Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 890/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 2, 135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 156 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7b ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 27 czerwca 2018 r. znak [...] w przedmiocie zmiany przebiegu granicy działki I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji. II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego na rzecz skarżącej M. B. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania. III.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 27 czerwca 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2018 r. nr [...] o ujawnieniu w bazie danych ewidencyjnych obrębu B gmina Z:

1. Zmiany przebiegu granic działki nr [...] objętej księgą wieczystą [...] z działką: nr [...] objętą księgą wieczystą [...], nr [...] objętą księgą wieczystą [...], nr [...] objętą księgą wieczystą [...], zmiany jej powierzchni z 0.0015 ha na powierzchnię 0.0010 ha;

2. Zmiany przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...], bez zmiany ich powierzchni.

Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j., Dz.U. z 2017r. poz. 1257 ze zm.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. - Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.).

Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika następujący stan faktyczny:

M. S. właściciel działki o nr ew. [...] i nr [...] oraz M. B. właścicielka działki o nr [...] wystąpili w dniu 23 czerwca 2016 r. do Starosty z wnioskiem o sprawdzenie granicy pomiędzy działkami nr [...], [...] i nr [...] w miejscowości B w gminie Z podnosząc, że dane ewidencyjne wykazują znaczne różnice w stosunku do danych z mapy sytuacyjno – wysokościowej o nr [...] i danych wcześniejszych sięgających lat 90 – tych. Wnieśli o zweryfikowanie danych dotyczących ww. granicy i ewentualne wprowadzenie zasadniczej korekty do stanu obecnego. Do wniosku załączyli dokumenty w postaci kopii mapy ewidencji gruntów z naniesioną granicą sprzed modernizacji operatu ewidencji gruntów oraz kopią mapy sytaucyjno – wysokościowej.

Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające doprowadziło organ do wniosku, że istnieje rozbieżność pomiędzy operatem podziałowym o nr KERG [...] a operatem modernizacji ewidencji gruntów o nr KERG [...] w zakresie przebiegu granic działek ujętych we wniosku, w związku z czym zaistniała potrzeba sporządzenia operatu technicznego ustalenia granicy.

Zawiadomieniem z dnia 30 listopada 2017 r. Starosta poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania dotyczącego aktualizacji operatu ewidencji gruntów w odniesieniu do działek ewidencyjnych objętych wnioskiem o dokonanie aktualizacji w oparciu o operat ewidencji gruntów w odniesieniu do nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...] i [...] w obrębie B gmina Z na podstawie operatu technicznego z dnia 17 listopada 2017 r. nr [...] sporządzonego przez inż. G. R.

Zawiadomienie poprzedzone było wycofaniem przez skarżącą pismem z dnia 14 czerwca 2017 r. wniosku o aktualizację z uwagi na ustalenie przebiegu granic we własnym zakresie.

Na potrzeby wykonania operatu pomiarowego geodeta dokonał w dniu 18 sierpnia 2017 r. czynności ustalenia przebiegu granic pomiędzy działką o nr [...] a działkami nr [...], [...], [...] oraz pomiędzy działką o nr [...] a działką o nr [...].

M. S. pismem z dnia 22 grudnia 2017 r. zwrócił się do Starosty o dokonanie korekty granic w oparciu o operat z 1992 r.

Skarżąca zwróciła się z kolei pismem z dnia 2 stycznia 2018 r. do Starosty z wnioskiem o umorzenie postępowania w przedmiocie ustalenia granic działek ewidencyjnych o nr [...], [...] z działką o nr [...] z uwagi na okoliczność, że granice ww. działek zostały ustalone zgodnie z mapą ewidencyjną sporządzoną w dniu 23 listopada 2016 r. przez geodetę uprawnionego T. W. i nie są sporne między stronami. W treści wniosku wskazała, że granica ww. działek została wytyczona zgodnie z zapisami umowy ustanowienia służebności gruntowych z dnia 23 listopada 2016 r. sporządzonej przed notariuszem J. M. K. w Kancelarii Notarialnej w S Rep. A nr [...], do której została załączona mapa ewidencyjna sporządzona przez geodetę uprawnionego T. W. Strony umowy, w tym, M. S. oświadczyły, że nie kwestionują przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] i [...] a [...] i uznały stan wskazany na dołączonej mapie za zgodny ze stanem faktycznym w terenie.

