Uchwała Składu Pięciu Sędziów NSA, sygn. akt FPK 6/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 4
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 122 poz. 593
law: Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych.
Teza: Odmówić udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne.

TEZY

Odmówić udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny przy udziale Wiesława Czerwińskiego, prokuratora Prokuratury Apelacyjnej delegowanego do Ministerstwa Sprawiedliwości w sprawie z odwołań Spółki "E.-A.-S." od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 7 czerwca 1999 r. (...) w przedmiocie określenia zaległości w podatku od nieruchomości za 1998 r. oraz od decyzji z dnia 7 czerwca 1999 r. (...) w przedmiocie określenia zaległości w podatku od nieruchomości za 1999 r. po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 1999 r., na posiedzeniu jawnym, pytania prawnego pełnego składu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. zgłoszonego na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593 ze zm./ o następującym brzmieniu:

Czy przewidziana w art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ zasada solidarnej odpowiedzialności dotyczy sytuacji, gdy poszczególne części nieruchomości pozostają w samoistnym posiadaniu dwóch osób prawnych, z których jedna jest ujawnionym w księdze wieczystej właścicielem nieruchomości, natomiast druga rości pretensje do prawa własności?

podjął następującą uchwałę:


UZASADNIENIE

Przedstawione Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do rozstrzygnięcia pytanie prawne wyłoniło się na tle następującego stanu faktycznego: Decyzją z dnia 7 czerwca 1999 r. (...) Prezydent Miasta P. określił Przedsiębiorstwu Motoryzacyjnemu "E.-A.-S." Spółce z o.o. w P. wysokość zaległości w podatku od nieruchomości za 1998 r. oraz wysokość odsetek za zwłokę od tych zaległości na dzień wydania decyzji. Wysokość zaległości za miesiąc styczeń 1998 r. określona została na kwotę 4.293,60 zł, za każdy z pozostałych miesięcy tego roku natomiast na kwotę 4.293,50 zł. Ich łączna wysokość wyniosła 51.522,10 zł. Suma należnych odsetek za zwłokę na dzień wydania decyzji określona została z kolei na kwotę 20.113,30 zł, przy czym organ określił wysokość odsetek odrębnie w odniesieniu do poszczególnych miesięcy roku 1998.

Inną decyzją z dnia 7 czerwca 1999 r. (...) Prezydent Miasta P. określił wspomnianemu wyżej Przedsiębiorstwu wysokość zaległości w podatku od nieruchomości za poszczególne miesiące od stycznia do maja 1999 r. oraz wysokość odsetek za zwłokę od tej zaległości. Zaległość ta w odniesieniu do stycznia 1999 r. wyniosła 4.846,00 zł, w stosunku zaś do następnych miesięcy tego roku od lutego do maja zamknęła się kwotą 4.845,70 zł za każdy z nich. Łącznie zaległość ta wyniosła, zdaniem organu podatkowego, 24.228,80 zł. Suma należnych odsetek za zwłokę na dzień wydania decyzji określona została natomiast na kwotę 1.877,20 zł, przy czym organ określił ich wysokość odsetek odrębnie na każdy miesiąc w przedziale od stycznia do maja 1999r.

Jako podstawa prawna obu tych decyzji powołane zostały art. 13 par. 1 pkt 1, art. 21 par. 3, art. 47 par. 3, art. 51 par. 2, art. 53 par. 1 i par. 4 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, oraz art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./. Niezależnie od tego organ podatkowy w pierwszej z nich przywołał także uchwałę Nr LXV/481/II/97 Rady Miasta P. z dnia 16 grudnia 1997 r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości za 1998 r. w drugiej decyzji natomiast uchwałę Nr V/37/III/98 Rady Miasta P. z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości za 1999 r.

