Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1050/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska /spr./ Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego2010 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2008 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta T., po rozpatrzeniu sprawy zainicjowanej złożeniem przez T. K. informacji o nieruchomościach za 2008 r., w której zgłosiła ona do opodatkowania budowlę o wartości 10 120,73 zł, umorzył postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ I instancji, powołując się na treść art. 7 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej: O.p., i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), dalej: ustawa o p.o.l., stwierdził, że T. K. nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Nie figuruje w ewidencji gruntów i budynków, jako właściciel, nie jest również posiadaczem samoistnym budowli niezwiązanej trwale z gruntem w postaci przenośnego pawilonu handlowego. Z § 3 umowy najmu z dnia 12 marca 2007 r. wynika, że T. K. jest najemcą części nieruchomości gruntowej stanowiącej własność "A" Spółki z o.o. z siedzibą w T., oznaczonej na planie podziału stanowisk handlowych targowiska, jako stanowisko K-82, a zatem jest ona jedynie posiadaczem zależnym gruntu. Zgodnie z § 4 umowy spółka oddała część nieruchomości najemcy w celu prowadzenia przez niego działalności handlowej. Z treści umowy wynikało także, iż za pisemną zgodą wynajmującego najemca mógł postawić własnym staraniem i na własny koszt, przy zachowaniu przepisów prawa, kiosk kontenerowy wraz z przyłączami przeznaczony na działalność handlową. Organ I instancji podkreślił, że w aktach sprawy znajdują się decyzje z procesu budowlanego w postaci decyzji Starosty [...] Wschodniego o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu PHU "B" spółce jawnej M. M. i P. G. w T. pozwolenia na budowę przenośnych pawilonów handlowych oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] Wschodniego o udzieleniu "A" sp. z o. o. pozwolenia na użytkowanie wybudowanych przenośnych pawilonów kontenerowych pod istniejącymi wiatami handlowymi, przeznaczonych do użytkowania przez najemców stanowisk handlowych. Inwestorem była spółka "A", natomiast T. K. jest jedynie użytkownikiem pawilonu. W tej sytuacji organ uznał, iż w zakresie wybudowanego przenośnego pawilonu handlowego usytuowanego na stanowisku K-82 podatnikiem nie jest T. K., a wymieniona wyżej spółka. Organ zaakcentował jednocześnie, iż dowody w postaci dokumentów urzędowych, jakimi są wymienione wyżej decyzje o pozwoleniu: na budowę i na użytkowanie przenośnych pawilonów kontenerowych mają większą moc dowodową od znajdujących się w aktach dokumentów pozaurzędowych, wskazujących na przysługujące T. K. prawo własności spornego pawilonu. W konkluzji organ stwierdził brak podstaw do uwzględnienia żądania T. K. i wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości od przedmiotowej budowli, skoro T. K. nie jest podatnikiem i nie ciąży na niej obowiązek podatkowy z tytułu użytkowania przedmiotowego obiektu. W związku z powyższym stosownie do art. 208 § 1 O.p. Burmistrz umorzył postępowanie, jako bezprzedmiotowe.

Od wskazanej wyżej decyzji T. K. wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie:

1. art. 208 § 1 O.p. z uwagi na brak podstaw do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania, a w konsekwencji jego umorzenia,

2. art. 165a O.p. poprzez jego niezastosowanie,

3. art. 191 O.p. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o p.o.l. poprzez sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym ustalenie, że odwołująca się nie jest właścicielem kontenerowego przenośnego pawilonu handlowego i przyjęcie, że właścicielem jest spółka "A" oraz

