowania zarządcy nieruchomości wspólnej.

W dalszej części skarżąca podniosła, że Wspólnota Mieszkaniowa, którą zgodnie z art. 6 u.w.l., tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Jako tzw. ułomna osoba prawna ma zdolność do udziału w postępowaniu administracyjnym na gruncie art. 29 k.p.a. Stosownie natomiast do art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, natomiast art. 33 § 1 - 2 k.p.a. określa, że pełnomocnikiem może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych, a jedną z form udzielenia pełnomocnictwa jest forma pisemna.

Ustawa o własności lokali wyróżnia z kolei dwa podmioty, które mogą sprawować zarząd nieruchomością wspólną. Wspólnota może mianowicie powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej w trybie art. 18 u.w.l lub też powołać zarząd składający się z osób fizycznych w trybie art. 20 u.w.l. Przepis art. 33 u.w.l. określa, że w razie powierzenia zarządu osobie fizycznej lub prawnej (zarządcy) w trybie przewidzianym w art. 18 ust. 1, w braku odmiennych postanowień umowy, stosuje się odpowiednio przepisy niniejszego rozdziału, pośród których znajduje się m.in. art. 21 u.w.l. uprawniający zarząd do reprezentacji Wspólnoty na zewnątrz. W braku odmiennego zastrzeżenia - osoba, której właściciele lokali w umowie lub w uchwale powierzyli zarząd nieruchomością wspólną, jest w granicach tego zarządu umocowana do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniach sądowych. Reprezentowanie wspólnoty w postępowaniach sądowych w sprawach dotyczących czynności zwykłego zarządu wchodzi w zakres wynikającej z art. 22 ust. 1 w związku z art. 33 u.w.l. kompetencji zarządcy do samodzielnego działania w tych sprawach (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2019 r., sygn. I CSK 527/18). Pojawiające się zaś w orzecznictwie poglądy negujące uprawnienie zarządcy do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej na podstawie art. 22 ust. 1 w zw. z art. 33 u.w.l. były przedmiotem krytyki zawartej w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2017 r, sygn. III CZP 106/16. Nadto pogląd o zasadności stosowania do zarządcy Wspólnoty na mocy odwołania zawartego w art. 33 u.w.l. przepisu art. 21 ust. 1 u.w.l. uprawniającego go do reprezentacji Wspólnoty wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. II OSK 1339/16.

W tych okolicznościach, zdaniem skarżącej, prawidłowo wykazała ona umocowanie zarządcy S. C. jako osoby fizycznej poprzez przedłożenie protokołowanej notarialnie uchwały nr [...] z dnia 10 września 2010 r., na mocy której nastąpiło powierzenie zarządu w trybie art. 18 ust. 1 i 2a u.w.l. osobie fizycznej S. C.

Wreszcie skarżąca podniosła, że organ administracji zaniechał zbadania przedłożonej mu umowy o zarządzanie nieruchomością wspólną z dnia 10 marca 2010 r., którą winien przeanalizować z uwzględnieniem regulacji art. 65 § 1-2 k.c.

W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie wskazując, że strona skarżąca nie przedstawiła dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie do reprezentowania jej przez S. C. w postępowaniu administracyjnym. W tej sytuacji zasadnym było pozostawienie odwołania bez rozpoznania i brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie miała miejsce bezczynność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019, poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 przywołanego aktu).

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.

Zgodnie z art. 149 § 1 Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Z kolei zgodnie z brzmieniem § 1b art. 149 p.p.s.a., w przypadku o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, Sąd został upoważniony w kompetencję o charakterze merytorycznym, uprawniającą go do rozstrzygnięcia we własnym zakresie o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.

Wreszcie na podstawie § 2 art. 149, w przypadku o którym mowa w § 1, Sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W przypadku zaś nieuwzględnienia skargi – Sąd skargę oddala w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest bezczynność DWINB polegająca na pozostawieniu bez rozpoznania odwołania wniesionego przez Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] we W. od decyzji PINB z dnia 25 listopada 2019 r. (Nr 2366/2019) nakazującej usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego przy ul. [...] we wskazanym w tej decyzji zakresie. Pozostawienie odwołania bez rozpoznania było wynikiem uznania przez organ, że nie został uzupełniony jego brak formalny przez przedłożenie dokumentu z którego wynikałoby umocowanie S. C. do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej w postępowaniu administracyjnym i wniesienie w jej imieniu odwołania.

Zdaniem Sądu, pozostawienie przez DWINB na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., odwołania skarżącej Wspólnoty bez rozpoznania narusza prawo, a co za tym idzie organ odwoławczy pozostaje bezczynny w zakresie rozpatrzenia ww. odwołania. Bezpodstawne bowiem pozostawienie podania bez rozpoznania oznacza, że organ administracji publicznej, właściwy w sprawie której dotyczy podanie, pozostaje bezczynny. Bezczynność rozumiana musi być w tym wypadku jako niepodejmowanie nakazanej prawej czynności zmierzającej do zakończenia postępowania administracyjnego.

W realiach badanej sprawy naruszenie prawa, które stwierdził Sąd rozpoznający skargę przejawia się w dwóch aspektach związanych z nieprawidłowym zastosowaniem w sprawie art. 64 § 2 k.p.a.

Sąd oczywiście nie kwestionuje, że jednym z pierwszych obowiązków organu któremu zostało przekazane odwołanie, jest podjęcie działań zmierzających do oceny, czy zostało ono wniesione przez osobę uprawnioną, w terminie przewidzianym ustawą oraz, czy spełnia ono wymogi pisma procesowego. Jeżeli bowiem środek odwoławczy nie spełnia wymogów formalnych, to jest bezskuteczny i wykluczona jest dopuszczalność przystąpienia przez organ do merytorycznego rozpoznania sprawy. Organ odwoławczy zobowiązany jest jednak w takim przypadku wezwać wnoszącego odwołanie do usunięcia braków formalnych, ewentualnie także do nadesłania innych niezbędnych wyjaśnień na piśmie (art. 50 § 1 k.p.a.), a po bezskutecznym upływie zakreślonego w wezwaniu terminu zastosować art.134 k.p.a. W sytuacji, gdy odwołanie zostało podpisane przez pełnomocnika, który nie dołączył udzielonego mu pełnomocnictwa do złożenia odwołania, uznać należy, że odwołanie nie spełnia wymogów formalnych. Tego rodzaju brak formalny, jest jednak brakiem usuwalnym, co oznacza, że organ winien wezwać pełnomocnika do jego uzupełnienia poprzez złożenie stosownego pełnomocnictwa w zakreślonym terminie ze wskazaniem odpowiedniego rygoru – jako konsekwencji nieusunięcia braku formalnego.

Z akt sprawy wynika, że odwołanie wniesione w niniejszej sprawie przez Wspólnotę Mieszkaniową podpisane zostało przez S. C. jako zarządcę nieruchomości. Do środka zaskarżenia nie zostały jednak dołączone dokumenty z których wynikałoby, że osoba która podpisała odwołanie jest umocowana do występowania w imieniu Wspólnoty i reprezentowania jej w postępowaniu administracyjnym. Tym samym organ odwoławczy był uprawniony a wręcz zobowiązany do podjęcia czynności zmierzających do usunięcia wskazanego braku formalnego. Czynności takie zostały co prawda podjęte, ale z naruszeniem prawa, gdyż wezwania z dnia 14 stycznia 2020 r. oraz z dnia 3 lutego 2020 r. do uzupełnienia braków formalnych odwołania nie zostały sformułowane w sposób właściwy. Pomijając w tym miejscu niedokładności polegające na wezwaniu do usunięciu braków "zażalenia" pod rygorem pozostawienia "odwołania" bez rozpoznania występujące w wezwaniu z dnia14 stycznia 2020 r., to w obu przypadkach, wadliwe wskazano Wspólnotę Mieszkaniową jako adresata wezwania, podczas gdy w pierwszym rzędzie powinna być nim osoba, która podpisała odwołanie – czyli S. C. Ponadto wezwania zawierały nieprawidłowe pouczenie, że w razie nieuzupełnienia wskazanego braku formalnego, odwołanie pozostawione zostanie bez rozpoznania. DWINB pominął bowiem, że przepis art. 64 k.p.a. nie ma zastosowania do odwołania. Reguluje on postępowanie przed organem I instancji, a przepisy normujące to postępowanie mogą mieć zastosowanie w postępowaniu odwoławczym tylko w sprawach nieuregulowanych odmiennie przepisami o postępowaniu odwoławczym. Tymczasem analiza przepisów k.p.a. wskazuje, że kwestia formalnego zakończenia postępowania odwoławczego została uregulowana odrębnie, w tym m.in. w art. 134 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stąd - zgodnie z regułą wykładni lex specialis derogat legi generali - należy przyjąć, że w postępowaniu odwoławczym skutek nieuzupełnienia braków odwołania w postaci pozostawienia pisma bez rozpoznania, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania. Jest tak, ponieważ w myśl przywołanego art. 134 k.p.a. nieuzupełnienie braków odwołania w terminie skutkuje niedopuszczalnością takiego środka zaskarżenia, co organ stwierdza w drodze postanowienia, które strona może następnie zaskarżyć w drodze skargi do sądu administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2355/14, wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1814/10, wyrok z dnia 8 kwietnia 2019 r. IV SAB/Wa 496/18, z dnia 26 września 2017 r. II SAB/Wr 54/17 oraz wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2020 r. II OSK 2549/19 wraz z przywołanym w nim orzecznictwem CBOSA).

Niezależnie od powyższego Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego co do zasadności ponownego wzywania strony skarżącej do uzupełnienie braku formalnego przez złożenie dokumentu potwierdzającego umocowanie S. C. do reprezentacji Wspólnoty. Zdaniem Sądu dokumenty dostarczone przy piśmie z dnia 21 stycznia 2020 r. – w szczególności w postaci protokołowanej notarialnie uchwały z dnia 10 września 2009 r., nr [...], były bowiem wystarczające dla usunięcia tego braku odwołania.

Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 przywoływanej wyżej ustawy o własności lokali, jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem (obecnie trzy) właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Według art. 21 ww. ustawy, zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (ust. 1).

Ustawa przewiduje także inny sposób ustalenia zarządu nieruchomością wspólną i organu uprawnionego do reprezentacji wspólnoty. Przepis art. 18 ust. 1 stanowi bowiem, że właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. W razie sukcesywnego wyodrębniania lokali przyjęty przez dotychczasowych współwłaścicieli sposób zarządu nieruchomością wspólną odnosi skutek także do każdego kolejnego nabywcy lokalu (ust. 2). Zmiana ustalonego w trybie ust. 1 sposobu zarządu nieruchomością wspólną może nastąpić na podstawie uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza. Uchwała ta stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej (ust. 2a). Stosownie zaś do art. 33 u.w.l w razie powierzenia zarządu osobie fizycznej lub prawnej, w trybie przewidzianym w art. 18 ust. 1 ww. ustawy, w braku odmiennych postanowień umowy, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 4 ustawy. Chodzi o znajdujące się w tym rozdziale przepisy normujące zarządzanie nieruchomością wspólną na użytek przypadków, w których - jak wskazuje art. 18 ust. 3 u.w.l. - sposób zarządu nieruchomością wspólną nie został określony przez właścicieli lokali w umowie lub uchwale.

Z powyższych regulacji wynika, że zarząd nieruchomością wspólną sprawowany jest albo przez zarząd powołany na podstawie art. 20 u.w.l. jako organ wspólnoty mieszkaniowej, albo przez osobę fizyczną lub prawną (zarządcę) której zarząd został powierzony zgodnie z art. 18 ust. 1 u.w.l.

