Wyrok NSA, sygn. akt GSK 1469/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Zastosowanie art. 169 par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ /pozostawienie podania bez rozpatrzenia/ w sytuacji, gdy opłatę skarbową uiszczono przelewem winno być poprzedzone oceną czy nie występowały prawem przewidziane okoliczności uzasadniające odstąpienie od zasady uiszczania opłaty znakami opłaty skarbowej.

TEZY

Zastosowanie art. 169 par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ /pozostawienie podania bez rozpatrzenia/ w sytuacji, gdy opłatę skarbową uiszczono przelewem winno być poprzedzone oceną czy nie występowały prawem przewidziane okoliczności uzasadniające odstąpienie od zasady uiszczania opłaty znakami opłaty skarbowej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Rafał Batorowicz (spr.), Sędziowie NSA - Małgorzata Korycińska, - Jerzy Sulimierski, Protokolant - Agnieszka Romaniuk, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2004 r. sygn. akt V SA 3455/03 w sprawie ze skargi "[...]" Spółki z o.o. w Starej Iwicznej na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania 1. Oddala skargę kasacyjną, 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz "[...]" Spółki z o.o. w Starej Iwicznej kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2003 r. nr [...]Dyrektor Izby Celnej w Warszawie, powołując podstawę prawną z art. 169 §1, §2 i §4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 272 Kodeksu celnego, pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie [...] spółki z o.o. w Starej Iwicznej od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Pruszkowie nr [...] z dnia 14 maja 2003 r. w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że pismem z dnia 9 lipca 2003 r., doręczonym 11 lipca 2003 r., wezwano stronę o uzupełnienie opłaty skarbowej w znakach opłaty skarbowej i pouczono o skutkach nieusunięcia tego braku. Wobec braku odpowiedzi [...] spółki z o.o. odwołanie pozostawiono bez rozpatrzenia.

[...] spółka z o.o. w Starej Iwicznej wniosła do sądu administracyjnego skargę na to postanowienie, domagając się jego uchylenia. Zarzuciła, że bezzasadnie pozostawiono odwołanie bez rozpatrzenia i podniosła, że opłata skarbowa została wpłacona poleceniem przelewu z dnia 14 lipca 2003 r. o czym organ odwoławczy zawiadomiła pismem z dnia 15 lipca 2003 r.

Wyrokiem z dnia 11 października 2004 r. sygn. akt V SA 3455/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2003 r. i orzekł o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu wyroku sąd orzekający wyjaśnił działanie uregulowań zawartych w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej oraz w ustawie z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 86, poz. 960 ze zm.) stwierdzając w szczególności, że obowiązkiem organu odwoławczego było wezwanie strony do uiszczenia opłaty skarbowej. Sąd przyjął jednak, że brak było podstaw do pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Uznał, że strona w ustawowym terminie dokonała przelewu z zaznaczeniem wszelkich danych umożliwiających stwierdzenie czy brak został usunięty. Tymczasem organ celny nie zajął żadnego stanowiska w tym przedmiocie, nie zweryfikował nawet faktu czy opłata wpłynęła na jego konto. Nie zbadał też czy nie zachodziły przesłanki z §3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 grudnia 2000 r. w sprawie sposobu pobierania, zapłaty i zwrotu opłaty skarbowej oraz sposobu prowadzenia rejestru tej opłaty (Dz.U. Nr 110, poz. 1176).

Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazał naruszenie przepisów postępowania istotnie wpływające na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 §1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w wyniku naruszenia art. 169 §1, §2 i §4 Ordynacji podatkowej w zw. z §3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 grudnia 2000 r. w sprawie pobierania zapłaty i zwrotu opłaty skarbowej oraz sposobu prowadzenia rejestrów tej opłaty.

Uzasadniając skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Warszawie podnosił, że według §3 ust. 1 wymienionego rozporządzenia zapłata opłaty skarbowej od podań, załączników do podań, czynności urzędowych, zaświadczeń i zezwoleń dokonywana jest znakami opłaty skarbowej o odpowiedniej wartości. §3 ust. 2 rozporządzenia dopuszczał możliwość wniesienia opłaty skarbowej w formie gotówkowej lub bezgotówkowej w sytuacji gdy nabycie znaków opłaty skarbowej wiązałoby się ze znacznymi trudnościami a §3 ust. 3 rozporządzenia przewidywał taką możliwość gdy opłata skarbowa przekraczała 100 zł. Wskazywał też, że strona została pouczona o sposobie uiszczenia opłaty. W związku z tymi przesłankami wywodził, że opłata skarbowa została uiszczona nieprawidłowo i należało uznać, iż w ogóle nie została wniesiona. Wyjaśnił też, że od wielu innych odwołań strona wnosiła opłaty skarbowe w znakach i dlatego uznawał, iż nie zachodziły okoliczności wymienione w §3 ust. 2 rozporządzenia. Poza tym podał, że wobec ostatnio wskazanej okoliczności nie dopuszczał możliwości uiszczania opłaty skarbowej w innej niż znaki formie i dlatego nie badał czy dokonano przelewu. Wskazał, że pismo informujące o dokonaniu przelewu, nadane w urzędzie pocztowym 7 sierpnia 2003 r., wpłynęło do Działu Orzecznictwa Izby Celnej w Warszawie po wydaniu zaskarżonego postanowienia, to jest 12 sierpnia 2003 r.

