Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 175/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 12
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości wydatków na usługi opiekuńcze oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., które po rozpatrzeniu odwołania z dnia 14 lipca 2010 r. M.M. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., ustalającej wysokość wydatków na usługi opiekuńcze poniesionych w okresie od dnia 1 października 2009 r. do dnia 30 listopada 2009 r., na kwotę 192,96 zł, podlegających zwrotowi z uwagi na wzrost odpłatności za 1 godzinę usługi w ww. okresie,

Kierownik Zespołu Terenowej Pracy Socjalne MOPS decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] przyznał M.M. prawo do korzystania z pomocy w formie usług opiekuńczych, w wymiarze 3 godzin dziennie przez 1 dzień w tygodniu, w okresie od 1 sierpnia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. za częściową odpłatnością 30% tj. 3,44 zł za 1 godzinę usługi.

W dniu 28 października 2009 r. strona poinformowała o zmianie adresu zamieszkania. W związku z tym ustalono, że M. M. dokonała sprzedaży mieszkania przy ul. [...] i zakupiła mieszkanie przy ul. [...].

W związku ze zmianą wysokości dochodu, spowodowaną uzyskaniem go z tytułu sprzedaży mieszkania, organ pierwszej instancji zmienił decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. (nr [...]) w części dotyczącej odpłatności za usługi opiekuńcze w ten sposób, że od dnia 1 grudnia 2009 r. odpłatność za jedną godzinę usług wynosi 100%, czyli 11,48 zł za godzinę usług. Decyzja ta jest ostateczna.

Pismem z dnia 26 maja 2010 r. ([...]) organ pierwszej instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania dotyczącego naliczenia odpłatności za usługi opiekuńcze zrealizowane w okresie od 1 października do 30 listopada 2009 r., w związku z ustalona zmianą dochodu od września 2009 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Kierownik Zespołu Terenowej Pracy Socjalne MOPS, ustalił stronie wysokość wydatków na usługi opiekuńcze poniesionych w okresie od dnia 1 października 2009 r. do 30 listopada 2009 r., na kwotę 192,96 zł, podlegających zwrotowi z uwagi na wzrost odpłatności za 1 godzinę usługi w ww. okresie. W uzasadnieniu podał, że odpłatność za przyznawane usługi opiekuńcze ustala się w zależności od posiadanego dochodu. Prawne skutki uzyskania jednorazowego dochodu należnego za dany okres stanowi art. 8 ust. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 ze zm.) zwana dalej ustawa, na mocy którego kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Stosownie do art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy, obowiązek zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej spoczywa w pierwszej kolejności na osobie i rodzinie korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej.

W przedmiotowej sprawie M. M., na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. (nr [...]), nabyła prawo do korzystania z pomocy w formie usług opiekuńczych, w wymiarze 3 godzin dziennie przez 1 dzień w tygodniu, w okresie od dnia 1 sierpnia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. za częściową odpłatnością 30% tj. 3,44 zł za 1. godzinę usługi. W dniu 28 października 2009 r. strona poinformowała organ pomocy społecznej o zmianie adresu zamieszkania. W toku zgromadzonej dokumentacji w sprawie ustalono, że M. M. dokonała sprzedaży mieszkania przy ul. [...] za kwotę 290.000 zł i zakupiła mieszkanie przy ul. [...], za kwotę 225 000 zł. Po odjęciu wydatków na opłaty tj. łącznie 18 181 zł, stronie pozostała kwota 46 819 zł. Według art. 8 ust 11 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: 1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, 2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie - kwotę tego dochodu rozlicza się w różnych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, M. M. uzyskała, w wyniku zmiany mieszkania kwotę 46.819 zł podzielona na 12 miesięcy wynosi 3901,58 zł. Stanowi ona, wraz ze świadczeniem emerytalnym w wysokości 1102,92 zł, miesięczny dochód strony od września 2009 r. w wysokości 5004,50 zł. Wysokość tego dochodu, zgodnie z uchwałą nr XXV/2092/04 Rady Miejskiej W. z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również trybu ich pobierania, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi (Dz. Urz. Woj. Doln. Nr 172, poz. 2884 ze zm.) - obliguje M.M. do ponoszenia 100% odpłatności za świadczone usługi opiekuńcze od października 2009 r. tj. 11,48 zł za 1 godzinę usługi. Sprawę ustalenia nowej, 100% odpłatności od dnia 1 grudnia 2009 r. organ uregulował decyzją z dnia 18 grudnia 2009 r. (nr ZTPSIX/USŁOP/003119/09), która została utrzymana w mocy przez SKO we Wrocławiu decyzją z dnia 2 marca 2010 r. Do uregulowania pozostały 2 miesiące, tj. październik i listopad 2009 r., ponieważ dochód z września 2009 r. skutkuje na odpłatność za usługi od miesiąca następnego tj. od października 2009 r. Zgodnie z ustaleniami, za usługi opiekuńcze za październik i listopad 2009 r. Strona zapłaciła 41,28 zł miesięcznie tj. 82,56 zł za 2 miesiące (12 godzin w miesiącu po 3,44 zł każda). Przy zastosowaniu 100% odpłatności strona powinna zapłacić za usługi opiekuńcze: za 12 godzin we wrześniu 2009 r. - 137,76 zł (12 x 11,43 zł) i za 12 godzin listopada 2009 r. -137,76 zł (12 x 11,48 zł) co łącznie daje kwotę 275,52 za 2 miesiące. Reasumując, do uregulowania pozostaje jeszcze kwota 192,96 zł (tj. 275,52 zł - 82,56 zł).