W uzasadnieniach obu tych decyzji, prezentujących analogiczną co do zasady ocenę ustalonego w sprawie stanu faktycznego, organ w pierwszej kolejności nawiązał do wyników postępowania podatkowego, które pozwoliło stwierdzić, iż Spółka z o.o. "E.-A.-S.", będąca samoistnym posiadaczem nieruchomości położonej w P. przy ul. T. 1/5 nie złożyła deklaracji w podatku od nieruchomości za objęte decyzjami okresy. Powinna zaś była to uczynić, albowiem z treści art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości lub obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem.

W dalszej części obu uzasadnień organ podatkowy przywołał treść art. 336 Kc wskazującego kto jest posiadaczem samoistnym rzeczy oraz nawiązał do uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 września 1995 r. /Dz.U. nr 114 poz. 155/, w której wyrażony został pogląd, że w sytuacji, gdy samoistny posiadacz nieruchomości nie jest jej właścicielem, to obowiązek podatkowy ciąży na tym posiadaczu. Odnosząc te spostrzeżenia do ustalonego w sprawie stanu faktycznego organ wyjaśnił, że do 1998 r. podatek za nieruchomość położoną w P. przy ul. T. 1/5 opłacany był przez Motoryzacyjną Spółkę Handlową Sp. z o.o., będącą właścicielem nieruchomości, która w dniu 14 grudnia 1998 r. złożyła pismo o częściowe przeniesienie wymiaru podatku na Spółkę z o.o. "E.-A.-S.", będącą samoistnym posiadaczem części tej nieruchomości. Stwierdził zarazem, że "kontrola nieruchomości przy ul. T. 1/5" przeprowadzona w dniu 19 kwietnia 1999 r. pozwoliła na "ustalenie podstaw opodatkowania powierzchni nieruchomości zajmowanych przez Spółkę."

W końcowej części obu uzasadnień organ podatkowy nawiązał do treści art. 6 ust. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nakładającego na osoby prawne oraz inne jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, obowiązek wpłacania w terminie do 15 dnia każdego miesiąca rat podatku od nieruchomości, następnie zaś przywołał przepisy art. 21 par. 3 oraz art. 53 par. 4 ustawy - Ordynacja podatkowa, regulujące sposób działania organu, w przypadku stwierdzenia, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił podatku w całości lub w części. Przedstawił wreszcie także sposób, w jaki określono wysokość należnych odsetek.

Od obu tych decyzji Przedsiębiorstwo Motoryzacyjne "E.-A.-S." wniosło odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., domagając się alternatywnie, bądź to ich uchylenia w całości i umorzenia postępowania "w stosunku do skarżących", bądź to uchylenia i przekazania spraw organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W obu tych odwołaniach Przedsiębiorstwo podniosło zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, polegającego na przyjęciu, iż jest ono samoistnym posiadaczem nieruchomości w rozumieniu tego przepisu i zastosowaniu wobec niego tego przepisu, a także zarzut naruszenia art. 210 par. 4 Ordynacji podatkowej, które polegało na tym, że organ pierwszej instancji nie wskazał dlaczego "innym dowodom odmówił wiarygodności".

W jednakowo brzmiących uzasadnieniach odwołań Przedsiębiorstwo "E.-A.-S." generalnie uznało stanowisko zaprezentowane przez organ pierwszej instancji za "oczywiście bezzasadne", podnosząc w tych ramach, że "sporne w sprawie jest to, czy skarżący jest samoistnym posiadaczem w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy". Wyraziło zarazem pogląd, że skoro w danej sprawie występuje właściciel "to już ta okoliczność przesądza o obowiązku jego zapłaty". Dla poparcia swojego stanowiska Przedsiębiorstwo przywołało wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 1992 r. III SA 236/92.

