Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 194/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2012-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4, art. 146 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi G. Ł. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy.-


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. umorzył postępowanie administracyjne, jako bezprzedmiotowe w sprawie wiaty wybudowanej przez J. W. na działce nr geod. [...] w Ł. przy ul. G. Powodem umorzenia postępowania było ustalenie, że zadaszenie wiaty zostało wykonane w oparciu o skuteczne zgłoszenie z dnia 28 stycznia 2008 r. Żadna ze stron nie wniosła odwołania w związku z tym decyzja stała się ostateczna.

W dniu 20 maja 2011 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wpłynął wniosek z dnia 18 maja 2011 r. S. J. o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją. We wniosku podniesiono, że w sprawie naruszono zasadę czynnego udziału stron. W związku z tym wezwano wnioskodawcę do przedłożenia w określonym terminie dokumentów, świadczących o tym, że posiada tytuł prawny lub pełnomocnictwo upoważniające do reprezentowania właścicieli działek nr 442/1, 442/2, 442/3, 443/1 sąsiednich w odniesieniu do działki nr [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Powodem takiego rozstrzygnięcia było naruszenie miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 kpa oraz nieprzedłożenie dowodów potwierdzających posiadanie przymiotu strony. Zażalenie od tego postanowienia wniosła K. J. – reprezentowana przez syna S. J. W trakcie postępowania zażaleniowego uzupełniono materiał dowodowy z którego wynika, że K. J. – córka W. M., jako jego spadkobierca jest uprawniona do władania działką nr 443/3. W związku z tym P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podano, że organ I instancji rozpatrzył wniosek S. J. z dnia 18 maja 2011 r. podczas gdy występuje on jako pełnomocnik swojej matki – K. J., która faktycznie bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zwykłym. I to właśnie jej wniosek powinien być badany w kwestii terminowości w I etapie postępowania wznowieniowego. Organ podał także, że faktem jest iż S. J. brał udział w postępowaniu zwykłym nie posiadając interesu prawnego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. w trybie art. 149 § 1 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. stwierdzono wydanie przedmiotowej decyzji z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 kpa i odmówiono jej uchylenia gdyż wada ta nie ma wpływu na prawidłowe zastosowanie przepisu art. 105 kpa.

Odwołanie od tej decyzji wniosła K. J. i wskazała, że organ nie powiadomił jej o zakończeniu postępowania wznowieniowego i o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją. Nadto podniosła, że nie odniesiono się do wymienionych w zażaleniu z dnia 2 sierpnia ewentualnych naruszeń prawa przez właściciela wiaty w kwestii zagrożenia bezpieczeństwa pożarowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego i ewentualnego naruszenia § 4 rozporządzenia MSWiA z 8 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenu odnośnie składowania materiałów palnych.

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że decyzja z dnia 1 kwietnia 2011 r. została wydana z wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, ale nie można jej uchylić z powodu okoliczności określonych w art. 146 § 2 kpa, gdyż prawidłowo zostały zastosowane przepisy prawa, w związku z tym w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie przedmiotowej wiaty. W uzasadnieniu podano, że przesłanka wznowieniowa o terminowości złożenia wniosku wynikająca z art. 148 § 1 kpa została spełniona, a mianowicie został zachowany termin jednego miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. K. J. o istnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. dowiedziała się około 10 lipca 2011 r. po czym pismem z dnia 14 lipca 2011 r. udzieliła pełnomocnictwa synowi S. J. do występowania w jej imieniu we wszystkich sprawach dotyczących nieruchomości położonej w Ł. przy ul. G. Ponadto pełnomocnik wyjaśnił, że działka o nr geod.[...] w Ł. przy ul. G. stanowi współwłasność jego matki po jej zmarłym ojcu W. M. Pełnomocnik przedstawił wypis z rejestru gruntów z dnia 5 września 2011 r. z którego wynika, że ww. działka stanowi współwłasność A. M., J. M. i w 1/2 udziału W. M. (ojca K. J.). Z powyższego wynika, że K. J., jako następca prawny posiada przymiot strony. Przechodząc do meritum sprawy organ stwierdził, że J. W. dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania wiaty na swojej działce. Zgłoszenie zostało złożone w dniu 28 stycznia 2008 r. w Starostwie Powiatowym w B. Zgodnie ze zgłoszeniem powierzchnia wiaty miała 25m2, faktycznie stwierdzono podczas oględzin, że ww. powierzchnia nie została przekroczona. Istniejące usytuowanie wiaty bezpośrednio przy granicy działki skarżącej jest zgodne ze zgłoszeniem. Budowa wiat o powierzchni zabudowy do 25m2 nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi, co wynika z art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Powyższe formalności inwestor dopełnił. Wskazano, że wiata w rozumieniu prawa budowlanego nie jest budynkiem, stąd wymaga jedynie zgłoszenia. Ponieważ wiata nie jest budynkiem to do jej usytuowania nie mają zastosowania przepisy dotyczące odległości budynków na działce budowlanej w stosunku do granicy z sąsiednią nieruchomością określone w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2011 r. została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jednocześnie wyjaśniono, że w sytuacji gdy wydana decyzja jest prawidłowa, stwierdza się, że decyzja ostateczna została wydana z wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, przy czym nie można jej uchylić, gdyż prawidłowo zostały zastosowane przepisy prawa budowlanego, a co za tym idzie stwierdza się, iż w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie przywołanej decyzji ostatecznej. Ustosunkowując się do zarzutów dotyczącego zagrożenia pożarowego, wyjaśniono, że usytuowanie wiaty bezpośrednio przy granicy z działką skarżącej w obecnym stanie nie powoduje żadnego zagrożenia jak też nie ma wpływu na prawidłowe użytkowanie działki skarżącej. Działka K. J. zabudowana jest budynkiem mieszkalnym zlokalizowanym w znacznej odległości od omawianej wiaty powyżej 30 m.

