Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1697/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 187 par.1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 30 ust. 1, art. 29
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. W. – W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty cła oraz kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług; skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia ... czerwca 2011 r. nr ..., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. W. zwana dalej: "skarżącym", Dyrektor Izby Celnej w W., zwany dalej "organem", utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia ... listopada 2010 r. Nr ... w przedmiocie zmiany klasyfikacji taryfowej, zastosowanej stawki celnej oraz określenia kwoty długu celnego i zobowiązania podatkowego.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

W dniu ... kwietnia 2008 r. za pośrednictwem Agencji Celnej ... firma ... M. W. dokonała zgłoszenia celnego importowanego towaru w postaci używanego samochodu marki ... o pojemności ... wnioskując o objęcie go procedurą dopuszczenia do obrotu na obszarze celnym Wspólnoty. Do zgłoszenia celnego załączono m.in.: fakturę zakupu z dnia .... grudnia 2007 r. wystawioną przez eksportera ... na kwotę ... USD, dokument ..., fakturę transportową z dnia ...01.2008 r. Nr ... wystawioną przez ... na kwotę ... ..., dot. frachtu morskiego oraz opinię rzeczoznawcy samochodowego nr ... z ... kwietnia 2008 r.

Zgłoszenie celne zostało przyjęte jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (Dz. U. WE L 302 z 19 października 1992 r.), co spowodowało z mocy prawa objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu oraz określenie należności celnych i kwoty podatku VAT.

W wyniku kontroli posimportowej w zakresie prawidłowości stosowania procedury dopuszczenia do obrotu w latach 2007-2008 w oparciu o ww. zgłoszenie celne zakwestionowano wartość celną samochodu osobowego marki ... rok produkcji 2005 r.

W związku z powyższymi wątpliwościami postanowieniem z dnia ... sierpnia 2009 r. znak: ... Naczelnik Urzędu Celnego w W. wszczął postępowanie w zakresie ustalenia wartości celnej zadeklarowanego samochodu.

Decyzją z dnia ... listopada 2010 r. znak: ... Naczelnik Urzędu Celnego w W

orzekł o retrospektywnym zarejestrowaniu kwoty cła z tytułu importu wg zgłoszenia celnego SAD nr ... z dnia ... kwietnia 2008 r. w wysokości ... zł; określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu ww. importu w wysokości ... zł, oraz określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług z tytułu ww. importu w wysokości ... zł.

Pismem z dnia 17 grudnia 2010 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika procesowego złożył odwołanie od decyzji z dnia ... listopada 2010 r.

Decyzją z dnia ... czerwca 2011 r. znak: ... Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję z dnia ... listopada 2010 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny ustalony w sprawie, dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz przepisy prawa stanowiące podstawę wydanych decyzji administracyjnych.

Organ odwoławczy podkreślił, że Naczelnik Urzędu Celnego w W. na podstawie dowodów zgromadzonych w sprawie zakwestionował wartość celną sprowadzonego pojazdu. Załączona do zgłoszenia celnego faktura nie mogła być traktowana jako wiarygodny dokument m. in. ze względu na niską cenę pojazdu w porównaniu do cen na rynku eksportera (oferty internetowe załączone do oceny technicznej) a także na materiał dowodowy w postaci stwierdzonych dwóch dowodów płatności za samochód ... (Protokół pokontrolny). Z załączonych do sprawy materiałów pokontrolnych wynika, że za przedmiotowy samochód skarżący dokonał płatności w formie przelewu dwukrotnie, raz z konta a drugi raz z konta ... Ponadto zespół kontrolny nie stwierdził w wyciągach bankowych, ani w dostępnej dokumentacji finansowo-księgowej Kontrolowanego zwrotów niewykorzystanych środków pieniężnych na rzecz właściciela firmy M. W.

Organ II instancji wskazał, że podstawą prawną do zakwestionowania deklarowanej wartości celnej jest art. 181 a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993 r.) tzw. Rozporządzenie Wykonawcze. Zgodnie z brzmieniem art. 181 a ust.1 RWKC w przypadku gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Badanie wiarygodności ceny transakcyjnej zgodnie z art. 181 a RWKC polega na zbadaniu faktycznych rozliczeń z dostawcą towaru (w tym innych świadczeń, które z mocy prawa podlegają uwzględnieniu w wartości celnej towaru) oraz badaniu okoliczności towarzyszących transakcji w celu ustalenia przyczyn przyjęcia ceny na danym poziomie (np. w odniesieniu do "atrakcyjnych warunków transakcji"). W świetle powyższego artykułu wiarygodność rachunku (faktury), obejmuje nie tylko jego autentyczność, ale także wiarygodność podanej na tym dokumencie ceny transakcyjnej. Dokument taki nie będzie wiarygodny w sytuacji, gdy podana na nim cena transakcyjna budzi uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę. Powszechnie, bowiem przyjmuje się, że wartość transakcyjna towaru powinna odzwierciedlać rzeczywistą jego cenę. Tylko taka wartość jest wartością celną towaru w rozumieniu art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 183/09.

Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Ponieważ o wartości transakcyjnej decyduje cena zapłacona lub należna, to nie może być traktowana jako wyłączny dowód określający tę wartość, wadliwie podana w dokumentach celnych cena towaru. Organ celny nie jest związany treścią składanych dokumentów ani deklarowaną wartością lecz obowiązany jest wartość tę ustalić samodzielnie, w granicach zasady swobodnej oceny dowodów i w określonym przepisami celnymi trybie, (vide wyrok WSA w Warszawie z dn. 24.08.2006 r., sygn. akt V SA/Wa 691/06).

W orzecznictwie podkreśla się fakt, że organowi celnemu przysługuje uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez Stronę nie tylko pod względem formalnym, ale i materialnym. Stąd też wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej, (vide: wyrok w Lublinie z dn. 25.06.2009 r., sygn. akt III Sa/Lu 149/09). W przypadku gdy wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, ustala się ją stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, z wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego; to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem (art. 30 ust. 1 WKC). Zatem wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest m.in. wartość transakcyjna identycznych towarów lub podobnych sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna (art. 30 ust. 2 lit. a i b WKC). Jednakże w przedmiotowej sprawie nie można zastosować wskazanych metod, gdyż niemożliwym jest znalezienie pojazdów samochodowych o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia, nawet samochody podobnie użytkowane, z podobnym przebiegiem mają różny stopień zużycia, co dodatkowo przemawia za odrzuceniem tych metod, jako właściwych do ustalenia wartości pojazdów używanych. Kolejna metoda ustalania wartości celnej towaru - metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych - art. 30 ust. 2 lit. c) WKC, może znaleźć w zasadzie, zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych. Dotyczy bowiem sprzedaży towarów masowych, sprzedawanych we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach i stanie, w jakim są towary dla których ustalana jest wartość celna. Należy również wskazać na niemożność ustalenia wartości celnej używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d) WKC). Używane pojazdy samochodowe nie są bowiem produkowane jako takie, dlatego też metoda ta oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę.

Wartość celna używanych pojazdów samochodowych jest ustalana według metody "ostatniej szansy" (art. 31 ust. 1 WKC). Przepis ten przewiduje, iż jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i 30 jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

- Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.;

- artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.,

- przepisów niniejszego rozdziału.

Organ zauważył, iż ustalenie wartości celnej pojazdu metodą "ostatniej szansy" wymaga zachowania szczególnej staranności zarówno co do ustalenia ceny wyjściowej jak i co do danych mających wpływ na sposób jej wyliczenia.

Organ dodatkowo wskazał, że zgodnie z wyjaśnieniami Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej do Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. zawartymi w Studium 1.1 "Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych", w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę "ostatniej szansy", istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających celny rynkowe tych pojazdów na polskim obszarze celnym. W celu ustalania wartości celnej z wykorzystaniem tej metody należy stosować specjalistyczny katalog, w którym wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych (osobowych, terenowych, dostawczych, ciężarowych) na podstawie ogólnopolskich badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji.

Dyrektor Izby Celnej w W. podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji ustalając wartość celną przedmiotowego pojazdu przyjął za wartość wyjściową, zgodnie z katalogiem EUROTAXGLASS'S nr 4/2008, wartość ... w wysokości ... PLN. Następnie skorygował tę wartość o korektę za przebieg (...PLN) oraz o korektę ze względu na konieczne naprawy (7%) co ostatecznie dało kwotę ... PLN. Przyjęta wartość ... PLN została pomniejszona o daniny publicznoprawne oraz marzę. Po odliczeniu 10% marży, 10% cła, 13,6% akcyzy oraz 22% VAT ostateczna wartość pojazdu, wyniosła ... PLN i stała się podstawą do wymiaru długu celnego.

Organ II instancji wyjaśnił, że przy zastosowaniu metody "ostatniej szansy" posługiwać się można katalogami lub wyspecjalizowanymi czasopismami podającymi bieżące ceny dla używanych pojazdów samochodowych na rynku kraju importu, przy uwzględnieniu stanu pojazdu i wszystkich elementów wpływających na jego wartość (np. nadzwyczajne zużycie, ponadnormatywny przebieg, dodatkowe akcesoria itp.) w porównaniu z wartością typowego pojazdu służącego za punkt odniesienia.

Wskazał, iż ustalając wartość przedmiotowego pojazdu organ I instancji dokonał stosownych korekt wartości bazowej uwzględniając wskazane przez rzeczoznawcę w opinii nr ... dnia ... kwietnia 2008 r. wyliczenia dotyczące przebiegu ponadnormatywnego oraz koniecznych napraw. Nie zostały natomiast uwzględnione korekty z tytułu: importu prywatnego 8%, regionalnej sytuacji rynkowej 10%,braku ważnego badania technicznego 4%, braku dokumentów serwisowych 5% z uwagi na to, że wskazane korekty nie są bezpośrednio związane z wartością transakcyjną określoną w art. 29 WKC, a stanowią jedynie element wtórny dokonanego importu. Korekty te mają charakter automatyczny, a nie indywidualny, odzwierciedlający rzeczywisty stan towaru. Jedynie korekty określone przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej (Studium 1.1 "Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych") jako rozsądna elastyczność są możliwe do zastosowania w przypadku stosowania metody zawartej w art. 31 WKC.

Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że rzeczoznawca przedmiotowa opinię z dnia ...05.2008 r. sporządził m.in. na podstawie katalogu Info-Ekspert a ceny zawarte w katalogach są średnimi cenami używanych pojazdów na terenie Polski. Ceny te są uśrednione i uwzględniają standardowy przebieg, zużycie i wyposażenie tych pojazdów. Są one ustalane przez ekspertów na podstawie monitoringu rynku (krajowe giełdy, komisy, sprzedaż prowadzona przez dealerów, informacje z ogłoszeń prasowych i internetowych). Zatem wpływ wskazanych wyżej czynników został już wcześniej uwzględniony przy określaniu średniej ceny katalogowej. Zaznaczył, że opinia rzeczoznawcy jako jeden z dowodów w sprawie stanowi jedynie część materiału dowodowego i podlega swobodnej ocenie jak każdy inny dowód. Podniósł, iż wycena rzeczoznawcy powinna być zatem poddana analizie w granicach wiedzy ogólnej, którą dysponuje organ oraz kierując się doświadczeniem umożliwiającym zweryfikowanie elementów opinii takich jak zgodność danych towaru objętego opinią z towarem będącym przedmiotem postępowania, prawdziwość danych zawartych w publikacjach powołanych przez rzeczoznawcę. Podkreślił, że to organ dokonuje oceny, czy wskazane w opinii elementy rzutujące na wartość rynkową pojazdu (korekta dotycząca aktualności badań technicznych, importu prywatnego, współczynnika zbywalności itp.) są bezpośrednio związane z wartością transakcyjną określoną w art. 29 WKC.

W przedmiocie określenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego należnego z tytułu importu przedmiotowego towaru, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 154 ust. 4 ustawy z dn. 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, jeżeli obowiązek podatkowy w sytuacjach innych niż określone w ust.1 powstał przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i należna akcyza nie została do tego dnia zapłacona, stosuje się przepisy dotychczasowe, zaś przepisem dającym naczelnikowi urzędu celnego podstawę do wydania rozstrzygnięcia w zakresie podatku akcyzowego jest art. 20 ust. 2 cyt. ustawy, który stanowi, że jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, że kwota akcyzy została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą kwotę akcyzy w prawidłowej wysokości.

Organ wskazał też, że zgodnie z art. 5 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega import towarów. Art. 19 ust.7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług stanowi, że obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, zaś przepisem dającym naczelnikowi urzędu celnego podstawę do wydania rozstrzygnięcia w zakresie podatku od towarów i usług jest art. 33 ust. 2 cyt. ustawy, który stanowi, że jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego może określić kwotę podatku w decyzji dotyczącej należności celnych.

Dalej organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji w decyzji do określenia podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym przyjął wartość celną towaru i należne cło. Wskazane elementy (wartość celna towaru i należne cło) oraz podatek akcyzowy posłużyły do określenia podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz ustalenia prawidłowej kwoty podatku VAT. W związku z powyższym ww. organ określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym oraz w podatku od towarów i usług.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 208 Ordynacji podatkowej oraz art.2 i art. 32 Konstytucji RP poprzez złamanie zasady zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa a także zarzuca "sekowanie" importerów pojazdów, wskazał, że działania organów celnych toczą się na podstawie przepisów prawa materialnego nie może to stanowić podstawy do postawienia organom celnym zarzutu naruszania zasady zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa, nawet jeśli wywołuje dla Strony niekorzystne następstwa. Wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie wartość celna sprowadzonego pojazdu ustalana była na podstawie danych dotyczących wartości rynkowej sprowadzonego pojazdu a nie w oparciu o bankowe transfery sum przeznaczonych na zakup samochodów.

Organ II instancji wyjaśniając wątpliwości skarżącego co do treści art. 215 § 2 Ordynacji podatkowej "w zakresie metodologii naliczania retrospektywnego dodatkowego zobowiązania w procedurze ostatniej szansy w odniesieniu do orzecznictwa wspólnotowego i krajowych sądów administracyjnych" wskazał, że podstawą prawną retrospektywnego zaksięgowania kwoty cła stanowi art. 51 ustawy Prawo celne, stanowiący, iż "organ celny, w drodze decyzji, określa kwotę należności wynikającą z długu celnego powstałego na podstawie art. 202-205, art. 210, art. 211 i art. 216 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, a także niezaksięgowaną kwotę należności wynikającą z długu celnego, gdy istnieją podstawy do jej zaksięgowania retrospektywnego na podstawie art. 220 Wspólnotowego Kodeksu Celnego".

Ww. organ podniósł, iż ze względu na zmianę elementu kalkulacji (wartość celna) stanowiącej podstawę do określenia należności celnych przywozowych uległa zmianie wyliczona kwota długu celnego, co stanowiło podstawę do retrospektywnego zaksięgowania różnicy należności celnych w stosunku do kwoty długu celnego wskazanego w dokumencie zgłoszenia do odprawy stosownie do art. 220 ust. 1 WKC.

Dlatego też organ I instancji prawidłowo orzekł o retrospektywnym zarejestrowaniu kwoty należności celnych w wysokości ... PLN będącej różnicą pomiędzy kwotą prawnie należną a kwotą zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym z dnia ...04.2008 r.

Odnosząc się do zarzutu przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza służby celnej, który zaniechał wystąpienia o pomoc prawną w trybie określonym w umowie pomiędzy RP a USA o wzajemnej pomocy w sprawach karnych (ww. umowa-Waszyngton 10.07.1996r.) organ II instancji podniósł, że celem postępowania organów celnych w niniejszej sprawie było prawidłowe określenie wartości celnej, długu celnego oraz podatków w imporcie z USA samochodu ...

Organ wskazał, iż ww. umowa międzynarodowa dotyczy postępowań karnych, a niniejsza sprawia nie dotyczy odpowiedzialności karnej podatnika w związku z tym organ nie miał obowiązku wystąpienia o pomoc prawną.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w przypadku zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru, przepisy WKC nie przewidują dla organów celnych obowiązku w postaci konieczności przeprowadzenia weryfikacji dowodu zakupu u zagranicznego wystawcy. Organy celne mogą więc odstąpić od sprawdzenia przedłożonego dokumentu za pośrednictwem służb celnych kraju wysyłki i samodzielnie podważyć ich wiarygodność w zakresie podanej ceny importowanego pojazdu i taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Odpowiadając na zarzut rzekomego zaniechania przez polski organ celny wystąpienia do strony amerykańskiej (US Custom Office) o dostarczenie dokumentu Currency Transaction Report (CRT) organ odwoławczy podniósł, że Currency Transaction Report jest dokumentem bankowym stanowiącym obowiązek dla wszystkich banków (USA) zgłoszenia/zapisania informacji na temat każdej transakcji powyżej 10.000,00 USD. Wskazał, iż raporty generowane przez system oprogramowania zakończenia transakcji wysyłane są na konto klienta. Organ podkreślił, że nawet gdyby organ celny wystąpił do organów celnych USA, odpowiedź nie wniosłaby do tej konkretnej sprawy nowego, gdyż organowi celnemu znane są fakty dokonywania przez stronę przelewów bankowych na określone kwoty USD (vide: pokontrolny protokół).

Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia umowy między rządem RP a rządem USA o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylania się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodów. Wyjaśniono, że podatki, które są pobierane przez organy celne, ustalane/pobierane są na podstawie polskiego ustawodawstwa (ustawa o podatku VAT i akcyzowym). Organ wskazał, iż przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Celnego w W. była kwestia prawidłowego określenia podatku VAT i podatku akcyzowego należnego z tytułu importu towaru nie zaś wymiaru podatku dochodowego od osób prawnych/fizycznych.

Organ odwoławczy nie zgodził się także z zarzutem naruszenie przepisów prawa i obrazę prawa materialnego m.in. art.199a § 3 Ordynacji podatkowej - poprzez nie wystąpienie przez organ celny do sądu powszechnego celem ustalenia istnienia stosunku prawnego, z którym związane są skutki podatkowe.

Ww. organ wyjaśnił, że art. 199 a § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej daje organom podatkowym nie tylko prawo badania zamiaru stron i celu umowy ale również ustalania treści faktycznej czynności prawnej. Zgodnie z art. 199 a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności. Jeżeli pod pozorem dokonania czynności prawnej dokonano innej czynności prawnej, skutki podatkowe wywodzi się z tej ukrytej czynności prawnej (art. 199 a § 2 Ordynacji podatkowej).

Zgodnie z ww. przepisem organ celny może wystąpić do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa tylko w sytuacji gdy z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, wynikają wątpliwości co do istnienia stosunku prawnego lub prawa. Podniesiono, iż organy prowadzące postępowanie są uprawnione do oceny treści i celu umowy cywilnoprawnej np. w celu ustalenia czy nie zmierza ona do obejścia obowiązku z zakresu danin publicznych. Nie mają obowiązku respektowania tych postanowień czynności prawnych, które zmierzają do obejścia przepisów prawa.

Zdaniem organu ww. przepis nie miał zastosowania w sprawie.

Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że obowiązek zebrania i rozpatrzenia przez organ całokształtu materiału dowodowego jest wyrazem również tego, że organ nie jest związany w jego gromadzeniu wnioskami strony postępowania, lecz sam określa granice postępowania wyjaśniającego, kierując się własnym rozeznaniem i przekonaniem co do konieczności udowodnienia pewnych faktów. Organ ma pełną swobodę w kształtowaniu zakresu postępowania wyjaśniającego mając jednak na względzie, że zebrany materiał ma doprowadzić do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia przepisów proceduralnych, o których była mowa w odwołaniu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. W. -... wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji przedstawił następujące zarzuty:

1. Organ Celny nie dowiódł braku należytej staranności, bowiem do zgłoszenia celnego dołączono opinie rzeczoznawcy, fakturę transportową oraz bezsporny fakt odprawy przez specjalistyczną jednostkę Agencje Celną.

2. Płatności za zaimportowany pojazd były realizowane za pośrednictwem banku jak i gotówką. Twierdzenie Organu Celnego o rzekomej nieprawidłowości nie potwierdza się w żadnym z dokumentów.

3. Kwestionowanie faktury eksportowej dostawcy amerykańskiego jest oparte na domniemaniu urzędnika za biurka niż formalnej, szczegółowej kontroli kosztów zakupu.

4. Faktycznie zapłacona wartość celna stanowi jedyny wyznacznik dla ustalenia wartości celnej pojazdu w rozumieniu art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Urząd w postępowaniu kontrolnym, wymiarowym i odwoławczym rażąco zaniedbał swoje obowiązki, gołosłownie zarzucając rzekomy brak wiarygodności.

5. Organ Celny nieskutecznie pominął dowód w postaci opinii rzeczoznawcy samochodowego bowiem niedopuszczenie dla ustalenia wartości celnej metodą "ostatniej szansy" jest naruszeniem prawa.