4. art. 187 § 1 O.p. przez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz

5. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o p.o.l. przez przyjęcie, że odwołująca się nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o p.o.l., który stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ wskazał również, że przez "budowlę" należy rozumieć obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (art. 1a pkt 2 ustawy o p.o.l.). Obowiązek podatkowym w podatku od nieruchomości, którego przedmiotem jest budowla ciąży, co do zasady, na jej właścicielu chyba, że przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym. Organ odwoławczy przyjął analogicznie, jak organ pierwszej instancji, iż decyzje administracyjne (decyzja o pozwoleniu na budowę oraz decyzja o pozwoleniu na użytkowanie) wskazują jednoznacznie na to, że właścicielem przenośnych pawilonów kontenerowych jest "A" Sp. z o.o., a zatem to ona jest podatnikiem podatku od nieruchomości. W ocenie Kolegium o tym, że pawilon stanowi własność najemcy stanowiska na targowisku mogłaby świadczyć jedynie okoliczność przeniesienia decyzji o pozwoleniu na budowę (wówczas adresatem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przenośnego pawilonu byłaby strona), a po wybudowaniu pawilonu przez spółkę - umowa przeniesienia jego własności na najemcę. Żadna z wymienionych sytuacji nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. W ocenie organu bez znaczenia pozostaje fakt poczynienia przez stronę nakładów na budowę pawilonu, o czym świadczą znajdujące się w aktach faktury VAT, jak i ujęcia pawilonu w ewidencji środków trwałych. Powyższe w ocenie Kolegium oznaczało jedynie tyle, że najemca poczynił nakłady na cudzą rzecz, jednak nie stał się jej właścicielem. Ostatecznie organ II instancji przyjął, iż T. K. była wyłącznie posiadaczem zależnym spornego obiektu, co oznaczało, iż nie mogła zostać uznana za podatnika podatku od nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 165a O.p. Kolegium wskazało, iż przepis ten nie mógł mieć zastosowania z tej przyczyny, iż postępowanie w sprawie o ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego nie podlega wszczęciu na wniosek, lecz z urzędu. Ponadto, w niniejszej sprawie na etapie wszczęcia postępowania nie było jasności, co do tego, kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Organ nie podzielił również zastrzeżeń strony w kwestii zastosowania art. 208 § 1 O.p. wskazując, iż bezprzedmiotowość postępowania może zachodzić nie tylko w braku przedmiotu postępowania, ale również z przyczyn podmiotowych - odnoszących się do organu lub strony. Zatem ustalenie w toku postępowania dowodowego, że składająca deklarację na podatek od nieruchomości nie była podatnikiem tego podatku, przesądzało o konieczności umorzenia postępowania w sprawie o ustalenie zobowiązania podatkowego. Zdaniem organu odwoławczego chybiony był także zarzut naruszenia art. 191 i art. 187 O.p., bowiem organ I instancji rozpatrzył wyczerpująco cały materiał dowodowy, nie przekraczając przy tym granic swobodnej oceny dowodów.

Od powyższej decyzji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 18 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 1097/08 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W ocenie Sądu, organy mimo posiadania szeroko zgromadzonego materiału dowodowego nie ustaliły, czy w sprawie istnieje w ogóle przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Sąd wskazał na regulacje prawne, które winny być wzięte pod uwagę przy rozstrzyganiu tego zagadnienia, z odniesieniem się do definicji zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej: Prawo budowlane. W uzasadnieniu wskazano, że rozstrzygnięcie powyższego zagadnienia ma bezspornie istotne znaczenie dla wyniku sprawy, gdyż ustalenie, że przenośny kontenerowy pawilon handlowy nie jest desygnatem pojęcia "budowla związana z prowadzeniem działalności gospodarczej" (art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o p.o.l.), wyklucza jednocześnie możliwość jego opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, by przy ponownym prowadzeniu sprawy Burmistrz Miasta T. ustalił, czy przenośny pawilon handlowy jest budowlą, o której stanowi art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o p.o.l. w zakresie, w jakim przepis ten odsyła do definicji obiektu budowlanego, sformułowanej na gruncie przepisów ustawy – Prawo budowlane. Od tego rozstrzygnięcia zależeć będzie prawidłowe załatwienie sprawy.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Burmistrz Miasta T. postanowił ponownie umorzyć postępowanie w sprawie ustalenia T. K. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że ponowna analiza całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o unormowania ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz prawa budowlanego, do którego odsyła pierwsza z wymienionych regulacji w poruszanej kwestii, jednoznacznie wskazują ,że przedmiotowy pawilon należy zakwalifikować do tymczasowych obiektów budowlanych o których mowa w art. 3 pkt 5 ustawy - Prawo budowlane, z uwagi na brak trwałego związania tego obiektu z gruntem. Taki jego charakter wyklucza z kolei możliwość uznania go za przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o p.o.l.

