Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 286/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 92 a, 92b, 92 c
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Dnia 26 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1481), art. 4, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm.), zwanej dalej u.t.d., Ip. 5.1, Ip. 5.2, Ip. 5.3, lp. 6.3.7, Ip. 8.4 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4, art. 6, art. 7, art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11 kwietnia 2006 r.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 561/2006, art. 32, art. 33 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L 60 z 2014 r., s. 1 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 165/2014, art. 13, art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1155), Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania Z. B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 29 października 2018 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na Z. B. karę pieniężną w wysokości 20 000 zł.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że na podstawie upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 14 maja 2018 r. przeprowadzono kontrolę przedsiębiorstwa Z. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" Z. B. [...]. Do kontroli okazano licencję nr [...] dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy wydaną z 21 października 2014 r., ważną od 9 listopada 2014 r. do 8 listopada 2019 r. Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d., w tym także warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego w zakresie dysponowania bazą eksploatacyjną. Kontrolą objęto okres od 15 maja 2017 r. do 14 maja 2018 r. Zgodnie z protokołem kontroli w przedsiębiorstwie w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli przedsiębiorstwo zatrudniało średnio 12 kierowców. Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli z 3 sierpnia 2018 r.

Decyzją administracyjną z 29 października 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 20 000 zł z tytułu naruszeń ujawnionych w protokole kontroli polegające na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu: o czas powyżej 15 minut do jednej godziny, za każdą następną rozpoczętą godzinę; przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas powyżej 15 minut, za każde następne rozpoczęte 30 minut; skrócenie dziennego czasu odpoczynku: o czas powyżej 15 minut do jednej godziny, za każdą następną rozpoczętą godzinę, nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień; nieudzielenie przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

W odwołaniu Z. B. wskazał, że kara pieniężna nałożona za naruszenie Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. jest niezasadna z uwagi na dostarczenie przez przedsiębiorcę danych cyfrowych z urządzeń rejestrujących zainstalowanych w pojazdach o nr rej. [...] oraz [...] za okres objęty kontrolą. Zdecydował się na skorzystanie z usług firmy zewnętrznej specjalizującej się w pobieraniu danych cyfrowych z tachografów, tj. B. Wskazany podmiot sczytał dane cyfrowe z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...]. W pojeździe o nr rej. [...] w styczniu 2018 r. zatarł się silnik i uszkodzona została skrzynia biegów. Zdaniem strony, z danych cyfrowych wynika, że pojazd użytkowany był dwa dni w styczniu. Wszystkie inne czynności zapisane w poszczególnych dniach tego miesiąca to przemieszczanie się pojazdu w obrębie bazy lub przejazdy do mechaników. Dowodem na to, że pojazd nie był używany do pracy jest stan licznika: 15 stycznia 2018 r. stan licznika wskazywał na przebieg 1 544 414 km, 3 lutego 2018 r. przebieg ten wynosił 1 544 415. W okresie od 16 do 18 stycznia 2018 r. oraz od 27 stycznia do 2 lutego 2018 r. zostały wykonywane naprawy skrzyni biegów oraz silnika pojazdu.

Organ II instancji odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do jednej godziny i za każdą następną godzinę; Ip. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. wskazując na protokół kontroli w przedsiębiorstwie z 3 sierpnia 2018 r., pisma strony z 19 czerwca, 6 lipca, 1 sierpnia, 10 września 2018 r., dane cyfrowe z karty kierowcy T. S. stwierdził, że kontrolowany kierowca przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 36 minut. 15 grudnia 2017 r. kierowca prowadził pojazd przez 9 godzin i 36 minut, względem normy 9 godzinnej w okresie od godziny 6:22 do godziny 19:55. Przy wskazanym naruszeniu kierowca nie wykonał zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 wydruku z urządzenia rejestrującego uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy. W związku z powyższym zasadne jest nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 100,00 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d..

Na podstawie protokołu kontroli w przedsiębiorstwie z 3 sierpnia 2018 r., pism strony z 19 czerwca, 6 lipca, 1 sierpnia, 10 września 2018 r., danych cyfrowych z kart kierowców Z. B. i W. G. organ II instancji za zasadne uznał nałożenie na skarżącego łącznej kary pieniężnej w wysokości 500 zł za stwierdzone w protokole kontroli w przedsiębiorstwie naruszenie sankcjonowanie przepisem Ip. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d.. Organ II instancji stwierdził, że kierowca Z. B. przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 59 minut. 1 grudnia 2017 r. prowadził pojazd bez wymaganej przerwy przez 5 godzin i 29 minut, tj. od godziny 16:52 do godziny 22:35. Kierowca nie wykonał zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 wydruku z urządzenia rejestrującego uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy. Kierowca W. G. przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 23 minuty. 11 grudnia 2017 r. prowadził pojazd bez wymaganej przerwy przez 4 godziny i 53 minuty, tj. od godziny 4:07 do godziny 10:36. Kierowca nie wykonał zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 wydruku z urządzenia rejestrującego uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy.

