Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 7/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: 30 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 141 par. 4, art. 174
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat – Rembelska (spr.) Sędziowie NSA Kazimierz Brzeziński Józef Waksmundzki Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej O. Spółki z o.o. we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 26 września 2006 r. sygn. akt III SA/Wr 448/05 w sprawie ze skargi O. Spółki z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od O. Spółki z o.o. we W. na rzecz Dyrektora Izby Celnej we W. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia 26 września 2006 r., sygn. akt III SA/Wr 448/05, oddalił skargę O. Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu wyroku podano między innymi, że wskazaną decyzją Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia [...] lipca 2005 r. (Nr [...]), którą uznano za nieprawidłowe zgłoszenie celne O. spółki z o.o. z dnia [...] października 2002 r. (Nr [...]). Organ odwoławczy wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w siedzibie spółki ujawniano faktury wystawione przez spółkę niemiecką O. GmbH, które obciążały polską spółkę kosztami opłat licencyjnych. Fakt ten uzasadniał wydanie przez organ celny pierwszej instancji decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego i kwoty podatku od towarów i usług.

Oddalając skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. podkreślił, iż istotny w rozpoznawanej sprawie był problem znaczenia, jakie należało przypisać – z punktu widzenia uregulowań dotyczących wartości celnej – umowie zawartej przez spółkę O. z zagraniczną spółką O., ujawnionej przez organy w toku kontroli postimportowej.

Sąd I instancji stwierdził, iż bezspornie w rozpoznawanej sprawie chodziło o opłaty licencyjne. Sąd wyjaśnił, że wystarczyło odwołać się w tym zakresie przede wszystkim do określenia charakteru umowy przez same strony ("umowa licencyjna"), jej przedmiotu ("udzielenie licencji") oraz posługiwanie się w treści umowy pojęciami: "sublicencja", "licencjodawca", "opłata licencyjna". Odnosząc się do poszczególnych postanowień umowy licencyjnej (art. 2, 3, 5, 10), Sąd wyjaśnił, podzielając w tym zakresie stanowisko organów celnych, że opłaty licencyjne powinny być doliczone do ceny faktycznie zapłaconej, co najmniej w odniesieniu do transakcji, których przedmiotem była odzież kupowana od spółki O., ponieważ stanowiły one warunek sprzedaży tych towarów, w rozumieniu art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego.

Zdaniem Sądu, przeprowadzona przez organy celne interpretacja postanowień umowy licencyjnej wykazała, że opłata licencyjna mogła być uznana za "warunek sprzedaży" towaru, dla którego ustalana była wartość celna, bowiem z okoliczności faktycznych tej sprawy wynikało, że bez przyjęcia przez importera obowiązku uiszczenia opłaty tego typu, jego zagraniczny kontrahent nie zawarłby z nim samej umowy sprzedaży. Opłata stanowiła przy tym należność za korzystanie z praw ucieleśnionych w tym towarze. Zdaniem Sądu, obie wyeksponowane zależności w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie zaistniały.

Doliczenie opłat licencyjnych do ceny faktycznie zapłaconej, w celu ustalenia właściwej wartości celnej importowanego towaru, zgodnie z dyspozycją art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego znajdowało dodatkowe wsparcie także w art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego, według którego zgodny zamiar stron i cel umowy stanowią podstawowe kryteria dokonywania wykładni tego typu czynności prawnych.

Sąd podzielił stanowisko orzekających w sprawie organów, że nie mogło mieć znaczenia to, iż ubiory sprzedawane przez spółkę O. były importowane na ogół bez oznaczenia markowym znakiem firmowym O. (ich metkowanie następowało dopiero w kraju). Brak oznaczenia towarów wspomnianym znakiem przed ich sprowadzeniem na polski obszar celny był o tyle nieistotny, że dla uzyskania korzyści, w postaci podniesienia wartości tych towarów poprzez ich oznakowanie znakiem markowym, za wystarczające należało uznać przeprowadzenie tej czynności przed sprzedażą odzieży konsumentowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny za nieistotną uznał także okoliczność, iż spółka O. nie była bezpośrednim producentem importowanych towarów i nie w każdym przypadku ich bezpośrednim dostawcą.

W opinii Sądu, nie można się też było zgodzić z zapatrywaniem skarżącej spółki, że skoro opłaty licencyjne zależały od sprzedaży towarów, wykluczało to możliwość ich uwzględnienia przy ustalaniu wartości celnej. Sąd powołał się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do którego przepis art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego obejmuje wszystkie płatności dokonane oraz takie, które muszą być dokonane jako warunek sprzedaży, a więc także i takie, których termin płatności przypada po odprawie celnej (wyrok NSA z dnia 3 września 2003 r., V SA 2073/02). Konstrukcja opłat licencyjnych przyjęta w umowie, polegająca generalnie na ich ustalaniu według założonej stopy procentowej, wskazywała zresztą na zamiar stron tej umowy dokonania swoistego "podziału" (między sprzedawcą a licencjodawcą) wzrostu wartości odzieży wynikający z jej sprzedaży po oznaczeniu znakiem firmowym O. Naturalną konsekwencją takiej konstrukcji było więc obarczenie powinnością obliczenia i uiszczenia należnych opłat licencyjnych dopiero po sprzedaży tych towarów, co nie przekreślało możliwości uwzględnienia tych opłat przy ustalaniu wartości celnej z zastosowaniem art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego.

