Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 95/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej A . Z. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 31 ust. 2a i art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2115), po rozpatrzeniu odwołania A. Z.. utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., Nr [...] oraz utrzymaną przez nią w mocy uchwalę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] maja 2019 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu A. Z. na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] .

W uzasadnieniu swojego stanowiska Minister Sprawiedliwości wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 14 maja 2015 r. A. Z. zwróciła się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] o wpisanie na listę radców prawnych i szczegółowo opisał przebieg postępowania administracyjnego zakończonego uchwałą Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., utrzymującą w mocy uchwalę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] maja 2019 r. w przedmiocie odmowy wpisu wnioskującej na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] . W ocenie organów samorządu wnioskująca nie spełnia przesłanek z art. art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, tj. warunku posiadania nieskazitelnego charakteru i dawania swoim dotychczasowym zachowaniem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Rozpoznając wniesione przez stronę odwołanie Minister Sprawiedliwości stwierdził, że wobec spełnienia przez wnioskującą przesłanek z art. 24 ust. 1 pkt 1, 3, 4 i 6 ustawy, istotnym było ustalenie czy kandydatka daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu zaufania publicznego. Wyjaśnił, że uprawniony jest do dokonania samodzielnej oceny zachowań kandydatki na radcę prawnego pod kątem spełniania przesłanek rękojmi przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności ujawnionych w toku postępowania administracyjnego.

Minister Sprawiedliwości za okoliczności przemawiające za brakiem nieskazitelności charakteru oraz wiarygodności uznał fakt dopuszczenia się zachowań, które naruszyły ochronę prawną tytułu zawodowego radcy prawnego, tj. zachowań polegających na świadomym posługiwaniu się przez wnioskodawczynię tytułem radcy prawnego podczas korzystania ze służbowej poczty elektronicznej oraz niepodjęciu jakichkolwiek działań mających na celu zaprzestanie rozpowszechniania przez kancelarię C. Spółka Partnerska z siedzibą w [...] (z którą wnioskodawczyni współpracowała) nieprawdziwych informacji odnośnie posiadania tytułu zawodowego radcy prawnego.

W ramach współpracy z w/w kancelarią zainteresowana korzystała ze służbowej poczty elektronicznej. W końcowym okresie współpracy z kancelarią tj. co najmniej od 14 czerwca 2016 roku stopka automatycznie dodająca się do wysyłanych wiadomości obejmowała wskazanie jej imienia i nazwiska, danych kancelarii oraz tytułu zawodowego radca prawny, a także odesłanie do strony internetowej kancelarii i portalu Linkedln.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości nie sposób przyjąć, aby wnioskodawczyni nie wiedziała o tym, że użytkuje pocztę e-mail ze stopką obejmującą wskazanie, że jest radcą prawnym. Posługując się stopką ze wskazaniem, że jest radcą prawnym świadomie wprowadzała w błąd osoby z którym się kontaktowała, w tym w szczególności osoby będące odbiorcami usług świadczonych przez kancelarię. Okoliczność, że ktoś inny ustalił formę podpisu oraz podpis był automatycznie dodawany przez program pocztowy nie wpływa na ocenę, że był to podpis wnioskodawczyni i to wnioskodawczyni rozsyłając pocztę elektroniczną podawała o sobie nieprawdziwą informację, że jest radcą prawnym. Jednocześnie w ocenie organu nie ma znaczenia to, że to nie wnioskodawczyni dokonała modyfikacji stopki, ona bowiem z niej korzystała, czego robić nie powinna. Zobowiązana była bowiem doprowadzić do zmiany treści stopki w taki sposób, aby była ona zgodna z prawem i ze stanem faktycznym. Powyższe prowadzi do wniosku, że wnioskodawczyni swoim zachowaniem świadomie wprowadzała w błąd odbiorców usług kancelarii.

