Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 1463/93
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1994-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 5
journal: Dz.U. 1991 nr 60 poz. 253
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym.
article: art. 30 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1988 nr 41 poz. 325
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych.
Teza: W myśl art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym zwolnieniu od cła podlegają przedmioty mające z ekonomicznego punktu widzenia charakter środków pracy /a nie przedmiotów pracy/ służących do przekształcania przedmiotów pracy w procesie działalności gospodarczej.

TEZY

W myśl art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym zwolnieniu od cła podlegają przedmioty mające z ekonomicznego punktu widzenia charakter środków pracy /a nie przedmiotów pracy/ służących do przekształcania przedmiotów pracy w procesie działalności gospodarczej.


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego odmówił zwolnienia od cła sprowadzonych przez Spółkę z o.o. nożyczek, szczypiec, taśmy ściernej oraz oleju do kompresorów.

W odwołaniu od powyższej decyzji prokurent Spółki wnosi o zwolnienie od cła sprowadzonych z zagranicy towarów. W uzasadnieniu wyjaśnia, że Spółka utworzona została na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. i korzysta z przywileju celnego wynikającego z art. 30 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, wyrażającego się w 3-letnim zwolnieniu od cła przywozowego nabytych przez Spółkę lub podmioty działające na jej zlecenie maszyn, urządzeń i wyposażenia oraz innych środków przeznaczonych do prowadzenia określonej w zezwoleniu działalności gospodarczej. Zdaniem pełnomocnika, tylko przez odwołanie się do art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1988 r. można ustalić, o jakich zwolnieniach od cła mówi się w art. 37 ust. 5 ustawy z 1991 r. Nabyte przez Spółkę nożyczki krawieckie, szczypce, taśma ścierna i olej do kompresora nie są przeznaczone do obrotu handlowego, ale do prowadzenia działalności gospodarczej i mają służyć jej własnym potrzebom. Dlatego sprowadzone z zagranicy towary powinny być zwolnione od cła przywozowego stosownie do art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym.

Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wyjaśnia, że art. 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym jest przepisem, który nie rozszerza określonego - w uchylonej ustawie z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych /Dz.U. nr 41 poz. 325 ze zm./ - zakresu zwolnień od cła. Zwolnieniu zatem od cła podlegają nabyte przez Spółkę ze środków własnych maszyny, urządzenia i wyposażenie oraz inne środki przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej. Przez termin "inne środki" należy rozumieć rzeczy mające, z ekonomicznego punktu widzenia, charakter środków pracy, służących do przekształcania przedmiotów pracy w procesie działalności gospodarczej, które nie zużywają się w jednym cyklu produkcyjnym lub usługowym. Nie podlegają zatem zwolnieniu od cła towary będące przedmiotami pracy, tzn. ulegające przetworzeniu w procesie produkcyjnym lub usługowym, jak np. surowce, prefabrykaty, opakowania, półprodukty itd. Sprowadzone przez Spółkę towary służą do wykorzystania w procesie produkcyjnym i jako takie nie są środkami pracy, bowiem nie służą bezpośrednio do przekształcania przedmiotów pracy.

W skardze do NSA - Spółka wnosi o uchylenie powyższej decyzji Prezesa GUC z powodu błędnej interpretacji prawa materialnego. Zdaniem Spółki, zarówno art. 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym, jak również art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1988 r. nie dają żadnych podstaw - przy uwzględnieniu językowych i celowościowych dyrektyw interpretacyjnych - do wnioskowania, aby przez "inne środki" należało rozumieć "środki pracy w znaczeniu środki trwałe" i przeciwstawiać temu pojęciu "przedmioty pracy". Ustawodawca uzależnia bowiem zwolnienie od cła przywozowego od tego, aby nabyte przez spółkę maszyny, urządzenia, wyposażenie i inne środki służyły do prowadzenia działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu, a więc takie środki, które tworzą warunki do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu, a nie dla prowadzenia działalności gospodarczej, tj. aby nabywane środki nie miały charakteru gotowych wyrobów importowanych przeznaczonych do odsprzedaży, albo nie były surowcami, półfabrykatami, półproduktami, opakowaniami zużywanymi w procesie produkcyjnym. Z uwagi na przedmiot działalności Spółki określony w zezwoleniu - zdaniem Spółki - sprowadzone towary stanowią środki wyposażenia produkcyjnego, służącego do prowadzenia działalności gospodarczej, nie są to wyroby gotowe przeznaczone do dalszej odsprzedaży, ani też towary ulegające przetworzeniu w procesie produkcyjnym lub usługowym.

W odpowiedzi na skargę, Prezes GUC wnosi o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podniesione w skardze argumenty zasługują na uwzględnienie.

W dotychczasowym orzecznictwie NSA wykształciła się trwała linia orzecznictwa budzącego w praktyce wątpliwości art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych /Dz.U. nr 41 poz. 325/, iż "zwalnia się od cła przywozowego i innych opłat podobnych w skutkach do takich ceł: maszyny, urządzenia i wyposażenie oraz inne środki przeznaczone do prowadzenia określonej w zezwoleniu działalności gospodarczej, nabyte przez spółkę lub podmioty działające na jej zlecenie, w okresie trzech lat od utworzenia spółki". I tak m.in. w wyroku z dnia 11 stycznia 1991 r., III SA 1072/92 /Orz. Gospodarcze 1991 nr 3 poz. 65/ sformułowano tezę, iż "zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych - zwolnieniu od cła podlegają przedmioty mające z ekonomicznego punktu widzenia charakter środków pracy, a więc środków służących do przekształcenia podmiotów pracy w procesie działalności gospodarczej, zużywających się stopniowo, nie zaś w jednym cyklu produkcyjnym lub usługowym". Natomiast w wyroku z dnia 4 sierpnia 1992 r., III SA 584-590/92 /ONSA 1994 Nr 1 poz. 12/, Sąd Administracyjny dodatkowo wyjaśnił, że "na tle art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych /Dz.U. nr 41 poz. 325/ konieczne jest dokonanie rozróżnienia między środkami przeznaczonymi do prowadzenia działalności gospodarczej i środkami będącymi przedmiotem tej działalności. Mówiąc łącznie o maszynach, urządzeniach i wyposażeniu oraz innych środkach przeznaczonych na prowadzenie działalności gospodarczej, ustawodawca miał na myśli te wszystkie przedmioty, które są potrzebne, by przedsiębiorstwo było w ruchu, działając zgodnie z treścią zezwolenia".

Skoro zatem nie budzi wątpliwości, iż skarżąca jest podmiotem z udziałem kapitału zagranicznego uprawnionym do okresowych zwolnień celnych, wytwarzającym m.in. meble tapicerowane - organy celne były zobowiązane do prawidłowego ustalenia, czy sprowadzane przez nią towary są środkami pracy, a więc przedmiotami służącymi do prowadzenia działalności gospodarczej, czy też środki będące przedmiotem tej działalności są wyrobami gotowymi przeznaczonymi do dalszej odsprzedaży.

Sąd wyraża pogląd, iż z uwagi na przedmiot działalności Spółki określony w zezwoleniu Prezesa Agencji Inwestycji Zagranicznych - sprowadzone przez nią towary, a w szczególności nożyczki krawieckie i szczypce tapicerskie są środkami pracy w rozumieniu wyżej podanym, a ze względu na niewielką ich ilość nie mogą być traktowane jako wyrób gotowy przeznaczony do dalszej odsprzedaży. Odprawione towary /w szczególności nożyczki krawieckie i szczypce tapicerskie/ są także innymi środkami przeznaczonymi do prowadzenia działalności gospodarczej, o których mówi ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r.

Skoro zatem zakres zwolnień od cła art. 37 ust. 5 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym jest taki sam, jaki miał miejsce na podstawie art. 30 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych - organy celne bezpodstawnie odmówiły zwolnienia celnego sprowadzonym z zagranicy nożyczkom krawieckim i szczypcom tapicerskim, nie uznając ich za środki pracy. Słusznie Prezes GUC w swym uzasadnieniu podnosi, że nie podlegają zwolnieniu od cła towary będące przedmiotami pracy, tzn. ulegające przetworzeniu w procesie produkcyjnym lub usługowym, jak np. surowce, prefabrykaty, opakowania, półprodukty itd. Jednakże błędnie zaliczył nożyczki krawieckie i szczypce tapicerskie w niniejszej sprawie do tzw. przedmiotów pracy.

Z tych zatem względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję.