Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 714/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 3,  ust. 4 pkt 1,  ust. 5
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz 312
law: Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne - tekst jedn.
article: art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia M.G. (dalej jako skarżący) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] marca 2014 r. znak [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja

2000 r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego na podstawie, wystawionego przez Urząd Celny w W., tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2000 r. nr [...], obejmującego należności celne za 1998 r. na kwotę [...] zł. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest decyzja Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] marca 2000 r. doręczona Stronie w dniu [...] marca 2000 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 1998 r., w której dokonano wymiaru należności z tytułu cła.

W dniu [...] czerwca 2000 r. pracownik Urzędu Skarbowego w S. doręczył skarżącemu odpis ww. tytułu wykonawczego i jednocześnie spisał protokół o stanie majątkowym Zobowiązanego. Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., organ egzekucyjny, w oparciu o ww. tytuł wykonawczy, dokonał zajęcia wierzytelności

w Urzędzie Skarbowym w P. z tytułu zwrotu PIT-36. Przedmiotowe zawiadomienie zostało odebrane przez pełnoletniego domownika (żonę) w dniu

[...] czerwca 2011 r.

W dniu [...] czerwca 2011 r. wpłynęło do Naczelnika Urzędu Skarbowego

w S. pismo skarżącego z dnia [...] czerwca 2011 r. w którym oświadczył, że nie uznaje zajęcia i w związku z tym, mając na uwadze art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, wnosi o umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie i zwrot zajętej kwoty.

Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2012r., nr [...], organ egzekucyjny, w oparciu o ww. tytuł wykonawczy, dokonał zajęcia wierzytelności

w Urzędzie Skarbowym w P. z tytułu zwrotu PIT-36. Przedmiotowe zawiadomienie zostało odebrane przez pełnoletniego domownika skarżącego w dniu [...] kwietnia 2012 r.

W dniu [...] maja 2012 r. wpłynęło do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. pismo skarżącego z dnia [...] kwietnia 2012 r., zatytułowane "Skarga na czynność egzekucyjną dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., polegającą na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank zawiadomienie nr [...]", w którym zarzucił bezpodstawność dokonanego zajęcia, brak podstaw do dochodzenia należności celnych wobec upływu czasu od momentu, w którym decyzja o ich wymiarze stała się ostateczna oraz przedawnienie należności, której dotyczy dokonane zajęcie. Następnie w kolejnym piśmie z tego samego dnia, tj. [...] kwietnia 2012 r. skarżący oświadczył, że nie uznaje zajętej wierzytelności.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. przekazał wystąpienie skarżącego

z dnia [...] kwietnia 2012 r., zatytułowane "Skarga na czynność egzekucyjną..." do Izby Skarbowej, celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Dyrektor Izby Skarbowej

w W. zwrócił ww. wystąpienie do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w celu jego rozpatrzenia jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zwrócił się z prośbą do wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w W. o zajęcie stanowiska w sprawie zaległości skarżącego, objętych tytułem wykonawczym z dnia [...] maja 2000 r., nr [...].

W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Izby Celnej w W. wyjaśnił, że w dniu

[...] czerwca 2011 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty

w podatku dochodowym, co spowodowało, że 3-letni termin na dochodzenie należności z tytułu cła został przerwany i biegnie na nowo od tego dnia, tj. od [...] czerwca 2011 r.

Z uwagi na fakt, iż nie upłynął 3-letni termin liczony zgodnie z art. 83 ust. 4 pkt 2 Prawa Celnego od dnia ściągnięcia ostatniej wpłaty w trybie egzekucji administracyjnej, przedmiotowe należności są nadal wymagalne.

Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] organ egzekucyjny, w oparciu o ww. tytuł wykonawczy, podjął próbę zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego Bankiem Spółdzielczym w P. Oddział w O.. Przedmiotowe zawiadomienie zostało odebrane zarówno przez Stronę, jak i przez dłużnika zajętej wierzytelności w dniu [...] lipca 2012 r.

