Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 802/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 8§ 2, art 107§3 art 156§ 1 pkt 3 i 5
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Warszawa, 21 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Golat Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędzia WSA Monika Barszcz Protokolant: ref. Bartłomiej Grzybowski po rozpoznaniu na rozprawie 21 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] z siedzibą w [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 802/21

UZASADNIENIE

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] marca [...] 21 r. po rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2019 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.:[...], orzekł w następujący sposób:

1. uchylił pkt 1.2.17 ww. decyzji i w tym zakresie orzekł co do istoty,

2. uchylił pkt 1.2.30 ww. decyzji i w tym zakresie orzekł co do istoty,

3. uchylił pkt 1.2.31 ww. decyzji i w tym zakresie orzekł co do istoty,

4. uchylił pkt 1.2.33 ww. decyzji i w tym zakresie orzekł co do istoty,

5. uchylił pkt 1.2.35 ww. decyzji i w tym zakresie orzekł co do istoty,

6. uchylił pkt 1.2.36 ww. decyzji i w tym zakresie orzekł co do istoty,

7. uchylił pkt 1.2.37 ww. decyzji i w tym zakresie orzekł co do istoty,

8. w pozostałym zakresie utrzymał ww. decyzję w mocy.

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] , dalej [...] w [...] , działając na podstawie wniosku Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., decyzją z dnia [...] września 2019 r., znak: [...], określił środowiskowe uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

[...] złożyło odwołanie od decyzji RDOŚ w [...] z dnia [...] września 2019 r. wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia RDOŚ w [...] .

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że RDOŚ w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., znak:[...], stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia oraz określił zakres raportu ooś.

Organ I instancji dokonał następnie weryfikacji raportu ooś. Zdaniem RDOŚ w [...] przedmiotowa dokumentacja spełniała wymogi wskazane w art. 66 ustawy ooś w stopniu umożliwiającym przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz określenie środowiskowych uwarunkowań jego realizacji.

Organ odwoławczy przypomniał, że u podstaw wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia musi leżeć założenie, że z punktu widzenia ochrony środowiska inwestycja objęta wnioskiem jest dopuszczalna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt: II OSK 1438/18). Organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy. Zatem odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia w kształcie określonym we wniosku może nastąpić jedynie w ściśle określonych przypadkach wskazanych w ustawie ooś. Przesłanki te stanowią:

- niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub naruszenie, zamierzoną działalnością przeznaczenia nieruchomości określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 i 3 ustawy ooś);

- brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie, który był poddany ocenie oddziaływania na środowisko, niż wariant proponowany przez wnioskodawcę, jeżeli w stosunku do proponowanego zaistniały przesłanki odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia (art. 81 ust. 1 ustawy ooś);

- wykazanie znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar [...], o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r., poz. 55 ze zm.) (art. 81 ust. 2 ustawy ooś);

- wykazanie, że przedsięwzięcie może wpływać negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.), dalej ustawa Prawo wodne, o ile nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 ww. ustawy (art. 81 ust. 3 ustawy ooś).

Przedmiotowe przedsięwzięcie realizowane będzie na obszarach, dla których obowiązuje uchwała nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] października 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulic: D./, K., [...], Al. Z. i P., dalej mpzp.

Działania realizowane w ramach przedmiotowej inwestycji stanowić będą przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 56 lit. b (garaże, parkingi samochodowe lub zespoły parkingów, w tym na potrzeby planowanych, realizowanych lub zrealizowanych przedsięwzięć, o których mowa w pkt 50, 52-55 i 57, wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż (...) 0,5 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a), § 3 ust. 1 pkt 60 (drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 oraz obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg oraz obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych pozą obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 -5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody), § 3 ust. 1 pkt 34 (instalacje do przesyłu pary wodnej lub ciepłej wody, z wyłączeniem osiedlowych sieci ciepłowniczych i przyłączy do budynków) w związku z § 3 ust. 2 pkt 2 (do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia (...) polegające na rozbudowie, przebudowie lub montaży realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w ust. 1, z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu części realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w ust. 1, o ile progi te zostały określone) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71). Organ odwoławczy zbadał zgodność zapisów mpzp z zakresem planowanej inwestycji. Wyjaśnił, że nie było konieczności badania zgodności lokalizacji planowanych dróg publicznych (tj. zamierzeń budowlanych na obszarach planu oznaczonych jako [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) z mpzp. Organ ustalił, że przeprowadzona analiza mpzp wykazała, że zaplanowane w ramach niniejszego przedsięwzięcia zadania są zgodne z przedmiotowym dokumentem planistycznym.

W niniejszej sprawie nie zaistniały także przesłanki odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia, wynikające z art. 81 ustawy ooś. Przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała, że przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszary Natura 2000, a także że nie wpłynie negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy Prawo wodne. Nie było także podstaw do odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w wariancie inwestorskim, a zatem nie była konieczna zgoda inwestora na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż wnioskowany.

Organ odwoławczy zaznaczył, że jeśli w odniesieniu do wariantu proponowanego przez inwestora nie zachodzą okoliczności wykluczające możliwość wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określone w art. 80 i art. 81 ustawy ooś, wówczas organ jest zobowiązany do określenia środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia w wariancie wskazanym we wniosku.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że dostrzegł wymagające skorygowania uchybienia w decyzji RDOŚ w [...] z dnia [...] września 2019 r.

W warunku określonym w pkt 1.2.17 zaskarżonej decyzji organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek ochrony środowiska wodno-gruntowego, w szczególności przed wyciekami substancji ropopochodnych. GDOŚ doszedł do wniosku, że konieczna jest modyfikacja ww. warunku i orzekł, że teren zaplecza budowy należy zabezpieczyć przed zanieczyszczeniem środowiska gruntowo- wodnego poprzez jego uszczelnienie np. przy użyciu geomembrany lub innych materiałów spełniających ww. funkcję, wyposażyć w sorbenty lub inne środki do zwalczania skutków incydentalnych wycieków substancji ropopochodnych. Zobowiązał także inwestora do zabezpieczenia ewentualnego wycieku substancji ropopochodnych poprzez wykorzystanie ww. materiałów. W sytuacji przedostania się wycieku do powierzchni gruntu lub wody konieczne jest jego zatrzymanie oraz zlecenie usunięcia skażonej warstwy ziemi wyspecjalizowanemu wykonawcy.

