Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1400/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 135, art 145, art 153, art 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art 215 ust 2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Przemysław Żmich, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. C. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. C., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję Prezydenta [...] nr [...] z [...] lutego 2020 r. i odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]" rej. hip. [...] o pow. [...] m2, wchodzącą aktualnie w skład działki nr [...] z obrębu [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym

i praw

Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], ozn. jako "[...] " rej. hip. [...] o pow. [...] m2, znajduje się na obszarze objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. nr 50 poz. 279), dalej jako dekret/dekret [...]. Z dniem wejścia w życie dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości, przeszedł na własność gminy [...].

Następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130 ze zm.) nieruchomość przeszła z chwilą likwidacji gmin na własność Skarbu Państwa.

Z dniem [...] maja 1990 r. grunt przedmiotowej nieruchomości stał się własnością Dzielnicy Gminy [...].

Obecnie grunt przedmiotowej nieruchomości stanowi własność miasta stołecznego [...] zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r.

o ustroju miasta [...] (Dz. U. z 2018, poz. 1817).

Aktualnie grunt przedmiotowej nieruchomości wchodzi w skład działki nr [...]

z obrębu [...].

Zgodnie ze świadectwem Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego

w [...] z [...] września 1946 r., nr [...], w dziale I i II wykazu hipotecznego nieruchomości "[...] rej hip. [...]" według stanu na dzień [...] września 1946 r. nieruchomość zawierała [...] sąż. kw. (tj. [...] m2) i była uregulowana na imię J. M. na mocy aktu z dnia [...] grudnia 1922 r.

J. M. pismem z [...] września 1948 r. ([...] października

1948 r. - data wpływu do Urzędu Miejskiego w [...]) wniósł o przyznanie tymczasowego prawa własności do gruntu przy ul. [...], nr hip. [...].

Po rozpatrzeniu wniosku Prezydent [...] decyzją z [...] października 2018 r., nr [...] umorzył postępowanie w sprawie - z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku.

Wnioskiem z [...] czerwca 1950 r. J. M., a następnie J. C. i E. Z. wnioskiem z [...] lipca 2015 r. wystąpili o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Po rozpatrzeniu powyższych wniosków Prezydent [...] decyzją z [...] lutego 2020 r., nr [...], odmówił E. Z. i J. C. przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. jako "[...]" rej. hip. [...] o pow. [...] m2 - wskazując, że nie została spełniona przesłanka art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotycząca daty utraty możliwości władania nieruchomością, gdyż poprzedni właściciel stracił tę możliwość przed dniem [...] kwietnia 1958 r.

W efekcie rozpatrzenie odwołania J. C. Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił w całości ww. decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W dniu [...] listopada 2020 r. sprzeciw od ww. decyzji Wojewody [...] wniósł Prokurator Regionalny w [...] - zarzucając decyzji naruszenie art. 138

§ 2 k.p.a. Podniósł, iż to na organie odwoławczym ciążył obowiązek wykazania, że w postępowaniu przed organem I instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego uchylenia się przez Wojewodę od załatwienia sprawy co do jej istoty. Stwierdził, że organ II instancji, pomimo powołania się na "niezgromadzenie i nierozpoznanie materiału dowodowego" nie wskazał organowi I instancji jakie okoliczności powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy - co wskazuje na to, że uznał zgromadzony materiał dowodowy za wyczerpujący.

Rozpoznając sprzeciw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 9 marca 2021 r., sygn. I SA/Wa 2705/20, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2020 r., nr [...] - stwierdzając,

że decyzja kasacyjna nie odpowiada wymogom art. 138 § 2 k.p.a.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną poddał ocenie ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, przeanalizował zebrane w sprawie dowody i stwierdził jedynie, że nietrafione są tezy postawione przez organ I instancji na podstawie tych dowodów. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja naruszyła art. 138 § 2 k.p.a. - bowiem przepis ten nie pozwala na uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia

z powodu dokonania niewłaściwej oceny dowodów. Decyzja kasacyjna przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych, niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej sprzeciwem decyzji nie czyni zadość wymogom stawianym w tym przepisie, gdyż organ nie wskazał w jakim zakresie wyjaśnienia okoliczności sprawy wymaga jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy nie tylko nie wyjaśnił z jakich powodów nie zastosował art. 136 k.p.a., ale też nie wskazał okoliczności faktycznych wymagających wyjaśnienia i w jakim zakresie postępowanie dowodowe ma być uzupełnione. Nie wykazał naruszenia przepisów postępowania, warunkującego zasadność wydania decyzji opierającej się na regulacji wynikającej z art. 138 § 2 k.p.a.