Starosta wydał w dniu [...] 2018 r. decyzję o nr [...], dokonując zmiany przebiegu granic oraz zmiany powierzchni działek w sposób w decyzji opisany (jak na wstępie). Organ wskazał, że pomimo wycofania wniosku o aktualizację przez skarżącą, był on zobowiązany prowadzić postępowanie z uwagi na konieczność weryfikacji przebiegu granic z powodu wystąpienia rozbieżności.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. B. zarzuciła jej:

- naruszenie prawa materialnego art. 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niezastosowanie i nie wzięcie pod uwagę okoliczności, iż przebieg granicy pomiędzy działkami został ustalony na podstawie aktu notarialnego i zaakceptowany przez strony, a także pominięcie map ujawnionych w zasobie geodezyjno – kartograficznym,

- naruszenie prawa materialnego § 36, 37 i 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie ustalania przebiegu granic na podstawie map z 2017 r., które znajdowały się w operacie technicznym wpisanym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego;

- naruszenie przepisów postępowania art. 7, 77 i 107 § 3 Kpa, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i wskazania w uzasadnieniu decyzji z jakiego powodu nie wziął pod uwagę oświadczeń stron zawartych w akcie notarialnym sporządzonym przed notariuszem J. M. K. w Kancelarii Notarialnej w S Rep. A nr [...] w dniu 23 listopada 2016 r. oraz najaktualniejszych map wpisanych do zasobu geodezyjnego i kartograficznego;

- naruszenie przepisów postępowania art. 80 w zw. z art. 76 Kpa, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie poprzez błędną ocenę dowodów zgromadzonych w toku postepowania, a to przede wszystkim orzekaniu w oparciu o różne operaty tj. zmianę przebiegu granicy pomiędzy działka o nr [...] a działką o nr [...] oraz pomiędzy działką o nr [...] a działką o nr [...] w oparciu o operat KERG [...], natomiast przebieg granic pomiędzy działką [...] a działką [...] i [...] w oparciu o operat KERG [...] oraz KERG [...];

- naruszenie przepisów postępowania art. 80 Kpa, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie poprzez błędną ocenę dowodów zgromadzonych w toku postepowania, czego konsekwencja jest zmiana przebiegu granicy między działką o nr [...] oraz [...] bez zmiany powierzchni działek, co jest sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w uzasadnieniu decyzji odwoławczej wskazał, że obecnie w operacie ewidencyjnym prowadzonym dla obrębu B:

działki: nr [...] o pow. 0,1175 ha i nr [...] o pow. 0,0015 ha ujawnione są w jedn. rej. [...] jako własność M. S. Dla działek tych prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...],

działka nr [...] o pow. 0,0343 ha ujawniona z jedn. rej. [...] jako współwłasność: G. B. w 1/20 cz., K. i T. B. w 3/20 cz., M. B. w 1/10 cz., E. i J. G. w 2/20 cz., A. H. w 1/10 cz., K. K. – J. w 1/20 cz., K. i J. P. w 1/10 cz., M. S. w 1/10 cz., G. S. w 2/20 cz., M. W. w 1/10 cz. Dla tej działki tej prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...],

działka nr [...] o pow. 0,2289 ha ujawniona z jedn. rej. [...] jako własność M. B. Dla działki tej prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...].

Organ wskazał, że po analizie dokumentów złożonych w Powiatowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym stwierdzono rozbieżność w przebiegu granic działki nr [...] z działkami nr [...] i nr [...]. Dokumentem przedstawiającym przebieg granic działki nr [...] z działką nr [...] oraz działki nr [...] z działką nr [...] jest operat KERG [...] - podziału działek nr [...] – [...]. Natomiast przebieg granicy pomiędzy działką nr [...]a działkami nr [...] i nr [...] został przedstawiony na mapie ewidencyjnej w oparciu o operat KERG [...] oraz operat KERG [...].

W latach 2009-2010 na terenie obrębu B przeprowadzono prace modernizacyjne. Operat modernizacji ewidencji gruntów i budynków został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 17 grudnia 2009r. pod nr KERG [...]. Informacja Starosty dotycząca ww. modernizacji ukazała się w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 18 czerwca 2010 r.

Wskazano, że przebieg granic działki nr [...] z działkami nr [...] i nr [...] na zmodernizowanej mapie jest rozbieżny względem mapy sprzed modernizacji a przede wszystkim operatów źródłowych, zwłaszcza operatu dotyczącego podziału, w wyniku którego one powstały.

Organ ocenił, że wbrew zadaniu Starosty, którym jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia), odnośnie ww. działek obowiązek nie został dochowany.

Wobec tego, Starosta mając na uwadze zawartą w art. 24 ust. 2a pkt 1 ww. ustawy zasadę aktualności, zlecił geodecie uprawnionemu inż. G. R. analizę dostępnych dokumentów oraz sporządzenie operatu pomiarowego w celu weryfikacji przebiegu przedmiotowych działek.

Przeprowadzone zostało ustalenie granic działek zgodnie z § 37-39 rozporządzenia wobec tego, że dokumentacja źródłowa nie spełniała wymogów rozporządzenia, ani w zakresie dokładności położenia punktów granicznych, ani w zakresie sposobu określenia ich położenia.

W dniu 18 sierpnia 2017 r. wykonawca prac geodezyjnych inż. G. R. dokonał ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z działkami: nr [...], nr [...], nr [...] oraz pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...]. Operat z czynności ustalenia przebiegu granic z dnia 17 listopada 2017r. został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem [...].

W ocenie organu odwoławczego zaistniały okoliczności wskazane w § 39 ust. 3 ww. rozporządzenia uzasadniające ustalenie przebiegu granic po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków w sytuacji, gdyż nie można stwierdzić spokojnego stanu posiadania oraz jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów.

Z protokołu ustalenia przebiegu granic (karta 15 operatu) wynika, że właściciel działek nr [...], [...] – M. S. oraz pełnomocnik właściciela działki nr [...] – J. K. zaakceptowali ustalony przebiegu granic i potwierdzili to podpisem złożonym do protokołu. Podpisy złożyli w kolumnie 10 protokołu. Zgodnie z oświadczeniem M. S. istniejące pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] ogrodzenie zostało przesunięte w stronę północną na przełomie maj/czerwiec 2017r. Z ustaleń geodety zamieszczonych w protokole wynika, że w punkcie styczności działek nr [...], nr [...] i nr [...] (punkt 6) istniał betonowy granicznik pochodzący z podziału w 1992r., który został przekopany w trakcie przebudowy ogrodzenia.

Właścicielka działki nr [...] (skarżąca) była nieobecna w terenie. Natomiast reprezentująca ją M. D. – B. nie przedstawiła geodecie pełnomocnictwa udzielonego jej przez skarżącą. G. S. – współwłaścicielka działki nr [...] odmówiła podpisania protokołu, oświadczając jednocześnie, iż uznaje granice sprzed modernizacji.

Organ zwrócił uwagę, że złożone do protokołu oświadczenie nie nadaje przebiegowi granic ewidencyjnych charakteru uzgodnionych granic prawnych i nie wyłącza rozstrzygnięcia sporu o zasięg prawa własności pomiędzy właścicielami sąsiadujących działek w trybie postępowania o rozgraniczenie.

Oznacza to, że granica pomiędzy działkami nr [...] z działkami: nr [...], nr [...], nr [...] oraz pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...], ustalona w postępowaniu ewidencyjnym nie ma charakteru granicy prawnej.

Wobec tego, jak wyjaśnił dalej organ, jeżeli skarżąca uważaj, że zasięg prawa własności do nieruchomości jest odmienny od przebiegu granicy ewidencyjnej ustalonej w trybie ewidencyjnym, to dokonane ustalenie nie stanowi przeszkody do ewentualnego wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego na wniosek zainteresowanego. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wyraźnie odróżniają regulacje powiązane z ewidencją gruntów i budynków (art.20-26) od problematyki rozgraniczenia nieruchomości (art.29-39). Ewidencja gruntów i budynków pełniąc funkcje informacyjno - techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani też nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie aktualne stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. W postępowaniu ewidencyjnym nie ustala się zasięgu własności nieruchomości a jedynie odtwarza ustalony wcześniej przebieg granic dla nieruchomości na podstawie materiałów źródłowych. Rozgraniczenie nieruchomości służy natomiast ustaleniu przebiegu granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzeniu odpowiednich dokumentów.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ podniósł, że wbrew ich treści nie naruszył przepisów dotyczących aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w szczególności § 45 ust. 1 rozporządzenia stanowiącego, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.

