Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1082/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia NSA Sławomir Kozik, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2016 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 14 lipca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23) oraz art. 54 § 5 w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 599) po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez K.G. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 10 maja 2016 r., którym oddalono skargę na czynność egzekucyjną" w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "A" S.A. na podstawie zawiadomienia z dnia 23 grudnia 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu wskazał, że organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej K.G. na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia 22 grudnia 2015 r., obejmujących zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy: 12/2009 r., 01/2010 r., 08/2010 r., 10/2010 r..

Podstawę prawną dochodzonych obowiązków stanowi decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8 grudnia 2015 r., określająca K.G. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług min, za okresy: 12/2009 r., 01/2010 r., 08/2010 r., 10/2010 r., której postanowieniem z dnia 8 grudnia 2015 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W/w decyzja, jak i postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności doręczone zostały stronie w dniu 8 grudnia 2015 r..

W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o w/w tytuły wykonawcze organ egzekucyjny dokonał na podstawie zawiadomienia z dnia 23 grudnia 2015 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w Banku "A" S.A..

Przedmiotowe zawiadomienie dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczono w dniu 23 grudnia 2015 r. Odpis w/w zawiadomienia wraz z odpisem tytułów wykonawczych z dnia 22 grudnia 2015 r. o numerach: od [...] do [...] zobowiązanej doręczono również w dniu 23 grudnia 2015 r.

Pismami z dnia 29 grudnia 2015 r. K.G. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] - [...] z dnia 22 grudnia 2015 r. wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie zastosowanych środków egzekucyjnych.

Jako podstawę zarzutów strona wskazała:

1) wykonanie, wygaśnięcie, nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 w/w ustawy),

2) brak wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 w/w ustawy),

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 8 grudnia 2015 r. (art. 33 § 1 pkt 3 w/w ustawy),

4) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 w/w ustawy),

5) niedopuszczalność zastosowanych środków egzekucyjnych, w szczególności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, dokonanego na podstawie zawiadomienia nr [...] z dnia 23 grudnia 2015 r. (art. 33 § 1 pkt 6 w/w ustawy),

6) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego (art. 33 § 1 pkt 8 w/w ustawy),

7) niespełnienie przez przedmiotowe tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 33 § 1 pkt 10 w/w ustawy).

Z kolei pismem z dnia 29 grudnia 2015 r. K.G. wniosła skargę na czynności egzekucyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego dokonane na podstawie zawiadomienia z dnia 23 grudnia 2015 r., polegające na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "A" S.A.

W treści wniesionego środka zaskarżenia pełnomocnik zarzucił naruszenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego przepisów art. 80 § 1 - § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez błędne zastosowanie. W ocenie pełnomocnika organ egzekucyjny nie dopełnił obowiązków wynikających z tych przepisów. Zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego jest nieprawidłowe, bowiem nie precyzuje obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego i wskazuje nieprawidłowe kwoty należności głównej, odsetek i koszty egzekucyjne.

W uzasadnieniu pełnomocnik podkreślił, że wynik niniejszej sprawy jest związany z rozstrzygnięciami w innych sprawach, tj. odrębnym pismem z dnia 29 grudnia 2015 r. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: nr [...] - [...] z dnia 22 grudnia 2015 r. Pełnomocnik podniósł, iż egzekucja administracyjna i zastosowany środek są niedopuszczalne ze względu na wady tytułów wykonawczych i nieprawidłowe doręczenie decyzji wymiarowej, jak i postanowienia o nadaniu rygoru.

W konsekwencji powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego:

• postanowieniem nr [...] z dnia 27 stycznia 2016 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku K.G. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] - [...] z dnia 22 grudnia 2015 r. do czasu ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów;

• postanowieniem nr [...] z dnia 11 lutego 2016 r., uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] - [...] z dnia 22 grudnia 2015 r.;

• postanowieniem nr [...] z dnia 10 maja 2016 r. (doręczonym w dniu 30 maja 2016 r.) oddalił jako nieuzasadnioną skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w "A" S.A. na podstawie zawiadomienia nr [...] z dnia 23 grudnia 2015 r.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Naczelnika Urzędu Skarbowego, pismem z dnia 31 maja 2016 r. K.G., reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła w terminie ustawowo skutecznym zażalenie na postanowienie nr [...] z dnia 10 maja 2016 r., które - zdaniem strony - wydane zostało z naruszeniem przepisów:

• art. 54 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 68 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na rozpoznaniu skargi na czynności egzekucyjne przez niewłaściwy organ, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego, zamiast przez organ nadzoru - Dyrektora Izby Skarbowej, mimo że skarga została wniesiona pismem z dnia 29 grudnia 2015 r., a więc przed wejściem w życie zmiany przepisów dot. właściwości;

• art. 54 § 1, § 5 w zw. z art. 80 § 1 - § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy w skardze wykazano, iż czynność egzekucyjna została dokonana nieprawidłowo;

• art. 124 § 1 i § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 54 § 5 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na nieprawidłowym ustosunkowaniu się przez organ egzekucyjny do treści skargi i wadliwym uzasadnieniu faktycznym i prawnym.

