Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 682/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 21 ust. 1, 5 i 8
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 82 ust.1a,4a
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Dnia 19 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2014 roku sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 maja 2008 r. (Dz. U. z 2008r., nr 98, poz. 634 z późn. zm.), § 8 pkt 5 lit. a Statutu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, art. 7, art. 21, art. 22,art. 22a, art. 27 ust. 1a ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012r., poz. 1164 ze zm.), art. 75, art. 82 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65), art. 2 pkt b, art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009.30.16.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...], nr [...] o odmowie przyznania M. G. płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu 15 maja 2013r. A. M. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR W. [...] z/s w W. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych. W przedmiotowym wniosku strona zadeklarowała następujące działki rolne:

- A o pow. 9,81 ha położona na działce ew.403/6,

-B/B1 o pow. 1,8 ha położona na działce ew.403/6,

- C o pow. 13,88 ha położona na działce ew. 403/6,

- D o pow. 34,75 ha położona na działce ew.26/1,

- E o pow. 23 ha położona na działce ew.26/2,

- F o pow. 10 ha położona na działce ew.26/2.

W dniu 27 listopada 2013r. M. G. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR W. [...] z/s w W. wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub uzupełniającej płatności obszarowej lub specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych w przypadku następstwa rolnika wraz z oświadczeniem przejmującego posiadanie działek rolnych oraz ich części położnych na obszarach ONW z dnia 26 listopada 2014r. Do przedmiotowego wniosku strona załączyła skrócony odpis aktu zgonu K. M., postanowienie Sądu Rejonowego w O. Wydział I Cywilny z dnia 25 sierpnia 2011r., sygn. akt [...], protokół z rozprawy (wyciąg) z dnia 15 października 2013r., sygn. akt [...].

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. odmówił przyznania M. G. jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej.

Od powyższej decyzji M. G. złożyła odwołanie, w którym wskazała, że w dniu 27 listopada 2013 złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dotyczący płatności, o które ubiegała się A. M. we wniosku z dnia 14 marca 2013r. W zaskarżonej decyzji organ odmówił przekazania wnioskowanych płatności, wskazując, że skarżąca nie jest następcą prawnym po A. M. lecz po zmarłym ojcu – K. M. a podstawą nabycia praw jest dziedziczenie. W ocenie skarżącej powyższa konkluzja jest sprzeczna z przedstawionymi w sprawie dokumentami, a przede wszystkim z postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z 15 października 2013r. na mocy którego dokonany został dział spadku, w wyniku którego skarżąca nabyła dwie nieruchomości, wchodzące w skład spadku po zmarłym ojcu – K. M. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o art. 22 ust. 1 ustawy, pomimo, że z akt sprawy wynika, że pomiędzy złożeniem wniosku a rozstrzygnięciem nie miała miejsce śmierć rolnika, ale dział spadku w wyniku którego skarżąca nabyła prawo do nieruchomości, którymi dotąd władała A. M. W ocenie skarżącej treść ugody sądowej jednoznacznie wskazuje, że posiada tytuł prawny do wstąpienia w miejsce A. M., która w dniu 15 maja 2013r. złożyła w wniosek o przyznanie wnioskowanych przez skarżącą płatności.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że instytucja przejęcia płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego została uregulowana w art.21-22a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy, w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 82 ust, l lit, a rozporządzenia nr 1122/2009 jednolita płatność obszarowa, płatność uzupełniająca, o której mowa w art. 7 ust. 2 i 2a, lub wsparcie specjalne, o które ubiega się przekazujący, są przyznawane przejmującemu, jeżeli:

1) przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

2) przejmujący złoży wniosek do dnia 30 czerwca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.