Z decyzją tą nie zgodziła się K. J. i wniosła skargę do sądu administracyjnego. Zarzuciła naruszenie prawa poprzez błędną ocenę zagrożenia pożarowego, które realnie stwarza budynek drewniany obłożony z dwóch stron drewnem opałowym. Wskazała, że treść § 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych i terenu stwierdza, iż zabronione jest składowanie materiałów palnych poza budynkami w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy działki sąsiedniej i nie wspomina o odległości od budynków. Organ natomiast stwierdza, że nie ma zagrożenia bo budynek mieszkalny jest w odległości powyżej 30 m. Podała, że organ l instancji postępowanie w tej sprawie prowadził już w 2007 r. i wtedy dał wiarę inwestorowi a nie jej, że ustawione słupki metalowe stanowią element architektury ogrodowej. Finał jest taki, że na tych słupkach powstało zadaszenie - wiata na opał. Skarżąca podniosła, że w jej ocenie budowa wiaty rozpoczęła się w 2007 r. bez pozwolenia czy też zgłoszenia. Podniosła, że również § 12 warunków technicznych w budownictwie, określa że, np. okapy gzymsy, balkony czy też daszki nad wejściem należy sytuować w odległości nie mniejszej niż 1,5 metra od granicy z sąsiednią działką a sporna wiata praktycznie przylega do granicy. Zarzuciła także niepowiadomienie jej przez organ l instancji o terminie odbioru oświadczenia od świadka E. Ł. jak również brak zezwolenia na udział w przesłuchaniu świadka M. L. w sprawie budowy. Z tego powodu skarżąca stwierdziła, że postępowanie przeprowadzono z naruszeniem art. 77 kpa i art. 8 kpa. Nadto zarzuciła niezapewnienie jej przez organ I instancji udziału w przeprowadzeniu dowodu z oględzin i dokonania pomiarów wiaty na działce sąsiada. Podniosła, że załączony do protokołu PINB szkic z dnia 21 lipca 2010 r., wskazuje, że odległość budynku na działce przy ul. G. wynosi 7,5 metra od granicy a faktycznie jest wyraźnie poniżej 4 metry. W ocenie skarżącej błędne jest wykonywanie pomiarów po rozstawie słupków, które mają niższe wartości niż powierzchnia zadaszenia wraz ze ściankami bocznymi. Przy tym sposobie mierzenia została zmniejszona powierzchnia zadaszenia i dlatego jest troszkę poniżej 25 m kwadratowych i nie jest potrzebne pozwolenie.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, wskazanie, że obmiar wiaty wykonuje się nie według rozstawu słupków podtrzymujących dach a po krawędziach zadaszenia i ewentualnie istniejących ścianek oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja, mimo uchybień procesowych, odpowiada prawu, także z przyczyny braku legitymacji skarżącej K. J. do występowania w charakterze strony postępowania wznowieniowego.

Kwestia legalności budowy wiaty na działce J. W. była przedmiotem dwu postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego. Postępowanie prowadzone w trybie zwykłym, wszczęte na wniosek S. J., zostało zakończone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...].04.2011r. o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, ponieważ nie było podstawy do ingerencji organu nadzoru budowlanego, gdyż wiata została wykonana w oparciu o skuteczne zgłoszenie z dnia 28.01.2008r. Decyzja o umorzeniu postępowania stała się ostateczna, albowiem S. J. uczestniczący w postępowaniu w charakterze strony nie wniósł odwołania. W toku postępowania zwykłego organ nie zbadał legitymacji S. J. do występowania w charakterze strony. Dopiero w toku postępowania wznowieniowego P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. ( w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...].10.2011r.) stwierdził: "Faktem jest, iż wnioskodawca S. J. brał udział w postępowaniu zwykłym, w sprawie wiaty, nie posiadając interesu prawnego... w rozumieniu art. 28 Kpa". S. J. zamieszkuje na działce sąsiadującej z działką J. W., nie posiada wszakże jakichkolwiek praw (rzeczowych lub zobowiązaniowych) do działki, na której zamieszkuje wraz ze swoją matką – K. J..

Wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...].04.2011r. S. J. uzasadniał faktem, iż "decyzja powyższa posiada prawną wadę w postaci niepowiadomienia wszystkich stron, których interesów to dotyczy (pismo skarżącego z 18.07.2011r. – data wpływu do organu). Po przeprowadzeniu stosownych wyjaśnień S. J. przedłożył pełnomocnictwo swojej matki K. J., zamieszkującej wraz z synem na działce sąsiedniej. Ponieważ K. J. nie brała udziału w postępowaniu zwykłym organy uznały, iż zachodzi podstawa do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Organy przyjęły, iż K. J. jest stroną postępowania wznowieniowego, albowiem jej syn – pełnomocnik S. J. wyjaśnił, że działka o nr geod. 443/3 w Ł. przy ul. G. stanowi współwłasność jego matki po zmarłym ojcu matki W. M. Pełnomocnik przedstawił wypis z rejestru gruntów z dnia 5.09.2011r., z którego wynika, że w/w działka stanowi współwłasność A. M., J. M. i w ½ udziału W. M. ( ojca K. J.).

Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego organ I instancji decyzją z [...].11.2011r. wydaną na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 Kpa, stwierdził wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem formalnym przepisu art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, gdyż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i orzekł o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej z dnia [...].04.2011r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wiaty, gdyż wada ta nie ma wpływu na prawidłowe zastosowanie przepisu art. 105 Kpa. Organ I instancji w uzasadnieniu stwierdził, iż K. J. – córka W. M. jako spadkobierca po śmierci ojca jest uprawniona do władania nieruchomością o nr geod. 443/3. Organ II instancji uznał za zasadne skorygowanie decyzji organu I instancji i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchylił decyzję I instancji i orzekł: "stwierdzam, że decyzja z dnia [...].04.2011r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. została wydana z wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, ale nie można jej uchylić z powodu wystąpienia okoliczności określonych w art. 146 § 2 Kpa, gdyż prawidłowo zostały zastosowane przepisy prawa, w związku z tym stwierdzam, iż w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie przywołanej decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie przedmiotowej wiaty".

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że argumentacja organu, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej jest prawidłową. Organ wykazał, iż brak było podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego albowiem wiata została zbudowana po prawidłowym zgłoszeniu, a ponieważ wiata nie jest budynkiem, to do jej usytuowania nie mają zastosowania przepisy dotyczące odległości budynków na działce budowlanej w stosunku do granicy z sąsiednią nieruchomością określone w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Wątpliwości Sądu budzi natomiast przyznanie przymiotu strony K. J. Organy przyjęły, iż jest ona współwłaścicielką nieruchomości o nr geod.[...] , jako następca prawny – spadkobierca po swoim ojcu W. M. W aktach sprawy brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym W. M. Pełnomocnik skarżącej – syn S. J. oświadczył na rozprawie, że nie były stwierdzone sądownie prawa do spadku po W. M., który oprócz córki miał jeszcze dwóch synów. Pełnomocnik potwierdził, iż zamieszkuje z matką na działce.

Zgodnie z art. 1027 kodeksu cywilnego, względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Wobec braku powyższych dokumentów nie można uznać, iż skarżąca K. J. jest współwłaścicielką nieruchomości o nr geod. [...] jako następca – spadkobierca po W. M. A zatem skarżąca nie posiada uprawnień prawnorzeczowych do działki. W konsekwencji nie może być uznana za stronę w postępowaniu w sprawie legalności wybudowanej wiaty. Logiczną konsekwencją tej okoliczności jest stwierdzenie, iż brak było podstawy do wznowienia postępowania na mocy art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Skoro bowiem skarżąca nie mogła być stroną w postępowaniu zwykłym, to nie można uznać, iż nie brała, bez własnej winy, udziału w postępowaniu w charakterze strony.

Prawidłowym rozstrzygnięciem w przedmiocie wniosku skarżącej o wznowienie postępowania winno być postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 Kpa. A zatem uznać należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 28 Kpa).

Przepis art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nakazuje sądowi, przy stwierdzeniu, iż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, dokonanie oceny czy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Otóż w niniejszym przypadku Sąd stwierdza, iż naruszenie przepisów postępowania nie miało wpływu na wynik sprawy. Odmowa uchylenia dotychczasowej decyzji o umorzeniu postępowania jest rozstrzygnięciem negatywnym w stosunku do wniosku o wznowienie postępowania, podobnie jak i odmowa wznowienia postępowania wobec braku przesłanki do wznowienia.

Mimo naruszenia przepisów postępowania (art. 28 i art. 145 § 1 pkt 4 Kpa) poprzez błędne stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że decyzja wydana w trybie zwykłym została wydana z wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, Sąd uznał, iż naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a zatem nie zachodziła potrzeba uchylenia zaskarżonej decyzji. Orzekając Sąd wziął pod uwagę również stanowisko zainteresowanego w sprawie – uczestnika postępowania J. W., który wnosił o oddalenie skargi.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdził, iż pomimo naruszenia przepisów postępowania zaskarżona decyzja odpowiada prawu i orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.