Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 546/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37a
journal: Dz.U. 2000 nr 84 poz 948
law: ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
article: art. 7, 77
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędzia NSA Jolanta Rudnicka, Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1008/16 w sprawie ze skargi PKP SA w Warszawie Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w Krakowie na decyzję W. M. z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez [...], jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1008/16, którym uchylono decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] oraz poprzedzającą decyzję Starosty [...], wydane w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt zajęty pod linię kolejową.

Wyrok wydany został w następujących, ustalonych przez Sąd I instancji, okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Starosta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (aktualnie: Dz. U. z 2017 r., poz. 680), dalej: "ustawa komercjalizacyjna", orzekł o wysokości odszkodowania za działki ewidencyjne nr [...], [...] obręb [...] o łącznej powierzchni 0,0655 ha, zajęte pod fragment linii kolejowej nr [...] "[...]", w wysokości 59.644 zł i o wypłacie tego odszkodowania na rzecz [...].

Odwołanie od tej decyzji złożyło PKP S.A. w [...] Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...], zarzucając bezpodstawne przyjęcie samoistnego posiadania PKP dopiero od 1974 r.

Wojewoda [...] opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy tę decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że w przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie ma treść przepisu art. 37a ust. 1 i 7 ustawy komercjalizacyjnej. Za bezsporne uznał pozostawanie działek nr [...] i nr [...] we władaniu PKP S.A. w dniu [...] lutego 2003 r., jak również to, że nie stanowiły one w tej dacie własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP S.A. Dowodem potwierdzającym przeniesienie posiadania nieruchomości na rzecz PKP S.A. jest deklaratoryjna decyzja Wojewody [...] z [...] listopada 2007 r. oraz wszelkie ustalenia z niej wynikające, m.in. to, że przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład linii kolejowej i od [...] lutego 2003 r. znajduje się we władaniu PKP S.A. Z kolei dokonując analizy kwestii pozostawania nieruchomości, oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] i nr [...], położonej w [...], do dnia 31 maja 2003 r., w posiadaniu samoistnym PKP S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat, tj. pomiędzy 31 maja 1973 r. a 31 maja 2003 r., Wojewoda wskazał, że jak wynika z przepisu § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzenia posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzaju dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r., nr 4, poz. 29), potwierdzenie posiadania przez PKP gruntów będących własnością Skarbu Państwa, znajdujących się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP może nastąpić m.in. na podstawie wypisu z ewidencji środków trwałych, prowadzonej przez PKP, dotyczącego budynków, budowli lub innych urządzeń trwale związanych z gruntem, decyzji lokalizacyjnej oraz szeregu innych dokumentów wymienionych w tym przepisie, a także jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego posiadania gruntów PKP można dokonać zgodnie z brzmieniem art. 75 K.p.a. Powołał się na uwierzytelnioną kserokopię decyzji Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] lutego 1974 r., zatwierdzającej plan realizacyjny dla "elektryfikacji linii kolejowej [...]" oraz sporządzoną przez [...] Biuro Projektów Kolejowych część opisową tego planu (dla odcinka [...]), w którym wskazano, że "na potrzeby modernizacji ww. linii kolejowej przewidziano do zajęcia grunty mające służyć do budowy torowiska kolejowego, zaś ze względu na to, że projektowana linia kolejowa odcina kawałki gruntu wielu gospodarzy i gospodarowanie na takich kawałkach byłoby nieracjonalne, proponujemy przeprowadzenie wywłaszczenia całego pasa między linią kolejową a lasem, a następnie sprzedanie go w całości jednemu gospodarzowi. (...) Wzdłuż linii kolejowej przewiduje się wywłaszczenie pasa szerokości 4 m dla umożliwienia dojazdów". Przedmiotowa inwestycja miała zostać rozpoczęta w roku 1973 i zakończona w 1975 r. Ponadto z pisma Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Krakowie z dnia [...] marca 1974 r., wynika, że "Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych Biuro Inwestycji w [...] jest inwestorem bezpośrednim elektryfikacji linii kolejowej [...]. Inwestycja ta wymaga zajęcia szeregu nieruchomości położonych na terenie powiatu [...] między innymi w gm. kat. [...]". Z kolei z decyzji Urzędu Powiatowego w [...] z [...] lutego 1974 r., nr [...] wynika, że zatwierdziła ona plan realizacyjny dla "modernizacji linii elektrycznej [...]". Z części opisowej planu realizacyjnego wynika, że inwestor miał świadomość stanu prawnego nieruchomości, na których lokalizowana była ww. inwestycja, wskazując wprost na potrzebę wywłaszczenia gruntów należących do osób prywatnych. Skoro inwestor projektując przedmiotową inwestycję zdawał sobie sprawę, że dla jej wykonania zachodzi potrzeba pozyskania prawa do terenu i przewidywał konieczność wywłaszczenia przedmiotowych gruntów, to brak podstaw do uznania, iż faktycznie władał on wówczas tymi nieruchomościami. Organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami organu I instancji, przyjmując 1974 r. jako rok rozpoczęcia prac budowlanych, co jest równoznaczne z rozpoczęciem samoistnego posiadania. Organ odwoławczy uznał, że wprawdzie od 1972 r. podejmowany był przez PKP ciąg czynności mających na celu przebudowę istniejącej linii kolejowej i jej elektryfikację, ale gromadzenie niezbędnej dokumentacji do rozpoczęcia prac budowlanych nie świadczy o objęciu nieruchomości w samoistne posiadanie, tylko o zamiarze podjęcia czynności zmierzających do jej nabycia.