6. Strona stanowczo podnosi zarzut naruszenia prawa art. 208 Ordynacji Podatkowej oraz art. 2 i art. 32 Konstytucji RP poprzez złamanie zasady zaufania do Państwa zwłaszcza "sekowania" Organów Celnych bowiem nie normalną rzeczą jest aby prawie 100% zaimportowanych samochodów podlegało retrospektywnemu postępowaniu celnemu.

7. Metodologia rozliczenia retrospektywnego jest wadliwa bowiem nie obejmuje mechanizmów rynkowych obowiązujących w USA, a metodologia WKC przypomina widzi misie urzędnika celnego z najgorszych okresów tzw. domiarów komunistycznych aparatu represyjnego.

8. Organ Celny I i II instancji działając z góry podjętym zamiarem niezgodnie z umową międzynarodową zawartą pomiędzy RP a USA o wzajemnej pomocy w sprawach karnych (Washington 10.07.1996r.) ominął najważniejszy aspekt postępowania dowodowego a szkoda wynikła z tego zaniechania jest oczywista

9. Zaniechanie przez Polski Organ Celny wystąpienia do strony amerykańskiej(US CUSTOM OFFICE) o dostarczenie dokumentu CURRENCY TRANSACTION REPORT (CRT) bowiem z historycznych doświadczeń polskie władze celne wykazywały się typowo pod komunistycznym pieniactwem gdzie doszukiwano się zaniżenia wartości celnej nawet poniżej 200,00 USD dolarów amerykańskich.

10. Nietrafny jest zarzut w postępowaniu retrospektywnym "ostatniej szansy" rzekomego eliminowania rozwiązań publiczno - prawnych dotyczących danin przyjętych w ustawodawstwie RP i UE.

11. Analizując powyższe Organ Podatkowy I i II instancji świadomie i celowo zaniechał dochodzenia prawdy obiektywnej czym rażąco naruszył art. 122 ustawy Ordynacja Podatkowa.

12. Zarzut "rzekomego" wszechstronnego i wyczerpującego w postaci wydruków odległości miast USA map z Google jest po prostu śmieszny, czyli zarzut naruszenia art. 116, art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji Podatkowej jest udowodnione w aktach.

13. Organ Celny przekroczył swoje uprawnienia ujętej w zasadzie swobodnego kształtowania jego wyników i posłużył się równocześnie wadliwym i niefachowym materiałem dowodowym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W przypadku stwierdzenia przez Sąd, iż decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, podlegają one uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ustawy p.p.s.a.

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii prawidłowości prowadzonego przez organy celne postępowania mającego na celu ustalenie wartości celnej pojazdu osobowego marki ... rok produkcji 2005 r.

W pierwszej kolejności należy dokonać analizy przepisów będących podstawą rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie. Zastosowanie znajdują tu przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.92.302.1), dalej: WKC. Przepis art. 29 WKC stanowi, iż wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Zgodnie natomiast z art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1), dalej: rozp. wyk. WKC, jeżeli zgodnie z procedurą ustanowioną w ust. 2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Jeżeli organy celne mają wątpliwości określone w ust. 1, mogą zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4, przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadamiają daną osobę na piśmie, o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnią jej odpowiednią możliwość udzielenia odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie (art. 181 a ust. 2 rozp. wyk. WKC).

Następnie zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 WKC, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29 WKC, ustala się ją, stosując metody wynikające z tego przepisu oraz z przepisu art. 31 WKC.

Analizując treść powyższych przepisów należy wyróżnić w nich pewne etapy postępowania. Po pierwsze, organy celne, stosownie do treści art. 29 WKC, za wartość celną przyjmują wartość transakcyjną pojazdu. Jeżeli jednak powezmą przy tym uzasadnione wątpliwości co do tego, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę, mogą żądać przedstawienia dodatkowych informacji czy dokumentów. W tym momencie następuje kolejny etap postępowania, w którym inicjatywa dowodowa przerzucona zostaje na stronę – importera. Importer za pomocą dokumentów takich jak np. umowa handlowa, oferty cenowe, bankowe potwierdzenie zapłaty, może dążyć do usunięcia wątpliwości organu celnego, iż wskazana przez niego wartość celna w istocie jest wartością transakcyjną. Jeżeli wyjaśnienia i dokumenty przedstawione przez importera okażą się niewystarczające dla organu celnego, przechodzi on do kolejnego etapu postępowania, w którym ustalanie wartości celnej następuje na podstawie metod opisanych w art. 30 i 31 WKC.

Każdy z etapów postępowania celnego w zakresie badania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towarów i w przypadku jej odrzucenia - ustalania wartości celnej towarów, stawia przed organami celnymi konieczność przestrzegania reguł procesowych, w tym tych wynikających z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r., Nr 8 poz. 60 ze zm.). Wśród nich zawarta jest naczelna zasada postępowania, wyrażona w art. 122, zasada prawdy obiektywnej. Zasada ta skonkretyzowana została w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który to przepis nałożył na organ obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

W ocenie Sądu, obowiązkom tym Dyrektor Izby Celnej w W. sprostał, a ustalony przez niego stan faktyczny Sąd przyjął za własny. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że organ wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę, przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, przytoczył przepisy prawne oraz wyjaśniając ich treść wskazał w jakim zakresie stanowią one podstawę prawną decyzji. Ponadto, w końcowej części uzasadnienia, organ odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu strony.

