Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 25/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 193,  art. 194
journal: Dz.U. 2011 nr 149 poz 887
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej1)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Małgorzata Włodarska(spr.) Protokolant Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2013 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...[ listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w rodzinie zastępczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia [...] września 2012 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 25/13

UZASADNIENIE

Starosta S. decyzją z dnia [...] orzekł o odstąpieniu od ustalenia odpłatności dla J. P. – skarżącego za pobyt syna M. R. w rodzinie zastępczej niezawodowej za okres od dnia [...] do dnia [...] i ustalił odpłatność za ten pobyt w okresach:

a) od dnia [...] do dnia [...] w kwocie 1.141,37 zł miesięcznie (łączna kwota za wskazany okres - 10.272,33 zł),

b) od dnia [...] do dnia [...] w kwocie 1.152,90 zł miesięcznie (łączna kwota za wskazany okres - 1.561,99 zł)

c) od dnia [...] do dnia [...] w kwocie 823,50 zł miesięcznie (łączna kwota za wskazany okres - 4.648,79 zł),

d) od dnia [....] w kwocie 1.000 zł miesięcznie (łączna kwota za okres od [...] do dnia [...] - 8.000 zł).

Zaległą odpłatność za okres od [...] do [...] w kwocie 24.483, 11 zł nakazał wpłacić do dnia [...]

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że syn skarżącego w dniu [...] został umieszczony w rodzinie zastępczej, co wiąże się z koniecznością ustalenia odpłatności za pobyt w tej rodzinie dla skarżącego, co też uczyniono po ustaleniu na podstawie wywiadu środowiskowego i złożonych oświadczeń wysokość dochodu rodziny skarżącego. Z uwagi jednak na to, że w okresie od [...] do [...] dochód rodziny skarżącego nie przekraczał 250% kryterium dochodowego, wynoszącego 877,50 zł (351x250%), odstąpiono od ustalenia odpłatności za ten okres. Natomiast za okres od [...] ustalono odpłatność w wysokości wskazanej w sentencji decyzji Starosty, w związku z przekroczeniem 250% kryterium dochodowego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 182 ust. 3, art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 6 i 8 oraz art. 194 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. Nr 149, poz. 887; ze zm.), dalej powoływanej jako "ustawa", oraz § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 pkt 1 uchwały Nr XVII/114/2012 Rady Powiatu w S. z dnia 29 lutego 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia (...) opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. Kujawsko-Pomorskiego z 2012 r., poz. 547), a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; ze zm.), dalej powoływanej w skrócie jako "kpa". Wyjaśniono także, że matka M. R. od dnia [...] jest zwolniona z odpłatności, ponieważ jej dochód nie przekracza 250% kryterium dochodowego. Wskazano w związku z tym, że zgodnie art. 193 ust. 2 ustawy rodzice biologiczni solidarnie odpowiadają za ponoszenie opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej i dlatego skarżący jest zobowiązany do ponoszenia tej opłaty sam, w pełnej wysokości.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegający na przyjęciu, iż dochód J. P. pozwala na ponoszenie w całości opłaty za pobyt dziecka M. R. w rodzinie zastępczej i wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości dochodu, nakazu płatniczego w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za rok [...], oferty rocznicowej do umowy ubezpieczenia nr [...], dowodów wpłat za energię elektryczną, na PZU, a także abonament radio- telewizyjny, paragonów na zakup lekarstw oraz doładowań do telefonu, faktury z dnia [...] nr [...] za zakup węgla, dowodu wpłaty z dnia [...] za wywóz odpadów, faktury VAT [...] za zużycie wody użytkowej, zaświadczenia o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne, zaświadczenia o wysokości składki na ubezpieczenie szpitalne na okoliczność comiesięcznych dochodów oraz wydatków związanych z utrzymaniem jego i rodziny oraz domu.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że skarżący pracuje poza granicami kraju i za pracę, po odliczeniu podatku i ubezpieczenia emerytalnego otrzymuje 5 450 zł miesięcznie, od której to kwoty należy odliczyć miesięczne koszty utrzymania, które wynoszą łącznie 4 991 zł i dochodzą do tego jeszcze wydatki ponoszone raz w roku na ubezpieczenie zdrowotne, leczenie szpitalne itp. W związku z tym skarżący, jak stwierdzono, nie jest w stanie łożyć na utrzymanie syna. Wskazano także na treść art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, z którego wynika obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania dziecka przez oboje rodziców, a której to okoliczności, zdaniem skarżącego organ wydając zaskarżoną decyzję nie wziął pod uwagę, przerzucając cały ciężar utrzymania na niego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (SKO) decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia SKO przytoczyło treść przepisów ustawy, które stanowiły podstawę prawną decyzji organu I instancji i stwierdziło, że Starosta ustalając wysokość opłaty uwzględnia sytuację rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową rodziny lub osoby, oraz że Rada Powiatu określa w drodze uchwały warunki częściowego lub całkowitego zwalniania z opłaty i że na tej podstawie Rada Powiatu w S. podjęła uchwałę z dnia 29 lutego 2012 r. nr XVII/114/2012 w sprawie warunków... (cyt. na wstępie), której § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 pkt 1 SKO przytoczyło. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego SKO ustaliło, że dochód rodziny skarżącego wynosi na osobę w rodzinie od [....] do [...] - 500 zł, od [....] do [....] – 2750 zł, w [....] – 3 060zł, a od [....] – 3 010 zł. Ponieważ procentowe kryterium dochodowe na osobę w rodzinie jest ponad 600% (2 750 zł : 351zł = 783%) i wysokość umorzenia zgodnie z § 4 ust. 1 uchwały z dnia 29 lutego 2012 r. wynosi 0%, wysokość opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, którą powinien ponieść skarżący należało ustalić w wysokości 100%, to jest aktualnie 1 000 zł miesięcznie. SKO wskazało ponadto, że cyt.: "Zważywszy na uzyskiwany dochód netto rodziny wynoszący aktualnie 6 020 zł oraz wynikające z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej i § 1 pkt 1b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), kryterium dochodowe rodziny skarżącego wynosi 702 zł (351 zł x 2). Dochód w rodzinie skarżącego przekracza wskazane kryterium dochodowe – ponad 600%." Wyjaśniono także, iż z materiału dowodowego sprawy wynika, że matka dziecka – M. R. od dnia [...] jest zwolniona z odpłatności, ponieważ jej dochód nie przekracza 250% kryterium dochodowego. Przytoczono ponadto treść art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej i stwierdzono w związku z tym, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Odnosząc się natomiast do wyjaśnień skarżącego zawartych w odwołaniu wskazano, że dokumenty potwierdzające ponoszone przez rodzinę skarżącego wydatki, dołączone do odwołania, zgodnie z art. 8 ust. 3 ustaw o pomocy społecznej, nie podlegają odliczeniu od dochodu, a więc nie mają wpływu na wysokość ustalonej dla skarżącego odpłatności. Poinformowano także skarżącego, że zgodnie z art. 194 ust. 3 ustawy, po uprawomocnieniu się niniejszej decyzji może on wystąpić z wnioskiem, prawidłowo umotywowanym, w którym zwróci się o umorzenie, w całości lub w części, łącznie z odsetkami lub o odroczenie terminu płatności lub też o rozłożenia na raty kwot określonych w niniejszej decyzji z tytułu ponoszenia odpłatności za pobyt syna w rodzinie zastępczej.

