Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 239/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13g ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7,  art. 77,  art. 107 par. 1 i  par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Referent stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2013 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania A. C. (dalej: "skarżący") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] wydanej w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] złotych - utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] września 2012 r. w miejscowości W. na drodze powiatowej nr [...] zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z ciągnika marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej.[...]. Zespołem pojazdów kierował W. B., który wykonywał przewóz drogowy wody mineralnej na paletach w imieniu przedsiębiorcy A. C.. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] września 2012 r.

W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego, organ I instancji decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie [...] złotych, na którą składały się kary za następujące naruszenia:

– za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi powyżej 9,0 t do 9,5 t – [...]zł;

– za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo (x1) –[...];

– za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 21,8 t do 23,3 t –[...]zł;

Uzasadniając stwierdził, iż na wyznaczonym, legalizowanym miejscu do ważenia i mierzenia pojazdów w miejscowości W. dokonano ważenia zatrzymanego zespołu pojazdów wraz z ładunkiem za pomocą przenośnych legalizowanych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C/II o numerach fabrycznych [...],[...]. W trakcie kontroli stwierdzono, iż rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosił [...] t (zgodnie z przyjętą procedurą ważenia – po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę). Odcinek drogi powiatowej nr [...], na którym zatrzymano kontrolowany pojazd dopuszcza ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu tego typu do 8 t. W związku z powyższym stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 1,70 t. Nadto organ I instancji wskazał, iż w trakcie wyżej opisanej kontroli stwierdzono także, iż rzeczywisty nacisk potrójnej osi nienapędowej naczepy wynosił [...] t (zgodnie z przyjętą procedurą ważenia – po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę). Odcinek drogi powiatowej nr [...], na którym zatrzymano kontrolowany pojazd dopuszcza ruch pojazdów o nacisku potrójnej osi nienapędowej naczep tego typu do 21,8 t. W związku z powyższym stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku potrójnej osi nienapędowej naczepy o 0,85 t. Jednocześnie organ I instancji wskazał, iż jeśli przewóz ładunku dokonywany jest w sposób nie powodujący przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów, co miało miejsce w przedmiotowym przypadku, nie jest wymagane dodatkowe zezwolenie.

W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów :

– art. 13g ustawy o drogach publicznych;

– art. 5, art. 43 i art. 55a ustawy Prawo przewozowe;

– art. 140aa, art. 140ab, art. 140ac ustawy Prawo o ruchu drogowym;

– art. 6, art. 7, art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., Dz. U. z 2011 r., Nr 76, poz. 409; dalej: "Kpa") polegające na nie wyjaśnieniu sprawy co do istoty, zaniechanie rozpatrzenia sprawy, które spowodowało wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego przez organ i wadliwe rozstrzygnięcie;

– art. 107 § 1 w zw. z art. 104 § 4 Kpa polegające na nie odniesieniu się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich faktów i dowodów zgromadzonych w trakcie postępowania;

– art. 157 Kpa poprzez wydanie decyzji niewłaściwemu podmiotowi.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 13 g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 1, ust. 2, art. 40c ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321; dalej: "u.d.p." ), lp. 6 pkt 6 lit. b), lp. 6 pkt 7 lit. d) i e) załącznika nr 2 do ww. ustawy oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321) – decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2012 r.

Uzasadniając organ odwoławczy przywołał brzmienie art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 13g ust. 1, art. 40c oraz art. 41 ust. 4-5 u.d.p. Wskazał, iż miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] lipca 2012 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Waga o nr [...] legitymowała się w chwili kontroli ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do [...] marca 2014 r., a waga o nr [...] świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w [...] w dniu [...] marca 2011 r. na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 90/2009/23/WE. Nadto wskazał, iż pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] września 2012 r., który kierowca podpisał bez uwag.

W wyniku ważenia stwierdzono naruszenia dopuszczalnych norm tj. nacisk [...] t na pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 1,7 t; nacisk [...] t na potrójnej osi nienapędowej naczepy – przekroczenie o 0,85 t oraz kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Organ odwoławczy wskazał, iż podmiotem wykonującym przejazd był przedsiębiorca A. C., a nie kontrolowany kierowca. Skarżący nie może zatem przenieść odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia na kierowcę.

