Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 733/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 107 ust. 1, art. 108 ust. 1, art. 112 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 139 poz 814
law: Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej
article: art. 71b ust. 1, 3, 5, 5a i 6
journal: Dz.U. 2015 poz 2156
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Powiatu ... na decyzję Ministra Finansów z dnia ... marca 2018 r. nr ... w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej przez Powiat [...] (dalej jako: "Powiat" "skarżący" lub "strona") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Ministra Finansów z [...] marca 2018 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z [...] grudnia 2017 r., nr [...], którą orzeczono o zobowiązaniu do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w wysokości 1.005.380 zł. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych:

Urząd Kontroli Skarbowej w [...] przeprowadził w Powiecie [...] kontrolę w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi, w tym realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok budżetowy 2013, zakończoną wynikiem kontroli z 17 grudnia 2015 r. znak: [...]. Na podstawie ustaleń kontroli wyliczono, że otrzymana przez Powiat [...] w 2013 r. część oświatowa subwencji ogólnej - wskutek zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych - została zawyżona o kwotę 994.530,51 zł.

Pismem z 13 października 2017 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej przekazało opinię w zakresie ustaleń pokontrolnych dokonanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...], jednocześnie informując Ministra Rozwoju i Finansów o uzyskaniu przez skarżącego kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 w kwocie wyższej od należnej.

Pismem z [...] listopada 2017 r. Powiat [...] został powiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013. Następnie, po uzupełnieniu opinii przez Ministra Edukacji Narodowej decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr Minister Rozwoju i Finansów zobowiązał Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 r. w wysokości 1.005.380 zł.

Wnioskiem z [...] stycznia 2018 r. Powiat zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu strona podniosła m.in., że wydając zaskarżoną decyzję organ nieprawidłowo zdefiniował pojęcie wychowanka, zgodnie z którym wychowankiem jest już osoba skierowana do młodzieżowego ośrodka wychowawczego, a nie osoba fizycznie zakwaterowana w placówce.

Minister Finansów, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] marca 2018 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2017 r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Minister Edukacji Narodowej dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego - w myśl § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013 (Dz.U., poz. 1541, dalej rozporządzenia) - według algorytmu określonego w załączniku do tego rozporządzenia. Algorytm przewidywał m. in. odrębne wagi dla poszczególnych uczniów a podstawę do naliczenia kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na 2013 r. dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Powiatu [...], stanowiły m.in. dane statystyczne dotyczące liczby uczniów (dzieci, wychowanków) w roku szkolnym 2012/2013 wykazywane przez dyrektorów szkół/placówek oświatowych w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2012 r. zweryfikowane przez organ prowadzący (dotujący) szkoły i placówki oświatowe.

W oparciu o zgromadzony w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy Minister Finansów ustalił, że wskutek wykazania w systemie informacji oświatowej - według stanu na dzień 30 września 2012 r. - błędnych danych, w:

Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym (MOW) w [...] - liczba wychowanków przeliczonych wagą P37 została zawyżona o 1 wychowanka, ponadto w zakresie Gimnazjum Specjalnego funkcjonującego w ramach MOW w [...] liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagami: P1, P2, P28 i P43 zostały zawyżone o 1,

Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w [...] - liczba wychowanków przeliczonych wagą P37 została zawyżona o 12 wychowanków oraz w zakresie Gimnazjum Specjalnego funkcjonującego w ramach MOW w [...] liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagami: P1, P2, P28 i P43 zostały zawyżone o 12,

Technikum wchodzącym w skład Zespołu Szkół Rolniczych im. [...] w [...] - liczba uczniów przeliczonych wagą P5 została zawyżona o 1 - co spowodowało zawyżenie o 194,7246 liczby uczniów przeliczeniowych, a w konsekwencji Powiat [...] otrzymał w roku 2013 część oświatową subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej o kwotę 1.005.380 zł.

Różnica między wyliczeniami dokonanymi w toku postępowania administracyjnego (1.005.380 zł) a wyliczeniami Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] poczynionymi w toku postępowania kontrolnego (994.530,51) wynika: ze zmiany wskaźnika korygującego Di dla Powiatu [...] (z 1,0317263346 na 1,0318145285) na skutek obniżenia liczby uczniów ogółem w szkołach o 13 uczniów; z uwzględnienia przy wyliczeniach obniżenia liczby uczniów ogółem oraz liczby uczniów przeliczonych wagami P1, P2, P28 i P43 o 1 ucznia Gimnazjum Specjalnego funkcjonującego w strukturach MOW w [...].

Minister podkreślił, że przyczyny wystąpienia nieprawidłowości w zakresie wykazania danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2012 r., polegały na wykazaniu:

- ucznia, który na dzień 30 września 2012 r. nie posiadał ważnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego na dany etap edukacyjny,

- osób, jako wychowanków młodzieżowego ośrodka wychowawczego, którzy nie korzystali z zakwaterowania na dzień 30 września 2012 r. (nie byli wychowankami młodzieżowych ośrodków wychowawczych, zostali przyjęci po dniu sprawozdawczym, bądź nie figurowali w księdze wychowanków) oraz jako uczniów szkół funkcjonujących w strukturach ośrodka, którzy nie byli uczniami tych szkół albo zostali przyjęci do nich po dniu sprawozdawczym.

