Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 789/01
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 2002-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 48 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ /art. 48 par. 1/ umożliwiają organom podatkowym odroczenie złożenia deklaracji w podatku od towarów i usług, a w konsekwencji odroczenie terminu płatności podatku VAT, tylko na wniosek podatnika i tylko w wypadkach uzasadnionych jego szczególnym interesem. Odroczenie terminu złożenia deklaracji podatkowej ma charakter uznaniowy. Skoro zatem wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie prawa polskiego są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej /powszechności i równości opodatkowania/, to dopuszczalny jest brak zgody na odroczenie terminu do złożenia deklaracji podatkowej VAT-7 i w konsekwencji brak zgody na odroczenie terminu płatności podatku VAT.

TEZY

Przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ /art. 48 par. 1/ umożliwiają organom podatkowym odroczenie złożenia deklaracji w podatku od towarów i usług, a w konsekwencji odroczenie terminu płatności podatku VAT, tylko na wniosek podatnika i tylko w wypadkach uzasadnionych jego szczególnym interesem. Odroczenie terminu złożenia deklaracji podatkowej ma charakter uznaniowy. Skoro zatem wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie prawa polskiego są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej /powszechności i równości opodatkowania/, to dopuszczalny jest brak zgody na odroczenie terminu do złożenia deklaracji podatkowej VAT-7 i w konsekwencji brak zgody na odroczenie terminu płatności podatku VAT.


UZASADNIENIE

Pełnomocnik Strony wniosła o odroczenie terminu do złożenia deklaracji w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2000 r. do dnia 15 grudnia 2000 r. W uzasadnieniu podkreślono, że właściciela firmy tymczasowo aresztowano, przeprowadzane kontrole uniemożliwiają terminowe złożenie deklaracji.

Decyzją z dnia 9 stycznia 2001 r. Urząd Skarbowy odmówił odroczenia terminu do złożenia deklaracji podatkowej w podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiąc październik 2000 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 48 par. 1 pkt 3 i art. 207 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przeprowadzone kontrole u podatnika, dotyczyły innego okresu rozliczeniowego niż październik 2000 r. W ocenie organu podatkowego brak było podstaw do udzielenia ulgi w odroczeniu terminu do złożenia deklaracji podatkowej.

Od powyższej decyzji pełnomocnik strony wniosła odwołanie.

Decyzją z dnia 20 marca 2001 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko i wyłącznie z punktu widzenia jej legalności, a nie celowości, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

W rozpatrywanej sprawie decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o art. 48 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Przepis art. 48 par. 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ podatkowy, ze względu na ważny interes podatnika, na jego wniosek może odraczać inne terminy przewidziane w przepisach prawa podatkowego z wyjątkiem terminów określonych w art. 68-71, art. 76 par. 1, art. 78 par. 1, art. 80 par. 1, art. 87 par. 3 i 4, art. 88 par. 1 i art. 118 Ordynacji podatkowej. Powołany przepis z ustawy Ordynacja podatkowa jest uregulowaniem prawnym o charakterze wyjątkowym, umożliwiającym organom podatkowym odroczenie złożenia deklaracji w podatku od towarów i usług, a w konsekwencji odroczenie terminu płatności podatku VAT, tylko w wypadkach uzasadnionych szczególnym interesem podatnika.

Jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie prawa polskiego są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej /powszechności i równości opodatkowania/, a ich zastosowanie nie może odbywać się w drodze wykładni rozszerzającej /wyrok NSA z dnia 12 czerwca 1992 r., SA/Po 596/92 - Wspólnota 1993 nr 20 str. 14/.

Nawet ogłoszenie upadłości podmiotu gospodarczego nie stanowi podstawy do umorzenia zaległości podatkowych, bądź zastosowania innej ulgi /por. wyrok NSA z 21 stycznia 1994 r. SA/Po 2822/93 - [w:] B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, Zobowiązania podatkowe. Komentarz do ustawy, Toruń 1995 str. 150/.

Prezentowane poglądy dotyczą również możliwości odroczenia terminu do złożenia deklaracji podatkowej VAT-7 za miesiąc październik 2000 r. w rozpatrywanej sprawie. Nie bez znaczenia dla oceny trafności zapadłego rozstrzygnięcia pozostaje fakt, że dokonywane czynności kontrolne przez organy podatkowe, czy też przeszukanie przez Policję, nie trwały tak długo, aby uniemożliwić złożenie deklaracji do dnia 27 listopada 2000 r. Fakt tymczasowego aresztowania podatnika, który dysponował jednocześnie pełnomocnikiem będącym jego pracownikiem, nie daje jeszcze podstawy do skutecznego żądania odroczenia terminu do złożenia deklaracji.

Ponadto nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że decyzja dotycząca odmowy odroczenia terminu złożenia deklaracji podatkowej ma charakter uznaniowy. Granice uznania administracyjnego zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zostały przekroczone. Została bowiem ustalona sytuacja faktyczna strony i szczegółowo uzasadniono przyczyny wydania odmownej decyzji.

Opóźnienie w rozpoznaniu wniosku wynikające z konieczności uzupełnienia pełnomocnictwa nie zmienia merytorycznej oceny decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie nie dopatrzył się zarzucanych uchybień prawa procesowego.