Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1078/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 104, art.155, art. 107 par. 1, par.2 i par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 369
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 marca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o notariacie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w części dotyczącej zmiany siedziby kancelarii notarialnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], Minister Sprawiedliwości - działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 129 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku skarżącego P. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2008 r. - utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. o odmowie zmiany ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w części dotyczącej zmiany siedziby kancelarii notarialnej.

Z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], Minister Sprawiedliwości - działając na podstawie art. 10, art. 11 i art. 12 § 1 pkt 2 ustawy z 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369 ze zm.), powołał skarżącego P. R. na stanowisko notariusza i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej w S.

W dniu [...] października 2007 r. skarżący wystąpił do Ministra Sprawiedliwości z wnioskiem o zmianę w/w decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. w zakresie siedziby kancelarii notarialnej poprzez wskazanie miasta W. w miejsce dotychczasowego miasta S. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest najemcą lokalu, którego współwłaściciele wracają do kraju z zagranicy i rozważają w 2008 r. możliwość prowadzenia w nim własnej działalności. Skarżący wskazał, iż nie chcąc znaleźć się w sytuacji przymusowego poszukiwania innego lokalu w terminie trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia i przenoszenia tam w pośpiechu całej kancelarii, postanowił ustabilizować swoją sytuację lokalową. Skarżący wskazał ponadto, iż jest właścicielem własnego lokalu biurowego, położonego w W., który został wyposażony i przygotowany do prowadzenia w nim kancelarii notarialnej. Dodał także, iż W. jest jego centrum życiowym, gdzie mieszka wraz ze swoją rodziną.

W toku postępowania Rada Izby Notarialnej [...], działając na wniosek Ministra Sprawiedliwości, uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. wydała opinię negatywną do wniosku skarżącego ze względu na fakt, iż wg danych statystycznych w S w 2007 r. przeciętnie na jednego notariusza przypadło 136 czynności notarialnych miesięcznie, podczas gdy w W. w tym samym okresie tylko 86 czynności miesięcznie. Rada Izby Notarialnej wskazała, iż według jej oceny liczba czynności dokonywanych przez skarżącego przesądza o potrzebie istnienia jego kancelarii w S, gdyż potrzeby społeczne w zakresie dostępności do usług notarialnych w S i okolicach nie będą w pełni zaspokojone. Z tych względów Rada Izby Notarialnej wskazała, iż ma interes prawny w tym, aby siedziba kancelarii notariusza została wyznaczona w sposób zapewniający społeczeństwu swobodny dostęp do usług notarialnych, a dopiero w drugiej kolejności indywidualny interes notariusza.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2008 r. skarżący złożył oświadczenie, w którym odniósł się do stwierdzeń zawartych w opinii wydanej w formie postanowienia przez Radę Izby Notarialnej w W. z dnia [...].

W wyniku rozpatrzenia sprawy Minister Sprawiedliwości wydał w dniu [...] lutego 2008 r. decyzję nr [...], na podstawie której - powołując się na przepisy art. 104 § 1 k.p.a. i art. 155 k.p.a. oraz art. 10 ustawy - Prawo o notariacie - odmówił zmiany ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] o powołaniu skarżącego na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w części dotyczącej zmiany siedziby kancelarii ze S na W.. W uzasadnieniu organ, wskazując na motywy swojego rozstrzygnięcia - wysnuł wniosek, że ani interes strony ani interes społeczny, jako przesłanki z art. 155 k.p.a. - nie uzasadniają zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia [...] stycznia 2006 r., objętej ogólną zasadą trwałości decyzji ostatecznych.

