Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1514/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 108 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "W." z siedzibą w W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we W. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. po rozpatrzeniu wniosku Gminy W. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie połączenia Portu Lotniczego ze Stadionem Piłkarskim w ciągu drogi krajowej [...] we W. - etap. II (Oś Inkubacji od ul. [...] do ul. [...]), według wariantu inwestycyjnego 1".

Odwołanie od powołanej decyzji wnieśli M. i T. z R.. Wskazali na konieczność zamontowania ekranów dźwiękochłonnych w miejscach, dla których prognozowane wartości hałasu nieistotnie różnią się od wartości wynikających z norm. Ponadto zwrócili uwagę na konieczność uwzględnienia w obliczeniach nie tylko istniejących budynków ale także planowanych do realizacji. Podkreślili także, że badania przedstawione w raporcie oddziaływania na środowisko powinny odnosić się do wartości maksymalnych, nie zaś przedstawiać szacunek punktowy.

Odwołanie od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. wniosło również Stowarzyszenie W. z siedzibą we W. (dalej Stowarzyszenie), wnosząc o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji oraz zarzucając:

1. Pogorszenie stanu siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar mający znaczenie dla [...] nad B. ([...]). W ocenie odwołującego się wystąpi negatywny wpływ inwestycji na gatunki i siedliska, będące przedmiotami ochrony tego obszaru, a także dojdzie do pogorszenia integralności obszaru i jego powiązań z innymi obszarami, co narusza art. 6 ust. 2 dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (dalej dyrektywa siedliskowa). Stowarzyszenie wskazało na odseparowanie 32 ha obszaru na skutek realizacji inwestycji, znaczący negatywny wpływ na siedliska: grądu środkowoeuropejskiego i subkontynentalnego (9170), łęgów wierzbowych, topolowych, olszowych i jesionowych (kod 91E0), łęgowych lasów dębowo-wiązowo-jesionowych (91F0) oraz starorzeczy i naturalnych eutroficznych zbiorników wodnych ze zbiorowiskami Nympheion, Potamion (kod 3150). Zwróciło uwagę na wpływ na gatunki takie jak: wydra, bóbr, mopek, nocek duży, przeplatka maturna, koziróg dębosz, trzepią zielona, ropucha szara, żaba moczarowa, kumak nizinny, traszka grzebieniasta, rzekotka drzewna.

2. Podzielenie inwestycji na części tzw. salami slicing, co jest sprzeczne z wymogami Dyrektywy Rady 85/337/EWG (ze zmianami wprowadzonymi Dyrektywą Rady 97/11/WE).

3. Niewłaściwe przeprowadzenie analizy wariantowej inwestycji (analizowano dwa warianty oddalone od siebie jedynie o 300 m), nieprzedstawienie racjonalnego wariantu alternatywnego przebiegającego poza obszarem Natura 2000 oraz bezpodstawne odrzucenie wariantów archiwalnych (północnego i środkowego).

4. Negatywny wpływ inwestycji w wariancie wskazanym do realizacji na stan siedlisk gatunków traszki grzebieniastej (Tritums cristatus), kumaka nizinnego (Bombina bombina), różanki (Rhodeus sericeus amaruś), piskorza (Misgurnus fossilis) oraz na starorzecze leżące na północ od planowanej trasy.

5. Budowę dodatkowej bariery mostowej oraz drogi dojazdowej w sąsiedztwie istniejącej przeprawy mostowej, która ograniczy możliwość przemieszczenia się zwierząt, m.in. nietoperzy, saren i dzików.

6. Negatywny wpływ inwestycji w tym budowy przeprawy mostowej na rzekę B. i stosunki wodne.

7. Zastosowanie przez autorów raportu nieodpowiednich metod analizy danych, niezrozumienie wyników analizy statystycznej oraz niewłaściwą interpretację danych przyrodniczych, co prowadziło do niewłaściwych wniosków odnośnie do wpływu inwestycji.

8. Niewłaściwe przeprowadzenie analiz akustycznych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

9. Brak w materiale dowodowym podstaw do prawidłowej oceny znaczenia dla nietoperza odciętego przez przeprawę fragmentu obszaru Natura 2000. Odwołujący się zwrócił uwagę na fakt, że monitoring ptaków, nietoperzy i ssaków ziemnowodnych (wydry i bobra) przeprowadzony został jedynie dla wariantu inwestycyjnego. W jego ocenie wyniki tych badań dowodzą, że przedmiotowy fragment doliny B. jest ważnym siedliskiem i korytarzem migracyjnym dla nietoperzy.

10. Wskazanie niewłaściwego terminu na planowaną wycinkę drzew (okres sierpień - październik), czyli w okresie migracji i godów nietoperzy, ponadto wskazanie, że mopek nie będzie w stanie przelecieć powyżej przeprawy, co spowoduje utratę żerowisk i schronień w lasach poniżej estakady.

11. Niewykazanie miejsc zimowania nietoperzy oraz sposobu, w jaki wpłynie na nie budowa nowej przeprawy mostowej.

12. Spowodowanie przez wycinkę drzew rosnących w dolinie B. zmniejszenia dogodnych dla ptaków miejsc gniazdowania, likwidacji schronienia nietoperzy i negatywnego wpływu na ich szlak migracji.

13. Przyczynienie się przez hałas emitowany na skutek poruszających się pojazdów do pogłębienia marginalizacji odciętego fragmentu obszaru Natura 2000, co wpłynie negatywnie na nietoperze i awifaunę zamieszkującą tereny sąsiadujące z inwestycją.

14. Bezpodstawne nadanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rygoru natychmiastowej wykonalności.

Na skutek złożonych odwołań organ drugiej instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe oraz zdecydował o konieczności przeprowadzenia czynności, o których mowa w art. 33 ust. 1 oraz art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej ustawy ooś), mających na celu zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W toku postępowania odwoławczego inwestor złożył do akt sprawy pismo wyjaśniające z dnia 3 marca 2014 r., do którego Stowarzyszenie odniosło się w piśmie z dnia 24 marca 2014 r., precyzując zarzuty odwołania. Ponadto do akt sprawy wpłynęło pismo pełnomocnika inwestora z dnia 8 kwietnia 2014 r. wraz z uzgodnieniem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej dotyczącym zaproponowanej metody realizacji prac związanych z umocnieniem dna i budową gruntu w obrębie rzeki B., a także uwagi M. I. przekazane pocztą elektroniczną.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. organ odwoławczy uchylił w części decyzję organu pierwszej instancji i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, a w zakresie punktu IV.6 umorzył powstępowanie w pierwszej instancji, natomiast w pozostałym zakresie utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, odnosząc się do zarzutów M.R. i T. R. dotyczących kwestii związanych z hałasem, wyjaśnił w szczególności, że jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika, iż dla wskazanych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112 ze zm. - dalej rozporządzenie) obszarów chronionych przed hałasem po oddaniu danego przedsięwzięcia do użytku zostaną przekroczone poziomy hałasu, określone w przedmiotowym rozporządzeniu, inwestor jest zobowiązany do zaprojektowania rozwiązań zapewniających ochronę akustyczną i gwarantujących dotrzymanie określonego dopuszczanego poziomu hałasu.

Organ odwoławczy wywiódł, że w przedmiotowej sprawie na podstawie przeprowadzonych analiz akustycznych wykazano, iż planowana inwestycja w trakcie eksploatacji będzie powodowała przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu na terenach chronionych akustycznie. W związku z powyższym w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (w punkcie 111.12) nałożono obowiązek zastosowania ekranu akustycznego o wysokości 4 m po lewej stronie drogi w km od 2+995 do 3+150 na odcinku 155 m. Ponadto w punkcie III. 13 nałożono obowiązek zastosowania przez inwestora na całej długości drogi nawierzchni ścieralnej z mieszanki mine ral no-asf altowej SMA modyfikowanej gumą o obniżonej emisyjności hałasu. Organ podał, że jak wynika z przeprowadzonych obliczeń, po zastosowaniu powyższych rozwiązań na terenach chronionych akustycznie nie zostaną przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał również, że w celu weryfikacji prawidłowości wykonanych przez inwestora prognoz i otrzymanych wyników z zakresu przewidywanego poziomu hałasu, organ pierwszej instancji w punkcie VIII decyzji nałożył na inwestora konieczność wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie pomiarów poziomu hałasu na terenach chronionych akustycznie. W przypadku stwierdzenia przekroczeń wartości dopuszczalnych zostaną zastosowane dodatkowe środki ochrony. W przypadku braku możliwości zastosowania takich środków zostaną podjęte działania mające na celu utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania.

Jako bezzasadny organ odwoławczy ocenił zarzut dotyczący konieczności uwzględnienia w obliczeniach nie tylko istniejących budynków, ale także tych planowanych do realizacji.

Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 6 ust. 2 dyrektywy siedliskowej Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zauważył, że zgodnie z art. 6 ust. 3 dyrektywy właściwe organy państwowe udzielają pozwolenia na plan lub przedsięwzięcie, które nie jest bezpośrednio związane lub konieczne do zagospodarowania terenu, ale które może w istotny sposób na niego oddziaływać, jedynie wówczas, gdy po dokonaniu odpowiedniej oceny skutków tego planu lub przedsięwzięcia upewniły się, że nie wpłynie ono niekorzystnie na ten teren. W art 6 ust. 3 ustanowiono wobec tego procedurę, której wypełnienie gwarantuje, że udzielono pozwolenia na realizację inwestycji, która może w istotny sposób oddziaływać na obszar Natura 2000 jedynie po upewnieniu się, że przedsięwzięcie to nie wpłynie znacząco negatywnie na ten obszar.

Jak wywiódł organ odwoławczy, w toku przedmiotowego postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach analizowano wpływ planowanej drogi na środowisko, w tym oceniono jej oddziaływanie na obszar mający znaczenie dla [...] nad B. ([...]). Przeprowadzona ocena spełnia wymogi art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej. Jeżeli udzielono pozwolenia na ww. przedsięwzięcie zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej, to zbędnym jest jednoczesne stosowanie ogólnej normy ochrony przewidzianej w art. 6 ust. 2 tej dyrektywy, bowiem udzielenie pozwolenia na przedsięwzięcie, zakłada, że uznano, iż planowana droga nie wpłynie niekorzystnie na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 L. nad B. i w konsekwencji, nie spowoduje pogorszenia lub niepokojenia w rozumieniu art. 6 ust. 2. Organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że powyższe podejście w kwestii przestrzegania art. 6 ust. 2 dyrektywy siedliskowej jest zbieżne ze stanowiskiem zaprezentowanym w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 7 września 2004 r. w sprawie C-127/02 (Waddenzee).

W kwestii zarzucanego przez odwołujących się negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na stan siedlisk gatunków stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 L. nad B. oraz na siedliska przyrodnicze chronione w tym obszarze Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, że na etapie postępowania odwoławczego analizowano wpływ planowanej drogi na wszystkie gatunki i siedliska przyrodnicze, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 L. nad B.. Pod uwagę wzięto wszystkie aspekty wiążące się z realizacją przedmiotowej inwestycji, rozważano oddziaływanie na wszystkich etapach jej funkcjonowania oraz uwzględniono zarówno oddziaływania bezpośrednie jak i pośrednie. Po ustaleniu typów i skali oddziaływania rozważono możliwe rozwiązania minimalizujące wpływ planowanej inwestycji. Rozwiązania te określono w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Po ich zastosowaniu oddziaływanie przedmiotowego przedsięwzięcia zmniejszy się do poziomu nieistotnego.

Jak wywiódł organ odwoławczy, zarówno w raporcie, jak i w uzasadnieniu decyzji środowiskowej analizowano wpływ przedsięwzięcia na siedliska przyrodnicze będące przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 L. nad B.. W przypadku siedlisk, dla których zawarte w materiale dowodowym analizy wymagały uzupełnienia, wystąpiono o dodatkowe wyjaśnienia.

Organ drugiej instancji ustalił, że w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji dojdzie do zniszczenia niewielkiej powierzchni płatów dwóch leśnych siedlisk przyrodniczych. W przypadku łęgów wierzbowych, topolowych, olszowych i jesionowych (kod 91E0) zniszczeniu ulegnie 0,17 ha. Całkowita powierzchnia tego siedliska w obszarze Natura 2000 L. nad B. to 178,22 ha, zatem zniszczeniu ulegnie jedynie 0,09 % tego siedliska. Pod planowaną drogę przeznaczono także 0,07 ha łęgowych lasów dębowo-wiązowo-jesionowych (kod 91F0), przy czym, jak nadmienił organ, powierzchnia ta została całkowicie odlesiona w 2009 r. Powierzchnia ww. siedliska w obszarze wynosi 189,26 ha, więc wspomniana strata będzie dotyczyła jedynie ok. 0,4 %. Biorąc powyższe pod uwagę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał, że straty w tych siedliskach są nieistotne z punktu widzenia obszaru Natura 2000 L. nad B.. Stwierdził, że skarżący bezpodstawnie odnosi utraconą powierzchnię ww. siedlisk do powierzchni zajętej pod planowaną inwestycję. Takie podejście w żaden sposób nie odzwierciedla wielkości ubytku danego siedliska w kontekście jego zasobów w ww. obszarze Natura 2000.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wywiódł dalej, że w sprawie niezbędne okazały się dodatkowe wyjaśnienia w kwestii ingerencji w inne siedliska przyrodnicze chronione w ww. obszarze Natura 2000, które w raporcie opisano, jako mogące występować na terenie przeznaczonym pod inwestycję, tj. nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieńiczników (kod 3260), ziołorośla górskie i ziołorośla nadrzeczne (kod 6430). W odpowiedzi na wezwanie organu przekazano informacje, że płaty poszczególnych gatunków roślin i glonów charakterystycznych dla siedliska 3260 obecne są na całym odcinku rzeki B. oraz rzeki S. w granicach obszaru Natura 2000 L. nad B., zatem również w obrębie analizowanych wariantów. Organ ustalił, że z materiału dowodowego wynika, iż siedlisko to zostanie utracone na długości ok. 80 m w związku z koniecznością umocnienia dna i brzegów koryta rzeki B., przy czym łącznie występuje ono na długości minimum 29,4 km. Zatem maksymalnie w wyniku realizacji inwestycji zniszczone zostanie 0,27 % siedliska 3260, co należy uznać za stratę nieistotną w kontekście całego obszaru Natura 2000.

Z kolei w odniesieniu do siedliska 6430 organ wskazał, że prognozuje się tu stratę powierzchni nie większą niż 0,12 ha w związku z koniecznością wybudowania drogi technologicznej, niezbędnej do wykonania podpór mostu po zachodniej stronie rzeki (po drugiej stronie w tym celu wykorzystana zostanie istniejąca droga). Wielkość utraconej powierzchni siedliska 6430 została określona z uwzględnieniem zasady przezorności. W rzeczywistości straty mogą być mniejsze z uwagi na fakt, iż do obowiązków nadzoru przyrodniczego należeć będzie zadbanie o takie wytyczanie dróg technologicznych, aby w jak niemniejszym stopniu ingerowały one w chronione siedliska przyrodnicze (pkt 11.26 decyzji). Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zwrócił ponadto uwagę, że po zakończeniu prac budowlanych tymczasowe drogi technologiczne zostaną rozebrane, a teren uporządkowany i w miarę możliwości przywrócony do stanu poprzedniego. Można więc się spodziewać, że siedlisko 6430 po pewnym czasie ulegnie odtworzeniu. Tym niemniej, jak podkreślił organ, nawet gdyby doszło do trwałego zniszczenia określonej powyżej powierzchni, to i tak byłoby to oddziaływanie nieznaczące w kontekście całego obszaru Natura 2000, bowiem dotknęłoby jedynie 0,49 % powierzchni siedliska 6430 w obszarze.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że inwestor, odnosząc się do kwestii pośredniego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, sprecyzował, iż przy wyznaczaniu pasa 150 m od planowanej inwestycji, gdzie wpływ ten potencjalnie może wystąpić, kierowano się przewidywanym zasięgiem oddziaływania hałasu i zanieczyszczeń powietrza. O ile hałas w przypadku siedlisk przyrodniczych nie będzie miał znaczenia, o tyle w trakcie postępowania organ odwoławczy rozważył kwestie wpływu zanieczyszczeń powietrza. W ocenie organu drugiej instancji, jest wątpliwe, że zanieczyszczenia powietrza będą zagrażały prawidłowemu funkcjonowaniu siedlisk przyrodniczych położonych w pasie 150 m: grądu środkowoeuropejskiego i subkontynentalnego (kod 9170), łęgowych lasów dębowo-wiązowo-jesionowych (kod 91F0), łęgów wierzbowych, topolowych, olszowych i jesionowych (kod 91E0) oraz starorzeczy i naturalnych eutroficznych zbiorników wodnych ze zbiorowiskami Nympheion, Potamion (kod 3150). Na odcinku przechodzącym przez obszar Natura 2000 droga poprowadzona będzie na estakadzie, zatem będą występowały dobre warunki przemieszczania się mas powietrza, co zminimalizuje zagrożenie stagnacją oraz niebezpieczeństwo okresowego kumulowania zanieczyszczeń na obszarach wzdłuż drogi.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wywiódł, że analizując wpływ pośredni planowanej inwestycji, szczególną uwagę zwrócił na kwestię oddziaływania na warunki hydrologiczne, mające kluczowe znaczenie dla funkcjonowania siedlisk chronionych w przedmiotowym obszarze Natura 2000. Wskazał, że z informacji udzielonych przez inwestora wynika, iż na etapie budowy prace w korycie rzeki prowadzone będą na połowie szerokości koryta, z zachowaniem przepływu wód w pozostałej jego części. Zgodnie z warunkiem II.28 decyzji w obrębie międzywala wykopy pod podpory mostu zabezpieczone będą szczelnymi ściankami. Dzięki takiemu rozwiązaniu odwodnienia prowadzone będą jedynie w wykopach i nie będą powodowały powstania leja depresji. Na etapie funkcjonowania inwestycji umocnienie dna rzeki oraz wybudowanie gurtu nie spowoduje zmiany rzędnych wód rzeki, ani nie wpłynie na zmianę zwierciadła wód gruntowych na przylegającym do rzeki terenie. Wody deszczowe z mostu i dróg odprowadzane będą do wpustów ulicznych, a następnie do kanalizacji deszczowej. Następnie poprzez rury kanalizacyjne woda będzie trafiać do odbiorników, którymi będą w kierunku zachodnim rów B-15, a w kierunku wschodnim rów B- 13.7. Przy czym jedynie rów B-15 wpada bezpośrednio do rzeki B., przed wprowadzeniem wód do ww. rowów zastosowane będą urządzenia podczyszczające - osadniki. Dodatkowo z przekazanych wyjaśnień wynika, że na obu rowach planuje się wybudowanie zbiorników retencyjnych, które będą stanowiły dodatkowe zabezpieczenie przed przedostaniem się zanieczyszczeń do cieków wodnych, w tym do rzeki B., szczególnie w sytuacjach awaryjnych, takich jak wyciek paliwa.

