Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 840/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 54  par. 1,  art. 71a  par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 54  ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 128
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej - organ odwoławczy) postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2016 r. Dz.U. poz. 23 z późn. zm. - dalej K.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1, § 4 pkt 1 i art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z 2016 r. Dz.U. poz. 599, dalej - u.p.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez K. W. (dalej – Skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej - organ egzekucyjny) z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z dnia [...] nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. A S.A.

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W toku egzekucji administracyjnej prowadzonej przez organ egzekucyjny wobec Skarżącego, na podstawie wystawionego przez Wojewodę [...] tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...] obejmującego należności z tytułu mandatu karnego kredytowanego, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] nr [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego Skarżącego w A z/s w K.. Zawiadomienie powyższe doręczone zostało Bankowi w dniu 31 grudnia 2015 r., a Skarżącemu wraz z odpisem w/w tytułu wykonawczego w dniu 4 stycznia 2016 r.

Pismem z dnia 4 stycznia 2016 r. A poinformował organ egzekucyjny, że brak środków na zajętym rachunku stanowi przeszkodę do realizacji zajęcia. Następnie w dniu 1 lutego 2016 r. zrealizował zajęcie w całości.

Pismem z dnia 17 stycznia 2016 r., z zachowaniem ustawowego terminu, Skarżący złożył skargę na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z dnia [...] nr [...], wnosząc o jej uchylenie, uchylenie obciążenia kosztami oraz wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący wskazał, że zarzuca zaskarżonej czynności sprzeczność z art. 8 § 1 ust. 6 oraz art. 29 § 1 u.p.e.a. oraz nadmierną uciążliwość środka egzekucyjnego powołując tu art. 33 § 1 ust. 8 u.p.e.a.

W związku z otrzymaną skargą organ egzekucyjny, pismem z dnia 3 lutego 2016 r. nr [...], wezwał Skarżącego do jej sprecyzowania poprzez wskazanie, czy pismo z dnia 17 stycznia 2016 r. stanowi: skargę na czynności egzekucyjne w rozumieniu art. 54 u.p.e.a., zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji, czy też wniosek o zwolnienie spod egzekucji w trybie art. 13 u.p.e.a.

W odpowiedzi, pismem z dnia 14 lutego 2016 r. Skarżący poinformował, że pismo z dnia 17 stycznia 2016 r. jest skargą na czynności egzekucyjne. Wskazał również, że nie kwestionuje tytułu wykonawczego, będącego podstawą prowadzonego postępowania, a jedynie fakt pozbawienia go środków gwarantujących minimum egzystencji, gdyż kwota 760 zł jest wyłączona spod egzekucji. W związku z tym, zdaniem Skarżącego, skarga jest zasadna.

Następnie organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] oddalił skargę wniesioną przez Skarżącego. Powyższe rozstrzygnięcie doręczone zostało Skarżącemu w dniu 2 marca 2016 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji przytoczył treść art. 54 § 1 u.p.e.a. oraz przytoczył treść definicji "czynności egzekucyjnej" zawartej w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Na ich podstawie wywiódł, iż skarga, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., służy zaskarżeniu czynności o charakterze wykonawczym. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ dodatkowo stwierdził, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych.

Organ egzekucyjny wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie dokonane zostało zajęcie rachunku bankowego w A S.A., tj. środek egzekucyjny w rozumieniu art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Dokument ten, w ocenie organu I instancji, spełniał wymogi określone w art. 67 § 2 u.p.e.a., a czynności dokonano w zgodzie z wymaganiami wynikającymi z art. 80 § 1-3 u.p.e.a.