Nadto zauważył, iż w dniu 18 października 2011 r. wszedł w życie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321). A zatem w chwili rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy zmienił się stan prawny, gdyż weszła w życie w całości ww. ustawa, zaś stosownie do art. 5 ust. 1 do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym – w ocenie GITD – organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. GITD uznał, iż w związku z tym, że w rozpatrywanym przypadku przewożono wodę źródlaną na paletach, która nie stanowi ładunku sypkiego, ani drewna to nie znajduje więc zastosowania art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

GITD przypomniał, iż organ I instancji pismem z dnia [...] września 2012 r. poinformował skarżącego o treści art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw oraz wezwał do przedstawienia dowodów, iż podmiot wykonujący przejazd dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Wskazał, iż skarżący nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Zdaniem organu odwoławczego brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność. Nie stanowi takiej okoliczności argumentacja skarżącego o jedynej drodze dojazdu do miejsca przeznaczenia ładunku. To podmiot wykonujący przejazd przecież decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport jak i innych uczestników ruchu. Podobnie – w ocenie GITD – nie stanowi takiego dowodu oświadczenie kontrolowanego kierowcy z dnia [...] września 2012 r., iż z dokumentu przewozowego wynikało, że ładunek nie przekraczał dopuszczalnej ładowności, a po załadunku nie zważono pojazdu. W ocenie organu odwoławczego już sam fakt braku zważenia pojazdu po załadunku świadczy o braku należytej staranności. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, w którym powinien uczestniczyć zarówno załadowca jak i podmiot wykonujący przejazd, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie podmiotu wykonującego przejazd. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej.

Konkludując organ odwoławczy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 Kpa oraz 77 Kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Nadto zaskarżona decyzja organu I instancji zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 Kpa. Stwierdził zatem, iż wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanych naruszeń tj. przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych, potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składkowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m były okolicznościami, które podmiot wykonujący przejazd powinien był przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.

Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. Wniósł o unieważnienie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji ewentualnie o ich uchylenie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów:

– art. 7 i 77, 80, 107 Kpa w związku z art. 140 Kpa poprzez niezastosowanie w sprawie ww. przepisów i zaniechanie dokonania wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, polegającego na nie wyjaśnieniu spraw co do istoty, zaniechanie rozpatrzenia sprawy, które to zaniechanie spowodowało wadliwe zastosowania przepisów prawa materialnego przez organ I oraz II instancji i wydanie wadliwego rozstrzygnięcia;

– art. 157 Kpa poprzez wydanie decyzji niewłaściwemu podmiotowi;

– art. 13 g ustawy o drogach publicznych;

– art. 5, 43 i 55a ustawy prawo przewozowe;

– art. 5 ust 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. – o zmianie ustawy – Prawo o ruch drogowym.

Uzasadniając skarżący wskazał, iż podmiotem dokonującym przejazd jest kierowca, gdyż przebywa on drogę od punktu do punktu pojazdem. Natomiast przedsiębiorca jest przewoźnikiem i dokonuje przewozu towaru lub osób. W jego ocenie błędne jest twierdzenie organów iż przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów których dopuści się kierowca.

