Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 329/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 229
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2194
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty  oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.C. na zarządzenie Wiceprezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Op 254/10 odmawiające umorzenia należności sądowej w sprawie ze skargi M.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 23 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

W wykonaniu zarządzenia sędziego z dnia 29 listopada 2011 r. wezwano pełnomocnika skarżącej M.C. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100,- zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w terminie 7 dni pod rygorem wydania zarządzenia o jej ściągnięciu.

W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o umorzenie należności sądowej, podając, że skarżąca nie posiada środków finansowych, które umożliwiałyby jej uiszczenie opłaty.

Wobec braku uiszczenia opłaty kancelaryjnej, zarządzeniem z dnia 2 lutego 2012 r. Sąd zarządził ściągnięcie od M.C. kwoty 100,- zł. Pełnomocnika skarżącej wezwano do wykazania, że z uwagi na swoją sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów skarżąca nie jest w stanie uiścić opłaty kancelaryjnej. Ponadto Sąd wskazał, że oświadczenie strony, pod rygorem odmowy umorzenia należności, powinno uwzględniać informacje wskazane w zarządzeniu z dnia 14 czerwca 2011 r., wydanym w toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej podniósł, że w aktach innych spraw skarżącej, toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu, znajdują się dokumenty (umowy kredytowe, pożyczkowe, wyciągi bankowe oraz faktury) potwierdzające spełnienie warunków przyznania prawa pomocy. Stwierdził także, że nie jest w stanie podać stałych kosztów utrzymania skarżącej

Zarządzeniem z dnia 19 marca 2012 r. Wiceprezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu odmówił M.C. umorzenia należności sądowej w kwocie 100,-zł z tytułu opłaty kancelaryjnej. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że pełnomocnik skarżącej nie podał żadnych informacji uzasadniających złożony w sprawie wniosek o umorzenie należności sądowej. Nie przedstawienie żądanych dokumentów zostało potraktowane jako uchylanie się od udzielenia informacji mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto, analiza kserokopii pierwszej strony zeznania PIT 28 za rok 2011 r., z którego wynikało, że M.C. osiągnęła w tym okresie przychód z tytułu najmu w kwocie 9.750 zł, dawała podstawę do wniosku, że skarżąca ma możliwość wygospodarowania kwoty 100,- zł na uiszczenie opłaty kancelaryjnej bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i rodziny.

Powyższe zarządzenie M.C. zaskarżyła zażaleniem. W uzasadnieniu postawiła zarzut naruszenia art. 229 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r. Nr 153 Poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) poprzez błędne uznanie, że w sprawie nie zostało wykazane, iż skarżąca, z uwagi na swoją sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów nie jest w stanie ich uiścić opłaty kancelaryjnej, a ściągnięcie należności w drodze egzekucji spowodowałoby dla dłużnika lub jego rodziny nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 229 § 1 P.p.s.a., należności z tytułu nieuiszczonych kosztów mogą być umorzone lub zapłata tej należności może być odroczona albo rozłożona na raty, jeżeli jej ściągnięcie byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami. Szczegółowe przesłanki przyznania powyższego uprawnienia określono w przepisie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2194, dalej: rozporządzenie RM), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 229 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z powołanym powyżej przepisem rozporządzenia RM, należności sądowe mogą być umorzone na wniosek dłużnika w części lub w całości, jeżeli dłużnik wykaże, że z uwagi na swoją sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów nie jest w stanie ich uiścić, a ściągnięcie należności w drodze egzekucji spowodowałoby dla dłużnika lub jego rodziny nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki. Z użytego w tekście prawnym zwrotu - "jeżeli dłużnik wykaże" - wynika obowiązek uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę zaistnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 229 § 1 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Wiceprezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zgodnie z prawem odmówił umorzenia skarżącej należności sądowej. W uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia słusznie wskazano, że skarżąca nie wywiązała się z obowiązku uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek przyznania wnioskowanego uprawnienia. Ponieważ nie przedłożono do akt sprawy dokumentów, które obrazowałyby pełną sytuację majątkową wnioskodawczyni, nie było możliwości ustalenia stanu faktycznego zainicjowanej wnioskiem sprawy incydentalnej. Jedynie wykazanie przez wnioskodawcę w sposób nie budzący wątpliwości, iż spełnia on warunki umorzenia należności sądowej, prowadzić mogło do uwzględnienia wniosku. Skarżąca nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku w zakresie uprawdopodobnienia okoliczności, na które się powoływała, stąd Wiceprezes Sądu Administracyjnego zobowiązany był wniosek oddalić, co też zgodnie z obowiązującym prawem uczynił.

Wobec uznania, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 198 i art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.