Minister Finansów stwierdził, że uwzględnianie konkretnych uczniów/wychowanków w określonych wagach powinno następować zgodnie z wymogami wskazanymi w opisach poszczególnych wag. Konkretni uczniowie/wychowankowie mogli być uwzględnieni w określonych wagach, tylko na podstawie posiadanych przez tych uczniów/wychowanków aktualnych na dzień 30 września 2012 r. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 i 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz.U. 2018 r. poz. 1457 ze zm., dalej: uso) i których treść odpowiadała wymogom wskazanym w opisach poszczególnych wag. Objęcie - przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej wagą P5 ucznia nieposiadających aktualnego na dzień 30 września 2012 r. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego o treści odpowiadającej opisowi tej wagi, jest nieprawidłowe w świetle obowiązujących przepisów prawa. Ponadto nieprawidłowości w tym zakresie są także skutkiem wykazania w odpowiednich tabelach systemu informacji oświatowej uczniów niebędących w dniu 30 września 2012 r. z różnych powodów uczniami danej szkoły, niezależnie od tego, czy posiadali orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, co oczywiście w przypadku wagi P2 nie było wymagane w odniesieniu do wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych i młodzieżowych ośrodków socjoterapii.

Minister Finansów stwierdził, że powyższe odnosi się do ww. placówek oświatowych. Podkreślił, że na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie stwierdzono, że liczba uczniów w Technikum wchodzącym w skład Zespołu Szkół Rolniczych [...] w [...], przeliczonych wagą P5 została zawyżona o 1 ucznia, gdyż szkoła w systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień 30 września 2012 r., błędnie wykazała ucznia, który nie legitymował się ważnym orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Orzeczenie nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego z [...] czerwca 2011 r. należące do ucznia B. Z., nie mogło stanowić podstawy wykazania w systemie informacji oświatowej na dzień sprawozdawczy, gdyż uczeń ten w roku szkolnym 2012/2013 realizował obowiązek nauki w szkole ponadgimnazjalnej, a ww. orzeczenie było wydane przez Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...] na czas nauki w klasie III gimnazjum. W tym zakresie organ przywołał § 9 pkt 1 i 2 Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. nr 173, poz. 1072), który wskazuje, że orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się na okres roku szkolnego, etapu edukacyjnego albo okresu kształcenia wdanej szkole, z tym ze orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego dla uczniów szkół podstawowych z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim wydaje się na okres każdego etapu edukacyjnego w tej szkole. Natomiast zgodnie z przepisami załącznika Nr 2 i Nr 4 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z 2009 r. Nr 4, poz. 17) - edukacja szkolna przebiega w następujących etapach edukacyjnych dostosowanych do okresów rozwojowych dziecka: etap I — klasy I-III szkoły podstawowej, etap II — klasy IV-VI szkoły podstawowej, etap III — gimnazjum, etap IV - w szkole ponadgimnazjalnej. Uzyskanie na nowy etap edukacyjny aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego jest warunkiem objęcia ucznia kształceniem specjalnym.

Organ odnosząc się do argumentów strony dotyczących braku możliwości kontrolowania orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, gdyż orzeczenia te znajdowały się w dokumentacji szkoły i zawierały dane osobowe uczniów i wychowanków stwierdził, że do obowiązków jednostki samorządu terytorialnego należy sprawowanie nadzoru nad szkołami i placówkami oświatowymi, stąd jednostka powinna posiadać niezbędną wiedzę, aby potwierdzić prawdziwość wprowadzonych danych do systemu informacji oświatowej.

Minister Finansów wskazał ponadto, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że w Młodzieżowych Ośrodkach Wychowawczych w [...] i w [...] w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2012 r. wykazano zawyżone odpowiednio o 1 i o 12 liczby wychowanków, przeliczonych następnie wagą P37, dedykowaną wychowankom młodzieżowych ośrodków wychowawczych korzystającym z zakwaterowania w tych ośrodkach. Osoby te w dniu 30 września 2012 r. nie były wychowankami zakwaterowanymi w ww. ośrodkach ani uczniami szkół funkcjonujących przy tych ośrodkach.

Organ ustosunkowując się do zarzutu nieprawidłowego zdefiniowania pojęcia wychowanka wyjaśnił, że w sprawie nie chodzi o definicję wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego i ustalenie liczby osób uznanych za wychowanków, ale o prawidłowe ustalenie - według stanu na dzień 30 września 2012 r. -liczby wychowanków korzystających z zakwaterowania w powołanych ośrodkach przeliczonych wagą P37 przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 oraz liczby uczniów szkół funkcjonujących w ramach tych ośrodków. Zauważył, że opis wagi P37 zawarty w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013 jest jasny i wagą tą mogli być przeliczeni tylko wychowankowie młodzieżowych ośrodków wychowawczych korzystający z zakwaterowania w tych ośrodkach. Minister Finansów zauważył, że w dokumentacji prowadzonej w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym zarówno w [...], jak i w [...] brak jest dowodów wskazujących, że osoby korzystały z zakwaterowania. Ponadto brak jest dowodów, że nieletni zapoznali się z prawami i obowiązkami oraz z zasadami pobytu w ośrodku. Nie istnieją również dowody świadczące o dopełnieniu przez dyrekcję tych ośrodków obowiązków polegających na powiadamianiu właściwych organów obowiązanych do kontroli spełniania obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki. Zatem, w ocenie organu i wbrew twierdzeniu strony, nie było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa wpisanie do księgi wychowanków młodzieżowego ośrodka wychowawczego nieletniego skierowanego do danej placówki.

