Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 88/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par 2, art. 142
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. P., J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2013 r. nr[...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. solidarnie na rzecz J.P. i J. P.kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 895/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi J. P. i J. P. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...].

W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w dniu 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.bU. Nr 199, Poz. 122). Zgodnie z art. 153 ust. 1 tej ustawy do spraw wszczętych, na podstawie ustawy - Prawo ochrony środowiska, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Jak wynika ze znajdującego się w aktach niniejszej sprawy obwieszczenia Wójta Gminy O. z dnia [...] czerwca 2008 r., postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczęte zostało przed dniem wejścia ww. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a do dnia wejścia w życie tej ustawy nie zostało zakończone decyzją ostateczną. Mając na uwadze powyższe, kontrola zgodności z prawem wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżonej decyzji winna zostać przeprowadzona przez Sąd w oparciu o materialne przepisy ochrony środowiska w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Ponadto Sąd podkreślił, iż organy obu instancji nie dostrzegły, że w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, który złożono w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, zaniechano określenia opisu przedsięwzięcia alternatywnego wobec proponowanego. Nie określono tym samym opisu wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. W konsekwencji, naruszono dyspozycję cyt. pow. art. 52 ust. 1 pkt 3 lit. b) Prawa ochrony środowiska. Nie może stanowić uzasadnienia dla braku analizy wariantów alternatywnych, jak stwierdzono w raporcie, okoliczność przyszłego stosowania najlepszych dostępnych technik. Okoliczność ta jest niezależna od obligatoryjnego wymogu dokonania opisu analizowanych wariantów, określonego w art. 52 ust. 1 pkt 3 Prawa ochrony środowiska.

Sąd wskazał, iż rozpatrując ponownie sprawę, organ winien przede wszystkim podjąć działania zmierzające do wyeliminowania wskazanych wyżej mankamentów raportu, tak by odpowiadał on przepisom prawa (aktualnie art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływaniach na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), wyjaśnić precyzyjnie, jaki jest zakres planowanej inwestycji i czy odpowiada ona wszelkim niezbędnym normom, a także jakie będzie oddziaływanie inwestycji na środowisko z uwzględnieniem wpływu inwestycji na zanieczyszczenie, biorąc również pod uwagę i rozważając argumenty i wnioski zgłaszane przez strony w toku postępowania. Należy także dokonać analizy i oceny planowanego przedsięwzięcia w myśl wskazanych wyżej wywodów, a przede wszystkim z punktu widzenia wymogów obecnie art. 62 przywołanej wyżej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływaniach na środowisko a następnie przedstawić argumenty faktyczne i prawne w myśl art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej jako "Kpa").

Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1137/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, polegającego na rozbudowie istniejącej fermy tuczu indyków, posiadającej 3 hale na 12 000 sztuk o dodatkową na 6000 sztuk w jednym cyklu hodowlanym, został złożony [...] maja 2008 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy o informacji, a decyzja ostateczna do dnia jej wejścia w życie nie została wydana. W związku z tym, stosownie do art. 153 ust. 1 tej ustawy, do sprawy mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska. Przepis ten stanowi bowiem, iż do spraw wszczętych na podstawie Prawa ochrony środowiska, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniem co do zmiany właściwości organów. Wniosek, jak podano wyżej, został złożony przed dniem wejścia w życie ustawy o informacji, do dnia jej wejścia w życie decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach nie zostały wydane, zatem zastosowanie miały przepisy dotychczasowe. Na ich podstawie wydane zostały decyzje, a po ich uchyleniu przez Wojewódzki Sąd stan sprawy jest taki jak w dniu wejścia wżycie ustawy o informacji – wniosek został złożony, sprawa nie zakończona decyzją ostateczną, powinna więc być prowadzona dalej według przepisów dotychczasowych – Prawa ochrony środowiska.