W myśl art. 21 ust. 5a ustawy, w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 82 ust. 1 lita a rozporządzenia nr 1122/2009, które zostało dokonane po dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej, o której mowa w art. 7 ust. 2 i 2a, lub wsparcia specjalnego, płatności te lub wsparcie przysługują przekazującemu, jeżeli są spełnione warunki do ich przyznania. Stosownie zaś do treści art. 82 ust. 1 lita a rozporządzenia nr 1122/2009 przekazanie gospodarstwa oznacza sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji, w odniesieniu do danych jednostek produkcyjnych. Zatem analizowane "przekazanie" to przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na podstawie umowy, dokonane po złożeniu wniosku o płatność, a przed dniem 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Organ podkreślił, że za gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisu art. 2 pkt b Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 uznaje się wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. Wobec powyższego spełnienie przesłanek z art. 21 ustawy w związku z art. 2 pkt b Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 następuje w przypadku przeniesienia posiadania wszystkich działek rolnych przekazującego objętych wnioskiem o przyznanie płatności na 2013 rok. W przypadku, gdy nastąpi przekazanie jedynie części gospodarstwa rolnego, przejmującemu nie przysługują płatności w danym roku.

Zasadność przedstawionego powyżej rozumowania potwierdzają dodatkowo unormowania zawarte w art. 82 rozporządzenia Nr 1122/2009. W ocenie organu odesłanie zawarte w art. 21 ust. 1 i ust. 5a ustawy do art. 82 ust. 1 lit.a rozporządzenia Nr 1122/2009 nie stoi na przeszkodzie do wykorzystania pozostałych rozwiązań przyjętych w art. 82 rozporządzenia Nr 1122/209. W rozpoznawanej sprawie najistotniejsze znaczenie ma art. 82 ust. 4 lit. a, który stanowi, że wszystkie prawa i obowiązki przekazującego, wynikające ze stosunku prawnego między przekazującym a właściwym organem, powstałe na skutek złożenia wniosku o przyznanie pomocy przechodzą na przejmującego. Zatem to pierwotny wnioskodawca (potem - "przekazujący") decyduje w swoim wniosku o zakresie stosunku prawnego, jaki wiąże go od tej chwili z organem decyzyjnym. O rozmiarze praw i obowiązków, jakie przysługują (obciążają) wnioskodawcę (przekazującego) decyduje w pierwszej kolejności areał zgłoszony do płatności. Wobec bowiem zgłoszonego areału, zainteresowany podejmuje się realizować powinności związane z tym rodzajem płatności, o które się ubiega. Areał ten jest również wyznacznikiem wysokości dopłat - podstawowego uprawnienia. Skoro zatem wskutek przekazania gospodarstwa na przejmującego przechodzą wszystkie prawa i obowiązki przekazującego, wynikające ze stosunku bazowego, powstałego w chwili złożenia wniosku, skutkuje to koniecznością przekazania wszystkich działek zgłoszonych do dopłat, bo te wyznaczają pełne granice praw i obowiązków, które przechodzą na przejmującego.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że A. M. składając w dniu 15 maja 2013r. wniosek o przyznanie płatności na 2013r. ubiegała się o przyznanie płatności do trzech działek ewidencyjnych, o nr 26/1, 26/2 i 403/6, natomiast skarżąca na podstawie ugody zawartej w dniu 15 października 2013r. pomiędzy spadkobiercami po zmarłym K. M. nabyła m.in. tylko dwie działki ewidencyjne o nr 26/1 oraz 26/2 które były składnikiem spadku, a zatem M. G. nie przejęła całości gruntów zadeklarowanych we wniosku A. M.

W analizowanej sprawie, zdaniem organu nie zostały spełnione również pozostałe przesłanki określone w art. 21 ust. 1 ustawy, tj. przeniesienie posiadania do 31 maja oraz złożenie wniosku o przejęcie płatności do dnia 30 czerwca. Strona nabyła w/w działki ewidencyjne na podstawie ugody sądowej zawartej w dniu 15 października 2013r. czyli nie została spełniona przesłanka przejęcia gospodarstwa do 31 maja, jak również wniosek transferowy nie został złożony wymaganym terminie czyli do dnia 30 czerwca roku w którym przekazujący zgłosił swój wniosek. Jednocześnie organ podkreślił, że zgodnie z brzmieniem art. 21 ust. 8 ustawy, termin na złożenie wniosku transferowego jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu.