W skardze na powyższą decyzję SKO skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że wyłącznie on jest zobowiązany do łożenia na utrzymanie dziecka w rodzinie zastępczej, oraz nieuwzględnienie jego kosztów utrzymania w miejscu zamieszkania, poza granicami kraju i tego, że posiada na wyłącznym utrzymaniu żonę i dom w miejscowości B. Skarżący wniósł o zmianę decyzji SKO przez ustalenie, że jest on zobowiązany do zapłaty 500 zł miesięcznie z tytułu opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Starosta S. nie uwzględnił sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego i uznał za nieistotne koszty utrzymania skarżącego pracującego i mieszkającego poza granicami kraju, którego łączny koszt utrzymania wynosi 4 991 zł miesięcznie, oraz nie uwzględniono tego, że skarżący posiada na wyłącznym utrzymaniu żonę. Podkreślono także, że organ I instancji nie rozłożył kosztów utrzymania na oboje rodziców dlatego, że matka dziecka od dnia [...] została zwolniona z odpłatności z uwagi na niski dochód, gdy tymczasem w tej sytuacji tą część kosztów powinien ponieść Starosta S.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać rozstrzygnięcie zapadłe w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami prawa procesowego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. W takiej sytuacji sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania, innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012r., poz. 270), dalej powoływanej w skrócie jako "ppsa" sąd orzeka na podstawie akt sprawy, oraz stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd doszedł do przekonania, że narusza ona prawo w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia, a także koniecznością uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Na wstępie wskazać należy, że z akt przedłożonych sądowi bezspornie wynika, iż skarżący jest ojcem urodzonego w dniu [...] M. R., którego na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 15 marca 2010 r. (sygn. akt III Nsm 150/09) umieszczono w rodzinie zastępczej niespokrewnionej u S. i K. małżonków W. Pobyt M. R. w rodzinie zastępczej rozpoczął się w dniu [...]. Wskazać należy także, że podstawą materialno-prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (powołanej na wstępie, nazywanej dalej "ustawą"). Ustawa ta, zgodnie z art. 251 weszła w życie w dniu 1 stycznia 2012 r. Z tą też datą przepisem, art. 218 pkt 16 ustawy, uchylony został art. 79 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728; ze zm.). Przepis ten do tej pory regulował kwestie związane z ponoszeniem przez rodziców opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Stosownie do art. 193 ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy, za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości: przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka (pkt 1), średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym (pkt 2). Za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1, rodzice odpowiadają solidarnie (ust. 2). Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy rodzinie zastępczej oraz prowadzącemu rodzinny dom dziecka, na każde umieszczone dziecko, przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż kwota: 660 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej (pkt 1), 1000 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka (pkt 2). Zgodnie z ust. 2 ww. regulacji prawnej wysokość świadczenia, o którym mowa w ust. 1, pomniejsza się o kwotę nie wyższą niż 50% dochodu dziecka, nie więcej jednak niż o 80% kwot, o których mowa w ust. 1. Za dochód dziecka uważa się otrzymywane alimenty, rentę rodzinną oraz uposażenie rodzinne (ust. 3). Wskazać trzeba również, że stosownie do treści art. 194 ust. 1 ustawy opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, zgodnie zaś z art. 194 ust. 2 ustawy Rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Zgodnie z ust. 3 art. 194 Starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Uchwała taka została podjęta przez Radę Powiatu w S. w dniu 29 lutego 2012 r. (Nr XVII/114/2012).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić przyjdzie, że z zaskarżonych decyzji (ani z ich sentencji, ani z uzasadnienia) nie wynika w sposób nie budzący wątpliwości, czy ustalona przez organ I instancji wysokość opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej odpowiada wymogom przytoczonych powyżej przepisów art. 193 ust. 1 pkt 1 i 194 ust. 1 ustawy. W przedłożonych sądowi aktach sprawy znajdują się decyzje administracyjne o przyznaniu pomocy pieniężnej rodzinie zastępczej syna skarżącego, w których każdorazowo wskazana jest konkretna wysokość kwotowa tej pomocy. Co do zasady, przyjętej w niniejszej sprawie przez organy przynajmniej co do należności za okres od [...], rodzice dziecka, zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy, za jego pobyt w pieczy zastępczej (rodzinie zastępczej) ponoszą opłatę w wysokości takiej, jak wysokość przyznanych rodzinie zastępczej świadczeń oraz dodatków. Porównanie zaś treści decyzji przyznających te świadczenia rodzinie zastępczej dla syna skarżącego, z treścią zaskarżonej decyzji organu I instancji nie potwierdza, iż powyższą zasadę zawsze w stosunku do skarżącego zastosowano. W decyzji z dnia [...], zmienionej decyzją z dnia [...] przyznano bowiem pomoc w miesiącu [...] w wysokości 940,38 zł, wskazując, że liczona jest ona od kwoty 823,50 zł w okresie od [...] do [...], a w okresie od [...] do [....] od kwoty 1152,90 zł, natomiast w zaskarżonej decyzji, sprzecznie z powyższym, ustalono odpłatność dla skarżącego w kwocie 823,50 zł i to za okres od [...] aż do dnia [...], a okresu od [...] do [...] nie rozliczono osobno wobec tego nie wiadomo jaką ostatecznie kwotę do zapłaty przypisano skarżącemu za miesiąc [...] i czy jest ona zgodna z decyzją z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji kwestii tej nie wyjaśniono, tak zresztą, jak i nie wyjaśniono sposobu ustalenia pozostałych należności. Wskazano natomiast, w odniesieniu do okresu od [...] do [...], że kwota 1 141,37 zł odpowiada wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków otrzymanych przez rodzinę zastępczą i że jest ona pomniejszona o odpłatność ponoszoną przez matkę biologiczną dziecka, nie podając jednak o jakie konkretnie kwoty pomniejszono ustaloną dla skarżącego odpłatność. Co do okresu od [...] stwierdzono zaś, że kwota 1000 zł odpowiada wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków otrzymywanych przez rodzinę zastępczą, gdy tymczasem z decyzji z dnia [...] przyznającej świadczenie wynika, że żadnych dodatków do tego świadczenia nie przyznano. Podkreślić należy, że z decyzji administracyjnej, takiej jak zaskarżona, de facto zobowiązującej skarżącego do zapłaty znaczących kwot, powinno wynikać w sposób nie budzący żadnych wątpliwości nie tylko to, w jakiej wysokości ustalona została odpłatność w poszczególnych okresach, ale i to na jakiej podstawie i w jaki sposób organ ją obliczył, zwłaszcza, że skarżący nie był stroną postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń dla rodziny zastępczej i w związku z tym prawdopodobnie nie znał treści wydawanych w tych postępowaniach decyzji i wynikających z nich kwot, co uniemożliwiało jemu weryfikację poprawności zaskarżonej decyzji. Także poza kontrolą sądu pozostaje kwestia zgodności z przepisami prawa wysokości przypisanych skarżącemu do zapłaty kwot, ponieważ jak to wyżej wskazano nie potwierdzają tego zawarte w aktach sprawy dokumenty i nie wyjaśniono tego w uzasadnieniu decyzji ani organu I, ani II instancji. Wobec powyższego należy, zdaniem sądu uznać, że orzekające w sprawie organy naruszyły zasady ogólne postępowania administracyjnego zawarte w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; ze zm., dalej powoływanej w skrócie jako "kpa"), a to zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), zasadę pogłębiania zaufania (art. 8 kpa), a także zasadę wyjaśniania zasadności przesłanek (art. 11 kpa) i to w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność uchylenia obu decyzji.

