Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 908/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Inne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 1, 2, 5 i 12, art. 9 ust. 2 (pkt 6) i 3, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 286 ust. 1 i art. 287
journal: Dz.U. 2007 nr 44 poz 287
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2 pkt 4, art. 52 par. 3 i art. 53 par. 2, art. 106 par. 3, art. 146 par. 2 i art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi Spółki A [...] na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odpadów; I. uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne, II. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Poznaniu na rzecz skarżącej spółki kwotę [...],- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne nie może być wykonane. /-/ E. Podrazik /-/ J. Zieliński /-/ B. Drzazga


UZASADNIENIE

Dnia [...] września 2010 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska

w Poznaniu, powołując się na art. 9 i 11 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 ze zm.) oraz art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.), przeprowadził kontrolę w położonym przy ul. [...]

w [...] (gmina [...]) zakładzie stanowiącym skład opału ([...]) prowadzonym przez spółkę A (aktualnie: "[...]" sp. z o.o.; dalej jako: "[...]").

Z przebiegu kontroli sporządzono protokół nr [...] (w aktach sprawy). Wynika z niego, że kontrola została przeprowadzona na wniosek radnego Rady Miejskiej w J.,Wojewody Wielkopolskiego oraz Starosty Powiatowego w J. w związku ze skargami mieszkańców [...] dotyczącymi zapylenia i hałasu z terenu składu węgla. W toku oględzin zakładu stwierdzono, że jest on zlokalizowany na terenach [...]. Od strony północnej i wschodniej terenu inwestycji znajduje się zabudowa wielorodzinna, a od strony zachodniej i południowej - tereny przemysłowe. W celu zobrazowania ustaleń przestrzennych do protokołu dołączono wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (załącznik nr 4 do protokołu). W odniesieniu do przedmiotu prowadzonej działalności odebrano od kierownika punktu sprzedaży - P. F. pisemną informację (załącznik nr 6 do protokołu). W ramach kontroli dokonano pomiarów hałasu emitowanego do środowiska (pomiar stanowi załącznik nr 7 do protokołu). Stwierdzono także, że jest prowadzona ewidencja odpadów (4 karty ewidencji odpadów załączono do protokołu - załącznik nr 8). Dokonując oceny działalności zakładu w świetle pisemnej informacji przedstawionej przez P. F. organ kontroli stwierdził, że podmiot kontrolowany nie uregulował strony formalnoprawnej gospodarki odpadami, a z podanych ilości odpadów wytwarzanych w ciągu roku powstał obowiązek przedłożenia informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami. Uznał też, że spółka A nie składała informacji o korzystaniu ze środowiska. Organ odnotował także, że z uwagi na uciążliwość hałasową oraz znaczną emisję pyłu węglowego do atmosfery podczas sortowania węgla, urządzenia służące do przesiewania zostały przeniesione w najbardziej odległą od zabudowy mieszkaniowej część placu składowego. Obecnie odległość do najbliżej położonych budynków mieszkalnych wynosi ok. 200 m. Ponadto, w okresie suszy plac węglowy zraszany jest wodą z beczkowozu będącego na wyposażeniu zakładu, co zapobiega wtórnemu pyleniu. W tabeli, będącej częścią protokołu i stanowiącej jego podsumowanie, wymieniono naruszenia prawa, jakie stwierdził organ kontroli: prowadzący zakład nie składał informacji o środowisku zgodnie z art. 287 Prawa ochrony środowiska oraz nie przedłożył informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami stosownie do art. 17 ustawy o odpadach.