W dniu [...] lipca 2012 r. wpłynęło do Naczelnika Urzędu Skarbowego

w S. kolejne pismo skarżącego z dnia [...] lipca 2012 r., zatytułowane "Skarga na czynność egzekucyjną dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego

w S., wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego", w którym zarzucił bezpodstawność dokonanego zajęcia, brak podstaw do dochodzenia należności celnych wobec upływu czasu od momentu, w którym decyzja o ich wymiarze stała się ostateczna oraz przedawnienie należności, której dotyczy dokonane zajęcie.

Pismem z dnia [...] lipca 2012 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zwrócił się z prośbą do wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w W. o zajęcie stanowiska w sprawie zaległości skarżącego, objętych tytułem wykonawczym z dnia [...] maja 2000 r. nr [...]. Przedmiotowe pismo zostało odebrane zarówno przez wierzyciela, jak i pełnoletniego domownika (matkę) w dniu [...] lipca 2012 r. W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Izby Celnej w W. potwierdził swoje wcześniejsze stanowisko i dodał, że bieg terminu przedawnienia, stosownie do art. 83 ust. 3 Prawa Celnego, przerwało wszczęcie egzekucji. Zatem w okresie pomiędzy wszczęciem egzekucji, a zaistnieniem zdarzenia, o którym mowa w art. 83 ust. 4 pkt 2 Prawa Celnego, termin przedawnienia nie biegł. Dla obliczenia terminu przedawnienia należności nie ma znaczenia w jakich odstępach czasu organ egzekucyjny podejmował czynności. W myśl art. 83 ust. 4 pkt 2 Prawa Celnego istotne dla obliczenia terminu są dwa zdarzenia, a mianowicie: data ściągnięcia ostatniej wpłaty w trybie egzekucji bądź data stwierdzenia przez organ egzekucyjny bezskuteczności egzekucji. W związku z tym, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. do chwili obecnej nie stwierdził bezskuteczności egzekucji, jedyną datą, którą należy uwzględnić przy obliczaniu terminu przedawnienia jest data ściągnięcia przez organ egzekucyjny ostatniej wpłaty.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r., poinformował skarżącego, że wierzyciel stwierdził, iż w świetle przepisów Prawo Celne zaległość nie przedawniła się, jest wymagalna, a postępowanie egzekucyjne należy prowadzić dalej.

W dniu [...] grudnia 2012 r. wpłynął do Naczelnika Urzędu Skarbowego

w S. wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2012 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zwrot nienależnie wyegzekwowanych należności na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Podniósł, że zgodnie z art. 83 pkt 3 Prawa Celnego należności celnych można dochodzić w ciągu 3 lat od dnia, w którym decyzja o ich wymiarze stała się ostateczna. Bieg przedawnienia przerywa wszczęcie egzekucji.

W przedmiotowej sprawie egzekucja nastąpiła w dniu [...] czerwca 2011 r., w którym uzyskano kwotę [...] zł poprzez dokonanie zajęcia wierzytelności zobowiązanego z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym, zatem objęte tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] maja 2000 r. należności uległy przedawnieniu. Zobowiązany wskazał przy tym, że ostatnia czynność jakiej dokonał organ egzekucyjny miała miejsce

w 2000 r. i polegała na wyjawieniu majątku. Egzekucja nastąpiła natomiast dopiero

w 2011 r. Przez ponad 10 lat nie były wykonywane żadne czynności egzekucyjne

w przedmiotowej sprawie. Zobowiązany podkreślił, że nie miały miejsca żadne inne czynności, które bieg przedawnienia mogłyby przerwać.

W dniu [...] grudnia 2012 r. wpłynęło do Naczelnika Urzędu Skarbowego

w S.pismo skarżącego z dnia [...] grudnia 2012 r., w którym podtrzymał wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego jako całkowicie bezprzedmiotowego oraz dokonanie zwrotu nienależnie wyegzekwowanych należności.

Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zwrócił się z prośbą do wierzyciela o ponowne zajęcie stanowiska w sprawie zaległości skarżącego, objętych tytułem wykonawczym z dnia [...] maja 2000 r., nr [...].

W odpowiedzi wierzyciel potwierdził swoje wcześniejsze stanowisko.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., znak [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., po rozpatrzeniu wniosków z dnia [...] grudnia 2012 r.

i [...] grudnia 2012 r., odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego

w stosunku do skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia

[...] maja 2000 r., wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w W..

Z uwagi na wniesione zażalenie, Dyrektor Izby Skarbowej w W. w dniu [...] czerwca 2013 r. wydał postanowienie znak [...], w którym uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] marca 2013 r., znak [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji w celu dokonania samodzielnej analizy zgromadzonych dokumentów pod kątem oceny, czy i kiedy nastąpiło przedawnienie należności objętych tytułem wykonawczym z dnia [...] maja 2000 r., nr [...] oraz rozpatrzenie wszystkich wniosków o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego

w S. wydał w dniu [...] wrześniu 2013 r. postanowienie znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] maja 2000 r., wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w W.. I to postanowienie zostało uchylone przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego. Organ odwoławczy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji celem rozpatrzenia wszystkich wniosków skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego (z dnia

[...] czerwca 2011 r., [...] kwietnia 2012 r., [...] lipca 2012 r., [...] grudnia 2012 r. i [...] grudnia 2012 r.), a także odniesienia się do wszystkich zarzutów w nich podniesionych.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego

w S. wydał w dniu [...] marca 2014 r. postanowienie znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] maja 2000 r., wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w W.. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał, że za błędne należy uznać stanowisko skarżącego, że w niniejszej sprawie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Powołał się na obowiązujące od daty powstania długu celnego przepisy prawa, w szczególności dotyczące kwestii przedawnienia.

Skarżący wniósł zażalenie na to ostatnie postanowienie. Zarzucił brak aktywnego postępowania egzekucyjnego, zwrócił również uwagę na to, że z treści zaskarżonego postanowienia nie wynika, w jaki sposób poszukiwany był majątek zobowiązanego oraz w jaki sposób tytuł wykonawczy był wielokrotnie przydzielany do służby poborcom skarbowym. Organ egzekucyjny nie przedstawił bowiem żadnych dowodów na okoliczność, że czynności w postaci poszukiwania majątku były czynione.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżonym skargą w niniejszym postępowaniu postanowieniem z [...] maja 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wskazał, że przyczyny uzasadniające umorzenie zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zauważył, że wnioski o umorzenie zawarte w kolejnych pismach skarżącego oparte były na zarzucie przedawnienia. Stwierdził, że wbrew stanowisku skarżącego zawartym we wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. do przedawnienia należności celnych nie można zastosować art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Mając na uwadze, że przedmiotowa sprawa dotyczy egzekucji obowiązku uiszczenia należności celnych za 1998 rok, organ odwoławczy za słuszne uznał stanowisko organu I instancji, że do oceny wniesionych przez skarżącego wniosków

o umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie, należy zastosować przepisy ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo Celne (Dz. U. z 1989 r., nr 75, poz. 445). Zgodnie z ogólną regułą dotyczącą prawa międzyczasowego przepis prawa materialnego formalnie derogowany ma nadal zastosowanie do ustalenia skutków zdarzeń zaistniałych w czasie, w którym przepis ten obowiązywał. Dla niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma więc nie fakt, że ustawa Prawo Celne z 1989 r. nie obowiązywała w chwili wydawania zaskarżonego postanowienia, ale to, iż posiadała ona moc obowiązującą w chwili powstania należności celnych objętych wystawionym na skarżącego tytułem wykonawczym z dnia [...] maja 2000 r. nr [...]. Zgodnie z art. 83 ust. 3 prawa celnego należności celnych można dochodzić w ciągu 3 lat licząc od dnia, w którym decyzja o ich wymiarze stała się ostateczna. Od zasady tej ustawodawca przewidział wyjątek wprowadzając instytucję tzw. "przerwania biegu terminu przedawnienia". W myśl art. 83 ust. 4 Prawa Celnego bieg tego terminu przerywa wszczęcie egzekucji lub wszczęcie postępowania karnego lub postępowania przed sądem administracyjnym. 3-letni termin przedawnienia rozpoczął swój bieg