Minister Finansów wskazał w odniesieniu do ustaleń dotyczących młodzieżowych ośrodków wychowawczych, że na dzień 30 września 2012 r. w: 1) Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w [...] - 1 osoba nie była zakwaterowana w ośrodku, ani nie była uczniem szkoły (Gimnazjum Specjalnego) funkcjonującej w ramach tego ośrodka; 2) Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w [...] - 12 osób nie było zakwaterowanych w ośrodku (osoby te nie figurowały w Księdze Wychowanków bądź zostali przyjęci do ośrodka po dniu 30 września 2012 r., jak i nie byli uczniami szkoły (Gimnazjum Specjalnego) funkcjonującej w ramach tego ośrodka; zatem osoby te nie mogły być wykazane w systemie informacji oświatowej. Tym samym poczynione ustalenia potwierdzają, że wychowankowie (niekorzystający z zakwaterowania) nie przebywali faktycznie w ośrodkach i dlatego też wykazanie ich w systemie informacji oświatowej spowodowało zawyżenie liczby wychowanków przeliczonych wagą P37.

Na decyzję Ministra Finansów z [...] marca 2018 r. zobowiązującą Powiat [...] do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji Ministra Finansów oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] grudnia 2017 r. i zwrot kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa:

I. procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "kpa"), tj. zasady prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej poprzez wydawanie przez organy władzy publicznej odmiennych stanowisk mimo tego, że nie nastąpiła zmiana przepisów, a wyłącznie ich interpretacja pochodząca od tych organów;

2) art. 7b kpa zobowiązującego organy administracji publicznej do współdziałania ze sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, poprzez zaniechanie przez Ministra Finansów wyjaśnienia rozbieżności wynikających z opinii przedstawionych w toku postępowania przez Ministerstwo Edukacji Narodowej;

II. prawa materialnego:

3) art. 3 pkt 11 w związku z art. 90 ust. 2a oraz 90 ust. 3a uso poprzez błędną ich wykładnię w zakresie pojęcia "wychowanka";

4) § 2 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym (Dz.U. Nr 296, poz. 1755) poprzez ich niezastosowanie, a które to przepisy świadczą, że o uznaniu nieletniego za wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego decyduje skierowanie tej osoby do ośrodka, a nie jej fizyczne w nim przebywanie;

5) art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2159 ze zm., dalej: ustawa o sio) poprzez uznanie, że młodzieżowy ośrodek wychowawczy nie może wykazywać wychowanków, którzy posiadają orzeczenia o skierowaniu do ośrodka, a nie są jeszcze wpisani do księgi wychowanków, a w konsekwencji przyjęcie, że w tym zakresie nie jest należna powiatowi cześć oświatowej subwencji ogólnej.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2018 r, poz. 1302 ze zm., dalej: "ppsa"), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia sąd stwierdził, ż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra Finansów nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.

Stan faktyczny został, zdaniem sądu, ustalony przez organ w sposób prawidłowy.

Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 r.

Na wstępie, wskazać należy, że w ocenie sądu organ nie naruszył art. 37 ust. 1 udjst, zgodnie z którym w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;

2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Jak już podkreślono wcześniej, Minister Rozwoju i Finansów w decyzji utrzymanej w mocy decyzją Ministra Finansów orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w wysokości 1.005.380 zł, w związku z tym, że nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie na skutek zawyżenia liczby uczniów, w poszczególnych wagach, co spowodowało zawyżenie liczby tzw. uczniów przeliczeniowych o 194,7246 ucznia.

Podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej zgodnie z art. 28 ust. 5 udjst, tzn. według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013, dysponując bazą danych o liczbie uczniów (wychowanków) wykazanych w Systemie Informacji Oświatowej według stanu na dzień 30 września 2012 r. i na dzień 10 października 2012 r. Algorytm przewidywał odrębne wagi dla niepełnosprawnych uczniów, m.in. dla wagę P37, którzy posiadali orzeczenia lub opinie poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 i 3a uso. Natomiast w zakresie wychowanków, którzy zostali uwzględnieni przy wagach P37, a następnie także przy wagach P1, P2, P28 i P43 badano, czy wychowankowie na dzień 30 września 2012 r. korzystali z zakwaterowania w ośrodku.