Nadto, najpóźniej na początku sierpnia 2016 roku na stronie internetowej w/w kancelarii ([...] ), pośród opisów odnoszących się do innych prawników kancelarii, umieszczono życiorys zawodowy A. Z., w którym określono ją tytułem zawodowym radca prawny. W tym samym czasie umieszczono na stronie internetowej portalu Linkedin ([...] ) życiorys zawodowy A. Z., w którym została ona opisana jako: "radca prawny w C.", a dalej wskazano: "Radca Prawny z 5-letnim doświadczeniem zawodowym w pracy w kancelarii prawnej i obsłudze firm z sektora finansowego oraz z 8-letnim doświadczeniem w kancelarii komorniczej". Na portalu Linkedin w odniesieniu do zatrudnienia w kancelarii opisano dodatkowo doświadczenie A. Z. wskazując m.in.: "1. obsługa prawna portfela wierzytelności Banku [...] S.A. w obszarze postępowań: sądowych, egzekucyjnych, upadłościowych i restrukturyzacyjnych: 2. obsługa ponad 200 spraw sądowych rocznie (...); zastępstwo procesowe wraz z pełnym prowadzeniem spraw w ramach postępowania polubownego, sądowego i egzekucyjnego oraz upadłościowego i restrukturyzacyjnego (...) Reprezentacja banku na każdym etapie procesu (windykacja przedsądowa. ugody, mediacje, egzekucja sądowa, upadłość (...)".

Minister stwierdził, że informacje te zostały umieszczone na stronie internetowej kancelarii oraz na portalu Linkedin bez uprzedniej akceptacji przez wnioskodawczynię, nie jest również wiadome kto dokładnie spośród pracowników kancelarii oraz w jakiej dokładnie dacie zamieścił na powołanych stronach internetowych powołane dane. Informacje te zostały jednak zamieszczone w zgodzie z § 3 ust. 2 umowy z dnia 8 czerwca 2015 roku zawartej przez A. Z. z kancelarią C. Spółka Partnerska. W ramach powołanej regulacji wnioskodawczyni udzieliła kancelarii zgody na zamieszczanie w jej materiałach promocyjnych informacji dotyczących jej osoby - w tym na zamieszczenie dotyczącego jej profilu na stronie internetowej.

Jak wskazało Prezydium wnioskodawczyni zdawała sobie sprawę z tego. że jej dane zostaną ujawnione na stronie internetowej kancelarii oraz w serwisie Linkedin. Prezydium podkreśliło, że świadczy o tym w szczególności fakt uczestniczenia w sesji zdjęciowej, z której zdjęcia miały zostać wykorzystane w tym celu oraz e-mail z dnia 4 lipca 2016 r., którym zwróciła się do innego pracownika z prośbą o informację czy pracownik ten ma zdjęcie zamieszczone na stronie internetowej kancelarii. Z powyższego wynika, że wnioskodawczyni dobrze orientowała się, w jaki sposób kancelaria wykorzystuje jej wizerunek, jednocześnie nie podjęła żadnych działań mających na celu jego ochronę i weryfikację danych.

W ocenie Ministra wskazane powyżej okoliczności dyskwalifikują kandydatkę w sferze etyczno- moralnej, podważają jej odpowiedzialność i wiarygodność. Wykonywanie zawodu radcy prawnego wiąże się z obowiązkiem przestrzegania prawa oraz zasad etyki i godności. Od przedstawicieli tego zawodu żąda się takich przymiotów jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem, a nadto takiego postępowania i takiego zachowania, które odpowiada ocenom moralnym i etycznym, gwarantującym właściwe wykonywanie zawodu. Pojęcie "rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego" ma charakter klauzuli generalnej - to uroczyste poręczenie, zagwarantowanie, zapewnienie, że z racji posiadanych cech zawód zaufania publicznego, w tym wypadku radcy prawnego, będzie wykonywany prawidłowo. Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego jest więc implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania, odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym

Minister stwierdził, że utrwalone orzecznictwo sądowo administracyjne, jako cechy nieskazitelności charakteru wskazuje takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, czyli cechy wartościujące kandydata w sferze etyczno-moralnej. Oznacza to w konsekwencji pełną wiarygodność kandydata oraz brak jakichkolwiek okoliczności negatywnych ją podważających. Przez rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego należy rozumieć taki zespół cech osobistych charakteru i zachowań składających się na wizerunek osoby wykonującej zawód zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność.

Minister wyjaśnił, że jest uprawniony do dokonania negatywnej oceny przesłanki rękojmi na podstawie posiadanych informacji, dotyczących uprzedniego zachowania wnioskującej o wpis na listę radców prawnych.

Wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o radcach prawnych tytuł zawodowy "radca prawny" podlega ochronie prawnej. Tym samym jego używanie bez posiadania określonych uprawnień jest naruszeniem tej ochrony. Opisane zachowania wnioskodawczyni niweczą jej wizerunek jako osoby nieskazitelnej, a z uwagi na podważenie przez to warunku dawania rękojmi należytego wykonywania obowiązków, uniemożliwiają pełnienie przez nią funkcji zaufania publicznego.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości kandydatka powinna dołożyć należytej staranności (a nawet staranności wyższej niż przeciętna) w celu weryfikacji rozpowszechnianych za jej zgodą oraz o niej informacji, czego nie uczyniła. Co prawda podjęła stosowne działania wobec nieprawdziwych informacji dotyczących jej osoby, ale dopiero po ich ujawnieniu w toku niniejszego postępowania, trudno zatem uznać że zostały one dokonane dobrowolnie. Ponadto zarówno tytułowanie osoby niemającej uprawnień zawodowych radcy prawnego tym tytułem, jak również informowanie w sposób niezgody z prawdą o sposobie wykonywania tego zawodu jeżeli nie jest on wykonywany, godzi w porządek prawny i powinno być oceniane negatywnie. Tak samo należy ocenić zaniechanie po stronie wnioskodawczyni, która nie dołożyła należytej staranności (a nawet staranności wyższej niż przeciętna) w celu weryfikacji rozpowszechnianych za jej zgodą informacji o jej osobie. Powyższe okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że nie sposób uznać wnioskodawczyni za osobę odpowiedzialną.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości kandydat na radcę prawnego, który udziela podmiotowi trzeciemu zgody na dysponowanie swoim wizerunkiem, powinien dołożyć należytej staranności w odniesieniu do sposobu, w jaki ten podmiot trzeci z tego wizerunku korzysta. Powinien zatem dokładnie ustalić w jakich miejscach ten wizerunek będzie wykorzystywany oraz zadbać o to. aby przekazywane informacje były zgodne z rzeczywistością.

Nadto wnioskodawczyni odbyła aplikację radcowską oraz zdała egzamin zawodowy, w związku z tym winna mieć pełną świadomość, że czyny polegające na nieuprawnionym posługiwaniu się tytułem radcy prawnego stoją w sprzeczności z literą prawa i rodzą określone konsekwencje. Świadome wprowadzanie w błąd, godzące w wymiar sprawiedliwości, winno być obce osobie, która chce obecnie wykonywać zawód zaufania publicznego. Działanie takie godzi zarówno w przepisy prawa powszechnie obowiązującego, jak i w zasady etyki zawodu, do którego pretenduje, sprawowanego zarówno w interesie wymiaru sprawiedliwości, jak i przyszłych klientów.

Minister stwierdził, że A. Z. swoim zachowaniem podważyła zaufanie i wizerunek swojej osoby. Wprawdzie pod względem merytorycznym posiada odpowiednie przygotowanie do wykonywania zawodu radcy prawnego, jednakże analiza jej zachowania, w sferze etyczno - moralnej podważa pozytywną ocenę jej kandydatury. Swoją postawą i zachowaniem wykazała, iż nie spełnia przesłanki o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radach prawnych - nie jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Minister stwierdził, że wbrew sugestiom strony skarżącej, nawet jednorazowe zachowanie kandydata może podważyć wiarygodność oraz nieskazitelny charakter kandydata, co wcale nie będzie świadczyć o wybiórczej ocenie odnośnie dotychczasowego zachowania.

Jednakże podkreślił, że z realiów dowodowych niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, iż wnioskodawczyni wielokrotnie posługiwała się wiadomościami mailowymi zawierającymi nieprawdziwe dane dotyczące jej osoby.

W dalszej części uzasadnienia Minister odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu uznając je za bezzasadne.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. Z. wniosła o uchylenie decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2019 r. (znak [...] ) oraz utrzymanej przez nią w mocy uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. (Nr [...] ) utrzymującej w mocy uchwalę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] ) i zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca podniosła zarzut naruszenia:

1. prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego pod kątem świadomości skarżącej co do zmiany treści jej stopki w wiadomościach email i zmiany danych na stronach internetowych poprzez dodanie tytułu radca prawny, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego taki wniosek nie płynie,

2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego pod kątem spełnienia przez skarżącą przesłanek z art. 24 ust. 1 pkt. 5 ustawy o radcach prawnych w kontekście całego dotychczasowego życia skarżącej z powodu przyjęcia, że jednostkowe zachowania skarżącej podważają jej wiarygodność i rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu, podczas gdy przesłanki te powinny być oceniane w oparciu o całą dotychczasową postawę skarżącej,