Od decyzji tej M. M. złożył odwołanie podnosząc, że o podwyżce odpłatności za usługi opiekuńcze do 100% za godzinę dowiedziała się w grudniu 2009 r. i od razu wyrównała opłatę za grudzień 2009 r. Od stycznia 2010 r. zrezygnowała z usług opiekuńczych z uwagi na ich wysoką cenę. Oświadczyła, że nie może płacić za powstałe zaległości, ponieważ pracownik socjalny wiedział o zamianie mieszkania i gdyby od razu była poinformowana o podwyżce wysokości opłat za usługi, zrezygnowałaby z nich natychmiast.

Decyzją z dnia 27 września 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalne MOPS. W uzasadnieniu powtórzyło argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wskazując, że w sprawie jest bezsporne, że w wyniku sprzedaży mieszkania, strona we wrześniu 2009 r. uzyskała jednorazowo dochód netto w wysokości 46 819,00 zł. Zgodnie z art. 8 pkt 11 ustawy, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty:

1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,

2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie

- kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy,

poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

Kwota jednorazowego dochodu, podzielona na 12 miesięcy wynosi 3901,58 zł i powoduje, że miesięczny dochód strony od września 2009 r. wynosi 5004,50 zł. (doliczono świadczenie emerytalne w wysokości 1102,92 zł).

Nowa wysokość dochodu, zgodnie z powołaną we wstępie uchwałą nr XXV/2092/04 Rady Miejskiej W. z dnia 8 lipca 2004 r. obliguje stronę do ponoszenia 100% odpłatności za świadczone usługi opiekuńcze, tj. 11,48 zł za 1 godzinę usługi - od października 2009 r.

M. M. korzystała z usług w okresie od października do grudnia 2009 r., jednak za październik i listopad 2009 r. nie wniosła opłaty w zwiększonej wysokości. Obowiązek zwrotu wydatków na usługi opiekuńcze poniesionych w tym okresie, w kwocie 192,96 zł, jest przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji.

W aktach sprawy znajduje się oświadczenie strony złożone w dniu 28 października 2009 r., w którym oświadczyła, że od dnia 22 października 2009 r. zmieniła adres i że utrzymuje się wyłącznie z emerytury w wysokości 1101,92 zł. W kolejnym oświadczeniu, z dnia 1 grudnia 2009 r., podała, ze w związku z zamianą mieszkania i opłaceniu biura nieruchomości, notariusza, przeprowadzki i remontu nie ma żadnych pieniędzy i utrzymuje się wyłącznie z emerytury.

Powyższe wskazuje, że strona utrzymywała, że nie posiada żadnego dochodu, podczas gdy dowody zebrane w sprawie wskazują jednoznacznie, że M. M. uzyskała - po uwzględnieniu wydatków - dochód w wysokości 46 819 zł.

Dopiero w dniu 16 grudnia 2010 r. przedłożyła pracownikowi socjalnemu akt notarialny, potwierdzający wartość uzyskanego dochodu. W tym samym dniu podpisała oświadczenie, że została poinformowana o zmianie odpłatności za usługi opiekuńcze od dnia 1 października 2009 r. do wysokości 11,48 zł za godzinę usług (100% wg tabeli odpłatności).

Mając na uwadze ustalony stan faktyczny nie można za trafny przyjąć zarzut strony, że pracownik socjalny nie poinformował w październiku 2009 r. o nowej odpłatności. Taka informacja była możliwa do przekazania dopiero po otrzymaniu aktu notarialnego, który strona przedłożyła w grudniu 2009 r.