Dalej organ I instancji wyjaśnił, że bank zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. z 2015 r. poz. 128 z późn. zm. – dalej P.b.) zawiera umowę prowadzenia rachunku bankowego i w myśl art. 50 powołanej ustawy posiadacz rachunku bankowego dysponuje swobodnie środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku. W umowie z bankiem mogą być zawarte postanowienia ograniczające swobodę dysponowania tymi środkami. Jednocześnie zgodnie z art. 54 powołanej ustawy, środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego do wysokości trzykrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za okres bezpośrednio poprzedzający dzień wystawienia tytułu wykonawczego. W związku z realizacją przez Bank zajęcia rachunku, zdaniem organu I instancji, należy domniemywać, iż w omawianej sprawie kwota wpływów na rachunek Skarżącego przekroczyła kwotę wolną, wskazaną w art. 54 P.b.

Odnosząc się do treści skargi na czynność egzekucyjną, organ I instancji stwierdził, iż sprowadza się ona do ogólnego zakwestionowania całokształtu postępowania egzekucyjnego i zasadności jego prowadzenia. Jak zauważa organ I instancji, w piśmie Skarżący, powołując się na art. 33 u.p.e.a. zarzuca zbyt uciążliwe zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego. Tymczasem zarzuty nie mogą być przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne, bowiem rozpatrzenie takiego żądania byłoby próbą obejścia prawa i naruszyłoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13). Przyjmuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego. Nie jest zatem możliwe w trybie tego środka prawnego podnoszenie tych zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego.

Organ I instancji zwrócił uwagę, że Skarżący zarzuca również sprzeczność z przepisem art. 8 § 1 pkt 6 i art. 29 § 1 u.p.e.a., gdzie art. 8 § 1 pkt 6 u.p.e.a. stanowi, że nie podlegają egzekucji administracyjnej pieniądze w kwocie 760 zł (...). Natomiast art. 29 § 1 u.p.e.a. wskazuje, iż organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (...). Z przywołanych przepisów wynika, że art. 8 u.p.e.a. ma zastosowanie jedynie w przypadku egzekucji z pieniędzy, co może mieć miejsce w szczególności w następstwie otwarcia pomieszczeń i ich przeszukania przez egzekutora. Ponadto przepisy ustawy egzekucyjnej nie przewidują wyłączeń w zakresie egzekucji z rachunku bankowego, reguluje to bowiem art. 54 P.b.

W końcowej części uzasadnienia organ I instancji podniósł, że skarga na czynność egzekucyjną dotyczy konkretnej czynności egzekucyjnej (w rozpatrywanym przypadku dotyczy zajęcia rachunku bankowego) - a nie całego postępowania egzekucyjnego. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi nie ma więc wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a jej uwzględnienie może mieć jedynie skutki w zakresie czynności, na którą ją złożono.

Podsumowując organ egzekucyjny uznał, że analizując czynność egzekucyjną nie stwierdził uchybień formalnoprawnych, które skutkowałoby uwzględnieniem skargi.

Pismem z dnia 7 marca 2016 r. (nadanym za pośrednictwem poczty w dniu 9 marca 2016 r.), Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie, uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej, uchylenie obciążenia kosztami oraz zwrot wyegzekwowanych kwot na konto. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Skarżący zarzucił sprzeczność z art. 8 § 1 ust. 6 oraz art. 29 § 1 oraz art. 54 ust. 1 u.p.e.a. Skarżący twierdził, że organ I instancji rozpatrując sprawę uznał, że art. 8 § 1 ust. 6 ustawy nie chroni przed egzekucją środków znajdujących się na rachunku bankowym, co budzi wątpliwości. Powołując cytaty z różnych komentarzy Skarżący wyjaśniał jak, w jego ocenie, należy rozumieć przepisy dotyczące kwot wolnych od zajęcia. Zawarte w treści zaskarżonego postanowienia stwierdzenie, iż realizacja zajęcia przez Bank świadczy o przekroczeniu wpływów na rachunku ponad kwotę wolną od zajęcia, Skarżący uznał za naruszenie art. 7 k.p.a. Zdaniem Skarżącego, gdyby organ przeprowadził stosowne postępowanie stwierdziłby, że dysponuje on jedynie kwotami wolnymi od egzekucji. Ponadto Skarżący ponownie poinformował, że nie kwestionuje tytułu wykonawczego oraz stwierdza, że nie kwestionuje zawiadomienia o zajęciu, ale twierdzi, że pobranie kosztów egzekucyjnych za czynność sprzeczną z prawem jest niedopuszczalne, a wybór najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego nie upoważnia do stosowania go sprzecznie z przepisami o kwocie wolnej od egzekucji.

Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 19 kwietnia 2016 r. Co do zasady organ II instancji podzielił argumentację zawartą w postanowieniu organu I instancji. Wyjaśnił również Skarżącemu, że w trybie art. 54 u.p.e.a. niemożliwe jest orzekanie w sprawie kosztów egzekucyjnych, gdyż rozstrzygnięcie w tym przedmiocie wydawane jest przez organ egzekucyjny w odrębnym postępowaniu prowadzonym w trybie art. 64c u.p.e.a., natomiast przepis ten nie ma zastosowania dla oceny prawidłowości czynności egzekucyjnej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 54 P.b., organ II instancji stwierdził, że za sposób realizacji zajęcia odpowiada dłużnik zajętej wierzytelności, którym w niniejszej sprawie był A S.A. Bank realizuje zajęcie na podstawie odrębnych przepisów tj. w trybie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe. Prawidłowość realizacji zajęcia nie podlega ocenie w trybie art. 54 u.p.e.a. W postępowaniu tym ocenie podlega prawidłowość czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny, nie zaś działanie dłużnika zajętej wierzytelności podejmowane w celu realizacji zajęcia. Jeżeli w ocenie Skarżącego, Bank zrealizował zajęcie z naruszeniem przepisów, winien kwestię tę wyjaśnić z Bankiem. Organ egzekucyjny nie posiada kompetencji do oceny prawidłowości działania dłużnika zajętej wierzytelności. Zgodnie bowiem z treścią art. 71a § 1 u.p.e.a. organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętych wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. Tak więc ustawodawca wyłączył możliwość dokonywania oceny działania banków, jako dłużników zajętych wierzytelności przez organ egzekucyjny. Tym samym oceny takiej nie może również dokonać organ nadzoru. Zauważyć również należy, że w rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny, nie mógł naruszyć art. 54 P.b., gdyż przepis ten reguluje działanie banków jako dłużników zajętych wierzytelności, a nie organu egzekucyjnego.

Pismem z dnia 14 maja 2016 r. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia właściwemu organowi. Skarżący zarzuca w/w postanowieniu:

– naruszenie art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa,

– naruszenie art. 54 ust. 1 P.b. poprzez jego niezastosowanie;

– naruszenie art. 71a § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną interpretację;

– naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez jego błędną interpretację.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że z zaskarżonym postanowieniem nie sposób się zgodzić. W jego ocenie, zaskarżone postanowienie narusza art. 54 ust. 1 P.b. określający wysokość środków znajdujących się na rachunkach bankowych ustawowo zwolnionych od zajęcia. Jak wskazuje Skarżący, na zajętym rachunku bankowym nie znajdowały się środki przekraczające w/w kwotę. Jak twierdzi, organy obu instancji zignorowały ten fakt. W ocenie Skarżącego, okoliczność taka winna być brana pod uwagę przez organ egzekucyjny, a nie powinna być ignorowana.

Skarżący za bezzasadne uznaje twierdzenie, że art. 71a § 1 u.p.e.a. zwalnia organy egzekucyjne z odpowiedzialności za zgodność z prawem egzekucji z rachunku bankowego. Ponadto nie zgadza się z twierdzeniem, że art. 54 P.b. reguluje działanie jedynie banków. W ocenie Skarżącego, nie można zgodzić się z poglądem, iż to na banku, jako na dłużniku z tytułu umowy rachunku bankowego spoczywa odpowiedzialność za zapewnienie zgodności z prawem egzekucji z rachunku bankowego, gdyż jak twierdzi, nakładanie na bank obowiązku ochrony prawa jest niewłaściwe. Zdaniem Skarżącego, to organ egzekucyjny i organ odwoławczy, jako organy Państwa mają obowiązek urzeczywistniania norm gwarantujących odpowiednie funkcjonowanie kraju.