W ocenie organu odwoławczego M. G. nie przedstawiła dowodów, które uprawniałyby ją do przejęcia płatności w myśl art. 21 ust. 1 ustawy.

W niniejszej sprawie, w ocenie organu odwoławczego nie znajduje również zastosowania art. 22 ust.1 ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej, o której mowa w art. 7 ust. 2 i 2a, lub wsparcia specjalnego do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tych płatności lub tego wsparcia, płatności te lub wsparcie to przysługują spadkobiercy, jeżeli odpowiednio grunty rolne lub zwierzęta, które były objęte wnioskiem, były w dniu 31 maja roku w którym został złożony ten wniosek, w posiadaniu spadkodawcy lub spadkobiercy oraz jeżeli są spełnione dalsze warunki określone w punktach 1a i 2 tego przepisu. Spadkobierca wstępuje do toczącego się postępowania na miejsce spadkodawcy na wniosek złożony w nieprzywracalnym terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku (art. 22 ust. 2 i ust. 9). Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przejęcie płatności działek ewidencyjnych 26/1 oraz 26/2 które nabyła w drodze spadkobrania po zmarłym ojcu – K. M., jednak wniosek z dnia 26 listopada 2013r. dotyczył przejęcia płatności za 2013r. od A. M. W związku z powyższym nie można uznać, że złożony przez skarżącą wniosek dotyczył przejęcia płatności po śmierci producenta rolnego.

W ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa art. 22a ust.1 ustawy. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, w przypadku rozwiązania albo przekształcenia rolnika albo -wystąpienia innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistniało następstwo prawne, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 ust. 1, w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej, o której mowa w art. 7 ust. 2 i 2a, lub wsparcia specjalnego do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tych płatności lub tego wsparcia, płatności te lub wsparcie to przysługują następcy prawnemu, jeżeli:

1) odpowiednio grunty rolne, które były objęte wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej, o której mowa w art. 7 ust. 2 i 2a, lub specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, lub zwierzęta, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności do krów i owiec, były w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek, w posiadaniu rolnika lub następcy prawnego; (...)

2) spełnia on warunki do przyznania danej płatności lub wsparcia, z tym że w przypadku płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu niezwiązanej z produkcją i płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, płatności te przysługują o ile rolnik spełniał lub następca prawny spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o wstąpienie odpowiednio do postępowania w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej lub wsparcia specjalnego.

Z treści powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że dotyczy sytuacji, w której producent rolny wnioskuje o przejęcie płatności od jednostki organizacyjnej posiadającej osobowość prawną lub nieposiadającej osobowości prawnej, zatem nie ma zastosowania w analizowanym stanie faktycznym.

Odnosząc się do okoliczności siły wyższej na która strona się powołuje się wskazując na art. 20 Ustawy, należy wyjaśnić, iż kwestię tę reguluje art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz art. 31 Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009. Zgodnie z brzmieniem art. 75 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwaliflkowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto właściwych zmniejszeń nie stosuje się, jeżeli niezgodność będąca następstwem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dotyczy wzajemnej zgodności. Przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość. Zgodnie z art. 31 Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009, za działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych uznane zostały przypadki takie jak:

a) śmierć rolnika;

b) długookresowa niezdolność rolnika do pracy;

c) poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa;

d) wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich;

e) choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt.

Określony w ww. przepisie katalog zdarzeń, które mogą stanowić w danym przypadku działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne, jest katalogiem otwartym. Powyższe regulacje umożliwiają przyznanie stronie płatności w pełnej wysokości pod warunkiem, że w odpowiednim czasie i w odpowiedni sposób wykaże zaistnienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Konstrukcja art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 jednoznacznie wskazuje, że na wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności nie może powołać się rolnik, który w ten sposób uzasadnia przyznanie płatności bezpośrednich w drodze przejęcia pomimo, że nie spełnia przesłanek określonych w art. 21, art. 22 oraz art. 22a ustawy.