Organ odwoławczy zauważył, że ponieważ w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej w 2010 r. dla odcinka od ul. [...] do ul. [....] nie określono warunku dotyczącego budowy zbiornika retencyjnego na rowie B-15, zdecydowano się na zmianę pkt 111.10 zaskarżonej decyzji i wprowadzenie do jego treści zapisów odnoszących się do ww. zbiornika retencyjnego. Jak wywiódł organ, dzięki temu zagwarantuje się realizację dodatkowego rozwiązania ograniczającego oddziaływanie planowanej drogi, szczególnie w sytuacjach awaryjnych oraz w trakcie stosowania środków utrzymania dróg w okresie zimowym. Powyższe rozwiązanie oraz cały system oczyszczania wód opadowych, pozwoli na zminimalizowanie pośredniego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko gruntowo-wodne i ekosystem rzeki B., w tym na chronione w obszarze Natura 2000 L. nad B. siedliska przyrodnicze oraz gatunki, związane ze środowiskiem wodnym.

W zakresie ochrony przed oddziaływaniem przedmiotowej inwestycji na ichtiofaunę organ odwoławczy zdecydował zmienić warunek II.28 decyzji organu pierwszej instancji. Prace w korycie rzek będą mogły być prowadzone jedynie poza okresem migracji i rozrodu większości gatunków ryb, które według przekazanych danych z Operatu Rybackiego występują w rzece B., w szczególności różanki i piskorza. Dzięki temu uniknie się ingerencji w koryto w fazach cyklu życiowego ryb, które cechuje wysoka wrażliwość na pojawiające się zakłócenia. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zwrócił uwagę, że prace w samym korycie prowadzone będą na krótkim odcinku przez stosunkowo krótki czas, a po ich zakończeniu przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie powodowało dalszych zakłóceń w funkcjonowaniu rzeki B.. W związku z powyższym organ uznał, że planowana inwestycja nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na piskorza i różankę, ani na pozostałe gatunki ichtiofauny.

Jak dalej wywiódł organ odwoławczy, obszar Natura 2000 L. nad B. został wyznaczony również dla ochrony 7 gatunków bezkręgowców. W granicach ww. obszaru chronionego, bezpośrednio na trasie projektowanej inwestycji w trakcie inwentaryzacji stwierdzono występowanie siedliska przeplatki matuma (Hypodryas maturna). Jest to gatunek występujący w wilgotnych lasach liściastych, zwłaszcza wolsach i łęgach (91E0), ale trzymający się raczej na ich obrzeżach, śródleśnych drogach lub zrębach. W związku z tym, że w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji zniszczeniu ulegnie niewielka powierzchnia łęgów wierzbowych, topolowych, olszowych i jesionowych (kod 91E0) prognozuje się, że siedlisko przeplatki uszczupli się w tym miejscu o ok. 0,2 ha. Mając jednak na uwadze obecność bardzo dużej powierzchni lasów łęgowych, zaliczanych do siedliska 91E0, w przedmiotowym obszarze Natura 2000, organ uznał, że zniszczenie tak niewielkiego fragmentu nie będzie miało wpływu na stan ochrony przeplatki maturna w przedmiotowym obszarze chronionym. W związku z tym, że przewiduje się również możliwość zaburzenia funkcjonowania korytarza migracyjnego tego gatunku między populacjami stwierdzanymi na południe od mostu [...], a populacją funkcjonującą w okolicach S. (na północ od mostu [....]), w decyzji określono warunek V.2, którym zobowiązano inwestora do przeprowadzenia działań naprawczych w postaci nasadzenia rośliny żywicielskiej przeplatki - kaliny koralowej. Działanie to pozwoli zdaniem organu drugiej instancji na zminimalizowanie zakłócenia funkcjonowania wspomnianego korytarza migracyjnego i tym samym wzmocni kontakt pomiędzy populacjami z północy i południa obszaru.

Odnosząc się do kozioroga dębosza (Cerambyx cerdo) oraz pachnicy dębowej (Osmoderma eremita) Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że zgodnie z przekazanymi przez inwestora wyjaśnieniami w trakcie wizji terenowych analizowano m.in. występowanie siedlisk ww. gatunków i konfrontowano uzyskane wyniki z posiadaną wiedzą na temat występowania tych gatunków w rejonie inwestycji. Nie stwierdzono, aby drzewa przeznaczone do wycinki w granicach obszaru Natura 2000 L. nad B. były zasiedlone przez ww. gatunki. Dlatego organ uznał, że planowana droga nie będzie negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 w tym zakresie.

Jak zauważył Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, zgodnie z informacjami zawartymi w raporcie pomimo, iż w trakcie inwentaryzacji nie stwierdzono obecności trzep li zielonej (Ophiogomphus cecilia), to gatunek ten zalatuje wzdłuż rzeki B., bowiem związany jest z siedliskiem 3260. Zatem zgodnie z zasadą przezorności w trakcie postępowania odwoławczego dokonano analizy wpływu planowanej inwestycji na ten przedmiot ochrony. W związku z tym, że larwy trzepli zasiedlają dno cieków w miejscach, gdzie obecna jest mieszanka średniego i grubego piasku oraz drobnego żwiru największa ingerencja w siedlisko tego gatunku będzie związana z umocnieniem dna koryta. Organ podkreślił jednak, że dno rzeki B. umocnione będzie na krótkim odcinku, zatem nie dojdzie do istotnego uszczuplenia powierzchni siedliska trzepli, którym jest rzeka B.na całym jej biegu w obszarze Natura 2000.

Organ odwoławczy ze bezzasadny uznał zarzut negatywnego wpływu inwestycji na stan siedliska traszki grzebieniastej (Triturus cristatus) i kumaka nizinnego (Bombina bombina) - dwóch gatunków płazów będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 L. nad B.. Organ zauważył, że w raporcie wskazano wprawdzie, że w pasie 150 metrów od planowanej inwestycji zlokalizowane jest 0,01 ha siedliska traszki i kumaka, ale nie przewiduje się wystąpienia znaczących oddziaływań w tym pasie zarówno na siedliska, jak i gatunki. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podkreślił też, że wiele warunków określonych w przedmiotowej decyzji dodatkowo minimalizuje wpływ nie tylko na traszkę grzebieniastą i kumaka nizinnego, ale również na inne gatunki płazów, które mogą pojawić się w rejonie inwestycji (pkt 11.19, III.3, III.4, III.5, III.6 III. 10).

Zdaniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska planowana inwestycja, wbrew temu co twierdzi Stowarzyszenie, nie będzie negatywnie oddziaływać na herpetofaunę bytującą w pobliżu, w tym na wspomniane dwa gatunki będące przedmiotami ochrony.

Za bezpodstawne organ odwoławczy uznał również wnioski Stowarzyszenia odnośnie do wpływu projektowanej drogi na wydrę (Lutra Lutra). Organ zaakceptował w tym zakresie argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, że przypadkowa śmierć jednego osobnika wydry nie spowoduje wyginięcia 100 % populacji tego gatunku, mając na uwadze, że w granicach obszaru Natura 2000 L. nad B. obserwowano do 10 osobników wydry. Poprowadzenie drogi w granicach ww. obszaru w formie estakady praktycznie uniemożliwia przedostanie się tych zwierząt na drogę. Ponadto, zarówno po jednej, jak i po drugiej stronie rzeki B. wzdłuż drogi zaprojektowano ekrany akustyczne, które będą stanowiły dodatkową barierę ograniczającą możliwość wtargnięcia zwierząt na drogę.

Organ odwoławczy nie stwierdził też istotnego zagrożenia planowanej inwestycji dla bobrów.

Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutu podzielenia inwestycji na odcinki tzw. salami slicing, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wywiódł, że w myśl art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy ooś przedsięwzięcie rozumiane jest jako zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko, która polega na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu. Przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Organ podkreślił, że w kontekście drogi nie należy mówić o powiązaniu technologicznym, ponieważ każdy jej odcinek mógłby funkcjonować samodzielnie. Połączenie ze sobą dróg w jednolitą sieć transportową należy definiować w kategoriach powiązania funkcyjnego. Wydzielenie osobnych odcinków jest dopuszczalne w przypadku, gdy nie prowadzi do uniknięcia procedury oceny oddziaływania na środowisko wraz z należytą oceną oddziaływania na obszary Natura 2000 i oceną oddziaływań skumulowanych.

Organ odwoławczy zauważył, że przedmiotowa inwestycja stanowi składową część przedsięwzięcia pn. "Budowa połączenia Portu Lotniczego ze Stadionem Piłkarskim w ciągu drogi krajowej nr [...] we W. (w tym budowa [...])". Inwestor zdecydował o podzieleniu ww. przedsięwzięcia na trzy odcinki i złożeniu osobnych wniosków o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przedmiotowy odcinek ma połączyć dwa pozostałe, dla których inwestor posiada decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach. Dla każdego odcinka została przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko, uwzględniono także wpływ skumulowany wszystkich odcinków drogi.

Jak stwierdził organ odwoławczy, kwestia oddziaływania skumulowanego została przeanalizowana w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a także wyjaśniona w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ramach skumulowanego oddziaływania hałasu uwzględniono cały istniejący i planowany układ komunikacyjny w rejonie przedmiotowej inwestycji, jak również: linię kolejową relacji W. – L., linie tramwajową w ciągu ul. K. oraz projektowane połączenie kolejowe z Portem Lotniczym. Wpływ inwestycji na obszar mający znaczenie dla Wspólnoty L. nad B. ([...]), siedliska przyrodnicze, chronione gatunki roślin i zwierząt dotyczyła wszystkich trzech odcinków inwestycji.

Biorąc powyższe pod uwagę, organ drugiej instancji skonstatował, że dozwolone jest uzyskanie oddzielnych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozbudowy poszczególnych odcinków drogi, pod warunkiem przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia wraz z oceną ewentualnego kumulowania się oddziaływań, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Inwestor nie uniknął przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (przeprowadzono ją dla wszystkich trzech odcinków), dokonał analizy skumulowanego wpływu poszczególnych odcinków na środowisko. Ostatecznie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie zgodził się z zarzutem, że w przypadku przedmiotowej inwestycji doszło do naruszającego prawo dzielenia przedsięwzięcia.

Odnosząc się w następnej kolejności do zarzutu dotyczącego realizacji inwestycji według wariantu wskazanego przez inwestora z pominięciem wariantów archiwalnych (północnego i środkowego) oraz braku przeanalizowania wariantu realizacji drogi poza obszarem Natura 2000, organ drugiej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ooś w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko należy dokonać analizy wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, a także wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru.

Następnie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zauważył, że przedstawione w raporcie warianty są wynikiem wieloletnich prac i konsultacji zmierzających do wskazania optymalnego przebiegu analizowanej drogi. W raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko analizowano wariant "zerowy" polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia oraz warianty 1 (inwestycyjny) i 2 (alternatywny, zgodny ze śladem MPZP). Rozważano jeszcze możliwości realizacji inwestycji w wariancie archiwalnym północnym (przekraczającym B. w sąsiedztwie mostu kolejowego) oraz wariancie archiwalnym środkowym (przekraczającym B. nieznacznie na południe od wariantu północnego).

Jak ustalił organ odwoławczy, wariant zerowy, polegający na zaniechaniu realizacji przedsięwzięcia spowodowałby, iż prognozowany ruch samochodowy, który docelowo ma zostać poprowadzony w nowym układzie komunikacyjnym, byłby kierowany ulicami: [...], [...], [...], [...], [...] I [...]. Wiązałoby się to z przekroczeniem dopuszczalnych norm poziomu hałasu dla zabudowy zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie drogi oraz brakiem możliwości budowy ekranów akustycznych. Realizacja inwestycji według wariantu północnego spowodowałby duplikację bariery ekologicznej poprzez lokalizację dwóch mostów obok siebie. Wiązałoby się to ze znaczącym negatywnym wpływem na gatunki i siedliska chronione, np. na siedliska i stanowiska modraszka nausithous, kozioroga dobosza, jaszczurki z winki, siedlisko 6410 - łąki zmienno wilgotne. Ponadto spowodowałoby zwiększenie efektu barierowego dla doliny B., która stanowi korytarz ekologiczny łączący obszary Natura 2000 L. nad B. ([...]) oraz D. ([...]). Realizacja inwestycji według wariantu środkowego wiązałaby się z kolei ze znaczącym negatywnym oddziaływaniem na siedlisko 6510 - nizinne i podgórskie łąki świeże użytkowane ekstensywnie, siedliska modraszka nausithous, siedlisko derkacza oraz siedlisko bobra europejskiego. Wreszcie realizacja inwestycji według wariantu 2, zgodnego z MPZP, wiązałby się z się ze znaczącym negatywnym oddziaływaniem na siedliska: 91EO Łęgi olchowe i olchowo-jesionowe, 91FO Nadrzeczne lasy dębowo-wiązowo jesionowe, 9170 Grąd środkowoeuropejski. Ponadto wiązałaby się ze znaczącym negatywnym oddziaływaniem na siedliska trzech gatunków ssaków będących przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 - wydry, bobra i mopka, siedliska dwóch gatunków płazów będących przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 - traszki grzebieniastej oraz kumaka nizinnego. Ponadto oddziaływałoby znacząco negatywnie na gatunki podlegające ochronie ścisłej na podstawie załącznika 4 Dyrektywy Siedliskowej (rzekotka drzewna, żaba moczarowa, grzebiuszka ziemna, borowiec większy) oraz podlegających ochronie na podstawie prawa krajowego (ropucha szara, kompleks żab wodnych) oraz stanowiska i siedliska czterech gatunków ptaków z Załącznika l Dyrektywy Ptasiej (dzięcioł czarny, dzięcioł średni, muchołówka białoszyja, dzierzba gąsiorek).

Jak skonstatował Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, do realizacji wskazano wariant 1, który jest jednocześnie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Podkreślił dalej, że nie ma zakazu realizacji przedsięwzięć w granicach obszaru Natura 2000. Właściwy organ wydaje zgodę na realizację inwestycji po upewnieniu się, że nie wpłynie ona znacząco negatywnie na ten obszar. W przedmiotowej sprawie do realizacji wybrano wariant południowy. W ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie ma podstaw do zmiany zaproponowanego przez inwestora wariantu przedsięwzięcia. Odwołujący się nie ma racji twierdząc, że brak wyznaczenia wariantu przebiegającego poza obszarem Natura 2000 wskazuje na wadliwość wariantowania.

Odnosząc się do kwestionowanego w odwołaniu braku możliwości poprowadzenia trasy obwodnicy z drugiej strony Osiedla [....], organ drugiej instancji podkreślił, że względy środowiskowe nie są jedynymi, które decydują o wyborze wariantu. Brane pod uwagę są także względy społeczne (w przedmiotowym przypadku ingerencja w gęsto zabudowane temu osiedla [...] i [...]), czy techniczne. Wariant wybrany do realizacji musi być jednakże zgodny z przepisami środowiskowymi i nie może ich naruszać. Biorąc pod uwagę, iż wskazany wariant inwestycyjny, przy zastosowaniu wpisanych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach działań minimalizujących, nie będzie znacząco negatywnie oddziaływał na żaden z komponentów środowiska, nie ma podstaw do zmiany zaproponowanego wariantu.

Organ odwoławczy przedstawił też argumentację przemawiającą za zasadnością przeprowadzenia drogi estakadą, która - jak podał - według poglądów przedstawianych w literaturze fachowej jest najkorzystniejszym rozwiązaniem w przypadku przejścia dróg przez rzeki ze względu na niezwykle korzystne z punktu widzenia możliwości zapewnienia drożności korytarzy ekologicznych.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zakwestionował też twierdzenie Stowarzyszenia, jakoby planowane przedsięwzięcie spowodować miało odseparowanie ok. 2 % powierzchni obszaru Natura 2000. Wskazał, że funkcjonujący most, który posiada dużo gorsze parametry niż projektowana estakada, nie spowodował dotychczas izolacji fragmentu obszaru położonego poniżej. Ponadto estakada poprowadzona będzie pod kątem w stosunku do funkcjonującego mostu Ratyńskiego. Rozwiązanie takie jest znacznie korzystniejsze z punktu widzenia funkcjonowania korytarza migracyjnego niż wybudowanie estakady nad mostem lub obok, równolegle do niego, bowiem zapewnia obecność prześwitu pomiędzy mostami.