II. prawa materialnego, tj.:

1) art. 24 ust. 1 pkt. 5 ustawy o radcach prawnych poprzez jego błędną wykładnię sprowadzającą się do przyjęcia, że nawet jednorazowe zachowanie może podważać wiarygodność oraz nieskazitelny charakter strony, podczas gdy właściwa wykładnia tego przepisu w kontekście podobnych spraw, w których powyższa teza jest prezentowana, prowadzi do wniosku, iż doniosłymi kwestiami w kontekście analizowanego zachowania są: hańbiące, niskie pobudki i motywy jakimi kierowała się strona dopuszczająca się danego zachowania, a także nieuprawnione wykorzystanie przymiotów prawa wykonywania zawodu, jakie przyznaje ustawa o radcach prawnych, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 24 ust. 1 pkt. 5 ustawy o radcach prawnych przez uznanie, że skarżąca nie spełnia przesłanki nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Tak, więc organy administracji mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji (v. wyrok NSA z 17 października 2001 r., sygn. I SA 1110/01, Lex nr 75516). Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 kpa wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.

Możliwość dokonania oceny legalności decyzji warunkowana jest spełnieniem wymogów formalnych określonych w art. 107 § 1 kpa. Uzasadnienie decyzji ma, bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. A zatem ocenie Sądu nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z uzasadnieniem. Tym samym, więc uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa (por. wyrok NSA z 28 października 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1651/96; wyrok NSA z 14 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1756/99).

Należy podkreślić, iż aby zaskarżone rozstrzygnięcie ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich zarzutów stawianych przez stronę skarżącą. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, których w niniejszej sprawie nie poczyniono.

Przedmiotem niniejszego sporu jest rozstrzygnięcie czy zgodnym z prawem było uznanie przez Ministra Sprawiedliwości, iż skarżąca nie spełnia przesłanki warunkującej dokonanie wpisu na listę radców prawnych z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2115) który stanowi, że na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Przewidziany w art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. warunek sformułowany został przy użyciu pojęć niedookreślonych, co nakłada na organ szczególną dyscyplinę tak w zakresie interpretowania terminów nieostrych, jak też wyjątkową staranność w zakresie zbierania i oceny materiału dowodowego.

Rozstrzygnięcie administracyjne, którego przedmiotem jest ocena spełnienia przez daną osobę powyższej przesłanki, należy do sfery uznania administracyjnego. Badanie legalności takiego rozstrzygnięcia, obejmuje przede wszystkim kontrolę, czy nie zostały przekroczone granice uznaniowości i czy rozstrzygnięcie nie ma charakteru dowolnego. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych cechuje się ograniczonym zakresem, sprowadzając się do ustalenia, czy decyzja podjęta została przez uprawniony do tego organ w przepisany sposób, czy przepisy prawa materialnego pozwalały na podjęcie takiej decyzji i czy badane rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności.

Uznanie administracyjne stanowi bowiem uprawnienie administracji do kształtowania w danej sprawie i w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach swobody administracyjnej ograniczonej przez przepisy prawa materialnego i obowiązujące reguły proceduralne. Tak więc organ administracji ma obowiązek zebrania materiału dowodowego i dokonania jego oceny pod kątem spełniania warunków określonych przepisem przy jednoczesnym wyważeniu słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego.

Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia organu administracji publicznej od obowiązku kierowania się zasadą prawdy obiektywnej. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być jednak dowolny, a więc musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (tak m.in. /w:/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, Wokanda 1996, Nr 6, s. 32; podobnie /w:/ wyroku NSA z dnia 19 lipca 1982 r., II SA 883/82, PiP 1983, Nr 6, s. 141). Niewątpliwie zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści (tak m.in. /w:/ wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 83).

Ponieważ w sprawach, w których przedmiotem jest ocena spełnienia przez daną osobę przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.t.p. występuje kolizja interesów, granice uznaniowości będzie wytyczała przede wszystkim powinność uwzględnienia przez organy podejmujące rozstrzygnięcie, słusznego interesu strony oraz interesu społecznego, zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 7 kpa., na co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 750/ 00.

Za okoliczności dyskwalifikujące skarżącą w sferze etyczno- moralnej organy samorządu uznały nieuprawnione posługiwanie się tytułem radcy prawnego. W ocenie organów skarżąca miała świadomość, że w końcowym okresie współpracy z kancelarią tj. co najmniej od 14 czerwca 2016 roku stopka automatycznie dodająca się do wysyłanych przez nią wiadomości pocztą elektroniczną obejmowała m.in. tytuł zawodowy jednakże nie podjęła żadnych działań mających na celu zaprzestanie rozpowszechniania przez Kancelarię nieprawdziwych informacji odnośnie posiadania tytułu zawodowego radcy prawnego.