Należy również wyjaśnić, że w okresie którego dotyczy rozpoznawana sprawa obowiązywała ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej. Stosownie do art. 108 ust. 1 w zw. z art. 107 ust. 1 ustawy o sio szkoły i placówki oświatowe prowadziły bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych określone w ustawie, między innymi zbiór danych o uczniach, słuchaczach, wychowankach i absolwentach. Zbiór ten, stosownie do art. 107 ust. 3 pkt 1 lit. h) ustawy o SIO powinien obejmować między innymi zbiory danych o liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b uso, albo posiadania zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki. Natomiast stosownie do art. 108 ust. 8 pkt 1 lit a ustawy o sio jednostki samorządu terytorialnego prowadzą bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych z baz danych oświatowych: szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez te jednostki. W myśl art. 111 ust. 1 i 2 ustawy o sio podmioty prowadzące bazy danych oświatowych obowiązane są do sprawdzenia kompletności, poprawności i zgodności ze stanem faktycznym danych gromadzonych przez nie w bazach danych oświatowych, z wyjątkiem danych, które zostały przekazane z innych baz danych oświatowych. Jednostki samorządu terytorialnego obowiązane są do sprawdzania kompletności danych przekazywanych im z innych baz danych oświatowych. Za wykonanie obowiązków, o których w art. 111 ust. 1-5, odpowiadają: 1) dyrektor szkoły lub placówki oświatowej (...); 2) odpowiednio wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta (...) lub upoważniona przez nich osoba.

Dane w bazach danych oświatowych są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 30 września 2012 r. oraz 31 marca i 30 września 2013 r., z zastrzeżeniem ust. 2-5 (art. 112 ust. 1 ustawy o sio).

Zgodnie z ust. 9 załącznika do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013, statystyczna liczba uczniów łącznie z uzupełniającą liczbą uczniów, a także określone liczebności wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających, podlegają weryfikacji do aktualnego stanu wynikającego z danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września 2012 r. i na dzień 10 października 2012 r., z uwzględnieniem korekty kwoty części oświatowej. Powyższe powołane przepisy jednoznacznie określają, że do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 były przyjmowane dane o liczbie uczniów i wychowanków albo dzieci i młodzieży wg stanu na dzień 30 września 2012 r. i na dzień 10 października 2012 r.

Powołane wyżej regulacje nie nastręczają problemów interpretacyjnych, a ich zastosowanie było już wielokrotnie przedmiotem analizy sądów administracyjnych. Zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa, co wskazał Minister Finansów podstawą do naliczenia dla jednostek samorządu terytorialnego kwot części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 stanowiły zawarte w systemie informacji oświatowej dane o liczbie uczniów i wychowanków albo dzieci i młodzieży wg stanu na dzień 30 września 2012 r. i dzień 10 października 2012 r.

Prawidłowo zatem Minister Finansów przyjął, że na dzień 30 września 2012 r. statystyczna liczba uczniów łącznie z uzupełniającą liczbą uczniów, a także określone liczebności wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających, podlegały weryfikacji przez szkoły/placówki do aktualnego stanu wynikającego z danych systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego, tj. roku szkolnego 2012/2013. Zaś dane w bazach danych oświatowych podlegają aktualizacji i przekazaniu wg stanu na dzień 31 marca i dzień 30 września każdego roku. Zmiana danych o liczbie uczniów (dzieci/młodzieży, wychowanków) wykazanych w systemie informacji oświatowej po 30 września - zgodnie z przepisami - nie jest uwzględniana przy ustaleniu kwoty części oświatowej subwencji ogólnej. Nie miała więc wpływu na wysokość kwoty części oświatowej subwencji ogólnej określonej nadany rok w ustawie budżetowej.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że data 30 września jest nie tylko dniem sprawozdawczym dla celów wyliczenia kwot części oświatowej subwencji ogólnej, ale także datą, do której uczniowie (dzieci/młodzież/wychowankowie) winni posiadać orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego czy opinie, o których mowa w opisie właściwych wag wskazanych do obliczeń: w bazowym roku szkolnym uzupełniającej liczby uczniów w zakresie zadań szkolnych oraz przeliczeniowej liczby wychowanków albo dzieci i młodzieży uprawnionych lub korzystających w zakresie zadań pozaszkolnych.

W świetle powyższego prawidłowo organy przyjęły datę 30 września 2012 r. do ustalenia wysokości należnej Powiatowi [...] części oświatowej subwencji ogólnej.

Zdaniem sądu organ ma też rację wskazując, że podstawę do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2012 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej na rok 2013, stanowiły opinie oraz orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego zgodnie z rodzajem niepełnosprawności określonej w orzeczeniu wymagającej stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (wyjątek stanowi waga P2 – patrz opis tej wagi ust. 2 pkt 4 załącznika do rozporządzenia).

W związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej ustalana jest na podstawie danych według stanu na dzień 30 września 2012 r., warunków do uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej nie spełniał uczeń, który według stanu na dzień 30 września 2012 r. nie posiadał aktualnego orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.

Zgodnie z art. 71b ust 1 zdanie pierwsze uso, kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a tej ustawy, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Przepis art. 71b ust. 3 tej ustawy stanowi, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Natomiast ust. 3a tego przepisu stanowi, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, o których mowa w ust. 3, mogą również wydawać zespoły opiniujące działające w niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych, założonych zgodnie z art. 82 oraz zatrudniających pracowników posiadających kwalifikacje określone dla pracowników publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych.