Odwołanie od tej decyzji złożyła strona podtrzymując dotychczasowe zarzuty wyartykułowane w poprzednim odwołaniu z dnia 9 kwietnia 2008 r., dodatkowo podnosząc, że uchybiono także treści art. 3 pkt 5 ustawy - Prawo budowlane na skutek uznania, że pawilon handlowy jest tymczasowym obiektem budowlanym, podczas gdy tenże pawilon nie jest obiektem przeznaczonym do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej przewidzianym do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki. Do odwołania załączono kserokopię pisemnej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...] r., nr [...]wydanej przez Burmistrza Miasta T., z której wynika, że właściciele przenośnych kontenerów handlowych stanowiących budowle, posadowionych w T. na terenie targowiska przy ul. A nr 86 będą podlegać opłacie targowej (...), o ile są oni jednocześnie osobami dokonującymi sprzedaży w tych kontenerach.

Na uzasadnienie przyjętego stanowiska strona powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych, które jednoznacznie sytuuje tego rodzaju obiekt w kategorii obiektów budowlanych, a jego charakter tymczasowy nie niweczy faktu przynależności do obiektów budowlanych w ogólności. Powołano się także na piśmiennictwo, które nakazuje przyjąć, że każdy obiekt budowlany (z wyjątkiem obiektów małej architektury) nie będący budynkiem jest budowlą.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...]r., nr [...]nie podzielając zarzutów i wniosków odwołania strony, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia [...] r. Za podstawową przesłankę podjętego rozstrzygnięcia przyjęto brak trwałości związania pawilonu z gruntem, stwierdzając, że jest ono tym elementem, który nie pozwala na zaliczenie pawilonu do budowli, a zatem uniemożliwia opodatkowanie podatkiem od nieruchomości. Organ odwoławczy szeroko omówił dotychczasowe orzecznictwo sądowe, dostrzegając brak jednolitości w kwestii rozumienia pojęcia budowli na gruncie ustawy podatkowej. W zakresie odesłania przez ustawę podatkową do definicji prawa budowlanego podniesiono, że unormowania tam zawarte mają ograniczone zastosowanie przy ustalaniu przedmiotu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Podkreślono przy tym, że są to dwa różne reżimy prawne powołane dla odmiennych celów. Nie uznano także za słuszne podniesione przez stronę zarzuty proceduralne opisane w art. 122, 187 § 1, 191 , 210 § 4 O.p. z uwagi na poszanowanie wynikających z tych przepisów zasad w trakcie dociekania prawdy materialnej, wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i jego rozważenia przy uwzględnieniu dyrektyw zasady swobodnej oceny dowodów, dając temu wszystkiemu wyraz w prawidłowo skonstruowanym uzasadnieniu decyzji. W przedstawionej argumentacji przez organ II instancji odnośnie umorzenia postępowania w oparciu o art. 208 § 1 O.p., w ocenie Kolegium było ono jedynym możliwym zakończenie postępowania w sprawie .

