Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SAB/Ke 77/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1a, art. 200 w zw. z art. 205 § 1, art. 53 § 2b
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1a pkt 13 i art. 5 § 1 pkt 1, art. 20 § 1 pkt 4, art. 1a pkt 20, art. 6 § 1, art. 26 § 4, art. 54 § 2 i 5, art. 18
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 222, art.  37
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A.G. i S.G. na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce w przedmiocie wyegzekwowania obowiązków I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce do rozpoznania pisma A.G. i S.A. z dnia 12 września 2018r. stanowiącego skargę na przewlekłość postępowania w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. odrzuca skargę w pozostałym zakresie; IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce solidarnie na rzecz A.G. i S.G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A. B.i C. B.w piśmie z dnia 5 listopada 2018r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) dla Miasta w zakresie wykonania prawomocnej decyzji tego organu z dnia [...].

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że w przedmiotowej sprawie toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne (wyrok WSA w Kielcach z dnia 20 lipca 2017r. sygn. akt II SA/Ke 272/17), w wyniku którego organ I instancji wydał nowe postanowienie. Rozstrzygnięcie to natomiast zostało uchylone przez organ

II instancji postanowieniem z dnia 19 marca 2018r. znak: WINB.WOA.7721.14.5.2018. Skarżący wskazali, że od dnia 19 marca 2018r. do dnia złożenia skargi, tj. 5 listopada 2018r., organ I instancji nie wydał kolejnego rozstrzygnięcia w sprawie, co oznacza, że sprawa wykonania w/w decyzji z dnia [...]jest świadomie "przetrzymywana".

Skarżący podnieśli, że ich pisma z dnia 28 sierpnia 2018 r. oraz ponaglenie z dnia 12 września 2018 r. kierowane do organu I instancji pozostały bez odpowiedzi.

W dalszej części skargi skarżący wskazali, że zobowiązani na podstawie powyższej decyzji posiadają oddzielne pozwolenie na budowę wraz z projektem technicznym, gdzie mają zaprojektowaną oddzielną (graniczną) ścianę szczytową, której nie wykonali. Nie mając zaś własnej ściany wszystkie swoje kanały w ilości 14 sztuk D. E. F. wprowadził do ich ściany szczytowej, przeprowadził przez nie instalację wodociągowo-kanalizacyjną wraz z urządzeniami sanitarnymi i gazowymi, czym spowodował, że ich budynek nie nadaje się do zamieszkania. Skarżący podnieśli, że wystawiony przez organ I instancji tytuł wykonawczy z dnia 13 czerwca 2016r. nie obejmuje wszystkich obowiązków, jakie wynikają z decyzji z 1999r. Do chwili obecnej nie został także wykonany prawomocny wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2015r. sygn. akt: II OSK 3218/14.

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta , wnosząc o jej oddalenie, przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.

W sprawie budynku mieszkalnego przy ul. [...] została wydana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta z dnia [...]nakazująca D. E. F. wykonanie w terminie do dnia 30 sierpnia 1999r. przeróbek budynku mieszkalnego przy ul. [...]mających na celu doprowadzenie budynku do odpowiedniego stanu, tj.:

1. Usunąć z istniejących przewodów kominowych we wspólnej ścianie grubości 38 cm piony kanalizacyjne i wodociągowe oraz usunąć odgałęzienia boczne przewodów wodociągowych i kanalizacyjnych znajdujących się w ścianie wspólnej.

2. Istniejące przewody kominowe wykonane niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę należy wypełnić materiałem tłumiącym hałas lub zabetonować na całej wysokości (łącznie z kondygnacją piwnic). Betonowanie należy wykonać odcinkami o wysokości nie większej niż 1,5m poprzez otwory boczne wykute w ścianach przewodów, poszczególne odcinki należy betonować w odstępach jednodniowych, wystający ponad dach istniejący komin należy zlikwidować.