Z treści uzasadnienia wniesionego środka zaskarżenia wynika, że pełnomocnik w całości ponowił argumentację zawartą w skardze z dnia 29 grudnia 2015 r., wskazując dodatkowo na wniesienie skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku:

1) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia 4 marca 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 8 grudnia 2015 r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 8 grudnia 2015 r. (skarga z dnia 29 marca 2016 r.);

2) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia 18 kwietnia 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 11 lutego 2016 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] - [...] z dnia 22 grudnia 2015 r. (skarga z dnia 25 kwietnia 2016 r.),

3) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] do [...],[...] z dnia 14 marca 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 8 grudnia 2015 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług m.in. za okresy: 12/2009 r., 01/2010 r., 08/2010 r., 10/2010 r. (skarga z dnia 25 kwietnia 2016 r.).

Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym - nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego dnia 10 maja 2016 r., którym oddalono skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "A" S.A., dokonaną zawiadomieniem z dnia 23 grudnia 2015 r. i utrzymał je w mocy.

W swoim rozstrzygnięciu, tutejszy organ oparł się na treści art. 138 § 1 pkt 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego - mającego odpowiednie zastosowanie w niniejszym postępowaniu na mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - w myśl którego organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (odpowiednio postanowienie).

W świetle art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, (art. 54 § 4). Stosownie do art. 54 § 5 cytowanej ustawy, w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie.

Skarga w rozumieniu wskazanego przepisu prawa jest środkiem zaskarżenia czynności wykonawczych i może być wnoszona zarówno na czynności organu egzekucyjnego, jak i egzekutora, natomiast nie przysługuje w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. W ramach tego środka zaskarżenia można więc wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się ponadto, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych (por. wyroki WSA w Warszawie z 14 marca 2008 r., III SA/Wa 85/08, niepubl.; z 30 stycznia 2008 r., III SA/Wa 1262/07, niepubl.; z 28 stycznia 2008 r., III SA/Wa 1626/07, niepubl.).

Tym samym wskazać należy, że zarzuty, o których mowa w art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie mogą być przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne, bowiem rozpatrzenie takiego żądania byłoby próbą obejścia prawa i naruszyłoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia. Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w której dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej.

Wobec powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że podniesione przez pełnomocnika w skardze z dnia 29 grudnia 2015 r. wszelkie kwestie dotyczące zarzutów, których mowa w art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie mogły być przedmiotem badania w toku postępowania skargowego w trybie art. 54 § 1 ww. ustawy, przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, a w konsekwencji również przez Dyrektora Izby Skarbowej.

Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny postanowieniem nr [...] z dnia 11 lutego 2016 r., uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] - [...] z dnia 22 grudnia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem nr [...] z dnia 18 kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 11 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt nr I SA/Gd 593/16 oddalił skargę K.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia 18 kwietnia 2016 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Skarga na czynność egzekucyjną jest sformalizowanym środkiem ochrony prawnej i służy tylko wyłącznie do poddania kontroli prawidłowości zastosowanej czynności egzekucyjnej. Sposób dokonania czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, a równocześnie prawidłowości jej przeprowadzenia, należy rozpatrywać na podstawie regulacji zawartych w art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i następnych.

Zgodnie z art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty.

Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1 i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2 w/w ustawy).

Stosownie do art. 80 § 3 cytowanej ustawy, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Z akt sprawy wynika, iż w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym również prawidłowo i skutecznie doręczono zobowiązanej w dniu 23 grudnia 2015 r. odpis zawiadomienia o zajęciu nr [...] z dnia 23 grudnia 2015 r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...]. Również przedmiotowe zawiadomienie dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczono w dniu 23 grudnia 2015 r.

W przedmiotowej sprawie - jak zauważył organ egzekucyjny - nie dopatrzono się także uchybień formalnych.

Zawiadomienie nr [...] z dnia 23 grudnia 2015 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego sporządzone zostało na druku, który odpowiada wzorowi określonemu w załączniku nr 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 655).

