Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 294/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 13
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi: M. W. na bezczynność Komendanta Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w L. w przedmiocie udostępnienia informacji na wniosek z dnia 26 czerwca 2021 r.: I. stwierdza bezczynność Komendanta Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w L. w sprawie z wniosku strony skarżącej; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania Komendanta Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w L. do rozpoznania wniosku strony skarżącej; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Komendanta Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w L. na rzecz M. W. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżąca M. W. w dniu 11 lipca 2021 r. złożyła skargę na bezczynność Komendanta Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w L. w rozpoznaniu jej wniosku z dnia 25 czerwca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, pkt 3 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) wnioskowała o zobowiązanie organu do udzielenia informacji w żądanym zakresie i formie w terminie 14 dni; stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności; przyznania na rzecz Skarżącej kwoty 50 zł, którą zobowiązuje się przekazać na wskazane w skardze cele społeczne oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę Strona wywodziła, że w dniu 25 czerwca 2021 r. wysłała na adres poczty elektronicznej Strony przeciwnej wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej wynagrodzenia na stanowisku głównego specjalisty w jednostce. Dokument został dostarczony na serwery adresata, jednakże pozostał bez odpowiedzi. Brak reakcji organu uzasadnia w opinii Strony przyznanie jej sumy pieniężnej, która zasili opisany w skardze cel społeczny oraz zobliguje organ do nieignorowania wiadomości od obywateli, jednocześnie zadośćuczyni Stronie opieszałe działanie organu. Podkreślała, że bezczynność organu uniemożliwia jej kontrolę społeczną przestrzegania prawa przez organ. Strona odkryła, że proponowane przez organ wynagrodzenie dla radcy prawnego w wymiarze pełnego etatu wynosi 4.271 zł brutto, a zgodnie z ustawą o radcach prawnych nie może być niższe od wynagrodzenie głównego specjalisty, co wymaga weryfikacji podejścia organu do tych kwestii.

Podkreślała, że udostępniając adres mailowy organ winien zapewnić taką obsługę skrzynki elektronicznej aby umożliwić stały dostęp każdemu, kto zechce skorzystać z tej formy komunikacji, a ryzyko nieodebrania, czy nieodczytania wniosku obciąża organ, a nie wnioskodawcę. Na poparcie swych racji Strona odwołała się do poglądów judykatury.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

W uzasadnieniu przytoczył treść wniosku Skarżącej, potwierdzając jego przedłożenie we wskazanej dacie i formie. Wywodził, że żądanie Strony nie pozostało bez odpowiedzi. W dniu 15 lipca 2021 r. wystosowano do Strony pismo, w którym poinformowano o niezatrudnianiu osób na stanowisku głównego specjalisty, co uniemożliwia wskazanie realnej kwoty brutto wynagrodzenia dla takiej grupy pracowników. Dalej powołując się na art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej u.d.i.p.) organ uznał obowiązek udzielenia informacji wynikający z ustawy w terminie 14 dni, zastrzegł, że takiej odpowiedzi udzielono, choć dopiero po wniesieniu skargi. Zaznaczał, że zwłoka była niewielka, kilkudniowa, co czyni mało prawdopodobnym twierdzenie Strony o doznanej krzywdzie, w każdym razie przekroczenie terminu nie było rażące. Definiując to pojęcie organ odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych. Zaznaczał przy tym, że zwłoka nie wynikała ze złej woli, niedochowanie terminu ustawowego było następstwem omyłkowego usunięcia wiadomości mailowej przez pracownika, który potraktował ją jako niewiarygodną, na co wskazywał adres, z którego został wysłana ([...]). Nie odzwierciedlał on imienia i nazwiska osoby podpisującej wiadomość, nadto wniosek zawierał nietypowo krótką treść. Na tej podstawie pracownik samodzielnie podjął decyzję o usunięciu wiadomości. Niezwłocznie po wniesieniu skargi organ udzielił odpowiedzi. Zaznaczał, że dopiero treść skargi uwiarygodniła zapytanie mailowe, co w opinii organu nie uchyla bezczynności wpływając jednak na ocenę stopnia naruszenia prawa. Przedstawione fakty uzasadniają wniosek o nieuwzględnienie żądania przyznania sumy pieniężnej oraz umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać trzeba, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność ma bowiem na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jak podkreśla się w doktrynie (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, opublikowano: WKP 2018, LEX ). Z art. 149 § 1 pkt 1–3 p.p.s.a. wynika, że sąd będzie mógł oddalić skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania jedynie w przypadku stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności.

W rozpoznawanej sprawie takiego wniosku nie sposób wyprowadzić, gdyż udzielając odpowiedzi na żądanie Skarżącej organ uczynił to z naruszeniem terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej: u.d.i.p.) i po wniesieniu skargi do Sądu. Jednocześnie w opinii Sądu działanie organu nie daje podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Ustawa prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak i ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiują pojęcia bezczynności. W takiej sytuacji konieczne jest dokonanie wykładni tego pojęcia. Lukę tę wypełnia orzecznictwo sądów administracyjnych oraz piśmiennictwo, zgodnie wskazując, że o bezczynności możemy mówić wyłącznie wtedy, kiedy wniosek o udzielenie informacji dotyczy takiej właśnie informacji, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Oznacza to, że w grę wchodzi zarówno przedmiotowy, jak i podmiotowy zakres ustawy o dostępie do informacji publicznej, a dysponent informacji pozostaje w zwłoce. Nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o powodach opóźnienia i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 13 oraz powołane tam orzecznictwo: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1209/04, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2005r., sygn. akt IV SAB/Wr 57/05, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).

A zatem z bezczynnością w zakresie dostępu do informacji publicznej będziemy mieli do czynienia wtedy, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2-miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej (J. Drachal, Zagadnienia sądowej ochrony prawa do informacji, ZNSA 2010/5-6/100-121 s. 109). Oznacza to, że z bezczynnością w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy adresat wniosku milczy, także wówczas gdy takiej informacji nie posiada, wówczas, co wynika z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, winien powiadomić o tym fakcie wnioskującego zwykłym pismem.

Istotne w sprawie jest także wskazanie na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd zgodnie, z którym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie istnieją jakichkolwiek wymagania formalne wniosku o udzielenie takiej informacji, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Przy czym za wniosek pisemny uznaje się również zapytanie przesłane pocztą elektroniczną Wniosek nie stanowi również podania w rozumieniu art. 63 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.), gdyż do udostępniania informacji publicznej, co następuje w drodze czynności materialno-technicznej, nie stosuje się przepisów k.p.a. Podkreśla się również, że co do zasady przepisy u.d.i.p. nie obligują wnioskodawców do podania swoich danych osobowych, gdyż po pierwsze nie są oni zobowiązani do wykazania interesu prawnego, czy też faktycznego w uzyskaniu danej informacji publicznej, a po drugie żądana informacja może zostać udzielona ustnie, bądź też przesłana np. na adres poste resante lub na adres skrzynki pocztowej. Tym samym uznać należy, że minimalne wymogi determinujące skuteczne wystąpienie z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, poza wskazaną wyżej formą pisemną obejmują jasne sformułowanie, z którego wynika co jest przedmiotem żądanej informacji, w celu wykazania, że informacja ta ma charakter informacji publicznej oraz dokładne określenie adresata wniosku (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2788/17; z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2621/16; dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 692/18; dnia 19 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 1777/19; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wr 450/20; w Bydgoszczy z dnia 1 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Bd 4/20; w Krakowie z dnia 26 lutego 2021r., sygn. akt II SAB/Kr 15/21; w Opolu z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II SAB/Op 49/18, dostępne w CBOSA).

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba wskazać, z czym także godzi się Strona przeciwna, że żądanie zawarte we wniosku stanowiło informację publiczną, w świetle art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. h u.d.i.p. Zgodnie z ww. zapisami udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: majątku publicznym, w tym o ciężarach publicznych. Informacja o wysokości wynagrodzenia głównego specjalisty, finansowanego przez organ ze środków publicznych stanowi bez wątpienia informację publiczną.

Niespornie Komendant Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej, do którego Skarżąca skierowała wniosek jest podmiotem zobligowanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Tego faktu również nie neguje Strona przeciwna.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).

Ustawa o dostępie do informacji publicznych wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), wydając decyzję. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek wchodzi w rachubę tylko wówczas, gdy informacja publiczna nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium.

Z treści przywołanych norm wynika zatem, że obligowany ustawowo organ – Strona przeciwna – winien udzielić Skarżącej informacji żądnych przez nią we wniosku z dnia 25 czerwca 2021 r. w terminie 14 dni lub w tym czasie powiadomić o powodach opóźnienia (gdy informacja nie może zostać udostępniona w terminie), wskazać nowy termin jej udzielania nie dłuższy jednak niż dwa miesiące. Dotyczy to również sytuacji, w której organ nie dysponuje taką informacją, wówczas zasadniczo we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie powinien pisemnie powiadomić o tym wnioskodawcę. Zwłoka w dokonaniu tej czynności skutkuje stwierdzeniem bezczynności. Okoliczność taka zaistniała w rozpoznawanej sprawie, gdyż Strona przeciwna w terminie zakreślonym ustawą, tj. do dnia 9 lipca 2021 r. nie udzieliła Skarżącej żądanej informacji, nie wskazała także, że nią nie dysponuje. Tym samym dopuściła się bezczynności.

W kontekście powoływanych w odpowiedzi na skargę uwag trzeba wskazać, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 13 i nast. u.d.i.p.) jednoznacznie nakreślają ramy czasowe i procedurę rozpoznawania wniosku strony. Nie ma tu miejsca na jakiekolwiek uznanie, ocena dochowania terminu rozpoznania sprawy (czyli bezczynności) jest uwarunkowana wyłącznie okolicznościami podanymi w powołanych przepisach. Zatem z bezczynnością organu mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 13 u.d.i.p. Badanie skargi na bezczynność sprowadza się więc do oceny, czy w okolicznościach danej sprawy, w zakreślonych ramach czasowych, podjęto czynności dla których postępowanie jest prowadzone. Celem skargi na bezczynność jest zaś doprowadzenie do załatwienia sprawy.

Sąd nie ocenia zatem przyczyn uchybienia terminowi ale stwierdza jedynie czy doszło do opieszałości, co w tej sprawie nie jest właściwie sporne, gdyż fakt ten w odpowiedzi na skargę przyznaje sam organ. Powyższe obligowało Sąd do stwierdzenia bezczynności, gdyż w nakreślonym ustawowo terminie organ nie podjął czynności wymaganych prawem. Działania w tym zakresie zostały wykonane przez Stronę przeciwną dopiero po wniesieniu skargi przez Stronę, tj. w dniu 15 lipca 2021r. (skarga zaś została złożona w dniu 11 lipca 2021 r.). Okoliczność ta jakkolwiek nie wpływa na ocenę istnienia bezczynności (została bowiem podjęta po upływie terminu ustawowego) ma jednak przełożenie na dalsze rozstrzygnięcia podejmowane przez Sąd w tej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a po pierwsze stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3) oraz zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1),

Mając na uwadze fakt, że organ odpowiedział już na wniosek Strony konieczne stało się umorzenie postępowania w tym zakresie, gdyż zobowiązanie organu do dokonania czynności nie ma już uzasadnienia. Orzeczenie w tym zakresie ma umocowanie w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wbrew jednak wnioskowi zawartemu w odpowiedzi na skargę może odnosić się wyłącznie do żądania zobowiązania organu do podjęcia czynności, a nie do całej skargi. Ocena bezczynności może i powinna być dokonana przez Sąd jeśli skarga poprzedzała załatwienie sprawy (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, dostępna w CBOSA). Z treści ww. uchwały wynika bowiem, że dopiero wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny

Z dalszych zapisów art. 149 p.p.s.a. wynika, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a) Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2).

W skardze Strona zawarła żądania wsparte na obu powołanych przepisach. W zakresie pierwszego z nich odnotowania wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd zgodnie z którym rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie to, co wymaga wyeksponowania, musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 967/16, wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba wskazać, że o ile samo stwierdzenie bezczynności nie podlega jakiejkolwiek uznaniowości, o tyle ocena rażącego naruszenia prawa poddana jest już pewnemu uznaniu osadzonemu w okolicznościach faktycznych danej sprawy. Decydujące znaczenie mają tu m.in. okres przewlekłości, jej przyczyny, sposób procedowania przez organ i stosunek do wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie zwłoka organu była w istocie niewielka, zaledwie kilka dni, udzielając odwiedzi organ wyraził ubolewanie z powodu czasu oczekiwania na odpowiedź. Fakty te w ocenie Sądu wykluczają uznanie, że naruszenie przepisów miało rażący charakter.

W kontekście tych uwag zasadne jest jeszcze odniesienie się do wyjaśnień organu wskazanych w odpowiedzi na skargę, mających usprawiedliwiać zwłokę specyficznym adresem e-mail, nie odzwierciedlającym imienia i nazwiska osoby, która wiadomość podpisała oraz nietypowo krótka treścią zapytania, co wprowadziło w błąd pracownika organu, który ww. wiadomość jako spam. W opinii Sądu, w świetle powołanych na wstępie rozważań, co do wymogów formalnych wniosku w trybie informacji publicznej, opisane okoliczności nie stanowią jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla braku czynności ze strony organu. Skarżąca złożyła wniosek w formie dopuszczalnej prawnie, pod wnioskiem się podpisała zawierając krótkie czytelne żądnie, do którego była umocowana. Żadna zatem z podanych przez organ przyczyn nie może stanowić przeszkody, czy usprawiedliwienia w szybkim, terminowym rozpoznaniu wniosku Strony. Zadaniem organu jest właściwe zorganizowanie pracy podległych mu pracowników, jak też należyte przygotowanie do odbioru i poprawnej weryfikacji napływających wniosków. Zatem opisane przez organ przyczyny zwłoki pozostają bez wpływu na ocenę okoliczności tej sprawy.

Przyjęta kwalifikacja stopnia naruszenia prawa, w okolicznościach tej sprawy, uzasadnia oddalenie wniosku Strony o zasądzenie na jej rzecz sumy pieniężnej. Charakter omawianego uprawnienia, w opinii Sądu zasadniczo wiąże się rażącym naruszeniem prawa, a jego celem jest nie tylko wynagrodzenie Stronie wadliwego działania organu ale także zdyscyplinowanie go podjęcia wymaganych prawem czynności. Zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury zastosowanie środków w postaci zasądzenia sumy pieniężnej lub grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której powinien skorzystać, jeżeli wymagają tego względy związane ze zwalczaniem i zapobieganiem bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania przez kontrolowany organ administracji publicznej. Dyscyplinująco-represyjny charakter tych środków skutkuje uznaniem, że powinny one być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 2943/20; z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2369/20; z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1727/20; z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 3455/19, dostępne w CBOSA).

Jak wskazano analiza sprawy nie pozwala przyjąć, że bezczynność organu była wynikiem celowego i zamierzonego działania organu skierowanego przeciwko Skarżącej oraz, że zachodzi obawa, że organ w przyszłości w sposób uporczywy będzie uchylał się od rozpoznania tego typu wniosków. Podkreślenia wymaga, że w dacie kiedy skarga została przekazana Sądowi wraz z odpowiedzią na nią, organ dopełnił wymaganej prawem czynności, co w połączeniu z brakiem podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nakazywało także oddalenie żądania skargi w zakresie przyznania sumy pieniężnej.

Mając na uwadze stwierdzone fakty, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z § 1a p.p.s.a. stwierdził bezczynność organu, odmawiając uznania, że ma ona rażący charakter. Na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił wniosek Skarżącej o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej Jednocześnie wobec dokonania przez organ czynności bezprzedmiotowe stało się rozstrzyganie w zakresie zobowiązania organu administracji do załatwienia wniosku, co uzasadniało umorzenie postępowania w tym zakresie na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Końcowo odnotowania wymaga, że na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 120 p.p.s.a. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów.