Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 192/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Asesor WSA - Danuta Dopierała, Protokolant - Referendarz sądowy Joanna Gierak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2005 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia pobytu w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia za działalność polityczną związaną z walką o suwerenność i niepodległość; - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] maja 2003 r syg.akt [...] odmawiającą potwierdzenia faktu, że J.R. był represjonowany i przebywał w więzieniu za działalność polityczną związaną z walką o suwerenność i niepodległość Państwa Polskiego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Sprawiedliwości stwierdził, że zaskarżoną decyzją Prezes Sądu Okręgowego w B. odmówił wnioskodawcy J.R. potwierdzenia, że jego pobyt w więzieniu w okresie od [...] stycznia 1953 r. do [...] kwietnia 1955 r. i od [...] stycznia 1956 r. do [...] maja 1956 r. na mocy skazania wyrokiem b. Wojskowego Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] maja 1953 r. w sprawie o syg.akt [...] stanowił represję w rozumieniu art.4 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Stosownie do art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o kombatantach ... prezes sądu okręgowego potwierdza okoliczności, o których mowa w art. 4 ust.1 pkt 4 tej ustawy, tj. okresy przebywania w więzieniach polskich na mocy skazania w latach 1944-1956 na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie , przez sądy powszechne, wojskowe i specjale za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. Potwierdzenie takie nie dotyczy skazania za czyn, który nie stanowił działalności politycznej związanej z walką o suwerenność i niepodległość. Minister Sprawiedliwości podzielił stanowisko Prezesa Sądu Okręgowego w B., że skazanie wnioskodawcy pozostawało bez związku z działalnością polityczną i walką o suwerenność i niepodległość.

Minister Sprawiedliwości wyjaśnił, że Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. utrzymanym w mocy postanowieniem Sądu Apelacyjnego w B. nie uwzględnił wniosku o unieważnienie ww. wyroku skazującego, ze względu na brak dowodów na to , by czyn za który J. R. został skazany był związany z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego w rozumieniu art. 1 ust.1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r o uznawaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

Ponadto Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 8 czerwca 2004 r. uwzględniając rewizję nadzwyczajną Rzecznika Praw Obywatelskich uniewinnił J.R. od popełnienia czynu z art.29 m.kk., wyrażając w uzasadnieniu pogląd, że "zachowanie J.R. nie wyczerpało znamion jakiegokolwiek przestępstwa i można je oceniać wyłącznie w płaszczyźnie faktycznej realizacji swobód obywatelskich".

Tego rodzaju zachowania J.R. nie można w ocenie Ministra Sprawiedliwości uważać za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość w rozumieniu art. 4 ust.1 pkt 4 ustawy o kombatantach...

Minister Sprawiedliwości wyjaśnił również, że niesłuszne skazanie i pobyt w więzieniu nie mogą, same w sobie, być podstawą do uzyskania szczególnych przywilejów należnych kombatantom, J. R. może natomiast na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego dochodzić od Skarbu Państwa odszkodowania za niesłuszne skazanie.

W skardze z dnia 26 listopada 2004 r. J.R. wniósł o uchylenie decyzji Ministra Sprawiedliwości, zarzucając naruszenie:

1/ art.4 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego z uwagi na niezastosowanie tych przepisów i uznanie, że zachowania wnioskodawcy nie można uważać za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość w rozumieniu art. 4 ust.1 pkt 4 ustawy o kombatantach,

2/ art.11, 77 i 80 kpa z uwagi na nie przeprowadzenie wszechstronnego postępowania dowodowego celem wykazania istnienia związku zachowania skarżącego z celową i świadomą działalnością prowadzącą do odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są między innymi okresy przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.

W myśl art. 8 ust.2 pkt 1 tej ustawy prezes sądu okręgowego, potwierdza okoliczność, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Dla uzyskania uprawnień kombatanckich na podstawie ww. przepisu nie jest wystarczającą przesłanką sam fakt pobytu w więzieniu w latach 1944 – 1956 na podstawie skazania w oparciu o ówczesne przepisy, ale wymagane jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: wnioskodawca musiał przebywać w więzieniu na podstawie skazania w warunkach określonych w tym przepisie, a skazanie i pobyt w wiezieniu musiały być związane z działalnością polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość. W niniejszej sprawie nie został spełniony warunek drugi, a mianowicie brak jest podstaw do uznania , że J.R. prowadził działalność związaną z walką o suwerenność i niepodległość Polski.

J.R. był sądzony i skazany dnia [...] marca 1953 r przez Wojskowy Sąd Rejonowy na łączną karę 6 lat więzienia i pozbawienie praw publicznych między innymi za " publiczne lżenie i wyszydzanie władz państwowych, rozpowszechnianie fałszywych wiadomości dotyczących podwyżek cen oraz wyrażanie w obecności funkcjonariuszy MO niezadowolenia ze służby w szeregach MO w sposób naruszający zasady dyscypliny wojskowej".

Analiza akt karnych sprawy [...] potwierdza, że aresztowanie J.R., jego skazanie i pobyt w wiezieniu w latach powojennych nie miały związku z walką o suwerenność i wolność Państwa Polskiego. J.R. wyrażał się wprawdzie krytycznie o ówczesnych władzach Polski, partii, jej komitecie centralnym, pogarszających się warunkach życia w Polsce, a szczególnie o warunkach służby w milicji, w ocenie Sądu nie ma jednak podstaw do uznania działań skarżącego za walkę o suwerenność i niepodległość Polski. Również podniesiony w skardze fakt, że ściganie i skazanie J. R. miało formę politycznej represji nie powoduje, że działania za które został skazany mogą być oceniane jako związane z walką o suwerenność i niepodległość.

Za nieuzasadniony należy uznać również zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, z uwagi na fakt, że przepisy tej ustawy nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Organy wydające decyzje w trybie art. 8 ust.2 pkt 1 ustawy o kombatantach ... oceniają czy spełnione zostały przesłanki określone w ustawie o kombatantach i nie są związane orzeczeniami wydanymi w trybie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Akta tych postępowań mogą jedynie być brane pod uwagę i ocenianie tak jak inne dowody w sprawie.

Niezasadne są również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Decyzje obu instancji wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego ( akta sprawy karnej syg. akt [...], akta sprawy o unieważnienie wyroku skazującego syg. akt [...], [...], skarga kasacyjna i wyrok uniewinniający wydany przez Sąd Najżwyższy syg.akt [...]).

W świetle powyższych ustaleń Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.