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo ocenił, że zawiadomienie m.in. zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wobec powyższego nieuzasadniony uznano zarzut skarżącego dotyczący braku oznaczenia w zawiadomieniu o zajęciu z dnia 23 grudnia 2015 r. egzekwowanego obowiązku. Druk ten - jak już wyżej wykazano - nie przewiduje miejsca na umieszczenie treści egzekwowanego obowiązku wymienionego w tytule wykonawczym będącym podstawą do wystawienia zawiadomienia o zajęciu. Taki wymóg nie wynika również w ww. art. 67 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Rodzaj egzekwowanego obowiązku wynika bowiem z treści tytułów wykonawczych, których numery powołane zostały w przedmiotowym zawiadomieniu o zajęciu. Formularz ten zawiera dane znajdujące się w tytułach wykonawczych o numerach: od [...] do [...] w zakresie w jakim zostały w tym druku przewidziane, zawierają m.in. numer tytułu wykonawczego, kwotę należności głównej, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności, rodzaj i stopę odsetek. Podkreślić należy, że podstawą prowadzenia egzekucji jest tytuł wykonawczy. Odpisy ww. tytułów wykonawczych K.G. otrzymała wraz z zawiadomieniem o zajęciu konta bankowego w dniu 23 grudnia 2015 r. W związku z powyższym, skoro informacje zawarte w formularzu zajęcia (zawiadomienia o zajęciu) są zgodne z treścią danego tytułu wykonawczego uznać należy, że zawiadomienie o zajęciu sporządzono prawidłowo.

Natomiast podnoszona przez pełnomocnika kwestia dotycząca wskazania nieprawidłowej kwoty kosztów egzekucyjnych nie podlega badaniu w postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną, stosownie do art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Końcowo odnosząc się do zarzutu zażalenia z dnia 31 maja 2016 r., że skarga z dnia 29 grudnia 2015 r. na czynności egzekucyjne została rozpoznana przez niewłaściwy organ, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego, zamiast przez organ nadzoru - Dyrektora Izby Skarbowej, organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny był uprawniony do orzekania w sprawie na mocy przepisu art. 54 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r.

Zgodnie bowiem z art. 68 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2184), do postępowań wszczętych skargami lub wnioskami złożonymi przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 39, w brzmieniu dotychczasowym i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.), co w niniejszej sprawie nastąpiło w dniu 4 stycznia 2016 r..

Ponadto powołanie się pełnomocnika w zażaleniu z dnia 31 maja 2016 r. na toczące postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nr [...], zarzutów na postępowanie egzekucyjne oraz określenia stronie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej, gdyż przedmiotem skargi może być jedynie wykonawcza czynność organu egzekucyjnego. Organ bada zatem czynność egzekucyjną pod względem zgodności z przepisami prawa, które regulują sposób i formę zastosowania danego środka egzekucyjnego. Nie mogą być przedmiotem postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne inne kwestie podlegające rygorom odrębnych postępowań.

Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż dokonując zajęcia na podstawie zawiadomienia nr [...] z dnia 23 grudnia 2015 r. organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego naruszył przepisy prawa regulujące kwestie zastosowania środka egzekucyjnego jakim jest egzekucja z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.

Pismem z dnia 19 sierpnia 2016 r. pełnomocnik K.G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 lipca 2016 r. podnosząc, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy postępowania (opisane w zażaleniu z dnia 31 maja 2016 r.), które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo pełnomocnik podniósł, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 70 § 1 Ordynacja podatkowa, poprzez nieuwzględnienie przez organy obydwu instancji przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące: 12/2009 r., 01/2010 r., 08/2010 r., 10/2010 r. z dniem 31 grudnia 2015 r. W ocenie strony skarżącej brak skutecznego doręczenia w sprawie stronie postanowienia w przedmiocie nadania rygom natychmiastowej wykonalności decyzji organu pierwszej instancji unicestwia materialno prawne skutki zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia z art. 70 § 4 ww. ustawy.

Zarzucając powyższe, skarżący wniósł o:

1) uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 lipca 2016 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 10 maja 2016 r.,

2) zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (wynagrodzenie doradcy podatkowego).

W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia pełnomocnik podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w zażaleniu z dnia 31 maja 2016 r..

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W świetle art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, (art. 54 § 4). Stosownie do art. 54 § 5 cytowanej ustawy, w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie.

Przepis art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wskazuje, jak rozumieć pojęcie "czynności egzekucyjnych". W świetle tego unormowania są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne, (a nie akty prawne). W skardze na czynności egzekucyjne można podnieść, co podnoszono konsekwentnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z 14 czerwca 1996 r. sygn. akt SA/Kr 206/96, LEX 29274).

Skarga na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., służy kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Skoro czynnościami takimi stosownie do art. 1 a pkt 2 u.p.e.a. są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, to ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny (por. wyroki WSA w Warszawie z: 6 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1433/07, 3 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1580/07, dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Natomiast w świetle art. 1a pkt 12 u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym należności pieniężnych, jest egzekucja z wierzytelności pieniężnych.

Sąd, odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy zauważa, iż w treści wniesionej skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, podniesiono okoliczności związane z prowadzeniem egzekucji administracyjnej wobec Skarżącej, jednakże nie odnoszące się do zagadnienia prawidłowości sposobu i formy dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej.