Organ odwoławczy uznał także, że wykonywanie konserwacji i przeglądów technicznych poza placem budowy, zgodnie z pierwotnym brzmieniem warunku określonego w pkt 1.2.17 decyzji z dnia [...] września 2019 r., mogłoby przyczynić się do niekontrolowanego zanieczyszczenia środowiska gruntowo-wodnego. RDOŚ w [...] nie określił bowiem warunków jakie mają panować w miejscu prowadzenia konserwacji i przeglądów maszyn wykorzystywanych podczas realizacji przedsięwzięcia. GDOŚ uznał zatem, że ww. czynności mają być prowadzone na terenie zaplecza budowy, który będzie w prawidłowy sposób zabezpieczony przed ewentualnymi zanieczyszczeniem wód i gruntu.

Zgodnie z warunkiem zawartym w pkt 1.2.30 decyzji organu I instancji inwestor został zobowiązany do przeprowadzenia wycinki drzew i krzewów poza okresem lęgowym ptaków, tj. w terminie od [...] października do końca lutego. W przypadku zaistnienia konieczności wycinki poza ww. terminem RDOŚ w [...] zobowiązał inwestora do przeprowadzenia inwentaryzacji ornitologicznej pod bieżącym nadzorem przyrodniczym, która powinna odbyć się nie późnej niż tydzień przed planowaną wycinką. Zdaniem organu odwoławczego ww. warunek wymagał uszczegółowienia. Dlatego organ orzekł, że prowadzenie wycinki w okresie lęgowym jest umożliwione po stwierdzeniu przez ornitologa braku lęgów gatunków chronionych. W celu minimalizacji możliwego negatywnego oddziaływania zaplanowanych prac na środowisko, konieczna była zmiana ram czasowych kontroli poprzedzających wycinkę. Działania te pozwolą uzyskać aktualne dane dotyczące zasiedlenia przez ornitofaunę drzew przeznaczonych do wycinki. W przypadku wykrycia w trakcie wycinki lęgów należy jej zaprzestać do czasu stwierdzenia przez nadzór ornitologiczny wyprowadzenia lęgów.

RDOŚ w [...] w warunku określonym w pkt 1.2.31 decyzji z dnia [...] września 2019 r. zobligował wnioskodawcę, aby w przypadku konieczności przeprowadzenia prac w obrębie strefy korzeniowej drzew, wykopy budowlane szybko likwidować lub zabezpieczać przed przesuszeniem. Organ odwoławczy podkreślił, że modyfikując ww. warunek (pkt 3 niniejszej decyzji) sprecyzował czynności, jakie inwestor ma podjąć w celu ochrony korzeni roślinności odsłoniętych przez wykopy budowlane. Dopiero szczegółowy katalog czynności określonych w warunku zawartym w pkt 3 niniejszej decyzji pozwoli na pełną ochronę podziemnych części flory. W opinii organu II instancji, użyte przez RDOŚ w [...] sformułowanie "szybko likwidować" nie precyzowało terminu, w którym wykopy należy likwidować.

W warunku określonym w pkt 1.2.33 decyzji z dnia [...] września 2019 r. RDOŚ w [...] nałożył na inwestora obowiązek zabezpieczenia drzew na placu budowy przed uszkodzeniem stosując tymczasowe ogrodzenia oraz osłony przypniowe wykonane w formie odeskowania, obejmujące całą powierzchnię pnia do wys. 150 cm. W tym zakresie organ I instancji wskazał bardzo ogólny katalog czynności jakie inwestor ma podjąć, a ponadto tylko wobec drzew znajdujących się na placu budowy. W ocenie GDOS ww. warunek należało zatem doprecyzować. Wobec powyższego organ odwoławczy w pkt 4 niniejszej decyzji określił szczegółowo działania, które inwestor zobowiązany jest podjąć w celu ochrony drzew nieprzeznaczonych do wycinki. GDOŚ wskazał ponadto, że dokładne miejsca i sposób wykonania zabezpieczeń określi specjalista dendrolog z nadzoru przyrodniczego.

Warunek określony w pkt 1.2.35. decyzji RDOŚ w [...] zobowiązywał inwestora do wprowadzenia nasadzeń drzew oraz krzewów ozdobnych. Zdaniem organu odwoławczego zaplanowanej wycinki drzew jest stosunkowo niewielka (164 drzewa), a zatem nie ma potrzeby wykonania ww. działań. GDOŚ zadecydował zatem o uchyleniu pkt 1.2.35. decyzji RDOŚ w [...] , przy jednoczesnym określeniu katalogu działań minimalizujących skutki zaplanowanej wycinki zadrzewień na środowisko.

W związku z powyższym, w pkt 5 niniejszej decyzji GDOŚ zmodyfikował pkt 1.2.35. decyzji z dnia [...] września 2019 r. i wskazał aby drzewa gatunków inwazyjnych usunąć z karpinami, zaś usunięte korzenie zutylizować. Ponadto zaplanowana wycinka drzew związana z realizacją inwestycji spowoduje utratę siedlisk ptaków oraz nietoperzy. Oznacza to m.in., że część ornitofauny, gniazdującej głównie w starszych drzewostanach, na długi czas utraci swoje siedliska lęgowe. Wobec powyższego organ II instancji w ww. warunku wskazał dodatkowo, aby na terenach sąsiadujących z obszarem wycinki drzew zamontowano 51 budek lęgowych dla ornitofauny oraz 5 budek dla chiropterofauny. Organ odwoławczy określił, że szczegółowe lokalizacje montażu ww. budek zostaną określone przez nadzór przyrodniczy, montaż skrzynek należy wykonać przed przeprowadzeniem zaplanowanej wycinki drzew. W celu utrzymania budek lęgowych dla ptaków i nietoperzy w dobrym stanie, wykonywane będzie coroczne czyszczenie i konserwacja budek przez okres 30 lat od dnia ich zawieszenia. Budki muszą być czyszczone ze starego materiału gniazdowego i konserwowane po każdym sezonie lęgowym, jednokrotnie w okresie od 1 października do końca lutego, a skrzynki zniszczone należy wymienić na nowe.