w dniu [...] marca 2000 r., tj. w dniu doręczenia Zobowiązanemu decyzji ostatecznej Głównego Urzędu Ceł z dnia v marca 2000 r. znak [...], zaś jego przerwanie nastąpiło w dniu wszczęcia egzekucji, tj. w dniu [...] czerwca 2000 r. poprzez doręczenie Zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2000 r. nr [...].

Czas trwania przerwy w biegu terminu wyznacza z kolei ust. 5 art. 83 Prawa Celnego, zgodnie z którym po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo począwszy od terminu:

wniesienia wpłaty,

ściągnięcia ostatniej wpłaty w trybie egzekucji administracyjnej lub stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że egzekucja stała się bezskuteczna,

uprawomocnienia się wyroku sądu lub innego rozstrzygnięcia wydanego w sprawie karnej skarbowej albo wyroku, lub postanowienia sądu administracyjnego.

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy zawiadomieniem z dnia [...] czerwca

2011 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. dokonał zajęcia wierzytelności w Urzędzie Skarbowym w P. z tytułu zwrotu PIT-36 (zawiadomienie zostało odebrane przez pełnoletniego domownika (żonę) w dniu [...] czerwca 2011 r.). W związku z tym w dniu [...] czerwca 2011 r. ściągnięta została kwota w wysokości [...] zł. Biorąc pod uwagę przytoczony przepis art. 83 ust. 5 Prawa Celnego należy przyjąć, że bieg terminu przedawnienia zaczął biec na nowo od dnia następnego, tj. [...] czerwca 2011 r.

Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że w wyniku dokonania, na podstawie zawiadomienia z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] (odebranego przez pełnoletniego domownika (matkę) w dniu [...] kwietnia 2012 r.), kolejnego zajęcia wierzytelności w Urzędzie Skarbowym w P. z tytułu zwrotu PIT-36, w dniu [...] maja 2012 r. ściągnięta została kwota w wysokości [...] zł, uznać należy, że należności celne za 1998 r., wynikające z tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2000 r., nr [...] nie uległy przedawnieniu. W wyniku zaistniałej sytuacji obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2000 r., nr [...] ulegnie przedawnieniu dopiero z dniem [...] maja 2015 r., o ile nie zostanie ponownie przerwany.

Fakt przedstawienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.

w zaskarżonym postanowieniu, że bieg terminu przedawnienia winien być liczony na nowo od zajęcia wierzytelności Zobowiązanego z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym, dokonanego na podstawie zawiadomienia z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], tj. od dnia [...] czerwca 2011 r., nie wpływa jednak w opinii organu nadzoru na trafność oceny uznania zarzutu przedawnienia egzekwowanego obowiązku za niezasadny. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w postanowieniu z dnia [...] marca 2014 r., znak [...] słusznie stwierdził, że obowiązek wynikający z wystawionego na skarżącego tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2000 r., nr [...] jest nadal wymagalny, nie przedawnił się i brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Błędnie natomiast wskazał datę, od której bieg terminu przedawnienia biegnie na nowo. Z uwagi na ściągnięcie w dniu [...] maja 2012 r. ostatniej wpłaty w trybie egzekucji administracyjnej bieg terminu przedawnienia winien być liczony na nowo od dnia następnego, po zaistnieniu powyższej okoliczności, tj. od dnia [...] maja 2012 r., a nie jak stwierdził w zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny od dnia [...] czerwca 2011 r.