Organ odwoławczy jako niezrozumiałą ocenił metodę wyznaczania przez Stowarzyszenie "wskaźnika zaburzeń", jak również wnioski, które na jego podstawie wysnuto. Odnosząc się z kolei do podnoszonej przez odwołującego się kwestii planowanej budowy odcinka drogi dojazdowej do drogi głównej, zauważył, że droga dojazdowa będzie przebiegała po śladzie istniejącej drogi, czyli po terenie już przekształconym. Budowa nie będzie wymagała wycinki drzew i krzewów ani umocnienia skarp koryta rzeki B.. Ponadto przewiduje się bardzo niewielkie natężenie ruchu na tej drodze, a dodatkowo w zmienionym pkt IV.4 decyzji wprowadzono obowiązek zastosowania odpowiednich opraw oświetleniowych minimalizujących wpływ oświetlenia na nietoperze.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie znalazł również podstaw do uwzględnienia twierdzeń odwołującego się, że nie prowadzono badań przyrodniczych na trasie przebiegu wszystkich zaproponowanych wariantów.

Odnosząc się do wymienianych przez Stowarzyszenie gatunków zwierząt, które nie zostały uwzględnione w prezentowanych wynikach inwentaryzacji, organ odwoławczy wskazał, że są to gatunki pospolite, niezagrożone wyginięciem. W raporcie słusznie główny nacisk położono na gatunki rzadkie i zagrożone, w tym gatunki, dla których ochrony utworzono obszar Natura 2000.

Następnie, odnosząc się do kwestii wpływu inwestycji na rzekę B., Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska skoncentrował się na kwestii wpływu przedmiotowej inwestycji na cele środowiskowe przypisane do jednolitej części wód powierzchniowych (JCWP) – B. od S. do O.. W wyniku analizy wyjaśnień przedstawionych przez inwestora, organ odwoławczy skonstatował, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie wpłynie negatywnie na czynniki biologiczne, hydromorfologiczne, fizykochemiczne oraz nie spowoduje nieosiągnięcia celu środowiskowego wyznaczonego dla przedmiotowej JCWP, jakim jest uzyskanie dobrego stanu wód do roku 2015.

Organ drugiej instancji odmówił również słuszności zarzutowi zastosowania przez autorów raportu nieodpowiednich metod analizy danych, co doprowadzić miało do niewłaściwych wniosków odnośnie do wpływu na środowisko poszczególnych wariantów inwestycji. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 7 ustawy ooś, w raporcie należy zawrzeć uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na poszczególne elementy środowiska. Nie jest natomiast wskazane, w jaki sposób inwestor ma przedstawić ocenę wariantów. Zdaniem organu nie można zgodzić się z zarzutem Stowarzyszenia, iż inwestor zastosował nieodpowiednie metody analizy danych, bądź nie zrozumiał wyników analizy statystycznej.

Podobnie, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu dotyczącego przeprowadzenia niewłaściwych analiz akustycznych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wskazał przy tym, że w decyzji nałożono na inwestora szereg warunków mających zapewnić dotrzymanie dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach chronionych akustycznie, zaś w punkcie VIII decyzji nałożono na inwestora konieczność wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie pomiarów poziomu hałasu na terenach chronionych akustycznie.

Odnosząc się dalej do kwestii przyjętego w obliczeniach natężenia ruchu, organ odwoławczy stwierdził, że natężenie ruchu jest zgodne z opracowaną Prognozą ruchu dla horyzontów czasowych 2015 r. i 2025 r. (Sławomir Rabenda, 2010 r.). Prognoza ta została wykonana na podstawie danych dostarczonych przez Biuro Rozwoju W., które dysponuje matematycznym modelem ruchu dla całego miasta, który generuje wyniki zachowań komunikacyjnych dla całego miasta. Według obliczeń, po zrealizowaniu inwestycji, w 2015 r. na odcinku Osi Inkubacji od ul. [...] do ul. [...]przewidywanych jest łącznie 18.207 pojazdów na dobę. Organ stwierdził, że wskazana liczba 24.000 samochodów poruszających się obecnie ul. [...] nie została ustalona na podstawie realnego pomiaru.

Następnie, odnosząc się do kwestii wpływu inwestycji na nietoperze, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, że w związku z tym, iż dwa spośród gatunków nietoperzy stwierdzonych na terenie planowanej inwestycji i w sąsiedztwie (mopek - Barbastella barbastellus) i nocek duży - Myotis myotis), są to gatunki będące przedmiotami ochrony w obszarze Natura 2000 L. nad B., w sposób szczególny analizowano wpływ przedsięwzięcia na tę grupę zwierząt. Zwrócono się także do inwestora o dodatkowe wyjaśnienia w tym zakresie.

Organ drugiej instancji zauważył, że Stowarzyszenie nie przedstawiło konkretnych argumentów uzasadniających twierdzenia stawiane odnośnie do negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na nietoperze. Wprawdzie istnieje duże prawdopodobieństwo, że mopek nie będzie w stanie przelecieć nad nową przeprawą. Kwestia ta nie ma jednak znaczenia wobec faktu, że gatunek ten będzie mógł swobodnie przemieszczać się pod planowaną estakadą, która będzie wyniesiona na wysokość około 10 m. Organ podkreślił, że w warunku II.30 nałożono na inwestora obowiązek nasadzenia wzdłuż koryta rzeki B. szpaleru krzewów gatunków specyficznych dla siedliska łęgu. Dodatkowo, organ odwoławczy zmodyfikował nieznacznie treść tego punktu, poprzez sprecyzowanie sposobu rozmieszczenia sadzonek. W związku powyższym niezrozumiały jest jego zdaniem argument dotyczący wytycznych odnośnie do projektowania przejść dla zwierząt, w których zaleca się stosowanie struktur naprowadzających w postaci szpalerów drzew i krzewów.

Za nieuzasadnione Generalny Dyrektor Ochrony, Środowiska uznał także wątpliwości Stowarzyszenia odnoście do skuteczności ekologicznych ekranów projektowanych w celu ograniczenia ryzyka kolizji nietoperzy i ptaków z pojazdami, jak również wywody dotyczące negatywnego wpływu zaplanowanej wycinki drzew na siedliska nietoperzy. Organ zmienił przy tym warunek II.20 decyzji organu pierwszej instancji nakazując, aby wycinkę drzew i krzewów prowadzić pod nadzorem chiropterologa. Pozwolić to ma na dodatkową kontrolę drzew w trakcie prowadzenia prac wycinkowych i zminimalizować ryzyko wpływu wycinki na nietoperze.

Podobnie, negatywnie ocenił Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska twierdzenia Stowarzyszenia dotyczące negatywnego wpływu hałasu na siedliska lęgowe nietoperza. Organ stwierdził, że hałas powstający w trakcie budowy ma zasięg lokalny, sięgający maksymalnie 100 m.

Wpływ inwestycji na nietoperze ma być także minimalizowany poprzez zastosowanie odpowiedniego oświetlenia, w postaci lamp o niższym natężeniu światła, z odpowiednio ukształtowanymi kloszami

Organ drugiej instancji nie zgodził się ze stwierdzeniem Stowarzyszenia, że w przypadku wariantu inwestycyjnego w materiale dowodowym brakuje podstaw do prawidłowej oceny znaczenia dla nietoperzy odciętego przez przeprawę fragmentu obszaru Natura 2000. Wywiódł, że w trakcie monitoringu wykonano liczne kontrole, nasłuchy prowadzono w odległości ok. 350 m w górę i w dół rzeki, a stanowiska letnie nietoperzy w dziuplach i szczelinach drzew wyszukiwano w odległości do 200 m po obu stronach planowanej estakady. Prawidłowo przeprowadzony monitoring pozwolił na określenie aktywności nietoperzy na terenie inwestycji i w sąsiedztwie, a także potwierdził duże znaczenie dla nietoperzy kompleksu leśnego, o którym wspomniano powyżej. Między innymi z tego względu nie zdecydowano się poprowadzić inwestycji w wariancie zgodnym z MPZP, który przecina ten kompleks i wymusza wycinkę znacznej powierzchni lasu.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska skonstatował, że planowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na chiropterofaunę, a w szczególności na mopka i nocka dużego.

Odnosząc się do zarzutu bezpodstawnego nadania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rygoru natychmiastowej wykonalności, organ odwoławczy stwierdził, że rygor ten został nadany na wniosek inwestora. Podstawę do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnej stanowi art. 108 ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.). W przedmiotowej sprawie wskazano na ważny interes społeczny, a także wyjątkowo ważny interes strony. Organ podkreślił, że każda inwestycja drogowa służy ludziom i zapewnia rozwój społeczny i cywilizacyjny. Jej realizacja z zachowaniem warunków i zasad zrównoważonego rozwoju leży w interesie społecznym.