Ponownie rozpatrując odwołanie J. C. Wojewoda [...] - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylił decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2020 r., nr [...] i odmówił przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że orzekając w ponownie prowadzonym postępowaniu jest związany - w myśl art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z 9 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2705/20.

Wskazał również, że objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę [...] nastąpiło w dniu [...] września 1947 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...]. Zatem termin do składania wniosków upłynął w dniu [...] marca 1948 r.

Tymczasem J. M. wystąpił z wnioskiem o przyznanie tymczasowego prawa własności do gruntu położonego przy ul. [...], nr hip. [...], dopiero w dniu [...] września 1948 r.

Wniosek ten został rozpatrzony decyzją Prezydenta [...] z [...] października 2018 r., nr [...] - którą umorzono postępowanie z uwagi na nieterminowe jego złożenie. Decyzja ta uzyskała przymiot ostateczności w dniu [...] grudnia 2018 r.

Wojewoda zauważył, że znajdujące się na gruntach [...] budynki - zgodnie z art. 5 dekretu - pozostały własnością dotychczasowych właścicieli.

Budynki te przechodziły na własność Gminy [...] (potem Skarbu Państwa) w przypadku:

- nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi gruntu prawa własności czasowej;

- z dniem uprawomocnienia się orzeczenia o odmowie przyznania tego prawa lub niezłożenia w terminie, przez osobę uprawnioną, wniosku o przyznanie prawa własności czasowej;

- po upływie 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu przez Gminę.

Następnie stwierdził, że wobec niezłożenia w obowiązującym terminie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości - budynek położony przy ul. [...] przeszedł na własność [...], a następnie z mocy prawa na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów dekretu [...].

W dalszej części uzasadnienia wskazał, że J. M. wnioskiem z [...] czerwca 1950 r. - powołując się na art. 9 dekretu warszawskiego - wystąpił o przyznanie odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...]., natomiast pełnomocnik J. C. i E. Z. wnioskiem z [...] lipca 2015 r. wystąpił o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Podniósł, że z regulacji art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że możliwość skorzystania z uprawnienia do odszkodowania, o którym mowa w tym przepisie, w odniesieniu do domu jednorodzinnego istnieje wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie następujące warunki: grunt i dom podlegały przepisom dekretu warszawskiego, dom przeszedł na własność Skarbu Państwa po 5 kwietnia 1958 r. oraz był to dom jednorodzinny. Przy czym odszkodowanie przysługuje tylko za dom, gdyż grunt pod nim przeszedł na własność Państwa bez odszkodowania.

Natomiast ustalenie odszkodowania za działkę, w trybie powołanego art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczy tylko działki niezabudowanej w dacie wejścia w życie dekretu warszawskiego, tj. 26 listopada 1945 r.

Organ odwoławczy zauważył, iż z uzasadnienia decyzji organu I instancji z [...] lutego 2020 r. wynika, że organ oparł rozstrzygnięcie na wyniku badania przedmiotu postępowania w odniesieniu do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu [...] kwietnia 1958 r.

Natomiast z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość na dzień wejścia w życie dekretu była zabudowana - tak więc regulacja powołanego przepisu, w części jakiej dotyczy odszkodowania za działkę, w ogóle nie ma zastosowania do przedmiotowej nieruchomości.

Z akt tych wynika również, iż byli właściciele nie złożyli w terminie określonym przez art. 7 dekretu stosownego wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości - wobec czego budynek znajdujący się na gruncie tej nieruchomości, zgodnie z przepisami dekretu, przeszedł na własność Skarbu Państwa z upływem terminu do składania wniosków dla tej nieruchomości, tj. w dniu [...] marca 1948 r.