Pismem z dnia 28 października 2009 r. T. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta T. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1/ art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o p.o.l. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że pawilon handlowy skarżącej nie stanowi budowli związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu tej ustawy, gdyż jest tymczasowym obiektem budowlanym, a nie budowlą, w rozumieniu Prawa budowlanego;

2/ art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o p.o.l. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że pawilon handlowy skarżącej nie jest desygnatem pojęcia budowla w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy;

3/ art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o p.o.l. poprzez zaniechanie jego zastosowania na skutek uznania, że wobec faktu przyjęcia, że pawilon handlowy strony nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości bezprzedmiotowe jest rozstrzyganie, kto jest jego właścicielem, posiadaczem samoistnym, czy też posiadaczem zależnym w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że strona jest właścicielem obiektu budowlanego w rozumieniu tej ustawy;

4/ art. 16 ustawy o p.o.l. poprzez zaniechanie jego zastosowania;

5/ art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że pawilon strony jest tymczasowym obiektem budowlanym, podczas gdy pawilon ten nie jest obiektem przeznaczonym do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidzianym do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, z pominięciem uzyskania uprzedniej opinii biegłego z zakresu budownictwa;

6/ art. 208 § 1 O.p. na skutek jego zastosowania przez organ I instancji, zaakceptowanego przez SKO, podczas gdy w sprawie w ogóle nie zachodzą przesłanki do jego zastosowania, gdyż w okolicznościach sprawy nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania rozumianej jako brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, czego nie zauważa organ, nie dostrzegając różnicy pomiędzy brakiem przedmiotu opodatkowania i brakiem przedmiotu postępowania, co powinno skutkować ewentualnym odmówieniem wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a O.p., a nie umorzeniem postępowania jak to uczyniono;

7/ art. 21 § 1 pkt 2 ustawy O.p. w zw. z art. 6 ust. 7 ustawy o p.o.l. poprzez uznanie braku podstaw do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego mimo powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, będącego następstwem zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania;

8/ art. 187 § i art. 191 O.p., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego ds. budowlanych na okoliczność kwalifikacji pawilonu handlowego skarżącej oraz gołosłowne ustalenie, że sporny pawilon jest tymczasowym obiektem budowlanym i, że jego wyróżnikiem nie jest to, że przeznaczony jest do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej albowiem strona prowadzi w nim w sposób zorganizowany i ciągły, całoroczną działalność gospodarczą, a jego wybudowanie poprzedzone zostało stosowanymi zezwoleniami administracji budowlanej, a także oparcie wyrażonej oceny przez organ wyłącznie na wadliwych rozważaniach oraz linii orzeczniczej WSA w Łodzi, w której wbrew stanowisku organu nie rozstrzygnięto czy pawilon handlowy taki w jakim prowadzi działalność strona należy kwalifikować jako budowlę;

9/ art. 122 O.p. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego wobec nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego specjalisty z zakresu budownictwa co do tego, czy pawilon skarżącej stanowi przedmiot opodatkowania w rozumieniu ustawy o p.o.l.;

10/ art. 210 § 4 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, ani dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności w zakresie podlegania przez skarżącą podatkowi od nieruchomości. W ocenie podatniczki organ oparł ustalenia nie na dowodach, ale własnych rozważaniach prawnych, nie mających waloru dowodowego, nie wskazał przyczyn, dla których odmówił przyznania mocy dowodowej złożonym fakturom VAT, wskazującym na to, że skarżąca jest właścicielem pawilonu handlowego;

11/ art. 233 § 1 ust. 2 O.p. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy odwołanie jako uzasadnione zasługiwało na uwzględnienie.