W dniu [...] marca 2008 r. skarżący złożył do Ministra Sprawiedliwości wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, na czym polega jego słuszny interes strony w zmianie decyzji ostatecznej. W ocenie strony na interes ten składają się cztery elementy: - przymus lokalowy; - potrzeba stabilizacji i niezależności lokalowej, będąca równocześnie wprost składnikiem interesu społecznego; - względy ekonomiczne, a także - status rodzinny i zamieszkania. Skarżący podkreślił, iż pierwszy z tych elementów, tj. konieczność opuszczenia zajmowanego na kancelarię lokalu, wyzwolił pozostałe elementy bezpośrednio z nim związane. Skarżący dołączył do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy formalne, pisemne wypowiedzenie z dniem [...] lipca 2008 r., które otrzymał w odpowiedzi od wynajmujących, po zawiadomieniu ich w związku z zaskarżaną decyzją o potrzebie przedłużenia najmu.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Sprawiedliwości - działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 129 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. o odmowie zmiany ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w części dotyczącej zmiany siedziby kancelarii notarialnej.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż w jego ocenie skarżący nie wykazał w sposób przekonujący przesłanek uzasadniających zmianę ostatecznej decyzji w części dotyczącej zmiany siedziby kancelarii notarialnej. Według Ministra skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy potwierdził, że nie zaistniały żadne nowe okoliczności w kwestii dotyczącej jego miejsca zamieszkania. Organ wskazał, iż w dniu złożenia wniosku o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w S skarżący tak, jak obecnie zamieszkiwał wraz z rodziną w W., a jego życie zawodowe skoncentrowane było w S. Począwszy bowiem od 1992 r. - jak wynika z kwestionariusza osobowego - związany był zawodowo z Sądem Rejonowym w S. Zdaniem organu skarżący decydując się na złożenie wniosku o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w S., znając tamtejsze realia w zakresie rynku nieruchomości - w kwestii dostępności ofert, kształtujących się cen nieruchomości - przeanalizował zapewne wszystkie te okoliczności. Ponadto organ wskazał, iż sprawa dojazdów, czasu przeznaczanego na ten cel, nie była dla strony nową okolicznością i zapewne również podlegała głębokiej analizie, gdyż w momencie składania wniosku o powołanie na stanowisko notariusza zamieszkiwał w W. a pracował w Sądzie Rejonowym w S. W ocenie Ministra Sprawiedliwości sama kwestia wypowiedzenia umowy najmu lokalu, w którym mieści się siedziba kancelarii notarialnej skarżącego nie została uznana wbrew twierdzeniom wnioskującego za nieudowodnioną, i dlatego też Minister Sprawiedliwości nie dostrzegł konieczności przeprowadzania dodatkowych dowodów na tę okoliczność. Według organu sam fakt wypowiedzenia umowy najmu lokalu nie jest czymś wyjątkowym i każda osoba wynajmująca lokal powinna liczyć się z taką ewentualnością. Skoro więc skarżący posiadł takową informację w lipcu 2007 r. to powinien - zdaniem organu - przedsięwziąć stosowne kroki w celu poszukiwania nowego lokalu użytkowego. Tym bardziej, że będąc notariuszem i dokonując wielokrotnie czynności notarialnych - umowy kupna sprzedaży nieruchomości - mógł i zaobserwował, jak wynika z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wzmożone zainteresowanie nieruchomościami w centrum S. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości nie stanowi zagrożenia dla prawidłowości obrotu prawnego fakt, że lokal w którym mieści się kancelaria notarialna nie stanowi własności notariusza. Organ uznał, iż jest sytuacją powszechnie występującą to, że zdecydowana większość kancelarii notarialnych mieści się w siedzibach - lokalach wynajmowanych przez notariuszy - i w żaden sposób nie uchybia to powadze ani godności urzędu. Organ wskazał ponadto, iż trudno jest uznać, iż decyzja o zakupie lokalu w W. i jego dostosowaniu do potrzeb kancelarii notarialnej wiązała się z wypowiedzeniem umowy najmu lokalu w S i chęcią uniknięcia przez stronę stanu niepewności lokalowej. Nadto Minister stwierdził, iż trudno dać wiarę, że w 60 - tysięcznym mieście, jakim jest S, nie ma możliwości wynajęcia lub kupna lokalu, który spełniałyby wymogi niezbędne do prowadzenia kancelarii notarialnej. Minister Sprawiedliwości podzielił pogląd zaprezentowany przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że ani ilość ani też liczba kancelarii notarialnych nie mają znaczenia dla utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej, niemniej jednak wskazał, iż stanowią wskazówkę dotyczącą zapotrzebowania ludności na usługi notarialne. Powołując się na wyrok NSA z dnia 4 marca 1998 r., sygn. akt II SA 47/98, Minister podkreślił, że odpowiedzialność za zgodne z prawem powołanie na stanowisko notariusza spoczywa na organie podejmującym decyzję w tym zakresie, a nadto, że to Minister Sprawiedliwości może przyjąć określone zasady rozmieszczania kancelarii notarialnych. Zdaniem organu siedziba kancelarii notarialnej powinna zostać wyznaczona w sposób pozwalający na prawidłowe spełnianie przez notariusza funkcji, zgodnie z interesem indywidualnym, jak i interesem społecznym - osób korzystających z usług notariuszy. Organ stwierdził, iż wolność wyboru wykonywania zawodu i wolność wyboru miejsca pracy zagwarantowana konstytucyjnie nie może być więc rozumiana jako zupełna dowolność. W ocenie Ministra Sprawiedliwości na podkreślenie zasługuje to, że trwałość decyzji administracyjnych jest zapewnieniem stałości i pewności obrotu prawnego. Na marginesie organ podkreślił, że ilość czynności notarialnych przypadająca na 1 notariusza zwiększa się zawsze wskutek zmniejszenia się liczby kancelarii notarialnych w danej miejscowości i stanowi dodatkowe obciążenie dla pozostałych notariuszy i to bez względu na charakter czynności oraz stopień trudności. Wymaga bowiem zwiększenia nakładu czasu pracy notariusza i nakładu środków przeznaczonych na ten cel. Powołując się na dane statystyczne Ministerstwa Sprawiedliwości organ wskazał, iż istnieje wręcz zapotrzebowanie na kolejne kancelarie notarialne w S, nie zaś na zmniejszanie ich ilości. Ustosunkowując się do przytoczonego przez stronę skarżącą orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2001 r., sygn. akt II SA 1904/00, Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż dotyczy ono odmiennego stanu faktycznego. Ostatecznie organ uznał, iż sformułowana w art. 7 k.p.a. zasada ogólna załatwiania spraw z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, połączona dodatkowo z zasadą trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 k.p.a., obowiązująca także przy zmianie decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. - nie doprowadziła w niniejszej sprawie do ustalenia, że zaszły okoliczności wymagające przeniesienia siedziby kancelarii notarialnej skarżącego ze S do W. Według organu przytoczone przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumenty nie uzasadniają zmiany decyzji, a co więcej - jak wskazał organ - należy podkreślić, że w tym wypadku interes strony nie może zostać przedłożony ponad interes społeczny - a mianowicie swobodny dostęp obywateli do usług notarialnych.

