Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 456/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 12, art. 58, art. 59, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 5 ust. 2, par. 8 ust. 1 pkt 1 i 2, par. 9 ust. 2 pkt 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 286 poz 2870
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 183 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 21 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 756/11 w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia w sprawie przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 756/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę A.S. na postanowienie Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

W dniu 2 marca 2005 r. do Biura Powiatowego ARiMR w J. wpłynął wniosek A.S. o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. wnioskodawcy została przyznana płatność dla gospodarstwa niskotowarowego na okres 5 lat z zastrzeżeniem, że warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej raty. Trzecia rata została zrealizowana w dniu 16 kwietnia 2008 r.

A.S. w dniu [...] września 2008 r. złożyi oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, dołączając dokument potwierdzający zakup zwierząt gospodarskich, dokument potwierdzający zakup maszyn rolniczych, zaświadczenie, w którym stwierdza się, że A.S. jest członkiem "Stowarzyszenia producentów Rolnych w J.".

Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. wstrzymał przyznane skarżącemu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku, uznając, że nie zrealizował on w przypisanym terminie wszystkich przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.

Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na skutek skargi wniesionej od tej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 17 lutego 2010 r. (sygn. akt II SA/Ke 39/10) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, w wyniku złożonego odwołania Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. decyzją z dnia

Sygn. akt II GSK 456/12

[...] kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w

J. z dnia [...] grudnia 2010 r. o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa

niskotowarowego w roku 4 i 5. Na decyzję organu II instancji została wniesiona

skarga do WSA w K.

Wnioskiem z dnia 12 lipca 2011 r. A.S. zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o niezrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Przyczyną złożenia wniosku była długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego potwierdzona załączonymi do wniosku dokumentami (karty wypisowe ze Szpitali w okresie od 2008 - 2011 r., orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności).

Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. odmówił przywrócenia terminu, stwierdzając, że A.S. nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia, organ drugiej instancji postanowieniem z dnia 12 września 2011 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia 2 sierpnia 2011 r. Organ odwoławczy wskazał, iż termin do złożenia przez producenta rolnego oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć - § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia

7. grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy

finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju

obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.; dalej rozporządzenie z

2004 r.), ewentualnie oświadczenia o zaistnieniu okoliczności wymienionych w § 9

ust. 2 tegoż rozporządzenia uniemożliwiających ich realizację (§ 9 ust. 3) wynosi 7

dni od dnia, w którym upłynął termin na zrealizowanie przedsięwzięć. Stosownie do §

8. ust. 1 rozporządzenia z 2004 r. zrealizowanie przedsięwzięć powinno nastąpić w

terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w

trzecim roku realizacji planu. W oparciu o powyższe regulacje organ ustalił, iż w

przedmiotowej sprawie termin do złożenia oświadczenia zgodnie z § 9 ust. 3

rozporządzenia z 2004 r. upływał w dniu 23 października 2008 r.

Organ drugiej instancji przytoczył w uzasadnieniu cztery przesłanki przywrócenia terminu określone w art. 58 § 1 i 2 k.p.a., wśród których wymienił m.in. uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem organu, niezłożenie przez stronę w terminie oświadczenia o niezrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju

Sygn. akt II GSK456/12

gospodarstwa niskotowarowego nastąpiło na skutek zaniedbania strony, zaś jego choroba nie stanowiła przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, skoro od momentu złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć wielokrotnie kontaktował się on z organami Agencji. W uzasadnieniu stwierdzono również, że A.S. wniósł prośbę po terminie 7 dni i bez dokonania czynności złożenia oświadczenia. Organ uznał, iż składając oświadczenie w dniu 2 września 2008 r. o zrealizowaniu przedsięwzięć strona miała możliwość wskazania faktu swojej długotrwałej niezdolności do pracy, czego jednak nie uczyniła. Nawet okoliczność, że strona we wrześniu 2009 r. dowiedziała się o niezrealizowaniu przedsięwzięcia nie umożliwia przyjęcia zachowania terminu do złożenia prośby o jego przywrócenie. Organ zwrócił uwagę na brak należytej staranności strony, w sytuacji gdy 2.09.2008 r. skarżący złożył oświadczenie, w dniach 8.10.2009 r. i 30.12.2010 r. odwołania, zaś wniosek o przywrócenie terminu dopiero w dniu 12 lipca 2011 r. Organ wskazał również, że rolnik został należycie poinformowany o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków dotyczących przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

Na skutek skargi A.S. wniesionej od tej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z 21 grudnia 2011 r. oddalił ją. Zdaniem Sądu stanowisko organu, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, wyklucza możliwość przywrócenia terminu na zasadach przewidzianych w art. 58 k.p.a.