RDOŚ w [...] w warunku określonym w pkt 1.2.36 decyzji z dnia [...] września 2019 r. zobowiązał inwestora, aby w celu minimalizacji oddziaływania przedsięwzięcia na herpetofaunę ograniczać możliwość powstawania zastoisk wody pojawiających się na terenie budowy w okresie wiosny, a także nie dopuszczać do zasiedlenia i ewentualnego rozrodu płazów w tych miejscach. W ocenie GDOŚ ww. warunek należało rozszerzyć o zakres koniecznego nadzoru przyrodniczego prowadzonego w trakcie realizacji przedsięwzięcia, który nie ogranicza się jedynie do kontroli prowadzonych przez specjalistę herpetologa. W zreformowanym warunku (pkt 6 niniejszej decyzji) organ II instancji wskazał, aby nadzór taki wykonywany był przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną z poszczególnych dziedzin związanych ze środowiskiem przyrodniczym, tj. botaniki, ornitologii, entomologii, herpetologii, chiropterologii. Zadaniem nadzoru przyrodniczego powinna być również analiza prowadzonych prac budowlanych i wdrażanie rozwiązań mających na celu minimalizację negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko.

W warunku określonym w pkt 1.2.37 zaskarżonego rozstrzygnięcia RDOŚ w [...] zobowiązał inwestora do zabezpieczenia wykopów przed możliwością wpadania do nich zwierząt, poprzez zastosowanie tymczasowych ogrodzeń. Ponadto organ I instancji wskazał, aby zwierzęta przenoszone były w bezpieczne miejsca. GDOŚ w zreformowanym ww. warunku (pkt 7 niniejszej decyzji) zobligował inwestora do kontroli wykopów budowlanych pod kątem obecności w nich zwierząt. W ocenie organu II instancji nadzór ten powinien być prowadzony nie tylko przed samym zasypaniem wykopów, ale również w trakcie prowadzenia prac minimum raz dziennie. Konieczne było także wskazanie, że zwierzęta znajdujące się w wykopach należy przenieść do siedlisk odpowiadających ich gatunkowi. W innym przypadku stwierdzona w wykopach fauna mogłaby zostać przeniesiona w niewłaściwe dla ich potrzeb miejsca.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez [...] w odwołaniu, organ odwoławczy podniósł, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ określa warunki realizacji przedsięwzięcia w wariancie wnioskowanym przez inwestora lub, jeśli zachodzą ku temu przesłanki, odmawia określenia tych warunków. Jeśli więc w odniesieniu do wariantu proponowanego przez inwestora nie zachodzą okoliczności wykluczające możliwość wydania pozytywnej decyzji, określone w art. 80 i art. 81 ustawy ooś, wówczas organ jest zobowiązany do określenia środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia w wariancie wskazanym we wniosku. Taka sytuacja ma miejsce w ocenianym postępowaniu, w którym RDOŚ w [...] określił środowiskowe uwarunkowania realizacji planowanego przedsięwzięcia w wariancie preferowanym przez wnioskodawcę, po wykluczeniu, w toku oceny oddziaływania na środowisko, okoliczności uniemożliwiających wydanie decyzji dla tego wariantu. Merytoryczna analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia, przy zachowaniu warunków określonych w decyzji z dnia [...] września 2019 r. nie spowoduje znaczących negatywnych oddziaływań na środowisko. W takim przypadku organ wydający decyzję nie mógł wykraczać poza kompetencje związane z oceną planowanego przedsięwzięcia w zakresie wymogów ochrony środowiska, które określone są przepisami ustawy ooś. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma na celu określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji, w tym wskazanie zagrożeń jakie mogą wystąpić w związku z tą realizacją oraz sposobów przeciwdziałania tym zagrożeniom. Organ prowadzący postępowanie administracyjne zmierzające do wydania omawianej decyzji, nie jest uprawniony do dowolnego określania lokalizacji, kształtu i zakresu planowanej do realizacji inwestycji. Jeżeli intencją wnioskodawcy była realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia w wariancie inwestorskim, a nie zaistniały przesłanki do odmowy rozstrzygnięcia w istocie sprawy, RDOŚ w [...] zobligowany był do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z wnioskiem inwestora z dnia [...] kwietnia 2018 r.

Organ wskazał, że nie podziela zarzutu strony dotyczącego naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ooś w związku z nieprzedstawieniem w raporcie ooś racjonalnego wariantu alternatywnego inwestycji. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ooś, raport ooś powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę i racjonalnego wariantu alternatywnego (pkt a) oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (...) (pkt b). Zdaniem organu odwoławczego obowiązek ten został spełniony. Inwestor rozważył realizację dwóch wariantów realizacji przedmiotowej inwestycji. Wnioskodawca mógł wskazać wariant, który uważa za najkorzystniejszy dla niego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt: II SA/Bd 425/16), co zostało wyszczególnione w raporcie ooś na str. 59.

Racjonalność wariantu oznacza, że wariant taki faktycznie mógłby zostać wybrany przez organ dokonujący oceny raportu ooś zamiast wariantu zaproponowanego przez inwestora. Racjonalny wariant alternatywny nie może mieć charakteru abstrakcyjnego czy też jedynie teoretycznego. Nie należy zatem przedstawiać wariantu, którego faktyczna realizacja jest technicznie lub faktycznie niemożliwa. W przedmiotowej sprawie budowa dodatkowej kondygnacji parkingu podziemnego jest możliwa do realizacji, a zatem należy uznać, że wariant ten jest racjonalny. Ponadto jak podkreślają autorzy przedmiotowej dokumentacji zaprojektowanie dodatkowej kondygnacji podziemnej skutkuje zwiększeniem liczby miejsc parkingowych o 100 % (str. 93 raportu ooś). Tym samym budowa większego parkingu podziemnego jest uzasadniona, inaczej mówiąc: racjonalna.

Z kolei alternatywność oznacza, że wariant ten musi się różnić od wariantu proponowanego przez inwestora w zakresie oddziaływania na środowisko. Alternatywność wymaga, co do zasady, zaproponowania wariantu różnego pod względem kryteriów przestrzennych (jak np. lokalizacja, skala i rozmiar inwestycji) lub technologicznych (jak np. rodzaj użytych materiałów, moc i produktywność zainstalowanych urządzeń) (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt: II SA/Ol 997/19).

Zgodnie z raportem ooś (str. 59) racjonalny wariant alternatywny dla przedmiotowego przedsięwzięcia polega na budowie drugiej kondygnacji podziemnej parkingu dworca autobusowego (poziom -2). Nie ulega zatem wątpliwości, że rozmiar (skala) przedsięwzięcia w racjonalnym wariancie alternatywnym różni się od tej przedstawionej w wariancie inwestorskim. Każda inwestycja w kontekście lokalizacji, rozpatrywana jest zarówno pod kątem horyzontalnym, jak i wertykalnym. O ile w przedmiotowej sprawie przedstawiony wariant inwestorski pokrywa się z racjonalnym wariantem alternatywnym na płaszczyźnie poziomej, to odmiennie kształtuje się w płaszczyźnie pionowej. Oba warianty są możliwe do realizacji, zatem żaden z nich nie ma charakteru pozornego.