3. Wykonać ścianę budynku od strony granicy z działką A. C. B. jako samodzielną ścianę graniczną tak, jak to przewidywało wydane pozwolenie na budowę z dnia 22.01.1993r. znak: UAN.III-7351/329/92 11/9/95, tj. w części muru bez przewodów - grubości co najmniej 25 cm oraz w części muru z przewodami kominowymi grubości co najmniej 38 cm licząc od istniejącej osi ściany wspólnej pomiędzy budynkami Nr 71 i 73, tej, która pokrywa się z granicą pomiędzy działkami, ścianę należy wykonać na całej wysokości budynku w następujący sposób: na odcinkach, gdzie obecnie grubość istniejącej wspólnej ściany wynosi 25 cm należy domurować warstwę z cegły pełnej grubości 12 cm od strony budynku państwa D. E. F. , natomiast w pozostałej części, tj. na odcinku, gdzie obecnie występują przewody kominowe, po likwidacji (zabetonowaniu) tych przewodów należy wykonać poza licem istniejącej ściany odrębny mur grubości 38 cm z kanałami rozmieszczonymi tak, jak w projekcie technicznym stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę z dnia 22.01.1993r. znak: UAN.ni-7351/329/92 11/9/95. Dopuszcza się rozwiązanie alternatywne polegające na wymurowaniu na tym odcinku poza licem istniejącej ściany odrębnego trzonu wentylacyjno - spalinowego z pustaków wentylacyjnych i spalinowych obudowanych cegłą grubości 6,5cm o ilości przewodów zgodnie z w/w projektem technicznym, zakończonych kominem wyprowadzonym ponad dach budynku.

4. Ruraż instalacji wodociągowo - kanalizacyjnej, tj. piony wodociągowe i kanalizacyjne wraz z rozgałęzieniami bocznymi należy umieścić poza licem pogrubionej ściany lub ze względów estetycznych w bruzdach (ale nie w kanałach) tak, aby w miejscu bruzdy pozostała grubość muru 25cm licząc do linii rozgraniczającej zbliźniaczone budynki, tj. osi obecnej ściany wspólnej.

5. Dokonać izolacji rurażu wodociągowo - kanalizacyjnego, tj. pionów wodociągowych i kanalizacyjnych wraz z odgałęzieniami bocznymi materiałem dźwiękochłonnym w celu zapobieżenia powstawaniu i rozchodzeniu się hałasów.

Organ wyjaśnił, że w/w decyzja zainicjowała kilkunastoletnie postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiotowej sprawie przed organami nadzoru budowlanego I i II instancji oraz przed sądami administracyjnymi i wskazał, że decyzja ta wydana została w wyniku przeprowadzonego postępowania dotyczącego rozbudowy budynków mieszkalnych A. i C. B. oraz D. E. F. na podstawie pozwoleń na budowę z dnia 22 stycznia 1993r. Obydwie rozbudowy zostały zaprojektowane w ten sposób, że budynki mieszkalne zostały zbliźniaczone w granicy działek. Projekty techniczne na rozbudowę istniejących budynków przewidywały odrębne ściany szczytowe dla każdego budynku, usytuowane przy granicy działek. Z uwagi na posiadane uprawnienia budowlane D. E. F. był kierownikiem obydwu budów. Inwestorzy - zarówno A. i C. B., jak i D. E. F. odstąpili od warunków zawartych w wydanych dla nich decyzjach udzielających pozwolenia na budowę, a odstępstwo to polegało na tym, że dla obydwu budynków wykonano w granicy działek jedną wspólną ścianę, która posiada na odcinkach bez kanałów kominowych grubość 25 cm, a na odcinku, na którym istnieją przewody kominowe grubość 38 cm. We wspólnej ścianie umieszczona została instalacja wodociągowo - kanalizacyjna obsługująca urządzenia sanitarne budynku inwestorów. Praca tej instalacji, a w szczególności praca pionów wodociągowych i kanalizacyjnych umieszczonych w kanałach ściany rozdzielającej obydwa budynki powodowała nadmierny hałas, stwarzając uciążliwość dla sąsiadów. Konieczność likwidacji uciążliwości związanych z nadmiernym hałasem emitowanym przez pracujące przewody wodociągowe i kanalizacyjne obsługujące budynek D. E. F. legła u podstaw wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta decyzji z dnia [...]

Prowadzone w przedmiotowej sprawie w okresie późniejszym przed organami nadzoru budowlanego I i II instancji oraz przed sądami administracyjnymi postępowania nadzwyczajne nie wyeliminowały w/w decyzji z obrotu prawnego, a zatem decyzja ta, jako ostateczna i prawomocna, nadal podlega wykonaniu.