Z tym stanowiskiem zgodził się Minister Sprawiedliwości.

Sąd w składzie orzekającym uznał, że Minister Sprawiedliwości, podzielając stanowisko organów samorządu zawodowego, nie wykazał jednoznacznie, w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca umyślnie posługiwała się nienależnym jej tytułem. Nadto nie zajął stanowiska, nie wyjaśnił i w konsekwencji nie wypowiedział się jednoznacznie, dlaczego uważa, że skarżąca miała wpływ na informacje zamieszczane na stronie internetowej i na profilu Linkedln. Tym samym nie wykazał, że zaistniały podstawy do stwierdzenia, iż skarżąca nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego i nie jest nieskazitelnego charakteru.

Zdaniem Sądu nie można zgodzić się z twierdzeniami organu, że nie ma znaczenia fakt, iż w toku postępowania ustalono, że informacje na stronie internetowej kancelarii oraz profilu Linkedin umieszczano oraz modyfikowano bez uprzedniej akceptacji pracownika, którego dane dotyczyły i że w przypadku skarżącej dokonali tego nieustaleni pracownicy biurowi kancelarii. Podobnie, w odniesieniu do stopki w korespondencji mailowej Minister uznał, że bez znaczenia jest, iż to nie skarżąca ustalała treść stopki, nie ona był inicjatorem zmiany treści stopki oraz że stopka dodawała się automatycznie do wysyłanych wiadomości.

Jak wynika bowiem z akt sprawy pracownicy kancelarii nie byli informowani o zmianach w zakresie danych udostępnianych na stronie internetowej jak i profilu Linkedin, czy korespondencji mailowej. Przy czym zmiana danych skarżącej miała miejsce w końcowym okresie jej współpracy z kancelarią.

Tymczasem organ winien w sposób nie budzący najmniejszych wątpliwości wykazać, że skarżąca miała świadomość używania nienależnego jej tytułu zawodowego co z kolei implikowałoby konieczność podjęcia odpowiednich działań przez skarżącą.

Prawo do wykonywania zawodu zaufania publicznego jakim jest zawód radcy prawnego powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę radców prawnych i złożenia ślubowania. Sam zaś wpis uwarunkowany jest spełnieniem określonych art. 24 ust. 1 u.r.p. wymogów, przy czym ich katalog określony jest w sposób wyczerpujący. Powyższe stanowi, że o wpisie lub odmowie wpisu decydują wyłącznie wyszczególnione we wskazanym przepisie warunki. Znajduje to potwierdzenie w treści ust. 2c art. 24 cyt. ustawy, zgodnie z którym odmowa wpisu przez okręgową izbę radców prawnych może nastąpić jedynie wtedy, jeśli pozostawałby w sprzeczności z wymogami z ust. 1.

Zauważyć trzeba, że wskazane wyżej przepisy ustawy o radcach prawnych ustanawiają, stosownie do art. 65 ust. 1 zd. drugie Konstytucji RP, ograniczenie jakiego doznaje, przewidziana tym artykułem ustawy zasadniczej, wolność wykonywania zawodu, tu - zawodu radcy prawnego. Oznacza to, że ograniczenie wykonywania tego zawodu może być wyprowadzone wyłącznie ze ściśle określonych warunków ustanowionych w art. 24 ust. 1 u.r.p., nie zaś wywodzone w drodze rozszerzającej i nieuprawnionej wykładni określonych tą normą przesłanek warunkujących wpis.

Nie stanowi usprawiedliwienia fakt, że wykładnia dotyczyła przepisu, w którym ustawodawca posłużył się pojęciami niedookreślonymi, bowiem pojęcia te należy zawsze tłumaczyć z perspektywy ochrony interesu publicznego, któremu ma służyć przyjęte ograniczenie wolności wykonywania zawodu radcy prawnego i równolegle z perspektywy przyjętego ustawą prawa osoby, która chce wykonywać wyuczony zawód. Takiej równoległej dbałości o oba dobra w postępowaniu organu zabrakło,

Reasumując należy stwierdzić, iż organ nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszył art. 7, 8, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze uznając, iż zajmowanie stanowiska odnośnie trafności rozstrzygnięcia jest przedwczesne. Rozpoznając ponownie sprawę organ rozważy wskazaną wyżej ocenę, przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w kpa, odniesie się do wszystkich okoliczności faktycznych i podejmie decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonywującej treści.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 i nast. p.p.s.a.