Artykuł 52 ust. 1 pkt 3 Prawa ochrony środowiska przewiduje, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia, najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem wyboru. Wojewódzki Sąd zarzucił przedłożonemu przez inwestorów raportowi oddziaływania na środowisko brak opisu przedsięwzięcia alternatywnego wobec proponowanego, tym samym najkorzystniejszego dla środowiska, a wariant dotyczący niepodejmowania przedsięwzięcia jest lakoniczny. Wyżej wymieniony przepis wskazuje, aby raport zawierał wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Analiza raportu złożonego w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że właśnie taki został przedstawiony. Obliczenia bowiem, jakie zostały wykonane odniesione zostały do norm najostrzejszych, po to, aby przewidywane oddziaływanie na środowisko we wszystkich jego komponentach mieściło się w nich. Przedstawienie zatem wariantu najkorzystniejszego spełniało wymóg art. 52 ust. 1 pkt 3, nie wymaga on bowiem opisywania wariantu alternatywnego do proponowanego. Z kolei jeśli idzie o wariant polegający na niepodejmowaniu to istotnie jego przedstawienie jest lakoniczne. Jednak nie oznacza to sprzeczności z art. 52 ust. 1 pkt 3 Prawa ochrony środowiska. Skoro w raporcie został przedstawiony wariant najkorzystniejszy, z wniosków raportu wynika, że oddziaływanie zamknie się w granicach nieruchomości to lakoniczność wariantu co do niepodejmowania przedsięwzięcia nie jest mankamentem, który dyskwalifikowałby raport w tym względzie. Ocena zatem Sądu, że raport narusza art. 52 ust. 1 pkt 3 Prawa ochrony środowiska nie jest słuszna.

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż zgodzić natomiast należy się z Wojewódzkim Sądem co do kwestii nieodpowiadania przez raport wymogom art. 52 ust. 1 pkt 6 Prawa ochrony środowiska. Brak jest bowiem w nim elementów, które przepis ten przewiduje, a jeśliby one były są na tyle mało wyraźne, aby można było stwierdzić zgodność raportu z postanowieniami tego przepisu. Ten brak raportu powoduje konieczność uzupełnienia go w sposób, aby odpowiadał warunkom ww. przepisu.

Za zasadne należy też uznać uwagi Wojewódzkiego Sądu dotyczące odpowiedzi organów na zarzuty i uwagi J. i J. P.. Zgłaszali oni w postępowaniu szereg zastrzeżeń co do raportu i oddziaływania inwestycji po rozbudowie na środowisko. Do wątpliwości skarżących brak jest takiego ustosunkowania się, które wskazywałoby czy są one zasadne czy też nie. Skoro z materiału dowodowego sprawy to nie wynika powinien on być uzupełniony tak, aby można było z przekonaniem na nie odpowiedzieć. Tego wymaga zasada prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 Kpa.

W ponownym postępowaniu konieczne będzie zatem uzupełnienie raportu o elementy wskazane w art. 52 ust. 1 pkt 6 Prawa ochrony środowiska i ustosunkowanie się do zarzutów J. i J. P. w sposób, który nie będzie budził wątpliwości w sprawie.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r., Nr [...] Wójt Gminy O. po rozpatrzeniu wniosku M. G. odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej fermy tuczu indyków na nieruchomości usytuowanej w miejscowości R. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...].

W uzasadnieniu organ po przytoczeniu przebiegu dotychczasowego postępowania oraz przebiegu postępowania wskazał, że w sytuacji gdy inwestor planuje inwestycje, której efektem będą: uciążliwości zapachowe, hałasy, zapylenie, wydzielanie się innych uciążliwości i zanieczyszczeń, zasadnym wydaje się chronić życie i zdrowie mieszkańców, na których jakość życia planowana inwestycja będzie miała bezpośredni negatywny wpływ. Następnie organ wskazał, iż po zapoznaniu się z opiniami organów, biorąc pod uwagę sprzeciwy stron odmówiono ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. G. reprezentowany przez adwokata M. N. zarzucając jej:

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 55 oraz art. 56 ustawy Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 roku (Dz. U. 199, poz. 150) w zw. z art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2008 r. (Dz. U. Nr 199, poz. 1227) poprzez jego błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie i w konsekwencji wydanie negatywnej dla wnioskodawcy - inwestora decyzji przy braku istnienia przesłanek warunkujących możliwość wydania takiego rozstrzygnięcia;

- naruszenie prawa procesowego tj. art. 6 oraz art. 8 w związku z art. 107 § 3 Kpa poprzez niewskazanie w przedmiotowej decyzji uzasadnienia prawnego podjętego przez organ rozstrzygnięcia, co uniemożliwia prawidłową analizę przedmiotowej decyzji.

Jednocześnie strona w oparciu o art. 142 Kpa, zaskarżyła w całości postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] grudnia 2012 roku wydanego w sprawie o sygn. [...].

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej – "SKO") uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu organ po przytoczeniu przebiegu postępowania wskazał, że organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nie odniósł się do zgromadzonych w sprawie dokumentów, nie ocenił przedłożonego przez inwestora raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i zasadniczo odmowę uzasadnił jednym stwierdzeniem mówiącym o konieczności ochrony zdrowia mieszkańców.