Przedstawienie racjonalnego wariantu alternatywnego, jak zostało to uczynione w rozpoznawanej sprawie, niewątpliwie może być uznane za spełniające normatywne wymagania określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ooś. Tym samym argumentacja [...] w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się z kolei do zarzutu odwołującego się, dotyczącego niezgodności zaplanowanych prac z rozporządzeniem drogowym, organ wyjaśnił, że również jest on bezpodstawny. Na podstawie uzupełnienia raportu ooś z marca 2020 r. organ II instancji ustalił, że ul. D. przebiega pod ul. L. istniejącym obecnie przejazdem pod wiaduktem i nie będzie tam lokalizowane skrzyżowanie, jak sugerowało [...]. W związku z realizacją przedmiotowego przedsięwzięcia nie powstanie skrzyżowanie ul. L. z ul. P..

Organ podkreślił, że stanowisko odwołującego się, zgodnie z którym organy rozstrzygające winny znaleźć właściwe proporcje pomiędzy interesem wnioskodawcy, ew. interesem innych osób oraz interesem publicznym, jest nieprecyzyjne. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w raporcie ooś inwestor przeanalizował wpływ przedmiotowego przedsięwzięcia na interes osób trzecich. Oddziaływania te odnoszą się do propagacji hałasu do środowiska, a także emisji gazów i pyłów do powietrza atmosferycznego. Autorzy raportu ooś przeanalizowali ww. oddziaływania zarówno dla etapu budowy, eksploatacji, jak i likwidacji inwestycji. Z przeprowadzonych analiz wynika, że w fazie realizacji oraz rozbiórki nie dojdzie do przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku (uzupełnienie raportu ooś z września 2020 r.), określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112), dalej rozporządzenie hałasowe.

Eksploatacja przedmiotowego przedsięwzięcia zarówno w wariancie inwestorskim, jak i racjonalnym wariancie alternatywnym, może wiązać się z ponadnormatywnym oddziaływaniem akustycznym. Przekroczenia emisji hałasu wyniosą w porze dnia od 0,1 do 9 dB oraz w porze nocnej od 0,1 do 8,9 dB (Załącznik nr CH2 do raportu ooś), w stosunku do dopuszczalnych poziomów określonych w rozporządzeniu hałasowym. Z uwagi na powyższe, w warunku określonym w pkt 3.1 decyzji RDOŚ w [...] z dnia [...] września 2019 r., inwestor został zobligowany do zastosowania nawierzchni o właściwościach redukujących emisję hałasu do środowiska o wartości tłumienia energii akustycznej minimum 2,8 dB (dla prędkości 20 km/h) i minimum 3,8 dB (dla prędkości 40 km/h). Ponadto organ I instancji w warunku określonym w pkt VI decyzji RDOŚ w [...] , zobowiązał wnioskodawcę do przeprowadzenia analizy porealizacyjnej w terminie 12 miesięcy od oddania inwestycji do użytku w celu porównania ustaleń zawartych w raporcie ooś i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z rzeczywistym oddziaływaniem inwestycji na środowisko. Analiza ta pozwoli ustalić rzeczywisty stan oddziaływania przedsięwzięcia, a następnie dobrać odpowiednie i skuteczne metody ochrony zapewniające dotrzymanie norm akustycznych.

Z kolei dokładne wyniki analizy emisji zanieczyszczeń powietrza przedstawione zostały w postaci tabel będących wydrukami z programu OPERAT zawartych w uzupełnieniu raportu ooś z grudnia 2020 r. oraz w załączniku od B.2 do B.5 do raportu ooś. W tabelach tych przedstawiono maksymalne oraz średnioroczne prognozowane poziomy emisji pyłu zawieszonego PM2,5, pyłu zawieszonego PM10, dwutlenku azotu, dwutlenku siarki, dwutlenku węgla, benzenu, węglowodorów alifatycznych oraz aromatycznych. Na podstawie uzyskanych wyników analiz emisji pyłów i gazów do powietrza atmosferycznego można stwierdzić, że budowa, likwidacja oraz funkcjonowanie planowanej inwestycji łącznie z uwzględnieniem oddziaływania skumulowanego dla wariantu inwestorskiego oraz racjonalnego wariantu alternatywnego nie spowoduje wystąpienia przekroczeń dopuszczalnych poziomów stężeń średniorocznych w powietrzu atmosferycznym tlenku węgla, dwutlenku azotu, benzenu, dwutlenku siarki, pyłu zawieszonego PM10, oraz węglowodorów alifatycznych i węglowodorów aromatycznych, zarówno na poziomie terenu w rejonie realizacji inwestycji (sieć receptorów), jak i na poziomie zabudowy sąsiedniej (siatka dodatkowa). Analiza wyników emisji pyłów i gazów do powietrza atmosferycznego wykazała, że najwyższa wartość stężeń średniorocznych pyłu zawieszonego PM2,5 na terenie inwestycji w wariancie inwestorskim wyniesie 0,4256 µg/m3 i 0,4257 µg/m3 w racjonalnym wariancie alternatywnym i stanowić będzie ok. 2,13% wartości stężenia dopuszczalnego średniorocznego określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012 r., poz. 1031 ze zm.). Z kolei na poziomie zabudowy sąsiedniej maksymalne stężenie średnioroczne pyłu zawieszonego PM2,5 w wariancie inwestorskim wyniesie 0,0494 µg/m3 i 0,0496 µg/m3 w racjonalnym wariancie alternatywnym, co odpowiada ok. 0,25 % stężenia dopuszczalnego średniorocznego pyłu zawieszonego PM2,5 określonego w rozporządzeniu emisyjnym. Analiza danych dotyczących emisji gazów i pyłów do powietrza atmosferycznego pozwoliła organowi odwoławczemu dojść do przekonania, że udział przedmiotowego przedsięwzięcia w immisji pyłu zawieszonego PM 2,5 w obszarze oddziaływania inwestycji będzie minimalny i z pewnością nie doprowadzi do przekroczeń standardów jakości środowiska w tym zakresie.

Organ wskazał, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności dotyczy sytuacji wyjątkowej, a wymienione w art. 108 § 1 Kpa przesłanki muszą zaistnieć w sposób realny, a nie hipotetyczny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt: II SA/Ke 612/18). Omawiany rygor może być nadany decyzji tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w art. 108 § 1 Kpa. Każda sprawa wymaga jednak indywidualnego podejścia, zaś automatyzm działań we wszystkich przypadkach jest wykluczony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt: IOSK 1892/11).