Art.71b ust. 5 uso zobowiązuje starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do zapewnia mu, na wniosek rodziców, odpowiedniej formy kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego z zastrzeżeniem ust. 5a.

Ust. 5a art. 71b uso stanowi, że jeżeli orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zaleca kształcenie dziecka odpowiednio w przedszkolu specjalnym albo w przedszkolu, szkole podstawowej lub gimnazjum, ogólnodostępnych lub integracyjnych, odpowiednią formę kształcenia, na wniosek rodziców, zapewnia jednostka samorządu terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, do której zadań własnych należy prowadzenie przedszkoli lub szkół.

Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 71b ust. 6 uso, Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 18 września 2008 r., w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U., Nr 173 poz.1072, dalej: rozporządzenie z dnia 18 września 2008r.), w którym między innymi zostały określone wzory orzeczeń. Ustalony wzór orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wymagał, by zespół orzekający określił z uwagi na jaki rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych dziecka, wymagających stosowania specjalnej nauki i metod pracy zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego. Zespoły orzekające mogły więc wskazać jako przyczynę uzasadniającą kształcenie specjalne niepełnosprawność sprzężoną lub dwie niepełnosprawności, z których każda wymagała specjalnej organizacji nauki i odrębnych metod pracy dydaktycznej dostosowanych do indywidualnych potrzeb i możliwości psychofizycznych ucznia.

W myśl słowniczka przez niepełnosprawność sprzężoną należy rozumieć występowanie u dziecka niesłyszącego lub słabosłyszącego, niewidomego lub słabowidzącego, z niepełnosprawnością ruchową, z upośledzeniem umysłowym albo z autyzmem co najmniej jeszcze jednej z wymienionych niepełnosprawności (art. 3 pkt 18 uso).

Konsekwencją uregulowań ustawowych dotyczących kształcenia specjalnego są zapisy przyjęte w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 stanowiącym załącznik do rozporządzenia z 20 grudnia 2012 r. Zakres zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego ustalony został na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2012 r. Zgodnie z opisami wagi P5 do wagi tej mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2012 r., którzy posiadali opinie lub orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawności wymienione w opisie tej wag, a w przypadku dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim uczestniczący w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych - orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, a nie wszyscy uczniowie niepełnosprawni wykazani w systemie informacji oświatowej. Zatem w przedmiotowej sprawie badaniu i ocenie podlegało uzyskanie przez stronę części oświatowej subwencji ogólnej zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013. Minister Finansów ustalił, że część oświatowa subwencji ogólnej dla strony została nieprawidłowo skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przy wagach P5. Prawidłowo w tym zakresie organ zwrócił uwagę na ucznia w Technikum wchodzącym w skład Zespołu Szkół Rolniczych [...] w [...], który nie legitymował się ważnym orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego. Zasadnie organ powołując się na § 9 pkt 1 i 2 Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych wyjaśni, że orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się m.in. na okres etapu edukacyjnego. Natomiast w myśl załącznika Nr 2 i Nr 4 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. z 2012 r., poz. 977 ze zm.) - edukacja szkolna przebiegała w następujących etapach edukacyjnych dostosowanych do okresów rozwojowych dziecka: etap I - klasy I-III szkoły podstawowej, etap II - klasy IV-VI szkoły podstawowej, etap III - gimnazjum, etap IV - w szkole ponadgimnazjalnej (identycznie tę kwestię regulowało powołane przez organ rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół - Dz. U. z 2009 r. Nr 4, poz. 17). Tym samym skoro uczeń B. Z. posiadał orzeczenie nr [...] z [...] czerwca 2011 r. o potrzebie kształcenia specjalnego na czas nauki w klasie III gimnazjum, to orzeczenie to nie mogło stanowić podstawy wykazania w systemie informacji oświatowej tego ucznia, gdyż w roku szkolnym 2012/2013 realizował obowiązek nauki w szkole ponadgimnazjalnej.

W konsekwencji za prawidłowe należy uznać działanie organów, że podstawą zaliczenia do określonej grupy niepełnosprawności jest wyłącznie orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, określające formy tego kształcenia z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności czy zaburzenia (wyrok NSA z 24 lipca 2013r., II GSK 589/12, wyrok NSA z 8 lutego 2013r., II GSK 2092/11, wyrok NSA z 8 marca 2013r., II GSK 2375/11). Żaden inny dowód – poza tym orzeczeniem – nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania dopłat subwencyjnych objętego sporną w sprawie wagą, z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych. W przypadku braku właściwego orzeczenia zespołu orzekającego działającego w poradni psychologiczno-pedagogicznej nie było możliwe zaliczenie ucznia do wyżej wymienionych wag.

W sprawie w ocenie sądu słusznie także organ zakwestionował wykazywanie w systemie informacji oświatowej jako wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych oraz jako uczniów działających przy nim szkół, osób, które według stanu na dzień 30 września 2012 r. nie przebywały w tym ośrodku (np. przybyły do placówki po tej dacie lub nie przybyły w ogóle) oraz wykazanie jako korzystających z zakwaterowania w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych wychowanków, którzy z zakwaterowania nie korzystali.

Organ prawidłowo orzekł w zakresie wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach [waga P37 - dla wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach (waga P37 wyklucza się z wagami P32 i P33) - N37,i]. Trzeba wskazać dodatkowo, że do listopada 2018 r. istniał spór w orzecznictwie jak należy stosować powyższą wagę P37 (poprzednio wagi P33 i P34). Czy do zastosowania tych wag wystarczające jest tylko skierowanie do ośrodka (patrz wyrok NSA z 21 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 2125/17), czy też konieczne jest aby nieletni faktycznie znaleźli się w ośrodku co najmniej w dniu 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy (tu: 30 września 2012 r.). Obecnie po rozstrzygnięciu jednolicie tych spraw przez Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu wyrokach zapadłych w dniach 15 i 16 listopada 2018 r. (patrz m.in. I GSK 2423/18, I GSK 2999/18, I GSK 1155/18 i inne – dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl), ta kwestia nie budzi już żadnych wątpliwości i do zastosowania wagi np. P37 konieczne jest oprócz skierowania do ośrodka, faktyczne zakwaterowanie wychowanka. Tym samym powoływanie się przez stronę na odmienne stanowisko prezentowane przez część składów orzekających tutejszego sądu (wyroki nieprawomocne), jest niezasadne.

W ocenie sądu, aby zastosować wagę P37 koniczne jest aby wychowanek stawił się do ośrodka i został w nim zakwaterowany. Samo skierowanie nie wypełnia dyspozycji tej wagi, gdyż dla zastosowania tej wagi koniecznym jest zakwaterowanie do dnia 30 września 2012 r.

W tym miejscu sąd w całości akceptuje tezy zawarte w najnowszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2018 r., I GSK 879/18, który jednoznacznie wskazał, że z opisu wagi P34 (obecnie waga P37) wynika, że cyt. "przy przypisywaniu tej wagi istotne jest to, czy wychowanek młodzieżowego ośrodka wychowawczego korzysta z zakwaterowania w ośrodku. Inaczej rzecz ujmując waga P34 może być zastosowana tylko do tych wychowanków, którzy zostali skierowani a następnie przyjęci do młodzieżowego ośrodka wychowawczego, a w konsekwencji w nim zakwaterowani. Nie wymaga przy tym szerszego wywodu, że pojęcie "korzystają z zakwaterowania" należy rozumieć w ten sposób, że chodzi tu o tymczasowe, tj. obejmujące okres pobytu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, korzystanie z pomieszczeń mieszkalnych znajdujących się w tym ośrodku (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 1309/15)".

W sprawie niewątpliwie ustalono, że 13 wychowanków na dzień 30 września 2012 r. Młodzieżowych Ośrodkach Wychowawczych w [...] i [...] nie korzystało z zakwaterowania w tych ośrodkach (1 nieletni w ogóle nie był wychowankami ośrodka, 5 nieletnich zostało przyjętych po dniu sprawozdawczym, 7 nieletnich w ogóle nie figurowało w księdze wychowanków). Wobec powyższego niezastosowanie do nich wagi P37 i skorygowanie w tym zakresie wysokości części oświatowej subwencji ogólnej przypadającej dla strony w roku 2013 jest prawidłowe.

Naczelny Sąd Administracyjny także w powołanym wyżej wyroku zasadnie zauważył również, że z uwagi na opis wagi P37 (poprzednio P34) cyt. "kwestią zasadniczą przy wprowadzaniu danych do systemu informacji oświatowej w 2010 r. nie było to kiedy nieletni skierowany do młodzieżowego ośrodka wychowawczego stawał się wychowankiem, lecz to, że wychowanek korzystał z zakwaterowania w tym ośrodku. Innymi słowy niezależnie od tego czy nieletni stawał się wychowankiem z chwilą otrzymania przez kierownika ośrodka, za pośrednictwem poczty, skierowania nieletniego do ośrodka, czy też dopiero z chwilą przyjęcia do tego ośrodka, to uwzględnienie takiego wychowanka w systemie informacji oświatowej z wagą P34 (obecnie P37 – dopisek sądu) było możliwe tylko wówczas, gdy został już przyjęty do ośrodka i korzystał w nim z zakwaterowania". Powyższe sąd w składzie orzekającym w całości akceptuje i wskazuje, że treść opisu wagi P37 jest jasna i nie wymaga żadnych zabiegów interpretacyjnych. Tym samym podmiot zobowiązany do wpisywania danych do systemu informacji oświatowej nie powinien mieć żądnych wątpliwości, jacy wychowankowie mogą być ujęci w wadze P37.

W związku z tym należy stwierdzić, że organ zasadnie przyjął, iż zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej między jednostki samorządu terytorialnego na 2013 rok mogli być uwzględnieni jedynie nieletni wykazani w Systemie Informacji Oświatowej, którzy według stanu na 30 września 2012 r. byli zakwaterowani i przebywali w Młodzieżowych Ośrodkach Wychowawczych w [...] i [...].

Słusznie także Minister Finansów zakwestionował wykazanie tych samych osób (wskazanych wyżej wychowanków Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych w [...] i [...]) jako uczniów szkół funkcjonujących w strukturach ośrodków, jak to miało miejsce w sprawie. Powyższe powoduje bezpodstawne objęcie takich osób wagami dedykowanymi uczniom takich szkół (wagi P1, P2, P7, P28 i P43).

