Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 424/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1996 nr 132 poz 622
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Wojewody D. na uchwałę Rady Gminy w M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie regulaminu czystości i porządku na terenie Gminy M. I. stwierdza nieważność § 3 ust. 4, § 3 ust. 5, § 3 ust.10, § 6, § 7 ust. 1, § 8 ust. 2 , § 9 ust.2, § 10 ust. 3, § 14, § 18, §21 ust. 3 i § 22 zaskarżonej uchwały; II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana w części wskazanej w punkcie pierwszym; III. zasądza od Gminy M. na rzecz strony skarżącej kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] Rada Gminy M. podjęła na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 1996 r. Nr 132, poz. 622 ze zm.) uchwałę Nr [...] w sprawie regulaminu czystości i porządku na terenie Gminy M.

Na powyższą uchwałę na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) Wojewoda D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę, domagając się stwierdzenia nieważności jej § 3 ust. 4, § 3 ust. 5, § 3 ust. 10, § 6, § 7 ust. 1, § 8 ust. 2, § 9 ust. 2, § 10 ust. 3, § 14, § 18, § 21 ust. 3 i § 22 z powodu istotnego naruszenia prawa. W uzasadnieniu skargi organ nadzoru stwierdził, iż wydany akt stanowi wykonanie ustawowego upoważnienia z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zobowiązującego organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do określenia w drodze regulaminu, szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, dotyczących kwestii wyliczonych w art. 4 ust. 2 pkt 1-8 w/w ustawy. Zdaniem skarżącego, z normatywnego charakteru przedmiotowego regulaminu wynika konieczność formułowania zawartych w nim postanowień jedynie na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, precyzyjnie i kompleksowo realizujących delegację ustawową, pozbawionych jednocześnie powtórzeń przepisów powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych, a w szczególności w aktach rangi ustawowej. Oznacza to, iż akty prawa miejscowego stanowione przez organy jednostek samorządu terytorialnego powinny regulować tylko te kwestie, które wynikają z delegacji ustawowej. Ponadto regulacje te mają na celu jedynie uzupełnienie wydanych przez inne podmioty przepisów powszechnie obowiązujących, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów.

Jak wskazał organ nadzoru, ustawodawca formułując określoną delegację do wydania aktu wykonawczego, przekazuje upoważnienie do uregulowania wyłącznie kwestii nieobjętych dotąd żadną normą o charakterze powszechnie obowiązującym w celu ukształtowania stanu prawnego uwzględniającego m.in. specyfikę, możliwości i potrzeby środowiska, do którego właściwy akt wykonawczy jest skierowany. Zatem z istoty aktu prawa miejscowego wynika niedopuszczalność takiego działania organu realizującego delegację ustawową, które polega na powtarzaniu bądź modyfikacji wiążących norm o charakterze powszechnie obowiązującym. Jak zauważył Wojewoda, przedstawione stanowisko znajduje odzwierciedlenie w utrwalonej linii orzeczniczej, uznającej za niedopuszczalne powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacji przez przepisy prawa miejscowego (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA/Ka 1831/02, niepubl.; wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 508/02, niepubl.). Strona skarżąca powołała się nadto na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1999 r. (sygn. akt II SA/Wr 1179/90, OSS 2000/1/17), w którym uznano, że "uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego nie może regulować jeszcze raz tego, co zostało zawarte w obowiązującej ustawie. Taka uchwała, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. Trzeba bowiem liczyć się z tym, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy.".

Zakaz powtarzania regulacji ustawowych – jak wskazał organ nadzoru - wynika również z § 118 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908), zgodnie z którym nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych. W kwestionowanej uchwale Rada Gminy Mysłakowice naruszyła zakaz powtarzania przepisów innych aktów normatywnych, stanowiąc ponownie odnośnie zagadnień uregulowanych w przepisach ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a mianowicie:

– § 3 ust. 5 wyrazy "oraz chodników przylegających bezpośrednio do nieruchomości" – nakładając na właścicieli nieruchomości dodatkowych, niewynikający z delegacji ustawowej, obowiązek uprzątnięcia błota, śniegu lodu i innych zanieczyszczeń, tym samym powtarzając i jednocześnie modyfikując treść art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy. Ustawodawca upoważnił Radę do doprecyzowania przepisów ustawowych i uszczegółowienia obowiązków m.in. właścicieli nieruchomości, jednakże tylko w zakresie, w jakim dotyczy terenu samej nieruchomości i chodników, ale tylko takich, które są położone wzdłuż nieruchomości i służą do użytku publicznego. Jak podkreślił Wojewoda, pojęcie "chodniki przylegające bezpośrednio do nieruchomości" jest pojęciem szerszym niż "chodniki położone wzdłuż nieruchomości". Wskazał nadto, iż ustawodawca wyraźnie rozróżnił obowiązki dotyczące utrzymania czystości chodników przez właścicieli nieruchomości i przez inne podmioty,

