Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 2183/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 624  Powszechny obowiązek obrony kraju
Skarżony organ: Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005r. sprawy ze skargi D. K. /po zmianie nazwiska - N./ na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżone orzeczenie i orzeczenie je poprzedzające; II. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we Wrocławiu na rzecz skarżącego kwotę 10 /słownie: dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia.


UZASADNIENIE

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z dnia [...]r. Nr [...], wydanym na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. Nr 57, poz. 278 ze zm./, uznała D. K. za zdolnego do służby wojskowej.

W odwołaniu od niniejszego orzeczenia D. K. podniósł, iż od kilku lat leczy się w Poradni Hepatologicznej z powodu chorej wątroby. Powyższy fakt potwierdza wydane zaświadczenie o jego stanie zdrowia. Skarżący wskazuje na konieczność stałego przyjmowania leków; przestrzegania diety, wykonywania badań krwi na wskaźnik AST i ALT, prowadzenia zdrowego trybu życia. Ponadto dodaje, że w [...]r. doznał zmiażdżenia V palca lewej ręki i w związku z tym poddany był zabiegom operacyjnym. Również w [...]r. miał operowany paluch prawej i lewej nogi.

Skarżący podkreśla, iż wynik badania radiologicznego wskazuje na dyskopatię i zmiany przeciążeniowe kręgosłupa.

Orzeczeniem z dnia [...]r. nr [...]Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. z 1992, nr 4, poz. 16/ oraz § 6 pkt 1 i § 32 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.

W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, iż schorzenia:

1/ Dyskopatia L 5 - S 1 z podmiotowym zespołem bólowym § 34 p. 5, § 63 p. 1.

2/ Brak paliczka dystalnego palca V-go ręki lewej § 82 p. 1 oraz obecny stopień ich nasilenia ustalony w wyniku specjalistycznych badań lekarskich /ortopedy, neurologa, badanie laboratoryjne/ - zgodnie z zał. nr 1 do w/w rozporządzenia nie powodują niezdolności do służby wojskowej.

W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił Komisji Lekarskiej pominięcie faktu, iż od [...]r. choruje na wątrobę i leczy się w Poradni Hepatologicznej u Lekarza Rodzinnego. Dodatkowo podniósł, iż operowane palce u nóg bolą go przy chodzeniu. Następuje stan zapalny i wymaga interwencji chirurga.

W odpowiedzi na skargę organ wojskowy wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Wyjaśniono, iż w przeprowadzonym badaniu lekarskim specjalistycznym gastroenterologicznym oraz badaniach dodatkowych tj. USG jamy brzusznej i laboratoryjne nie potwierdzono upośledzenia funkcji wątroby. Dostarczona natomiast do wglądu komisji dokumentacja medyczna w postaci kserokopii kart informacyjnych leczenia szpitalnego, wyniku badania radiologicznego, wyniku badania USG jamy brzusznej oraz zaświadczeń lekarskich, nie stoi w sprzeczności z ustaleniami badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności decyzji z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego. Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, chyba, że wynika to z przepisu prawa.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz załącznikiem nr 1 - wykazem chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej /Dz.U. Nr 57, poz. 278 ze zm./ zwanego w dalszej części tego uzasadnienia rozporządzeniem.

Według § 2 tego rozporządzenia orzeczenie o zaliczaniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w § 1 właściwe Komisje Lekarskie wydają na podstawie badania fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej z uwzględnieniem wyników specjalistycznych a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej według wykazu chorób i ułomności stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia.

Wojskowa Komisja Lekarska wydaje orzeczenie na podstawie badania lekarskiego według kategorii i kryteriów, o których była wyżej mowa oraz na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie w szczególności dotyczących przebiegu i warunków pełnienia służby wojskowej przez osobę badaną o ile taką służbę już pełniła. W uzasadnionych wypadkach komisja lekarska może wydać orzeczenie wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji lekarskiej /§ 18 ust. 1 i 2 omawianego rozporządzenia/.

Wojskowa Komisja Odwoławcza orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo - lekarskich i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie a także skierować badanego na obserwację szpitalną.

Komisja może również przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania Komisji, która wydała orzeczenie /§ 32 ust. 1 i 2 rozporządzenia/. Natomiast w § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia zapisano, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich powinny zawierać szczegółowe uzasadnienie.

Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Obowiązkiem każdego organu administracyjnego jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa /zasada udzielenia informacji/ oraz art. 11 kpa /zasada przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia/.

Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego /art. 7 i 77 § 1 kpa/.

Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona /art. 80 kpa/.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydane w sprawie orzeczenia naruszają zasady procedury administracyjnej w stopniu wpływającym na wynik sprawy.

W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że sprawy dotyczące poboru do wojska należą do spraw o szczególnym ciężarze gatunkowym, gdy chodzi o pobór do wojska.