Zobowiązani zawiadomili organ nadzoru o wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją z 1999r. oraz przedłożyli ocenę techniczną wykonanych robót budowlanych. Po dokonaniu kontroli sprawdzającej wykonanie w/w decyzji organ nadzoru budowlanego stwierdził, że obowiązek nią nałożony został przez zobowiązanych wykonany i zakończył postępowanie w sprawie. Jednakże na skutek wniosku A. i C. B., którzy domagali się wykonania decyzji we wszystkich jej pięciu punktach, ściśle z ich treścią oraz zgodnie z dosłownym, literalnym brzmieniem, organ wydał decyzję z dnia 12 grudnia 2013r.,

o odmowie wydania decyzji w sprawie doprowadzenia do wykonania decyzji z dnia[...] ., ściśle z treścią oraz zgodnie z dosłownym, literalnym brzmieniem pięciu punktów w/w decyzji. Decyzja ta została następnie w trybie odwoławczym utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 lutego 2014r. Z kolei w następstwie zaskarżenia decyzji drugoinstancyjnej przez A. i C. B.była ona przedmiotem rozpatrzenia przez WSA w Kielcach, a następnie - w trybie kasacyjnym - przez NSA, co ostatecznie skutkowało wyeliminowaniem z obrotu prawnego obydwu w/w decyzji organów nadzoru budowlanego. Sprawa przeróbek budynku mieszkalnego przy ul. [...]została ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem NSA z dnia 30 grudnia 2015r., sygn. akt II OSK 3218/14, który oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Kielcach z dnia 26 czerwca 2014r., sygn. akt II SA/Ke 328/14, podzielając w całości stanowisko sądu I instancji, że przeróbki przedmiotowego budynku mieszkalnego powinny być bezwzględnie wykonane przez jego właścicieli - D. E. F. - ściśle z treścią oraz zgodnie z dosłownym, literalnym brzmieniem pięciu punktów decyzji z dnia [...]

Obecnie właścicielami budynku oprócz D. E. F. są również G.H., zatem obowiązek wykonania przeróbek budynku ciąży solidarnie na wszystkich tych osobach. Ponieważ zobowiązani uchylają się od wykonania tego obowiązku powiatowy organ nadzoru wszczął w stosunku do nich postępowanie egzekucyjne w administracji wydając tytuły wykonawcze Nr 6/2016 i Nr 7/2016 skierowane odpowiednio do D. E. F. . Zobowiązani wnieśli zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które zostały uznane za nieuzasadnione postanowieniem organu I instancji z dnia 15 lipca 2016 r. znak: PINB- S0.5160.17. 2016.I, utrzymanym następnie w mocy postanowieniem organu II instancji z dnia 20 września 2016 r. znak: WINB-WOA.7721.14.9.2016. Postępowanie egzekucyjne wszczęto również w stosunku do G.H. - D. E. F. wydając skierowane do nich tytuły wykonawcze, odpowiednio Nr 8/2016 z dnia 6 grudnia 2016 r. oraz Nr 9/2016 z dnia 7 grudnia 2016r. Zobowiązani ci również wnieśli zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które także zostały uznane za nieuzasadnione postanowieniem organu I instancji z dnia 9 stycznia 2017r., znak: PINB-S.O.5160.17.2016.1, utrzymanym następnie w mocy postanowieniem organu II instancji z dnia 9 marca 2017r., znak: WINB-WOA.7721.14.10.2016. PINB nałożył także na zobowiązanych grzywny w celu przymuszenia.

Na skutek uchylenia przez WSA w Kielcach wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2017r., sygn. akt II SA/Ke 1001/16, postanowień organu I i II instancji w przedmiocie oddalenia wniesionych zarzutów do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, sprawa zarzutów wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym została ponownie rozpatrzona i rozstrzygnięta postanowieniem organu I instancji z dnia 25 stycznia 2018r., które jednak zostało w trybie zażaleniowym uchylone przez organ II instancji postanowieniem z dnia 19 marca 2018r. Następnie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, kolejnym postanowieniem organu I instancji z dnia 6 listopada 2018r. uznano za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego złożone przez zobowiązanych. Postanowienie to zostało wydane po upływie kilku miesięcy, ponieważ sprawa jest skomplikowana i wymagała przeprowadzenia dodatkowych analiz i weryfikacji dowodów, w tym również obliczeń statycznych dotyczących nośności elementów konstrukcji budynku przy ul. Tatrzańskiej 73.