Należy też wyjaśnić, że art. 5a ust. 3 uso wskazuje, że środki niezbędne na realizację zadań oświatowych przez jednostki samorządu terytorialnego zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Natomiast Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 20 czerwca 2001 r. (sygn. akt K 35/00) stwierdził, że "część oświatowa subwencji ogólnej nie jest jedynym źródłem finansowaniu zadań oświatowych (ani z konstytucji, ani też z żadnej z ustaw nie wynika jaka część wydatków oświatowych jednostki samorządu terytorialnego powinna być pokrywana z ogólnej subwencji oświatowej)" oraz że "sposób rozliczenia i rozdziału części oświatowej nie jest z założenia instrumentem refundacji kosztów poniesionych na realizację zadań oświatowych". Natomiast środków na utrzymanie podnoszonej w skardze "gotowości" do przyjęcia nieletniego, skarżący winien szukać w swych dochodach własnych (por. WSA w Warszawie z 3 czerwca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 12/15). Powyższe tym bardziej jest zasadne, że strona mogła ubiegać się o dofinansowanie z tytułu wzrostu zadań szkolnych i pozaszkolnych, polegającego na wzroście liczby uczniów przeliczeniowych w związku ze zwiększeniem łącznej liczby uczniów (wychowanków) w szkołach i placówkach prowadzonych (dotowanych) przez jednostki samorządu terytorialnego, w stosunku do danych przyjętych do naliczenia algorytmem części oświatowej subwencji ogólnej na 2013 r. z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013.

Mając powyższe na względzie zasadnym było zobowiązanie skarżącego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 r.

Żaden z argumentów skargi nie wskazuje na wadliwość ustaleń stanu faktycznego czy błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Odnosząc się do zarzutów skargi sąd wskazuje, że skarżąca w sposób zupełnie nieuprawniony zrównuje instytucje dotacji (art. 3 pkt 11 w związku z art. 90 ust. 2a oraz art.90 ust. 3a uso i powołane wyroki sądów administracyjnych) z instytucją subwencji oświatowej. Są to odmienne dwie instytucje oparte na odmiennych podstawach prawnych. W sprawie wbrew twierdzeniom skarżącego, co zostało wyżej wykazane, spór nie dotyczy tego czy nieletni, którzy zostali skierowani do młodzieżowych ośrodków wychowawczych, ale jeszcze do nich nie dotarli na dzień sprawozdawczy, posiadają status wychowanka, tylko czy można tych nieletnich uznać za wychowanków korzystających z zakwaterowania zgodnie z obowiązującymi przepisami. Sąd powyżej wykazał, że aby objąć takie osoby wagą P37, to osoba taka musi korzystać z zakwaterowania w ośrodku, co w sprawie nie miało miejsca.

Bezzasadny okazał się również zarzut strony dotyczący naruszenia przepisów § 2 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym (Dz.U. Nr 296, poz. 1755) poprzez ich niezastosowanie, a które to przepisy świadczą, że o uznaniu nieletniego za wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego decyduje skierowanie tej osoby do ośrodka, a nie jej fizyczne w nim przebywanie. Po pierwsze sąd wyjaśnia, zgodnie z tym co już było wskazywane, że przedmiotem sporu nie jest kwestia uznania danej osoby za wychowanka tego ośrodka, tylko kwestia czy osoba taka korzysta z zakwaterowania. Po wtóre słusznie organ powołując się na § 4 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia stwierdził, że bezpośrednio po przybyciu nieletniego do ośrodka dyrektor ośrodka, w obecności wychowawcy lub innego pracownika ośrodka, przeprowadza z nieletnim rozmowę, podczas której zapoznaje nieletniego z jego prawami, obowiązkami i zasadami pobytu w ośrodku. Zapoznanie się z prawami, obowiązkami i zasadami pobytu w ośrodku nieletni potwierdza własnoręcznym podpisem. Z powyższej regulacji, jak zasadnie wskazał Minister Finansów wynika, że złożenie podpisu przez nieletniego uzależnione jest od przybycia nieletniego do ośrodka. Ponadto obowiązkiem dyrektora ośrodka, w myśl § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia było powiadomienie właściwych organów. Natomiast w sprawie jednoznacznie ustalono na podstawie dokumentacji prowadzonej w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w [...] (w ośrodku w [...] wychowanek D. S. nie był w ogóle wychowankiem tego ośrodka), że brak jest dowodów wskazujących, że 12 nieletnich zapoznało się z prawami i obowiązkami oraz z zasadami pobytu w ośrodku i także sam dyrektor nie dopełnił swoich obowiązków. W związku z tym zarzut skarżącego sąd uznaje za niezasadny.