W uzasadnieniu skargi strona, powtarzając argumenty z odwołania od decyzji pierwszej instancji, wywiodła, że tymczasowy obiekt budowlany jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, na co wskazuje sama definicja tego przedmiotu, zawarta w art. 3 pkt 5 tej ustawy oraz, że nie ma przeszkód ażeby budowla, a nawet budynek był uznany za tymczasowy obiekt budowlany, bo decyduje o tym jego przeznaczenie i właściwości. Pogląd ten wspiera przytoczone przez skarżącą piśmiennictwo przedmiotu. Podobny pogląd reprezentuje także Ministerstwo Finansów Departament Podatków Lokalnych i Katastru wskazując, że definicja obiektu budowlanego nie wyróżnia czwartej kategorii - tymczasowego obiektu budowlanego. Podnosząc konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa, strona argumentowała, że bez skorzystania z wiedzy specjalnej, nie można było rozstrzygać, czy pawilon handlowy ma fundamenty, a ta okoliczność należy do istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy. Na uzasadnienie stawianej tezy o zasadności argumentów skargi, a tym samym wadliwości zapadłych rozstrzygnięć, skarżąca odwołała się do szeregu orzeczeń sądów administracyjnych, które wskazują, że do budowli należy zaliczyć także tymczasowe obiekty budowlane, wśród nich są także np. pawilon sprzedaży ulicznej i przykrycie namiotowe. To oznacza, że element trwałego związania z gruntem nie jest warunkiem bezwzględnym uznania obiektu za budowlę, albowiem jak wskazuje rzeczone orzecznictwo sądów, przedmiotem opodatkowania jest także, np. blaszany kontener. Odnosząc się do tytułu władania pawilonem, uznawanego jako prawo własności, strona wskazała na to, że uzyskała pozwolenie na budowę, a w decyzji tej nie opisano obiektu jako tymczasowy. Uzyskała także pozwolenie na użytkowanie opisanego pawilonu a decyzja ta nie miała charakteru okresowego. Końcowo, podniesiono, że w obrocie prawnym funkcjonuje indywidualna interpretacja przepisów praw podatkowego, z której wynika, że wszystkie pawilony handlowe na terenie targowiska w T. stanowią budowle, a ich właściciele są zwolnieni z opłaty targowej na podstawie art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podkreślając przy tym wstępującą sprzeczność w zakresie wydanej przez ten sam organ decyzji oraz przywołanej wyżej interpretacji. Nie przytoczono dodatkowego uzasadnienia ponad sformułowane w wyartykułowanych zarzutach w odniesieniu do naruszonych przepisów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało dotychczasową argumentację, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Spór między stronami w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do oceny, czy pawilon handlowy należący do skarżącej powinien być opodatkowany podatkiem od nieruchomości, jako budowla w rozumieniu ustawy podatkowej tj. art. 2 ust 1 pkt 3 ustawy o p.o.l.