W związku z tym, że spółka nie przedstawiła – mimo wezwania organu celnego pierwszej instancji – danych dotyczących cen sprzedaży sprowadzonych towarów w ramach zweryfikowanego zgłoszenia celnego, Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania założenia, które przyjął organ, odnośnie sprzedaży wszystkich towarów objętych zgłoszeniem.

Odnosząc się do kwestii nawiązania przez Dyrektora Izby Celnej do opinii 4.1.-4.13. Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej, zawartych w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. – Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908 ze zm.), Sąd stwierdził, że z kontekstu wypowiedzi organu drugiej instancji wynikało, iż organowi chodziło wyłącznie o przedstawienie pełnych ram normatywnych, w których rozpatrywana sprawa powinna być analizowana. Brak powołania się na konkretną opinię – co zarzuciła spółka – wynikał prawdopodobnie z tego, iż żadna z nich nie mogła być bezpośrednio zastosowana z uwagi na różnice między stanami faktycznymi, które rozpatrywał Komitet opracowując wspomniane opinie, a okolicznościami tej konkretnej sprawy.

Sąd nie zgodził się również z pozostałymi zarzutami naruszenia przepisów procesowych i konstytucyjnych, przyjmując, że organy celne obu instancji rozpatrzyły sprawę wszechstronnie, uwzględniając i stosując prawidłowo przepisy oraz szczegółowo uzasadniając podjęte rozstrzygnięcia, odnosząc się przy tym do argumentów podnoszonych w czasie postępowania i zarzutów formułowanych w odwołaniu.

Spółka "O." złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła:

I. naruszenie prawa materialnego w rozumieniu w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 30 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75 poz. 802 ze zm.), polegające na błędnym zaakceptowaniu stanowiska organów celnych, iż stan faktyczny w sprawie odpowiadał hipotezie w/w przepisu;

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. poprzez uchybienie następującym przepisom:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia w toku postępowania przez organy celne art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), polegające na niepełnym i nietrafnym ustaleniu okoliczności faktycznych w sprawie;

- art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na:

▪ braku odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do argumentacji dotyczącej zmieniającej się struktury zakupów dokonywanych przez skarżącą jako okoliczności istotnej dla znaczenia nadawanego umowie licencyjnej z punktu widzenia wartości celnej towarów;

▪ niedostatecznym rozważeniu w uzasadnieniu wyroku kwestionowanych przez skarżącą zasad ustalania wysokości opłat licencyjnych;

▪ niedostatecznym rozważeniu w uzasadnieniu wyroku zarzutu dotyczącego braku powołania się przez organy celne na konkretną opinię Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że dla określenia, czy w stanie faktycznym sprawy uiszczenie opłaty licencyjnej stanowiło "warunek sprzedaży" towarów przez Spółkę "O.", istotne znaczenie ma charakter całości powiązań gospodarczych między stronami. Skarżąca podkreśliła, że jako jeden z wielu podmiotów należących do międzynarodowej grupy, z założenia miała pełnić typowe funkcje dystrybutora produktów marki "O." na rynku polskim. Jej najważniejszym zadaniem i celem gospodarczym było prowadzenie sprzedaży tych właśnie produktów w odpowiednio oznaczonych sklepach. W związku z tym fakt zawarcia między Spółką "O." i Spółką "O." umowy licencyjnej i ponoszenie przez polski podmiot wynikających z tej umowy opłat nie był warunkiem sprzedaży towarów przez Spółkę "O." .

Zdaniem skarżącej, Sąd I instancji nie wykazał, że zapłata opłaty licencyjnej stanowiła narzucony przez licencjodawcę warunek sprzedaży towaru. Skarżąca nie zgodziła się także ze stanowiskiem Sądu, że z postanowień umowy licencyjnej wynikało, iż zamiarem i celem stron tej umowy było uzależnienie zawieranych przez strony transakcji sprzedaży od przyjęcia przez kupującego obowiązku uiszczania opłat licencyjnych, związanych z wykorzystaniem znaku towarowego Spółki "O.". Spółka nie zgodziła się również ze stanowiskiem Sądu w kwestii zasad ustalania wysokości opłat licencyjnych, a uzasadnienie wyroku odnoszące się do opinii 4.1.-4.13. Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej uznała za wynik braku obiektywnego rozpatrzenia zgłoszonych przez nią argumentów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżąca oparła skargę kasacyjną na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a., w związku z tym rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny wymagają w pierwszej kolejności zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie może być przedmiotem oceny wówczas, jeżeli stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydania zaskarżonego wyroku został ustalony w sposób prawidłowy, a więc bez naruszenia przepisów postępowania.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa procesowego, o którym mowa w tym przepisie może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, a więc może polegać na błędnej wykładni przepisu postępowania lub na niewłaściwym jego zastosowaniu.