Sąd wywiódł, że przedstawiona przez skarżącego dokumentacja w postaci orzeczeń Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w J. zaliczających A.S. do znacznego stopnia niepełnosprawności oraz kart leczenia szpitalnego dotyczących m.in. choroby Parkinsona, potwierdzają występowanie u rolnika licznych dolegliwości i schorzeń, które niewątpliwie utrudniają jego codziennie funkcjonowanie czy też wpływają na samodzielną egzystencję. Jednakże w ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że stan zdrowia stanowi taką przeszkodę, która uniemożliwiłaby mu dokonanie czynności w terminie. Z uwagi na termin, który skarżący powinien zachować oraz fakt, że zły stan zdrowia nie był spowodowany nagłą, nie do przewidzenia chorobą, która pozbawiałaby logicznego myślenia, trudno przyjąć, iż dolegliwości związane ze stanem zdrowia uniemożliwiły skarżącemu w dłuższym okresie czasu, tj. od dnia

Sygn. akt II GSK456/12

23 października 2008 r. do dnia 12 lipca 2011 r., podejmowanie racjonalnych decyzji i w rezultacie dokonanie czynności polegającej na złożeniu oświadczenia.

Sąd podniósł, że wynikająca z orzeczeń Powiatowego Zespołu do Spraw Niepełnosprawności w J. niepełnosprawność skarżącego istniejąca od 2001 r. nie umożliwiła, jak słusznie zauważył organ II instancji, wystąpienia w 2005 r. z wnioskiem o przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, a w okresie po zrealizowaniu przez organ wypłaty trzeciej transzy - podejmowania działań zmierzających do wykazania zrealizowania przedsięwzięć objętych planem. Świadczy o tym złożenie w dniu 2.09.2008 r. oświadczenia zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia z 2004 r., a następnie odwołań od decyzji wstrzymujących płatności do gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku (8.10.2009 r.,

30.12.2010 r.). Podobnie przebywanie na leczeniu szpitalnym, potwierdzone

stosowną dokumentacją lekarską nie wskazuje, aby skarżący znajdował się

permanentnie w takim stanie, który uniemożliwiałby mu złożenie oświadczenia o

zaistnieniu okoliczności uniemożliwiających realizację przedsięwzięć.

Zdaniem Sądu I instancji nie można przyjąć, że zły stan zdrowia wynikający z niepełnosprawności oraz potwierdzony hospitalizacją, w aspekcie rozpatrywania kryterium braku winy, stanowił przeszkodę nie do pokonania. Brak jest także podstaw do uznania, że skarżący dochował minimum staranności przy dokonywaniu czynności, skoro okoliczności sprawy nie wskazują, iż w okresie od 23.10.2008 r. do

12.07.2011 r. nie był on w stanie skorzystać z pomocy osób trzecich.

W rezultacie skarżący nie spełnił również wymogu złożenia prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania uchybienia terminu.

W ocenie Sądu, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć (§ 8 ust. 1 pkt 2) i oświadczenie o zaistnieniu okoliczności uniemożliwiających realizację przedsięwzięć (§ 9 ust. 3) wzajemnie się wykluczają. Okoliczności faktyczne, które uzasadniają złożenie każdego z powyższych oświadczeń są odmienne i nie mają na siebie wzajemnie wpływu.

Ponadto Sąd I instancji wskazał, że przepisy rozporządzenia nie nakładają na Agencję obowiązku przypominania rolnikowi o złożeniu oświadczenia, nie ulega natomiast wątpliwości, że beneficjent otrzymujący pomoc powinien dołożyć należytej staranności, aby dotrzymać warunków na jakich pomoc przyznano, a takiej skarżący nie dotrzymał.