W związku z tym Wojewoda stwierdził, że nie została spełniona przesłanka warunkująca możliwość ustalenia odszkodowania za dom jednorodzinny.

W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że rozpatrując wniosek

o odszkodowanie w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w stosunku do działki zabudowanej, w orzecznictwie przyjmuje się, że "jeżeli organ przyjmuje, że działka była zabudowana, to należało w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, czy był to dom jednorodzinny."

Zauważył również, że zgodnie ze znajdującą się w aktach sprawy lustracją nieruchomości przy ul. [...], o pow. [...] m2 przeprowadzoną przez Biuro Odbudowy [...] w dniu [...] września 1946 r., na gruncie nieruchomości był posadowiony budynek parterowy murowany oraz 5-kondygnacyjny budynek mieszkalny wielorodzinny zamieszkiwany przez 65 osób.

Natomiast zgodnie z protokołem sprawozdania z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lutego 1949 r., na posesji położonej przy ul. [...] znajdował się budynek murowany, czteropiętrowy, mieszkalny, o dwóch klatkach schodowych. W budynku znajdowało się 25 lokali mieszkalnych, z czego 21 było zniszczonych i wypalonych podczas powstania. Lokale te były odremontowane przez ich lokatorów. Protokół został sporządzony w związku z odebraniem J. M. prawa naprawy budynku przy ul. [...] i przekazaniem przez Prezydenta [...] w dniu [...] marca 1949 r. przedmiotowego budynku Spółdzielni Administracyjno-Mieszkaniowej [...] - do naprawy i bez prawa cesji.

Zdaniem Wojewody, budynek jednorodzinny, czy dom jednorodzinny należy rozumieć jako taki, który miałby służyć jednej rodzinie, zaś jego wielkość zależeć mogła tylko od możliwości ekonomicznych i potrzeb rodziny. Przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie dekretu warszawskiego nie definiowały pojęcia "domu jednorodzinnego", czy "budownictwa jednorodzinnego", dlatego trudno jest przykładać do oceny tej przesłanki pojęcia, które zostało zdefiniowane w przepisach, które weszły w życie w latach późniejszych, zwłaszcza że na przestrzeni lat definicja ta się zmieniała.

W związku z tym stwierdził - mając na względzie powyższe rozważania i ustalenia stanu faktycznego - że budynek posadowiony przy ul. [...] był budynkiem wielorodzinnym, zatem nie została spełniona również druga przesłanka warunkująca możliwość przyznania odszkodowania za dom jednorodzinny, tj. przesłanka dotycząca jednorodzinnego charakteru budynku.

Dodał - odwołując się do aktualnego poglądu NSA w sprawie wykładni art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie możliwości ustalenia odszkodowania za działkę zabudowaną - że skoro w dacie wejścia w życie dekretu na nieruchomości posadowiony był budynek nie będący jednorodzinnym, to nie jest możliwe ustalenie odszkodowania za grunt tej nieruchomości jako zabudowany w ogóle.

Wobec powyższych ustaleń stwierdził, że w stosunku do budynku znajdującego się na gruncie przedmiotowej nieruchomości nie zostały spełnione obie przesłanki warunkujące przyznanie odszkodowania za dom jednorodzinny.

Zaznaczył przy tym, że ustalenia organu I instancji w kwestii przesłanki dotyczącej utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością przez dawnych właścicieli w stosunku do daty [...] kwietnia 1958 r. nie mają znaczenia w tej sprawie.

Zatem uznał za bezcelowe badanie prawidłowości ustaleń organu I instancji, odnoszących się do spełnienia przesłanki faktycznej możliwości władania gruntem przedmiotowej nieruchomości.

Podsumowując uznał, że mimo tego, iż organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, to decyzję tę należało uchylić z powodu jej błędnego uzasadnienia.

Organ I instancji stwierdził bowiem, że odszkodowanie nie może być przyznane, ponieważ byli właściciele utracili faktyczne władztwo nad nieruchomością przed [...] kwietnia 1958 r. Jednakże przesłanka ta, której spełnienie oceniał organ I instancji, odnosi się do działki niezabudowanej i nie może mieć zastosowania w tej sprawie.