Odnosząc się do zarzutu niedokonywania przez 10 lat czynności egzekucyjnych Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że z przepisu art. 83 Prawa Celnego wynika,

że enumeratywne wymienienie przez ustawodawcę w art. 83 ust. 5 Prawa Celnego trzech typów zdarzeń powodujących przerwanie biegu terminu, nie zostało opatrzone przez ustawodawcę jakimikolwiek odniesieniami czasowymi. Konstrukcja tego przepisu pozwala na przyjęcie, że dopóki w sprawie nie zaistnieje którekolwiek ze zdarzeń

w nim wymienionych, termin przedawnienia nie biegnie. Oznacza to, że bez znaczenia dla obliczenia na nowo biegu terminu przedawnienia jest to jaki czas upłynął od wszczęcia egzekucji w dniu [...] czerwca 2000 r. do terminu ściągnięcia (akurat w tym przypadku) pierwszej wpłaty w trybie egzekucji administracyjnej, tj. do dnia [...] czerwca 2011 r. Potwierdza to wyrok z dnia 10 maja 2007 r. (sygn. akt I SA/Sz 686/06), w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że przyjęta w przepisie art. 83 ust. 5 Prawa Celnego formuła gramatyczna "biegnie (on) na nowo" pozwala na uprawniony wniosek, że przedawnienie zobowiązania ponownie rozpoczyna swój trzyletni bieg począwszy od następnego dnia po zaistnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, niezależnie od tego, jak długi był upływ tego terminu przed jego przerwaniem.

Ponadto DIS zwrócił uwagę na to, że w niniejszej sprawie przedawnienie nie rozpoczęło swojego biegu na nowo począwszy od stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że egzekucja stała się bezskuteczna. Przerwanie na nowo biegu terminu przedawnienia liczone było począwszy od terminu ściągnięcia ostatniej wpłaty w trybie egzekucji administracyjnej. W związku z powyższym organ egzekucyjny nie miał obowiązku, jak twierdzi skarżący, przedstawienia dowodów na to, jakie czynności były wykonywane w celu poszukiwania majątku zobowiązanego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. nie stwierdził bowiem, że w niniejszej sprawie wystąpiła bezskuteczność egzekucji.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący zarzucając mu:

brak uzasadnienia dla stanowiska organu, iż nie jest prawdą okoliczność, że od wszczęcia postępowania egzekucyjnego do zajęcia rachunku bankowego w dniu

[...] czerwca 2011 roku trwała przerwa w postępowaniu egzekucyjnym,

brak wyjaśnienia w jakim czasie tytuł wykonawczy przydzielany był wielokrotnie do służby poborcom skarbowym, komu konkretnie oraz w jaki sposób odbywało się poszukiwanie majątku zobowiązanego,

pominięcie okoliczności, iż należność objęta tytułem egzekucyjnym uległa przedawnieniu, co czyni dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego nieuzasadnionym i jednoczenie nieuzasadnione przyjęcie, że obowiązek jest nadal wymagalny i jego egzekucja jest dopuszczalna w przyszłości,

pominięcie okoliczności, iż zajęcie wierzytelności w Urzędzie Skarbowym

w P. pismem z dnia [...] czerwca 2011 roku miało miejsce po upływie 11 lat od chwili wydania tytułu wykonawczego, a zatem po okresie przedawnienia,

nieprawidłowe przyjęcie, iż doręczenie zawiadomienia z dnia [...] kwietnia 2012 roku było skuteczne, bowiem zostało odebrane przez pełnoletniego domownika - matka, podczas gdy matka skarżącego nie jest domownikiem i nie zamieszkuje ze skarżącym

i była upoważniona do odbioru korespondencji kierowanej do skarżącego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Podtrzymał zarzut przedawnienia należności celnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego postanowienia organu I instancji w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający

w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie naruszają one prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie stan faktyczny jest w istocie bezsporny. Sprowadza się do następujących zasadniczych okoliczności: [...] maja 2000 r. Urząd Celny

w W. wystawił tytuł wykonawczy w oparciu o decyzję Głównego Urzędu Ceł

z [...] marca 2000 r. doręczoną skarżącemu [...] marca 2000 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] marca 1998 r. dokonującą wymiaru cła

w wysokości [...] zł. [...] czerwca 2000 r. skarżącemu doręczono odpis tytułu wykonawczego i został sporządzony protokół o stanie majątkowym. Zawiadomieniem

z [...] czerwca 2011 r. organ egzekucyjny w oparciu o wspomniany tytuł wykonawczy dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu zwrotu podatku dochodowego, o czym skarżący został poinformowany [...] czerwca 2011 r. i w związku z tym w dniu [...] czerwca 2011 r. ściągnięta została kwota w wysokości [...] zł. W wyniku dokonania, na podstawie zawiadomienia z dnia [...] kwietnia 2012 r. kolejnego zajęcia wierzytelności w Urzędzie Skarbowym w P. z tytułu zwrotu PIT-36, w dniu [...] maja 2012 r. ściągnięta została kwota w wysokości [...] zł.

Skarżący nie kwestionuje tych okoliczności faktycznych. Jego zarzuty sprowadzają się do nieuwzględnienia przedawnienia, które w jego ocenie nastąpiło, oraz do bierności organu egzekucyjnego i niepodejmowania realnych czynności egzekucyjnych przez wiele lat.

Określając ramy prawne pozwalające na rozstrzygnięcie sprawy i ocenę zarzutów skargi należy zauważyć, że stan prawny obowiązujący w okresie istotnym dla sprawy, to jest od 1998 r. do czasu wydania zaskarżonej decyzji ulegał wielokrotnym zmianom. Należy przy tym zauważyć, że przepisy prawa celnego (później kodeksu celnego) zawierają regulacje dotyczącą przedawnienia i dlatego słusznie organy przyjęły, że brak jest podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Ordynacji podatkowej.

W przedmiotowym okresie początkowo obowiązywały przepisy ustawy z dnia

28 grudnia 1989 r. Prawo celne (tekst jednolity Dz. U. z 1994 r. Nr 71 poz. 312, z późn. zmianami, dalej: prawo celne z 1989 r.) Zgodnie z art. 83 ust. 3 tej ustawy należności celnych można dochodzić w ciągu 3 lat licząc od dnia, w którym decyzja o ich wymiarze stała się ostateczna, natomiast zgodnie z art. 83 ust. 4 pkt 1 bieg przedawnienia przerywa wszczęcie egzekucji. Z kolej art. 83 ust. 5 stanowił, że po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo począwszy od terminu:

1) wniesienia wpłaty,

2) ściągnięcia ostatniej wpłaty w trybie egzekucji administracyjnej lub stwierdzenia przez organ egzekucyjny, ze egzekucja stała się bezskuteczna,

3) uprawomocnieni się wyroku sądu lub innego rozstrzygnięcia wydanego

w sprawie karnej.

Z dniem 1 stycznia 1998 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 1997 r. nr 23 poz. 117).

Zgodnie z art. 242 § 4 tej ustawy należności celnych można dochodzić w ciągu 5 lat licząc od dnia, w którym zostały zarejestrowane. Natomiast zgodnie z art. 242 § 5 pkt 1 bieg przedawnienia przerywa wszczęcie egzekucji. Z kolej art. 242 § 6 stanowił, że po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo począwszy od terminu:

1) wniesienia wpłaty,

2) ściągnięcia ostatniej wpłaty w trybie egzekucji administracyjnej lub stwierdzenia przez organ egzekucyjny, ze egzekucja stała się

3) uprawomocnieni się wyroku sądu lub innego rozstrzygnięcia wydanego

w sprawie karnej.