Organ podkreślił, że A. B. i C. B. nie posiadają przymiotu stron w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

a zatem nie przysługuje im prawo wglądu do akt tego postępowania ani wnoszenia zażaleń i skarg, a także nie mogą oni być informowani o toku tego postępowania.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze organ stwierdził, że w tytule wykonawczym zawarto brakujące do wykonania roboty budowlane nakazane decyzją z dnia [...]Roboty budowlane nakazane tą decyzją, ale już wykonane przez zobowiązanych, nie są i nie mogą być przedmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W punkcie 2. decyzji z dnia [...]zawarto rozwiązanie alternatywne do betonowania przewodów kominowych, tj. wypełnienie przewodów kominowych materiałem tłumiącym hałas, co zostało przez zobowiązanych wykonane - przewody kominowe zostały wypełnione styropianem, zastabilizowanym pianką montażową. Również punkt 3. decyzji zawiera rozwiązanie alternatywne w odniesieniu do istniejącej ściany grubości 38 cm z przewodami kominowymi, tj. wybudowanie odrębnego trzonu kominowego z przewodami kominowymi poza istniejącą ścianą, co zostało przez zobowiązanych wykonane - wybudowano nowy trzon kominowy poza istniejącą ścianą wspólną, zaś stary komin zlikwidowano.

W tej sytuacji, zdaniem organu, nie ma wymogu, aby zobowiązani pogrubiali istniejącą ścianę wspólną tam, gdzie ma ona grubość 38 cm. Pogrubienie tej ściany musiałoby być wykonane w sposób określony w decyzji jedynie w takim przypadku, gdyby trzon kominowy z przewodami kominowymi znajdował się przy istniejącej ścianie wspólnej. Zatem tylko w takim przypadku należałoby wykonać nową instalację wodociągowo - kanalizacyjną na tej tak pogrubionej ścianie wspólnej. Natomiast w sytuacji, gdy trzon kominowy został wykonany poza istniejącą ścianą wspólną (alternatywne rozwiązanie) wymóg taki w ogóle nie istnieje, ponieważ ściana, która obecnie posiada grubość 38 cm nie musi być w takim przypadku pogrubiana. Organ wskazał, że takie stanowisko znalazło wyraz również w wyrokach WSA w Kielcach z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 338/4, oraz NSA z dnia 30 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 3218/14.

W piśmie procesowym z dnia 3 grudnia 2018r. skarżący podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko, wykazując szczegółowo, w jakim zakresie decyzja PINB z dnia [...]nie została jak dotąd wykonana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1304 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uprawniony jest do orzekania w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8) oraz skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9). W art. 3 § 2 pkt 1-4 wskazano, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kpa, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Skarżący w niniejszym przypadku wnieśli skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta i przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania egzekucyjnego, zmierzającego do wykonania ostatecznej i prawomocnej decyzji w/w organu z dnia [...], z[...].

Procedura egzekwowania obowiązków nałożonych w drodze decyzji administracyjnej została uregulowana w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1314 ze zm.), dalej jako "u.p.e.a.". Zgodnie z art. 1a pkt 13 i art. 5 § 1 pkt 1 tej ustawy podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, nałożonego decyzją administracyjną, jest właściwy do orzekania organ pierwszej instancji (wierzyciel). W niniejszym przypadku organem tym jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta , który jest jednocześnie, zgodnie z art. 20 § 1 pkt 4 u.p.e.a., organem egzekucyjnym. Obok wierzyciela drugą stroną postępowania egzekucyjnego jest zobowiązany, tj., zgodnie z art. 1a pkt 20 u.p.e.a., osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. W niniejszym przypadku zobowiązanymi są K. D. E. F. i D. E. F. .

Zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 u.p.e.a.).

Podkreślenia wymaga, że poza wierzycielem i zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym w ograniczonym zakresie mogą uczestniczyć także inne podmioty,

o ile wynika to wyraźnie z przepisów ustawy. Taką możliwość przewiduje art. 6 § 1a u.p.e.a., zgodnie z którym na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności,

o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. Ponadto, stosownie do treści art. 54 § 2 i 5 u.p.e.a. na przewlekłość postępowania egzekucyjnego skarga przysługuje również wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, a także podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku. W sprawie skargi postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie.