W dniu [...] kwietnia 2008 r. skarżący - działając za pośrednictwem organu - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2008 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił organowi:

1) naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 155 k.p.a. i art. 7 k.p.a. - zasady uwzględniania słusznego interesu obywateli w postępowaniu administracyjnym, z naruszeniem proporcji między interesem społecznym, a słusznym interesem strony przy ingerencji w prawa jednostki;

b) art. 77 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji bez wyczerpującego i wszechstronnego zebrania materiału dowodowego w sprawie;

c) art. 80 k.p.a. - naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów wyrażające się w jednostronnych, wybiórczych, powierzchownych, wewnętrznie sprzecznych i niejasnych motywach wydania zaskarżonej decyzji, sprowadzających się do zupełnej dowolności w ocenie materiału dowodowego;

2) naruszenie art. 65 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ograniczenie wolności wyboru miejsca pracy, bez wskazania jakichkolwiek przesłanek wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie tej wolności w demokratycznym państwie uzasadniających;

3) naruszenie art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - zasady równego traktowania obywateli przez władze publiczne poprzez wydanie wobec mnie decyzji diametralnie odmiennej niż decyzja wcześniejsza przy innym, podobnym stanie faktycznym i prawnym wobec innej osoby oraz odmowa wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w W. w sytuacji, gdy w tym samym mieście i czasie siedziby te są wyznaczane asesorom notarialnym;

4) naruszenie art. 8 k.p.a. - zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa poprzez odmienną wykładnię w zaskarżonej decyzji przepisów prawnych od dotychczasowej interpretacji Ministra Sprawiedliwości, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego;

5) naruszenie art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. - praworządności jako zasady konstytucyjnej wyrażającej się działaniem wykraczającym poza przepisy wymienione powyżej w pkt 1-4 oraz uzależnianiem wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej od liczby czynności notarialnych dokonywanych przez notariuszy czyli od czynników pozaustawowych, nie wymienionych w ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż dublowanie ochrony jednostronnie rozumianego interesu społecznego w niniejszej sprawie w sytuacji diametralnie odmiennego spojrzenia w innym podobnym stanie faktycznym (skarżący przywołał tu sprawę rozpatrywaną przez NSA wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2001 r., sygn. akt II SA 1904/00), przy statusie notariusza jako zawodu pozostającego na własnym rozrachunku ekonomicznym, nie posiadającym właściwości miejscowej w zakresie dokonywanych czynności notarialnych, tworzenie definicji tegoż interesu społecznego wyłącznie w oparciu o jednostronny i powierzchowny czar statystyki, uzależnianie wyznaczenia siedziby kancelarii od liczby dokonywanych czynności notarialnych, ograniczanie możliwości stworzenia siedziby kancelarii w W., gdzie ani Rada Izby Notarialnej [...]. ani Minister Sprawiedliwości na taki brak możliwości nie wskazywali i jednoczesne wyznaczanie siedzib w tym samym mieście i czasie asesorom notarialnym, ograniczanie konstytucyjnie zagwarantowanej wolności wyboru miejsca pracy bez wskazania jakichkolwiek zagrożeń ze strony skarżącego w zmianie siedziby, całkowicie odmienna dotychczasowa praktyka w podobnych sprawach, potwierdzona orzecznictwem sądowoadministracyjnym - przeczą zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, równości obywateli wobec prawa, zawierają elementy zupełnej dowolności w ocenie materiału dowodowego i ostatecznie są naruszeniem konstytucyjnej zasady praworządności.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] września 2008 r. skarżący, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i zarzuty skargi - wskazał, iż podstawową przesłanką do wystąpienia z wnioskiem o zmianę decyzji w części dotyczącej zmiany siedziby kancelarii notarialnej był fakt wypowiedzenia umowy najmu lokalu. Skarżący stwierdził, iż chcąc uniknąć potencjalnego kolejnego wypowiedzenia umowy najmu lokalu, postanowił wystąpić z wnioskiem o zmianę decyzji. Ponadto skarżący złożył do akt sprawy kserokopię aneksu do umowy najmu lokalu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga P. R. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] - nie narusza prawa.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Minister Sprawiedliwości, wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. - nie dopuścił się naruszenia norm procedury administracyjnej, w tym przede wszystkim prawidłowo uwzględnił obowiązującą przy korzystaniu z art. 155 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych sformułowaną w art. 16 § 1 k.p.a. Ponadto organ nie dopuścił się obrazy przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Minister Sprawiedliwości wydając obie decyzje nie dopuścił się również naruszenia norm prawa materialnego, w tym przede wszystkim przepisu art. 10 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie.

Ponadto należy uznać, iż odmawiając dokonania zmiany swojej decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. w części dotyczącej zmiany siedziby kancelarii notarialnej, Minister Sprawiedliwości nie dopuścił się również naruszenia zasad konstytucyjnych wyrażonych w powołanych przez stronę skarżącą przepisach art. 32 i art. 65 ust. 1 Konstytucji RP.

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 10 ustawy - Prawo o notariacie, notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej.

Niewątpliwie decyzje Ministra Sprawiedliwości o powołaniu na stanowisko notariusza oraz wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej mają charakter uznaniowy. Do Ministra Sprawiedliwości należy wybór kandydatów do wykonywania zawodu notariusza, jak też wyznaczanie siedziby ich kancelarii. Na Ministrze Sprawiedliwości ciąży także obowiązek prawidłowego rozmieszczenia tych kancelarii, zgodnie z podstawowym celem, jakim jest zapewnienie dostępu do usług notarialnych kształtujących bezpieczeństwo obrotu prawnego. Niewątpliwie z przepisów Prawa o notariacie wynika zamiar ustawodawcy takiego unormowania sposobu rozmieszczenia i funkcjonowania kancelarii notarialnych, który zapewni łatwy i nieprzerwany dostęp do usług notarialnych (tak również Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyrok z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 312/06, LEX nr 325377).

Podstawą zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości był przepis art. 155 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona, jeżeli brak jest przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych, zaś za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Należy podkreślić, iż ocena, czy w konkretnej rozpatrywanej sprawie istnieją wymienione wyżej przesłanki przemawiające za wzruszeniem decyzji ostatecznej, należy do organu. Decyzje te mają charakter uznaniowy.

W ocenie Sądu zauważyć trzeba, iż zasada ogólna trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Podważenie trwałości decyzji ostatecznej może nastąpić tylko w określonym trybie, przy zastosowaniu którego organ obowiązany jest do przestrzegania zasad ogólnych postępowania. Niewątpliwie wzruszenie ostatecznej decyzji stanowi wyjątek od określonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji.

Sformułowana w art. 7 k.p.a. zasada ogólna załatwiania sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, połączona dodatkowo z zasadą trwałości decyzji ostatecznych obowiązującą także przy zmianie decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., musiała w rozpoznawanej sprawie doprowadzić do uzyskania udokumentowanej odpowiedzi na pytanie, czy zaistniały okoliczności wymagające przeniesienia spornej siedziby kancelarii notarialnej skarżącego z S do W.

Mając powyższe na względzie uznać należy, iż w świetle zgromadzonych materiałów dowodowych oraz argumentów powołanych przez stronę skarżącą, brak było wystarczających przesłanek do odstąpienia od zasady trwałości decyzji ostatecznych i zmiany wcześniejszej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2006 r. przez wyznaczenie skarżącemu P. R. nowej siedziby jego kancelarii notarialnej w W.

Należy zauważyć, iż skarżący wnioskując o zmianę decyzji w części dotyczącej wskazania siedziby kancelarii notarialnej - wskazał, iż podstawową przesłanką do wystąpienia z tym wnioskiem był fakt wypowiedzenia umowy najmu lokalu użytkowego, w którym mieści się owa kancelaria. Skarżący stwierdził, iż chcąc uniknąć potencjalnego kolejnego wypowiedzenia umowy najmu lokalu, postanowił wystąpić z wnioskiem o zmianę decyzji.

Otóż - zdaniem Sądu - należy w pełni zgodzić się z organem, iż sam fakt wypowiedzenia umowy najmu lokalu nie jest czymś wyjątkowym i każda osoba wynajmująca lokal powinna liczyć się z taką ewentualnością. Skoro więc skarżący otrzymał w lipcu 2007 r. informację o ewentualnym wypowiedzeniu stosunku najmu, to powinien przedsięwziąć stosowne kroki w celu poszukiwania nowego lokalu użytkowego w S.

W tej sytuacji uznać należy, iż prawdopodobieństwo wypowiedzenia umowy najmu lokalu kancelarii notarialnej nie jest tak istotną w sprawie okolicznością, która uzasadniałaby naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych i zmianę ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości w części wyznaczającej siedzibę kancelarii.

Zdaniem Sądu nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżący reagując odpowiednio wcześnie, w sposób prewencyjny wynajął lub zakupił inny lokal w S.

Z akt sprawy nie wynika również, aby zaistniały jakiekolwiek inne istotne okoliczności, które wskazywałyby, że interes strony skarżącej daje podstawę do zmiany decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2006 r.

W dniu złożenia wniosku o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w S. skarżący tak, jak obecnie zamieszkiwał wraz z rodziną w W., a jego życie zawodowe skoncentrowane było w S. Skarżący decydując się na złożenie wniosku o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w S, znając tamtejsze realia w zakresie rynku nieruchomości - w kwestii dostępności ofert, kształtujących się cen nieruchomości - przeanalizował zapewne wszystkie te okoliczności. Nadto sprawa dojazdów i czasu przeznaczanego na ten cel, nie była dla strony nową okolicznością i zapewne również podlegała głębokiej analizie, gdyż w momencie składania wniosku o powołanie na stanowisko notariusza zamieszkiwał on w W. a pracował w Sądzie Rejonowym w S. Zgodzić się należy z Ministrem Sprawiedliwości, iż podejmując tak istotną decyzję życiową i zawodową skarżący wnikliwie przeanalizował wszelkie kwestie z tym związane i dokonał oceny wszystkich okoliczności, także pod względem kosztów finansowych jakie będzie ponosił m.in. w związku z dojazdami, wynajmem lub zakupem lokalu w S i przeznaczeniem go na potrzeby kancelarii notarialnej.

W ocenie Sądu bez istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje kwestia posiadania przez skarżącego w W. własnościowego lokalu użytkowego przystosowanego do funkcjonowania w nim kancelarii notarialnej.