Na podstawie protokołu kontroli w przedsiębiorstwie z 3 sierpnia 2018 r., pism strony z 19 czerwca, 6 lipca, 1 sierpnia, 10 września 2018 r., danych cyfrowych z kart kierowców G. R., W. J., W. K., R. M., Ł. P. organ II instancji za zasadne uznał nałożenie na skarżącego łącznej kary pieniężnej w wysokości 2 500 zł z tytułu naruszeń przepisu Ip. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ II instancji wskazał przy tym, że 30 stycznia 2018 r. kierowca G. R. o godzinie 9:37 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w wymiarze co najmniej 9 godzin. W tym okresie kierowca odebrał odpoczynek w wymiarze 50 minut, tj. od godziny 14:05 do godziny 14:55 30 stycznia 2018 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 8 godzin i 10 minut. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu uzasadniającego zastosowanie art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Nie uprawdopodobnił wystąpienia okoliczności porzucenia pracy przez kontrolowanego kierowcę i związaną z tego powodu niemożnością okazania wydruków z radiografii. Opisane wydruki z urządzenia rejestrującego uzasadniające odstąpienie od przestrzegania przepisów czasu pracy przedsiębiorca zapewniający prawidłową organizację i dyscyplinę pracy powinien niezwłocznie zabezpieczyć i dokonać ich analizy, szczególnie w zakresie przeciwdziałania powstawaniu dalszym naruszeniom.

18 grudnia 2017 r. kierowca W. J. o godzinie 4:37 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu, którego powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w wymiarze co najmniej 9 godzin. W tym okresie kierowca odebrał odpoczynek w wymiarze 7 godzin i 51 minut, tj. od godziny 20:46 18 grudnia 2018 r. do godziny 4:37 19 grudnia 2017 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 9 minut. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu uzasadniającego zastosowanie art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Podpisane przez kierowcę oświadczenie z 22 sierpnia 2018 r., stanowiące wyjaśnienie do protokołu przedmiotowej kontroli, nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy, bowiem zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 kierowca wszelkie powody odstąpienia od przestrzegania przepisów czasu pracy powinien wskazać na wydruku z urządzenia rejestrującego albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Zatem kontrolowany kierowca w niniejszym przypadku nie zastosował przewidzianej prawem formy wskazania tych powodów, a także terminu do ich zgłoszenia. Naruszenie przepisów czasu pracy przez W. J. nastąpiło 18 grudnia 2017 r., a oświadczenie dotyczące tych okoliczności zostało złożone dopiero 22 sierpnia 2018 r..

11 stycznia 2018 r. kierowca W. K. o godzinie 15:07 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu, którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w wymiarze co najmniej 9 godzin. W tym okresie kierowca odebrał odpoczynek w wymiarze 8 godzin i 43 minut, tj. od godziny 12:24 do godziny 21:07 12 stycznia 2018 r.. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 17 minut. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu uzasadniającego zastosowanie art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Podpisane przez kierowcę oświadczenie z 12 stycznia 2018 r. nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy, bowiem zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 wszelkie powody odstąpienia od przestrzegania przepisów czasu pracy kierowca powinien wskazać na wydruku z urządzenia rejestrującego albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Zatem kontrolowany kierowca w niniejszym przypadku nie zastosował przewidzianej prawem formy wskazania tych powodów, zwłaszcza gdy o rzekomy błąd polegający na ponownym załogowaniu karty kierowcy W. K. został ujawniony po zakończeniu czynności tankowania pojazdu.

6 stycznia 2018 r. kierowca R. M. o godzinie 1:52 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu, którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w wymiarze co najmniej 9 godzin. W tym okresie kierowca odebrał odpoczynek w wymiarze 7 godzin i 27 minut, tj. od godziny 18:25 6 stycznia 2018 r. do godziny 1:52 7 stycznia 2018 r.. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 33 minuty. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu uzasadniającego zastosowanie art. 12 rozporządzenia nr 561/2006.

15 grudnia 2017 r. kierowca Ł. P. o godzinie 9:39 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu, którego powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w wymiarze co najmniej 9 godzin. W tym okresie kierowca odebrał odpoczynek w wymiarze 8 godzin i 31 minut, tj. od godziny 1:08 do godziny 9:39 dnia 16 grudnia 2017 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 29 minut. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu uzasadniającego zastosowanie art. 12 rozporządzenia nr 561/2006.