Sygn. akt II GSK 456/12

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A.S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości wraz z poprzedzającymi ten wyrok postanowieniami wydanymi w sprawie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w K. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1. Przepisów postępowania:

- to jest przepisu art. 58 k.p.a. i art. 59 k.p.a. poprzez błędne ich zastosowanie i

nieprzywrócenie A.S. terminu do złożenia oświadczenia, poprzez

przypisanie mu bezpodstawnie braku dostatecznej staranności i winy w działaniu

oraz niezachowanie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu do złożenia

oświadczenia, o którym mowa w przepisach § 9 ust. 3 w zw. z § 9 ust. 2 pkt 1 i w zw.

z § 8 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia z 2004 r.

2. Przepisów postępowania, to jest:

- przepisu art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 12

k.p.a. w zw. z § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2004 r. i nieuwzględnienie sposobu i

okoliczności w jakich było prowadzone postępowanie administracyjne poprzez

organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na szczeblu Biura

Powiatowego w J. i Regionalnego w K., które wprowadziły w błąd

skarżącego, informując go, po złożeniu w dniu 2 września 2008 r. oświadczenia o

wykonaniu objętych planem rozwoju gospodarstwa przedsięwzięć - o kontynuacji

płatności w 4 i 5 roku realizacji planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego

skarżącego, pismem z dnia 11 marca 2009 r., oraz wypłatę 4 raty płatności w kwocie

5.191,88 zł, by następnie pismem z dnia 3 września 2009 r. powiadomić go o

podjęciu działań zmierzających do pozbawienia go przyznanej i wypłaconej raty

płatności, co w oczywisty sposób naruszało przepis art. 8 k.p.a., a co stanowiło także

rażące naruszenie zaufania do organów administracji publicznej do jakiej należy ww.

Agencja, a także prowadzenie postępowania w sposób opieszały, co doprowadziło

skarżącego niezdolnego do jakiejkolwiek pracy do pozbawienia go możliwości

złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2004 r. i

co za tym idzie pozbawiło go płatności w 4 i 5 roku realizacji planu, a co stanowiło

także rażące naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób wnikliwy i

szybki, posługiwania się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jego

załatwienia - to jest przepisu art. 12 § 1 k.p.a.

Sygn. akt II GSK 456/12

W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że cierpi na chorobę Parkinsona, która została rozpoznana w 2002 r. i z tego względu posiada on orzeczenie, w którym stwierdzono znaczny stopień niepełnosprawności i niezdolności do pracy z koniecznością korzystania z szeregu świadczeń i pomocy w całodziennej egzystencji.

Skarżący zarzucił, że Agencja od dawna posiadała dokumenty i informacje dotyczące jego złego stanu zdrowia, m.in. karty wypisowe i informacyjne z różnych szpitali. Okoliczności te są datowane w całym 2008 r., kiedy skarżący przebywał w Szpitalu - Klinice w K. kolejno: 19 marca 2008 r., od 31 marca 2008 r. do 8 kwietnia 2008 r. Obowiązujący termin do złożenia oświadczenia - 23 października 2008 r. poprzedzał bezpośrednio pobyt w szpitalu od dnia 27 października 2008 r. trwający do 31 października 2008 r. Nie może być winą skarżącego to, że szczególne nasilenie choroby objęło również okres przypadający na dzień 23 października 2008 r., co poprzedzało kolejny pobyt w Klinice w K. Stan zdrowia, który pojawił się w dniu przyjęcia do placówki klinicznej istniał już znacznie wcześniej. Mając na uwadze częstotliwość pobytów w Szpitalu, stopniowe pogłębianie się choroby, prowadzące do trudności w mowie i innych komplikacji w wykonywaniu codziennych, nawet najprostszych czynności życiowych, o których mówi dokumentacja medyczna chorego, należy stwierdzić, że działania skarżącego nie były obciążone brakiem dostatecznej staranności, a tym bardziej nie były obciążone elementami winy.