Realizacja inwestycji wpłynie na odciążenie ciągu komunikacyjnego przebiegającego przez osiedle Leśnica oraz zapewnienie sprawnej i bezpiecznej komunikacji zachodniej części województwa [...] z Portem Lotniczym. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że w chwili obecnej, dojazd do lotniska od zachodniej strony regionu odbywa się m.in. wąską ulicą [...] przebiegającą przez środek osiedla [...]. Z uwagi na duże obciążenie tej trasy, w tym także znaczny udział samochodów ciężarowych, funkcjonowanie obecnego układu komunikacyjnego wiąże się z dużymi uciążliwościami i negatywnym wpływem hałasu na zabudowę mieszkaniową zlokalizowaną w bezpośrednim sąsiedztwie pasa drogowego.

Uzasadniając zaistnienie drugiej ze wskazanych przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, organ odwoławczy wskazał, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności przedmiotowej decyzji, przyspieszy uzyskanie kolejnych decyzji wydawanych w trakcie procesu inwestycyjno-budowlanego, a tym samym umożliwi efektywniejsze rozplanowanie prac budowlanych i skrócenie czasu realizacji przedmiotowego zadania, a także zminimalizowanie kosztów jego wykonania.

Następnie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, że wykonując obowiązki spoczywające na nim jako na organie odwoławczy zobligowany był do "skorygowania" uchybień, które znalazły się w decyzji organu pierwszej instancji i rozstrzygnięcia sprawy w tym zakresie co do istoty.

Organ drugiej instancji wyjaśnił również powody uchylenia punktu IV.6 zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w tym zakresie. Wskazał, że przedmiotowy zapis wynikał z innych przepisów i wykraczał poza zakres decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Stowarzyszenie W. z siedzibą we W. zaskarżyło decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...]. kwietnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w tym:

1. art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez jego nieprawidłową wykładnię i dowolne pominięcie istotnych treści i wniosków wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego a wskazujących, że objęte zmienioną decyzją organu pierwszej instancji przedsięwzięcie może mieć znacznie większy niż przyjęto negatywny wpływ na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi;

2. art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy ooś w zw. z art. 6 ust. 4 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. L 206 z 22.07.1992r. s. 7) poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i dowolne pominięcie alternatywnych możliwości realizacji objętego decyzją przedsięwzięcia, co dawałoby szansę znacznego zmniejszenia lub nawet wyeliminowania negatywnego oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko;

3. art. 62 ust. 2 ustawy ooś poprzez jego niezastosowanie i brak określenia, analizy i oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 przy uwzględnieniu także skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, a w szczególności z pozostałymi fragmentami trasy drogowej projektu "Budowa połączenia Portu Lotniczego ze Stadionem Piłkarskim w ciągu drogi krajowej [....] we W.";

4. art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ooś poprzez jego niewłaściwą wykładnię i brak odniesienia (weryfikacja, ocena, wnioski) do części raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stanowiącej o analizowanych wariantach

przedsięwzięcia, a w szczególności "racjonalnego wariantu alternatywnego" oraz "wariantu najkorzystniejszego dla środowiska" w rozumieniu ustawy ooś, a także poprzez niewystarczające i ogólnikowe, a przez to dowolne uzasadnienie wyboru docelowego wariantu przedsięwzięcia;

5. art. 66 ust. 1 pkt 15 ustawy ooś poprzez jego niezastosowanie i pominięcie analizy i wniosków raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w kontekście możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, a w szczególności znaczącymi zmianami komunikacyjnymi dróg lokalnych, gdzie część z nich zostanie zamknięta, część znacząco wydłużona (w kierunku dojazdowym do W.), a część skomunikowana z planowanym przedsięwzięciem w sposób znacznie zwiększający ryzyko zdarzeń drogowych negatywnych dla zdrowia i życia użytkowników dróg;

6. art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy ooś poprzez jego niewłaściwą wykładnię i wydanie decyzji bez należytego uwzględnienia ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a w szczególności w zakresie stanu czystości wód objętych obszarem chronionym Natura 2000 oraz aktualnego stanu ich ichtiofauny;

7. art. 81 ust. 1 ustawy ooś poprzez jego nieprawidłową wykładnie i pominięcie wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego, a więc z opartej na nim oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wniosków

0. zasadności realizacji przedsięwzięcia wg innego wariantu niż proponowany przez wnioskodawcę;

8. art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że decyzja organu pierwszej instancji powinna być opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności ze względu na inny ważny interes społeczny polegający na konieczności niezwłocznego rozpoczęcia realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia oraz ze względu na wyjątkowo ważny interes strony polegający na usprawnieniu, optymalizacji kosztowej oraz czasowej przedsięwzięcia, podczas gdy zaskarżona decyzja (oraz decyzja organu pierwszej instancji) co do zasady nie mogą być opatrzone rygorem natychmiastowej wykonalności, a ponadto powołane przez organ orzekający przesłanki nadania takiego rygoru są jedynie hipotetyczne, nieprecyzyjne i dowolne.

Podnosząc powołane zarzuty, Stowarzyszenie wniosło o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz o

2. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia ich praw, w tym kosztów zastępstwa prawnego, wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Gmina W. w piśmie z dnia 22 października 2014 r. wniosła o oddalenie

skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm. - dalej ustawy ooś), którego naruszenie zarzuca skarżące Stowarzyszenie, w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia:

1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na:

a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi,

b) dobra materialne,

c) zabytki,

d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-c,

e) dostępność do złóż kopalin.

Analiza akt sprawy wskazuje, że w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji dokonano czynności wymaganych powołanym przepisem. Ustalenia, analiza i ocena dokonane przez organy administracji znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach wydanych w postępowaniu decyzji, a argumentacja skarżącego stanowi niepopartą jakimikolwiek wiarygodnymi dowodami polemikę z należycie uargumentowanym stanowiskiem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. oraz Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Brak jest jakichkolwiek podstaw, aby zgodzić się ze skarżącym, że dokonane przez organy administracji ustalenie, że wariant inwestycyjny jest najkorzystniejszy dla środowiska było dowolne, a tym bardziej, że dowolność oceny i rozstrzygnięcia w tym zakresie miała rażący charakter.

Stowarzyszenie podnosi, że organ odwoławczy powielił dowolnie przeprowadzony przez inwestora sposób oceny wyników monitoringu w zakresie zagrożonych wartości przyrodniczych. Wedle stanowiska skarżącego, organ zaakceptował zastosowany w raporcie punktowy sposób oceny poszczególnych cech danego wariantu, jednakże wyniki takiej punktacji zinterpretował w sposób całkowicie dowolny.

W ocenie Sądu, treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji przeczy twierdzeniu Stowarzyszenia o dowolności dokonanej oceny, a stanowisko Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jest w tym względzie prawidłowe.

Jak prawidłowo wywiódł organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przepisy ustawy ooś wskazują na obowiązek analizy wariantowej planowanego przedsięwzięcia, jednakże nie narzucają żadnej metody, która właściwa byłaby dla oceny poszczególnych cech wariantów, ani nie wskazują sposobu interpretowania poszczególnych wyników. Organ pierwszej instancji na stronie 44 decyzji z dnia [...] maja 2013 r. odniósł się do uwag dotyczących matrycy oddziaływania inwestycji na środowisko zawartej w raporcie, zauważając w szczególności, że ocena punktowa nie może być sumowana i łącznie oceniana dla wszystkich przedmiotów ochrony zawartych w tabeli.

Ponadto, na co zwraca uwagę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, oceniając poszczególne warianty, organy dysponowały całością dokumentacji, a nie wyłącznie tabelami z oceną punktową. Zawarta w uzasadnieniu skargi polemika z przyjętą w raporcie i zaakceptowaną przez organy administracji metodologią oceny poszczególnych wariantów ma charakter subiektywnej i dowolnej oceny skarżącego Stowarzyszenia i nie stanowi podstawy do skutecznego zarzucenia organom administracji dowolności przyjętych ustaleń - bez wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, ani do uznania, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem powołanego wyżej art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy ooś.

Należy podkreślić, że raport o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest wprawdzie dokumentem prywatnym, opracowywanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, lecz o szczególnej mocy dowodowej. Jego wyjątkowy charakter wynika z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych i organizacyjnych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2999/12). Organ administracji powinien rzetelnie i wnikliwie dokonać oceny raportu przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. Zasada prawdy obiektywnej obliguje do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, a zwłaszcza oceny, czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Należy jednak zaznaczyć, że nie jest rolą organu administracji samodzielna ocena raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pod kątem zawartych w nim wiadomości specjalnych. Dokonywana samodzielnie przez organ administracji ocena raportu dotyczyć może tego, czy jest on kompletny i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu art. 66 ustawy ooś. Także sąd administracyjny, dokonując oceny decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, nie może samodzielnie dokonywać oceny treści raportu, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2105/11). Podważanie ustaleń raportu przez inne niż inwestor strony postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko nie może więc sprowadzać się do niepopartych wiarygodnymi dokumentami (opiniami, czy też ekspertyzami) dowolnych twierdzeń kwestionujących zastosowaną metodykę oceny, czy też wyprowadzone na jej podstawie wnioski. Tego typu argumentacja nie może stanowić dla organu administracji podstawy do odmowy wydania decyzji zgodnej z oczekiwaniem inwestora, jeżeli prawidłowo przeprowadzona analiza materiału dowodowego, w szczególności zaś raportu u odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, pozwala stwierdzić, że przy zastosowaniu wskazanych przez organ administracji środków minimalizujących, planowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko.

Chybione są także zastrzeżenia skarżącego odnoszące się do wyjaśnienia przez organ administracji kwestii "dublowania bariery w postaci dwóch sąsiadujących obiektów mostowych". Wbrew twierdzeniu Stowarzyszenia Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska szczegółowo rozważył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedmiotową kwestię. Na stronie 20 decyzji wywiódł, że duplikacja bariery ekologicznej przez lokalizację dwóch mostów obok siebie skutkowałaby znaczącym, negatywnym wpływem na gatunki i siedliska chronione np. na siedliska i stanowiska modraszka nausithous, kozioroga dobosza, jaszczurki z winki, siedlisko 6410 - łąki zmienno wilgotne. Ponadto spowodowałoby zwiększenie efektu barierowego dla doliny B., która stanowi korytarz ekologiczny łączący obszary Natura 2000 L. nad B.([...]) oraz [...] ([...]).

Z kolei na stronie 23 zaskarżonej decyzji organ wskazał m.in., że istniejący most charakteryzuje się znacznie gorszymi parametrami niż projektowana estakada, a nie spowodował dotychczas izolacji fragmentu obszaru położonego poniżej. Ponadto zauważył, że estakada poprowadzona będzie pod kątem w stosunku do funkcjonującego mostu [...].

W ocenie Sądu organ administracji zasadnie i racjonalnie uznał, że wybrane rozwiązanie takie jest korzystniejsze z punktu widzenia funkcjonowania korytarza migracyjnego niż wybudowanie estakady nad mostem lub obok, równolegle do niego, ponieważ zapewnia obecność prześwitu pomiędzy mostami. Również trafnie zauważa Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, że w wariancie północnym nowy most drogowy byłby wyniesiony tylko nieco powyżej istniejącego mostu kolejowego, dlatego jego światło pionowe byłoby znacznie ograniczone w stosunku do estakady w wariacie wybranym.

Zastrzeżenia skarżącego co do stopnia szczegółowości ustaleń organu, czy też jego wątpliwości co do rzetelności materiałów przedkładanych przez wnioskodawcę nie stanowią podstawy do zakwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji. Błędne określenie przez wnioskodawcę drogi gruntowej jako zbudowanej z płyt betonowych w załączniku do pisma z dnia 28 lutego 2012 r. nie mogło mieć jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy.

Ponieważ do realizacji wybrano inny wariant niż wariant północny sugerowane przez skarżącego dokonanie analiz w zakresie działań kompensacyjnych, czy też wyjaśnianie, jak duży fragment obszaru chronionego byłby zagrożony przez realizację przedsięwzięcia w tym wariancie, jak słusznie zauważa Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, było bezprzedmiotowe.

Jako dowolne, wobec włączenia obszaru L. nad B. do obszaru Natura 2000, należy ocenić wywody skarżącego zmierzające do zakwestionowania potrzeby ochrony spójności regionalnej sieci Natura 2000 w rejonie wariantu północnego. Podobny charakter należy przypisać zastrzeżeniom skarżącego odnośnie do wpływu zamierzonego przedsięwzięcia na "dobra materialne". Twierdzenia dotyczące zaniżenia szacunków wnioskodawcy w zakresie kosztów wywłaszczeń, czy odnoszące się do kosztów budowy obiektów inżynierskich, można traktować wyłącznie w kategoriach luźnych dywagacji.

Wbrew twierdzeniu skarżącego analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. z dnia [...] maja 2014 r. nie daje podstaw do twierdzenia, że organy administracji w sposób niepełny, czy też wybiórczy dokonały analizy materiału dowodowego sprawy, w szczególności raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ani do twierdzenia, że bezrefleksyjnie zaakceptowały one twierdzenia wnioskodawcy. Zastrzeżenia strony do raportu i wyjaśnień Gminy W. składanych w toku postępowania mają charakter czysto polemiczny, co wobec szczególnego charakteru tego dowodu jest niewystarczające. Jak już wskazano, sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny raportu o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko, lecz tylko kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy. Dlatego też zastrzeżenia składane do raportu nie mogą być gołosłowne, tylko powinny być poparte np. kontrraportem lub ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże na wady raportu. Co więcej, powinno to nastąpić już na etapie postępowania administracyjnego (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 383/08. Lex nr 526577).

Z podobnych względów jako niezasadne należało również ocenić zarzuty naruszenia art. 62 ust. 1 pkt 2, art. 66 ust. 1 pkt 5 oraz art. 81 ust. 1 ustawy ooś, dotyczące ustaleń organów administracji w kwestii tzw. wariantowania inwestycji.

Otóż zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy ooś w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stosownie z kolei do art. 66 ust. 1 pkt 5 tej ustawy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. W świetle natomiast art. 81 ust. 1 ustawy ooś, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia.

W toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia żadnego z powołanych przepisów.

W rozdziale 4 raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia zawarto analizę rozpatrywanych wariantów.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, poczynając od strony 20 dokonano analizy poszczególnych wariantów. Analizowano wariant "zerowy" polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia oraz warianty 1 (inwestycyjny) i 2 (alternatywny, zgodny ze śladem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Ponadto rozważano możliwości realizacji inwestycji w wariancie archiwalnym północnym (przekraczającym B. w sąsiedztwie mostu kolejowego) oraz wariancie archiwalnym środkowym (przekraczającym B. nieznacznie na południe od wariantu północnego). Organ administracji dokonał, przywołanej w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, szczegółowej analizy oraz oceny możliwości oraz sposobów zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, dochodząc ostatecznie do prawidłowego ustalenia, że wariantem najkorzystniejszym dla środowiska jest wariant inwestycyjny. W tej sytuacji nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 81 ust. 1 ustawy ooś.

Sąd nie znajduje podstaw do podważenia ustaleń organu administracji w tym zakresie, opartych na wszechstronnej i dogłębnej analizie materiału dowodowego sprawy. Ustaleń tych nie może w szczególności podważyć subiektywne przekonanie skarżącego o zasadności odmiennego od wskazanego przez inwestora skomunikowania przedmiotowego obszaru. Ze względu na zarzuty podniesione w odwołaniu Stowarzyszenia dotyczące wariantowania, organ drugiej instancji wezwał inwestora do uzupełnienia informacji w tym zakresie, w tym odniesienia się do tzw. wariantów archiwalnych. Inwestor przedstawił wyjaśnienia w piśmie z dnia 28 lutego 2014 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska należycie odniósł się do podnoszonych przez Stowarzyszenie okoliczności, wyjaśniając w szczególności, dlaczego za najkorzystniejszy dla środowiska nie mógł być uznany forsowany przez skarżącego tzw. wariant północny (strona 23 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

Skarżący zarzuca również naruszenie art. 6 ust. 4 dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. L 206 z 22 maja 1992 r. str. 7 - dalej dyrektywy siedliskowej), zgodnie z którym, jeśli pomimo negatywnej oceny skutków dla danego terenu oraz braku rozwiązań alternatywnych, plan lub przedsięwzięcie musi jednak zostać zrealizowane z powodów o charakterze zasadniczym wynikających z nadrzędnego interesu publicznego, w tym interesów mających charakter społeczny lub gospodarczy, Państwo Członkowskie stosuje wszelkie środki kompensujące konieczne do zapewnienia ochrony ogólnej spójności Natury 2000. O przyjętych środkach kompensujących Państwo Członkowskie informuje Komisję.

Jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania stwierdzono, że zniszczeniu ulegnie 0,17 ha łęgów wierzbowych, topolowych, olszowych i jesionowych (siedlisko o kodzie 91E0). Jednocześnie ustalono, że całkowita powierzchnia tego siedliska w obszarze Natura 2000 L. nad B. wynosi 178,22 ha, zatem zniszczeniu ulegnie 0,09 % tego siedliska. Zasadnie wobec tego organ administracji uznał stratę w przedmiotowym siedlisku jako nieistotną z punktu widzenia obszaru Natura 2000 L. nad B., nie powodującą znaczącego negatywnego wpływu na ten obszar. W tej sytuacji nie zachodziła konieczność zweryfikowania spełnienia przez przedmiotowe przedsięwzięcie przesłanek określonych w art. 6 ust. 4 dyrektywy siedliskowej.

Należy podkreślić, że zasadniczo nie ma zakazu realizacji przedsięwzięć w granicach obszaru Natura 2000. Stąd nie można zgodzić się z twierdzeniem stronny, że w przypadku kolizji przedsięwzięcia z obszarem Natura 2000 należy przeanalizować wszystkie możliwe do realizacji warianty, w tym warianty nie ingerujące w ten obszar. Jeżeli właściwy organ ochrony środowiska stwierdzi, że inwestycja nie wpłynie znacząco negatywnie na ten obszar, to nie ma podstaw do zmiany zaproponowanego przez inwestora przedsięwzięcia.

