Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2863/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 45, art. 134,
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. w T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. ("Naczelnik", "Organ I instancji", "Organ egzekucyjny") prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku S. Sp. z o.o. ("Skarżąca", "Strona", "Spółka", "Podatnik"), na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], nr SM [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. i nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2014 r., wrzesień 2014 r., grudzień 2014 r., marzec - kwiecień 2015 r., w łącznej kwocie należności głównej 4 468 974 zł plus należne odsetki. Celem realizacji należności dochodzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych Naczelnik, działając jako organ egzekucyjny na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej "ustawa egzekucyjna", "ustawa" lub "upea"), dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. w S., czego dokonano zawiadomieniami nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. i nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Ponadto zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Organ egzekucyjny, na podstawie art. 89 § 1 ustawy egzekucyjnej, dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w [...] Sp. z o.o. w W.. Z uwagi na stwierdzoną bezskuteczność prowadzonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o przedmiotowe tytuły wykonawcze, postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. Naczelnik umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki, stwierdzając, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Naczelnik niezwłocznie wyekspediował postanowienie do Skarżącej.

Pismem z dnia 28 sierpnia 2019 r. Spółka wniosła zażalenie na ww. postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. W przedmiotowym zażaleniu Strona zarzuciła m.in., że nie otrzymała postanowienia z [...] lutego 2016 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, a tym samym została pozbawiona prawa uczestniczenia w postępowaniu i obrony swoich praw. Wskazano również, że w okresie od 2014 r. do sierpnia 2019 r. prezes zarządu Spółki, M. S., pozostawał w okresie nawrotu choroby i wobec tego nie był świadom skutków wydawanych postanowień i decyzji. Po raz pierwszy miał możliwość zapoznania się z postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w trakcie przeglądania akt sprawy w siedzibie [...] Urzędu Skarbowego w R. w dniu 26 sierpnia 2019 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. ("Dyrektor", "Organ II instancji"), postanowieniem z [...] października 2019 r., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] lutego 2016 r. W uzasadnieniu Dyrektor podniósł, że ostatnim dniem na złożenie zażalenia był 7 marca 2016 r. Zażalenie z dnia 28 sierpnia 2019 r., jak wynika ze stempla pocztowego, zostało nadane w dniu 2 września 2019 r., a więc dwa i pół roku po upływie prawem przewidzianego terminu. Co prawda Strona wniosła, wraz z przedmiotowym zażaleniem, stosowny wniosek o przywrócenie terminu, jednak Dyrektor, postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., odmówił takiego przywrócenia ze względu na niespełnienie przesłanek określonych w art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego ("Kpa"), warunkujących uwzględnienie wniosku.

Spółka złożyła skargę na postanowienie z [...] października 2019 r. Zarzuciła naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej ("Op"), poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w dokonaniu rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy na podstawie błędnych wniosków wyciąganych z dostępnego w sprawie materiału dowodowego, m.in. poprzez przyjęcie, że Podatnik nie uprawdopodobnił braku winy w niedotrzymaniu terminu. W ocenie Strony doszło do naruszenia art. 180 § 1 oraz art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu z opinii biegłego psychiatry, w przypadku braku wiedzy fachowej po stronie Organu w zakresie skutków chorób psychicznych dla zdolności Strony w zakresie procedowania spraw. Spółka podkreśliła też, że dokonano błędnej wykładni art. 58 § 1 i 3 Kpa, poprzez przyjęcie, że nie uprawdopodobniono braku winy przy uchybieniu terminu, oraz błędnej wykładni art. 134 Kpa, wobec oczywistej bezzasadności oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, co skutkowało powstaniem niepowetowanej szkody u Podatnika. Zdaniem Strony doszło również do naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że nie otrzymała przedmiotowego postanowienia Naczelnika z dnia [...] lutego 2016 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż A. C., która odebrała korespondencję, nie jest znana Spółce, nie posiada też upoważnienia do odbioru korespondencji Spółki. Zatem Podatnik nie był świadom wydania postanowienia, gdyż podpisy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki nie należą do prezesa zarządu – M. S., jedynego pełnomocnika. Przesyłka została bowiem dostarczona na adres przy ul. [...] w W. do wirtualnego biura, w którym Podatnik nie miał nigdy swojej siedziby.

