Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2111/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie NSA Irena Kamińska WSA Krystyna Kleiber Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2005 r. sprawy ze skargi S. D. i J. D. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o uwłaszczeniu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2002 roku [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 2111/04

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2002r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.1992 r. w przedmiocie uwłaszczenia Banku [...] - w części dot. nr hip. [...] o adresie ul. [...], stanowiącym część działki nr [...] z obrębu [...] położonej w W. przy ul. [...].

W uzasadnieniu podano, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].08.1992 r. stwierdził nabycie z dniem 5.12.1990 r. przez Bank [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w W. przy ul. [...] i oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] oraz nieodpłatne nabycie własności budynku położonego na tym gruncie na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.).

W konsekwencji decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].10.1999 r. stwierdzającej nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...].12.1956 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] w części dotyczącej gruntu wchodzącego w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

S. D. i J. D. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...].08.1992 - w części dotyczącej dawnej nieruchomości [...] oznaczonej Nr hip. [...], wydanej na rzecz Banku [...].

Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że decyzja uwłaszczeniowa wymieniła działkę nr [...] o pow. [...] m i adresie ul. [...]; jest to działka położona u zbiegu ulic [...] i [...]. Działka ta składa się z części dawnych hipotek:

- [...] (dotyczy obszaru [...] m2),

- [...] (dotyczy obszaru [...] m2),

- [...] (dotyczy obszaru [...] m2),

- [...] (dotyczy obszaru [...] m2).

Postępowanie nadzorcze odnosi się do części nr hip. [...], objętej decyzją uwłaszczeniową.

Numer działki [...] wynika z wypisu z rejestru gruntów, datowanego [...].03.1990 r. i wydanego przez Urząd [...] W..

Skarb Państwa stał się właścicielem nieruchomości w związku z dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) oraz ustawą z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130).

Prawo zarządu do powyższej działki na rzecz jednostki uwłaszczonej wynika natomiast z decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta W. nr [...] z dnia [...].03.1990 r., przy czym w decyzji tej teren ten oznaczono jako działka nr [...], również o pow. [...] m2. Orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...].12.1956 istniało w obiegu prawnym zarówno w dniu [...].12.1990 r., jak i w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej (tj. w dniu [...].08.1992 r.).

W świetle powyższego zaistniały przesłanki uwłaszczenia, o których mowa w art. 2 ust. 1-2 ww. ustawy z dnia 29 września 1990 r.

Powyższa decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].10.1999 r. wywołała skutki ex tunc, lecz nie oznacza to w niniejszej sprawie, że decyzja uwłaszczeniowa została wydana z naruszeniem art. 156 § l pkt 2 Kpa, zwłaszcza w sytuacji, gdy wymieniona decyzja z dnia [...].10.1999 r. nie narusza prawa własności Skarbu Państwa istniejącego w dniu [...].12.1990 r., a do dnia wydania decyzji uwłaszczeniowej nie był zgłoszony wniosek o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia z dnia [...].12.1956 r. Wydanie przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ww. decyzji z dnia [...].10.1999 r. stanowi przesłankę do wznowienia postępowania uwłaszczeniowego.

Na powyższą decyzję wnieśli Skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego S. D. i J. D.

W skardze wskazują, że wznowienie postępowania uwłaszczeniowego, mogłoby nastąpić, jeżeli pomiędzy decyzją administracyjną o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], a decyzją administracyjną stwierdzającą uwłaszczenie osoby prawnej w stosunku do tej nieruchomości istnieje związek konieczny, to znaczy gdy decyzja uwłaszczeniowa jest decyzją zależną od decyzji orzekającej w sprawie przyznania prawa własności czasowej do gruntu na podstawie art. 7 dekretu. Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 1996 roku, sygn. akt III ARN 21/96, opublikowany OSNAP 1997/3/ wskazuje na brak związku koniecznego pomiędzy decyzją o odmowie przyznania dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu, a decyzją o oddaniu nieruchomości w użytkowanie (zarząd) państwowej osobie prawnej.

Skarżący podnoszą , iż jedną z przesłanek uwłaszczenia w trybie art. 2 ust. l ustawy z dnia 29 września 1990 roku było legitymowanie się przez państwową osobę prawną prawem zarządu. W przypadku Banku [...] i prawo to powstało na podstawie decyzji Zastępcy Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu W., z dnia [...] marca 1990 roku, W świetle powołanego wyroku Sądu Najwyższego nie ma związku koniecznego pomiędzy, wydaną na podstawie Dekretu, decyzją o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz b. właściciela, a decyzją o oddaniu nieruchomości w użytkowanie (zarząd), to tym bardziej nie ma tego związku pomiędzy decyzją rozstrzygającą wniosek poprzedniego właściciela nieruchomości [...], a decyzją uwłaszczeniową. W świetle powyższego kwestionowana decyzja uwłaszczeniowa z dnia [...] sierpnia 1992 roku, wydana na podstawie art. 2 ust.l ustawy z dnia 29 września 1990 roku, nie jest decyzją zależną od orzeczenia z [...] grudnia 1956 roku o odmowie przyznania dotychczasowym właścicielom nieruchomości nr hip. [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 7 ust.2 Dekretu.