Stosownie do art. 2 ust.1 pkt 3 powoływanej ustawy, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, natomiast po myśli art. 1 a ust.1 punkt 2 tej ustawy budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Jak wynika ze stanowisk stron istnieje zgodność co do tego, że pawilon handlowy należący do T. K., nie jest budynkiem ani obiektem małej architektury. Nawiązując do wcześniejszych wywodów, w ocenie sądu jedynie możliwość uznania pawilonu skarżącej, za należący do zbioru budowli pozwoli przyjąć, że jest on przedmiotem podatku od nieruchomości. Art. 3 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nie zawiera definicji budowli, posługując się jedynie przykładowym wyliczeniem obiektów budowlanych, które uznaje za budowle. Nie sposób z wyliczenia tego nie wyciągnąć wniosku, że chodzi tu o takie obiekty budowlane, posiadające cechę je wyróżniającą spośród innych obiektów budowlanych, tą mianowicie, którą jest trwałe związanie z gruntem. W taki też sposób rozumiana jest budowla w języku potocznym jako coś, "co zostało wybudowane, efekt działalności budowniczych stanowiący skończoną całość użytkową, wyodrębniony w przestrzeni i połączony z gruntem w sposób trwały" (Słownik Języka Polskiego PWN A-K pod red. prof. Mieczysława Szymczaka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995). Z tego punktu widzenia rację miały organy podatkowe w okolicznościach sprawy, stwierdzając, że przenośny pawilon handlowy nie jest trwale związany z gruntem. Zdaniem Sądu, wskazane cechy przesądzają o braku trwałego połączenia pawilonu z gruntem. To spostrzeżenie nie wymaga żadnej wiedzy specjalnej i jest wynikiem pojmowania budowli jako czegoś więcej niż lekkiego obiektu łatwo przemieszczalnego i podlegającego rozbiórce bez ingerencji w elementy, które nie są powiązane w sposób trwały z gruntem. Posadowienie obiektu na bloczkach betonowych oznacza nic innego jak położenie jego konstrukcji budowlanej - podłogowej na elementach przemieszczalnych, o kształcie każdorazowo dostosowywanym, bez ingerencji w grunt, do wielkości podstawy, na którym następuje umocowanie ścian oraz zadaszenia. Przyjęcie stanowiska skarżącej, że budowlą jest każdy obiekt budowlany, także o charakterze tymczasowym z uwagi bądź to na jego przeznaczenie użytkowania w krótkim okresie czasu lub niepołączenie trwałe z gruntem, prowadziłby do sytuacji, gdzie każdy obiekt budowlany byłby budowlą w rozumieniu art. 2 ust 1 pkt 3 ustawy o p.o.l. W ocenie Sądu ustawodawca podatkowy, wskazując na przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 powoływanej ustawy, traktował zawarte tam wyliczenie jako zamknięte, a odsyłając do regulacji Prawa budowlanego w zakresie pojęcia budowla, nakazywał skorzystanie z zawartych w nim regulacji w sposób ścisły, ograniczony, bez możliwości dokonywania jakiejkolwiek wykładni rozszerzającej na inne instytucje tam zawarte, służące bez wątpienia innym celom niż ustawa podatkowa. Z tego punktu widzenia brak jest podstaw do uznawania za budowle w rozumieniu ustawy podatkowej także tymczasowego obiektu budowlanego. Przyjęcie za skarżącą, że do ogólnego zbioru budowli opisanego we wskazanym wyżej artykule wchodzi także tymczasowy obiekt budowlany, poprzez zawarty w jego treści kwalifikator - budowlany - jest rozumowaniem nieuprawnionym, albowiem gdyby ustawodawca podatkowy chciał, ażeby tak było, to wyraźnie o tym by postanowił w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Ustawa podatkowa o podatkach i opłatach lokalnych, jako akt prawny autonomiczny, zawiera własne definicje a te, z których korzysta z innych gałęzi prawa, będąc jednocześnie systemem pewnej całości porządku prawnego obowiązującego w prawie polskim, nie mogą powodować, że stanie się ona zbiorem norm prawnych o charakterze otwartym, kształtowanym przez inne dziedziny prawa albowiem utraciłaby w ten sposób swój charakter, o którym wyżej. Teza pisma skarżącej, polegająca na próbie wtłoczenia do pojęcia budowli na gruncie ustawy podatkowej także tymczasowego obiektu budowlanego, jest niemającą żadnego uzasadnienia interpretacją rozszerzającą. Jeszcze raz z całą stanowczością Sąd podkreśla, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych definiując w art. 2 ust. 1 przedmiot podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie rozciąga użytego w niej pojęcia - budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - na obiekty tymczasowe, które definiuje w sposób odrębny prawo budowlane w art. 3 pkt 5 tej ustawy. Takim bez wątpienia jest pawilon handlowy skarżącej.