W oparciu o opisany wyżej protokół z kontroli, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał w dniu [...] października 2010 r. zarządzenie pokontrolne nr [...]. Na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 r., nr 44, poz. 287 ze zm.) oraz w oparciu o ustalenia kontroli nakazał spółce A "uregulować stan formalnoprawny gospodarki odpadami" oraz przesłać Marszałkowi Województwa Wielkopolskiego oraz Wielkopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska informacje o zakresie korzystania ze środowiska oraz wnieść opłaty za korzystanie ze środowiska na właściwy rachunek Urzędu Marszałkowskiego. Jednocześnie Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wyznaczył spółce termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń - do dnia [...] października

2010 r. W uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego organ wyjaśnił, że na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Poznaniu w zakładzie A położonym w [...]

i stanowiącym skład opału stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Stwierdzono, że kontrolowany podmiot nie uregulował strony formalnoprawnej gospodarki odpadami - z informacji podanych przez przedstawiciela zakładu, dotyczących ilości odpadów wytwarzanych w ciągu roku, powstał obowiązek przedłożenia informacji o wytwarzanych odpadach oraz

o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami. Ponadto spółka A nie skierowała informacji o zakresie korzystania ze środowiska do Marszałka Województwa i Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, co jest wymagane zgodnie z art. 284 i 286 ustawy Prawo ochrony środowiska. Termin wnoszenia opłaty oraz przedkładania stosownych informacji o zakresie korzystania ze środowiska określa art. 285 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150). W pouczeniu do zarządzenia pokontrolnego organ wskazał, że stanowi ono przypomnienie o podstawowych obowiązkach wynikających z przepisów o ochronie środowiska; zarządzeniem nie nałożono na kontrolowaną jednostkę żadnych dodatkowych obowiązków poza tymi, które powinna realizować z mocy prawa lub posiadanych decyzji administracyjnych. Organ jednocześnie przypomniał, iż stosownie do art. 31a ust. 1 i ust. 2 ustawy

o Inspekcji Ochrony Środowiska, kto w wyznaczonym terminie nie informuje organu Inspekcji Ochrony Środowiska o zakresie wykonania zarządzenia pokontrolnego lub niezgodnie z prawdą informuje organ Inspekcji Ochrony Środowiska o wykonaniu zarządzenia pokontrolnego podlega karze aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny, na zasadach określonych w Kodeksie postępowania w sprawach

o wykroczenia.

Pismem z dnia [...] października 2010 r. spółka A wezwała Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Poznaniu do usunięcia naruszenia prawa. Wskazała, że jej zdaniem naruszono art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 i 9 K.p.a. przez ich niezastosowanie. W uzasadnieniu wezwania spółka A wyjaśniła, iż zarządzenie pokontrolne ma charakter władczego rozstrzygnięcia dotyczącego obowiązków wynikających z przepisów prawa. Oznacza to, że organ wydając nakaz obowiązany jest do wskazania jego podstawy prawnej. Tymczasem nakaz sformułowany w punkcie 1 zarządzenia nie został oparty na jakiejkolwiek podstawie prawnej. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie wyjaśnił też pojęcia "stan formalnoprawny gospodarki odpadami", ani też wyczerpująco nie poinformował strony na czym ma faktycznie polegać uregulowanie "stanu formalnoprawnego gospodarki odpadami".

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, że zarządzenie pokontrolne nr [...] nie narusza prawa. W szczególności nie można stwierdzić naruszeń wskazanych

w wezwaniu, ponieważ w zarządzeniu pokontrolnym wskazano podstawę prawną - art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Przy wydawaniu zarządzenia pokontrolnego (które nie jest decyzją administracyjną) nie można też stosować przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wydawanie zarządzeń pokontrolnych nie jest - zgodnie z art. 1 K.p.a. - normowane przepisami tej ustawy. Stosuje się w takim przypadku przepisy ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśnił też, że

w zarządzeniu pokontrolnym przypomniano o istniejącym z mocy prawa obowiązku uregulowania strony formalnoprawnej gospodarki odpadami, a z protokołu kontroli wynika, że należało przedłożyć informację o wytwarzanych odpadach oraz

o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami wymaganą na podstawie art. 17 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243, ze zm.).

W skardze na zarządzenie pokontrolne spółka A wniosła o jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności oraz zasądzenie od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej kosztów postępowania w kwocie [...] zł. Ponowiła zarzuty dotyczące art. 7 Konstytucji RP, art. 6 oraz 9 K.p.a. oraz przedstawiła ich uzasadnienie identyczne jak w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżone zarządzenie pokontrolne nie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1, 2, 5 i 12 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 r., Nr 44, poz. 187 ze zm.) do zadań Inspekcji należy, między innymi, kontrola przestrzegania przepisów o ochronie środowiska (pkt 1) i racjonalnym użytkowaniu zasobów przyrody, kontrola przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz zakresu, częstotliwości

i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji (pkt 2), kontrola eksploatacji instalacji i urządzeń chroniących środowisko przed zanieczyszczeniem (pkt 5) oraz kontrola przestrzegania przepisów o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (pkt 12). Wyżej wymienione zadania kontrolne wykonuje Główny Inspektor Ochrony Środowiska, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska oraz upoważnieni przez nich inspektorzy - pracownicy Inspekcji Ochrony Środowiska (art. 9 ust. 1 ustawy).

Szczególne uprawnienia inspektorów przy wykonywaniu kontroli ustawodawca określił w art. 9 ust. 2 i 3 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Z art. 11 wynika natomiast, że z czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowanej osobie fizycznej (ust. 1). Kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna mogą wnieść do protokołu umotywowane zastrzeżenia i uwagi.

Wskazanie powyższych regulacji jest niezbędne dla wyjaśnienia istoty art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, który stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonego w tej sprawie zarządzenia pokontrolnego. Zgodnie z art. 12 ust. 1 na podstawie ustaleń kontroli Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska może wydać:

1. zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej:

2. wydać na podstawie odrębnych przepisów decyzję administracyjną;

3. wszcząć egzekucję, jeżeli obowiązek wynika z mocy prawa lub decyzji administracyjnej.

Adresat zarządzenia pokontrolnego jest obowiązany do podjęcia działań wynikających z zarządzenia pokontrolnego, a w szczególności – jak stanowi to art. 12 ust. 2 – ma obowiązek w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, poinformowania Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. W orzecznictwie ugruntowany jest już pogląd, że zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, nie jest decyzją administracyjną, niemniej jednak stanowi akt z zakresu administracji publicznej, na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a.) po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 52 § 3 i w terminie określonym w art. 53 § 2 tej ustawy (zob. wyrok z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 1009/08, publ. ONSAiWSA 2010/5/86, postanowienie z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 216/08, postanowienie z dnia 4 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 972/08 - publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podleganie zaskarżeniu zarządzenia pokontrolnego wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska oznacza zatem, że z mocy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądowa kontrola prowadzona będzie wyłącznie pod względem zgodności tego aktu z prawem. W konsekwencji kontrola ta może dotyczyć wyłącznie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego w sprawie aktu. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. To jednak nie oznacza, że Sąd wyposażony został przez ustawodawcę w kompetencje do zastępowania właściwych organów administracji publicznej w obowiązku wyjaśnienia istoty sprawy administracyjnej. Przeciwnie, z mocy art. 106 § 3 P.p.s.a. postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym jest ograniczone, co ma istotne znaczenie przy kontroli spraw, których przedmiotem są zagadnienia wymagające rozbudowanego postępowania dowodowego i wiedzy specjalistycznej. Dlatego też należy przyjąć, że to na organie spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz pisemnego utrwalenia efektów postępowania dowodowego. Organ powinien nadto wyjaśnić motywy rozstrzygnięcia z powołaniem przepisów prawa. Jest to niezbędne, bowiem akty administracyjne nie zawierające powyższych elementów uchylają się od kontroli sądowoadministracyjnej, co jest nie do zaakceptowania

z punktu widzenia wymagań praworządności.

Zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska jest niewątpliwie aktem o charakterze władczym organu administracji publicznej nakładającym na adresata określone obowiązki. Nie jest to, wbrew temu co napisano w końcowym fragmencie uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia, "przypomnienie o podstawowych obowiązkach wynikających z przepisów o ochronie środowiska" (zob. wyrok z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 789/10, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tej przyczyny, do zarządzenia pokontrolnego, w zakresie jego rozstrzygnięcia i uzasadnienia, należy przykładać taką samą miarę jak do innych władczych aktów organów administracji publicznej wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej.

W tej sprawie w zarządzeniu pokontrolnym z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w całkowicie zabrakło ustaleń w odniesieniu do nakazów zawartych w jego sentencji, w punktach pkt 1 i 2.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Poznaniu był uprawniony do wydania zarządzenia pokontrolnego "na podstawie ustaleń kontroli", co jednak nie oznacza, że w treści uzasadnienia zarządzenia pokontrolnego mogą znaleźć się tylko ogólniki. Zważyć trzeba, że do obrotu prawnego wchodzi zarządzenie pokontrolne, a nie protokół kontroli. Tak więc, zarządzenie pokontrolne powinno zawierać ustalony stan faktyczny sprawy. Prowadzona bowiem kontrola ma na celu ustalenie czy w kontrolowanej jednostce przestrzegane są te zasady i przepisy ochrony środowiska, które należą do dziedziny objętej przewidzianą w ustawie kompetencją organów ochrony środowiska. Temu celowi służy między innymi przewidziany w art. 9 ust. 2 omawianej ustawy katalog uprawnień inspektora ochrony środowiska w toku prowadzonej kontroli. W szczególności w art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawodawca uprawnił inspektorów ochrony środowiska do "żądania pisemnych lub ustnych informacji oraz wzywania i przesłuchiwania osób w zakresie niezbędnym dla ustalenia stanu faktycznego". Tak więc, ustalenie odpowiadającego prawdzie materialnej stanu faktycznego jest obowiązkiem inspektora i stanowi zarazem podstawę stwierdzenia istnienia naruszeń wymagających interwencji i w postaci wydania zarządzenia pokontrolnego.

W zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym, w punkcie 1, nakazano spółce A "uregulować stan formalnoprawny gospodarki odpadami". Analiza protokołu kontroli z dnia [...] września 2010 r. nr [...] wskazuje, że Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, iż nie przedłożono informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami. Z pisemnej informacji stanowiącej załącznik wynika natomiast, że na terenie prowadzonego przez spółkę A punktu skupu i sortowania węgla wytwarzane są: odpady niebezpieczne ([...] - kod [...] w szacowanej ilości rocznej nie większej niż 1 kg, [...] - kod [...] w szacowanej ilości rocznej nie większej niż 60 kg) oraz odpady inne niż niebezpieczne o szacowanej ilości nie większej niż 3 Mg. Ze względu na wskazane ilości i rodzaje odpadów można jedynie domniemywać, że Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska uznał, iż spółka A nie dopełniła obowiązku wynikającego

z art. 17 ust. 1 pkt 2 w terminie określonym w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.). W zarządzeniu pokontrolnym nie wyjaśniono jednak precyzyjnie podstawy prawnej obowiązku ani nie wskazano w odniesieniu do jakich rodzajów odpadów kontrolowany je zaniedbał. Co więcej, organ posłużył się bardzo pojemnym określeniem obowiązku: "uregulować stronę formalnoprawną gospodarki odpadami", który nie pozwala określić czy chodziło wyłącznie o obowiązek z art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o opadach. Wreszcie uszło uwagi organu, że w załączonej do protokołu pisemnej informacji przedstawionej przez P. F., a więc osoby wypowiadania się w imieniu spółki A (zob. pełnomocnictwo stanowiące załącznik nr 2 protokołu), znajduje się oświadczenie, iż "stan formalno-prawny w zakresie gospodarowania odpadami zostanie uregulowany do dnia [...]10.2010 r.". Zarządzenie pokontrolne zostało wydane tydzień po upływie tego terminu, a Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie zweryfikował czy nakładanie obowiązku określonego w punkcie 1 tego aktu nie stało się bezprzedmiotowe (jeśli okazałoby się, że kontrolowany dopełnił już obowiązków formalnych związanych z gospodarką odpadami).

Niewystarczająco umotywowany i wyjaśniony został także punkt 2 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Organ nakazał "przesłać Marszałkowi Województwa Wielkopolskiego oraz Wielkopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska informacje o zakresie korzystania ze środowiska oraz wnieść opłaty za korzystanie ze środowiska na właściwy rachunek Urzędu Marszałkowskiego". W uzasadnieniu wyjaśnił, iż obowiązek ten wynika z art. 284

i 286 ustawy Prawo ochrony środowiska. Należy zauważyć, iż z art. 286 ust. 1 wynika, że podmiot korzystający ze środowiska w terminie, o którym mowa w art. 285 ust. 2 i 4 (do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza), przedkłada marszałkowi województwa wykaz zawierający informacje i dane, o których mowa w art. 287, wykorzystane do ustalenia wysokości opłat oraz wysokość tych opłat. Zgodnie z art. 287 Prawa ochrony środowiska, podmiot korzystający ze środowiska powinien prowadzić, aktualizowaną co pół roku, ewidencję zawierającą odpowiednio:

– informacje o ilości i jakości pobranej wody powierzchniowej i podziemnej;

– informacje o ilości, stanie i składzie ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi;

– informacje o wielkości, rodzaju i sposobie zagospodarowania terenu, z którego odprowadzane są ścieki, o których mowa w art. 3 pkt 38 lit. c;

– informacje o wielkości produkcji ryb innych niż łososiowate lub innych organizmów wodnych oraz powierzchni użytkowej stawów eksploatowanych w cyklu produkcyjnym w obiektach chowu lub hodowli tych ryb lub tych organizmów, za okres od dnia 1 maja roku rozpoczynającego cykl do dnia 30 kwietnia roku następującego po zakończeniu tego cyklu produkcyjnego.

Z protokołu kontroli ani informacji określonej w załączniku nr 6 do protokołu nie wynika tymczasem, by odniesieniu do zakładu prowadzonego przez spółkę A miał zastosowanie którykolwiek z punktów wymienionych w art. 287 Prawa ochrony środowiska. W protokole kontroli i załącznikach nie stwierdzono w szczególności aby prowadzący zakład A pobierał wodę powierzchniową i podziemną oraz by wprowadzał ścieki do wód lub do ziemi (przez co rozumie się też wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych - art. 31 ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne; Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.). Jeśli natomiast chodzi

o wprowadzenie gazów lub pyłów do powietrza, to informację w tym zakresie korzystający ze środowiska składa na podstawie i w terminie określonym w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz.U. z 2009 r. Nr 130, poz. 1070 ze zm.). Tych ostatnich przepisów organ kontrolujący nie powołał w uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego. Na podstawie informacji zawartej do protokołu kontroli można natomiast stwierdzić, że w ramach działalności zakładu A w [...] ma miejsce spalanie paliw w pojazdach powodujące obowiązek uiszczenia opłat. Jednocześnie jednak w tej samej informacji znalazło się oświadczenie, że w tym zakresie sprawozdanie z wyliczeniem opłat zostało złożone.

Podsumowując stwierdzić należy, że Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nienależycie sprecyzował obowiązki nałożone na skarżącego

w zarządzeniu pokontrolnym z dnia [...] października 2010 r., jak też nie wyjaśnił

w sposób wystarczająco klarowny ich podstawy prawnej w kontekście ustalonego stanu faktycznego.

Wszystko to spowodowało uwzględnienie skargi przez Sąd. Trzeba jednak zaznaczyć, że zarzuty dotyczące przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie były zasadne, ponieważ zaskarżone zarządzenie pokontrolne nie było wydane w trybie określonym w tym Kodeksie. Trafnie natomiast powołano art. 7 Konstytucji, bowiem nienależyte wyjaśnianie przez organy przesłanek podejmowanych aktów, w szczególności przyczyn nałożenia na adresata obowiązków, nie spełnia standardów praworządności, jakie wynikają z treści powołanego przez skarżącego przepisu ustawy zasadniczej.

Z powołanych wyżej przyczyn Sąd - na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zdecydował o uchyleniu zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. O wykonalności zarządzenia orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. [...] w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Stosownie do tych przepisów przyznano skarżącej poniesione przez nią koszty postępowania niezbędne do celowego dochodzenia praw (art. 200 P.p.s.a.), na które złożyły się: uiszczony wpis - 200 zł (k. 2 akt sądowych), oraz opłata od pełnomocnictwa - 17 zł (k. 6 akt sądowych). Tytułem wynagrodzenia radcy prawnego zasądzono kwotę [...] zł (postępowanie przed Sądem pierwszej instancji - § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia).

/-/ E. Podrazik /-/ J. Zieliński /-/ B. Drzazga