Wobec stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W., z dnia [...] grudnia 1956 roku, organ winien ocenić, czy istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1992 roku, o uwłaszczeniu Banku [...] - w części położonej w granicach dawnej nieruchomości [...] oznaczonej nr hip. [...]. Zdaniem skarżących nie jest prawidłowe stanowisko organu nadzoru, iż właściwym do oceny decyzji z dnia [...] sierpnia 1992 roku jest tryb wznowienia postępowania. Stanowisko to nie znajduje potwierdzenia w treści uchwały NSA z dnia 9 listopada 1998r. sygn. OPK 4/98.

Konkludując wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji , bowiem decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1992 roku wydana została z rażącym naruszeniem art. 2 ust. l ustawy z dnia 29 września 1990 roku. Uwłaszczenie państwowej osoby prawnej na podstawie art. 2 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie może naruszać praw osób trzecich. Stwierdzenie, na podstawie art. 156 § l pkt 2 kpa, nieważności orzeczenia z dnia [...] grudnia 1956 roku, o odmowie przyznania b. właścicielce prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości ozn. nr. hip. 1574-N, wywołało skutek z mocą ex tunc, co oznacza, iż decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1992 roku wydana została, w części dotyczącej przedmiotowej nieruchomości z rażącym naruszeniem prawa.

Na koniec skarżący wyjaśnili , że rozbieżność w numerze działki pomiędzy decyzją uwłaszczeniową (dz. nr 134/2), a decyzją z dnia [...] października 1999 roku, o stwierdzeniu - nieważności orzeczenia z dnia [...] grudnia 1956 roku (dz. nr [...]), powstała dlatego, iż w granicach nieruchomości ozn. nr hip. [...] leżały dwie działki, stanowiąca własność Skarbu Państwa działka nr [...], oraz stanowiąca własność komunalną działka nr [...].

Z tego względu w decyzji z dnia [...] października 1999 roku o stwierdzeniu nieważności - orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] grudnia 1956 roku, w części dotyczącej gruntu Skarbu Państwa, podano numer ew. działki [...]. zaś w decyzji uwłaszczeniowej ta sama co do powierzchni i adresu działka ma numer [...].

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumenty podane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Przede wszystkim należy wyjaśnić, iż skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z poz. zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy prawa procesowego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontrolując legalność zaskarżonych decyzji Sąd stwierdził, że wydane zostały bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy oraz z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów.

W postępowaniu nadzorczym organ obowiązany jest ustalić, czy weryfikowana w tym postępowaniu decyzja dotknięta jest wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie jednej z tych wad zobowiązuje organ do wydania decyzji określonej w art. 158 §1 kpa, o ile nie zachodzą okoliczności o których mowa w art. 156 § 2 kpa to znaczy upłynie okres przedawnienia , lub zaistnieją nieodwracalne skutki prawne.

Stwierdzenie powyższych okoliczności powinno odnaleźć odzwierciedlenie w materiale dowodowym, bowiem postępowanie nadzorcze podlega tym samym regułom co postępowanie prowadzone w trybie zwykłym.

Oceniając w tym aspekcie materiał dowodowy Sąd stwierdził, że nie został on przeanalizowany i oceniony zgodnie z wymaganiami art. 7, 77 i 80 kpa.

Pominięty przez organy pozostał fakt, że numer działki [...] będącej przedmiotem decyzji Wojewody [...] z dnia [...].08.1992 r. w przedmiocie uwłaszczenia Banku [...] nie odpowiada wypisowi z ewidencji gruntów, w której to ewidencji działka ta ma numer [...]. Informację co do rozbieżności w numeracji działki, którą został uwłaszczony Bank [...] organy powzięły już w 2002 r. o czym świadczy znajdujące się w aktach administracyjnych postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...]. 08. 2002 r., a zatem przed wydaniem decyzji w postępowaniu nadzorczym przez organ pierwszej instancji.

Treści pisma Urzędu Miasta W. Biuro Gospodarki Nieruchomościami z dnia 19 stycznia 2005r. skierowanego do Ministra Infrastruktury, także potwierdza fakt, że działka nr. ew. [...] nigdy nie istniała, a zatem nie mogła być przedmiotem uwłaszczenia.

Wobec powyższego Sąd stwierdza, że materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony z naruszeniem zasad wynikających z treści art. 7 i 77 kpa, a zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji analiza tego materiału narusza zasadę jego swobodnej oceny wyrażoną w art. 80 kpa.

W tym stanie faktycznym i prawnym orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 lit. c i art., 152 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.