– § 7 ust. 1 uchwały, w którym Rada zobowiązała właścicieli nieruchomości do zawarcia umowy z podmiotem uprawnionym do odbioru odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych. Obowiązek ten ustawodawca nałożył na właścicieli nieruchomości w art. 6 ust. 1 ustawy,

– § 8 ust. 2, określający sposób postępowania w przypadku nieudokumentowania przez właścicieli nieruchomości korzystania z usług podmiotu uprawnionego do odbioru odpadów, ponownie reguluje kwestie zawarte przez ustawodawcę w art. 6 ust. 6 i 7 ustawy,

– § 22, stanowiący odnośnie konsekwencji związanych z niewykonywaniem obowiązków określonych w regulaminie dotyczy kwestii uregulowanych przez ustawodawcę w art. 10 ustawy oraz ogranicza je do jednego rodzaju kary wskazanego przez ustawodawcę.

Ponadto Rada Gminy M. w § 3 ust. 10 uchwały, wprowadzając zakaz spalania wyrobów z tworzyw sztucznych i gumy, zawarła powtórzenia zapisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 ze zm.). Tymczasem WSA w Opolu w wyroku z dnia 7 września 2006 r. (II SA/Op 278/06, niepubl.), odnośnie spalania odpadów uznał, że "zakaz ten w części dotyczącej spalania odpadów na powierzchni ziemi wynika z art. 13 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, który statuuje generalną zasadę zakazującą odzysku lub unieszkodliwiania odpadów poza instalacjami lub urządzeniami spełniającymi określone wymagania (...).".

Zdaniem organu nadzoru, zawarte w art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wyliczenie, zgodnie z orzecznictwem, ma charakter zamknięty. Rada Gminy M. uchwalając przedmiotowy regulamin, przekroczyła zatem delegację ustawową w następujących paragrafach:

– § 3 ust. 4 uchwały – zobowiązując właścicieli nieruchomości do dbania o czystość i estetykę ścian budynków i ogrodzeń, określając przy tym szczególne działania, które składają się na realizację tego obowiązku. Tymczasem rada gminy w drodze aktu prawa miejscowego powinna regulować tylko te kwestie, do których szczegółowego określenia posiada ustawowe upoważnienie udzielone przez ustawodawcę. Zakaz wprowadzania w regulaminie utrzymania czystości i porządku takich zapisów potwierdza WSA w Opolu w wyroku z dnia 7 września 2006 r. (II SA/Op 278/06), uznając, iż "organ gminy nie może w sposób dowolny, niczym nieograniczony określać obowiązków związanych z estetyką i porządkiem na terenie gminy.".

– § 6 uchwały – nakładając na organizatorów imprez o charakterze publicznym obowiązek wyposażenia miejsca, w którym odbywa się impreza, w odpowiednią ilość pojemników na odpady stałe oraz zapewnia odpowiedniej liczby toalet, oczyszczenia terenu bezpośrednio po zakończeniu imprezy czy też oczyszczenia terenów przyległych, które zostały zanieczyszczone w trakcie trwania imprezy. Powyższy zapis przedmiotowej uchwały – w ocenie organu nadzoru – narusza zasadę swobody zawierania umów pomiędzy właścicielem nieruchomości, na którym, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ciążą powyższe obowiązki, i organizatorem imprezy masowej.

– § 9 ust. 2 uchwały – Rada, w przypadku wystąpienia nieszczelności zbiornika bezodpływowego, zobowiązała właścicieli nieruchomości do usunięcia nieszczelności oraz powiadomienia o tym gminy. Nałożenie takiego obowiązku nie mieści się w katalogu czynności związanych z częstotliwością i sposobem pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych.

– § 10 ust. 3 uchwały – zobowiązujący pracowników podmiotów uprawnionych do odbioru odpadów do usunięcia zanieczyszczeń powstałych w wyniku załadunku i transportu odpadów oraz nieczystości ciekłych. Tymczasem obowiązek utrzymania czystości na określonych terenach, zgodnie z art. 5 ust. 1, 2, 3, 4 i 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, spoczywa na podmiotach wskazanych w ustawie. Oznacza to, że rada gminy na mocy aktu prawa miejscowego nie może przenieść obowiązku realizacji określonych zadań na podmioty inne niż wskazane w ustawie.

– § 14 uchwały – wskazując w przedmiotowej uchwale miejsca przekazywania selektywnie zebranych odpadów. Upoważnienie do zawarcia w regulaminie utrzymania czystości i porządku innych wymagań wnikających z gminnego planu gospodarki odpadami nie stanowi zezwolenia na zamieszczenie w tym regulaminie dowolnych zapisów wynikających z w/w planu. Regulacje takie powinny bowiem dotyczyć bezpośrednio zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy.