W dalszej części uzasadnień obu odwołań Przedsiębiorstwo "E.-A.-S." wyraziło zdziwienie samym faktem wszczęcia postępowania "na wniosek tytularnego właściciela nieruchomości", jakim jest Motoryzacyjna Spółka Handlowa i argumentacją jej wniosku, nawiązującą do "braku funduszy". W tym kontekście Przedsiębiorstwo zaakcentowało, że sytuacja finansowa Spółki jest "co najmniej dobra", przywołując jako argumenty przykłady uzyskiwania przez nią znacznych przychodów z tytułu najmu. Jednocześnie wyraziło pogląd, że pominięcie tych okoliczności przez organ pierwszej instancji stanowi "jaskrawe naruszenie treści art. 121 par. 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej, albowiem podważa zaufanie do organów podatkowych". W końcowej części obu uzasadnień zawarte zostały argumenty mające przemawiać na rzecz słuszności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, co jednak można pozostawić na uboczu.

Rozpatrując wniesione odwołania skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., działając na podstawie art. 22 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593 ze zm./, wnioskiem z dnia 28 lipca 1999 r. zwrócił się do pełnego Składu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. o wystąpienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pytaniem prawnym następującej treści:

"Czy przewidziana w art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ zasada solidarnej odpowiedzialności dotyczy sytuacji, gdy poszczególne części nieruchomości pozostają w samoistnym posiadaniu dwóch osób prawnych, z których jedna jest ujawnionym w księdze wieczystej właścicielem nieruchomości, natomiast druga rości pretensje do prawa własności".

Uzasadniając swoje stanowisko skład orzekający w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg zdarzeń, w szczególności zaś poglądy, jakie zaprezentowane zostały zarówno przez organ pierwszej instancji, jak i odwołującą się stronę. Następnie, przechodząc do własnych ustaleń, podniósł, iż zgromadzony przezeń obszerny materiał dowodowy pozwolił stwierdzić, iż podatnik - Spółka "E.-A.-S." jest posiadaczem samoistnym części nieruchomości położonej w P. przy ul. T. 1/5 wraz z "posadowionymi tam budynkami", posiadaczem pozostałej części nieruchomości jest natomiast Motoryzacyjna Spółka Handlowa z siedzibą w P. przy ul. T. 1/5, będąca jednocześnie właścicielem całej nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej nr KW 110077 prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P. Skład orzekający przypomniał zarazem, że pomiędzy wspomnianymi wyżej osobami prawnymi "istnieje spór sądowy co do tego, która jest właścicielem nieruchomości".

W dalszej części wywodu skład orzekający stwierdził, iż "w tej sytuacji faktycznej i prawnej" powziął poważne wątpliwości prawne "co do sposobu rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy". Uzasadniając ten punkt widzenia w pierwszej kolejności wyraził pogląd, iż "trudno w oparciu o posiadany materiał dowodowy, a także na gruncie obowiązujących przepisów wskazać osobę prawną zobowiązaną do płacenia podatku w powstałej sytuacji prawnej, w której znalazły się Motoryzacyjna Spółka Handlowa i Spółka "E.-A.-S.". Podniósł przy tym, że w rozpatrywanej sprawie w rachubę wchodzi nowy stan prawny ustalony ustawą z dnia 4 lipca 1996 r. o zmianie ustaw o podatku rolnym, o lasach, o podatkach i opłatach lokalnych oraz o ochronie przyrody /Dz.U. nr 91 poz. 409/. Zarówno zaś doktryna, jak i orzecznictwo nie zajęły dotychczas stanowiska co do tego, czy w nowej sytuacji prawnej podatnikiem podatku od nieruchomości, gdy posiadaczami tej samej nieruchomości są dwie osoby prawne, winien być właściciel całej nieruchomości będący jednocześnie posiadaczem samoistnym części nieruchomości, czy też posiadacz samoistny pozostałej części nieruchomości.