Zdaniem Kolegium przedmiotowa sprawa winna być rozpatrywana już w oparciu o przepisy wymienionej wyżej ustawy z dnia 3 października 2008 r., która wymaga przeprowadzenia postępowania z udziałem społeczeństwa, a która jednocześnie nie przewiduje możliwości odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań w przypadku protestów społecznych. Organ I instancji wbrew zaleceniom Sądu nie ocenił przedstawionego raportu oddziaływania pod kątem jego zgodności z wymogami zawartymi w art. 66 ustawy jak też nie odniósł się do stanowisk organów opiniujących. Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie z udziałem społeczeństwa, dokonać oceny przedłożonego raportu oddziaływania wraz z uzupełnieniami w celu jednoznacznego określenia czy raport ten odpowiada wymogom ustawowym oraz ocenić cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Rozpatrując sprawę należy pamiętać, że celem decyzji środowiskowej jest takie określenie warunków realizacji przedsięwzięcia, które pozwoli na eliminację negatywnych oddziaływań na środowisko, a nie uniemożliwienie realizacji takich inwestycji w przypadku jakichkolwiek wątpliwości.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli J. P. i J. P. zarzucając jej:

- naruszenie prawa procesowego tj.: art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym przyjęciu, że decyzja organu I instancji nie znajduje oparcia w przepisach prawa, podczas gdy dowody zebrane w sprawie (m.in. negatywne opinia sanitarna) stanowią wystarczającą podstawę do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań planowanej inwestycji,

- naruszenie prawa procesowego tj.: art. 138 § 1 ust. 2 Kpa poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy zachodziły podstawy do utrzymania w mocy stosowanie do brzmienia art. 138 § 1 ust. 1 Kpa,

- naruszenie prawa materialnego tj.: art. 56 Prawa ochrony środowiska przez uchylenie decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji podczas gdy art. 56 Prawo ochrony środowiska stanowił wystarczającą podstawę dla wydania odmownej decyzji w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań inwestycji.

W uzasadnieniu strona podkreśliła, iż w niniejszej sprawie podstawą do wydania odmownej decyzji przez organ I instancji był art. 56 Prawo ochrony środowiska i wydanie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (opinia sanitarna z dnia [...] grudnia 2012 r.) negatywnej opinii w przedmiocie uzgodnienia warunków w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie jak wskazuje SKO, protesty społeczne. Działając bowiem na podstawie art. 56 Prawa ochrony środowiska organ wydający zaskarżoną decyzję był zobligowany do dokonania uzgodnień m.in. z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w K.. Wójt Gminy O. wydał uchyloną przez SKO decyzję mając na względzie treść art. 56 ust. 1 pkt. Ib Prawo ochrony środowiska, który nakazuje przeprowadzenie uzgodnień z określonymi organami - m.in. Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w K..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.