Zatem - z uwagi na stan faktyczny kontrolowanej sprawy - należało zastosować część normy wyrażonej w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, która odnosiła się do odszkodowania za budynek jednorodzinny.

Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. C., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 15 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o przesłankę, która nie była wyjaśniona przez organ I instancji, co oznacza naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania;

2. art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne uznanie, że grunt przedmiotowej nieruchomości w dniu wejścia w życie dekretu nie mógł być przeznaczony pod budownictwo jednorodzinne;

3. art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez odmowę przyznania odszkodowania za całą nieruchomość z pominięciem oceny możliwości ustalenia takiego odszkodowania za część działki.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z [...] kwietnia 2021 r. - wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylająca decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2020 r. i odmawiająca przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]" rej. hip. [...] o pow. [...] m2, wchodzącą aktualnie w skład działki nr [...] z obrębu [...].

Podkreślenia wymaga, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] zapadła po ponownie przeprowadzonym postępowaniu na skutek uchylenia poprzedniej decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2020 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2705/20.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przy czym powołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący - co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W konsekwencji zapadłym wyrokiem w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2705/20 związany był zarówno organ odwoławczy ponownie rozpatrujący niniejszą sprawę, jak i obecnie orzekający Sąd.

W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku Sąd stwierdził, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., gdyż w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia nie wykazał - po pierwsze z jakich powodów nie zastosował art. 136 k.p.a., po drugie nie wskazał okoliczności faktycznych wymagających wyjaśnienia i w jakim zakresie postępowanie dowodowe ma być uzupełnione przez organ I instancji.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że organ odwoławczy nie w pełni zastosował się do oceny prawnej zawartej w wyroku z 9 marca 2021 r. - albowiem nie rozpoznał sprawy w całości, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności określoną w art. 15 k.p.a.

Podkreślić należy, że zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie przyjmuje się, iż do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Istota zasady dwuinstancyjności sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. Granice rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w drugiej instancji wyznacza rozstrzygnięcie decyzji I instancji. Wykroczenie przez organ II instancji poza te granice narusza zasadę dwuinstancyjności.

Z analizy decyzji organu odwoławczego, jak i z analizy decyzji organu I instancji, wynika, że sprawa z wniosku o odszkodowanie nie została należycie rozpatrzona w świetle art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899), dalej jako u.g.n.

Zgodnie z art. 215 ust. 2 u.g.n. przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 art. 215 u.g.n. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego.

Z treści decyzji z [...] lutego 2020 r. wynika jasno, że organ I instancji rozpatrzył sprawę jedynie w kontekście odszkodowania za sporną działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu warszawskiego mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Natomiast organ odwoławczy rozpatrując sprawę nie tylko nie dostrzegł, że organ I instancji swoje rozstrzygnięcie ograniczył jedynie do odszkodowania za działkę, ale sam również ograniczył swoje rozstrzygnięcie do odszkodowania wyłącznie za budynek posadowiony na tej działce - błędne przyjmując, że odszkodowanie przysługuje jedynie za budynek, a nie przysługuje za zabudowaną działkę.

Tymczasem z orzecznictwa sądowo-administracyjnego ewidentnie wynika, że według wykładni art. 215 ust. 2 u.g.n. odszkodowanie przysługuje za budynek i za działkę.

Skoro zatem każdy z organów orzekających w niniejszej sprawie nie rozpoznał jej co do istoty w aspekcie wszystkich przesłanek określonych przepisem art. 215

ust. 2 u.g.n. - to należało uwzględnić skargę i uchylić zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Przy czym należy uznać, że organ I instancji naruszył przepis art. 215 ust. 2 u.g.n. oraz przepisy postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Natomiast organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 215 ust. 2 u.g.n. oraz art. 15 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jak również nie zastosował się do oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Warszawie z 9 marca 2021 r.- naruszając tym samym art. 153 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy nie zachodziła potrzeba merytorycznego odnoszenia się do sformułowanych w skardze zarzutów.

Organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu rozważy zasadność złożonego wniosku o odszkodowanie w kontekście wszystkich przesłanek określonych w ust. 2 art. 215 u.g.n. i wydana stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Z podanych wyżej względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.