W dalszej części wywodu skład orzekający przywołał treść art. 2 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w myśl którego jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub współposiadanie, z zastrzeżeniem ust. 5, innych osób niż małżonkowie, obowiązek podatkowy od tej nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach. Stwierdził zarazem, że przepis ten budzi jego zasadnicze wątpliwości, albowiem nie jest jasne, czy wskazana w nim zasada solidarnej odpowiedzialności współwłaścicieli lub współposiadaczy odnosi się tylko do osób fizycznych, czy też do osób prawnych, czy wreszcie do jednych i drugich. Źródłem tak głębokich wątpliwości jest, zdaniem składu orzekającego Kolegium, przede wszystkim ta część cytowanego wyżej przepisu, która stanowi o "osobach innych niż małżonkowie", a są one dodatkowo uzasadnione brzmieniem art. 2 ust. 6 ustawy, który wyraźnie odróżnia wśród współwłaścicieli i współposiadaczy osoby fizyczne i osoby prawne.

W konkluzji uzasadnienia swojego wniosku skład orzekający stwierdził, że "pytanie o to, czy zasada solidarnej odpowiedzialności współwłaścicieli czy współposiadaczy nieruchomości wyrażona w treści cytowanego wyżej art. 2 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych odnosi się do osób prawnych występujących w rozpatrywanej sprawie, jawi się zasadniczym problemem mającym wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w P. w związku z odwołaniami złożonymi przez Spółkę z o.o. "E.-A.-S.".

Pełny skład Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. uwzględnił ten wniosek i w dniu 5 października 1999 r. podjął uchwałę nr 2/99 o wystąpieniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pytaniem prawnym, w brzmieniu ustalonym wnioskiem składu orzekającego z dnia 28 lipca 1999 r. Uzasadniając wspomnianą uchwałę Pełny Skład Kolegium w całej rozciągłości podzielił stanowisko składu orzekającego co do istniejących w sprawie wątpliwości podkreślając przy tym, że pytanie dotyczy spraw oznaczonych numerami SKO-F-3252/338/99 i SKO-F-3252/338a/99, które "organ przygotowujący pytanie uznał za stosowne połączyć", ze względu na tożsamość podmiotu i przedmiotu postępowania podatkowego. Pełny Skład Kolegium uznał zarazem za w pełni uzasadniony pogląd co do tego, że od odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne zależy sposób rozstrzygnięcia spraw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Oceniając przedstawione pytanie prawne w świetle regulacji zawartej w art. 22 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593 ze zm./ stwierdzić trzeba, że uchwałę Pełnego Składu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. zawierającą pytanie prawne podjęto na wniosek Składu Orzekającego, który rozpoznawał odwołania Przedsiębiorstwa Motoryzacyjnego "E.-A.-S." Spółki z o.o. z siedzibą w P. od dwóch decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 7 czerwca 1999 r. (...). Z akt sprawy wynika przy tym, że w chwili podejmowania uchwały Samorządowe Kolegium Odwoławcze liczyło 18 członków, z czego 15 uczestniczyło w podjęciu uchwały. Spełnione zostały zatem warunki określone w art. 22 ust. 4 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych.

W następnej kolejności rozważania wymaga zatem, czy spełniony został także warunek, o którym mowa w art. 22 ust. 1 wspomnianej ustawy, a więc czy rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy zależy od odpowiedzi na skierowane do Sądu pytanie.

Formuła użyta w tym przepisie dowodnie wskazuje, że musi istnieć ścisły związek przedstawionego pytania z toczącym się postępowaniem /por. w tej materii w szczególności uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 27 listopada 1995 r. VI SA 16/95 - ONSA 1996 Nr 2 poz. 52; 12 lutego 1996 r. VI SA 24/95 - ONSA 1996 Nr 2 poz. 58; 19 czerwca 1996 r. FPK 1/96 - ONSA 1996 Nr 3 poz. 103 oraz 15 lutego 1999 r., OPK 13/98 - ONSA 1999 Nr 3 poz. 79/. Jest również poza sporem, że zgłaszana wątpliwość prawna musi wiązać się z wykładnią przepisu, bądź przepisów znajdujących zastosowanie w tym postępowaniu. Innymi słowy więc musi zachodzić co najmniej tego rodzaju stan rzeczy, w ramach którego istnieje potencjalna możliwość sięgnięcia do regulacji prawnej zawartej w wymagającym wykładni przepisie, to zaś, czy znajdzie on zastosowanie w sprawie uzależnione jest od sposobu jego wykładni.