Przed przystąpieniem do oceny zaskarżonych aktów administracyjnych wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie odwołanie od decyzji organu I instancji zostało podpisane przez profesjonalnego pełnomocnika. Wobec powyższego wskazać należy, iż w sytuacji, gdy strona działa w sprawie przez pełnomocnika (art. 32 Kpa), ustanowiony pełnomocnik jest obowiązany dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33 § 3 Kpa) przy czym pełnomocnikiem strony może być wyłącznie osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (art. 33 § 1 Kpa). W przypadku braku umocowania po stronie pełnomocnika, wadliwego pełnomocnictwa (nieprawidłowo umocowanego pełnomocnika), bądź przekroczenia przez niego zakresu posiadanego umocowania, organ obowiązany jest wezwać do jego uzupełnienia. Zgodnie z art. 32 Kpa strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. W rozdziale 10 działu II Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego odwołań brak jest bezpośredniej regulacji, jak winien postąpić organ odwoławczy w przypadku złożenia odwołania przez podmiot nie posiadający prawidłowego pełnomocnictwa do jego wniesienia w imieniu strony, ale zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 140 Kpa w sprawach nie uregulowanych w art. 136 do 139 w postępowaniu przed organem odwoławczym mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Przepisem znajdującym zastosowanie w takiej sytuacji jest art. 64 § 2 Kpa , w którym została uregulowana kwestia usuwania braków formalnych podania możliwych z łatwością do usunięcia w postępowaniu administracyjnym, a do takich niewątpliwie- zgodnie z orzecznictwem i doktryną- należy brak pełnomocnictwa (zob. wyrok NSA z 1 października 2001 r., II SA 2177/00, LEX nr 157803 i "Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz", pod red. P.Przybysza, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s.122). W przypadku podjęcia czynności bez umocowania na organie spoczywa obowiązek wezwania do usunięcia braku formalnego czynności ze wskazaniem terminu i pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności. Dopiero po upływie terminu organ może odmówić skuteczności podjętej czynności (zob. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2001 r., I SA 703/00, LEX nr 81995). Zaniechanie wezwania wnoszącego odwołanie do uzupełnienia braku w postaci dostarczenia właściwego pełnomocnictwa pod rygorem przewidzianym w art. 64 § 2 Kpa bądź też uniemożliwienie stronie usunięcia tego braku, stanowi niewątpliwie naruszenie przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela również pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 czerwca 2001 r. (sygn. akt IV SA 786/99, LEX nr 78948), w którym stwierdzono, iż "organ administracji publicznej przed podjęciem postanowienia w trybie art. 134 Kpa, mając wątpliwości co do tego, czy odwołanie zostało podpisane przez osoby do tego uprawnione, powinien wezwać stronę do usunięcia braków (art. 64 § 2 Kpa) lub wezwać do złożenia wyjaśnienia na piśmie (art. 50 § 1 Kpa) (...) Istotą i celem przewodnim postępowania administracyjnego jest zawsze załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 Kpa) (...) Przy czym załatwienie sprawy należy rozumieć, jako załatwienie sprawy co do jej istoty w całości lub części (art. 104 § 2 Kpa (...). Załatwienie sprawy w znaczeniu procesowym, a niewątpliwie takim jest wydanie postanowienia w trybie art. 134 Kpa, jest ostatecznością, kiedy nie ma prawnych możliwości podjęcia rozstrzygnięcia merytorycznego."

Stosownie do wyrażonej w art. 9 Kpa zasady nakładającej na organ obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków w postępowaniu administracyjnym, obowiązek czuwania nad tym aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek - organ orzekający powinien podjąć czynności zmierzające do usunięcia braków formalnych poprzez zażądanie złożenia właściwego pełnomocnictwa lub podpisanie odwołania przez upoważnione do tego podmioty. Dopiero nie usunięte braki co do wymagań formalnych mogą powodować bezskuteczność odwołania (zob. wyrok NSA z dnia 30 lipca 1997 r., V SA 945/96, nie publ.).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż w nadesłanych aktach administracyjnych brak jest pełnomocnictwa dla adwokata M. N. udzielonego przez M. G.. W aktach którymi dysponował Sąd znajduje się wyłączenie upoważnienie dla aplikanta adwokackiego udzielonego przez adwokata M. N.. Tym samym organ przed rozpoznaniem odwołania organ nie dysponował dokumentem, z którego wynikałoby umocowanie dla adwokata M. N. do działania w imieniu M. G.. Zatem organ przed rozpoznaniem odwołania winien wezwać pełnomocnika do nadesłania pełnomocnictwa. Nie czyniąc powyższego organ dopuścił się naruszenia art. 64 Kpa, art. 9 oraz art. 61 Kpa.