– § 18 uchwały – Rada realizując delegację art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wśród obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe zawarła przepis, w którym określiła obowiązki gminne związane z zapewnieniem ochrony przed zwierzętami bezdomnymi lub pozostawionymi czasowo bez opieki. Tymczasem, jak wskazała strona skarżąca, w/w zagadnienie gmina zobowiązana jest uregulować odrębną uchwałą. Potwierdza to również WSA w Opolu we wskazanym powyżej wyroku z dnia 7 września 2006 r., w którym uznał, że "kwestie wyłapywania bezdomnych zwierząt oraz rozstrzyganie o dalszym postępowaniu z tymi zwierzętami odbywa się wyłącznie na mocy uchwały rady gminy podjętej po uzgodnieniu z powiatowym lekarzem weterynarii oraz po zasięgnięciu opinii upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (art. 11 ustawy o ochronie zwierząt). Zadaniem legislacji gminnej wynikającej z upoważnienia z art. 4 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jest określenie obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe (...). Upoważnienie to nie dotyczy możliwości ustalenia zasad postępowania ze zwierzętami bezdomnymi.".

– § 21 ust. 3 uchwały – delegacja ustawowa art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewiduje upoważnienia dla Rady do wskazania w przedmiotowej uchwale podmiotów, które zobowiązane są do poniesienia kosztów deratyzacji. Oznacza to, iż sprzeczny z prawem jest również § 21 ust. 3 uchwały, w którym Rada zobowiązała właścicieli nieruchomości do pokrycia kosztów deratyzacji.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy M. wniosła o oddalenie żądania strony skarżącej o stwierdzenie nieważności § 3 ust. 4, § 3 ust. 5, § 6, § 9 ust. 2, § 10 ust. 3, jednocześnie uznając za zasadne zgłoszone zastrzeżenia co do przyjętych w zaskarżonej regulacji zamieszczonych w § 3 ust. 10, § 7 ust. 1, § 8 ust. 2, § 9 ust. 2, § 10 ust. 3, § 14, § 18 i § 22 wobec czego wniosła o umorzenie postępowania w tym zakresie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgadza się z twierdzeniami i wywodami organu nadzoru dotyczącymi zasad tworzenia prawa, w szczególności zaś z tym, że z normatywnego charakteru, w tym przypadku regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, wynika konieczność formułowania zawartych w nim postanowień jedynie na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, precyzyjnie i kompleksowo realizujących delegację ustawową, pozbawionych jednocześnie powtórzeń przepisów powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych. Strona przyznała, iż szczegółowe wymagania dotyczące treści regulaminu określa art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i opracowana przez nią treść regulaminu w zasadzie odpowiada tym wymaganiom.

Analizując zaś szczegółowo treść złożonej skargi, strona przyznała, iż zawarte w zaskarżonym regulaminie postanowienia § 3 ust. 10, § 7 ust. 1, § 8 ust. 2, § 14, § 18 i § 22 stanowią powtórzenie już obowiązujących uregulowań prawnych, bądź też Rada Gminy do ich sformułowania nie posiadała wyraźnego upoważnienia, wobec czego skargę w tej części Gmina uznała za uzasadnioną. Natomiast nie zgodziła się ze stanowiskiem skarżącego w pozostałym zakresie z następujących powodów:

– § 3 ust. 4 – zdaniem strony zamieszczone w tym postanowieniu zobowiązanie właścicieli nieruchomości do dbania o czystość i estetykę ścian budynków i ogrodzeń, w szczególności poprzez usuwanie z nich plakatów, reklam, ogłoszeń, napisów i rysunków umieszczanych tam bez zachowania trybu przewidzianego przepisami prawa, oraz uzupełnienia i utrzymania w należytym stanie techniczno-estetycznym tabliczek z numerami porządkowymi budynku, nie stanowi przekroczenia delegacji ustawowej, ale mieści się w granicach zakreślonych ustawą (art. 5 ust. 1 pkt 5). Zdaniem Rady Gminy nałożenie takiego obowiązku na właściciela nieruchomości jest normalną konsekwencją szeroko pojętego przez ustawodawcę pojęcia "utrzymania porządku", które to pojęcie nie może oznaczać tylko gromadzenia, zbierania i usuwania odpadów komunalnych, ale także utrzymanie w należytym stanie i porządku estetycznym wyglądu ścian budynków i ogrodzeń nieruchomości i unormowanie to mieści się w dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r.

– ad. § 3 ust. 5 – zdaniem Rady również zastrzeżenia zgłoszone do treści tego postanowienia są chybione. Jak to wynika ze sformułowania art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy, ustawodawca użył w nim sformułowania "... z chodników położnych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą do ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości". W tej sytuacji przyjęcie przez Gminę sformułowania "oraz chodników przylegających bezpośrednio do nieruchomości", wbrew sugestii strony skarżącej, odpowiada intencji ustawodawcy. Rada powołała się nadto na pogląd wyrażony przez W. Radeckiego w komentarzu do art. 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z którym przez określenie "chodniki położone wzdłuż nieruchomości" należy rozumieć chodniki "bezpośrednio przylegające do danej nieruchomości".