Odnosząc te spostrzeżenia do rozpatrywanego pytania prawnego w punkcie wyjścia stwierdzić trzeba, że zarówno sama treść tego pytania, jak i motywy podniesione w jego uzasadnieniu wskazują, że zgłoszona przez Kolegium wątpliwość prawna dotyczy ustalenia zakresu przedmiotowego regulacji zawartej w art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./. W ocenie Kolegium nie jest bowiem jasne, czy przepis ten, w myśl którego, jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub współposiadanie innych osób niż małżonkowie, obowiązek podatkowy od tej nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach, odnosi się jedynie do osób fizycznych, czy także dotyczy osób prawnych. Z końcowej części pytania implicite wynika jednak zarazem, że w ocenie Kolegium stan faktyczny, w ramach którego dwie części jednej nieruchomości pozostają w posiadaniu samoistnym dwóch różnych podmiotów, z których jedna jest ujawnionym w księdze wieczystej właścicielem nieruchomości, natomiast druga rości pretensje do prawa własności, przynajmniej w odniesieniu do osób fizycznych, co do zasady mieści się w zakresie objętym regulacją zawartą we wspomnianym przepisie. Poglądu tego jednak Kolegium bliżej nie uzasadniło, przyjmując a priori, iż odpowiedź w tym zakresie musi być twierdząca.

Tymczasem zaś z treści analizowanego art. 2 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że kreuje on solidarną odpowiedzialność podatników w podatku od nieruchomości w dwojakiego rodzaju przypadkach. Chodzi bowiem wyłącznie o sytuacje, gdy nieruchomość będąca przedmiotem opodatkowania stanowi bądź to współwłasność bądź to współposiadanie podatników. W tym stanie rzeczy oczywistą staje się potrzeba ustalenia, czy w rozpatrywanej sprawie istotnie zachodziła któraś z tych sytuacji.

Rozważając to zagadnienie należy w punkcie wyjścia zwrócić uwagę na fakt, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje ani "współwłasności" ani też "współposiadania". Tego rodzaju stan rzeczy sprawia, że poszukując znaczenia tych pojęć sięgnąć trzeba do księgi drugiej kodeksu cywilnego, zawierającej zasadniczą część regulacji prawnej odnoszącej się zarówno do współwłasności jak i do współposiadania. I tak, odnotować trzeba, że zgodnie z treścią art. 195 Kc, współwłasność oznacza sytuację, gdy własność tej samej rzeczy niepodzielnie przysługuje kilku osobom. Polskiemu porządkowi prawnemu znane są przy tym dwa jej rodzaje, a mianowicie współwłasność w częściach ułamkowych oraz współwłasność łączna /art. 196 par. 1 Kc/. Bezspornie jednak żaden z tych rodzajów współwłasności nie istniał w rozpatrywanej sprawie. Z przedstawionego przez Kolegium stanu faktycznego wynikało bowiem, że właścicielem całej nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej nr KW 110077 prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P. jest Motoryzacyjna Spółka Handlowa, spór zaś między nią a Przedsiębiorstwem "E.-A.-S." nie dotyczył kwestii ewentualnych udziałów we współwłasności.