Na marginesie wskazać należy, iż w ocenie składu orzekającego organ dopuścił się również naruszenia art. 138 § 2 Kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zaznaczyć na wstępie należy, że charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 Kpa Powyższe oznacza, że organ II instancji zobowiązany jest merytorycznie rozpoznać sprawę zawisłą przed organem I instancji i ustalić we własnym zakresie prawidłowe rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie kasacyjne przewidziane w art. 138 § 2 Kpa stanowi więc wyjątek od zasady merytorycznego charakteru postępowania odwoławczego i może zostać wydane jedynie w sytuacji, gdy zachodzi dalsza konieczność wyjaśnienia pewnego zakresu sprawy, istotnego dla jej rozstrzygnięcia. Wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 Kpa jest niedopuszczalna. O wyjątkowości uregulowania zawartego w art. 138 § 2 Kpa świadczy także stanowisko przyjęte w judykaturze i doktrynie, w świetle którego wydanie decyzji kasacyjnej może nastąpić tylko wtedy, gdy organ l instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo postępowanie takie przeprowadził z rażącym naruszeniem prawa procesowego którego konsekwencją jest brak wyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy (m.in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 2011). Zaznaczyć przy tym należy, iż wprawdzie stanowisko to wypracowane zostało przed zmiana przepisu dokonaną nowelizacją z dnia 3 grudnia 2010 r. w ustawie o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2011 r. Nr 6 poz. 18) tym niemniej nowelizacja ta w ocenie sądu nie zmieniła prawnego charakteru decyzji kasacyjnych i generalnych zasad ich stosowania, a miała jedynie na celu bardziej precyzyjne ujęcie przesłanek warunkujących możliwość wydania tego typu decyzji. Za zmianą przepisu art. 138 § 2 Kpa nie poszła bowiem zmiana innych przepisów postępowania (jak art. 15 Kpa czy art. 136 kpa) warunkujących zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, którego istotą jest dwukrotna, merytoryczna ocena ustalonego stanu faktycznego dokonywana przez organy administracji i urzeczywistniająca się w postaci wydawanych decyzji merytorycznych. Dokonania doktryny i orzecznictwa w wyżej wskazanym zakresie, w ocenie sądu w znacznej części, zachowują w dalszym ciągu swą aktualność. A zatem stwierdzić należy, iż odmienna ocena oprawna dokonana przez organ odwoławczy w żadnym razie nie jest przesłanką do kasacji decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji – w tej sytuacji organ winien orzekać reformacyjnie.

W przedmiotowej sprawie organ II instancji uchylając zaskarżoną decyzję podniósł, iż organ I instancji wbrew zaleceniom Sądu nie ocenił przedstawionego raportu oddziaływania pod kątem jego zgodności z wymogami zawartymi w art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływaniach na środowisko jak też nie odniósł się do stanowisk organów opiniujących. Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie z udziałem społeczeństwa, dokonać oceny przedłożonego raportu oddziaływania wraz z uzupełnieniami w celu jednoznacznego określenia czy raport ten odpowiada wymogom ustawowym oraz ocenić cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Tak sformułowane zarzuty organu odwoławczego wskazują, iż de facto organ nakazał I instancji ponowna ocenę zebranego materiału dowodowego bez konieczności jego uzupełnienia, co stoi w sprzeczności z wyżej cytowanym art. 138 § 2 Kpa. Jeszcze raz należy podkreślić, że decyzja kasacyjna może zostać wydana jedynie w sytuacji, gdy zachodzi dalsza konieczność wyjaśnienia pewnego zakresu sprawy, istotnego dla jej rozstrzygnięcia.

W tym miejscu odnieść należy się również, co do stanowiska organu, że w przedmiotowej sprawie przedmiotowa sprawa winna być rozpatrywana już w oparciu o przepisy wymienionej wyżej ustawy z dnia 3 października 2008 r., która wymaga przeprowadzenia postępowania z udziałem społeczeństwa, a która jednocześnie nie przewiduje możliwości odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań w przypadku protestów społecznych. Powyższe stanowisko pozostaje w sprzeczności z zapadłym w sprawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1137/10, w którym to wyroku Sąd jednoznacznie przesądził, że z akt sprawy wynika, iż wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, polegającego na rozbudowie istniejącej fermy tuczu indyków, posiadającej 3 hale na 12 000 sztuk o dodatkową na 6000 sztuk w jednym cyklu hodowlanym, został złożony [...] maja 2008 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy o informacji, a decyzja ostateczna do dnia jej wejścia w życie nie została wydana. W związku z tym, stosownie do art. 153 ust. 1 tej ustawy, do sprawy mają zastosowanie przepisy Prawa ochrony środowiska. Przepis ten stanowi bowiem, iż do spraw wszczętych na podstawie Prawa ochrony środowiska, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniem co do zmiany właściwości organów. Wniosek, jak podano wyżej, został złożony przed dniem wejścia w życie ustawy o informacji, do dnia jej wejścia w życie decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach nie zostały wydane, zatem zastosowanie miały przepisy dotychczasowe. Na ich podstawie wydane zostały decyzje, a po ich uchyleniu przez Wojewódzki Sąd stan sprawy jest taki jak w dniu wejścia wżycie ustawy o informacji – wniosek został złożony, sprawa nie zakończona decyzją ostateczną, powinna więc być prowadzona dalej według przepisów dotychczasowych – Prawa ochrony środowiska.

Wobec powyższego stanowisko organu, iż sprawa winna być rozpatrywana już w oparciu o przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. jest sprzeczne ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku zapadłym w niniejszej sprawie. Tym samym organ dopuścił się naruszenia art. 153 Ppsa.