Kolegium zauważa, że w zaskarżonej decyzji organ rozpatrzył sprawę M. M. pod względem umorzenia powyższej kwoty, rozłożenia na raty czy też odstąpienia od żądania zwrotu oraz odroczenia terminu płatności, lecz nie znalazł przesłanek do ich zastosowania.

Zważywszy na wysokość dochodu strony, kwota ustalona w zaskarżonej decyzji nie jest znaczna i nie wpłynie na możliwość zaspokajania jej niezbędnych potrzeb życiowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona nie zgodziła z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego i wskazując, że o podwyżce odpłatności za usługi opiekuńcze dowiedziała się w grudniu 2009 r. i od razu wyrównała opłatę za grudzień 2009 r. Oświadczyła, że nie może płacić za powstałe zaległości, ponieważ pracownik socjalny wiedział o zamianie mieszkania i gdyby od razu była poinformowana o podwyżce wysokości opłat za usługi, zrezygnowałaby z nich natychmiast. podtrzymała swoje stanowisko zawarte w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowa argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami – zwana dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 p.p.s.a).

W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia 28 czerwca 2010 r. Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalne MOPS, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Zgodnie z art. 8 ust. 12 ustawy, w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy, stanowi obowiązek zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej spoczywa w pierwszej kolejności na osobie i rodzinie korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej. Z akt sprawy wynika, że strona, na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. (nr [...]), nabyła prawo do korzystania z pomocy w formie usług opiekuńczych, w wymiarze 3 godzin dziennie przez 1 dzień w tygodniu, w okresie od dnia 1 sierpnia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. za częściową odpłatnością 30% tj. 3,44 zł za 1. godzinę usługi. W dniu 28 października 2009 r. strona poinformowała organ pomocy społecznej o zmianie adresu zamieszkania. W toku zgromadzonej dokumentacji w sprawie ustalono, że strona skarżąca dokonała sprzedaży mieszkania przy ul. [...] za kwotę 290.000 zł i zakupiła mieszkanie przy ul. [...], za kwotę 225 000 zł. uzyskując dochód po pomniejszeniu opłat w wysokości 46 819 zł. Dochód ten stosownie do art. 8 ust 11 ustawy, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: 1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, 2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie - kwotę tego dochodu rozlicza się w różnych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Zatem stosownie do powołanych wyżej przepisów, strona skarżąca uzyskała, w wyniku zmiany mieszkania kwotę 46.819 zł podzielona na 12 miesięcy wynosi 3901,58 zł. Stanowi ona, wraz ze świadczeniem emerytalnym w wysokości 1102,92 zł, miesięczny dochód strony od września 2009 r. w wysokości 5004,50 zł. Wysokość tego dochodu, zgodnie z uchwałą nr XXV/2092/04 Rady Miejskiej W. z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również trybu ich pobierania, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi (Dz. Urz. Woj. Doln. Nr 172, poz. 2884 ze zm.) – zobowiązuje stronę skarżąca do ponoszenia 100% odpłatności za świadczone usługi opiekuńcze od października 2009 r. tj. 11,48 zł za 1 godzinę usługi. Zgodnie z ustaleniami organu I instancji strona, za usługi opiekuńcze za październik i listopad 2009 r. zapłaciła łącznie 82,56 zł za 2 miesiące, zaś przy zastosowaniu 100% odpłatności strona powinna zapłacić 275,52 zł za 2 miesiące. Zatem różnica 192,96 zł (tj. 275,52 zł - 82,56 zł) podlega do uregulowania.

Strona skarżąca pomimo pouczenia zawartego w decyzji z dnia 29 lipca 2009 r. o przyznaniu pomocy w formie usług opiekuńczych, o obowiązku poinformowania Ośrodka Pomocy Społecznej o każdej zmianie sytuacji osobistej i majątkowej, która wiąże się z podstawą przyznania świadczenia nie uczyniła tego w momencie sprzedaży, kupna mieszkania. Fakt ten został ujawniony przez organ pomocy społecznej w dniu 28 października 2009 r., gdy strona poinformowała organ pomocy społecznej o zmianie adresu zamieszkania. Dalsze postępowanie prowadzone przez organ pomocy po przedłożeniu przez stronę w dniu 16 grudnia 2010 r. pracownikowi socjalnemu aktów notarialnych, pozwoliło na ustalenie wartość uzyskanego dochodu.

Z tych względów nie zasadny jest zarzut strony, że pracownik socjalny nie poinformował strony skarżącej w październiku 2009 r. o nowej odpłatności.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.