Skarga kasacyjna oparta na tej podstawie może być uwzględniona jedynie wtedy, gdy uchybienie wojewódzkiego sądu administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użycie w omawianym przepisie słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy.

Skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organy celne art. 122 Ordynacji podatkowej przez niepełne i nietrafne ustalenie okoliczności faktycznych sprawy. Naruszenie wynikającej z art. 122 Ordynacji podatkowej zasady prawdy obiektywnej skarżąca upatruje w tym, że Sąd I instancji nie uwzględnił, że organy celne nie zbadały na podstawie całości powiązań gospodarczych między Spółką "O." i Spółką "O.", czy w stanie faktycznym sprawy uiszczenie opłaty licencyjnej stanowiło warunek sprzedaży towarów.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie może być uznany za uzasadniony, gdyż Sąd I instancji w sposób dokładny ocenił prawidłowość ustaleń poczynionych przez organy celne w zakresie powiązań umownych łączących skarżącą Spółkę ze Spółką "O." i wynikającego z tych powiązań obowiązku uiszczenia opłat licencyjnych jako warunku sprzedaży towaru.

Sąd I instancji prawidłowo w szczególności uznał, że dla oceny zaistnienia w sprawie określonych w art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego przesłanek doliczenia opłat licencyjnych do wartości celnej przywiezionych towarów znaczenie ma treść zawartej przez strony umowy licencyjnej. Prawidłowość zastosowania przez organy celne postanowień tej umowy w stanie faktycznym sprawy została przez Sąd I instancji w sposób szczegółowy zbadana i oceniona. Sąd ocenił zasady korzystania przez skarżącą z prawa do użytkowania znaku firmowego "O.", znaczenie dla obowiązku uiszczenia opłat licencyjnych faktu, iż Spółka "O." nie była producentem importowanych towarów i nie w każdym przypadku ich dostawcą, a także ocenił znaczenie obowiązku oznaczenia przez skarżącą towarów znakiem firmowym przed ich sprzedażą. Wykonana przez Sąd I instancji kontrola zaskarżonej decyzji uzasadniała przyjęcie, że w toku postępowania organy celne podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, bez naruszenia zasady prawdy obiektywnej przewidzianej w art. 122 Ordynacji podatkowej, co wyklucza uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Przechodząc do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy wskazać, że z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji przeanalizował zamieszczone w skardze zarzuty dotyczące wysokości opłat licencyjnych oraz powołane przez organy celne opinie Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej. Okoliczność, iż rozważania Sądu I instancji w tym zakresie są oceniane przez skarżącą za niedostateczne nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej, ponieważ skarżąca nie wykazała, że zarzucane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Analogiczna uwaga dotyczy również zarzutu nieodniesienia się przez Sąd I instancji do argumentacji strony odnoszącej się do struktury zakupów oraz powołania opinii 4.1. – 4.3. Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej.

W związku z tym, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania okazały się nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny przy ocenie podniesionego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego – art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego związany jest stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko i argumentację Sądu I instancji, że uiszczenie opłaty licencyjnej było warunkiem sprzedaży towarów. W świetle przytoczonych w zaskarżonym wyroku postanowień umowy licencyjnej, prawidłowo zinterpretowanych i zastosowanych przez organy celne i Sąd I instancji w stanie faktycznym sprawy, Spółka "O." nie mogła zakupić od Spółki "O." towarów wymienionych w zgłoszeniu celnym, gdyby nie zawarła umowy licencyjnej, z której wynikał obowiązek uiszczenia opłat licencyjnych. Dla wynikającego z tej umowy obowiązku uiszczenia opłat licencyjnych nie miała znaczenia przytoczona w skardze kasacyjnej argumentacja wiążąca "warunek sprzedaży" z gospodarczym interesem stron biorących udział w transakcji, a także argumentacja dotycząca struktury dostaw, gdyż jak to już wyżej wskazano, uiszczenie opłat licencyjnych przez skarżącą stanowiło warunek sprzedaży towarów przez Spółkę "O.".

Sąd I instancji prawidłowo również wywiódł, że art. 30 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego ma zastosowanie do określenia wartości celnej z zastosowaniem art. 23 do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary, a więc także płatności, których termin przypada po odprawie celnej. Chybiona jest zatem podniesiona w skardze kasacyjnej argumentacja, kwestionująca doliczenie opłat licencyjnych do wartości celnej przywożonych towarów po ich sprzedaży w kraju. Przyjęte przez organy celne i zaakceptowane przez Sąd I instancji zasady ustalania wysokości tych opłat, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie mogą być uznane za sprzeczne z treścią postanowień art. 10 i 11 umowy licencyjnej określających wysokość i sposób obliczania tych opłat.

Mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).