W świetle przytoczonych powyżej okoliczności Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że zaskarżona decyzja pomimo zastosowania niewłaściwej podstawy prawnej, jest prawidłowa.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 81 i art. 82 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2019. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała argumentację przedstawioną w odwołaniu. Podniesiono, że miało miejsce naruszenie art.15 K.p.a. gdyż organ I instancji zastosował wadliwą podstawę prawną zaś organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organy administracji pominęły nadto treść art.21 ust.5a ustawy z 26 stycznia 2007r. który dopuszcza przekroczenie terminu o którym mowa w art.21 ust.1 pkt 1 ustawy. Pominięto także treść art.82 ust.2 i ust.4c.) rozporządzenia nr 1122/2009. Nie oceniono również czy przekazującej gospodarstwo rolne nie obowiązują rygory z art.81 rozporządzenia nr 1122/2009.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270) dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012r. poz. 1164 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U. UE L nr 316 poz.65 ze zm.).

Zgodnie z treścią artr.21 ust.1 ustawy z 26 stycznia 2007r. w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 82 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1122/2009 jednolita płatność obszarowa, płatność uzupełniająca, o której mowa w art. 7 ust. 2 i 2a, lub wsparcie specjalne, o które ubiega się przekazujący, są przyznawane przejmującemu, jeżeli:

1) przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

2) przejmujący złoży wniosek do dnia 30 czerwca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.

W myśl art.21 ust.5 wymienionej ustawy w przypadku, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniu w sprawie przyznania płatności przejmujący wstępuje na miejsce przekazującego.

Zgodnie z treścią art.21 ust.5a wymienionej ustawy w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 82 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1122/2009, które zostało dokonane po dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej, o której mowa w art. 7 ust. 2 i 2a, lub wsparcia specjalnego, płatności te lub wsparcie to przysługują przekazującemu, jeżeli są spełnione warunki do ich przyznania.

W myśl art.21 ust.8 ustawy termin, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie podlega przywróceniu.

Zgodnie z treścią art.82 ust.1 a rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 "przejęcie gospodarstwa" oznacza sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji z tytułu przedmiotowych jednostek produkcyjnych;

W myśl art.82 ust.4a wymienionego rozporządzenia po tym, jak przejmujący poinformuje właściwe władze i zwróci się o wypłacenie pomocy zgodnie z ust. 3 lit. a) wszystkie prawa i obowiązki przekazującego, wynikające ze stosunku prawnego między przekazującym a właściwym organem, powstałe na skutek złożenia wniosku o przyznanie pomocy, przechodzą na przejmującego;

Przepis art.21 ustawy z 26 stycznia 2007r. reguluje sytuacje w jakich przysługują płatności w razie przekazania gospodarstwa rolnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest powszechnie przyjęty pogląd, że użyte w wymienionym przepisie sformułowanie "przekazanie gospodarstwa rolnego" dotyczy sytuacji gdy następuje przekazanie całego gospodarstwa rolnego a nie jedynie jego części. Podkreśla się, że o treści stosunku prawnego jaki wiąże pierwotnego wnioskodawcy z organem udzielającym wsparcia decyduje złożony wniosek o płatność a zasadniczym elementem kształtującym rozmiar pomocy jest zgłoszony do płatności areał, który w razie przekazania gospodarstwa rolnego celem dalszych płatności dla rolnika przejmującego, musi pozostać niezmieniony. Otrzymanie płatności obszarowych przez przejmującego gospodarstwo rolne uwarunkowane jest przekazaniem gospodarstwa w całości a nie w części i jest to warunek podstawowy. Wszystkie działki rolne zgłoszone przez pierwotnego posiadacza do płatności wymagają przekazania w całości. W przypadku gdy po zgłoszeniu gospodarstwa rolnego do płatności nastąpi przekazanie jedynie części tego gospodarstwa to przejmującemu płatności nie przysługują. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 17 grudnia 2013r. w spr. II GSK 1386/12, z 7 sierpnia 2013r. w spr. II GSK 518/12, z 26 czerwca 2013r. w spr. II GSK 2438/12 i z 16 lutego 2011r. w spr. II GSK 208/10. Podobny pogląd został wyrażony w Komentarzu do art.. 21 ustawy o płatnościach J.Bielski i D.Łobos – Kotowska. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach oraz w wymienionym komentarzu.