– ad. § 6 – zdaniem strony przepis tego postanowienia znajduje uzasadnienie w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy, który nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek zbierania powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych, zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie, oraz w treści art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy, który na właścicieli nieruchomości nakłada także obowiązek realizacji innych obowiązków określonych w regulaminie. Oczywiście obowiązki takie mogłyby wynikać z umowy zawartej pomiędzy właścicielem a organizatorem imprezy, co nie oznacza – zdaniem Rady- że określenie ich w regulaminie stanowi naruszenie prawa a także swobody zawierania umów.

– ad. § 9 ust. 2 – strona nie zgodziła się z zarzutem Wojewody jakoby nałożenie w tym postanowieniu na właściciela nieruchomości obowiązku niezwłocznego usunięcia nieszczelności zbiornika bezodpływowego i powiadomienia o tym fakcie gminy, stanowiło nałożenie obowiązku niemieszczącego się w katalogu jego obowiązków związanych z utrzymaniem w należytym stanie technicznym urządzeń służących gromadzeniu nieczystości ciekłych. Obowiązek ten, zdaniem Rady, jest jednym z podstawowych obowiązków każdego właściciela nieruchomości posiadającego zbiornik bezodpływowy do gromadzenia nieczystości ciekłych. Utrzymanie zbiornika bezodpływowego w należytym stanie technicznym (zapewniającym m.in. jego szczelność) na pewno nie należy do czynności związanych z częstotliwością i sposobem pozbywania się odpadów komunalnych, a co zostało uregulowane w innym postanowieniu tego regulaminu, ale jest obowiązkiem ciążącym na każdym właścicielu nieruchomości, niezależnie od nałożonego tym regulaminem obowiązku samego już usuwania przez niego nieczystości płynnych.

– ad. § 10 ust. 3 – dla Rady niezrozumiałym jest kwestionowanie przez organ skarżący nałożonego tym postanowieniem na pracowników firmy świadczącej usługi w zakresie wywozu nieczystości, odpadów tych nieczystości pozostałych na ulicy po ich załadunku. Prawdą jest, iż przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach odnoszą się do osób w niej wskazanych, jednakże organ upatruje umocowania jej w zakresie unormowania tego obowiązku ze sformułowania art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy. Obowiązek ten ma charakter blankietowy i jego zakres zależy wyłącznie od treści uchwały rady gminy.

– ad. § 21 ust. 3 – zdaniem organu nieuzasadnionym jest także zastrzeżenie zgłoszone przez skarżącego co do zamieszczenia w uchwale postanowienia jedynie sankcjonującego fakt ponoszenia kosztów przeprowadzenia deratyzacji przez właściciela nieruchomości. Postanowienie to znajduje, zdaniem strony, oparcie w postanowieniu art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy. Wbrew stanowisku Wojewody, uchwała rady gminy w tym postanowieniu jedynie stwierdza fakt, iż to właściciele nieruchomości, zgodnie z tą ustawą, ponoszą koszty przeprowadzenia deratyzacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Zakres tej kontroli obejmuje również orzekanie, po myśli art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Zgodnie zaś z art. 147 § 1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest uchwała Rady Gminy M. z dnia [...] Nr [...] w sprawie regulaminu czystości i porządku na terenie Gminy M., podjęła na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 1996 r. Nr 132, poz. 622 ze zm.).

Powołany powyżej art. 4 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi, iż rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy; regulamin jest aktem prawa miejscowego. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu - regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:

a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych, odpadów niebezpiecznych, odpadów wielkogabarytowych i odpadów z remontów,

b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2) rodzaju i minimalnej pojemności urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych urządzeń i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych urządzeń;

3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4) maksymalnego poziomu odpadów komunalnych ulegających biodegradacji dopuszczonych do składowania na składowiskach odpadów;

5) innych wymagań wynikających z gminnego planu gospodarki odpadami;

6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Należy zauważyć, podzielając w tym zakresie argumentację Wojewody D. zawartą w skardze, iż ustawowe upoważnienie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zobowiązuje radę gminy do określenia w drodze regulaminu szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, dotyczących jedynie kwestii wyliczonych w art. 4 ust. 2 pkt 1-8 w/w ustawy. Oznacza to, że regulamin, uchwalony na podstawie w/w przepisów, musi formułować postanowienia jedynie w granicach upoważnienia ustawowego, regulując jedynie kwestie, które wynikają z delegacji ustawowej. Przy czym postanowienia te, ponieważ mają na celu uzupełnienie wydanych przez inne podmioty przepisów powszechnie obowiązujących kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów, muszą być pozbawione powtórzeń przepisów powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych, a w szczególności w aktach rangi ustawowej.