Ponadto skarżący wskazał, że jeżeliby Agencja szybko, kompetentnie i zgodnie z prawem załatwiła sprawę oświadczenia rolnika o wykonaniu założeń planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, informując go od razu o fakcie niewykonania założeń planu, to wówczas rolnik miałby możliwość złożenia w obowiązującym terminie oświadczenia o przyczynach tego stanu, co dawałoby mu szansę na uzyskanie płatności ale na innej podstawie. Skarżący powinien mieć pełną orientację swych obowiązków wynikających z faktu przyznania mu płatności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika by zaskarżone orzeczenie

Sygn. akt II GSK 456/12

zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki ustawodawca określa w art. 183 p.p.s.a. Tym samym wyrok Sądu I instancji podlega kontroli pod kątem ustalenia, czy jest on wadliwy w zakresie objętym zarzutami wyartykułowanymi w skardze kasacyjnej.

Strona wnosząca skargę kasacyjną w punkcie 1 petitum tej skargi podniosła zarzut naruszenia przepisów art. 58 i 59 k.p.a. poprzez błędne ich zastosowanie. Ponadto zarzuciła nieprzywrócenie skarżącemu terminu do złożenia oświadczenia poprzez przypisanie mu bezpodstawnie braku dostatecznej staranności i winy w działaniu oraz niezachowanie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 w zw. z § 9 ust. 2 pkt 1 i w zw. z § 8 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z 2004 roku.

Wobec tak sformułowanego zarzutu należy zauważyć, że przepisy art. 58 i 59 k.p.a. są przepisami postępowania administracyjnego, a nie przepisami prawa materialnego. Przepisy te określają przesłanki przywrócenia terminu i warunki jakie musi spełniać prośba zainteresowanego, a także w jakiej formie i który organ administracji publicznej jest właściwy do rozstrzygania w tej kwestii. Strona skarżąca nie powiązała zarzutu naruszenia art. 58 i 59 k.p.a. z przepisami-ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (opubl. ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1) niepełne wskazanie podstawy kasacyjnej nie dyskwalifikuje skargi kasacyjnej, a Naczelny Sąd Administracyjny ma obowiązek odniesienia się do zawartych w niej zarzutów. W uzasadnieniu wspomnianej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że w wypadku niepełnego wskazania podstawy kasacyjnej, ograniczającego się do wskazania przepisów postępowania administracyjnego, nie ma przeszkód, by Naczelny Sąd Administracyjny po przeanalizowaniu uzasadnienia skargi kasacyjnej samodzielnie zidentyfikował zarzut naruszenia prawa przez WSA. Dokonując tego rodzaju analizy stwierdzić należało, że zarzut ten dotyczy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 58 i 59 k.p.a. W istocie treść uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazuje, że w ocenie kasatora Sąd I instancji nie uwzględnił skargi błędnie uznając, że organy obu instancji nie naruszyły art. 58 k.p.a.

Zwrócić należy uwagę, że zarówno z petitum zarzutu z pkt 1 skargi kasacyjnej ani z jego uzasadnienia nie wynika w jakim zakresie Sąd I instancji miałby naruszyć art. 59 k.p.a., który to przepis określa właściwość organów administracji publicznej do

Sygn. akt II GSK 456/12

rozstrzygania o przywróceniu terminu w razie złożenia prośby w tym przedmiocie. Zatem zarzut ten nie poddaje się dalszej wnikliwej kontroli kasacyjnej.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 58 k.p.a. należy zauważyć, że prawidłowe sformułowanie podstaw skargi kasacyjnej polega na powołaniu konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, czyli wskazaniu, które przepisy oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu itp.) ustawy zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 421/04, zbiór lex nr 146732). Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej nie może samodzielnie konkretyzować zarzutów ani uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Działanie takie byłoby nieuprawnione, a nawet mogłoby być niezgodne z intencją i interesem strony skarżącej.