W ocenie sądu nie uzasadniony okazał się również zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o sio. Przepis ten, w spornym okresie stanowił, że w systemie informacji oświatowej są gromadzone i przetwarzane dane dotyczące publicznych i niepublicznych przedszkoli, szkół i placówek oraz innych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 2 uso. Należy podkreślić, że na mocy art. 115 ust. 1 ustawy o sio Minister Edukacji Narodowej otrzymał upoważnienie do szczegółowego określenia danych, które są gromadzone w systemie informacji oświatowej i takie też rozporządzenie wydał w dniu dnia 9 sierpnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych gromadzonych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz.U., poz. 957). Zgodnie z art. 16 pkt 4 ustawy o sio stanowi, że dane dziedzinowe w związku z objęciem ucznia opieką w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii, specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, specjalnym ośrodku wychowawczym oraz ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym obejmują: datę rozpoczęcia i datę zakończenia pobytu w ośrodku. Tym samym przepis ten jest spójny z treścią wagi P37, dedykowaną wychowankom przebywającym w młodzieżowym ośrodku wychowawczym w dniu sprawozdawczym (tu: 30 września 2012 r.). Przywołany powyżej przepis jednoznacznie wskazują na datę rozpoczęcia pobytu w ośrodku, a więc datę zakwaterowania. Tym samym wbrew twierdzeniom strony tą właściwą datą nie będzie data otrzymania przez ośrodek skierowania nieletniego do młodzieżowego ośrodka wychowawczego.

Zdaniem sądu także pozostałe zarzuty, w tym w szczególności zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały w sprawie naruszone w sposób nakazujący wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obiegu prawnego. Strona zarzuciła organowi naruszenie art. 8 § 1 i 7b kpa.

Zgodnie z art. 8 § 1 kpa organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (art. 8 § 2 kpa). Natomiast w myśl art. 7b kpa w toku postępowania organy administracji publicznej współdziałają ze sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy.

W ocenie sądu organ powyższych zasad nie naruszył. Słusznie wskazał Minister Finansów w odpowiedzi na skargę, że nieodpowiadające oczekiwaniom strony rozstrzygnięcie sprawy, zwłaszcza, gdy - jak w przedmiotowej sprawie - chodzi o ustalenie wysokości zobowiązania pieniężnego, nie stanowi o prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej. Organ w toku postepowania zebrał dowody i w sposób prawidłowy ocenił. Co więcej w sprawie sporny nie jest stan faktyczny, tylko jego ocena w kontekście obowiązujących przepisów prawa. Zasadnie także Minister Finansów stwierdził w odpowiedzi na skargę, że nigdy nie odstąpił od utrwalonej praktyki. Słusznie zauważył, że organ w swoim postępowaniu zawsze był konsekwentny (liczyło się zawsze zakwaterowanie wychowanka w ośrodku) i tylko na skutek orzecznictwa ta kwestia przez pewien czas budziła wątpliwości interpretacyjne. Obecnie, zgodnie z tym co zostało wyjaśnione wyżej, na skutek jednolitego orzecznictwa NSA kwestia konieczności zakwaterowania wychowanka w ośrodku aby zastosować np. wagę P37 również nie budzi wątpliwości.

Na stronie 6 zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił motywy, dla których nie podzielił opinii Ministra Edukacji Narodowej. Sąd za zasadne uznaje powody dla których stanowisko to nie zostało uwzględnione, gdyż stanowisko Ministra Edukacji Narodowej nie uwzględnia jednoznacznej treści opisu wagi P37. Natomiast Minister Finansów uwzględnił stanowisko tego organu w kontekście ucznia i wychowanka Dariusza S. Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w [...]. Organ bowiem stwierdził, że ten wychowanek nie mógł być uczniem Gimnazjum Specjalnego w [...] na dzień 30 września 2012 r., gdyż na podstawie zapisów w dziennikach lekcyjnych w roku szkolnym 2011/2012 nie został wpisany jako uczeń do żadnej klasy i dlatego też kalkulacja winna uwzględniać zmniejszenie subwencji o 1 ucznia ogółem oraz przeliczonego wagami P1, P2, P28, P43. Uwzględnił także, że wychowanek MOW w [...] S. C., utracił status wychowanka z dniem osiągniecia pełnoletności, tj. w dniu 29 sierpnia 2012 r. Zgodnie bowiem z art. 73 § 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz.U. z 2010 r.nr 33, poz. 178) umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym ustaje z mocy prawa z chwilą ukończenia 18 roku życia. Ww. wychowanek na dzień 30 września 2012 r. miał ukończone 18 lat, więc uwzględniono zawyżenie w wadze P37.

Powołanie się przez stronę na pismo Ministra Edukacji Narodowej z 1 lipca 2016 r. także jest nieskuteczne, gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady praworządności. Co więcej, na mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 udjst organ nie posiada "luzu decyzyjnego", gdyż ten przepis nakłada na Ministra Finansów obowiązek orzeczenia o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty subwencji, a jego działalnie w tym przedmiocie nie jest oparte na uznaniu administracyjnym. Wynika to wprost z kategorycznego sformułowania przepisu, w którym nie użyto słowa "może" charakterystycznego dla przepisów dopuszczających uznaniowe działanie organów administracji.

Mając powyższe na względzie sąd uznał, że wszystkie zarzuty skargi są niezasadne. Ponadto sąd nie stwierdził żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

W tym stanie rzeczy, uznając decyzję za prawidłową, działając na podstawie art. 151 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.