Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 830/94
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1994-10-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Brak wniosku obojga małżonków w zeznaniu rocznym, i to w sytuacji, gdy zeznanie to nie ma już - wobec śmierci jednego z nich charakteru zeznania wspólnego, uniemożliwia zastosowanie łącznego ich opodatkowania, bez względu na to, czy spełnione zostały pozostałe warunki określone w art. 6 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./.

TEZY

Brak wniosku obojga małżonków w zeznaniu rocznym, i to w sytuacji, gdy zeznanie to nie ma już - wobec śmierci jednego z nich charakteru zeznania wspólnego, uniemożliwia zastosowanie łącznego ich opodatkowania, bez względu na to, czy spełnione zostały pozostałe warunki określone w art. 6 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 5 Kpa skargę Krystyny B. i Mieczysława O. na decyzję Izby Skarbowej w (...) z dnia 12 stycznia 1994 r. w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty podatku dochodowego.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w K. decyzją z dnia 10 września 1993 r. nie uwzględnił wniosku Agnieszki O. z dnia 5 kwietnia 1993 r. i odmówił zwrotu nadpłaty podatku dochodowego za 1992 r. w wysokości 861 000 zł. Na podstawie art. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350/ organ podatkowy uznał, iż w rozpatrywanej sprawie nie występowała możliwość łącznego opodatkowania małżonków, zastosowana w zeznaniu rocznym przez podatniczkę, skoro mąż Agnieszki O. zmarł przed złożeniem zeznania podatkowego. Nie został więc złożony wspólny wniosek małżonków o łączne opodatkowanie dochodów, wobec czego brak jest podstaw do zwrotu 861 000 zł, ponieważ nie wystąpiła nadpłata podatku dochodowego.

Od decyzji tej córka 92-letniej Agnieszki O. Krystyna B., działając za matkę, odwołała się do Izby Skarbowej w (...). Wywodzi, iż dochód obojga małżonków stanowiła w 1992 r. jedynie emerytura Józefa O., który nie złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych oświadczenia o osobistym opodatkowaniu, przewidywał bowiem łączne opodatkowanie razem z żoną, co było korzystniejsze dla małżonków.

Izba Skarbowa w (...) nie znalazła podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, wobec czego decyzją z dnia 12 stycznia 194 r. nr IS-PD-I-732-1/192/93 utrzymała ją w mocy. Organ odwoławczy podzielił pogląd Urzędu Skarbowego w kwestii niedopełnienia warunku art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ zmarły Józef O. nie podpisał oświadczenia o wspólnym opodatkowaniu małżonków. Wobec tego, skoro Agnieszka O. nie uzyskała w 1992 r. żadnego dochodu, zbędne było składanie przez nią odrębnego zeznania podatkowego.

Decyzję tę Krystyna B., w imieniu matki, zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołując w skardze okoliczności przytoczone w odwołaniu. Ponadto stwierdza, że ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powinien być interpretowany rozszerząjaco, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, ponieważ śmierć ojca przed złożeniem podpisu na zeznaniu podatkowym nie stanowi przeszkody do uznania, że małżonkowie zamierzali korzystać ze wspólnego opodatkowania.

Izba Skarbowa w (...) w odpowiedzi na skargę wnosi o jej odrzucenie, albowiem przed wniesieniem skargi do Sądu wniesiony został przez stronę wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 155 Kpa. Postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone.

W związku ze śmiercią Agnieszki O. przed rozpatrzeniem przez Sąd jej skargi na miejsce skarżącej weszli jej spadkobiercy - dzieci Krystyna B. i Mieczysław O.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Artykuł 6 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ dopuszcza możliwość łącznego opodatkowania małżonków pozostających w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy oraz we wspólności majątkowej, jeżeli złożyli oni wniosek we wspólnym zeznaniu rocznym. W tym wypadku podatek ustala się na imię obojga małżonków nawet wtedy, gdy jeden z małżonków nie osiąga dochodu.

Mąż Agnieszki O. - Józef zmarł dnia 11 lutego 1993 r., przed złożeniem zeznania podatkowego. W tej sytuacji nie mógł on złożyć wniosku o wspólne opodatkowanie razem z żoną. Przepis art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. jasno określa sytuację, w której możliwe jest łączne opodatkowanie małżonków, a niespełnienie choćby jednego z warunków tego przepisu uniemożliwia łączne opodatkowanie małżonków.

Brak zatem wniosku obojga małżonków w zeznaniu rocznym, i to w sytuacji, gdy zeznanie to nie ma już - wobec śmierci jednego z nich - charakteru zeznania wspólnego, uniemożliwia zastosowanie łącznego ich opodatkowania, bez względu na to, czy spełnione zostały pozostałe warunki określone w omawianym przepisie oraz w ust. 3 tego artykułu.

Bez znaczenia jest również argument zawarty w skardze, że zamiarem Józefa O. było złożenie wniosku o łączne opodatkowanie go z żoną Agnieszką, o czym może świadczyć niezłożenie w 1992 r. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych oświadczenia o indywidualnym opodatkowaniu.

W tej sytuacji organy podatkowe zasadnie uznały, iż Agnieszka O., nie osiągająca żadnego dochodu, nie mogła złożyć prawnie skutecznego zeznania o wspólnych dochodach małżonków, a pobrane przez ZUS zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych w sumie odpowiadają podatkowi od dochodu Józefa O., wobec czego brak jest podstaw do zwrotu Agnieszce O. kwoty, która mogłaby stanowić nadpłatę podatku, gdyby możliwe było łączne opodatkowanie małżonków.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzekł jak w sentencji.