Zdaniem Spółki uprawdopodobniła ona brak możliwości skutecznego działania bez swojej winy, bowiem przedstawiono zaświadczenia lekarskie, które potwierdzają brak zdolności prezesa zarządu do działania w okresie objętym przedmiotową sprawą. Dokumenty te zawierają dane wrażliwe, a przedstawianie szczegółowej, dalszej dokumentacji medycznej, mogło narazić M. S. na szereg konsekwencji zdrowotnych i prawnych. Oczywistym dla Podatnika było, iż w razie jakichkolwiek wątpliwości po stronie Organu podatkowego Organ ten, w ramach posiadanych prerogatyw ustawowych, pogłębi i uszczegółowi postępowanie podatkowe, wezwie Stronę do przedstawienia dalszych dokumentów medycznych, czy też w ostateczności powoła biegłych psychiatrów, by ocenili wartość środków dowodowych wskazanych przez Podatnika. Zaniechanie przez Organ II instancji tych czynności, przy jednoczesnym wnioskowaniu na niekorzyść Strony z zebranego materiału dowodowego, stanowi, zdaniem Spółki, rażące naruszenie przepisów prawa.

Spółka wniosła też o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychiatry na okoliczność rzeczywistego stanu zdrowia M. S. w okresie objętym skargą.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r, poz. 1302 ze zm., dalej - "Ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy).

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Argumentacja skargi zmusza do przypomnienia, co było przedmiotem zaskarżonego postanowienia. Otóż było nim tylko stwierdzenie uchybienia terminowi na wniesienie zażalenia. Podstawą takiego postanowienia jest art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. W postanowieniu wydanym w tym przedmiocie organ jedynie stwierdza, że zażalenie wniesiono zbyt późno, z uchybieniem ustawowego terminu 7 dni. Nie rozstrzyga natomiast tego, czy należy przywrócić uchybiony termin. Dlatego cały zestaw argumentów skargi, dotyczących zarzucanego naruszenia prawa przy odmowie przywrócenia terminu, nie może być przedmiotem analizy i wypowiedzi Sądu, tak samo, jak nie mógł być przedmiotem wypowiedzi Organu. Już z tego względu Sąd nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego psychiatry na zażądaną okoliczność, abstrahując od faktu, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do przeprowadzania dowodu z opinii biegłego, a nadto że do skargi wcale nie załączono takiej opinii.

Właściwe, dopuszczalne zarzuty względem zaskarżonego postanowienia, Skarżąca zawarła tylko w początkowej części uzasadnienia skargi, w której wskazano, że postanowienie z [...] lutego 2016 r. nie został skutecznie doręczone, gdyż osoba, która faktycznie odebrała postanowienie, tj. A. C., nie jest Spółce znana i nigdy nie była upoważniona do odbioru korespondencji, a nadto, że postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego doręczono na adres [...] w W., podczas gdy Spółka nie miała tam swojej siedziby.

Z tymi zarzutami nie sposób się zgodzić.

Powszechnie przyjmuje się, że osoba, która pod adresem osoby prawnej legitymuje się stosownym upoważnieniem do odbioru korespondencji, jest uprawniona do odbioru takiej korespondencji, zgodnie z art. 45 Kpa. Ciężar wykazania, że osoba taka nie była do tego uprawniona i że z jakichś względów podszywała się pod osobę upoważnioną do odbioru korespondencji, spoczywa na adresacie przesyłki, który kwestionuje skuteczność doręczenia.

W niniejszej sprawie Spółka nie podjęła żadnej próby wykazania, że wspomniana A. C. nie była upoważniona do odbioru korespondencji. Tymczasem ze zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia z [...] lutego 2016 r. wynika, że osoba ta legitymowała się upoważnieniem Skarżącej do odbioru korespondencji, powołała się na to upoważnienie, a doręczenia dokonano pod adres siedziby Spółki. Z tych względów doręczenie postanowienia do rąk A. C. było prawidłowe.

W drugiej kwestii odnotować należy, że ze wspomnianego potwierdzenia doręczenia wynika, że dokonano go na adres siedziby Spółki w roku 2016, tj. ul. [...] w [...], a nie lokal [...]. Twierdzenie zawarte w skardze, że przesyłkę doręczono "prawdopodobnie" do lokalu [...], jest więc bezpodstawne.

Postanowienie z [...] lutego 2016 r. doręczono więc skutecznie w dniu 29 lutego 2016 r. Termin wniesienia zażalenia upływał zatem w dniu 7 marca 2016 r. Wniesienie zażalenia dopiero w roku 2019 było więc oczywiście spóźnione.

Raz jeszcze wyjaśnić należy członkowi zarządu Spółki, że zaskarżone postanowienie dotyczy tylko stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Sąd niniejszym nie rozpoznawał kwestii zasadności odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Ta kwestia może być przedmiotem badania w innym postępowaniu sądowym.

Z tych względów, na podstawie art. 151 Ppsa, Sąd oddalił skargę. Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 Ppsa.