Przechodząc do merytorycznych aspektów sprawy, należy podnieść, iż w ocenie Sądu, w pełni uzasadnionym było powzięcie przez organy celne uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana przez M. W. wartość celna samochodu marki ... nie stanowi całkowitej faktycznie zapłaconej lub należnej sumy określonej w art. 29 WKC.

Z załączonych do sprawy materiałów pokontrolnych wynika, że za przedmiotowy samochód skarżący dokonał płatności w formie przelewu dwukrotnie, raz z konta ... a drugi raz z konta ...

Jak wynika z akt sprawy zespół kontrolny nie stwierdził w wyciągach bankowych, ani w dostępnej dokumentacji finansowo-księgowej Kontrolowanego zwrotów niewykorzystanych środków pieniężnych na rzecz właściciela firmy – M. W.

W kontekście powyższego Sąd uznaje, że odrzucenie przez organy celne wartości transakcyjnej jak podstawy ustalenia wartości celnej importowanego towaru opierało się na uzasadnionych przesłankach. Źródłem uzasadnionych wątpliwości organów celnych co do ceny transakcyjnej zadeklarowanej wartości celnej sprowadzonego pojazdu była bowiem płatność dokonana na rzecz kontrahenta zagranicznego trzy krotnie wyższa od wartości pojazdu określonej w fakturze z dnia ...12.2007 r. na kwotę ... USD. Ponieważ zadeklarowana przez skarżącego wartość transakcyjna pojazdu nie odpowiadała faktycznym płatnościom dokonanym na rzecz sprzedającego organy celne w oparciu o art. 181 a RWC zakwestionowały wartość pojazdu określoną w fakturze załączonej przez skarżącego do zgłoszenia celnego.

Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z załączonej do zgłoszenia celnego faktury była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 WKC.

O ile wartość celna nie może zostać ustalona w oparciu o metodę wartości transakcyjnej stosuje się metody zastępcze w następującej kolejności:

a) metoda wartości transakcyjnej identycznych towarów sprzedanych do wywozu do WE w tym samym lub zbliżonym czasie (art. 30 ust. 2 lit. a WKC);

b) metoda wartości transakcyjnej podobnych towarów (art. 30 ust. 2 lit. b WKC);

c) metoda wartości opartej na cenie jednostkowej towarów importowanych zwana też metodą dedukcyjną (art. 30 ust. 2 lit. c WKC);

d) metoda wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d WKC), w oparciu o:

- koszty lub wartość materiałów i produkcji,

- koszty zysków i koszty ogólne równe kwocie zazwyczaj uzyskiwanej ze sprzedaży towarów tej samej klasy lub rodzaju co towary wyceniane,

- koszty lub wartość transportu i ubezpieczenia oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z transportem importowanych towarów;

e) metoda "ostatniej szansy" (art. 31 WKC).

Z powyższego wynika, że przepisy WKC narzucają obowiązek zachowania kolejności stosowania poszczególnych metod ustalania wartości celnej. Obowiązkiem organów celnych jest natomiast wykazanie, że ustalenie tej wartości jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody, kolejno wymienione w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W ocenie Sądu, obowiązek ten w pełni został wypełniony przez Dyrektora Izby Celnej w W., który odnosząc się do każdej z metod opisanych w art. 30 WKC, wyjaśnił przyczyny dla których nie mogła być ona w sprawie zastosowana. Podzielić należy przy tym stanowisko organu odrzucające możliwość ustalenia wartości celnej przedmiotowego samochodu w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny, na podstawie art. 30 ust. 2 lit. a i b WKC. Wartość celna ustalana metodą wartości transakcyjnej towarów podobnych oraz metodą wartości transakcyjnej towarów identycznych powinna być określona na podstawie wartości transakcyjnej towarów podobnych bądź odpowiednio towarów identycznych sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie. Należy podzielić wątpliwości organu w zakresie możliwości stosowania wobec używanych samochodów wskazanych tu metod. Nie jest bowiem możliwe, by jakikolwiek samochód miał identyczny lub podobny stopień zużycia. Z tego powodu takimi porównawczymi samochodami nie mogły być również te, o których skarżący wspomina w skardze, nawet jeśli są to samochody tej samej marki, pochodzące z tego samego roku produkcji i mające podobny przebieg. Jeżeli żadna z opisanych w art. 30 WKC metod zastępczych nie może być zastosowana, wartość celna musi zostać ustalona w oparciu o dane dostępne we Wspólnocie, za pomocą metody "ostatniej szansy". Za stosowaniem tej metody w przypadku ustalania wartości celnej pojazdów używanych wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 10 kwietnia 2003r., SA/Bd 307/03, niepubl.).

Metoda ta wymaga, aby wartość celna ustalona została w inny rozsądny sposób zgodny z zasadami i ogólnymi postanowieniami Porozumienia i Artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. oraz na podstawie danych dostępnych w kraju importu.