Stanowisko powyższe znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. Ponieważ podjęty na podstawie art. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy jest aktem prawa miejscowego, podejmując taki akt na podstawie normy ustawowej, organ stanowiący musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wykonawczym a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 585/06, publ. OwSS 2007/2/34).

Ponadto istotne jest, iż uregulowanie ust. 2 art. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2005 roku Nr 236, poz. 2008 ze zm.) pozwala na stwierdzenie, że w uchwalanym przez radę regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy mogą znaleźć się tylko takie postanowienia, których przedmiot mieści się w zakresie wyznaczonym przez ten przepis. Wyliczenie zamieszczone w ustępie 2 wymienionego artykułu ustawy ma bowiem charakter wyczerpujący, co oznacza iż w regulaminie nie można zamieszczać postanowień wykraczających poza treść art. 4 ustawy. Jednocześnie też wyliczenie przedmiotu uregulowania regulaminem ma charakter obligatoryjny; co oznacza, iż w treści regulaminu muszą znaleźć się uregulowania odnoszące się do wszystkich ośmiu punktów art. 4 ustawy (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Go 471/06, publ. Dz.Urz.Lubus 2007/3/55).

Należy tutaj zauważyć również, iż zgodnie z przepisem § 137 w związku z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908) - w uchwale nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Naruszenie tego zakazu i wprowadzenie do uchwały przepisów ustawowych powoduje nieważność tych zapisów. Tym bardziej sprzeczne z prawem jest dokonywanie zmian w zapisach ustawowych i regulowanie niektórych kwestii w sposób odmienny niż w ustawie. Powszechnie obowiązujący porządek prawny narusza w stopniu istotnym nie tylko regulowanie przez gminę raz jeszcze tego co zostało już pomieszczone w źródle powszechnie obowiązującego prawa lecz także modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu, co możliwe jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego.

Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu niedopuszczalne jest powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacji przez przepisy prawa miejscowego (zob. ponadto wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA/Ka 1831/02, niepubl.; wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 508/02, niepubl.), zaś uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego regulująca jeszcze raz to, co zostało zawarte w obowiązującej ustawie, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 1999 r. (sygn. akt II SA/Wr 1179/90, publ. OSS 2000/1/17) "Trzeba bowiem liczyć się z tym, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy.".

W rozpatrywanej sprawie kwestionowane przez Wojewodę uregulowania zawarte w zaskarżonej uchwale zarówno stanowią powtórzenie przepisów powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych, jak i regulują kwestie wykraczające poza granice upoważnienia ustawowego.

Naruszenie zakazu powtarzania przepisów innych aktów normatywnych i wprowadzenie przez Radę Gminy M. do zaskarżonej uchwały uregulowań ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dotyczy:

– § 3 ust. 5, który stanowi powtórzenie (w części "uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń") a zarazem nieuprawnioną modyfikację treść art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ("z części nieruchomości udostępnionej do użytku publicznego").

Zapis w/w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy stanowi zaś, iż właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń jedynie z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych.

– § 7 ust. 1, w którym Rada zobowiązała właścicieli nieruchomości do zawarcia umowy z podmiotem uprawnionym do odbioru odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych.

Powyższy obowiązek został jednak nałożony przez ustawodawcę w art. 6 ust. 1 ustawy. Przepis ten stanowi, iż właściciele nieruchomości przy wykonywaniu obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 3b (pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych) obowiązani są do udokumentowania, w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, przez okazanie takiej umowy i dowodów płacenia za takie usługi.

– § 8 ust. 2, który określa sposób postępowania w przypadku nieudokumentowania przez właścicieli nieruchomości korzystania z usług podmiotu uprawnionego do odbioru odpadów. Ten przepis zaskarżonej uchwały stanowi zaś powtórzenie regulacji z art. 6 ust. 6 i 7 ustawy, zgodnie z którym gmina jest obowiązana zorganizować odbieranie odpadów komunalnych oraz opróżnianie zbiorników bezodpływowych w przypadku właścicieli nieruchomości, którzy nie zawarli umów, o których mowa w ust. 1 (ust. 6). W myśl zaś ust. 7 art. 6 - wójt, burmistrz, prezydent miasta wydaje z urzędu decyzję, w której ustala:

1) obowiązek uiszczania opłat za odbieranie odpadów komunalnych lub opróżnianie zbiorników bezodpływowych;

2) wysokość opłat wyliczonych z zastosowaniem stawek, o których mowa w ust. 2;

3) terminy uiszczania opłat, o których mowa w pkt 1.