Analiza treści uzasadnienia skargi kasacyjnej odnośnie zarzutu sformułowanego w punkcie 1 petitum tej skargi prowadzi do wniosku, że wnoszący skargę kasacyjną traktuje podniesione zarzuty jako formę polemiki z twierdzeniami Sądu I instancji, akceptującymi ustalenia faktyczne oraz ocenę materiału dowodowego dokonanymi przez organy obu instancji. Innymi słowy, autor skargi kasacyjnej w ten sposób zarzuca, że wadliwie zostały w *sprawie ustalone okoliczności faktyczne co do braku winy w działaniu skarżącego w niedochowaniu terminu do złożenia oświadczenia o zaistnieniu okoliczności uzasadniających niezrealizowanie przedsięwzięcia określonego w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego ze względu na okoliczności wymienione w § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2004 r. oraz niezachowaniu terminu do złożenia ww. oświadczenia. Innymi słowy, zawarty w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej zarzut błędnego zastosowania art. 58 k.p.a. (bez bliższego sprecyzowania, o który z trzech paragrafów tego artykułu chodzi) w istocie sprowadza się do kwestionowania oceny legalności ustalonego stanu faktycznego dotyczącego stanu zdrowia, przebiegu choroby i niezdolności do pracy skarżącego. Jednocześnie autor skargi kasacyjnej nie sformułował w niej zarzutu naruszenia norm postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. odnośnie oceny dowodów, ich gromadzenia oraz ustaleń faktycznych dotyczących stanu zdrowia skarżącego. Tym samym przyjąć należało, że w skardze kasacyjnej nie zostało zakwestionowane stanowisko Sądu I instancji co do oceny zastosowania przez organy obu instancji wymienionych ostatnio przepisów postępowania administracyjnego. W związku z tym uznać należy, że strona wnosząca skargę kasacyjną nie podważyła przyjętego przez

Sygn. akt II GSK456/12

Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy stanowiącego podstawę do oceny prawidłowości zastosowania art. 58 k.p.a. w zakresie przyczyny uchybienia terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu do dokonania czynności (złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 rozporządzenia z 2004 r.). Zatem zarzut niewłaściwego zastosowania art. 58 k.p.a. należy odnieść do tak przyjętego w sprawie przez WSA stanu faktycznego skutecznie niezakwestionowanego sformułowanymi w tej skardze kasacyjnej zarzutami. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany w tej sprawie takimi ustaleniami.

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że błędna wykładnia Oznacza niewłaściwe odczytanie treści przepisu, niewłaściwe zastosowanie - tzw. błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.

Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58-§ 2). Natomiast w myśl § 3 art. 58 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.

Z regulacji zawartej w treści art. 58 k.p.a. wynika, że w przypadku złożenia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu do dokonania czynności właściwy organ zobowiązany jest do zbadania, czy zostały spełnione przesłanki określone w tej normie prawnej. Jedną z nich jest to, aby prośba o przywrócenie terminu została złożona w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym, gdy termin ten nie zostanie dochowany, to przywrócenie terminu do złożenia prośby jest niedopuszczalne. Zatem, gdy zainteresowana strona wskazuje jako przyczynę uchybienia terminu długotrwałą niezdolność do pracy, to musi wykazać, że prośbę, o której mowa w art. 58 § 2 k.p.a. złożyła w ciągu 7 dni od ustania tej przyczyny. Jeżeli podstawę odmowy przywrócenia terminu stanowi ustalenie, że strona uchybiła terminowi określonemu w art. 58 § 2 k.p.a., to kwestionowanie tego rodzaju rozstrzygnięcia powinno się sprowadzać do twierdzenia, iż prośba o przywrócenie terminu została złożona w ciągu 7 dni od ustania wskazanej przez stronę przyczyny uchybienia terminowi, a więc np. choroby. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że choroba usprawiedliwia niedotrzymanie

Sygn. akt II GSK456/12

terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i uniemożliwia samodzielne dokonanie czynności, a strona nie ma możliwości wyręczenia się inną osobą. W odróżnieniu od nagłej choroby, która często nie pozwala na wyręczanie się inną osobą, długotrwała niedyspozycja nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do dokonania konkretnej czynności procesowej, ponieważ nie wyklucza możliwości sporządzenia oświadczenia na piśmie i nadania tego pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika. Niezdolność do pracy nie jest równoznaczna z niemożliwością dokonania czynności procesowej przez zainteresowanego i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika (Z. Kmieciak "Brak winy w uchybieniu terminu jako przesłanka przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym" St. lur. Lubi. 2008/11/s. 51-58).

Z przyczyn wyżej wskazanych za bezzasadny należało uznać zarzut sformułowany w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej.

Za całkowicie bezzasadny należało uznać zarzut zawarty w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej.