Organ II instancji uznając za zasadne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 300 zł za naruszenia sankcjonowane Ip. 8.4 załącznika nr 3 do u.t.d. wskazał, że na podstawie protokołu kontroli w przedsiębiorstwie z 3 sierpnia 2018 r., pism strony z 19 czerwca, 6 lipca, 1 sierpnia, 10 września 2018 r., dokumentacji czasu pracy stwierdził, iż 13 stycznia 2018 r. kierowca Z. B. w okresie od godziny 8:33 do godziny 15:01 przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 28 minut. W okresie tym kierowca wykonywał pracę przez 6 godzin i 28 minut, nie odbierając wymaganej przepisami prawa przerwy. Oznacza to, że nie została udzielona przerwa, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowcy.

Organ II instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 25 500 zł za naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień – Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] za: 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31 grudnia 2017 r., 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26 stycznia 2018 r., a także danych cyfrowych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] za 16 stycznia 2018 r. (tj. łącznie nie okazano danych cyfrowych za 51 dni).

Organ II instancji wskazał przy tym, że organ I instancji dwukrotnie wezwaniami z 28 czerwca oraz z 25 lipca 2018 r. bezskutecznie wzywał skarżącego do okazania danych cyfrowych z pojazdów. Dane cyfrowe okazane przez przedsiębiorcę na płytach CD 11 lipca oraz 7 sierpnia 2018 r. nie zawierały zapisów danych z okresów szczegółowo wymienionych w wezwaniach. Dokumenty okazane przez skarżącego, tj. wniosek o pobranie danych z przyrządu rejestrującego z 13 listopada 2018 r., oświadczenie przedsiębiorcy z 13 listopada 2018 r. oraz pokwitowanie przekazania danych z lachografu cyfrowego z 13 listopada 2018 r. stanowią dowód uprawdopodabniający okoliczność rzeczywistego pobrania danych cyfrowych z urządzeń rejestrujących przez podmiot zewnętrzny, jednakże nie dowodzą skutecznego okazania tych danych cyfrowych w okresie kontroli [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego. Sam wniosek strony o pobranie danych cyfrowych oraz pokwitowanie ich przekazania są z 13 listopada 2018 r., a więc w terminie po przeprowadzeniu kontroli w siedzibie przedsiębiorcy, która zakończyła się 3 sierpnia 2018 r. (data podpisania protokołu kontroli), a także po wysłaniu przez stronę uzupełnienia danych cyfrowych w odpowiedzi na wezwania organu I instancji (tj. pism strony z 11 lipca oraz 7 sierpnia 2018 r.). Zatem przedsiębiorca nie okazał danych cyfrowych z pojazdów przed zakończeniem kontroli, które miało miejsce 3 sierpnia 2018 r. Zdaniem organu II instancji, powyższe okoliczności potwierdzają, że sczytanie danych cyfrowych nastąpiło 13 listopada 2018 r.

Organ II instancji za zasadne uznał umorzenie przez organ I instancji postępowania w zakresie stwierdzonych w protokole kontroli naruszeń:

- Ip. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d. przez kierowcę J. M. 28, 29, 30, 31 grudnia 2017 r., 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 stycznia 2018 r.;

- Ip. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d. 27-28 grudnia 2017 r., 15-16 stycznia 2018 r. z uwagi na pomyłkę w dokonywaniu wpisu manualnego aktywności "inna praca", zamiast "odpoczynek";

- Ip. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d. przez kierowcę W. J. 23-24 grudnia 2017 r., z uwagi na omyłkowe wpisanie aktywności "inna praca" zamiast "odpoczynek";

- Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. dotyczących pojazdu o nr rej. [...] (z uwagi na nieposiadanie przez stronę wskazanego pojazdu); o nr rej. [...] (z uwagi na zakupienie wskazanego pojazdu 18 stycznia 2018 r. i dostarczeniu go 20 stycznia 2018 r., przez dealera, który w okresie od godziny 10:05 do godziny 11:18 20 stycznia 2018 r. prowadził pojazd bez zalogowanej karty kierowcy); o nr rej. [...] (z uwagi na wykonywanie przez mechanika jazdy testowej 3 grudnia 2017 r. po godzinie 19:00 w związku z wykonywaną kalibracją tachografu).

Organ II instancji stwierdził, że w związku z powyższym organ utrzymuje nałożoną na stronę łączną karę pieniężna w wysokości 28 900 zł za stwierdzone w protokole kontroli naruszenia. Zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za stwierdzone podczas kontroli naruszenia nie może przekroczyć 20 000 zł dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. W związku z powyższym utrzymuje nałożoną na stronę łączną karę pieniężną w wysokości 20 000 zł.

Organ II instancji nie stwierdził podstaw do zastosowania przepisów egzoneracyjnych art. 92b oraz art. 92c u.t.d. Główny Inspektor Transportu Drogowego po szczegółowej analizie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie stwierdził okoliczności uzasadniających ich zastosowanie. Okoliczności przedstawione przez stronę nie stanowią wystarczających przesłanek do zastosowania przepisów ani art. 92b ani też art. 92c u.t.d.