Należy zauważyć, iż Naczelnik Urzędu Celnego w W. ustalając wartość celną przedmiotowego pojazdu przyjął za wartość wyjściową, zgodnie z katalogiem EUROTAXGLASS'S nr 4/2008 , wartość samochodu marki ... w wysokości ... PLN. Następnie pomniejszył wartość o korektę za przebieg (... PLN) oraz o korektę ze względu na konieczne naprawy (43,1 %) co ostatecznie dało kwotę ... PLN. Przyjęta wartość ... PLN została pomniejszona o daniny publicznoprawne oraz marżę. Ostateczna wartość pojazdu, wyniosła ... PLN i stała się podstawą do wymiaru długu celnego.

Ustalając wartość przedmiotowego pojazdu organ I instancji dokonał stosownych korekt wartości bazowej uwzględniając wskazane przez rzeczoznawcę w opinii - nr ... z dnia ...04.2008 r. wyliczenia dotyczące przebiegu ponadnormatywnego oraz koniecznych napraw oraz wcześniejszych napraw. Nie zostały natomiast uwzględnione korekty z tytułu: importu prywatnego 8%, braku ważnego badania technicznego 4%, braku dokumentów serwisowych 5% z uwagi na to, że wskazane korekty nie są bezpośrednio związane z wartością transakcyjną określoną w art. 29 WKC, a stanowią jedynie element wtórny dokonanego importu. Korekty te mają charakter automatyczny, a nie indywidualny, odzwierciedlający rzeczywisty stan towaru. Jedynie korekty określone przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej (Studium 1.1 ,Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych") jako rozsądna elastyczność są możliwe do zastosowania w przypadku stosowania metody zawartej w art. 31 WKC. Dodatkowo wskazać należy, ze rzeczoznawca przedmiotowa opinię z dnia ...05.2008r. sporządził m.in. na podstawie katalogu Info-Ekspert a ceny zawarte w katalogach są średnimi cenami używanych pojazdów na terenie Polski. Ceny te są uśrednione i uwzględniają standardowy przebieg , zużycie i wyposażenie tych pojazdów. Są one ustalane przez ekspertów na podstawie monitoringu rynku (krajowe giełdy, komisy, sprzedaż prowadzona przez dealerów, informacje z ogłoszeń prasowych i internetowych). Zatem wpływ wskazanych wyżej czynników został uwzględniony przy określaniu średniej ceny katalogowej.

Organ odwoławczy słusznie zauważył, że opinia rzeczoznawcy jako jeden z dowodów w sprawie stanowi jedynie część materiału dowodowego i podlega swobodnej ocenie jak każdy inny dowód. Wycena rzeczoznawcy powinna być zatem poddana analizie w granicach wiedzy ogólnej, którą dysponuje organ oraz kierując się doświadczeniem umożliwiającym zweryfikowanie elementów opinii takich jak zgodność danych towaru objętego opinią z towarem będącym przedmiotem postępowania, prawdziwość danych zawartych w publikacjach powołanych przez rzeczoznawcę. Podkreślić również należy, że to organ dokonuje oceny, czy wskazane w opinii elementy rzutujące na wartość rynkowa pojazdu (korekta dotycząca aktualności badań technicznych, importu prywatnego, współczynnika zbywalności itp.) są bezpośrednio związane z wartością transakcyjną określoną w art. 29 WKC. Ustalona przez organy celne wartość pojazdu skarżącego wyniosła ... PLN i została przyjęta do określenia długu celnego.

Zmiana wartości celnej towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego wpłynęły również na podstawę opodatkowania oraz kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług należnego z tytułu importu towaru.

Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 29 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podstawą opodatkowania towaru w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy.

Jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości Naczelnik urzędu celnego może określić kwotę podatku w decyzji dotyczącej należności celnych (art.33 ust.2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług oraz art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym).

W przedmiotowej sprawie organ celny pierwszej instancji określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym oraz podatku od towarów i usług należne z tytułu importu przedmiotowego towaru biorąc pod uwagę wartość celna. towaru ustaloną, metodą ostatniej szansy oraz kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z powołanymi wyżej art. 29 ust. 13 i art. 33 ust.2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz art. 10 ust. 1 pkt 4 i art. 20 ust.2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż nie doszło do naruszenia art. 208 Ordynacji podatkowej oraz art.2 i art. 32 Konstytucji RP poprzez złamanie zasady zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa. Należy stwierdzić, że organy celne działają na podstawie przepisów prawa co wyłącza możliwość postawienia organom celnym zarzutu naruszania zasady zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa, nawet jeśli wywołuje dla Strony niekorzystne następstwa. W niniejszej sprawie wartość celna sprowadzonego pojazdu ustalana była na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie a nie w oparciu o bankowe transfery sum przeznaczonych na zakup samochodów.

W niniejszej sprawie nie można także stwierdzić, ze organy w wadliwy sposób dokonały rozliczenia retrospektywnego. Zgodnie z przepisem art. 220 ust.1 WKC jeżeli kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana zgodnie z art. 218 i 219 lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej, to zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużników (zaksięgowanie retrospektywne).

W niniejszej sprawie zmiana elementu kalkulacji (wartość celna) stanowiących podstawę określenia należności celnych przywozowych miała wpływ na kwotę długu celnego, co stanowiło podstawę do retrospektywnego ich zaksięgowania, kwoty należności pozostającej do pokrycia. Należy wyjaśnić, że instytucja retrospektywnego zaksięgowania należności celnych służy doprowadzeniu do zgodności kwoty należności celnych wynikających z przepisów prawa celnego; kwota zaksięgowaną i wymaganą do uiszczenia przez organ celny od zobowiązanego.