4) sposób i terminy udostępniania urządzeń lub zbiorników w celu ich opróżnienia.

– § 22, odnoszący się do konsekwencji związanych z niewykonywaniem obowiązków określonych w regulaminie. Zgodnie z jego treścią "Kto nie wykonuje obowiązków określonych w regulaminie, podlega karze grzywny zgodnie z art. 10 ust. 2 i ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.".

Kwestie odpowiedzialności karnej za niewykonanie obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy zostały uregulowane w rozdziale 5, zatytułowanym "Przepisy karne". Ust. 2 art. 10 stanowi, iż kto nie wykonuje obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1 podlega karze grzywny, zaś ust. 2a - karze określonej w ust. 2 podlega także ten, kto nie wykonuje obowiązków określonych w regulaminie. § 22 zaskarżonej uchwały stanowi zatem nie tylko powtórzenie uregulowań ustawowych, ale i w sposób nieuprawniony modyfikuję te uregulowania, ograniczając się do jednego tylko rodzaju kary wskazanego przez ustawodawcę.

W wymienionych zaś poniżej paragrafach zaskarżonego regulaminu Rada Gminy M. przekroczyła delegację ustawową zawartą w art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:

– § 3 ust. 4, w którym Rada zobowiązała właścicieli nieruchomości "do dbania o czystość i estetykę ścian budynków i ogrodzeń, w szczególności poprzez usuwanie z nich plakatów, reklam, ogłoszeń napisów, rysunków itp. Umieszczonych tam bez zachowania trybu przewidzianego przepisami prawa oraz uzupełnienia i utrzymania w należytym stanie techniczno-estetycznym tabliczek z numerami porządkowymi budynku.".

Odnosząc się w tym miejscu do wniosku Rady Gminy M. o oddalenie żądania strony skarżącej o stwierdzenie nieważności § 3 ust. 4, bowiem nie stanowi on przekroczenia delegacji ustawowej, Sąd nie mógł zgodzić się z twierdzeniem, iż mieści się on w granicach zakreślonych art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy. Przepis 5 ust. 1 pkt 5 ustawy stanowi, iż właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez realizację innych obowiązków określonych w regulaminie. Wprawdzie jest to przepis blankietowy i jego zakres zależy wyłącznie od treści uchwały rady gminy, jednakże - w ocenie Sądu - obowiązki w zakresie utrzymania czystości i porządku ciążące na właścicielu nieruchomości na podstawie tego przepisu nie mogą zostać sformułowane w sposób dowolny. Organ gminy nie może w sposób niczym nieograniczony określać obowiązków związanych z estetyką i porządkiem na terenie gminy (zob. wyrok WSA w Opolu z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt II SA/Op 278/06, niepubl.).

Sformułowanie "innych obowiązków określonych w regulaminie" oznacza, iż obowiązki te muszą dotyczyć zapewnienia utrzymania czystości i porządku, jednak – wbrew twierdzeniu Rady - pojęcie "utrzymanie porządku" nie może być rozumiane zbyt szeroko. Pojęcie to – zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach -ogranicza się do gromadzenia, zbierania i usuwania odpadów komunalnych, nie zaś do utrzymania w należytym stanie i porządku estetycznym wyglądu ścian budynków i ogrodzeń nieruchomości. Uregulowania dotyczące utrzymywania w należytym stanie technicznym i estetycznym normuje bowiem ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Art. 5 ust. 2 tej ustawy stanowi, iż obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. W myśl zaś art. 61 ust. 1 Prawa budowlanego – do utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2, jest zobowiązany właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3), albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia (pkt 4) - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku (art. 66 ust. 1).

– § 3 ust. 10, którym Rada wprowadziła zakaz spalania wyrobów z tworzyw sztucznych i gumy. Tymczasem art. 1 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi, iż ustawa określa zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości dotyczące utrzymania czystości i porządku, a także warunki udzielania zezwoleń podmiotom świadczącym usługi w zakresie objętym regulacją ustawy. Natomiast w ust. 2 art. 1 tej ustawy jest mowa, iż zasady odzysku lub unieszkodliwiania odpadów regulują odrębne przepisy. Chodzi tutaj przede wszystkim o ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.).

Art. 1 ust. 1 ustawy o odpadach stanowi, iż ustawa określa zasady postępowania z odpadami w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, a w szczególności zasady zapobiegania powstawaniu odpadów lub ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko, a także odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. Przez odzysk – zgodnie z przepisem art. 3 ust. 3 pkt 9 tej ustawy - rozumie się wszelkie działania, niestwarzające zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska, polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części, lub prowadzące do odzyskania z odpadów substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystania, określone w załączniku nr 5 do ustawy. Zaś unieszkodliwianie odpadów to poddanie odpadów procesom przekształceń biologicznych, fizycznych lub chemicznych określonym w załączniku nr 6 do ustawy w celu doprowadzenia ich do stanu, który nie stwarza zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska (art. 3 ust. 3 pkt 21). Pod pojęciem termicznego przekształcania odpadów rozumie się m.in. spalanie odpadów przez ich utlenianie (art. 3 ust. 3 pkt 20 lit. a).