Skarżący podniósł także, iż pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu dokonano przenośnymi wagami do pomiarów statycznych typu SAW 10 C o numerach fabrycznych: [[...] i [...]]. Zauważył, iż do protokołu kontroli nie załączono świadectwa legalizacji Urzędu Miar. A zgodnie z tym dokumentem wagi te mogą być używane do ważenia obciążenia o wartości maksymalnej 10.000 kg czyli 10 ton. Zatem wagi te nie powinny być używane do ważenia obciążenia większego niż 10 ton. Masa całkowita pojazdu została określona w oparciu o wyniki ważenia wykonane przy użyciu urządzeń wagowych nie przystosowanych do ważenia tak dużej masy pojazdu, a zatem wyniki pomiaru z tych urządzeń nie mogą stanowić dowodu w sprawie. W związku z tym dokonano niewłaściwego obliczenie kary na podstawie załącznika nr 2 Lp. 6.7 lit. e) do ustawy. Wagi przenośne nieautomatyczne do pomiarów statycznych typu SAW 10C, jak to wynika ze świadectwa ich homologacji są przeznaczone wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi, nie posiadają zatem homologacji do pomiaru masy całkowitej pojazdu oraz nacisków osi wielokrotnych. Tymczasem wartość pomiaru nacisków osi oraz DMC ustalonego w niniejszej sprawie, przekładająca się na wysokość kary pieniężnej, została stwierdzona nie tylko na podstawie przeprowadzonego ważenia ale również przy zastosowaniu współczynnika korygującego podanego w zarządzeniu Głównego Inspektora nr 3/2006 z dnia 7 lutego 2006 r. W związku z tym skarżący zakwestionował dokonanie prawidłowego pomiaru. W jego ocenie wniosek ten potwierdza wystąpienie pokontrolne po. Wiceprezesa Najwyższej Izby Kontroli p. J. G. o numerze LLU-4114-04-01/2011 1/11/004 z dnia 21 lipca 2011 r. kierowane do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do raportu Najwyższej Kontroli z dnia 26 marca 2012 r. wskazał, że raport został oparty na piśmie Głównego Urzędu Miar z dnia 22 kwietnia 2011 r., które to pismo zawiera jedynie stwierdzenie że wynik ważenia pojazdu jako masa całkowita, może być traktowane wyłącznie jako orientacyjny. Stanowisko Głównego Urzędu Miar nie zawiera jednak szczegółowego uzasadnienia poglądu. Mając to na uwadze – w ocenie GITD – powyższy wniosek, bez możliwości przeanalizowania prawidłowego toku rozumowania Głównego Urzędu Miar (argumentów przemawiających za takim, a nie innym stanowiskiem), nie może być wiążący dla organów stosujących prawo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne.

Przedmiotem rozpoznania jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych oraz potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m.

Podstawą prawną nałożonej kary pieniężnej stanowił art. 13g ust. 1 b pkt 1 u.d.p. regulujący odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd. Odpowiedzialność kierowcy, nadawcy, załadowcy, czy spedytora ładunku jest niezależna od odpowiedzialności przewoźnika. Dlatego też jako niezasadne należy ocenić zarzuty skarżącego, iż w rozpoznawanej sprawie podmiotem odpowiedzialnym, który powinien zostać ukarany jest kierowca, załadowca, czy firma zlecająca przewóz.

Jako zasadne Sąd uznał natomiast zarzuty naruszenia, art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 Kpa co do poczynionych ustaleń w zakresie wyników ważenia.

Poruszanie się pojazdów o przekroczonych parametrach norm dopuszczalnych, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego. Z art. 61 ustawy - Prawa o ruchu drogowym wynika wprost, że przewożony ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Do nałożenia kary w określonej ustawą wysokości upoważnia jednak uzyskanie takich wyników ważenia pojazdu, które nie budzą wątpliwości. Zakres odpowiedzialności przewoźnika za popełnione naruszenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, czy dopuszczalnych nacisków ładunku na poszczególne osie pojazdu ustawodawca przekłada na wysokość kary pieniężnej, uzależniając ją od wyników ważenia. Z tego względu, w ocenie Sądu, wszelkie ustalenia faktyczne w zakresie wyników ważenia nie mogą budzić żadnych wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia. Jest to bowiem zasadniczy dowód stanowiący podstawę odpowiedzialności administracyjnej strony w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężnej.

Sąd podziela zarzuty skarżącego odnoszące się do wag pomiarowych użytych do ważenia kontrolowanego zespołu pojazdów tj. wag przenośnych typu SAW 10 C/II.