[...] spółka z o.o. w Starej Iwicznej wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i przysądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Podnosiła w szczególności, że brak było unormowania nakazującego uprawdopodobnić trudności w nabyciu znaków opłaty skarbowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Objęty podstawą skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego sprowadza się do twierdzenia, że sąd pierwszej instancji błędnie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2003 r., które wydane zostało w zgodzie z art. 169 §1, §2 i §4 Ordynacji podatkowej i §3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 grudnia 2000 r. w sprawie sposobu pobierania, zapłaty i zwrotu opłaty skarbowej oraz sposobu prowadzenia rejestrów tej opłaty.

Sąd orzekający nie podważał prawidłowości czynności Dyrektora Izby Celnej w Warszawie, który stosownie do treści art. 169 §1 i §2 Ordynacji podatkowej wezwał wnoszącą podanie (odwołanie) stronę do usunięcia braku polegającego na nieuiszczeniu opłaty skarbowej w sposób określony w § 3 ust. 1 wymienionego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 grudnia 2000 r., to jest znakami opłaty skarbowej. Stąd też nie zachodzi zarzucone naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w związku z art. 169 §1 i §2 Ordynacji podatkowej.

Treść skargi kasacyjnej pomija istotną w sprawie okoliczność, że przyczyną pozostawienia podania (odwołania) bez rozpatrzenia z powołaniem się na art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej było ustalenie, że strona pozostawiła bez jakiejkolwiek odpowiedzi wezwanie do uzupełnienia braków odwołania. Tymczasem ustalenia przedstawione przez sąd orzekający na podstawie akt sprawy względnie w oparciu o dowody w postaci dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych (art. 133 §1 i art. 106 §3 P.p.s.a.) wskazywały, że w chwili wydawania postanowienia z dnia 12 sierpnia 2003 r. istniał inny stan faktyczny od opisanego przez organ celny. Stwierdzono mianowicie, że w dniu 14 lipca 2003 r., to jest w terminie o jakim mowa w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, strona dokonała przelewu kwoty odpowiadającej określonej w wezwaniu wysokości opłaty skarbowej i wskazała dane pozwalające dostatecznie zidentyfikować przelaną kwotę jako opłatę skarbową od konkretnie oznaczonego odwołania. W tej sytuacji obowiązkiem sądu pierwszej instancji było odniesienie się do tego, iż postanowienie w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia wydano w oparciu o niezgodne z prawdą materialną ustalenia. Biorąc pod uwagę, że w chwili wydawania postanowienia organ celny dysponował wskazanym przez sąd poleceniem przelewu nie można było zaprzeczyć, że doszło do naruszenia art. 122 i art. 187 §1 Ordynacji podatkowej w postępowaniu celnym.

Wbrew stanowisku prezentowanemu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej okoliczność, że opłatę skarbową uiszczono w innej formie niż znakami nie przesądza wystarczająco o nieskuteczności tej czynności. § 3 ust. 2 wymienionego rozporządzenia Ministra Finansów w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia dopuszczał uiszczenie opłaty skarbowej w innych formach o ile wystąpiły wymienione w tym przepisie okoliczności dotyczące trudności w nabyciu znaków opłaty skarbowej. Dlatego też zastosowanie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej (pozostawienie podania bez rozpatrzenia) w sytuacji gdy opłatę skarbową uiszczono przelewem winno być poprzedzone oceną czy nie występowały prawem przewidziane okoliczności uzasadniające odstąpienie od zasady uiszczania opłaty znakami opłaty skarbowej. W sprawie niniejszej takiej oceny organu celnego brak, a wada w tym zakresie może być usunięta jedynie skutkiem ponownego rozpatrzenia sprawy.

W postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz w skardze kasacyjnej organ celny przedstawił pewne okoliczności faktyczne mające przemawiać za oceną, że nie zachodziły okoliczności o jakich mowa w §3 ust. 2 wymienionego rozporządzenia Ministra Finansów. Wywody w tym zakresie były spóźnione, zważywszy, że zgodnie z art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej polegającą na kontroli zgodności z prawem, a tak określony zakres kognicji sądów administracyjnych sprzeciwia się dokonywaniu na etapie postępowania sądowoadministracyjnego ocen, które prawo określa jako element poprzedzający wydanie aktu z zakresu administracji publicznej. Poza tym, w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzenie postępowania dowodowego dopuszczalne jest jedynie w ograniczonej formie o jakiej mowa w art. 106 §3-§5 P.p.s.a., co sprzeciwia się wyjaśnianiu zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy naprowadzonych szeroko okoliczności faktycznych. Z tych też powodów nie jest zasadne powoływanie się w skardze kasacyjnej na fakty mające potwierdzać, że nie występowały okoliczności uzasadniające uiszczenie opłaty skarbowej w innej niż znaki formie.

Nie można odmówić zasadności zarzutowi naruszenia art. 135 P.p.s.a. powołanego przez sąd pierwszej instancji, obok art. 145 §1 ust. 1 lit. c P.p.s.a., jako podstawa prawna wyroku. Uszło bowiem uwadze sądu orzekającego, że przepis ten dotyczy stosowania przewidzianych ustawą środków w stosunku do innych niż zaskarżone aktów lub czynności, których to środków sąd nie stosował. Uchybienie to jednak nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy zważywszy, że art. 145 §1 ust. 1 lit. c P.p.s.a. był wystarczającą podstawą prawną rozstrzygnięcia.

Z wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto stosownie do art. 204 pkt 2 P.p.s.a.