W skardze na powyższą decyzję Z. B. wniósł o jej uchylenie w całości i zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego zwrotu kosztów opłaty sądowej według norm przypisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a u.t.d., art. 33 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezpodstawne stwierdzenie zasadności nałożenia kary pieniężnej w wysokości 25 500 zł z tytułu nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień, to jest. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.

- przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7 k.p.a, art. 8 k.p.a, art. 9 k.p.a, art. 77 k.p.a, art. 80 k.p.a. przede wszystkim poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, wybiórczego potraktowania materiału dowodowego i prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania i nie uwzględniający słusznego interesu obywateli;

- przepisów prawa materialnego polegające na nałożeniu kary za skrócenie dziennego czasu odpoczynku tj. czyn określony pod Ip. 5.3.1, 5.3.2 u.t.d. w sytuacji kiedy doszło do nieprawidłowego operowania przełącznikiem selektora umożliwiającym zmianę aktywności kierowcy.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ttransportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1370 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy art.189a § 2 pkt.1-3, art.189e i art.189f Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z treścią art.189a § 2 K.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:

1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,

2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,

3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,

4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,

5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,

6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej

- przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Podkreślić należy, że kary pieniężne dla przewoźników nakładane są na podstawie przepisów ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2017r. poz.2200 ze zm.), dalej u.t.d. Ustawa ta przewiduje sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportu drogowego i nie ma możliwości ich miarkowania. W przepisie art.92b i 92c u.t.d. przewiduje się także możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Z uwagi na to, że kwestie te zostały uregulowane w odrębnych przepisach (tzn. w ustawie o transporcie drogowym) to ze względu na treść art.189a §2 K.p.a. nie mają tutaj zastosowania przepisy działu IV A Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z treścią art.92a ust.1 ustawy z 6 września 2011r. o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.

W myśl art.92 a ust.3 wymienionej ustawy suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć:

1) 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

2) 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

3) 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

4) 30.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;

5) 40.000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym.

W myśl art.92 ust.6 wymienionej ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

W rozpoznawaj sprawie Z. B. został ukarany za pięć następujących naruszeń przepisów w zakresie transportu drogowego:

1.) przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu;

2.) przekroczenie maksymalnego czasu oprowadzenia pojazdu bez przerwy;

3.) skrócenie dziennego czasu odpoczynku;

4.) nieudzielenie przerwy, o której mowa w art.13 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2012r. poz.1155 ze zm.);

5.) nieokazanie podczas kontroli wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu.

Ad 1)

Zgodnie z treścią art.6 ust.1 rozporządzenia nr 561/2006 dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenie pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu.

W myśl zaś art.4 pkt.k.) wymienionego rozporządzenia "dzienny czas prowadzenia pojazdu" oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że kierowca T. S. dzienny okres prowadzenia pojazdu rozpoczął 15 grudnia 2017 r. o 06:22, a zakończył o godz.19:55. W tym okresie kierowca prowadził pojazd łącznie przez 9 godzin i 36 minut. Przekroczył zatem maksymalny czas prowadzenia pojazdu (9 godzin) o 36 minut. Kierowca nie wykonał zgodnie z art.12 rozporządzenia nr 561/2006 wydruku z urządzenia rejestrującego uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy. Naruszenie to nie było kwestionowane przez skarżącego. Za wymienione naruszenie organy administracji prawidłowo wymierzyły karę pieniężną 100 zł (lp.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Ad 2)

Zgodnie z treścią art.7 rozporządzenia nr 561/2006 po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.

W myśl art.4 k.) rozporządzenia nr 561/2006 "dzienny czas prowadzenia pojazdu" oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku doi rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku.

Zgodnie z treścią art.6 ust.1-2 rozporządzenia nr 561/2006 dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 1 grudnia 2017r. kierowca Z. B. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 59 minuty. Kierowca prowadził pojazd bez wymaganej przerwy przez 5 godzin i 29 minut tj. od godz.16:52 do godz.22:35. Kierowca nie wykonał zgodnie z art.12 rozporządzenia nr 561/2006 wydruku z urządzenia rejestrującego uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy. Za wymienione naruszenie organy administracji prawidłowo wymierzyły karę pieniężną 350 zł (lp.5.2 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 11 grudnia 2017r. kierowca W. G. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 23 minuty. Kierowca prowadził pojazd bez wymaganej przerwy przez 4 godziny i 53 minuty tj. od godz.4:07 do godz.10:36. Kierowca nie wykonał zgodnie z art.12 rozporządzenia nr 561/2006 wydruku z urządzenia rejestrującego uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy. Za wymienione naruszenie organy administracji prawidłowo wymierzyły karę pieniężną 150 zł (lp.5.2 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Za oba wymienione naruszenia łączna kara pieniężna wyniosła 500 zł. Naruszenia te nie były kwestionowane przez skarżącego.

Ad 3)

Zgodnie z treścią art.8 ust.1 rozporządzenia nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz.UE.L. nr 102 poz.1 ze zm.) kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku.

W myśl art.8 ust.2 wymienionego rozporządzenia w każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku.

Zgodnie z treścią art.4 pkt.g.) wymienionego rozporządzenia "dzienny okres odpoczynku" oznacza dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny dzienny okres odpoczynku" lub "skrócony dzienny okres odpoczynku":

– "regularny dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin. Alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny a druga co najmniej 9 godzin,

– "skrócony dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin;

W myśl art.8 sut.3 i 4 wymienionego rozporządzenia dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skrócenie dziennego czasu odpoczynku miało miejsce w pięciu następujących przypadkach:

a.)w dniu 30 stycznia 2018r. o godz.9:37 kierowca G. R. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w wymiarze co najmniej 9 godzin. W tym czasie kierowca odebrał odpoczynek w wymiarze 50 minut od godziny 14:05 do godziny 14:55. Oznacza to, że skrócił dzienny czas odpoczynku o 8 godzin i 10 minut. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego zastosowanie art.12 rozporządzenia nr 561/2006. Za wymienione naruszenie prawidłowo wymierzono karę pieniężną w wysokości 1700 zł (lp.5.3 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że G. R. w sposób nieprawidłowy operował przełącznikiem selektora aktywności w dniu 30 stycznia 2018r. Zamiast zaznaczenia na tachografie "odpoczynku" przypadkowo dokonał przełączenia na "inną pracę". Doszło zatem do omyłkowego przełączenia selektora.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że skarżący po raz pierwszy podniósł wymienioną okoliczność dopiero w skardze. Wcześniej jej nie podnosił. Organ administracji w odpowiedzi na skargę odniósł się do tego zarzutu podnosząc, że przepis art.12 rozporządzenia nr 561/2006 przewiduje sytuacje kiedy kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 wymienionego rozporządzenia. Kierowca musi wówczas wskazać powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z tego urządzenia albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Wymieniony przepis umożliwia kierowcom prawidłową reakcję w sytuacjach nadzwyczajnych trudności, niezależnych od woli kierowcy oraz nieuniknionych i niedających się przewidzieć nawet przy zachowaniu najwyższej staranności.

W rozpoznawanej sprawie G. R. nie odnotował swojej rzekomej pomyłki w operowaniu selektorem ani na wykresówce urządzenia rejterującego ani na wydruku z tego urządzenia ani na planie pracy. Dodać tylko należy, że adnotacja taka winna być dokonana najpóźniej po przybyciu na miejsce pozwalające na postój. Sąd podzielił argumentację organu co do braku zasadności zarzutu skargi w tym zakresie i nie uwzględnił tego zarzutu.

b.) w dniu 18 grudnia 2017r. o godz.9:37 kierowca W. J. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w wymiarze co najmniej 9 godzin. W tym czasie kierowca odebrał odpoczynek w wymiarze 7 godzin i 51 minut od godziny 20:46 dnia 18 grudnia 2017r. do godziny 4:37 dnia 19 grudnia 2017r.. Oznacza to, że skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 9 minut. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego zastosowanie art.12 rozporządzenia nr 561/2006. Za wymienione naruszenie prawidłowo wymierzono karę pieniężną w wysokości 300 zł (lp.5.3 załącznika nr 3 do u.t.d.).

W ocenie sądu wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy nie stanowi wyjaśnienie kierowcy z dnia 22 sierpnia 2018r. (k.262). W myśl bowiem art.12 rozporządzenia nr 561/2006 kierowca wszelkie powody odstąpienia od przestrzegania przepisów czasu pracy powinien wskazać na wydruku z urządzenia rejestrującego albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Kierowca W. J. nie zastosował formy wskazania powodów odstąpienia od przestrzegania przepisów o czasie pracy oraz terminu do ich zgłoszenia. Naruszenie przepisów o czasie pracy przez W. J. miało miejsce w dniu 18 grudnia 2017r. zaś wyjaśnienie dotyczące tych okoliczności zostało złożone dopiero w dniu 22 sierpnia 2018r. czyli po upływie przeszło ośmiu miesięcy.

c.) w dniu 11 stycznia 2018r. o godz.15:07 kierowca W. K. rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w wymiarze co najmniej 9 godzin. W tym czasie kierowca odebrał odpoczynek w wymiarze 8 godzin i 43 minut od godziny 12:24 do godziny 21:07 dnia 12 stycznia 2018r.. Oznacza to, że skrócił dzienny czas odpoczynku o 17 minut. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego zastosowanie art.12 rozporządzenia nr 561/2006. Za wymienione naruszenie prawidłowo wymierzono karę pieniężną w wysokości 100 zł (lp.5.3 załącznika nr 3 do u.t.d.).

W ocenie sądu wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy nie stanowi oświadczenie kierowcy z dnia 12 stycznia 2018r. (k.258). W myśl bowiem art.12 rozporządzenia nr 561/2006 kierowca wszelkie powody odstąpienia od przestrzegania przepisów czasu pracy powinien wskazać na wydruku z urządzenia rejestrującego albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Kierowca W. K. nie zastosował przewidzianej prawem formy wskazania powodów odstąpienia od przestrzegania przepisów o czasie pracy zwłaszcza, że rzekomy błąd polegający na ponownym zalogowaniu karty kierowcy W. K. został ujawniony po zakończeniu czynności tankowania pojazdu.

d.) w dniu 6 stycznia 2018r. o godz.1:52 kierowca R. M. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w wymiarze co najmniej 9 godzin. W tym czasie kierowca odebrał odpoczynek w wymiarze 7 godzin i 27 minut od godziny 18:25 dnia 6 stycznia 2018r. do godziny 1:52 dnia 7 stycznia 2018r.. Oznacza to, że skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 33 minuty. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego zastosowanie art.12 rozporządzenia nr 561/2006. Za wymienione naruszenie prawidłowo wymierzono karę pieniężną w wysokości 300 zł (lp.5.3 załącznika nr 3 do u.t.d.).

e.) w dniu 15 grudnia 2017r. o godz.9:39 kierowca Ł. P. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w wymiarze co najmniej 9 godzin. W tym czasie kierowca odebrał odpoczynek w wymiarze 8 godzin i 31 minut tj. od godziny 1:08 do godziny 9:39 dnia 16 grudnia 2017r. Oznacza to, że skrócił dzienny czas odpoczynku o 29 minut. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego zastosowanie art.12 rozporządzenia nr 561/2006. Za wymienione naruszenie prawidłowo wymierzono karę pieniężną w wysokości 100 zł (lp.5.3 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Ad 4)

Zgodnie z treścią art.13 ust.1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz.U z 2012r. poz.1155 ze zm.) po sześciu kolejnych godzinach pracy kierowcy przysługuje przerwa przeznaczona na odpoczynek w wymiarze nie krótszym niż 30 minut, w przypadku gdy liczba godzin pracy nie przekracza 9 godzin, oraz w wymiarze nie krótszym niż 45 minut, w przypadku gdy liczba godzin pracy wynosi więcej niż 9 godzin. Przerwa może być dzielona na okresy krótsze trwające co najmniej 15 minut każdy, wykorzystywane w trakcie sześciogodzinnego czasu pracy lub bezpośrednio po tym okresie. Przerwy, o których mowa w ust. 1, ulegają skróceniu o przerwę w pracy trwającą 15 minut, którą pracodawca jest obowiązany wprowadzić, jeżeli dobowy wymiar czasu pracy kierowcy wynosi co najmniej 6 godzin.

W myśl art.7 rozporządzenia nr 561/2006 po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 13 stycznia 2018r. od godziny 8:33 do godziny 15:01 kierowca Z. B. przekroczył maksymalny czas pracy bez wymaganej przerwy o 28 minut. W wymienianym okresie kierowca wykonywał pracę przez 6 godzin i 28 minut nie odbierając wymaganej przepisami prawa przerwy. Naruszenie to nie było kwestionowane przez skarżącego. Za wymienione naruszenie organy administracji prawidłowo wymierzyły karę pieniężną 300 zł (lp.8.4 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Ad 5)

Zgodnie z treścią art.32 ust.1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L 2014.60.1) przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek.

W myśl art. 33 ust.2 wymienionego rozporządzenia przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. Przedsiębiorstwa transportowe wydają także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych pobranych z kart kierowcy oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

Zgodnie z treścią art.25 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. nr 92 poz.879) pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie:

1) zapisów na wykresówkach,

2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego,

3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego,

4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności, lub

5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4.

Zgodnie z treścią art.25 ust.2 pkt.2 wymienionej ustawy ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego.

Należy zaznaczyć, że naruszeniem przepisów transportu drogowego jest nieokazanie dokumentów dotyczących aktywności kierowcy do "momentu zakończenia kontroli". Tym momentem jest sporządzenie przez kontrolujących protokołu kontroli. Powyższy pogląd jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych. Kontrola rozpoczyna się z dniem okazania podmiotowi kontrolowanemu legitymacji służbowej kontrolującego i upoważnienia do jej przeprowadzenia wraz z podjęciem pierwszej czynności kontrolnej. Z kolei zakończenie kontroli następuje w dacie sporządzenia protokołu kontroli, jako ostatniej czynności kontrolnej (por. wyroki NSA z 16 grudnia 2011 r., sygn. akt. II GSK 1344/10, z 20 listopada 2012 r. sygn. akt II GSK 1593/11 oraz z 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1433/12, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie protokół kontroli został sporządzonych w dniu 3 sierpnia 2018r. i do tego dnia Z. B. winien okazać dane z urządzeń rejestrujących w pojazdach o numerach rejestracyjnych [...] i [...]. Do tej daty nie zostały przedstawione takie dane za 50 dni w odniesieniu do pojazdu nr rej. [...] w okresie pomiędzy 5 grudnia 2017r. a 26 stycznia 20-18r. (za 24 dni w grudniu 2017r. i za 26 dni w styczniu 2018r.) oraz za 1 dzień w przypadku pojazdu nr rej. [....] (16 stycznia 2018r.).

Jak wynika z zebranego materiału dowodowego pismem z dnia 28 czerwca 2018r. organ I instancji wezwał skarżącego do złożenia między innymi danych cyfrowych z pojazdów o numerach rejestracyjnych [...] i [...] za okres od 1 grudnia 2017r. do 31 stycznia 2018r. (k.210). W odpowiedzi na to wezwanie pismem z dnia 6 lipca 2018r. Z. B. złożył płytę CD zawierającą, jego zdaniem, dane z tachografów z dwóch wymienionych pojazdów (k.211-214). Płyta CD nie zawierała jednak zapisów danych z wymienionych samochodów. W związku z czym kolejnym pismem z dnia 25 lipca 2018r. organ I instancji ponownie wezwał skarżącego do złożenia w terminie 3 dni między innymi danych cyfrowych z pojazdu nr rej. [...] (za okres od 5 grudnia 2017r. do 31 stycznia 2018r.) oraz z pojazdu nr rej. [...] (za 16 stycznia 2018r.) (k.216). Zostało ono doręczone w dniu 1 sierpnia 2018r. Pismem z dnia 1 sierpnia 2018r. Z.B. przesłał ponownie płytę CD zawierającą, jego zdaniem, między innymi dane cyfrowe sczytane z urządzeń rejestrujących wymienionych samochodów (k.217-220) Nadesłana płyta CD nie zawierała jednak danych cyfrowych z urządzeń rejestrujących obu wymienionych pojazdów.

Do dnia zakończenia kontroli (tzn. do 3 sierpnia 2018r.) nie zostały zatem okazane przez skarżącego dane cyfrowe z urządzeń rejestrujących w samochodach o numerach rejestracyjnych [...] i [....]. Wynika to z treści uzasadnień decyzji organów obu instancji oraz z treści pisma procesowego organu z dnia 18 czerwca 2019r. (k.11-13). W ocenie sądu brak jest podstaw do kwestionowania wiarygodności ustaleń organów w tym zakresie. Organy administracji nie miały żadnego interesu aby podawać nieprawdziwe ustalenia, iż płyty CD przekazane przez skarżącego w dniach 6 lipca 2018r. i 1 sierpnia 2018r. nie zawierały danych z urządzeń cyfrowych z dwóch wymienionych pojazdów.

Dodać należy, iż w dniu 11 września 2018r. Z. B. ponownie przesłał 2 płyty CD z danymi z tachografów z samochodów nr rej. [...] i [...] (k.255 i 264). Także do odwołania dołączono wniosek strony o pobranie danych cyfrowych przez firmę B z 13 listopada 2018r., pokwitowanie przekazania danych z tachografy cyfrowego z 13 listopada 2018r. oraz płyty CD z pobranymi danymi. Wymienione okoliczności nie mają jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy gdyż naruszeniem jest nieokazanie danych z tachografu cyfrowego pojazdu podczas kontroli. W niniejszej sprawie kontrola zakończyła się w dniu 3 sierpnia 2018r. a do tego dnia Z. B. nie przekazał danych cyfrowych z urządzeń rejestrujących obu wymienionych pojazdów.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że Z.B. w dniach 6 lipca i 1 sierpnia 2018r. przekazał płyty CD z danymi z urządzeń rejestrujących z samochodów o numerach rejestracyjnych [...] i [...]. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach złożone płyty CD nie zawierały danych z tachografów obu pojazdów. Podkreślić należy, że przedłożone płyty CD zawierały dane szeregu innych pojazdów a brak było jedynie danych z pojazdów o numerach rejestracyjnych [...] (za okres od 5 grudnia 2017r. do 31 stycznia 2018r.) i z pojazdu [...] (za dzień 16 stycznia 2018r.). Brak jest podstaw aby kwestionować wiarygodność ustaleń organów w tym zakresie gdyż nie miały one żadnego interesu aby podawać nieprawdziwe fakty co do tego jakie dane zawierały przedłożone płyty CD. Dodać również należy, że płyty CD są odczytywane przez organy administracji za pomocą programu Tachoscan Control 4.0.14, który jest powszechnie stosowany przez organy kontroli transportu drogowego. Szczegółowe zasady dokonywania odczytu za pomocą tego programu zostały omówione w piśmie procesowym organu z 18 czerwca 2019r. (k.30-31). Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, że skoro organy administracji w oparciu o program Tachoscan Control stwierdziły, iż złożone płyty CD nie zawierają danych z tachografów pojazdów o numerach rejestracyjnych [...] i [...] to rzeczywiście na płytach tych nie ma tych danych.

Zaznaczyć należy, że organ odwoławczy skorygował ilość dni za które wymierzono karę pieniężną za nieokazanie danych cyfrowych z tachografu dwóch pojazdów. Pominięto bowiem dni, w których samochód nr rej. [...] znajdował się w warsztacie C (16 – 18 stycznia 2018r. i 27 stycznia – 2 lutego 2018r.). Łącznie zatem wymierzono karę za nieokazanie danych z tachografu samochodu nr rej. [...] za 50 dni w okresie pomiędzy 5 grudnia 2017r. a 26 stycznia 2018r. (24 dni w grudniu 2017r. i 26 dni w styczniu 2018r.) oraz w przypadku pojazdu nr rej. [...] za 1 dzień (16 stycznia 2018r.). Łączna wysokość kary za to naruszenie wyniosła 25500 zł (51 dni x 500 zł).

Łączna suma wszystkich kar wyniosła 28900 zł. Z uwagi na to, że w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli zatrudnienie kierowców wynosiło średnio od 11 do 50 to, zgodnie z treścią art.92a ust.3 pkt.2 u.t.d., suma kar pieniężnych została ograniczona do kwoty 20000 zł.

W niniejszej sprawie nie miała miejsca sytuacja zwolnienia skarżącego od odpowiedzialności, o której mowa w art.92c ust.1 u.t.d. W skardze nie został podniesiony zarzut naruszenia tego przepisu. W związku z czym sąd odstąpił od szerszych rozważań dotyczących art.92c ust.1 u.t.d.

Wspomnieć tylko należy, że odpowiedzialność przedsiębiorstwa transportowego jest zbliżona do odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. Przewoźnik bowiem organizuje pracę kierowców, wydaje im polecenia, nadzoruje ich pracę i kontroluje i powinien to czynić tak aby nie dochodziło do naruszeń obowiązujących przepisów. Przewoźnik posiada instrumenty prawne i faktyczne dla zapewnienia należytego wykonywania obowiązków przez kierowców tak aby nie naruszali oni prawa. Ponosi on odpowiedzialność za naruszenie przepisów przez pracowników zaś zwolnienie się od tej odpowiedzialności następuje tylko w przypadkach enumeratywnie określonych w art.92 c ust.1 u.t.d. Wymieniony przepis ma charakter wyjątkowy i podlega interpretacji ścieśniającej. Na przewoźniku spoczywa ciężar wykazania, że miał miejsce przypadek określony w art.92 c ust.1 u.t.d. Przedsiębiorstwo transportowe jest zatem zobowiązane do wykazania, że dołożyło należytej staranności organizując pracę i nie miało wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Przez należytą staranność należy natomiast rozumieć uczynienie wszystkiego czego można rozsądnie wymagać od przewoźnika organizującego przewóz a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa.(por. wyroki NSA z 9 listopada 2011r. w spr. II GSK 1117/10, z 17 listopada 2010r. w spr. II GSK 976/09, z 6 kwietnia 2011r. w spr. II GSK 404/10, z 6 lipca 2011r. w spr. II GSK 716/10 i z 17 kwietnia 2013r. w spr. II GSK 137/12, wyrok WSA w Gliwicach z 4 września 2013r. w spr. II SA/Gl 806/13 oraz wyroki WSA w Olsztynie z 18 grudnia 2012r. w spr. II SA/Ol 1328/12 i z 31 października 2013r. w spr. II SA/Ol 669/13).

W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał żadnej z okoliczności, o której mowa w art.92 c ust.1 u.t.d. W szczególności nie zostało wykazane, że Z. B. dołożył należytej staranności wymaganej przy organizowaniu przewozów zaś do naruszenia prawa doszło wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń. W skardze brak jest rozważań w tym zakresie. W związku z czym sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie art.92 c ust.1 ustawy z 6 września 2001r.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w pięciu przypadkach doszło do naruszeń przepisów prawa z zakresu transportu drogowego i organy administracji trafnie wymierzyły kary pieniężne za te naruszenia. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę Z. B.

a.k.