Autor skargi kasacyjnej odnosząc się do treści § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2004 r. zarzuca, że organy Agencji naruszyły art. 8 i 12 k.p.a. poprzez opieszałe prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania dalszych rat płatności i przez to uniemożliwiły skarżącemu złożenie oświadczenia, o którym mowa w tym przepisie rozporządzenia w wymaganym terminie. Innymi słowy, kasator zarzucił, że opieszałe wszczęcie postępowania w sprawie wstrzymania płatności kolejnych rat nie pozwoliło skarżącemu na wcześniejsze złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego oświadczenia.

Odnosząc się do tego zarzutu wypada wskazać, że zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2004 r. w przypadku, o którym mowa w ust. 1 (określającym powody wstrzymania w czwartym i piątym roku wypłaty płatności), płatność dla gospodarstwa niskotowarowego może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu m.in. na zaistnienie takiej okoliczności, jak długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego.

Stosownie do § 9 ust. 3 rozporządzenia z 2004 r. w przypadku gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie okoliczności wymienionych w ust. 2, zamiast oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, producent rolny składa

Sygn. akt II GSK 456/12

oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności. Treść przytoczonych uregulowań wskazuje, że złożenie oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 rozporządzenia z 2004 r. umożliwi wypłatę płatności, w sytuacji gdy realizacja przedsięwzięcia była niemożliwa z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w ust. 2 (takie jak np. długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego).

Zauważyć w związku z tym należy, iż z niekwestionowanych okoliczności faktycznych wynika, że skarżący w dniu 2 września 2008 r. złożył oświadczenie, o którym stanowi § 8 ust. 2 rozporządzenia z 2004 r., a więc, że zrealizował wszystkie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Nie jest kwestionowanym, że dopiero w dniu 29 września 2009 r. organ Agencji wydał decyzję o wstrzymaniu płatności, uznając, że złożone przez skarżącego oświadczenie w dniu 2 września 2008 r. wskazywało na brak realizacji zadeklarowanego przedsięwzięcia. Przyczyną tego stanu rzeczy było błędne przekonanie skarżącego, że stowarzyszenie producentów rolnych, do którego należy, spełnia wymóg określony w § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy

finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju

obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.).

Wbrew zarzutom skarżącego na te okoliczności zwróciły uwagę orzekające organy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że gdyby nawet przyjąć, iż skarżący dowiedział się we wrześniu 2009 r., że nie zrealizował przedsięwzięcia i od tego momentu mógł dopiero złożyć oświadczenie, o którym stanowi § 9 ust. 3 rozporządzenia z 2004 r., to jednakże prośby o przywrócenie terminu do jego złożenia nie wniósł w terminie określonym w art. 58 § 2 k.p.a. Natomiast stan zdrowia skarżącego w tym okresie, tj. od września 2009 r. do 12 lipca 2011 r., nie mógł być przyczyną usprawiedliwiającą niezłożenie prośby w terminie, skoro w tym czasie skarżący podejmował czynności procesowe w dniach:

8 październik 2009 r, 30 grudzień 2010 r.

Wobec takich okoliczności faktycznych przyjętych w sprawie i skutecznie niezakwestionowanych, brak podstaw do twierdzenia, że organy naruszyły art. 8 i 12 k.p.a. w sposób, który skutkowałby uwzględnieniem prośby o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 58 k.p.a.

Zauważyć należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego do WSA postanowienia zwrócono uwagę, iż w postępowaniu administracyjnym o wstrzymanie płatności

Sygn. akt II GSK 456/12

kolejnych rat, skarżący był reprezentowany przez brata C.S., który wówczas oświadczył, iż nie reprezentuje Stowarzyszenia, tylko skarżącego, który był chory (s. 2-3 uzasadnienia post. II inst.). Tych ustaleń autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował. Powyższe zaś dowodzi, że skarżący w okresie, w którym upływał termin do złożenia prośby z art. 58 § 2 k.p.a. mógł działać przez osoby trzecie, tj. członków rodziny. Tym samym brak podstaw do uznania za trafne zarzutów sformułowanych w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej.

Z przyczyn wyżej wskazanych skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.