Trzeba też wskazać, że w każdym z analizowanych w toku postępowania wariantów realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia wiązałaby się z pogorszeniem stanu środowiska, zatem w każdym przypadku konieczne byłoby zastosowanie środków minimalizujących niekorzystne oddziaływanie. Jak natomiast prawidłowo ustaliły organy administracji, realizacja wariantu inwestycyjnego będzie najkorzystniejsza dla środowiska, ponieważ przy zastosowaniu rozwiązań minimalizujących negatywny wpływ na środowisko będzie relatywnie najmniejszy. Stąd za nieprawidłowe należy uznać twierdzenie skarżącego, że skoro organ zalecił stosownie środków kompensujących zniszczenia przyrodnicze, to przyjęty wariant obiektywnie nie mógł być najkorzystniejszym.

Za obojętne dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji należy także uznać twierdzenia skarżącego odnośnie do pominięcia regulacji art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.) w zakresie obowiązku posiadania przez obszar Natura 2000 L. nad B. aktualnego projektu planu zadań ochronnych lub planu ochrony.

Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 62 ust. 2 ustawy ooś. Zgodnie z tym przepisem w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 określa się, analizuje oraz ocenia oddziaływanie przedsięwzięć na obszary

Natura 2000, biorąc pod uwagę także skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami.

Jak zauważył Generalny Dyrektor Ochrony środowiska na stronie 19 zaskarżonej decyzji przedmiotowa inwestycja stanowi składową część przedsięwzięcia pn. "Budowa połączenia Portu Lotniczego ze Stadionem Piłkarskim w ciągu drogi krajowej nr [...] we W. (w tym budowa [...] i [...])". Przedmiotowe przedsięwzięcie podzielono na trzy odcinki. Dla każdego odcinka została przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko, uwzględniono także wpływ skumulowany wszystkich odcinków drogi. Inwestor, odpowiadając na wezwanie organu odwoławczego, przy piśmie z dnia 28 lutego 2014 r. dołączył do akt sprawy decyzje środowiskowe, a także raporty o oddziaływaniu na środowisko dotyczące pozostałych dwóch odcinków przedmiotowego połączenia. W raporcie dotyczącym każdego z odcinków, w tym odcinka będącego przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją przedstawiono dane dotyczące oddziaływania skumulowanego. W toku postępowania organ odwoławczy wziął zatem pod uwagę cały istniejący i planowany układ komunikacyjny w rejonie przedmiotowej inwestycji. Jak wynika z akt sprawy, w ramach badania skumulowanego oddziaływania inwestycji uwzględniono też linię kolejową relacji [...].- [...], linie tramwajową wciągu ul. [...] oraz projektowane połączenie kolejowe z Portem Lotniczym. Nie ma więc podstaw, aby skutecznie zarzucić organom administracji, że wbrew dyspozycji art. 62 ust. 2 ustawy ooś nie wzięły pod uwagę skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami.

Także zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 15 ustawy ooś stanowi w istocie polemikę z treścią przedłożonego przez inwestora raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, niepopartą żadnymi wiarygodnymi dowodami w formie chociażby ekspertyzy. Zgodnie ze wskazanym przepisem raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. Analizę taką zamieszczono w punkcie 7.8 raportu. Organ administracji pierwszej instancji umożliwił społeczeństwu, w tym stronom postępowania, udział w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji z dnia [...] maja 2013 r. Na skutek złożenia przez inwestora dodatkowych wyjaśnień w toku postępowania odwoławczego, także Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska ponownie zapewnił udział społeczeństwa w postępowaniu. Podnoszone w skardze okoliczności dotyczące nieuwzględniania w raporcie problemów spowodowanych zmianami w sieci dróg lokalnych i połączeń z drogami wyższych kategorii nie mają wpływu na pozytywną ocenę zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją postępowania. Stanowią one wyłącznie wyraz subiektywnego przekonania strony

0. możliwych konsekwencjach realizacji inwestycji w zakresie połączenia osiedli na terenie gminy W., w tym osiedla [....]. Należy przy tym zaznaczyć, na co zwraca uwagę organ administracji w odpowiedzi na skargę, że obowiązkiem inwestora jest zapewnienie sprawnej komunikacji lokalnej zarówno w czasie realizacji inwestycji, jak i w trakcie jej funkcjonowania. Szczegółowe rozwiązania techniczne w zakresie poszczególnych elementów planowanego przedsięwzięcia nie są jednakże przedmiotem rozważań na etapie oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko, lecz na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego.

Zarzut naruszenia art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy ooś stanowi w istocie powtórzenie zarzutów kwestionujących prawidłowość ustaleń organów administracji w zakresie wyboru wariantu inwestycyjnego. Zgodnie ze wskazanym przepisem, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Sąd przedstawił już

1. uzasadnił wyżej pozytywną ocenę przeprowadzonego postępowania w przedmiocie odziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko i nie ma potrzeby powtarzania jej w tym miejscu. Odnosząc się natomiast do powołanej na uzasadnienie tego zarzutu okoliczności uwzględniania w sporządzonym w kwietniu 2012 r. raporcie nieaktualnych danych dotyczących klasy wód rzeki B., należy wyjaśnić, że na stronie 129 raportu wystąpiła omyłka w oznaczeniu daty pisma z dnia 21 września 2011 r. (a nie jak podaje raport z 21 września 2001 r.), co w żadnym wypadku nie uprawnia do twierdzenia, że klasę wód tej rzeki określono na 2001 r. - na podstawie nieaktualnych danych. Stan wód rzeki B. prawidłowo ustalono na podstawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...]. Organy ochrony środowiska nie mają podstaw do kwestionowania danych wynikających z tego dokumentu.

Zgodnie z art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.

W przedmiotowej sprawie inwestor pismem z dnia 7 marca 2013 r. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. o nadanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazując m.in., że mieszkańcy osiedla [....] od wielu lat borykają się z problemem znacznego ruchu na obszarze o charakterze zabytkowym, drogi w dzielnicy [...] ulegają ciągłej degradacji, zaś negatywny wpływ hałasu i szkodliwych tlenków powoduje, że życie mieszkańców w tym rejonie jest uciążliwe. Inwestor nadmienił, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności umożliwiłoby przyspieszenie dalszego postępowania zmierzającego do realizacji przedsięwzięcia, co pozwoliłoby uniknąć wzrostu niezadowolenia społecznego. Podniósł również, że szybka realizacja inwestycji zapewni sprawne skomunikowanie z lotniskiem. Zwrócił też m.in. uwagę, że rygor umożliwi lepsze rozplanowanie robót w okresach niewegetatywnych, dzięki czemu zminimalizuje się czas realizacji zadania, a tym samym i jego koszty.

Ocena, czy istnieją przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, należy do organu, który wydał decyzję. Jednakże gdy organ stwierdzi, że istnieją przesłanki określone w art. 108 § 1 K.p.a., wówczas nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest obowiązkowe. Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu Stowarzyszenia, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska powołał się zarówno na interes społeczny przemawiający za nadaniem decyzji środowiskowej rygoru natychmiastowej wykonalności, jak i na wyjątkowo ważny interes wnioskodawcy (inwestora). Stanowisko organu odwoławczego w rozważanej kwestii przedstawiono na stronie 32 uzasadnienia zaskarżonej decyzji i brak jest podstaw, aby je kwestionować.

Z pewnością braku możliwości nadania decyzji środowiskowej rygoru natychmiastowej wykonalności nie można upatrywać w braku możliwości wykonania takiej decyzji. Zgodnie z art. 86 ustawy ooś decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający m.in. decyzję o pozwoleniu na budowę oraz decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach umożliwia więc inwestorowi ubieganie się o uzyskanie decyzji wymaganych na dalszych etapach procesu inwestycyjnego i w tym aspekcie ubieganie się o zamieszczenie w decyzji tego dodatkowego elementu jest uzasadnione (por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 2169/11. Lex nr 1152144).

Twierdzenia skarżącego powołane na uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 108 K.p.a. bynajmniej nie uprawniają do ustalenia, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...] maja 2013 r. miało dowolny charakter i nastąpiło wbrew obowiązującym przepisom. Uzasadnienie rozstrzygnięcia organu w tym zakresie jest wystarczające, a oczekiwania strony w zakresie np. wskazania, że podobne efekty mogłyby zostać osiągnięte również w przypadku wyboru innych wariantów trasy nie znajdują oparcia w art. 108 § 1 K.p.a. W ten sposób skarżący po raz kolejny kwestionuje w istocie dokonanie wyboru wariantu inwestycyjnego przedmiotowego przedsięwzięcia.

Konkludując, Sąd stwierdza, że kontrola zaskarżonej decyzji w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem nie daje podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa materialnego lub naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak jest podstaw do uznania, iż w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono wszystkich istotnych kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Decyzja ta zawiera wszystkie niezbędne elementy, a jej uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie jest prawidłowe.

Wobec powyższego wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za niezasadne.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.