Zaksięgowanie retrospektywne dotyczy różnicy między kwotą zaksięgowaną na podstawie art. 218 i 219 WKC, a kwotą która powinna zostać zaksięgowana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ wydaje zatem decyzję dotyczącą owej różnicy kwot a nie decyzję określającą całość kwoty wynikającej z długu celnego, (vide: wyrok WSA sygn. akt I SA/Ke 263/11 z dnia 9.06.11 r.). Tak właśnie uczynił organ I instancji, który orzekł o retrospektywnym zarejestrowaniu kwoty należności celnych w wysokości 1010,00 PLN będącej różnicą pomiędzy kwotą prawnie należną a kwotą zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym z dnia 14.05.2008 r.

Odnosząc się do zarzutu przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza służby celnej, który zaniechał wystąpienia o pomoc prawną w trybie określonym w umowie pomiędzy RP a USA o wzajemnej pomocy w sprawach karnych (umowa - Waszyngton 10.07.1996 r.) należy się zgodzić z organem odwoławczym, że niniejsza sprawia nie dotyczy odpowiedzialności karnej podatnika lecz prawidłowego określenia wartości celnej, długu celnego oraz podatków w imporcie z USA samochodu .., w związku z tym organ nie miał obowiązku wystąpienia o pomoc prawną.

Należy również zauważyć, że w przypadku zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru przepisy WKC nie przewidują dla organów celnych obowiązku w postaci koniecznością przeprowadzenia weryfikacji dowodu zakupu u zagranicznego wystawcy. Organy celne mogą więc odstąpić od sprawdzenia przedłożonego dokumentu za pośrednictwem służb celnych kraju wysyłki i samodzielnie podważyć ich wiarygodność w zakresie podanej ceny importowanego pojazdu i taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie (vide: wyrok NSA sygn. akt I SA/Łd 709/98 z 26.11. 1998 r.; I SA/Ka 1372/95 z 23.03.1998r.).

Odnosząc się do zarzutu zaniechania przez polski organ celny wystąpienia do strony amerykańskiej (US Custom Office) o dostarczenie dokumentu Currency Transaction Report (CRT) należy zauważyć, iż ww. dokument jest dokumentem bankowym stanowiącym obowiązek dla wszystkich podatników (USA) zgłoszenia/zapisania informacji na temat każdej transakcji powyżej 10.000,00 USD. Raporty te generowane są przez system oprogramowania zakończenia transakcji wysyłane na konto klienta.

Uzyskanie ww. dokumentu nie wniosłoby nic istotnego ponieważ organom celnym był znany fakt dokonywania przez skarżącego przelewów bankowych na określone kwoty za dokonane transakcje.

Nie można też zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 116, art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego zebrania przepisami materiału dowodowego.

Należy wyjaśnić, że zasada dochodzenia prawdy obiektywnej wynikająca z art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, tak pod względem faktycznym jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy. W rozpatrywanej sprawie materiały dowodowe zgromadzone z urzędu oraz dokumenty załączone przez skarżącego zostały ocenione zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 191 Ordynacji podatkowej. Zasada, wyrażona w ww. przepisie, uprawnia organ do ustalenia prawdy obiektywnej według swej wiedzy, doświadczenia oraz przekonania o wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych. Organ nie jest związany w gromadzeniu materiału dowodowego wnioskami stron, lecz sam zakreśla granice postępowania wyjaśniającego, kierując się własnym przekonaniem co do konieczności udowodnienia pewnych faktów. Z tego względu może on w każdym stadium tego postępowania przeprowadzać nowe dowody lub rezygnować w przeprowadzenia niektórych, nie będąc związany swoimi wcześniejszymi postanowieniami. Zakres postępowania wyjaśniającego może być wobec tego kształtowany swobodnie, stosownie do jego wyników i udowodnienia istotnych faktów (por. wyrok NSA z dnia 30.06.1998r. - sygn. akt I SA/Łd 505/97 i z dnia 20.07.1999 r. - sygn. akt ISA/Ka 2210/97).

Zgodnie z treścią art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy zarówno zebrany z urzędu jak i przedstawiony przez Stronę. Strona miała zagwarantowany czynny udział w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym przed organem pierwszej i drugiej instancji. Ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji zawierającym wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a także podstawę prawną przytoczeniem przepisów prawa. Natomiast przepis art. 116 §1 Ordynacji podatkowe powołany w skardze nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, reguluje on bowiem przesłanka przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółek prawa handlowego na członków jej zarządu.

W świetle powyższego należy uznać, że prawidłowo organy celne ustaliły wartość celną samochodu osobowego marki ... Wbrew twierdzeniom skargi, w toku postępowania podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy zebrały i rozważyły materiał dowodowy zgodnie z wymogami zawartymi w art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej. W decyzji zawarły wszystkie niezbędne jej elementy przewidziane w art. 210 Ordynacji podatkowej i stosownie do treści art. 124 wyjaśniły stronie zasadność przesłanek, którymi się kierowały. Następnie wbrew twierdzeniom skarżącego, prawidłowo zastosowały prawo materialne – art. 29, art. 30 i art. 31 WKC. Uprawnione były także zastosować art. 65 ust. 5 Prawa celnego, którego treść pozwala pobrać odsetki w przypadku gdy kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych danych, podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w ..., na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.