To musi powodować szczególną troskę ustawodawcy, organów administracyjnych oraz sądów o to, by całość postępowania była opatrzona wyraźnymi i rzeczywiście przekonującymi gwarancjami, zmniejszającymi do minimum możliwości naruszeń praw obywatelskich w tej sferze /por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1994r. - III AZP 8/94, wyrok NSA z dnia 2 października 1998r. - III SA 7225/98/.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że kontrolowane przez Sąd postępowanie dotyczy zmiany kategorii zdolności poborowego do zasadniczej służby wojskowej. W wyniku poprzedniego postępowania przeprowadzonego w [...]r. - orzeczeniem PKL W. [...] z dnia [...]r. uznano stronę za czasowo niezdolną do pełnienia zasadniczej służby wojskowej kat B12 z rozpoznaniem § 44 pkt 7 tj. przewlekłe zapalenie wątroby; § 79 pkt 1 tj. stopa płaska lub wydrążona bez upośledzenia sprawności ruchowej, co skutkowało koniecznością ponownego określenia zdolności do służby wojskowej w roku obecnego postępowania administracyjnego.

Po ponownym badanu poborowego ustalono brak paliczka dystalnego palca V-go ręki lewej § 82 pkt 1, dyskopatię L-5-51 z podmiotowym zespołem bólowym § 34 pkt 5, § 63 pkt 1, załącznik nr 1 do rozporządzenia i zakwalifikowano w/w do kategorii A zdolny do służby wojskowej.

W tym stanie rzeczy podnieść należy, iż dokonując po upływie 12 miesięcy ustalenia zdolności D. K. do służby wojskowej należało odnieść się do poprzedniego orzeczenia Komisji Lekarskiej ustalającej przecież kategorię zdrowia poborowego - B12.

Organy winny z jakiej przyczyny i na jakiej podstawie uznały zmianę stanu zdrowia poborowego.

W toku postępowania administracyjnego nie odniesiono się w żadnym stopniu do faktu, iż wcześniejsze orzeczenie przyjmowało u poborowego przewlekłe zapalenie wątroby § 44 pkt 7 załącznika nr 1 co pozwalało przyznać kategorię zdolności E, aktualnie nie przyjmuje się tej jednostki.

Obecnie rozpoznano u poborowego min. schorzenie z § 63 pkt 1 rozporządzenia - kwalifikujące do kategorii "A".

Natomiast pkt 2 § 63 zalicza poborowego do kategorii "D". Przepis § 63 pkt 1 i 2 zawiera zwroty niedookreślone, takie jak "niezbyt częstymi zaostrzeniami" i "częstymi zaostrzeniami".

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2000r. /IIISA 879/00/ podkreślił, że tam, gdzie obowiązujące przepisy określają stopień schorzenia pojęciami ogólnymi, obowiązkiem komisji jest dokładnie uzasadnić przyjęcie konkretnego punktu lub paragrafu.

W przeciwnym razie orzeczenie przybiera charakteru niesprawdzalnej wyroczni. Najpierw zatem należy w uzasadnieniu podać fakty, które komisja uznała za udowodnione, a dopiero później ocenić je pod kątem konkretnej jednostki chorobowej i przypisać im konkretny przepis prawa.

W tym miejscu wskazać należy, że organy nie rozważyły w sposób odpowiadający zasadom procedury administracyjnej /art. 7 i art. 77 § 1 kpa/, z czego ma wynikać /zmiana/ poprawa stanu poborowego, przede wszystkim w zakresie zdiagnozowanego przewlekłego zapalenia wątroby, które poprzednio dawało podstawę do odroczenia poborowemu odbycia zasadniczej służby wojskowej na okres 12 miesięcy.

Skoro obecnie stan zdrowia skarżącego poprawił się tak znacznie, że został zakwalifikowany jako całkowicie zdolny do służby wojskowej, organ winien wyjaśnić skąd taka konkluzja.

Z analizy akt rozważanej sprawy wynika, że skarżący przedłożył organom orzekającym badanie laboratoryjne, zaświadczenie lekarskie z dnia [...]r. i [...]r., wynik badania radiologicznego /kręgosłupa lędźwiowego/, kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia [...]r., [...]r., i [...]r.

Według przepisu art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględzin.

Reguła w nim wyrażona nie została wyłączona przepisami ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. z 1992 Nr 4, poz. 16 ze zm./, w której cytowane rozporządzenie znalazło swoją podstawę.

W zaskarżonym orzeczeniu zabrakło odniesienia do przedłożonych przez skarżącego dokumentów, a przede wszystkim nie uzasadniono przyczyny odmowy ich wiarygodności.

W ocenie Sądu w zaskarżonych decyzjach nie przedstawiono uzasadnienia, które odpowiadałoby dyspozycji art. 107 § 3 kpa.

Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c"i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/, należało orzec jak w sentencji.

Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających /.../.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzekł o wykonaniu zaskarżonego orzeczenia ponieważ nie wywołuje on ujemnych skutków dla skarżącego. Wprawdzie w jego wykonaniu skarżący mógłby otrzymać kartę powołania jednakże i ona podlega zakwestionowaniu przed sądem administracyjnym włącznie z wcześniejszym wstrzymaniu jej wykonania.