Zgodnie z art. 153 Ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Natomiast w myśl art. 170 Ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie przez sąd I instancji istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, a więc nie tylko samą wykładnię w ścisłym tego słowa znaczeniu. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za wadliwe. Ocena ta może odnosić się do przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego i dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie. Z kolei wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Mają one wytyczać kierunek działania organu przy ponownym przyszłym rozpoznaniu sprawy, określają sposób ich postępowania w przyszłości. Zmierzają do uniknięcia błędów już popełnionych oraz wskazują kierunek, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości. Między oceną prawną, a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi więc ścisły związek. Podnieść nadto należy, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne. Zatem sąd administracyjny, który ponownie orzeka w sprawie może uwzględnić skargę na decyzję, tylko jeżeli organ administracji nie zastosuje się do oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu poprzednio zapadłego w tej sprawie wyroku.

Natomiast przepis art. 170 Ppsa dotyczy związania, lecz nie oceną prawną. Przepis art. 170 Ppsa dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia. Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał lecz również sądy i inne organy państwa, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu.

W orzecznictwie wskazuje się, że moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia z art. 170 Ppsa, w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.

Podsumowując stwierdzić należy, że skoro prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2011 r. nakazuje prowadzić postępowanie dalej według przepisów dotychczasowych – Prawa ochrony środowiska, to zarówno organy jak i Sąd orzekający w niniejszym składzie nie może zajmować stanowiska odmiennego, ponieważ powyższe stanowiłoby naruszenia art. 153 i 170 Ppsa.

Tym samym wbrew stanowisku organu II instancji postępowanie winno być prowadzone w oparciu o przepisy Prawa ochrony Środowiska.

Ponadto zwrócić należy uwagę, iż składając odwołanie strona na mocy art. 142 Kpa zaskarżyła również postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Zgodnie z art. 142 Kpa postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Co prawda rozpoznanie zarzutów odnoszących się do takiego postanowienia organ nie musi wydawać odrębnego aktu, to jednakże swoje stanowisko co do zaskarżonego postanowienia winien wyrazić w uzasadnieniu decyzji. W przedmiotowej sprawie organ nie odniósł się w żadnym miejscu do zaskarżonego w odwołaniu postanowienia Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Powyższe skutkuje uznaniem, iż organ dopuścił się tym naruszenia przepisów art. 142 i 107 § 3 Kpa.

Zwrócić również należy uwagę, iż organ uznał, że doszło do zmiany strony postępowania (inwestora) wyłącznie w oparciu o pismo z dnia [...] kwietnia 2012 r. Organ przyjął, iż doszło do przeniesienia prawa własności nieruchomości. Co prawa w piśmie tym nowy inwestor powołuje się na umowę sprzedaży, to jednakże organ nie zażądał przedłożenia aktu notarialnego nabycia nieruchomości i nie uzasadnił dlaczego jego zdaniem w sprawie ma zastosowanie art. 30 § 4 Kpa.

Także należy zauważyć, iż wniosek jak i wcześniejsze decyzje organów dotyczyły inwestycji realizowanej na działce [...]. Natomiast obecnie prowadzone postępowanie od momentu zgłoszenia się nowego właściciela i przedłożenia przez niego nowego raportu dotyczy inwestycji na działce [...]. W aktach administracyjnych brak jest dokumentów wskazujących na fakt ewentualnego podziału nieruchomości czy też zmiany lokalizacji inwestycji. Organy zarówno I jak i II instancji nie wyjaśniły dlaczego obecne postępowanie odnosi się do innej działki niż poprzednio prowadzone.

Rozpoznając sprawę ponownie organ w pierwszej kolejności winien podjąć działania celem uzupełnienia braków formalnych odwołania. Następnie w razie uzupełnienia powyższych braków organ winien rozpoznać sprawę merytorycznie mając na uwadze art. 138 § Kpa, uwagi poczynione w niniejszym uzasadnieniu co do konieczności stosowania przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska oraz fakt, iż w sprawie zapadła opinia sanitarna nie uzgadniająca warunków decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji, która została zaskarżona wraz z odwołaniem. Ponadto organ winien podjąć działania celem uzyskania od nowego inwestora aktu nabycia nieruchomości jak również powinien wyjaśnić kwestię zmiany numeru działki na której ma być realizowana inwestycja.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa. Art. 152 Ppsa nie zostosowano z uwagi na charakter zaskarżonego aktu.