– § 6, w którym organ gminy zobowiązał organizatorów imprez o charakterze publicznym do: 1) wyposażenia miejsca, w którym odbywa się impreza, w odpowiednią ilość pojemników na odpady stałe oraz zapewniania odpowiedniej liczby toalet, 2) oczyszczenia terenu bezpośrednio po zakończeniu imprezy, 3) oczyszczenia terenów przyległych, jeżeli występuje taka potrzeba, a zanieczyszczenie terenu spowodowane zostało imprezą.

Sąd nie uwzględnił tym samym stanowiska Rady, iż § 6 zaskarżonej uchwały znajduje uzasadnienie w postanowieniu art. 5 ust. 1 pkt 3 i art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy. Przepisem art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawodawca nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek zbierania powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie. W myśl zaś art. 2 ust. 2 tej ustawy - przez odpady komunalne rozumie się odpady komunalne w rozumieniu przepisów o odpadach.

W rozumieniu art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.) odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych. Wytwórcą odpadów jest zaś każdy, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów, oraz każdy, kto przeprowadza wstępne przetwarzanie, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów (art. 3 ust. 3 pkt 22).

W myśl zaś art. 1 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - ustawa określa zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości dotyczące utrzymania czystości i porządku, a także warunki udzielania zezwoleń podmiotom świadczącym usługi w zakresie objętym regulacją ustawy. Właścicielem nieruchomości w rozumieniu tej ustawy jest także współwłaściciel, użytkownik wieczysty oraz jednostka organizacyjna i osoba posiadająca nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inny podmiot władający nieruchomością (ust. 4).

Art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy stanowi, iż to właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez realizację innych obowiązków określonych w regulaminie.

Uwzględniając powyższe przepisy należało stwierdzić, iż zapis § 6 zaskarżonej uchwały ze względu na skierowanie go do organizatorów imprez o charakterze publicznym nie mieści się w zakresie regulacji art. 5 ust. 1 ustawy.

– § 9 ust. 2, którym Rada zobowiązała właścicieli nieruchomości do niezwłocznego usunięcia nieszczelności zbiornika bezodpływowego oraz powiadomienia o tym gminy, w przypadku wystąpienia jego nieszczelności. Sąd zgodził się ze stanowiskiem Wojewody D., iż nałożenie tego obowiązku nie mieści się w katalogu czynności związanych z częstotliwością i sposobem pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych.

Art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi, iż regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego. W zakresie tego przepisu nie mieści się natomiast obowiązek właściciela nieruchomości niezwłocznego usunięcia nieszczelności zbiornika bezodpływowego i powiadomienia o tym fakcie gminy, czego Rada Gminy M. nie kwestionuje. Należy zgodzić się z twierdzeniem organu gminy, iż obowiązek utrzymania zbiornika bezodpływowego w należytym stanie technicznym (zapewniającym m.in. jego szczelność) jest zapewne obowiązkiem ciążącym na każdym właścicielu nieruchomości, jednakże nie może obowiązek ten zostać nałożony regulaminem jak to uczyniła Rada w niniejszej sprawie.

– § 10 ust. 3, którym zobowiązano pracowników podmiotów uprawnionych do odbioru odpadów do usunięcia zanieczyszczeń powstałych w wyniku załadunku i transportu odpadów oraz nieczystości ciekłych. Tymczasem obowiązek utrzymania czystości na określonych terenach, zgodnie z art. 5 ust. 1, 2, 3, 4 i 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, spoczywa na podmiotach wskazanych w ustawie. Zaś przeniesienie na mocy aktu prawa miejscowego, którym jest regulamin, obowiązku realizacji określonych zadań na podmioty inne niż wskazane w ustawie stanowi przekroczenie ustawowych uprawnień. Wbrew stanowisku Rady, wszelkie obowiązki nałożone na podstawie 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach mogą być skierowane jedynie do właścicieli nieruchomości.

– § 14, w którym organ gminy wskazał konkretne miejsce (Centrum Gospodarki Odpadami w Ś.-K.) przekazywania określonego rodzaju odpadów.