Skarżący odwołując się do art. 18 u.p.e.a., stanowiącego o odpowiednim stosowaniu K.p.a. oraz cytując art. 7 k.p.a. stwierdza, że w niniejszej sprawie organy zaniedbały zawartą w nim zasadę prawdy obiektywnej. Błędna jest bowiem wykładnia organu o niemożności przeprowadzania kontroli banków, jako dłużników zajętych wierzytelności.

Skarżący twierdzi, że argumentacja iż, skoro bank zrealizował zajęcie, to kwota wpływów przekroczyła kwotę wolną wskazaną w art. 54 P.b. jest bezpodstawna. Twierdzenie takie stanowi spekulację, a wniosek z niej wynikły jest radykalnie sprzeczny z rzeczywistością. Tym samym działanie organów nastawione było na zaspokojenie doraźnych fiskalnych celów administracji centralnej, przez co, jak sugeruje, kara za wykroczenie drogowe nie pozwoliła ukształtować pozytywnej postawy u ukaranego. W ocenie Skarżącego, organ egzekucyjny egzekwując należność prowadził postępowanie w sposób nie budujący zaufania do władzy publicznej.

W końcowej części skargi Skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych twierdząc, że brak takiego zwolnienia stanowiłby faktyczną przeszkodę do realizowania prawa do sądu.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. z 2016 r. Dz.U. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz.U. poz. 718 z późn. zm. - dalej P.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 54 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 69/08, LEX nr 486251). Obalenie podjętej wobec dłużnika czynności egzekucyjnej w trybie skargi z art. 54 § 1 u.p.e.a. może nastąpić więc jedynie poprzez kwestionowanie sposobu i formy przeprowadzenia danej czynności egzekucyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt II FSK 2833/14, LEX nr 2168511). Zatem skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. Tak więc organ egzekucyjny dokonując oceny czynności egzekucyjnych bada, czy w ramach zastosowanego środka czynności zostały dokonane zgodnie z przepisami u.p.e.a.

Organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu dokonał analizy treści postanowienia organu egzekucyjnego i stwierdził, że zostało ono wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami. I tak organ odwoławczy odwołał się do treści art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a., wskazując, że organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucję z rachunku bankowego (tiret 4). Następnie organ odwoławczy omówił tryb zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, stwierdzając, że działanie organu egzekucyjnego było zgodne z art. 80 u.p.e.a. Natomiast zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z dnia [...] spełniało wszelkie wymogi zawarte w art. 67 § 2 u.p.e.a. oraz zostało sporządzone zgodnie obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r. wzorem dla tego rodzaju druków określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 655). Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie. Okoliczności tych Skarżący nie kwestionował tak w zażaleniu, jak również w skardze na postanowienie organu odwoławczego. Z tego też względu przeprowadzanie szerszych rozważań co do tych okoliczności uznać należy za niecelowe.

Skarżący natomiast stoi na stanowisko, że znajdująca się na jego rachunku bankowym kwota, tj. [...] zł była wolna od zajęcia, a tym samym niedopuszczalnym była z niego egzekucja. Twierdzenie to wywodzi z art. 54 ust. 1 P.b., zgodnie z którym środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego, w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym obowiązuje zajęcie, do wysokości 75 % minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2015 r. poz. 2008 z późn. zm.), przysługującego pracownikowi zatrudnionemu w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy. Zauważyć należy, że w myśl § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1385) owo wynagrodzenie wynosiło 1850 zł. Z tego 75 % stanowi kwotę 1387,50 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 grudnia 2010 r. o sygn. akt II GSK 1364/2010 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) uznał, że wstrzymanie przez bank wypłat z rachunku bankowego nie jest działalnością z zakresu administracji publicznej i nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Bank dokonujący na skutek zajęcia wierzytelności przez organ egzekucyjny wstrzymania wypłat z zajętego rachunku bankowego dłużnika nie jest podmiotem postępowania administracyjnego. Działania banku prowadzącego rachunek bankowy dłużnika polegające na wykonaniu obowiązków banku wynikających z art. 86a § 1 u.p.e.a. nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W tym samym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, iż nieprawidłowe wykonanie przez bank umowy o prowadzenie rachunku bankowego może być kwestionowane na drodze cywilnej. Stanowisko przyjęte przez Naczelny Sąd Administracyjny zasługuje na aprobatę, bank nie jest bowiem organem egzekucyjnym i ewentualne nieprawidłowości w zakresie zajęcia środków na rachunku podniesione wobec banku mogą być dochodzone jedynie na drodze cywilnej.

Z orzeczenia tego wynika, iż przepis art. 54 ust. 1 P.b. skierowany jest do banku. Bank bowiem w ramach zawartej umowy z posiadaczem rachunku bankowego, stosownie do brzemienia w/w uregulowania, zobligowany jest do zabezpieczenia znajdujących się na nim środków. Zwrócić należy uwagę, że organ egzekucyjny dokonując zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nie ma wiedzy na temat ilości środków pieniężnych zgromadzonych na nim. Bank również takiej informacji nie udziela organowi egzekucyjnemu wobec obowiązującej go tajemnicy bankowej. Bank zobligowany jest jedynie do poinformowania organu egzekucyjnego o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, np. w przypadku braku środków (art. 80 § 1 u.p.e.a.). Wobec tego przekazanie przez bank egzekwowanej kwoty w sytuacji, gdy na rachunku środki nie przekraczały minimum wolnego od zajęcia, o którym mowa w art. 54 ust. 1 P.b., stanowi naruszenie umowy o prowadzeniu rachunku bankowego. Jednak relacje umowne znajdują się poza kognicją organów administracyjnych. Zatem w tego przypadku strona takiej umowy winna dochodzić swych praw na drodze cywilnej.

Nie można tracić z pola widzenia art. 71a § 1 u.p.e.a., który stanowi, że organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. "Ustawodawca postanowił, iż kontrola prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego może być dokonywana u dłużników zajętej wierzytelności z wyłączeniem banków, potwierdzając gwarancję pozycji banku jako instytucji zaufania społecznego, która wynika z art. 95 pr. bank. Konsekwencją przyjęcia powyższego rozwiązania jest przyjęcie priorytetu tajemnicy bankowej, uregulowanej w art. 104-106 pr. bank. Głównym celem jej wprowadzenia była realizacja obywatelskiego prawa do ochrony danych osobowych, czyli ochrona klientów banków - zarówno osób fizycznych, jak i niebędących osobami fizycznymi" (D. Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, LEX 2015, komentarz do art. 71a u.p.e.a.).

Przepis art. 71a § 1 u.p.e.a. w sposób wyraźny wyłącza banki spod kontroli organów egzekucyjnych w zakresie prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. Wobec tego, o czym mowa była wyżej, organ egzekucyjny nie dysponuje uprawnieniem ku temu, aby żądać od banku informacji o wysokości środków znajdujących się na zajętym rachunku. Autonomia banków w tym zakresie ma stanowić gwarancję tajemnicy bankowej. Wobec tego, wbrew twierdzeniu Skarżącego, organ egzekucyjny nie mógł przeprowadzić postępowania dowodowego, co do tego, czy aby egzekucją nie została objęta kwota wolna od zajęcia, o której mowa w art. 54 ust. 1 P.b. Jeżeli zatem doszło do naruszenia wspomnianego art. 54 ust. 1 P.b., to należy to rozpatrywać w kategoriach nieprawidłowego wykonywania przez bank umowy o prowadzenie rachunku bankowego, gdzie drogą dochodzenia praw z tego tytułu jest droga cywilnoprawna.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.