Należy wskazać, iż zasady użytkowania urządzeń określają ich producenci, co potem jest weryfikowane w oparciu o obowiązujące normy zarówno w świadectwach homologacji, certyfikatach zatwierdzenia typu oraz świadectwach legalizacji. Ze świadectwa Homologacji UE nr D98-09-08 wynika, że waga nieautomatyczna SAW 10C/II służy jedynie do pomiaru nacisków kół i osi (w układzie dwóch połączonych wag). Urządzenie to nie posiada homologacji na dokonywanie pomiarów masy całkowitej pojazdów. Należy zauważyć także, że wagi przenośne nieautomatyczne do pomiarów statycznych typu SAW 10C, jak to wynika ze świadectwa ich homologacji są przeznaczone wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi, nie posiadają zatem homologacji do pomiaru masy całkowitej pojazdu oraz nacisków osi wielokrotnych. W "Instrukcji postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych i pobierania kar pieniężnych" wprowadzonej zarządzeniem Głównego Inspektora nr 3/2006 z dnia 7 lutego 2006 r., polecono obniżenie wyników pomiarów, dokonywanych za pomocą wag przenośnych (typu SAW i LP), o 200 kg i 2% celem skorygowania ewentualnych błędów w zakresie wskazań wag, co miało poprawić wiarygodność tych pomiarów. W tej sytuacji należy uznać, że pomiar nacisku na osie przedmiotowego zespołu pojazdu dokonany w toku kontroli na drodze przy użyciu wag posiadających co prawda aktualne świadectwa legalizacji, jednak dokonany niezgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń określonych w świadectwie legalizacji oraz niezgodnie z instrukcją producenta wag nie był wystarczający do uznania za prawidłowy i zgodny z zasadami określającymi sposób ustalania kar za przejazd pojazdem nienormatywnym.

Nadto Sąd zauważa, iż wagi użytkowane przez organy inspekcji drogowej, jako przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej mogą być wprowadzane do obrotu i użytkowania oraz użytkowane tylko wówczas, jeżeli posiadają odpowiednio ważną decyzję zatwierdzenia typu lub ważną legalizację. Taki system dopuszczenia do używania wskazanych urządzeń ma na celu, stosownie do ustawy o miarach, zapewnienie jednolitości miar i wymaganej dokładności pomiarów wielkości fizycznych w Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego też prawnej kontroli metrologicznej podlegają przyrządy pomiarowe stosowane przy pobieraniu opłat, podatków i niepodatkowych należności budżetowych oraz ustalaniu opustów, kar umownych, wynagrodzeń i odszkodowań, a także przy pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń (art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o miarach). Zatem urządzenie jest weryfikowane pod kątem dopuszczenia do użytkowania na podstawie określonych danych technicznych producenta. W przypadku gdy urządzenie takie miałoby zostać dopuszczone do obrotu czy użytkowania w celu innym niż to wynika z danych uzyskanych od producenta wymagałoby to wykonania ponownej legalizacji w oparciu o nowe dane techniczne producenta.

Zdaniem Sądu, kompensowanie ograniczeń w zakresie stosowania urządzeń, które wynikają z treści świadectw homologacji i instrukcji ich użytkowania, poprzez wydawanie zarządzenia, w którym polecono obniżenie wyników pomiarów należy uznać za działanie wadliwe.

Powyższe unormowania mają wyłącznie charakter wewnętrzny i nie mają statusu norm powszechnie obowiązujących.

Wyjaśnienia, instrukcje lub pisma resortowe nie wydane na podstawie delegacji ustawowej nie mogą stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięć organów administracyjnych. Tymczasem wartość pomiaru nacisków osi ustalone w niniejszej sprawie, przekładające się na wysokość kary pieniężnej, zostały stwierdzone nie tylko na podstawie przeprowadzonego ważenia, ale również przy zastosowaniu współczynnika korygującego podanego w ww. zarządzeniu nr 3/2006.

W tym stanie rzeczy już tylko z tego powodu przedmiotowy pomiar zespołu pojazdów nie może być uznany za przeprowadzony prawidłowo, a w konsekwencji jego wyniki nie mogą stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego.

W toku ponownego rozpoznania sprawy, organ dokona oceny wyników ważenia uzyskanych przy użyciu wag do pomiarów statycznych opisanych w załączniku do protokołu kontroli mając na uwadze przepis art. 153 p.p.s.a. Dopiero po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego organ będzie mógł decydować o ewentualnym nałożeniu kary pieniężnej.

Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku (punkt 1 i 2).

Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów Sąd oparł na treści art. 200, art. 205 § 1 i 209 p.p.s.a. (punkt 3).