Kwestionowanie zapisu § 14 zaskarżonej uchwały opera się na tym, iż wprawdzie gminny plan gospodarki odpadami, zgodnie z § 4 pkt 1 lit. f rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 kwietnia 2003 r. w sprawie sporządzania planów gospodarki odpadami (Dz. U. Nr 66, poz. 620 ze zm.), określa aktualny stan gospodarki odpadami, w tym wykaz podmiotów prowadzących działalność w zakresie odbierania, zbierania, transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów, jednakże w regulaminie nie można nałożyć obowiązku przekazywania odpadów do określonego podmiotu. Mimo, że tytuł rozdziału VI zaskarżonej uchwały - "Inne wymagania wynikające z gminnego planu gospodarki odpadami" - został sformułowany ogólnie, nie pozwala to na przekroczenie przez organ gminy upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymywaniu czystości i porządku w gminach. Zatem "inne wymagania" muszą odnosić się do realizacji postanowień w/w przepisu, który stanowi, iż regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, choć wynikające z gminnego planu gospodarki odpadami.

– § 18, którym organ gminy wśród obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe zawarł przepis, iż gmina zapewnia ochronę przed bezdomnymi zwierzętami lub pozostawionymi czasowo bez opieki poprzez interwencyjne wyłapywanie zwierząt bezdomnych oraz zapewnienie opieki i schronienia wyłapanym zwierzętom.

W ocenie Sądu powyższy zapis zaskarżonego regulaminu nie mieści się w delegacji ustawowej art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W/w zagadnienia gmina winna uregulować odrębną uchwałą. Podzielając stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu (zob. wskazany powyżej wyrok z dnia 7 września 2006 r.), skład orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, iż kwestie wyłapywania bezdomnych zwierząt oraz rozstrzyganie o dalszym postępowaniu z tymi zwierzętami odbywa się wyłącznie na mocy uchwały rady gminy podjętej po uzgodnieniu z powiatowym lekarzem weterynarii oraz po zasięgnięciu opinii upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (art. 11 ustawy o ochronie zwierząt). Zadaniem legislacji gminnej wynikającej z upoważnienia z art. 4 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jest określenie obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe (...). Upoważnienie to nie dotyczy możliwości ustalenia zasad postępowania ze zwierzętami bezdomnymi.".

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002 ze zm.) zapewnianie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin. Minister właściwy do spraw administracji publicznej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, zasady i warunki wyłapywania bezdomnych zwierząt (ust. 2). Wyłapywanie bezdomnych zwierząt oraz rozstrzyganie o dalszym postępowaniu z tymi zwierzętami odbywa się wyłącznie na mocy uchwały rady gminy podjętej po uzgodnieniu z powiatowym lekarzem weterynarii oraz po zasięgnięciu opinii upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (ust. 3). Organizacje społeczne, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, mogą zapewniać bezdomnym zwierzętom opiekę i w tym celu prowadzić schroniska dla zwierząt, w porozumieniu z właściwymi organami samorządu terytorialnego (ust. 4).

– § 21 ust. 3, którego zapis przekracza upoważnienie ustawowe art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W ocenie Sądu, Rada realizując postanowienia tego przepisu, nie mogła wskazać w zaskarżonej uchwale podmiotów (tu właścicieli nieruchomości), które zobowiązane są do poniesienia kosztów deratyzacji.

Sąd nie podzielił tym samym twierdzenia organu gminy, iż zamieszczenie w uchwale postanowienia dotyczącego ponoszenia kosztów przeprowadzenia deratyzacji przez właściciela nieruchomości znajduje oparcie w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy, bowiem norma kompetencyjna zawarta w art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy (wyznaczanie obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania) nie może stanowić upoważnienia do regulowania przez radę gminy kwestii dotyczących ponoszenia kosztów deratyzacji.

Odnosząc się zaś do wniosku Rady Gminy M. o umorzenie postępowania w zakresie przyjętych w zaskarżonej uchwale regulacji § 3 ust. 10, § 7 ust. 1, § 8 ust. 2, § 9 ust. 2, § 10 ust. 3, § 14, § 18 i § 22, Sąd pragnie zauważyć, iż nie mógł umorzyć postępowania sądowego w tym zakresie, bowiem Rada nie podjęła żadnego aktu w celu wyeliminowania tychże zapisów zaskarżonej uchwały. Samo oświadczenie zawarte w odpowiedzi na skargę o uznaniu za zasadne zgłoszonych przez Wojewodę D. zarzutów co do w/w przepisów bez podjęcia w tym przedmiocie stosownej uchwały, nie stanowi podstawy do przyjęcia, iż postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania sądowego możliwe jest również w sytuacji, gdy strona skarżąca cofnie skargę, jednakże w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała.

Powyższe rozważania dały podstawę do stwierdzenia nieważność § 3 ust. 4, § 3 ust. 5, § 3 ust. 10, § 6, § 7 ust. 1, § 8 ust. 2, § 9 ust. 2, § 10 ust. 3, § 14, § 18, § 21 ust. 3 i § 22 zaskarżonej uchwały zgodnie z art. 147 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji.

W punkcie II sentencji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej powyżej ustawy, zaś o kosztach - na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Stąd orzeczono jak w sentencji.