Na taką definicję budowli w rozumieniu Prawa budowlanego (art. 3 pkt 3) wskazuje także orzecznictwo sądów administracyjnych. Wystarczy wskazać na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2005 roku (sygn. akt I SA/Rz 216/05) oraz powiązany z nim wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2007 roku (sygn. akt I FSK 658/06), z których wynika, że budynek typu "szczęka", a zatem nie połączony trwale z gruntem nie mieści się w definicji wymienionej art. 2 ust 1 ustawy o p.o.l. - nieruchomości ani obiektu budowlanego, gdyż nie stanowi budynku ani budowli w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 cytowanej ustawy. Stanowią o tym przepisy tej ustawy odsyłające do prawa budowlanego w zakresie rozszyfrowania pojęcia obiektu budowlanego, to jest budynku oraz budowli. Zawarte tam regulacje, jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny, mają ograniczone zastosowanie przy określaniu przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości i należy je interpretować ściśle. Stosując tego rodzaju interpretację Naczelny Sąd Administracyjny wywodzi, że obiekt typu "szczęka", nie mieści się w zakresie znaczeniowym pojęcia obiekt budowlany, nie jest także budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy o p.o.l. Tego rodzaju obiekt należy do zakresu pojęcia tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 cytowanej ustawy, podobnie jak inne wymienione w tym przepisie obiekty np. kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej. Oznacza to, że tego rodzaju budowla nie podlega po myśli art. 2 ust 1 ustawy o p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Stanowisko to Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela w pełni. Nie sposób w tym miejscu zgodzić się także z tezami skargi, że dotychczasowe orzecznictwo i linia orzecznicza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi nie stanowi o tym, że tymczasowe pawilony handlowe takie jakie zgłosiła do opodatkowania skarżąca z uwagi na brak powiązania trwałego z gruntem nie można kwalifikować do grupy podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2009 r. (sygn. akt I SA/Łd 1077/08), Sąd ten jednoznacznie odniósł się do tej kwestii stwierdzając, że z punktu widzenia prawa podatkowego nie można utożsamiać obiektu budowlanego z tymczasowym obiektem budowlanym. Skoro bowiem budowlą w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego (z wyjątkiem budynków i obiektów małej architektury), to nie jest nim niewątpliwie tymczasowy obiekt budowlany, ponieważ pojęcia te w świetle prawa budowlanego oznaczają coś zupełnie innego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę dostrzega, że orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest jednolite w podnoszonej kwestii, jednakże w jego ocenie stanowisko wyrażone w przedmiotowej sprawie przez organy podatkowe nakazuje odmówić tymczasowemu pawilonowi handlowemu skarżącej przymiotu budowli w rozumieniu ustawy podatkowej, co przekłada się na brak podstaw do przyjęcia, o czym słusznie wskazały organy podatkowe, iż nie jest on przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Gdyby za autorem skargi przyjąć hipotetycznie, że każdy obiekt budowlany może być uznany za tymczasowy w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, gdyż o jego kwalifikacji decyduje jego przeznaczenie i właściwości, to i tak teza ta pozostawałaby bez wpływu na rozstrzygnięcie. Przepis ten reguluje dwa odrębne stany. Ten, do którego odnosi się argumentacja skargi, dotyczy obiektu budowlanego przeznaczonego do czasowego użytkowania, przewidzianego do przeniesienia lub rozbiórki. Te cechy nie wpływają jednakże na trafność rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Poza cechą uznania obiektu za tymczasowy z uwagi na jego czasowe przeznaczenie, aby być przedmiotem podatku od nieruchomości, musi spełniać warunki budowli. Jak wskazano wcześniej przesłanką konieczną uznania obiektu za budowle jest jego trwałe związanie z gruntem. Wobec faktu, iż takie związanie z gruntem pawilonu należącego do skarżącej nie występuje, nie może być on uznany za budowlę, z jednoznacznymi implikacjami tego faktu na gruncie ustawy podatkowej. Przepis art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane jako kolejną przesłankę tymczasowości obiektu, alternatywną od poprzednio opisanej, wskazuje brak powiązanie trwałego z gruntem. Z tej właśnie przyczyny organy uznały pawilon strony za posiadający cechy tymczasowości, na co zdaje się skarżąca nie zwracać uwagi. Ten punkt widzenia uprawniał organy do przyjęcia, że przedmiotowy pawilon nie stanowi budowli. Jak wskazano wcześniej, ocena organów w tej kwestii nie wymagała wiadomości specjalnych, i organy mogły jej dokonać samodzielnie. Zastosowana w sprawie przez organy wykładnia prawa jest w ocenie Sądu prawidłowa. Przeprowadzona zgodnie z sugestią strony opinia biegłego, w rzeczy samej musiałaby wkroczyć w sferę wykładni prawa pozostawioną organom stosującym prawo i dociekającym jego znaczenia dla urzeczywistnienia danej normy prawnej. W ocenie Sądu nie można zarzucić organom, że dokonując kwalifikacji przenośnego pawilonu handlowego jako tymczasowego obiektu budowlanego, uchybiły zarzuconym przez stronę przepisom postępowania i to o konsekwencjach mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Przyjęcie, że przedmiotowy pawilon jest tymczasowym obiektem budowlanym, w znaczeniu nadanym mu przez organy podatkowe, oznaczało w okolicznościach sprawy, że nie istnieje przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Brak tego elementu stosunku prawno-podatkowego spowodował, że żadnego znaczenia dla wyniku sprawy nie miało ustalenie, czy skarżąca jest jego właścicielem, posiadaczem samoistnym czy zależnym.

Zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 208 § 1 w zw. z art. 165a O.p. jest także zarzutem chybionym. Skoro skarżąca złożyła informację w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości opisaną przez siebie budowlę, organ pierwszej instancji miał prawo i obowiązek wszcząć postępowanie podatkowe, którego celem było ustalenie wszystkich elementów stosunku prawno-podatkowego. W sytuacji uznania bezprzedmiotowości tego postępowania zasadnie umorzył postępowanie. Przyczyną przedmiotową bezprzedmiotowości postępowania był brak sprawy podatkowej, brak przedmiotu postępowania.

Bez wpływu na rozstrzygniecie organów pozostawała także załączona do akt pisemna interpretacja prawa podatkowego, albowiem nie wiązała ona organu w niniejszej sprawie, a pogląd w niej wyrażony nie może być przedmiotem rozważań Sądu w rozpoznawanej sprawie.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi zważyć należy, że nie są one uzasadnione. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 122, 187 § 1 oraz 191 O.p. Zdaniem Sądu stan faktyczny został przez organy ustalony prawidłowo o czym wskazano już wcześniej, bez potrzeby dalszego gromadzenia dowodów, w szczególności w postaci opinii biegłego ds. budownictwa, a poczynione ustalenia są chronione zasadą swobodnej oceny dowodów, której organ odwoławczy sprostał dokonując analizy, a później oceny zebranego materiału dowodowego. Z kolei art. 21 § 2 O.p., podobnie jak art. 233 § 1 pkt 2 tej ustawy, nie mógł zostać naruszony, gdyż zasadnie nie został on przez organy zastosowany w sprawie, w której wykazano bezprzedmiotowość postępowania.

Z tych samych powodów nie zastosowano art. 16 ustawy o p.o.l., albowiem brak przedmiotu opodatkowania wykluczał potrzebę ustalania czyją własność stanowi pawilon, a jak wynika z jego treści przesłanką zwolnienia z opłaty targowej osób oraz jednostek wymienionych w art. 15 cytowanej ustawy jest uprzednie uznanie obiektu za przedmiot opodatkowania tym podatkiem.

Wbrew wywodom skargi, uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom wynikającym z art. 210 § 4 O.p., między innymi dlatego, że dowody odmienne od przyjętych w ustaleniach faktycznych nie zostały uwzględnione, z wyjaśnieniem przyczyn odmowy. Poza tym uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, zaś uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa oraz szeroko przytoczonego orzecznictwa sądów administracyjnych, opowiadających się za stanowiskiem organu oraz będących przeciw niemu, ze wskazaniem powodów wybranego rozstrzygnięcia.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.

M.Ko.