Podstawą nadania przedmiotowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rygoru natychmiastowej wykonalności był inny interes społeczny.

Jak wskazał RDOŚ w [...] (str. 37 decyzji) [...] jest jedną z priorytetowych inwestycji w [...] , finansowanej ze środków zewnętrznych. Jest ona zakwalifikowana jako inwestycja celu publicznego w znaczeniu ponad terytorialnym nie tylko dla województwa [...]. (...) Brak rygoru natychmiastowej wykonalności oraz wskazane wyżej okoliczności stwarzają zagrożenie niedotrzymania terminów określonych w harmonogramie realizacji zadania co może skutkować nieuzyskaniem finansowania, a w konsekwencji zaniechaniem realizacji inwestycji ważnej dla miasta [...], jak i województwa [...].

Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowa inwestycja bezsprzecznie wypełnia znamiona przesłanki innego interesu społecznego, podlegającego ochronie na mocy art. 108 § 1 Kpa.

Przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne stanowi inwestycję celu publicznego, a to świadczy o jego szczególnym charakterze z punktu widzenia ogółu.

Nadanie decyzji RDOŚ w [...] rygoru natychmiastowej wykonalności poprzedzone było stosowną analizą, a o jej przeprowadzeniu świadczy zapis w zaskarżonym rozstrzygnięciu (str. 37), zgodnie z którym nadanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rygoru natychmiastowej wykonalności jest niezbędne dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi startami oraz ze względu na ważny interes społeczny. Ryzyko utraty dofinansowania uzyskanego na realizację inwestycji może stanowić wyjątkowo ważny interes strony uzasadniający nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności dla przedmiotowej decyzji. Ważny interes strony (inwestora) wiąże się z tym, że inwestycja ta realizowana ma być ze środków Unii Europejskiej, zaś uzyskanie tej decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności umożliwi pozyskanie środków finansowych na wykonanie tego zamierzenia, jak i wiąże się z koniecznością rozliczenia się z tych środków (str. 37-38 decyzji z dnia [...] września 2019 r.).

[...] z siedzibą w [...] złożyło skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciło decyzji naruszenie:

- art. 8 § 2 KPA poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym;

- art. 107 § 3 KPA poprzez całkowity brak rozpatrzenia części zarzutów podniesionych w odwołaniu;

- art. 156 § 1 pkt 3 KPA poprzez wydanie decyzji, w zakresie w jakim sprawa była już poprzednio rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją;

- art. 156 § 1 pkt 5 KPA poprzez zmianę decyzji w takim zakresie, w jakim była ona niewykonalna w momencie jej wydania;

- art. 66 ust. 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: UUOŚ) poprzez uznanie za prawidłowy raport o oddziaływaniu na środowisko, który nie zawiera racjonalnego wariantu alternatywnego przedsięwzięcia oraz nie posiada uzasadnienia jego wyboru.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, że planowane przedsięwzięcie to zadanie składające się z 6 zadań inwestycyjnych. Przedstawiony przez wnioskodawcę i zyskujący aprobatę organów obu instancji wariant alternatywny polega wyłącznie na zwiększeniu liczby kondygnacji podziemnych w budynku dworca - dodanie dodatkowej kondygnacji parkingu podziemnego. Stanowi to kosmetyczną zmianę w jednym 1 z 6 zadań inwestycyjnych. W Raporcie oddziaływania na środowisko zabrakło obligatoryjnego elementu przewidzianego w art. 66 ust. 5 UUOŚ - uzasadnienia wybory takiego wariantu do analiz. Organ w decyzji skrzętnie pominął ten fakt (s. 17 decyzji). W materiale dowodowym Wnioskodawca nie wykazał, więc racjonalności wskazanego przez siebie rozwiązania alternatywnego.

Zgodnie z szeroko pojętym orzecznictwem sądowym wariantowość przedstawionych rozwiązań nie może mieć charakteru pozornego - sytuacja taka występuje przy wariantach przedsięwzięcia, zakładających jego realizację w tym samym miejscu i z technicznego punktu widzenia niewiele różniących się od siebie, (por. K.Gruszecki Udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko komentarz wydanie II). Właśnie z taką sytuacją mamy styczność w przedmiotowym postępowaniu, gdzie w 5 na 6 zadań wariant alternatywny jest identyczny z wariantem wnioskodawcy. Nie budzi wątpliwości, że na gruncie UUOŚ, o ile wariant proponowany przez inwestora może się pokryć z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, to nigdy wariant proponowany przez inwestora nie może się pokryć z racjonalnym wariantem alternatywnym (sygn. akt II OSK 464/13). ,

W raporcie wnioskodawca nie może zamiast alternatywnego wariantu - wymaganego przez prawo - wskazać innej wersji tego samego wariantu. Warianty powinny odwoływać się do różnych kryteriów realizacji przedsięwzięcia takich jak: czynniki społeczne, ekonomiczne, środowiskowe, techniczne, technologiczne, przestrzenne zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Przy czym kryteria te powinny odnosić się w stopniu jak najszerszym do całego przedsięwzięcia, a nie wyłącznie do jego części.

W przedmiotowym postępowaniu możliwości wskazania racjonalnego, realnego, niepozornego wariantu jest bardzo dużo - zaczynając od możliwości wariantowania dróg: od różnego układu dróg, przez różne ich przekroje, po różne technologie ich wykonania, kończąc na możliwościach wykonania budynków: od różnego ich układu w obrębie działki, przez różne kubatury, po różnicowanie technologii wykonania i wyposażenia (przykładowo: wariant z panelami fotowoltaicznymi i bez, wariant z piecem opalanym olejem napędowym/gazem/zasilania z miejskiej sieci ciepłowniczej, z wentylacją opartą o standardową klimatyzację oraz o gruntowy wymiennik ciepła).

Wnioskodawca w szczególności nie przedstawił różnicowania w zakresie technologii wykonania poszczególnych elementów czy technologii zastosowanych urządzeń, przebiegu i przekroju dróg. Nie chodzi przy tym o warianty nierealne, bo jak wykazuje [...] banalnych i oczywistych alternatyw jest bardzo dużo. Skarżący nigdy nie domagał się wydania decyzji odmownej w tym zakresie. Pomijając ewentualne spełnienie przesłanek dla wydania takiej decyzji, to w pierwszej kolejności wnioskodawca musiałby przedstawić Raport oddziaływania na środowisko zgodny z przepisami. Tego zdaniem skarżącego nie uczyniono. Uniemożliwia to wydanie jakiejkolwiek decyzji w tym zakresie.

