Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 571/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, art. 40c, art. 41 ust. 4 i 5.
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 64. ust. 1.
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2009 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2008 r. nakładającą na P. Sp. z o.o. (dalej określane jako spółka) karę pieniężną w wysokości 4800 złotych.

Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] sierpnia 2008 r. na drodze powiatowej nr [...] w miejscowości O., został zatrzymany do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...], kierowany przez T. A., który wykonywał transport drogowy na potrzeby własne spółki. Wymienionym pojazdem był przewożony popiół lotny.

Z protokołu kontroli wynika, że zatrzymany pojazd został poddany procesowi ważenia za pomocą wag przenośnych do pomiarów statycznych o numerach fabrycznych [...] i [...] w punkcie kontrolnym w miejscowości S.. W wyniku ważenia stwierdzono, że nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu silnikowego (po odjęciu możliwych błędów ważenia) wynosił 11,17 t., zaś dopuszczalny nacisk wynosił na tej drodze 8 t, co oznaczało przekroczenie o 3,17 t.

Z protokołu kontroli wynika, że kierowcy okazano świadectwa legalizacji wag oraz pouczono go o zasadach kontroli i ważenia. W aktach znajdują się świadectwa legalizacji wag użytych do pomiaru, wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar ważne do dnia [...] maja 2009 r. W aktach znajduje się także "Protokół z pomiaru równości nawierzchni na stanowisku kontroli pojazdów" sporządzony przez Geodetę Uprawnionego w dniu [...] maja 2008 r. po przeprowadzeniu pomiarów w dniu [...] maja 2008 r. kierowca podpisał protokół kontroli bez uwag.

Po wszczęciu postępowania administracyjnego spółka w piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r. skierowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wyjaśniła, iż kontrolowany pojazd nie przekroczył dopuszczalnej masy całkowitej 40 t., ponieważ masa zespołu pojazdów w czasie kontroli wynosiła 38,93 tony, co oznacza jednocześnie, że nie został przekroczony dopuszczalny nacisk na jedną oś. Wynik uzyskany w trakcie ważenia jest wyłącznie wynikiem chwilowym i jest spowodowany specyfiką przewożonego materiału oraz konstrukcją cysterny, w której był przewożony.

Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 40c w związku z art. 13g ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity. Dz. U. 2007, Nr 19, poz. 115 ze zm., dalej jako u.d.p.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 4800 zł za przekroczenie nacisku osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż sprawą przedsiębiorcy jest takie organizowanie transportu, aby przewożony ładunek był prawidłowo rozmieszczony i zabezpieczony i tym samym nie powodował przeciążenia żadnej z osi pojazdu. W wyniku kontroli drogowej prawidłowo ustalono, że nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego został przekroczony o 3,17 tony, co zobligowało organ do nałożenia kary pieniężnej określonej w lp. 6 pkt. 7 lit. d i e załącznika nr 2 do u.d.p.

Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Strona nie kwestionuje faktu przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś pojazdu, jednak wskazuje, że należało wziąć pod uwagę rodzaj przewożonej substancji, którą był sypki popiół. Transport popiołu odbywał się w specjalnie przystosowanej do tego celu naczepie i w trakcie jazdy był on równomiernie rozłożony, zatrzymanie pojazdu spowodowało jego przemieszczenie i w konsekwencji spowodowało przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r.. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, art. 40 c, art. 41 ust. 4 i 5 ustawy o drogach publicznych oraz lp. 6 pkt 7 lit. d i e załącznika nr 2 do w/w ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej jako p.r.d.), zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy w całości.

Organ wyjaśnił, iż argumenty skarżącego nie dają podstaw do ich uwzględnienia. Zgodnie z art. 64 ust. 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie były przekraczane normy wymagane przepisami ustawy o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie profesjonalnego przewoźnika. Nie kto inny bowiem, ale właśnie przewoźnik jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji. Organ wskazał na brzmienie art. 61 p.r.d., który precyzuje w jaki sposób należy dokonywać załadunku pojazdu. Zgodnie z tym przepisem ładunek w pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby m.in. nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Ponadto ładunek powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia. Kontrolowany pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych. Obie wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Prezesa Głównego Urzędu Miar, tak więc dokonane pomiary nacisków na oś są prawidłowe i tym samym organ nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła na powyższą decyzję P. Sp. z o.o. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2 września 2008 r. zarzucając im, iż zostały wydane z naruszeniem art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 40 c ust. 1 w zw. z art. 13g ust. 1 u.d.p., art. 61 p.r.d. i l.p. 6 pkt 7 lit. d i e załącznika nr 2 do u.d.p. oraz z naruszeniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. wydanej przez Starostę [...] w zakresie, w jakim ustalała ona dla skarżącej warunki do transportu popiołów lotnych.

