Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1513/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169  ust. 2, 3, 4, 7, 8, 9,  art. 207  ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: art. 77  ust. 5
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędzia WSA Iwona Kosińska Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Rektora Szkoły [...] w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. P. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu innych uzasadnionych wydatków.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Rektor Szkoły [...] w W. utrzymał w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] lipca 2008 r. odmawiającą przyjęcia na studia stacjonarne pierwszego stopnia P. Z.

Zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Komisja Rekrutacyjna odmówiła przyjęcia kandydata P. Z. na studia stacjonarne pierwszego stopnia - licencjackie w Szkole [...] w W. w roku akademickim 2008/2009 z uwagi na uzyskanie niewystarczającej ilości punktów w postępowaniu kwalifikacyjnym, tj. [...] punktów wobec wymaganych 258 punktów.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. Z, wnosząc o ponowne rozpatrzenie swojego wniosku.

Zdaniem odwołującego naruszono warunki i tryb rekrutacji, gdyż wpisano 0 punktów za brak zdawanego przedmiotu na maturze. Jest to krzywdzące, bowiem procedura przeliczeń, a nie rzeczywista wiedza stanęły na przeszkodzie przyjęcia go na studia.

Dodał, że jest osobą niepełnosprawną - choruje na [...] - i posiada [...] grupę inwalidzką. Szansą dla niego jest podjęcie nauki na drugim kierunku, aby być w przyszłości dobrze przygotowanym do pracy wielokierunkowo i gruntownie. Jednakże jako posiadający "niewłaściwą" maturę i pochodzący ze wsi jest on dyskryminowany. Podkreślił, że propozycja studiowania za odpłatnością jest dla niego barierą nie do pokonania, gdyż utrzymuję się z renty socjalnej i stypendium specjalnego za niepełnosprawność.

Po rozpatrzeniu odwołania, Rektor Szkoły [...] w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] lipca 2008 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Rektor stwierdził, że na podstawie art. 169 ust. 8 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), § 26 i § 27 Zasad przyjęć kandydatów na studia w Szkole [...] w W. w roku akademickim 2008/2009, stanowiącym załącznik do Uchwały Senatu [...] nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. oraz zgodnie z uchwałą Komisji Odwoławczej z dnia [...] sierpnia 2008 r. - zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Odwołujący nie wskazał naruszenia zasad przyjęć kandydatów na studia w Szkole [...] w W. w roku akademickim 2008/2009 i nie osiągnął w postępowaniu kwalifikacyjnym minimum punktowego koniecznego do przyjęcia na studia w roku akademickim 2008/2009 (wymagana liczba punktów do przyjęcia na stacjonarne studia I stopnia w [...] wynosiła 258, natomiast kandydat otrzymał [...] punktów).

Skargę na powyższą decyzje wniósł P. Z. - w uzasadnieniu której zarzucił naruszenie warunków i trybu rekrutacji przy opracowaniu Zasad przyjęć kandydatów na studia w Szkole [...] w W. w roku akademickim 2008/2009, stanowiącym Załącznik do uchwały Senatu Szkoły [...] nr [...] z dnia [...] maja 2007 r.

Dodał, że nastąpiło naruszenie prawa, a mianowicie:

- art. 70 pkt. 4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez uwarunkowanie możliwości wyboru ograniczonych kierunków studiów przez posiadanie matury z ocenami "właściwymi", co stanowi ograniczenie swobód obywatelskich,

- art. 1 pkt. 1, 4, 5, 5a, 6, 8, 9, 11,12,13 i 13 a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty,

- art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - do odbywania studiów na uczelni może być dopuszczona osoba, która posiada: świadectwo dojrzałości w przypadku ubiegania się o przyjęcie na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie oraz spełnia warunki rekrutacji ustalone przez uczelnię.

Nadmienił, że ustawodawca nie ograniczał prawa wyboru dowolnego kierunku na uczelni. Natomiast wprowadzając "kierunkową maturę" zasady rekrutacji zmieniono. W latach ubiegłych promowały, teraz znów dyskryminują "starą maturę".

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów kodeksu cywilnego:

- art. 5 poprzez ustalanie warunków przyjęć na uczelnie zależnych od subiektywnego wyboru ocen na świadectwie maturalnym,

- art. 416, art. 417 i art. 4171,

- art. 58 i art. 93 w ten sposób, że [...] ogłosiła zasady przyjęć ustalając inne kryteria przyjęć według "starej matury", niż w roku poprzednim. Absolwenci z lat ubiegłych, aby sprostać tym warunkom, musieliby przystąpić ponownie do "nowej matury". Wprowadzenie "nowej matury" ograniczyło kierunki studiów, na które można się ubiegać. Maturę zdaje się przeważnie raz w życiu. Po złożeniu "nowej matury" przypisanym się jest dożywotnio tylko do ograniczonych kierunków studiów. W roku 2005/2006 w regulaminie przyjęć na studia obowiązywał zapis, iż maturzyści ze starą maturą będą przyjmowani na podstawie wyników tej matury lub ocen ze świadectwa ukończenia szkoły średniej, jeśli kandydat na maturze nie zdawał, któregoś z przedmiotów wymaganych przez Szkołę [...]. W roku 2008/2009 w zasadach przyjęć § 11 stanowi, iż kandydaci na studia stacjonarne i niestacjonarne pierwszego stopnia, którzy zdali egzamin dojrzałości w ramach starej matury kwalifikowani są na podstawie wyników tej matury. Podstawą kwalifikacji jest suma najwyższych ocen uzyskanych w części ustnej lub pisemnej egzaminu dojrzałości z trzech przedmiotów wymienionych w § 10 ust. 1 pkt a) i 1/3 najwyższej oceny z drugiego języka obcego uzyskanej w części ustnej lub pisemnej egzaminu dojrzałości. Jeżeli kandydat na świadectwie dojrzałości (stara matura) nie ma oceny, z wymienionego przedmiotu, wg § 10 ust. 1, może uczestniczyć w postępowaniu kwalifikacyjnym, otrzymując 0 punktów z tego przedmiotu. Poprzedni zapis faworyzował niejako maturzystów ze "starą maturą", a obecny ich dyskryminuje.

Na koniec wniósł o stwierdzenie, czy zapis w regulaminie jest zgodny z ustawami i Konstytucją RP. Ponadto zarzucił, że w zawiadomieniu o nie zakwalifikowaniu na studia podano tylko uzyskaną ilość punktów i wymaganą. Trudno więc ocenić jakie przedmioty i jak przeliczono, nie wiadomo, co było brane pod uwagę.

Skarżący zarzucił też brak zapisu dotyczącego zmniejszonej opłaty rekrutacyjnej dla osób niepełnosprawnych w sytuacji, gdy na innych uczelniach wynosi ona 50%. W jego opinii prowadzi to do dyskryminacji.

W odpowiedzi na skargę Rektor Szkoły [...] w W. wniósł o oddalenie skargi stwierdzając, że zarzuty podniesione przez skarżącego są bezpodstawne.

W uzasadnieniu podniósł, że brak w regulaminie przyjęć na studia postanowień promujących osoby niepełnosprawne, nie oznacza dyskryminacji tych osób, a jedynie traktowanie ich na równi z innymi osobami.

Kandydat nie został przyjęty na studia w Szkole [...], gdyż nie uzyskał wymaganej liczby punktów, a nie z uwagi na dyskryminowanie go jako niepełnosprawnego, czy też z uwagi fakt legitymowania się starą maturą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja z dnia [...] sierpnia 2008 r. Rektora Szkoły [...] w W. utrzymująca w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] lipca 2008 r. odmawiającą przyjęcia na studia pierwszego stopnia P. Z., z uwagi na niewystarczającą do przyjęcia liczbę punktów uzyskanych w postępowaniu kwalifikacyjnym.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1657/06, w którym stwierdzono, że zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) do postępowań w sprawie przyjęcia na studia stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Sprawowana zaś przez sądy administracyjne kontrola tych decyzji dotyczy jedynie zgodności z prawem postępowania decyzyjnego uprawnionych organów. Poza kognicją sądu administracyjnego pozostają zatem podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące przyjętych przez uczelnię zasad naboru kandydatów na studia.

Postępowanie rekrutacyjne na studia jest unormowane w ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z treścią art. 169 ust. 2 ww. ustawy Senat uczelni ustala warunki i tryb rekrutacji oraz formy studiów na poszczególnych kierunkach. Podjętą w tej sprawie uchwałę uczelnia podaje do wiadomości publicznej nie później niż do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki, którego uchwała dotyczy i przesyła ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego. Podstawę przyjęcia na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie stanowią wyniki egzaminu maturalnego. Senat uczelni ustala w trybie określonym w ust. 2 art. 169, jakie wyniki egzaminu maturalnego stanowią podstawę przyjęcia na studia. Uczelnia może za zgodą ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego przeprowadzić dodatkowe egzaminy wstępne, w trybie określonym w ust. 2 art. 169, tylko w przypadku konieczności sprawdzenia wiedzy lub umiejętności nie sprawdzanych w trybie egzaminu maturalnego lub gdy osoba ubiegająca się o przyjęcie na studia posiada świadectwo dojrzałości uzyskane za granicą (ust. 3). Jeżeli podstawę przyjęcia na studia stanowią wyniki egzaminu dojrzałości, senat uczelni może przeprowadzić egzaminy wstępne, w trybie określonym w ust. 2 (ust. 4). W przypadku gdy wstęp na studia nie jest wolny, rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej lub inny organ wskazany w statucie. Komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia (ust. 7). Od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, którego podstawą może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia, określonych zgodnie z ust. 2. Decyzję podejmuje rektor po rozpatrzeniu wniosku uczelnianej komisji rekrutacyjnej. Decyzja rektora jest ostateczna (ust. 8). Wyniki postępowania rekrutacyjnego są jawne (ust. 9).

W niniejszej sprawie - wobec nie uzyskania przez P. Z. minimum punktów w postępowaniu rekrutacyjnym - organ prawidłowo odmówił przyjęcia go na studia, a postępowanie rekrutacyjne przeprowadzono zgodnie z ww. ustawą o szkolnictwie wyższym i uchwałami Senatu Szkoły [...] w W.

nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. i nr [...] z dnia [...] maja 2008 r.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego podania w decyzji komisji rekrutacyjnej wyłącznie ogólnego wyniku należy stwierdzić, że Sąd podziela utrwalony w orzecznictwie i w doktrynie pogląd, że decyzja organów uczelni, nie musi spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej z uwagi na wyrażoną w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasadę autonomii szkół wyższych. Dokonując jednak analizy tego zagadnienia Sąd uznał, że odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (o którym mowa w art. 207 ustawy z dnia 7 lipca

2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym) polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. SK 19/99, OTK nr 7, poz. 258). Z uwagi na powyższe podniesiony przez skarżącego zarzut nie mógł zostać podzielony przez Sąd. W treści decyzji znajduje się bowiem rozstrzygnięcie, główne przesłanki jego podjęcia, podstawa prawna, a także uzasadnienie faktyczne.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego o dyskryminacji osób niepełnosprawnych w związku z wprowadzonymi zasadami postępowania kwalifikacyjnego w roku akademickim 2008/2009, a także dyskryminowania osób z tzw. "starą maturą" należy stwierdzić, że ustalenie zasad przyjęć przez uczelnię stanowi przejaw autonomii szkół wyższych - z której także korzysta Szkoła [...] w W.

Ta sama sytuacja ma miejsce odnośnie zarzutu skarżącego dotyczącego ustalenia sposobu odpłatności za egzamin wstępny na uczelnię.

Ponadto, udzielanie zbyt daleko idących preferencji dla osób niepełnosprawnych może zostać uznane za przejaw dyskryminacji osób pełnosprawnych. Z tego właśnie względu działania, które podejmowane są przez władze uczelni wyższych mogą przybierać postać tylko takich preferencji, które uzupełniają deficyty osób niepełnosprawnych, zrównując ich szanse w konkurowaniu z osobami pełnosprawnymi, np. odpowiednio dobrana forma egzaminów. Zatem przyjęte rozwiązania, mimo iż nie mogą stać się przedmiotem oceny Sądu, można rozpatrywać w kategoriach zrównania w prawach i obowiązkach osób niepełnosprawnych z innymi kandydatami.

Odnośnie podniesionego przez P. Z. zarzutu pogorszenia sytuacji skarżącego z uwagi na fakt, że zdawał on maturę na zasadach sprzed reformy oświaty, Sąd zauważa, iż skarżący zgodnie z § 105 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 83, poz. 562 ze zm.) ma prawo przystąpić ponownie do egzaminu maturalnego, zarówno w części ustnej, jak i części pisemnej, z jednego lub więcej przedmiotów, o których mowa w § 54 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia, w celu podwyższenia wyniku egzaminu maturalnego z tych przedmiotów lub zdania egzaminu maturalnego z przedmiotów dodatkowych wybranych spośród przedmiotów, o których mowa w § 54 ust. 3 tego rozporządzenia. Skarżący ma zatem zagwarantowaną możliwość przystąpienia do matury z przedmiotów, które są punktowane przy przyjęciu do Szkoły [...] w W.

Ponadto podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów kodeksu cywilnego nie mogły zostać ocenione przez skąd orzekający w niniejszej sprawie

- mogłyby one stanowić jedynie podstawę do wystąpienia z roszczeniami cywilnymi do sądu powszechnego.

Reasumując organy uczelni prawidłowo przeprowadziły postępowanie kwalifikacyjne, uzasadniły podjęte decyzje i nie naruszyły zasad określonych w załączniku do uchwały Senatu Szkoły [...] w W. nr [...] z dnia [...] maja 2007 r., tj. Zasad przyjęć kandydatów na studia w Szkole [...] w W. w roku akademickim 2008/2009.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,

poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.