W świetle treści powyższych przepisów za – przynajmniej częściowo – błędne należy uznać stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym A. B. i C., ponieważ nie posiadają przymiotu stron w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie przysługuje im prawo wglądu do akt tego postępowania ani wnoszenia zażaleń i skarg, a także nie mogą oni być informowani o toku tego postępowania. Niewątpliwie skarżący są osobami, których – na skutek niewykonania obowiązków przewidzianych w decyzji z dnia [...]– interes faktyczny został naruszony w rozumieniu art. 6 § 1a i art. 54 § 2 u.p.e.a. Tym samym są oni uprawnieni do składania przewidzianych w tych przepisach skarg na bezczynność wierzyciela i przewlekłość postępowania egzekucyjnego – w zakresie i trybie, jaki z tych przepisów wynika.

Faktem jest bowiem również to, że podmioty te nie mają legitymacji do uczestniczenia w postępowaniu egzekucyjnym i zaskarżania wydawanych w nim postanowień, a ich uprawnienia są limitowane treścią w/w przepisów ustawy, co determinuje również możliwość składania skarg do sądu administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 22 marca 2007r., sygn. II OSK 1588/06). A zatem podmiotom wymienionym w art. 6 § 1a u.p.e.a. może służyć skarga do sądu na bezczynność w przypadku nierozpoznania skargi przez organ wyższego stopnia (w tym przypadku WINB w Kielcach) bądź nierozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie uwzględnienia skargi. Z kolei skarga do sądu na przewlekłość postępowania będzie służyć podmiotom, o których mowa w art. 54 § 2 u.p.e.a. w sytuacji nierozpoznania skargi na przewlekłość przez organ egzekucyjny (w tym przypadku PINB dla Miasta ) bądź nierozpoznania zażalenia na postanowienie o oddaleniu skargi. Kognicja sądu administracyjnego w wymienionych przypadkach wynika z przepisu art. 3 § 2 pkt 3 i 8 p.p.s.a., tj. możliwości badania przez ten sąd bezczynności organu egzekucyjnego lub przewlekłego prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie wydawania postanowień, na które służą zażalenia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że skarga A. B.i C. B. w zakresie, w jakim dotyczy bezczynności organu egzekucyjnego i przewlekłego prowadzenia postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wykonania decyzji z dnia [...], zgodnie z tym, co wyżej podniesiono, nie podlega kognicji sądu administracyjnego i z tego względu podlega odrzuceniu. Niedopuszczalna jest bowiem skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu polegającą na niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec niewykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 29 kwietnia 2014r., sygn. akt II OSK 1018/14, postanowienia WSA w Bydgoszczy z dnia 4 grudnia 2013r., sygn. akt II SAB/Bd 235/13, z dnia 15 listopada 2018r., sygn. II SAB/Bd 78/18). Podobny wniosek dotyczy skargi na przewlekłość postępowania. W obu tych przypadkach ustawodawca przewidział bowiem szczególny tryb zaskarżania bezczynności i przewlekłości, przewidziany w przytoczonych wyżej art. 6 § 1a i 54 § 2 i 5 u.p.e.a. Skarga do sądu przysługuje zatem dopiero na postanowienie organu, który – zgodnie z tymi przepisami – rozpatrywał zażalenie na postanowienie właściwego organu wydane w I instancji na skutek rozpoznania skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Niemniej jednak należy zwrócić uwagę, że we wniesionej do tut. Sądu skardze A. B.i C. B. zarzucili również, że organ egzekucyjny pozostawił bez odpowiedzi ich pismo z dnia 28 sierpnia 2018r. oraz pismo (ponaglenie) z dnia 12 września 2018r. Z akt sprawy istotnie wynika, że pismem z dnia 7 listopada 2018r. organ egzekucyjny – odpowiadając skarżącym na pisma z dnia 28 sierpnia 2018r., 30 sierpnia 2018r. i 12 września 2018r. – poinformował ich, że postępowanie egzekucyjne jest nadal prowadzone, jednak o jego toku nie będą informowani, ponieważ w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przysługuje im przymiot strony. Tymczasem w piśmie z dnia 12 września 2018r., zatytułowanym "ponaglenie", a skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem PINB dla Miasta A. B. i C. B. skarżyli bezczynność i przewlekłość tego ostatniego organu "odnośnie niezałatwienia sprawy w terminie oraz opieszałość w egzekwowaniu prawomocnej decyzji z dnia 26.05.1999r. (...)". Niezależnie od tego, jak pismo to zostało zatytułowane, organ winien był ocenić przede wszystkim jego treść. O tym, czy pismo jest skargą, decyduje bowiem właśnie jego treść, a nie forma zewnętrzna (art. 222 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Nie ulega wątpliwości, że w piśmie tym w/w zarzucili organowi egzekucyjnemu przewlekłość prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zgodnie zatem z powoływanym art. 54 § 2 i 5 u.p.e.a. w sprawie skargi postanowienie powinien wydać organ egzekucyjny, czego nie uczynił. Z całą pewnością nie można za takie postanowienie uznać wspomnianego pisma z dnia 7 listopada 2018r. Ponieważ zatem we wniesionej do Sądu skardze A. B.i C. B. zaskarżyli m.in. bezczynność PINB dla Miasta , w tym co do nierozpoznania pisma z dnia 12 września 2018r., które to pismo stanowiło w istocie skargę na przewlekłość postępowania, a fakt jego nierozpoznania wbrew obowiązkowi stanowił właśnie o bezczynności organu, Sąd – zgodnie z tym, co wyżej podniesiono – był uprawniony do rozpoznania skargi w tym zakresie i z tego względu, mając na uwadze treść art. 54 § 2 i 5 u.p.e.a., na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał w punkcie I wyroku w/w organ do rozpoznania powyższego pisma w wyznaczonym terminie.

Zaznaczyć należy, że w ocenie Sądu w niniejszym przypadku wniesienie skargi na bezczynność postępowania nie było uwarunkowane wniesieniem ponaglenia zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. i art. 37 kpa. Chodzi tu bowiem o swoisty tryb zaskarżania bezczynności, stanowiącej bezczynność organu w zakresie rozpoznania skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Już sama skarga na przewlekłość została zatytułowana jako "ponaglenie", trudno zatem wymagać od podmiotu skarżącego przewlekłość aby dochował trybu wniesienia ponaglenia. Zwłaszcza, że tryb ten, przewidziany w art. 37 § 3 kpa, przewiduje wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. W tym przypadku zaś, jak wyżej podniesiono, organ prowadzący postępowanie wręcz zignorował pismo dotyczące bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia postępowania, zatytułowane właśnie jako "ponaglenie", a kierowane do organu wyższego stopnia. Zdaniem tego organu bowiem, co wyraził zarówno w piśmie z dnia 7 listopada 2018r., jak i w odpowiedzi na skargę, skarżącym nie przysługują w toku postępowania egzekucyjnego żadne uprawnienia.

Podkreślenia wymaga także, że skarga wniesiona do Sądu w niniejszej sprawie została skierowana przeciwko organowi egzekucyjnemu, tj. PINB dla miasta. Jak wyżej podniesiono, zgodnie z art. 6 § 1a u.p.e.a. skargę na bezczynność wierzyciela (organu egzekucyjnego) w podejmowaniu czynności o charakterze egzekucyjnym rozpoznaje organ wyższego stopnia (w tym przypadku WINB). Brak było zatem podstaw do nałożenia obowiązku w tym zakresie (jeśli chodzi o skargę na bezczynność zawartą w piśmie z dnia 12 września 2018r.) w ramach niniejszego postępowania. Właściwym do rozpoznania tej skargi był bowiem WINB, któremu to organowi pismo w tym zakresie winno zostać przekazane.

Z podanych wyżej powodów skarga wniesiona do Sądu podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu wyłącznie w zakresie bezczynności PINB dla Miasta co do nierozpoznania skargi na przewlekłość z dnia 12 września 2018r.

O obowiązku organu w tym zakresie orzeczono, jak była mowa, w punkcie I wyroku. W pozostałym zakresie natomiast, z przyczyn, o których była mowa w ramach powyższych rozważań, skarga podlegała odrzuceniu, o czym orzeczono w punkcie III wyroku.

W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę stosunkowo niedługi okres bezczynności organu, jak i fakt, że pismo stanowiące skargę na przewlekłość zostało zatytułowane jako "ponaglenie", co mogło być mylące dla organu, brak było podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Stąd też stosowne orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku.

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł w punkcie IV wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty te złożyła się kwota uiszczonego wpisu sądowego.