Aktualizacja następuje między innymi w drodze czynności materialno – technicznej również na podstawie aktów notarialnych a odpisy aktów notarialnych zawierających w swej treści przeniesienie, zmianę, zrzeczenie się albo ustanowienie praw do nieruchomości, które podlegają ujawnieniu bądź obejmują czynności przenoszące własność nieruchomości lub prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej przekazywane są przez notariuszy staroście (art. 23 ust. 2 i art. 24 ust. 2 b pkt 1 lit. e ww. ustawy).

Organ podniósł, że akt notarialny jest szczególnym dokumentem, który zawiera wcześniej złożone ustnie przez strony oświadczenia woli. Sporządzany jest dla udokumentowania czynności prawnej lub zdarzenia prawnego, jeżeli ustawa zastrzega taką formę lub taka jest wola stron. W niniejszej sprawie akt notarialny odzwierciedlał ustanowienie służebności gruntowej. Zgodnie z art. 285 Kodeksu Cywilnego nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa). Służebność gruntowa może mieć jedynie na celu zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części.

Wobec tego, akt notarialny służy do zapisania woli stron postępowania (darowizna, sprzedaż czy jak w niniejszym przypadku ustanowienie służebności), jednak nie służy do ustalania granic. Mapy dołączone do aktów notarialnych ustanowienia służebności mają za zadanie w sposób przybliżony (poglądowy) określić, gdzie służebność ma być wykonywana. Nie są jednak przyjmowane do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i nie muszą wynikać z bezpośredniego pomiaru na gruncie. Służebności gruntowe nie stanowią również treści mapy ewidencyjnej, nie są ujawniane w ewidencji gruntów i budynków.

Dokumenty, na podstawie których wykazuje się w ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działek ewidencyjnych wymienione są w § 36 ww. rozporządzenia nie zawierającym aktów notarialnych.

Organ wbrew treści odwołania nie oparł rozstrzygnięcia na danych z lat 90 – tych ani nie odnosił granic działek do jednostki 1 ar. Wskazano, że 1 ar jest jednostką powierzchni, a nie długości i nigdy nie ustalano granic działek z dokładnością do jednostki powierzchni. Powierzchnia działki ewidencyjnej jest funkcją przebiegu jej granic, gdyż bezpośrednio wynika z jej numerycznego opisu (§ 61 i 62).

W niniejszej sprawie nie wszystkie granice działek nr [...] i [...] zostały pomierzone, dlatego nie zmieniona została powierzchnia tych działek.

W skardze na powyższa decyzję M. B. podniosła zarzuty:

- naruszenia prawa materialnego art. 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niezastosowanie i pominięcie mapy do celów projektowych sporządzonej przez geodetę uprawnionego T. W. z sytuacją zgodną z terenem na czerwiec 2017 zawierającej operat techniczny wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, który powinien służyć do ustalenia przebiegu granic ewidencyjnych,

- naruszenie prawa materialnego § 36, 37 i 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i pominięcie mapy do celów projektowych sporządzonej przez geodetę uprawnionego T. W. z sytuacją zgodną z terenem na czerwiec 2017 r. zawierającej operat techniczny wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, który powinien służyć do ustalenia przebiegu granic ewidencyjnych, a tym samym poprzez brak uznania, że zbędne było zlecenie wykonania nowego operatu przez geodetę G. R. w oparciu o operaty z 1992 i 2011 r.,

- naruszenie przepisów postępowania art. 80 w zw. z art. 76 Kpa, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie poprzez błędną ocenę dowodów zgromadzonych w toku postępowania a to poprzez ustalenie, że mapa ustalenia przebiegu granic sporządzona przez geodetę uprawnionego G. R. zawiera aktualny i rzeczywisty przebieg granic, w sytuacji, gdy zostały ustalone w oparciu o operat [...] oraz [...].

W treści skargi wskazano, że według przywołanych również przez organ przepisów prawnych akt notarialny jest podstawą do dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Organ pominął okoliczność, że właściciele nieruchomości zawarli w dniu 23 listopada 2016 r. umowę ustanowienia służebności gruntowych w formie aktu notarialnego, na podstawie którego oświadczyli, że nie kwestionują przebiegu granic nieruchomości zgodnie ze sporządzoną przez geodetę uprawnionego T. W. mapą stanowiącą załącznik do aktu notarialnego. Organ nie wziął pod uwagę, że mapa ta została sporządzona w oparciu o mapę do celów projektowych sporządzoną przez tego samego geodetę na podstawie sytuacji zgodnej z terenem na czerwiec 2017 r., która to mapa została sporządzona w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, których rezultaty zawiera operat techniczny wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Granice zostały wyznaczone w terenie.

Skarżąca podniosła, że granice ewidencyjne działek winny być ustalone w oparciu o zalegającą w ewidencji mapę projektową oraz w oparciu o oświadczenia zawarte w akcie notarialnym dotyczące zaakceptowanego przez właścicieli przebiegu działek.

Sporządzona na potrzeby umowy mapa ewidencyjna została uaktualniona w stosunku do operatów z 1992 r. i 2011 r. i została sporządzona a w oparciu o metodę satelitarnego wyznaczania granic, a więc najdokładniejszą metodę pomiarową.

Wobec tego prowadzone przez organ postępowanie jest pozbawione podstaw prawnych.

Wskazana wyżej mapa potwierdziła przebieg granic ustalonych w wyniku ustanawiania służebności. Zbędnym zatem w ocenie skarżącej było zlecenie wykonania operatu ustalenia przebiegu granic przez geodetę G. R. na podstawie § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a tym samym zasadny był wniosek skarżącej złożony w toku postępowania o umorzenie.

Skarżąca podważyła twierdzenia organu jakoby zlecenie ustalenia przebiegu granic miało związek z rozbieżnościami pomiędzy operatami z 1992 i 2011 r., w sytuacji, gdy z mapy ustalenia przebiegu granic wynika, że geodeta ustalił przebieg granic właśnie w oparciu o te operaty.

Według skarżącej całkowicie pozbawione logiki jest ujawnienie przebiegu granic według różnych operatów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Pełnomocnik skarżącej M. B. adwokat J. T. w piśmie z dnia 29 kwietnia 2019 r. poinformował, że uczestniczka postępowania A. H. nie żyje. Do pisma załączony został akt poświadczenia dziedziczenia z dnia 2 listopada 2017 r. Rep. A nr [...], w którym stwierdzono, że spadek po zmarłej w dniu 3 października 2017 r. A. H. na podstawie ustawy nabyli synowie spadkodawczyni D. H. i D. H. Oboje zgłosili swe uczestnictwo do niniejszej sprawy, działając przez adwokata J. T.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd administracyjny nie ma możliwości orzeczenia, co do meritum sprawy, a jedynie ocenia legalność zaskarżonej decyzji, aktu lub czynności rozumiana, jako zgodność z przepisami prawa materialnego oraz zachowanie wymaganych prawem procedur postępowania.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ppsa), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ppsa). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 ppsa), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Dokonując kontroli pod względem zgodności z prawem sąd ma prawo i zarazem obowiązek uwzględnić również te okoliczności, które wprawdzie nie zostały wskazane w skardze, a w pierwszym rzędzie bada z urzędu czy kwestionowany akt, decyzja, nie są obarczone kwalifikowanymi wadami prawnymi, które prowadzą do nieważności.

Kierując się powyższa regułą Sąd uznał, że zarówn9no zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 kpa. Z przedłożonego przez pełnomocnika następców prawnych uczestniczki A. H. aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 2 listopada 2017 r. Rep. A nr [...] wynika , że traktowana jako uczestniczka A. H., ujawniona w KW Nr [...], jako współwłaścicielka dz, nr [...], zmarła w dniu 3 października 2017 r, a zatem przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji. Jej następcy prawni nie byli uczestnikami postepowania dotyczącego zmiany przebiegu granicy działki co do której była ujawniona w KW Nr [...] jako jeden ze współwłaścicieli.

|Oznacza to, że powyższe rozstrzygnięcia, których adresatem była między innymi A. H. zostało skierowane do osoby zmarłej, a więc takiej,|

|która nie mogła mieć statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. |

|Należy w tym miejscu nadmienić, że kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera normy, która by wprost regulowałaby kwestię |

|skutków prawnych skierowania decyzji organu do osoby zmarłej, jednak zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, |

|zgodnie z którym prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie w takiej sytuacji decyzji, stanowi |

|rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 11 marca |

|2008 r. sygn. akt I OSK 1959/06 Lex nr 505429, wyrok WSA z dnia 12 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 2422/03 Lex nr 190564). Jest to |

|uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Aby można było mówić o |

|postępowaniu administracyjnym, musi istnieć organ administracyjny mający zdolność prawną do jego prowadzenia oraz strona, o prawach, |

|której organ orzeka w danym postępowaniu. Zgodnie natomiast z art. 28 k.p.a., status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z |

|chwilą jej śmierci. Ponadto jak wynika z treści art. 30 § 1 k.p.a. zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych ocenia się według |

|przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Stosownie zaś z art. 8 Kodeksu cywilnego, każdy człowiek od |

|chwili urodzenia ma zdolność prawną. Zdolność ta kończy się z chwilą śmierci. |

|W związku z powyższym nie ulega wątpliwości Sądu, że zmarła A. H., jako osoba niemająca zdolności prawnej nie mogła być podmiotem praw |

|i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego, a skoro tak to w stosunku do niej nie można było prowadzić postępowania, ani skierować |

|do niej podjętego rozstrzygnięcia. |

|Wydanie decyzji w stosunku do osoby zmarłej - która w danym momencie nie miała już przymiotu strony - powoduje, że decyzja taka jest |

|obarczona wadą niepodlegającą konwalidacji i powinna być usunięta z obrotu prawnego, aby nie wywoływała skutków prawnych. Nie ma przy |

|tym znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Na organie bowiem |

|spoczywa obowiązek ustalenia w sposób prawidłowy kręgu podmiotów mających interes prawny w postępowaniu. Nałożony na organ obowiązek |

|ustalenia, na każdym etapie postępowania administracyjnego, kręgu stron postępowania administracyjnego ma - w świetle art. 156 § 1 kpa |

|- szczególne znaczenie. Naruszenie w/w przepisu stanowi przesłankę, która uzasadnia stwierdzenie nieważności przez sąd administracyjny |

|zaskarżonego rozstrzygnięcia dotkniętego taką kwalifikowaną wadą postępowania administracyjnego ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja |

|2011r. I Sa/ Wa 1165/09 ). |

|Nie można zgodzić się, ze skierowanie decyzji do osoby zmarłej, z pominięciem jej następców prawnych stanowi jedynie wadę z art. 145 § |

|1 pkt. 4 kpa, bowiem samo prowadzenie postepowania w stosunku do osoby zmarłej narusza podstawowe zasady prawa określające krąg |

|podmiotów posiadających zdolność prawną, wyrażone w art. 8 kodeksu cywilnego i relatywizowanie tych kwestii w zależności od oceny stanu|

|faktycznego jest niedopuszczalne. Zdaniem tut. Sądu podjęcie choćby próby oceny wpływu zaistniałej w związku ze śmiercią A. H. sytuacji|

|na wynik prowadzonego ( między innymi ) w stosunku do zmarłej postepowania stanowi nieznajdującą uzasadnienia prawnego manipulację |

|podstawowymi gwarancjami państwa prawa. |

|Skoro w przedmiotowej sprawie doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, to należy przyjąć, że rozstrzygnięcia te |

|obarczone są od dnia ich wydania wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. co skutkować musi stwierdzeniem jego nieważności na |

|podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Nie ma przy tym znaczenia, czy prowadząc postępowanie administracyjne organ miał wiedzę na ten |

|temat czy też nie. |

|Mając zaś na względzie, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej |

|wyżej przyczyny ze skutkiem ex tunc, Sąd nie badał i nie odniósł się do merytorycznych zarzutów skargi, gdyż byłoby to przedwczesne, |

|przed ustaleniem właściwego kręgu stron postępowania i rozstrzygnięciem sprawy w sposób nie obciążony wadą nieważności. |

|Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 135 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku. |

|O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 210 § 2 powołanej ustawy. |

[pic]