W rozpoznawanej sprawie w dniu 15 maja 2013r. A. M. złożyła wniosek o przyznanie płatności na 2013r. do gruntów rolnych położonych na trzech następujących działkach: 26/1, 26/2 i 403/6. Natomiast w dniu 15 października 2013r. w postępowaniu o dział spadku w Sądzie Rejonowym w O. strony zawarły ugodę w ramach której M. G. nabyła nieruchomość położoną na działkach 26/1 i 26/2. Nie doszło zatem do przekazania w całości gospodarstwa rolnego, które zostało zadeklarowane do płatności przez A. M. Nie została bowiem przekazana skarżącej działka nr 403/6. W sytuacji gdy nie miało miejsca przekazanie gospodarstwa rolnego w całości to nie została spełniona przesłanka otrzymania płatności przez M. G., określona w art.21 ust.1 ustawy z 26 stycznia 2007r.

Nadto nie zostały spełnione pozostałe przesłanki otrzymania płatności wymienione w art.21 ust.1 ustawy a mianowicie przekazanie nie zostało dokonane przed 31 maja 2013r. zaś skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie płatności do dnia 30 czerwca 2013r.. Nabycie przez M. G. działek nr 26/1 i 26/2 miało miejsce w dniu 15 października 2013r. czyli po upływie terminów, o których mowa w art.21 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy. Dodać należy, iż termin do złożenia wniosku przez przejmującego (30 czerwca roku w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności) jest terminem prawa materialnego a więc nie podlega on przywróceniu ani nie może być przedłużony.

Reasumując tę część rozważań sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki otrzymania płatności przez skarżącą, określone w art.21 ust.1 ustawy z 26 stycznia 2007r. gdyż nie przejęła ona w całości gruntów zadeklarowanych do płatności przez A. M. a ponadto nie zachowano terminów, o których mowa w art.21 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy. Organy administracji słusznie odmówiły M. G. przyznania płatności.

Niezasadny jest zarzut skargi, że organy odmówiły przyznania płatności mimo wystąpienia siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności. Strona skarżąca powołała się na przepis art.20 ustawy z 26 stycznia 2007r. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007r. w sprawie rodzaju dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności (Dz.U. nr 46 poz.308 z późn. zm.).

Przede wszystkim należy podnieść, że rozporządzenie z 12 marca 2007r. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie gdyż zostało ono uchylone z dniem 15 marca 2011r.

Kwestię siły wyższej reguluje przepis art.75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Zgodnie z treścią art.75 ust.1 wymienionego rozporządzenia jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto właściwych zmniejszeń nie stosuje się, jeżeli niezgodność będąca następstwem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dotyczy wzajemnej zgodności.

W myśl art.75 ust.2 cytowanego rozporządzenia przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość.

Zgodnie z treścią art.31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U. UE L nr 30 poz.16 ) Do celów niniejszego rozporządzenia działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne są uznawane przez właściwy organ w przypadkach takich, jak:

a) śmierć rolnika;

b) długookresowa niezdolność rolnika do pracy;

c) poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa;

d) wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich;

e) choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt.