Organ odwoławczy nie wniósł zastrzeżeń do opinii rzeczoznawcy majątkowego, który w operacie szacunkowym sporządzonym 12 lutego 2015 r. oszacował wartość rynkową nieruchomości gruntowej na kwotę 59.644 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie PKP zarzuciła, że organy błędnie ustaliły stan faktyczny, gdyż od 1972 r. podejmowany został ciąg następujących po sobie logicznie czynności PKP mających na celu przebudowę istniejącej linii kolejowej, obejmującą jej elektryfikację. Wykazana w ten sposób została wola posiadania przedmiotowych nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje obu instancji i podniósł w uzasadnieniu, że mimo, iż art. 37a ust. 1 ustawy komercjalizacyjnej stanowi, że odszkodowanie przysługuje za grunty zajęte pod budowę linii kolejowej a nie jej modernizację czy elektryfikację, ze względów systemowych odszkodowanie powinno być przyznawane za każdą formę odjęcia własności prywatnej na cele publiczne. Postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania powinno jednak w sposób niebudzący wątpliwości ustalić czy, a jeżeli tak, to jaka część nieruchomości została zajęta (przejęta w posiadanie samoistne) przez jednostkę organizacyjną PKP S.A. w związku z tymi działaniami. Organy ustalenia co do zajęcia nieruchomości jak i daty tego zajęcia dokonały w oparciu o dokumenty – decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny dla elektryfikacji linii kolejowej [...] oraz pismo Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w [...] z [...] marca 1974 r. Z pism tych wynika, że na skutek elektryfikacji linii kolejowej zajęte mają być dodatkowe grunty. Nie wynika z nich jednak, czy na skutek modernizacji linii kolejowej nastąpiło przejęcie w posiadanie samoistne nieruchomości należącej do skarżącego. Odszkodowanie ustalone zostało za dwie działki ewidencyjne, ale z żadnych materiałów nie wynika, aby budowano linię kolejową, sam zaś proces elektryfikacji polega na wyposażeniu linii kolejowej już istniejącej w sieć trakcyjną. Plan realizacyjny zakładał jedynie wywłaszczenie pasa szerokości 4 m celem umożliwienia dojazdów. Organ nie poddał zatem analizie pełnej treści pism, na które sam się powołuje. Z pism tych wynika, że sam proces elektryfikacji wiązał się z możliwością zajęcia, ale w drodze wywłaszczenia, dodatkowych nieruchomości lub ich fragmentów. Nie wynika z nich natomiast, że w procesie przeprowadzenia elektryfikacji linii kolejowej w sposób nieformalny została zajęta nieruchomość skarżącego lub jaki jej fragment. Sąd zgodził się ze skarżącym, że ustalając datę rozpoczęcia prac modernizacyjnych, a więc potencjalny czas zajęcia nieruchomości i czasokres samoistnego posiadania nieruchomości przez PKP i jej poprzednika prawnego, organ cytował fragment decyzji z 1974 r., że przedmiotowa inwestycja miała rozpocząć się w 1973 r. a zakończyć w 1975 r. (str. 4 decyzji), po czym przyjmuje, że prace te rozpoczęto w 1974 r., nie odnosząc się do zapisów świadczących, że prace powinny rozpocząć się w 1973 r. Ustalenia organu w tym zakresie są zatem dowolne. Wątpliwości budzi też wartość dowodowa zeznań [...] z uwagi na znaczny upływ czasu. W konkluzji Sąd I instancji nakazał, by ponownie rozpoznając sprawę organy ustaliły, czy na skutek prac przy modernizacji linii kolejowej doszło do zajęcia nieruchomości skarżącego w stopniu wykraczającym poza nieruchomość już wcześniej zajętą pod istniejącą linię kolejową i jaki obszar poprzednik prawny PKP zajął. W razie pozytywnej weryfikacji tej okoliczności należy ustalić czas, w jakim do zajęcia nieruchomości doszło, tj. czy nieruchomość zajęto przed czy po dacie 31 maja 1973 r.