Ustawa Kodeks celny z 1997 r. została zastąpiona ustawą z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2013 r. poz. 727 ze zmianami, dalej: prawo celne z 2004 r.),

w której kwestie przedawnienia regulują przepisy art. 65. Jednak w związku

z wprowadzeniem w życie prawa celnego z 2004 r. przyjęto też ustawę z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68 poz.623). Zgodnie z art. 1 tej ustawy ustawa prawo celne z 2004 r. wchodziła w życie

z dniem 1 maja 2004 r., a więc z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Z kolei art. 26 tej ustawy wprowadzającej stanowił, że jeśli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, to do spraw dotyczących długu celnego stosuje się przepisy dotychczasowe.

Tak więc ze względu na okres powstania długu celnego w przedmiotowym stanie faktycznym mają zastosowanie przepisy obowiązujące przed wejściem w życie prawa celnego z 2004 r.

Zgodnie z tymi przepisami termin przedawnienia zaczął biec z dniem doręczenia decyzji ostatecznej Głównego Urzędu Celnego to jest w dniu [...] marca 2000 r. Bieg przedawnienia przerywało wszczęcie egzekucji, a po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo począwszy od terminu:

1) wniesienia wpłaty,

2) ściągnięcia ostatniej wpłaty w trybie egzekucji administracyjnej lub stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że egzekucja stała się bezskuteczna.

3) uprawomocnieni się wyroku sądu lub innego rozstrzygnięcia wydanego

w sprawie karnej.

Egzekucja była wszczęta [...] czerwca 2000 r. przez doręczenie skarżącemu tytułu wykonawczego oraz sporządzenie z jego udziałem protokołu o stanie majątkowym. Należy przy tym zauważyć, że przerwanie biegu terminu przedawnienia następuje na skutek wszczęcia egzekucji niezależnie od jej efektów. Z tym dniem doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia.

Konstrukcja przerwania biegu terminu przedawnienia w mających zastosowanie w sprawie przepisach była taka, że przerwanie biegu przedawnienia powodowało

jednocześnie swoiste zawieszenie biegu terminu, gdyż po przerwaniu termin przedawnienia biegł na nowo dopiero od zajścia jednoznacznie określonych zdarzeń. Jest to konstrukcja zasadniczo odmienna od konstrukcji przerwania biegu terminu przedawnienia określonej np. w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, gdzie przerwanie biegu terminu przedawnienia powoduje od nowa bieg pełnego okresu przedawnienia od daty jego przerwania. Jednak przepisy Ordynacji podatkowej – co wyżej wykazano i co trafnie oceniły organy, nie maja w sprawie zastosowania. Mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa celnego nie określają przy tym żadnych granic czasowych dla trwania tego swoistego zawieszenia biegu terminu przedawnienia trwającego od daty przerwania biegu terminu przedawnienia (wszczęcia egzekucji) do czasu wystąpienia zdarzeń powodujących, że z ich nastąpieniem termin przedawnienia biegnie od nowa. Dlatego też dla biegu terminu przedawnienia jest brak aktywności organu egzekucyjnego po przerwaniu biegu przedawnienia, niezależnie od przyczyn tego stanu, dlatego też zarzuty skarżącego dotyczące tej swoistej bezczynności nie mogą być uwzględnione jako wpływające na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.

Zgodnie z treścią art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2012 r. poz.1015 ze zm., dalej u.p.e.a.) postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany

z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Postępowanie egzekucyjne może być także umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.(art. 59 § 2 u.p.e.a.).

Odnosząc okoliczności faktyczne niniejszej sprawy do przedstawionych wyżej przesłanek, uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego trzeba stwierdzić, że żadna z nich nie zachodzi, w szczególności określona 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., albowiem wbrew twierdzeniom skarżącego nie doszło do przedawnienia przedmiotowych należności celnych.

Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdził też naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętych kontrola decyzji.

Biorąc to wszystko pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia

2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.), był zobowiązany orzec jak w sentencji.