W zakresie części zadania 2 wydana była już wydana decyzja środowiskowa. W przypadku ulicy D. i ul. L. istnieje już ostateczna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ w tym zakresie wydał, więc drugą decyzję, co więcej w swym zakresie sprzeczną z poprzednią decyzją (decyzja Prezydenta Miasta [...] znak [...] z dnia [...] grudnia 2013 roku oraz decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] lutego 2014 roku). Stanowi to naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 KPA poprzez wydanie decyzji, w zakresie w jakim sprawa była już poprzednio rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją. Dodatkowo w uzasadnieniu decyzji organ w żaden sposób nie ustosunkował się do zarzutu dot. istnienia już innej ostatecznej decyzji środowiskowej. Stanowi to rażące naruszenie art. 107 § 3 KPA.

W poprzednim postępowaniu toczącym się w ramach procedury oddziaływania na środowisko (w latach 2012-2014) to [...] proponowało skrzyżowanie ulic D. i L. zamiast przejazdu drogowego forsowanego przez Wnioskodawcę (Gminę L.). Wówczas w postępowaniu administracyjnym Wnioskodawca (Gmina L.) uznał, że jest to niemożliwe, ze względu na przepisy techniczne. Stowarzyszenie przyjmuje aktualną zupełnie przeciwstawną optyką za niezrozumiałą i naruszającą przepisy art. 8 § 2 KPA poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

Organ nie odniósł się też do zarzutów [...] w zakresie niezgodności przedłożonego przedsięwzięcia z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Stowarzyszenie podnosiło, że nie jest zgodne z prawem wykonanie skrzyżowania z ul. L. oraz ul. P.. [...] nie dookreśliło przy tym o skrzyżowanie z jaką ulicą chodzi. Projekt przewiduje na ww. ulicach tylko po jednym skrzyżowaniu, więc jest to oczywiste.

W Raporcie oddziaływania na środowisko wnioskodawca wprost wskazuje, że celem przedsięwzięcia jest przedłużenie ulicy D. do ulicy L.. Można to uznać za skrzyżowanie tych ulic. [...] nie wie, skąd organ wymyślił drugie skrzyżowanie. W tym zakresie organ nie tylko nie odniósł się do zarzutów [...], ale też błędnie ustalił stan faktyczny.

Decyzja w swojej części jest niewykonalna. W punktach 2 i 5e decyzji organ orzekł w zakresie związanym z wycinką drzew. W momencie wydania decyzji drzewa przeznaczone do wycinki były już usunięte. Nie jest więc możliwa konsumpcja decyzji w zakresie prowadzenie wycinek zgodnie z decyzją czy montażu skrzynek lęgowych przed wycinką drzew.

W piśmie procesowym z [...] stycznia 2021 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2021 r. nie narusza przepisów prawa materialnego, zaś przepisy prawa procesowego w stopniu, który nie miał wpływu na wynik sprawy.

Zdaniem sądu organ odwoławczy dokonał poprawnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do słusznej oceny, że stan faktyczny został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości i możliwe jest wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia "[...]".

Nie zostały naruszone wskazane w skardze przepisy prawa procesowego za wyjątkiem art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. Organ odwoławczy nie dołożył należytej staranności przy sporządzeniu uzasadnienia decyzji poprzestając w dużej części na ogólnikowych twierdzeniach, choć zgodnie z zasadą przekonywania miał obowiązek przedstawić jasną, rzetelną i logiczną argumentację na poparcie wydanego rozstrzygnięcia. Uchybienia te odnoszące się przede wszystkim do wyjaśnienia stanowiska dotyczącego zgodności przedstawionych wariantów zamierzenia z wymogami ustawy i zarzutów odwołania w tym zakresie nie miały jednak wpływu na wynik sprawy, ponieważ zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym treść opracowanego przez inwestora raportu pozwoliły sądowi na ocenę, że pozytywna decyzja środowiskowa jest prawidłowym rozstrzygnięciem merytorycznym.

Organ odwoławczy ma rację, że sporządzony dla potrzeb oceny środowiskowej raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko odpowiada wymaganiom określonym w przepisach ustawy, a więc jest kompletny, rzetelny i może stanowić podstawę oceny o braku znaczących negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko.

Postępowanie w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko służy znalezieniu równowagi pomiędzy planowaną działalnością, a bezpieczeństwem środowiska. Przedstawienie rzetelnych informacji o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia służy oczywiście bezpieczeństwu środowiska, ale też wnioskodawcy, ponieważ ustalenie rzeczywistego oddziaływania na tym etapie tj. planowania dopiero przedsięwzięcia pozwala na określenie wymogów, które pozwolą wykluczyć lub ograniczyć negatywne oddziaływanie do poziomu akceptowalnego. Ujawnienie negatywnego oddziaływania dopiero w przyszłości może być z pewnością bardziej dolegliwe dla inwestora, aniżeli ustalenie warunków realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż planowany przez niego, czy nawet odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r. poz. 247) zwanej dalej ustawą lub ustawą u.o.u.i.ś.

Nie jest sporne, że planowane przedsięwzięcie zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 56 lit b, § 3 ust. 1 pkt 60, § 3 ust. 1 pkt 34 i § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71), zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego ocena oddziaływania na środowisko nie jest obligatoryjnie wymagana.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, a więc pozytywna decyzja wskazująca, że planowane przez inwestora przedsięwzięcie może być realizowane na warunkach w niej określonych musi spełniać wymogi określone w art. 80 ust. 1 ustawy u.o.u.i.ś.

Stosownie do treści art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Według wymagań określonych przez ustawodawcę organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach ma obowiązek wziąć pod uwagę m.in. ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Organ wydający decyzję środowiskową opiera więc swoje ustalenia i oceny w zakresie wyznaczonym w art. 62 ust. 1 ustawy właśnie na treści raportu. Raport jest najważniejszym dowodem w sprawie i jego racjonalność, logiczność, obiektywizm przedstawionej przez inwestora argumentacji powinien być poddany wnikliwej analizie organu wydającego decyzję, w szczególności pod kątem zawartości wyszczególnionej w art. 66 ustawy. Raport powinien uwzględniać wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Raport powinien być wszechstronnie przeanalizowany przez organ decyzyjny, a pojawienie się wątpliwości co do jego kompletności czy rzetelności ocen w nim przedstawionych zobowiązuje organ prowadzący postępowanie w pierwszej kolejności do uzupełnienia materiału dowodowego w celu rozważenia wszelkich niejasności w stanie faktycznym sprawy.

W ocenie sądu przedstawiony przez wnioskodawcę raport wraz z dokonanymi uzupełnieniami spełnia obowiązkowe wymogi określone w art. 66 ustawy, w związku z czym jest dokumentem wiarygodnym i mogącym stanowić podstawę oceny o zakresie i przewidywanych skutkach korzystania ze środowiska w wyniku realizacji planowanego przedsięwzięcia.

Organ odwoławczy ma rację co do tego, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie ma charakteru uznaniowego. Sąd nie podziela jednak zdania organu, że odmowa uwzględnienia wniosku może nastąpić tylko w przypadkach wynikających z art. 80 ust. 2 i art. 81 ustawy. W ocenie sądu określone wprost w ustawie podstawy do odmowy wydania decyzji środowiskowej (art. 80 ust. 2, art. 81 ustawy) nie mają charakteru wyczerpującego, a dotyczą przypadków, gdy decyzja negatywna wydawana jest mimo tego, że nie ma wątpliwości co do kompletności wniosku i stanowiącego jego podstawę raportu oddziaływania na środowisko. W przypadku więc, gdy ustalenia raportu są niekompletne i nie pozwalają wyjaśnić charakteru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, zachodzi zdaniem sądu samoistna przesłanka do odmowy wydania pozytywnej decyzji środowiskowej, jeżeli wnioskodawca nie uzupełni raportu na wezwanie organu.

Taki przypadek w przedmiotowej sprawie nie wystąpił. Nie zachodziły przesłanki do odmowy uwzględnienia wniosku na podstawie art. 80 ust. 2 i art. 81 ustawy. Organy obu instancji zadbały też o to, by merytoryczna zawartość przedstawionych w raporcie informacji była wystarczająca do ustalenia wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia.

W opracowanym raporcie wnioskodawca przedstawił do oceny oddziaływania na środowisko 2 warianty realizacji przedsięwzięcia, tj. wariant preferowany i wariant alternatywny, przy czym wariant preferowany przez wnioskodawcę został jednocześnie wskazany i opisany jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska.

W ocenie sądu mimo braku wskazania w raporcie odrębnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, nie zachodziła przeszkoda uniemożliwiająca organowi dokonanie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

Treść art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy niewątpliwe zakłada co do zasady konieczność przedstawienia, jak też uzasadnienia wyboru i określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko dla 3 wariantów tj. wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, a także racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska.

Ustawodawca zakłada zatem wynikającą z istnienia potencjalnej możliwości przedstawienia różnych wariantów planowanej inwestycji, konieczność ich analizy przez inwestora i przedstawienia w taki sposób, by organ wydający środowisko dysponował materiałem do dokonania własnej analizy, który z tych wariantów jest możliwy do realizacji z punktu widzenia zagrożeń dla środowiska.

Inwestor ma obowiązek opisać różne warianty inwestycyjne, obiektywnie możliwe do realizacji i zróżnicowane pod względem oddziaływania na środowisko. Aby organ dokonujący analizy przedstawionych propozycji mógł rozważać różny ich wpływ na środowisko i podjąć decyzję co do dopuszczalności realizacji któregoś z wariantów, te różnice muszą być zauważalne i realne dla planowanego funkcjonowania przedsięwzięcia.

W ocenie sądu nie można wykluczyć, że w wyjątkowych przypadkach, ze względu na charakter planowanej inwestycji i szczególne uwarunkowania dotyczące jej lokalizacji i związanej z nią zasadności realizacji inwestycji, a także względy środowiskowe, może zaistnieć sytuacja, w której inwestor ze względów obiektywnych nie ma możliwości przedstawienia co najmniej 3 zróżnicowanych wariantów realizacji przedsięwzięcia. Dlatego w ocenie sądu dopuszczalne jest, w takich przypadkach, przedstawienie do oceny oddziaływania na środowisko proponowanego przez inwestora wariantu, będącego jednocześnie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska oraz racjonalnego wariantu alternatywnego realizacji przedsięwzięcia.

W przedmiotowej sprawie miała miejsce właśnie taka szczególna sytuacja. Planowana inwestycja dotyczy budowy zintegrowanego centrum komunikacyjnego w dużym mieście. Inwestycja składa się z 6 zadań, w których mieści się budowa nowoczesnego dworca autobusowego oraz budowa i przebudowa dróg umożliwiających bezpieczną, płynną komunikację. Przedsięwzięcie ma być zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie dworca kolejowego. Z punktu widzenia potrzeb mieszkańców miasta i osób do niego przybywających niewątpliwie racjonalnym rozwiązaniem jest zamiar skupienia obsługi komunikacji autobusowej z miastem w jednym punkcie, związanym już dotychczas z obsługą komunikacji kolejowej i autobusowej. Istotnym ograniczeniem wykluczającym wielość rozwiązań, co do przebiegu dróg w otoczeniu dworca autobusowego, jest zagospodarowanie tej części miasta, istniejące drogi, zabudowa, sąsiedztwo terenów kolejowych, sąsiedztwo rzeki. Te uwarunkowania powodują, że wnioskodawca obiektywnie miał ograniczone możliwości przedstawienia różnych pod względem lokalizacji wariantów realizacji przedsięwzięcia. Przedstawił 2 warianty, z których wariant proponowany do realizacji wskazał jednocześnie jako wariant najkorzystniejszy z punktu oddziaływania na środowisko. Należy zauważyć, że wnioskodawca w obu przedstawionych wariantach wykorzystuje w jak największym stopniu istniejące drogi do stworzenia dogodnych powiązań komunikacji miasta z dworcem autobusowym, a także istniejącym dworcem kolejowym. W takim przypadku konieczność poszukiwania kolejnego wariantu, który z założenia musiałby wiązać się z inną lokalizacją w dużym mieście planowanego przedsięwzięcia, właściwie z góry wskazywałaby na jego pozorność. Argumentacja organu odwoławczego w zakresie dopuszczalności wskazania i opisania dwóch wariantów w raporcie jest z pewnością mało przekonująca i niesatysfakcjonująca, skoro organ wyjaśnił właściwie tyle, że wnioskodawca mógł wskazać wariant, który uważa za najkorzystniejszy dla siebie. Oczywiście z punktu widzenia wnioskodawcy wariant proponowany do realizacji jest najpewniej wariantem najkorzystniejszym dla niego, chodzi jednak o to, aby wykazać, że wariant ten może być jednocześnie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Ten niedostatek argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji nie miał jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, skoro sąd ocenił dopuszczalność opisania dwóch wariantów w tym konkretnym przypadku.