Przepisy art. 18 ust. 1 i 3 u.w.l. pozastawiają wybór co do sposobu zarządu nieruchomością wspólną właścicielom lokali, przyznając ich woli w tym zakresie pierwszeństwo przed postanowieniami ustawy, z tym jednak, że ze względu na istotne podobieństwo zarządcy i zarządu, we wspólnocie mieszkaniowej nie może jednocześnie funkcjonować zarządzanie nieruchomością wspólną przez zarządcę i przez zarząd wspólnoty (por. postanowienie SN z 14 września 2005 r., III CZP 62/05, wyrok SN z 29 września 2010 r., V CSK 52/10, uchwała SN z 16 lutego 2012 r., III CZP 96/11). Jeżeli chodzi o możliwość stosowania na podstawie odesłania przewidzianego w art. 33 u.w.l. do zarządcy powołanego na podstawie art. 18 przepisu art. 21 regulującego reprezentowanie wspólnoty mieszkaniowej przez zarząd, to trafnie strona skarżąca odwołała się do poglądu prawnego wyrażonego przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 9 lutego 2017 r. III CZP 106/16, że zarządca w zakresie spraw wspólnoty, które prowadzi w ramach powierzonego mu zarządu, jest umocowany, choćby postanowienia umowy lub uchwały w przedmiocie powierzenia zarządu tego nie przewidywały, do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniach sądowych (analogicznie w postępowaniach administracyjnych). W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy w przekonujący sposób podważył argumenty przemawiające za przyjęciem, że wyłączone jest określenie kompetencji zarządcy z odwołaniem się do art. 21 ust. 1, wskazane w przywołanej w skardze kasacyjnej uchwale SN z dnia 21 stycznia 2009 r., III CZP 129/08. Jak słusznie wskazano w uchwale z dnia 9 lutego 2017 r. skoro zarząd w zakresie spraw wspólnoty, które prowadzi lub którymi kieruje, jest umocowany do reprezentowania wspólnoty na określonych w tych przepisach zasadach także przed sądami, to wobec istotnego podobieństwa (wykluczającego jednoczesne funkcjonowanie zarządu i zarządcy), nie jest zasadne wyłączenie takiej możliwości w odniesieniu do zarządcy. Podobieństwo to przemawia za stosowaniem na podstawie odesłania przewidzianego w art. 33 u.w.l. do zarządcy w całej rozciągłości przepisów art. 21 i 22 u.w.l., regulujących prowadzenie spraw wspólnoty mieszkaniowej i reprezentowanie jej przez zarząd wspólnoty (tak też NSA w wyroku z dnia 27 lutego 2018 r. II OSK 1339/16 dostępny w CBOSA).

Z przedstawionych Sądowi akt sprawy wynika, że uchwałą z dnia 10 września 2009 r. zaprotokołowaną w akcie notarialnym rep. [...] nr [...] Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] powierzyła zarząd nieruchomością wspólną firmie: E. S. C. (§ 2 uchwały) – a więc w istocie osobie fizycznej S. C. (prowadzącemu działalność gospodarczą pod ww. firmą). W uchwale tej nie określono jednoznacznie zakresu zarządu powierzonego, jak też maksymalnego pułapu czasowego do kiedy będzie on sprawowany. W konsekwencji zatem, zastosowanie znajduje art. 33 u.w.l który stanowi, że w razie powierzenia zarządu osobie fizycznej lub prawnej w trybie przewidzianym w art. 18 ust. 1 ustawy, w braku odmiennych postanowień umowy (odpowiednio uchwały – przyp. Sądu) stosuje się przepisy niniejszego rozdziału. Tym samym od dnia 10 września 2009 r. zarząd nieruchomością wspólną sprawowany jest przez osobę fizyczną S. C. na zasadach określonych w rozdziale 4 u.w.l. W świetle przywołanych wyżej regulacji był on zatem umocowany do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej w postępowaniach administracyjnych – tym samym był również uprawniony do podpisania odwołania w imieniu Wspólnoty.

W tych okolicznościach Sąd uznał, że DWINB pozostaje bezczynny w zakresie rozpatrzenia wniesionego odwołania i w tym zakresie zasadnym było zobowiązanie go do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie tegoż odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego odpisu wyroku wraz z aktami sprawy, co też orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

Nadto, Sąd uznał, że jakkolwiek w sprawie doszło do bezczynności, jednakże bezczynności nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Brak jest podstaw do przypisania kwalifikowanej bezczynności. Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi przy tym posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określonego po prostu jako naruszenie bądź zwykłe naruszenie. Do uznania zatem, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów i to nawet kilkukrotne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (zob. Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 października 2018 r., sygn. akt II SAB/Wr 57/17, CBOSA). Tymczasem w realiach badanej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że organ w sposób celowy zaniechał podejmowania czynności w sprawie, czy też zmierzał do niezałatwienia sprawy. Przeciwnie – podejmował on czynności ukierunkowane na zebranie dokumentów potwierdzających prawo S. C. do reprezentowania Wspólnoty, a stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność wynika z załatwienia sprawy w niewłaściwej formie, tj. pozostawienia odwołania z dnia 13 grudnia 2019 r. bez rozpoznania będącej wynikiem nieprawidłowej interpretacji przepisów. Wobec tego na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a Sąd orzekł jak w pkt II sentencji.

Rozstrzygnięcie w sprawie kosztów postępowania znajduje zaś swoje uzasadnienie w brzmieniu art. 200 § 1 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Reasumując, z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji