Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 40/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 33 § 2, art. 184 w zw. z art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń Polskiego Związku Działkowców Zarządu P. w B. i L. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 318/08 o oddaleniu wniosku K. R. i innych o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Polskiego Związku Działkowców Zarządu P. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie wydania nieruchomości postanawia: oddalić zażalenia


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wnioski K. R. i innych członków Związku Działkowców Polskich Zarządu Podlaskiego w B., będących użytkownikami ogródków działkowych na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. [...] w B.. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, iż zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., udział w postępowaniu w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W ocenie Sądu podstawową przesłanką uzasadniającą dopuszczenie wnioskodawcy jest zatem uznanie, że istnieje norma prawa materialnego, z której można wywieść jego interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu. Sąd podkreślił ponadto, iż od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, czyli sytuację w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa.

Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie wnioskodawcy wywodzili swój interes prawny z przepisu art. 110 b pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz z przepisu art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169, poz. 1419), uzasadniając swoje stanowisko tym, że przysługuje im – jako członkom Polskiego Związku Działkowców – odszkodowanie za składniki majątkowe znajdujące się na użytkowanych przez nich działkach. W ocenie Sądu żadna z powołanych norm nie mogła stanowić podstawy dla dopuszczenia wnioskodawców do udziału w toczącym się postępowaniu, gdyż kwestia przyznania im odszkodowań nie mogła być rozpoznawana w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd I instancji podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie przedmiotem kontroli jest ocena zasadności zarzutów postawionych przez Związek postępowaniu egzekucyjnemu w przedmiocie wydania nieruchomości, zatem wnioskodawcy mogli ubiegać się o udział w sprawie, ale tylko w zakresie przesłanek rządzących postępowaniem egzekucyjnym, a zdaniem Sądu powołane we wnioskach normy nie pozwalały na ustalenie istnienia interesu prawnego wnioskodawców w tym zakresie.

Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, iż w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym udział biorą tylko dwie strony: wierzyciel i zobowiązany. W przedmiotowej sprawie wierzycielem, a jednocześnie organem egzekucyjnym jest Prezydent Miasta B., zaś zobowiązanym Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd P., co wynika z tytułu wykonawczego, na podstawie którego toczy się przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.

Zażalenia na to postanowienie wnieśli między innymi Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd P. w B. oraz L. Ł.. Zażalenia te przekazane zostały Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do rozpoznania w pierwszej kolejności z uwagi na fakt, iż w pozostałych przypadkach wnoszący środki zaskarżenia zwrócili się jednocześnie o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W swoich zażaleniach – tożsamych co do zarzutów oraz treści uzasadnienia – zarówno Związek jak i L. Ł. domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia i jego zmiany poprzez dopuszczenie wnioskodawców do udziału w sprawie, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 33 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 28 kpa oraz art. 110 b pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także art. 14 ust. 1 i art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. W uzasadnieniach zażaleń podniesiono, iż podstawy prawne dla dopuszczenia poszczególnych członków PZD do udziału w sprawie, jako uczestników niniejszego postępowania, wskazane zostały już we wnioskach, a ponadto Sąd nie odniósł się do regulacji art. 14 ust. 1 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, zgodnie z którym Polski Związek Działkowców ustanawia na rzecz swoich członków prawo użyczenia działek i pobierania z niej pożytków. Ponadto powołano się na ochronę posiadania, uregulowaną w art. 344 w zw. z art. 336 i art. 342 kodeksu cywilnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniesione w niniejszej sprawie zażalenia podlegają oddaleniu, jako nieposiadające usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny.

Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie – co zaznaczono również w zażaleniu – prawo własności nieruchomości, na której położone są przedmiotowe działki pracownicze przysługuje Skarbowi Państwa, zaś jej użytkownikiem jest Polski Związek Działkowców, a nie bezpośrednio członkowie tego Związku. Polski Związek Działkowców, będąc użytkownikiem gruntu, w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, nie może zbyć prawa użytkowania na rzecz poszczególnych członków Związku. Zauważyć przy tym trzeba, iż Związek nie wykonuje prawa użytkowania sam, lecz za pośrednictwem swoich członków. Podkreślenia wymaga, iż wykonywanie prawa użytkowania nie jest równoznaczne z posiadaniem tego prawa w znaczeniu prawa rzeczowego ograniczonego, stanowi ono bowiem określony zespół uprawnień do używania rzeczy i pobierania z niej pożytków. Uprawnienia te posiadają określoną wartość majątkową i są uprawnieniami o charakterze cywilnym, stąd roszczenia z nimi związane mogą być dochodzone przed sądem powszechnym. Z uprawnień tych nie wynika także interes prawny w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, a wskazują one jedynie na istnienie ewentualnego interesu faktycznego członków Związku w toku niniejszego postępowania. Omawiane uprawnienia nie mogą stanowić podstawy działania organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym. Zarówno bowiem powyższe roszczenia, jak i roszczenia wynikające z poczynionych nakładów na użytkowanej działce, mają charakter cywilnoprawny i mogą być dochodzone jedynie przed sądem powszechnym, a nie w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji i sądowoadministracyjnego. Tym samym stwierdzić trzeba, iż nie zostały spełnione przesłanki dopuszczenia poszczególnych członków Związku Działkowców, w tym także żalącej się L. Ł., do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania, w świetle art. 33 § 2 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.