Należy zgodzić się ze skarżącym, że ani ilość ani liczba kancelarii notarialnych nie mają fundamentalnego i przesądzającego znaczenia dla utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej, niemniej jednak stanowią istotną wskazówkę dotyczącą zapotrzebowania ludności na usługi notarialne.

Podkreślić należy, że odpowiedzialność za zgodne z prawem powołanie na stanowisko notariusza spoczywa na organie podejmującym decyzję w tym zakresie, a nadto, że to Minister Sprawiedliwości może przyjąć określone zasady rozmieszczania kancelarii notarialnych (vide: wyrok NSA z dnia 4 marca 1998 roku sygn. akt II SA 47/98). Siedziba kancelarii notarialnej powinna zostać wyznaczona w sposób pozwalający na prawidłowe spełnianie przez notariusza funkcji, zgodnie z interesem indywidualnym, jak i interesem społecznym - osób korzystających z usług notariuszy.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego należy stwierdzić, iż wolność wyboru wykonywania zawodu i wolność wyboru miejsca pracy zagwarantowana konstytucyjnie nie może być rozumiana jako zupełna dowolność.

Zauważyć należy, iż Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie wskazywał w swym orzecznictwie, że zasada wolności wyboru i wykonywania zawodu, statuowana w art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, nie ma charakteru absolutnego i musi być poddana reglamentacji prawnej, w szczególności, gdy chodzi o uzyskanie prawa wykonywania określonego zawodu, wyznaczenie sposobów i metod (ram) wykonywania zawodu, a także określenie powinności wobec państwa i samorządu zawodowego. Trybunał podkreślał również wielokrotnie, iż konstytucyjna gwarancja wolności wykonywania zawodu nie tylko nie kłóci się z regulowaniem przez państwo wielu kwestii związanych z samym wykonywaniem zawodu, jak i ze statusem osób go wykonujących, ale wręcz stwarza potrzebę istnienia pewnej reglamentacji. (vide: J. O., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego na początku XXI w., Zakamycze 2004, s. 504 i cyt. tam wyroki Trybunału Konstytucyjnego ).

Zdaniem Sądu ograniczenie konstytucyjnej zasady wolności wyboru i wykonywania zawodu jest szczególnie oczywiste w przypadku zawodu notariusza, który jest zawodem zaufania publicznego. W tej sytuacji należy uznać, iż niedopuszczalne jest powoływanie się przez skarżącego notariusza na przepis art. 65 ust. 1 Konstytucji RP w sytuacji, w której brak jest jakichkolwiek istotnych przesłanek do zmiany, w trybie art. 155 k.p.a., ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości ustalającej siedzibę kancelarii notarialnej zgodnie z interesem społecznym.

Nie sposób zgodzić się ze skarżącym, aby w niniejszej sprawie organ dopuścił się naruszenia przepisu art. 32 Konstytucji RP i wyrażonej w nim zasady równości obywateli wobec prawa.

W ocenie Sądu należy zgodzić się z organem, że przytoczone przez skarżącego orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2001 r., sygn. akt II SA 1904/00 dotyczyło odmiennego stanu faktycznego, który w żaden sposób nie mógł być wzięty po uwagę przy rozstrzyganiu wniosku skarżącego o zmianę decyzji w części dotyczącej siedziby kancelarii notarialnej.

Należy w konsekwencji uznać, iż Minister Sprawiedliwości, wydając zaskarżoną decyzję - wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny, dlaczego interes indywidualny w postaci konieczności przeniesienia siedziby kancelarii do W. nie jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga zmiany wcześniej wydanego rozstrzygnięcia i ograniczenia tym samym wskazanego przez ten organ ważnego interesu społecznego. Minister w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił jednoznacznie, dlaczego przyjął, iż nie istnieje wyraźnie nowa okoliczność wymagająca przeniesienie spornej kancelarii notarialnej.

Wobec powyższego należy niewątpliwie uznać, iż Minister Sprawiedliwości nie uchybił normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem podjął wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Ponadto poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji organ nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Minister nie dopuścił się w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście przepisu art. 155 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące wchodzących w grę interesów.

Należy ponadto zauważyć, iż wydając zaskarżoną decyzję Minister Sprawiedliwości nie pominął w ramach swojej oceny uchwały Rady Izby Notarialnej [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., zawierającej negatywną opinię w przedmiocie wniosku skarżącego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.