Wobec powyższego zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu z dnia 14 lipca 2016 r. stwierdził, że podniesione przez pełnomocnika w skardze z dnia 29 grudnia 2015 r. wszelkie kwestie dotyczące zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie mogły być przedmiotem badania w toku postępowania skargowego w trybie art. 54 § 1 ustawy, przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, a w konsekwencji również przez Dyrektora Izby Skarbowej.

Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 11 lutego 2016 r., uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] - [...] z dnia 22 grudnia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt nr I SA/Gd 593/16 oddalił skargę K.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 kwietnia 2016 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Skarga na czynność egzekucyjną jest sformalizowanym środkiem ochrony prawnej i służy tylko i wyłącznie do poddania kontroli prawidłowości zastosowanej czynności egzekucyjnej. Sposób dokonania czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, a równocześnie prawidłowości jej przeprowadzenia, należy rozpatrywać na podstawie regulacji zawartych w art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i następnych.

Zgodnie z art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty.

Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1 i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2 w/w ustawy).

Stosownie do art. 80 § 3 cytowanej ustawy, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Z akt sprawy wynika, iż w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym również prawidłowo i skutecznie doręczono zobowiązanej w dniu 23 grudnia 2015 r. odpis zawiadomienia o zajęciu z dnia 23 grudnia 2015 r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...]. Również przedmiotowe zawiadomienie dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczono w dniu 23 grudnia 2015 r..

W przedmiotowej sprawie - jak słusznie zauważył organ egzekucyjny - nie dopatrzono się także uchybień formalnych.

Zawiadomienie z dnia 23 grudnia 2015 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego sporządzone zostało na druku, który odpowiada wzorowi określonemu w załączniku nr 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 655).

Prawidłowe jest także stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu z dnia 14 lipca 2016 r., że Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo ocenił, że zawiadomienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wobec powyższego nieuzasadniony jest zarzut skarżącego dotyczący braku oznaczenia w zawiadomieniu o zajęciu z dnia 23 grudnia 2015 r. egzekwowanego obowiązku. Druk ten - jak już wyżej wykazano - nie przewiduje miejsca na umieszczenie treści egzekwowanego obowiązku wymienionego w tytule wykonawczym będącym podstawą do wystawienia zawiadomienia o zajęciu. Taki wymóg nie wynika również w ww. art. 67 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Rodzaj egzekwowanego obowiązku wynika bowiem z treści tytułów wykonawczych, których numery powołane zostały w przedmiotowym zawiadomieniu o zajęciu. Formularz ten zawiera dane znajdujące się w tytułach wykonawczych o numerach: od [...] do [...], w zakresie w jakim zostały w tym druku przewidziane, zawierają m.in. numer tytułu wykonawczego, kwotę należności głównej, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności, rodzaj i stopę odsetek. Podkreślić należy, że podstawą prowadzenia egzekucji jest tytuł wykonawczy. Odpisy ww. tytułów wykonawczych K.G. otrzymała wraz z zawiadomieniem o zajęciu konta bankowego w dniu 23 grudnia 2015 r. W związku z powyższym, skoro informacje zawarte w formularzu zajęcia (zawiadomienia o zajęciu) są zgodne z treścią danego tytułu wykonawczego uznać należy, że zawiadomienie o zajęciu sporządzono prawidłowo.

Natomiast podnoszona przez pełnomocnika kwestia wskazania nieprawidłowej kwoty kosztów egzekucyjnych nie podlega badaniu w postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną, stosownie do art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Natomiast odnosząc się do zarzutu skargi z dnia 19 sierpnia 2016 r. uprzednio zgłoszonego w zażaleniu z dnia 31 maja 2016 r., że skarga na czynności egzekucyjne została rozpoznana przez niewłaściwy organ, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego zamiast przez organ nadzoru - Dyrektora Izby Skarbowej, prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny był uprawniony do orzekania w sprawie na mocy przepisu art. 54 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r.

Zgodnie bowiem z art. 68 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2184), do postępowań wszczętych skargami lub wnioskami złożonymi przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 39, w brzmieniu dotychczasowym, i niezakończonych do dnia wejścia w życie, ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.), co w niniejszej sprawie nastąpiło w dniu 4 stycznia 2016 r.

Ponadto powołanie się w skardze na toczące postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie: nadania rygoru natychmiastowej wykonalności zarzutów na postępowanie egzekucyjne oraz określenia stronie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej, gdyż przedmiotem skargi może być jedynie wykonawcza czynność organu egzekucyjnego. Organ bada zatem czynność egzekucyjną pod względem zgodności z przepisami prawa, które regulują sposób i formę zastosowania danego środka egzekucyjnego.

Nie mogą być przedmiotem postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne inne kwestie, podlegające rygorom odrębnych postępowań.

Mając powyższe na uwadze Sąd działając w trybie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi (art. 151 p.p.s.a.).