W skardze kasacyjnej [...] zarzucił:

- naruszenie art. 37a ust. 1 i 7 ustawy komercjalizacyjnej przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie na skutek wadliwego ustalenia, że dowody zebrane w sprawie nie są wystarczające, co spowodowało uznanie, że organy obu instancji nie poczyniły właściwych ustaleń, umożliwiających wypłatę na jego rzecz odszkodowania oraz nakazanie tym organom ponownego zbadania zakresu zajęcia nieruchomości skarżącego przez poprzednika PKP;

- naruszenie art. 16 § 1 K.p.a. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkiem czego Sąd I instancji zignorował treść ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r.;

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej: "P.p.s.a.", na skutek uwzględnienia skargi pomimo prawidłowości ustaleń faktycznych organów, nienaruszających przepisów art. 7 i 80 K.p.a.;

- naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. na skutek niewskazania w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia.

Wskazując na powyższe wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W skardze kasacyjnej zawarto też oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie podniósł, że z powołanej decyzji stwierdzającej nabycie przez PKP prawa użytkowania wieczystego gruntu wynika, że na spornych działkach znajduje się tor główny – zasadniczy rok budowy 1987 i urządzenia uzbrojenia terenu, zaś przyległy pas gruntu jest niezbędny do bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego. Błędnie Sąd przyjął, że zajęcie gruntu związane było wyłącznie z elektryfikacją linii kolejowej, podczas gdy przedmiotem inwestycji była rozbudowa istniejącej linii kolejowej, skutkiem czego zajęto jego działki. Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy mają co prawda niejednoznaczną treść w zakresie daty zajęcia gruntów, ale skarżąca PKP w pismach procesowych kierowanych do Sądu Rejonowego w [...], w sprawie I Ns 991/98 dwukrotnie przyznała, że pozostają one w jej posiadaniu od 1974 r.