W tym stanie rzeczy ciężar dalszych rozważań przesuwa się w kierunku ustalenia, czy w sprawie zachodziła druga z wyodrębnionych wcześniej sytuacji i nieruchomość była przedmiotem współposiadania. Na tak sformułowane pytanie należy, zdaniem Sądu, również udzielić odpowiedzi przeczącej. Zgodzić się bowiem trzeba z poglądem, że ilekroć ustawa, nie tylko z dziedziny prawa cywilnego, używa terminu posiadanie nie nadając mu szczególnego znaczenia, to należy przez to rozumieć stan określony w art. 336 Kc /por. J. Ignatowicz [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Red. J. Ignatowicz. Warszawa 1972, str. 766/. Chodzi zatem o faktyczne władanie rzeczą jak właściciel /posiadanie samoistne/, bądź jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo /posiadanie zależne/.

Współposiadanie będące szczególną postacią władztwa nad rzeczą, zachodzi z kolei wtedy, gdy posiadanie tej samej rzeczy jest wykonywane przez kilka osób, z tym, że istota władztwa każdej osoby jest identyczna /por. A. Kunicki [w:] System prawa cywilnego. Tom II. Prawo własności i inne prawa rzeczowe. Red. W. Czachórski. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1977, str. 835/. Innymi słowy więc, stan współposiadania ma miejsce wówczas, gdy jednolite - w zakresie charakteru posiadanie rzeczy wykonuje kilka osób. Podobnie przy tym, jak w przypadku indywidualnego posiadania, także współposiadanie może płynąć z określonego stosunku prawnego i stanowić wyraz przysługującego współposiadaczom prawa podmiotowego /współwłasności lub innego wspólnego prawa/, bądź też stanowić postać faktycznego współposiadania bez tytułu prawnego /por. E. Gniewek: Prawo rzeczowe, Warszawa 1997, str. 270-271/.

Ostatnio poczynione spostrzeżenia wskazują zatem, że przez współposiadanie należy rozumieć jedynie taki stan, gdy rzecz znajduje się we wspólnym władztwie kilku osób, które władają nią w taki sposób jak to czynią współwłaściciele, współnajemcy itp., a więc czynią to z wolą wspólnie przysługującego im prawa /Por. J. Ignatowicz [w:] Kodeks (...) str. 804 oraz tenże: Prawo rzeczowe, Warszawa 1995, str. 276-277/. Tymczasem zaś z przedstawionego przez Kolegium stanu faktycznego sprawy wynika, że nieruchomość będąca przedmiotem opodatkowania nie znajduje się we wspólnym władztwie dwóch podmiotów. Każdy z nich włada bowiem jedynie częścią nieruchomości, przy czym tytułem prawnym do władania tymi częściami są w jednym przypadku własność, w drugim zaś posiadanie w rozumieniu art. 336 Kc. Stan ten można zatem określić jako zbliżony do sytuacji, w której nastąpił podział rzeczy quoad usum. W takim przypadku zaś współposiadanie nie występuje /por. E. Skowrońska [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Red. K. Pietrzykowski, Warszawa 1997, str. 545/.

Na marginesie dotychczasowych rozważań trzeba przy tym odnotować, że również ustalenia dotyczące stanu faktycznego sprawy trudno uznać za jednoznaczne. Z jednej strony bowiem Kolegium wyraziło pogląd, że właścicielem całej nieruchomości jest Motoryzacyjna Spółka Handlowa, wspierając go odwołaniem się do treści księgi wieczystej nr KW 110077 prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P. Z drugiej strony jednak z innych dokumentów, w szczególności zaś z treści umów z dnia 28 września 1994 r. oraz z dnia 1 sierpnia 1995 r. zdaje się wynikać co innego. Obie te umowy wyraźnie dotyczą bowiem m.in. przeniesienia prawa użytkowania wieczystego. To zaś wskazywałoby, że w ówczesnym stanie prawnym właścicielem gruntu /również podlegającego opodatkowaniu/ był bądź to Skarb Państwa, bądź to gmina /związek komunalny/.

W świetle dotychczasowych ustaleń stwierdzić trzeba, że skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego pytanie prawne nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 22 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych. W tym stanie rzeczy Sąd podjął uchwałę jak w sentencji.