Z przepisu art.75 rozporządzenia nr 1122/2009 wynika, że można przyznać stronie płatności pod warunkiem, iż w odpowiednim czasie i w odpowiedni sposób wykaże ona zaistnienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Nie może natomiast powywoływać się na siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności rolnik, który nie spełnia ustawowych przesłanek przyznania mu płatności określonych w art.21 ustawy z 26 stycznia 2007r. M. G. nie spełnia natomiast żadnej przesłanki określonej w wymienionym przepisie a mianowicie nie przejęła gospodarstwa rolnego w całości tylko w części, przekazanie miało miejsce po 31 maja 2013r. zaś wniosek o płatność złożono po 30 czerwca 2013r. Wspomnieć tylko należy, iż nie został zachowany także dziesięciodniowy termin, do zgłoszenia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, o którym mowa w art.75 ust.2 rozporządzenia nr 1122/2009. Zakładając nawet hipotetycznie, że nadzwyczajną okolicznością było naganne zachowanie pozostałych spadkobierców, którzy przez 3 lata nie ujawnili skarżącej składników spadku to należy podnieść, że M. G. nabyła działki 26/1 i 26/2 w dniu 15 października 2013r. zaś wniosek o płatność został zgłoszony w dniu 25 listopada 2013r. czyli po upływie terminu, o którym mowa w art.75 ust.2 rozporządzenia nr 1122/2009. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi naruszenia art.15 K.p.a. gdyż organ I instancji zastosował niewłaściwą podstawę prawną decyzji zaś organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Należy zaznaczyć, że organ I instancji faktycznie wskazał błędną podstawę prawną decyzji a mianowicie art.22 i 22a ustawy z 26 stycznia 2007r. podczas gdy zastosowanie ma tutaj przepis art.21 wymienionej ustawy. Błędne powołanie podstawy prawnej przez organ I instancji nie jest jednak wadą uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy jest w takiej sytuacji obowiązany usunąć wadliwość decyzji organu I instancji. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 29 września 1987r. w spr. IV SA 22/87, z 25 września 2012r. w spr. II OSK 1861/11 i z 14 stycznia 1993r. w spr. SA/Wr 1384/92 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z 21 maja 2013r. w spr. II SA/Rz 54/13. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż organy administracji nie oceniły czy przekazującą gospodarstwo rolne nie obowiązują rygory z art.81 rozporządzenia nr 1122/2009. Wymieniony przepis nie ma w ogóle zastosowania w niniejszej sprawie gdyż dotyczy kwestii odzyskiwania nienależnych uprawnień do płatności. W niniejszej sprawie natomiast sporną jest kwestia czy skarżąca spełnia przesłanki do uzyskania płatności. Przepis art.81 wymienionego rozporządzenia dotyczy zatem innej problematyki niż występująca w niniejszej prawie i nie ma ona zastosowania w rozpoznawanej sprawie.

Należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie wbrew sugestiom zawartym w skardze nie ma zastosowania przepis art.22 ustawy z 26 stycznia 2007r. Przepis ten dotyczy przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie między dniem złożenia wniosku o przyznanie płatności a dniem doręczenia decyzji w sprawie przyznania tej płatności. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca gdyż w dniu 15 maja 2013r. A. M. złożyła wniosek o przyznanie płatności i nie umarła po złożeniu wniosku. W związku z czym przepis art.22 ustawy nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że nie doszło do przekazania całego gospodarstwa rolnego, które zostało zadeklarowane do płatności przez A. M. Skarżąca nabyła jedynie część tego gospodarstwa. Nadto częściowe przekazanie miało miejsce po 31 maja 2013r. zaś wniosek o przyznanie płatności został złożony przez skarżącą po 30- czerwca 2013r. Nie zostały zatem spełnione przesłanki nabycia płatności przez skarżącą określone w art.21 ust.1 ustawy z 26 stycznia 2007r. Organy administracji obu instancji słusznie odmówiły uwzględnienia wniosku M. G. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę M. G.

m.m.