Strona skarżąca nie ma racji zarzucając niekompletność raportu w związku z brakiem racjonalnego wariantu alternatywnego. Zarzut ten jest niezasadny, gdyż wskazany przez wnioskodawcę racjonalny wariant alternatywny nie jest wariantem pozornym.

Wariant ten różni się od wariantu proponowanego (i jednocześnie najkorzystniejszego dla środowiska) skalą projektowanego przedsięwzięcia. Przewidziano w nim dodatkową kondygnację podziemną w części zadania obejmującego budowę dworca autobusowego, która spowodowałaby zwiększenie liczby miejsc parkingowych o 100%, a więc do ponad 300. Choć zmiana zakresu przedsięwzięcia dotyczy tylko jednego z projektowanych zadań, to z pewnością zadania stanowiącego największe wyzwanie na etapie realizacji przedsięwzięcia. Zmiana skali tego zadania jest z pewnością zmianą skali całej planowanej inwestycji. Wariant ten niewątpliwie jest możliwy do realizacji, choć jego koszty są większe. To jednak nie ma decydującego wpływu na ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z punktu widzenia zasady zrównoważonego rozwoju i oddziaływania na środowisko jest wariantem możliwym do realizacji. Oddziaływanie tego wariantu na środowisko z perspektywy realizacji inwestycji jest inne od wariantu proponowanego przez inwestora, ponieważ zwiększy się nieznacznie emisja substancji do powietrza, ilość ścieków i odpadów. Z kolei zwiększenie liczby miejsc parkingowych w centrum miasta, w rejonie dworców autobusowego i kolejowego z pewnością byłoby działaniem korzystnym dla mieszkańców miasta, a także środowiska. Przecież planowana dwukrotnie większa liczba miejsc parkingowych w dodatkowej kondygnacji podziemnej oznacza, że dla takiej liczby miejsc parkingowych zachowana byłaby powierzchnia biologicznie czynna w mieście. Zaplanowanie odpowiedniej powierzchni parkingowej na powierzchni ziemi odebrałoby miastu taką część powierzchni biologicznie czynnej. Niezaplanowanie zmiany przebiegu dróg w wariancie alternatywnym ma związek z racjonalnością realizacji inwestycji ze względu na miejsce, w którym ma powstać. Położenie w centrum miasta i wskazane już wcześniej uwarunkowania powodują, że różnicowanie wariantów inwestycji co do przebiegu dróg zapewniających obsługę komunikacyjną nie było zasadne.

Skarżąca strona nie ma racji co do tego, że organ odwoławczy nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów sformułowanych w odwołaniu. Organ odniósł się do zarzutu dotyczącego niezgodności zaplanowanych prac z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie wskazując, że ul. D, przebiega pod ul. L, istniejącym już przejazdem pod wiaduktem i w ramach przedsięwzięcia nie jest planowane tam skrzyżowanie. Możliwe, że organ nie zrozumiał istoty zarzutu, ponieważ nie był precyzyjny. W odwołaniu zarzucono, że planowane zadanie nr 2 dotyczące przedłużenia ul. D, jest sprzeczne ze stanowiskiem inwestora i organu wyrażonym w toku innego postępowania środowiskowego dotyczącego realizacji inwestycji związanej również z ul. D., w którym jak twierdzi strona inwestor wyjaśniał, że zasadna jest realizacja przejazdu drogowego, a nie skrzyżowania ul. D. i ul. L. z punktu widzenia obowiązujących przepisów rozporządzenia. Dlatego organ krótko wyjaśnił, że planowane przedsięwzięcie nie obejmuje lokalizacji skrzyżowania w tym rejonie. W odwołaniu wskazano na planowane skrzyżowania z ul. L. i ul. P., jednak nie doprecyzowano, że rzekoma zmiana stanowiska co do obowiązujących przepisów rozporządzenia wykonawczego wiąże się z lokalizowaniem tych skrzyżowań, które nie są skrzyżowaniami ul. D.. Brak odniesienia się przez organ do tego zagadnienia nie miało wpływu na wynik rozstrzygnięcia, ponieważ w postępowaniu dotyczącym oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko organ nie analizuje zgodności proponowanych rozwiązań z przepisami tego rozporządzenia.

W odwołaniu nie sformułowano zarzutu dotyczącego naruszenia prawa w związku z wydaniem decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia dla którego wydano już taką decyzję. Zarzut ten jest niezasadny, gdyż przedłużenie ul. D. stanowi element planowanego przedsięwzięcia (zadanie nr 2), a decyzja środowiskowa z [...] lutego 2014 r. przywoływana przez stronę skarżącą dotyczyła innego przedsięwzięcia tj. budowy dróg dojazdowych do Stadionu Miejskiego w [...] wraz z infrastrukturą techniczną. Należy przypomnieć, że w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja z [...] sierpnia 2021 r. wydana przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiająca stwierdzenia nieważności zaskarżonej do sądu decyzji z [...] marca 2021 r.

Strona skarżąca niesłusznie zarzuca, że zaskarżona decyzja narusza art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a, stwierdzając, że orzeczenie organu co do istoty w zakresie warunków realizacji przedsięwzięcia jest niewykonalne z powodu dokonania wycinki drzew. Organ odwoławczy słusznie zauważył, że nie można mówić o niewykonalności tej decyzji w zakresie warunków dotyczących wycinki drzew. Warunki te zostały uszczegółowione i rozszerzone także na etap po realizacji inwestycji. Dotyczy to obowiązku czyszczenia i konserwacji przez okres 30 letni skrzynek dla ptaków i nietoperzy, których montaż przewidziano w decyzji. Zrealizowanie niektórych elementów przedsięwzięcia nie skutkuje niewykonalnością decyzji. Wnioskodawca musiał liczyć się z tym, że warunki określone w decyzji organu I instancji mogą zostać zmienione w decyzji wydanej przez organ odwoławczy. Nawet jeśli skrzynki nie zostały zamontowane przed wycinką drzew, to nie oznacza to, ani braku faktycznej możliwości ich zamontowania, ani braku zasadności, skoro warunek środowiskowy możliwości realizacji inwestycji został określony na przyszłość dla fazy eksploatacji przedsięwzięcia.

Z powyższych względów sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.