Ponadto wskazać należy, że zawarte w pkt 4 sentencji zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie, dotyczące obowiązku wpłacenia przez skarżącego kwoty 24 483,11 zł ze wskazaniem terminu jej uiszczenia do dnia [...] nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach prawa, narusza więc zasadę praworządności (art. 6 kpa) i jako takie także skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wyjaśnić należy, że niezbędne składniki decyzji administracyjnej określone zostały w art. 107 § 1 kpa, zgodnie z którym decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Ponadto decyzja może zawierać także inne składniki, jeżeli przepisy szczególne będą to określać (art. 107 § 2 kpa). Z zestawienia treści art. 107 § 1 i § 2 kpa jasno wynika, iż dodatkowe składniki decyzji – w szczególności takie jak: termin, warunek lub zlecenie – mogą zostać w niej zamieszczone tylko wówczas, jeżeli przewidują to przepisy szczególne (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 564). Tymczasem żaden przepis ustawy nie przewiduje expressis verbis możliwości ustalania przez organ administracji, w drodze decyzji, terminu dokonania zapłaty – co przesądza o niedopuszczalności takiego rozstrzygnięcia. Takie też stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyrok NSA z 15.06.2010 r., II OSK 1015/09, wyrok WSA w Gliwicach z 13.08.2009 r., II SA/Gl 50/09; publ. cbois.gov.pl). W związku z tym należy jednak zauważyć, że decyzja nie zawierająca w swej treści określenia terminu wykonania nałożonego w niej obowiązku staje się wykonalna natychmiast po uostatecznieniu się, i od tego momentu obowiązki w niej przewidziane podlegają egzekwowaniu na zasadach i w terminach wynikających z ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.).

Podnieść należy także, że na podstawie przedłożonych sądowi akt sprawy nie można ustalić czy w sprawie orzekał organ właściwy, którym zgodnie z art. 194 ust. 1 ustawy jest starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej. Dokumentu potwierdzającego tą okoliczność w aktach nie ma, a w zaskarżonych decyzjach kwestii tej nie wyjaśniano.

Poza powyżej wskazanymi uchybieniami nadmienić należy, że organ II instancji, rozpoznając odwołanie nie zastosował, wbrew zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynikającej z art. 15 kpa, obowiązujących w dniu wydania przez niego rozstrzygnięcia przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012, poz. 823), które weszło w życie 1 października 2012 r., co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez wadliwe przyjęcie kryterium dochodowego. Organ odwoławczy, pomimo przywołania nowego rozporządzenia, zastosował bowiem kryterium dochodowe z uprzednio obowiązującego rozporządzenia, które w momencie orzekania przez niego utraciło już moc - jako obowiązujące kryterium dochodowe organ przyjął kwotę 351 zł, zamiast 456 zł – która wynika z § 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia (vide uzasadnienie SKO str. 3, akapit 6). Zastosowanie obowiązujących przepisów odnośnie kryterium dochodowego nie zmieni wprawdzie sytuacji faktycznej skarżącego w istotny sposób, niemniej jednak uwzględnienie zmiany przepisów było obowiązkiem organu odwoławczego przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Dodać należy, że powyższego błędu, polegającego na przyjęciu do obliczeń błędnego kryterium dochodowego nie sanuje wyjaśnienie zawarte w uzasadnieniu odpowiedzi organu odwoławczego na skargę.

Mając powyższe na uwadze, uznając że decyzje organów obu instancji naruszają zarówno art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy, jak i przepisy procesowe – art. 6, 7, 8, 11, 15 i 107 § 1 i 2 kpa, orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 ppsa, jak w pkt 1 sentencji wyroku, a na podstawie art. 152 ppsa, jak w pkt 2 sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić powyżej przedstawione uwagi, tak aby z nowowydanej decyzji wynikało w sposób nie budzący żadnych wątpliwości jakie kwoty, za jaki okres, na jakiej podstawie i jak obliczone powinien skarżący uiścić, a także to jaki organ jest w sprawie właściwy.