Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 516/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: M.P. 2004 nr 56 poz 958  art. 194 par. 1
law: Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędziowie NSA Rafał Batorowicz Cezary Pryca (spr.) Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. K. - Firma Handlowa "A." w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 20 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Go 750/05 w sprawie ze skargi T. K. - Firma Handlowa "A." w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. wyrokiem z dnia 20 grudnia 2005 r., sygn. akt I SA/Go 750/05 oddalił skargę T. K. – Firmy Handlowej A. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

Agencja Celna P. S. M. C. H. W. S. A., działając na podstawie upoważnienia T. K., dokonała w dniu [...] maja 2003 r. zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci tkaniny z syntetycznych włókien odcinkowych z zastosowaniem stawki konwencyjnej na podstawie świadectwa pochodzenia nr [...] z [...] marca 2003 r., wystawionego na Tajwanie oraz dwóch świadectw nr [...] i [...] z [...] marca 2003 r., wystawionych w Republice Korei.

Decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Ś. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru i kwoty długu celnego, dokonując ich ponownego ustalenia.

W związku z dokonaną weryfikacją przedstawionego świadectwa pochodzenia Naczelnik Urzędu Celnego w Ś. postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. wznowił postępowanie celne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2003 r., a następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. uchylił w części wymienioną decyzję i ponownie orzekł w zakresie kursu waluty, wartości statystycznej, zastosowania stawki celnej, określając ponownie kwotę długu celnego i należnego podatku VAT za sprowadzony towar, jak również wysokość odsetek od kwot nieuiszczonych w terminie, z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej 30%.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] listopada 2004 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że odmowa zastosowania w stosunku do sprowadzonego towaru stawki celnej konwencyjnej w wysokości 9% związana była z negatywnym wynikiem weryfikacji świadectw pochodzenia przez organy Republiki Korei i Tajwanu. W sytuacji, gdy świadectwa pochodzenia przedłożone w sprawie zostały sfałszowane i nie mogły służyć za prawidłowy dowód pochodzenia, organ I instancji prawidłowo zastosował stawkę celną autonomiczną 30%.

Oddalając skargę T. K. – Firmy Handlowej A. Wojewódzki Sąd Administracyjny podał, że bezsporne jest, iż importowany przez skarżącego towar wymieniony został w Wykazie nr 3 do rozporządzenia Rada Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 z późn. zm.). Sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z § 11 ust. 1 cyt. rozporządzenia, pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Świadectwo pochodzenia jest podstawą zastosowania właściwej stawki celnej w związku ze zróżnicowaniem stawek taryfy celnej. Takich świadectw strona w rozpoznawanej sprawie nie przedłożyła, albowiem przedstawione dokumenty nie posiadały cech określonych w § 13 ust. 1 cyt. rozporządzenia z dnia 15 października 1997 r., skoro przedstawione świadectwa pochodzenia okazały się podrobione i nie zostały wystawione przez upoważnione do tego organy krajów eksportu (Koreańską Izbę Przemysłowo-Handlową i Tajwańską Izbę Przemysłowo-Handlową). Konsekwencją tych ustaleń zasadne było zastosowanie przez Naczelnika Urzędu Celnego stawki autonomicznej w miejsce dotychczasowej konwencyjnej.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Celnej słusznie przyjął, że przepis § 11 ust. 1 cyt. rozporządzenia w sposób niezależny od jakiegokolwiek uznania administracji celnej, wymaga dla udokumentowania pochodzenia towaru wymienionego w Wykazie nr 3 świadectwa pochodzenia. Takiego świadectwa strona nie przedłożyła, gdyż przedłożone dokumenty nie posiadały cech określonych w § 13 ust. 1. Ocena skutków nieautentyczności dokumentu była niezależna od tego, czy importer ponosił winę za przedłożenie wadliwego dowodu pochodzenia.

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że prowadzący postępowanie nie mógł domagać się od organów kraju eksportera udowodnienia, że weryfikacja świadectwa pochodzenia przeprowadzona został zgodnie z prawem. Sąd pierwszej instancji podał, że nadesłany dokument stwierdzający nieautentyczność załączonych świadectw był dokumentem urzędowym i stosownie do art. 194 Ordynacji podatkowej, korzystał z domniemania prawdziwości tego, co urzędowo zostało w nim stwierdzone. Sąd wskazał, iż domniemanie to oznacza, że dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ celny, gdyż za udowodnione należy przyjąć to, co wprost wynika z dokumentu. Treść dokumentów jednoznacznie stwierdzała, że świadectwa pochodzenia dołączone przez skarżącego do zgłoszenia celnego były nieautentyczne. Zdaniem Sądu, to skarżącego obciążał przy tym obowiązek obalenia domniemania prawdziwości dokumentu, czego ten jednakże nie uczynił.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodziła też okoliczność przewidziana w przepisie § 11 ust. 3 powołanego rozporządzenia, gdyż tylko w sytuacji, gdy ilość lub rodzaj towaru nie wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 nie musi być dokumentowane.

Za błędne Sąd pierwszej instancji uznał stanowisko skarżącego, że importer miał prawo przedkładania tak długo świadectw pochodzenia, dopóki organ celny nie uzna je za autentyczne. Sąd wskazał, że organ celny uznaje duplikat świadectwa pochodzenia wystawiony prawidłowo przez upoważniony organ tylko w przypadku kradzieży, utraty lub zniszczenia oryginału świadectwa pochodzenia. Wobec faktu niezaistnienia żadnej z powyższych okoliczności oraz przedłożenia przez skarżącego dokumentu nieautentycznego, Sąd stwierdził, iż nie zaistniały podstawy do zastosowania stawki celnej korzystniejszej dla skarżącego. Skarżący nie posiadając autentycznego świadectwa pochodzenia nie mógł przedłożyć jego duplikatu, gdyż duplikat to odpis, kopia dokumentu.

T. K. – Firma Handlowa A. wniósł skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok oraz wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu sądowi Administracyjnemu w G. W., a także zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a.:

1. art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z § 12 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalenia niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich przewidzianych prawem czynności w sprawie, a mających na celu przyczynienie się do wyjaśnienia sprawy, w szczególności poprzez niezobowiązanie strony, w razie wątpliwości co do świadectwa pochodzenia towaru, do przedstawienia szczegółowego opisu procesu wytwarzania towaru, z którego będzie wynikać, że spełnione zostały warunki określone w przepisach dotyczących pochodzenia towaru, a opis ten powinien następnie zostać potwierdzony przez organ upoważniony w kraju pochodzenia towaru do wystawienia świadectwa pochodzenia, co mogłoby w niniejszej sprawie doprowadzić w efekcie do należytego udokumentowania pochodzenia towaru przez właściwy organ Republiki Korei i Tajwanu, a tym samym wyjaśnione zostałyby wszystkie wątpliwości w sprawie,

2. art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej,

3. art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcia przez organy administracyjne wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności przerzucenie ciężaru udowodnienia pochodzenia towaru w całości na skarżącego,

4. art. 192 Ordynacji podatkowej poprzez pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, w szczególności co do dowodu w postaci wystąpienia do koreańskich i tajwańskich władz administracyjnych w sprawie autentyczności pochodzenia towaru, albowiem strona nie mogła podnieść jakichkolwiek merytorycznych zarzutów co do stanowiska ww, władz administracyjnych obcych państw,

5. art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez niezebranie przez organ administracyjny i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, a ograniczenie się jedynie do podjęcia postępowania weryfikacyjnego w krajach pochodzenia towaru, pozbawiając stronę podjęcia jakichkolwiek innych kroków zmierzających do przedłożenia właściwego świadectwa pochodzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W szczególności należy podkreślić, że skarga kasacyjna nie zawiera podstaw kasacyjnych, które uzasadniać by mogły jej uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej przyczyny zaskarżenia bezwzględnie określają zakres rozpoznawanej sprawy, a więc określają zakres oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia Sądu I instancji.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W tym miejscu należy przypomnieć, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym prawnym środkiem zaskarżenia i z tego między innymi powodu dla jej sporządzenia przewidziany został wymóg zastępstwa prawnego wykonywanego przez zawodowych pełnomocników, takich jak adwokat, radca prawny, czy też w określonych kategoriach spraw doradca podatkowy i rzecznik patentowy.

W skardze kasacyjnej należy przytoczyć podstawy kasacyjne wraz z ich uzasadnieniem. Należy więc wskazać konkretny przepis prawa, który w rozpoznawanej sprawie był i powinien zostać zastosowany, a został naruszony. Konieczne jest także (w relacji do tego przepisu) sprecyzowanie, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym ono polegało. Zarzuty te winny zostać uzasadnione w odniesieniu do przepisów, na które strona powołuje się w skardze, a które były bądź powinny być przy tym podstawą kwestionowanego rozstrzygnięcia (vide J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 252).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku został nieprawidłowo ustalony przez organy administracji publicznej, jednakże wskazane w skardze kasacyjnej podstawy kasacji obejmują wyłącznie przepisy postępowania stosowane przez organy administracji publicznej i nie wskazują żadnych przepisów, które miały zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wielokrotnie w swoich orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że zarzuty oparte na przepisie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. skierowane powinny być do wyroku Sądu I instancji, a nie przeciwko decyzji organu administracji publicznej (vide wyrok NSA z 4 stycznia 2006 r., sygn. II FSK 61/05 niepubl.; wyrok NSA z 20 stycznia 2006 r., sygn. II FSK 165/05 niepubl.).

W tym stanie rzeczy powołane w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 180 § 1, art. 121 § 1, art. 122, art. 192 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), które to przepisy odnoszą się wyłącznie do postępowania administracyjnego bez powiązania ich z przepisami prawa procesowego zastosowanymi przez Sąd I instancji i bez wskazania jako podstawy skargi kasacyjnej przepisów postępowania sądowego, przytoczonych w skardze kasacyjnej przepisów ordynacji podatkowej nie można uznać za podstawę skargi kasacyjnej określoną w art.174 pkt 2 p.p.s.a.

Związanie granicami skargi kasacyjnej powoduje, że jeżeli brak jest zarzutów dotyczących naruszenia konkretnych przepisów procedury sądowej, to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest ustaleniami faktycznymi przyjętymi w zaskarżonym wyroku (vide wyrok NSA z 21 kwietnia 2004 r., sygn. FSK 181/04, ONSAiWSA 2/2004).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.