Zaznaczył, że to PKP posiada całość dokumentacji związanej z rozbudową linii kolejowych i nie przedstawiła dowodów posiadania spornych gruntów przed 1974 r. Ponadto w postanowieniu Sądu Rejonowego w [...] z dnia 24 lipca 2003 r., w sprawie I Ns 496/03, stwierdzono nabycie z mocy prawa spornych działek przez poprzedniczkę prawną skarżącego kasacyjnie [...], do czego by nie doszło, gdyby sporne działki pozostawały we władaniu PKP. Plan realizacyjny nie może mieć decydującego znaczenia dla ustalenia daty rozpoczęcia robót i objęcia ich w posiadanie, gdyż operuje on jedynie planowanymi datami a nie datami faktycznego ich rozpoczęcia. PKP nie kwestionowała pisemnego oświadczenia świadka [...] i nie wnioskowała o jego przesłuchanie na tę okoliczność. W tych okolicznościach, jego zdaniem, stanowisko Sądu I instancji jest dowolne a ponadto Sąd ten nie wyjaśnił w uzasadnieniu podstawy prawnej zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt l OPS 10/09, opubl. w ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

Skarga kasacyjna opiera się na obu podstawach kasacyjnych, a zatem w pierwszej kolejności odnieść się należało do zarzutów procesowych.

Przypomnieć wypada, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy merytorycznie w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Natomiast przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji.

Przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać zaś przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, tj. na treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia. Ze względu na opisane wyżej wymagania stawiane skardze kasacyjnej sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1 - 3 P.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Oceniając z tego punktu widzenia zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. w związku z art. 7 i 80 K.p.a. oraz art. 16 § 1 K.p.a. zauważyć należy, że jego uzasadnienie stanowi w istocie próbę polemiki ze stanowiskiem Sądu I instancji, opierającą się na założeniu, że ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r. zawiera stwierdzenia przesądzające o tym, że tor główny zasadniczy położony na działce skarżącego został zbudowany w roku 1987 oraz na domniemaniu, że skoro PKP nie przedłożyło jednoznacznych dowodów posiadania spornego gruntu przed 31 maja 1973 r. i zajęcia go w tym czasie pod linię kolejową, to ocena zgromadzonych w sprawie dokumentów o niejednoznacznej treści nie może prowadzić do wniosków odmiennych.

Zasada prawdy obiektywnej została skonstruowana w art. 7 K.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Biorąc pod uwagę treść tych przepisów, należy uznać, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności postępowania dowodowego. Okoliczność, w której strona również ma prawo wykazywania inicjatywy dowodowej, nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku podejmowania z urzędu czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

Podnoszona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej bierność PKP w zakresie odpowiedniej inicjatywy dowodowej, która niewątpliwie w sprawie miała miejsce, nie mogła zatem zwalniać organu z obowiązku rozważenia wszelkich okoliczności mogących przyczynić się do wyjaśnienia sposobu użytkowania spornych działek w okresie przed elektryfikacją linii kolejowej [...]. W szczególności nie sposób nie zauważyć, że dokumenty dotyczące tej inwestycji wskazują nie na budowę linii kolejowej lecz na jej elektryfikację, co może wskazywać, że linia ta istniała już w okresie poprzedzającym tę inwestycję. Użyte w decyzji z 2007 r. sformułowanie dotyczące toru głównego – rok budowy 1987 nie jest w tym zakresie również jednoznaczne, gdyż nie odnosi się do stanu istniejącego w latach poprzednich a ponadto nie jest ono elementem rozstrzygnięcia, ale jedynie dodatkowym wskazaniem daty budowy istniejącego toru głównego.