Skarżąca wskazała, iż dokonywała transportu popiołu lotnego w sposób zgodny z warunkami ustalonymi w decyzji wydanej przez Starostę [...], która to decyzja nałożyła na skarżącą obowiązek transportu tej substancji. Skarżąca do transportu popiołu lotnego używała przystosowanej w tym celu cysterny, której stan techniczny nie budził żadnych wątpliwości i był zgody z opisem zawartym w wymienionej decyzji. Obowiązek posiadania dodatkowych zabezpieczeń przed przemieszczaniem się ładunku nie dotyczył transportu popiołu lotnego w cysternie, co było spowodowane jego właściwościami fizycznymi. Ponadto skarżąca mając świadomość właściwości przewożonej substancji, nie dokonała załadunku cysterny na pograniczu jej możliwości załadunkowych. Przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu nastąpiło zatem bez winy skarżącej i nie powinna ona ponosić negatywnych tego konsekwencji. Prawo pozwalające na nałożenie na skarżącą kary za przekroczenie nacisku na oś bez jej winy jest złym prawem i nie powinno być stosowane, bowiem powoduje utratę zaufania do organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wniósł o jej oddalenie powołując argumentację jak w uzasadnieniu decyzji. Wskazał, że wydanie decyzji administracyjnej nakładającej na skarżącą spółkę obowiązku polegającego na transporcie odpadów tj. popiołu lotnego w cysternie samochodowej nie wyłącza odpowiedzialności nałożonej przepisami prawa odnośnie dopuszczalnych nacisków na oś. Argumentacja skarżącej dotycząca braku wzięcia pod uwagę rodzaju przewożonego towaru i faktu, że przewóz, odbywał się w cysternie również nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem organu nie jest możliwe, aby podczas ważenia statycznego, gdzie prędkość najazdu na wagę jest mniejsza niż 5 km/h, mogło dojść do przesunięcia punktu ciężkości towaru w cysternie. Na wagi przenośne do pomiarów statycznych najeżdża się bez gwałtownych przyspieszeń, a do odczytu wyniku ważenia dochodzi dopiero po pewnym czasie, tj. kiedy kierowca po najechaniu na wagę wyłączy silnik i zwolni hamulce. W takich warunkach niezależnie od ilości komór w cysternie jak i rodzaju przewożonego towaru, wyniki odzwierciedlają rzeczywisty nacisk, z jakim dana oś pojazdu naciska na wagę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1270) dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona.

Jak wskazano na wstępie sąd kontroluje decyzje administracyjne pod względem ich zgodności z prawem, nie kontroluje natomiast zasadności obowiązujących rozwiązań prawnych, w szczególności rozwiązań zawartych w ustawach. Zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie podlegają Konstytucji oraz ustawom. Sąd nie może zatem na wniosek strony odmówić stosowania ustawy. Zgodnie z art. 193 Konstytucji RP, sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.

Jak wynika z powyższego w przypadku, gdy Sąd ma wątpliwości, co do zgodności z Konstytucją przepisów prawa będących podstawą zaskarżonej decyzji, może zwrócić się ze stosownym pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. W sprawie niniejszej Sąd takich wątpliwości nie ma. Przepisy zakazujące przekraczania dopuszczalnych nacisków na osie mają na celu ochronę dróg przed dewastacją oraz zapewnienie bezpieczeństwa na drogach, muszą być zatem rygorystyczne i muszą być rygorystycznie przestrzegane. Odpowiedzialność administracyjna za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie jest odpowiedzialnością za skutek i nie jest zależna od winy przedsiębiorcy. Jeżeli zatem dopuszczalny nacisk zostaje przekroczony, nałożenie kary jest uzasadnione. Nie oznacza to wcale, że nałożenie kary jest kwestią przypadku i jest niezależne od prawidłowości działania przedsiębiorcy transportowego. Profesjonalizm dokonywania przewozu nawet bardzo trudnych ładunków może spowodować, że ładunki te nie ulegną przemieszczeniu w trakcie jazdy, o ile będą prawidłowo rozmieszczone i ze stosowną ostrożnością transportowane. Ustawodawca nie przewidział natomiast uwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osie z uwagi na rodzaj ładunku lub pojazdu.

Mając na względzie powyższe wskazać należy, że w sprawie niniejszej niesporne są ustalenia faktyczne, z których wynika, iż dopuszczalny nacisk na oś został przekroczony o 3,17 t. Ważenie dokonane było prawidłowo z użyciem legalizowanych wag i w przystosowanym punkcie ważenia. Kierowca był pouczony o sposobie najazdu na wagi i zachowaniu w czasie ważenia. Zatem fakt przekroczenia nacisku na oś został ustalony prawidłowo.

W tym stanie rzeczy bez znaczenia jest okoliczność, że popioły lotne były przewożone sprawną cysterną, zgodnie z decyzją Starosty [...], gdyż jak wskazano wyżej ani rodzaj ładunku, ani rodzaj pojazdu, ani zgodność pojazdu z wymogami określonymi stosowną decyzją nie uwalniają od odpowiedzialności za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na oś.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że wobec niekwestionowanego faktu przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś, decyzja o nałożeniu kary pieniężnej przewidzianej przepisami prawa stosownie do wielkości przekroczenia nie narusza prawa.

Zważywszy na powyższe Sąd uznał, że podniesione przez stronę zarzuty skargi nie są uzasadnione, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zatem działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.