Negatywną przesłanką do powstania prawa do odszkodowania za nieruchomości zajęte przez PKP stosownie do art. 37a ustawy komercjalizacyjnej jest nieprzerwane posiadanie samoistne przez PKP zajętego gruntu przez okres, co najmniej 30 lat do dnia 31 maja 2003 r. Zatem wykazanie posiadania samoistnego przez 30 lat do dnia 31 maja 2003 r. musi być jednoznaczne i niebudzące wątpliwości, gdyż ustawodawca łączy z tą okolicznością utratę prawa do odszkodowania. Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości kiedy doszło do faktycznego zajęcia spornej nieruchomości przez poprzednika prawnego PKP lub przez jej poprzedników. W związku z powyższym uznać należy, że bez względu na to, czy przedsiębiorstwo to legitymuje się obecnie dokumentem na przekazanie mu konkretnego gruntu, może ono udowadniać wszelkimi środkami dowodowymi, że konkretna nieruchomość była gruntem związanym z funkcjonowaniem Kolei (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., I OSK 263/10, zam. na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOSA).

Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tym względzie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wskazuje, że z planu realizacyjnego sieci trakcyjnej wynika jedynie konieczność wywłaszczenia pasa gruntu o szerokości 4m i w sprawie nie ma jakichkolwiek dowodów, że wywłaszczeniem objęto sporne działki w całości lub w części. Oznacza to, że poprzestanie na treści dokumentów dotyczących elektryfikacji linii kolejowej [...] nie pozwalało na jednoznaczne zweryfikowanie stanowisk obu stron w kontekście wcześniejszego istnienia linii kolejowej na tym odcinku. Konieczne będzie zatem pozyskanie nie tylko dokumentacji dotyczącej prac modernizacyjnych, ale również planów, map i innych dokumentów obrazujących przebieg linii kolejowej w okresie wcześniejszym oraz położenie spornych działek względem tej linii. Organy winne ponadto dokonać także oceny dowodów przedstawianych przez skarżącego kasacyjnie oraz wyjaśnić czy działki skarżącego zostały zajęte dopiero na potrzeby prac elektryfikacyjnych kolei czy też takiej konieczności nie było lub nastąpiło to w okresie wcześniejszym.

Zasadniczym błędem organów było więc poszukiwanie dowodów związanych z pracami modernizacyjnymi prowadzonymi w latach 70-tych ub. wieku oraz zaniechanie pozyskania dowodów na okoliczność przebiegu w latach poprzednich linii kolejowej, na której prowadzone były te prace.

Na marginesie jedynie należy zwrócić uwagę na to, że organy nie zbadały i nie odniosły się do okoliczności wynikających z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 24 lipca 2003 r. oraz nie oceniły znaczenia tego postanowienia dla rozpatrywanej sprawy, aczkolwiek z jego sentencji wynika, że sąd powszechny oceniał stan faktyczny na dzień 4 listopada 1971 r., podczas gdy z punktu widzenia art. 37a ust. 7 ustawy komercjalizacyjnej znaczenie prawne ma stan na dzień 31 maja 1973 r.

Wobec powyższych braków postępowania dowodowego i nieustalenia w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy, przedwczesne jest ustosunkowanie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego – art. 37a ust. 1 i 7 ustawy komercjalizacyjnej.

Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. jest usprawiedliwiony o tyle, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji rzeczywiście nie podał podstawy prawnej uchylenia zaskarżonej decyzji. Przy zarzucie naruszenia prawa procesowego nie wystarczy jednak wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd, ale również wpływ naruszenia na wynik sprawy, tj. na treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera w tym zakresie żadnego wywodu, a Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania wywodu strony ani do domyślania się jaki wpływ omawiane naruszenie proceduralne miało na wynik sprawy. Tym samym wskazywane w skardze kasacyjnej uchybienie, dotyczące redakcji uzasadnienia, nie mogło stanowić podstawy uwzględnienia skargi kasacyjnej. Dla uznania podstawy z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. za usprawiedliwioną niezbędne jest wykazanie, że zarzucona wadliwość postępowania kształtowała lub współkształtowała treść orzeczenia (zob. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., sygn. akt I FSK 5/04, zam. w CBOSA).

W tym stanie rzeczy skargę kasacyjną, jako opartą na nieusprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 P.p.s.a., należało oddalić.