Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 716/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 42 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 19 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2016 roku ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia do służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. decyzją z dnia [...] r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania sierżanta sztabowego w stanie spoczynku M. K. od decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przywrócenia do służby w Policji, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu 18 lutego 2016 roku do Komendy Powiatowej Policji w O. wpłynął wniosek sierżanta sztabowego w stanie spoczynku M. K. o przywrócenia do służby w Policji oraz przyznanie, po przywróceniu do służby w Policji, świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą w wysokości równej uposażeniu za okres 6 miesięcy na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem ze służby, ponieważ prawomocnym wyrokiem z dnia 31 lipca 2015 r. Sądu Okręgowego w P. T., IV Wydział Karny Odwoławczy, sygn. akt [...], wnioskodawca został uniewinniony od popełnienia czynu z art. 231 § 1 kk.

W dniu 21 kwietnia 2016 roku Komendant Powiatowy Policji w O. wydał decyzję, na mocy której, na podstawie art. 32 ust. 1, art. 42 ust. 2 i ust. 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji, odmówił przywrócenia do służby w Policji ww. policjanta. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że Rozkazem Personalnym nr [...]z dnia [...] r. strona została zawieszona w czynnościach służbowych na okres od dnia 17 października 2006 r. do dnia 16 stycznia 2007 r., a następnie Rozkazem Personalnym nr [...] z dnia [...] r., z dniem 17 stycznia 2007 r. do czasu zakończenia prawomocnego postępowania karnego. Decyzje Komendanta Powiatowego w O. w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych były podyktowane przedstawieniem stronie początkowo zarzutu popełnienia czynu określonego w art. 231 § 1 kk, o czym poinformowała pismem z dnia 12 października 2006 r. nr [...] Prokuratura Rejonowa w T. M., a następnie drugiego zarzutu o czyn z art. 270 § 1 kk ([...] Prokuratury Okręgowej w P. T.).

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w związku z wypełnieniem przesłanek określonych w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, tj. upływem 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych oraz z uwagi na toczące się postępowania karne, stanowiące podstawę zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, Rozkazem Personalnym nr [...] z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w O., zwolnił policjanta ze służby w Policji. Decyzję powyższą utrzymał w mocy Komendant Wojewódzki Policji w Ł. Rozkazem Personalnym nr [...] z dnia [...] roku. Następnie za zgodą strony, Rozkazem Personalnym nr 3377 Komendant Wojewódzki Policji w Ł. zmienił wydaną przez siebie decyzję i wskazał dzień 30 czerwca 2008 r. jako dzień zwolnienia strony ze służby w Policji. Jak wynika z pisma Prokuratury Okręgowej w P. T. z dnia [...] r. (oraz z dnia 10 marca 2016 r.) przeciwko stronie został skierowany akt oskarżenia o czyn z art. 231 § 1 kk, a ponadto z akt ww. sprawy wyłączone zostały materiały w części dotyczącej strony, podejrzanej dodatkowo o czyn z art. 270 § 1 kk. W akcie oskarżenia wskazano, iż M. K. oskarżony jest o czyn z art. 18 § 3 kk w związku z art. 272 kk. Postępowanie w sprawie o czyn z art. 231 § 1 kk, zakończyło się ostatecznie wyrokiem z dnia 31 lipca 2015 r. Sądu Okręgowego w P. T. IV Wydziału Karnego Odwoławczego (Sygn. Akt [...]), którym zmieniono zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 19 stycznia 2015 r. (Sygn. akt [...]), w ten sposób, że oskarżonego M. K. uniewinniono od popełnienia zarzucanego mu czynu. Natomiast w postępowaniu wyłączonym - wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 14 czerwca 2010 r. (Sygn. akt [...]) M. K. został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 272 kk i wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Wykonanie orzeczonej kary warunkowo zawieszono, ustalając okres próby na 2 lata. Od wskazanego wyroku obrońca złożył apelację, ale wyrokiem z dnia 15 października 2010 r. Sąd Okręgowy w P. T. IV Wydział Karny Odwoławczy, zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (Sygn. akt [...]).

Wobec ustalenia powyższego stanu faktycznego, Komendant Powiatowy Policji w O. decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówił przywrócenia do służby M. K. wyjaśniając, że nie spełnił ustawowych przesłanek, o których mowa w art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, tj. postępowanie karne, które było przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych i skutkowało zwolnieniem ze służby w Policji nie zakończyło się w sposób wskazany w tym przepisie, więc nie można było w stosunku do strony zastosować przepisów ust. 1-6 art. 42 ustawy o Policji. Wskazaną decyzję doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 25 kwietnia 2016 roku.

W dniu 11 maja 2016 roku do organu I instancji wpłynęło odwołanie strony od ww. decyzji. W odwołaniu strona zarzuciła zaskarżonemu rozkazowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 42 ust. 1 w zw. z art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, w zw. z art. 41 ust. 4 i art. 41 ust. 2 pkt 9, poprzez odmowę przywrócenia do służby w oparciu o założenie - że wobec skazania M. K. za przestępstwo z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 272 kk - postępowanie karne, będące przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, nie zakończyło się uniewinnieniem albo umorzeniem postępowania, podczas gdy przyczyną zawieszenia było postanowienie o przedstawieniu zarzutu popełnienia czynu z art. 231 § 1 kk, od którego M. K. został prawomocnie uniewinniony. Strona zarzuciła też naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niezastosowanie. tj. art. 106 oraz art. 76 § 1 Kodeksu karnego, poprzez założenie, że M. K. był uprzednio karany, a skazanie uległo zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, wobec czego winno być uważane za niebyłe i nie powinno stanowić podstawy ustaleń faktycznych w sprawie. Ponadto strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, poprzez przyjęcie, iż M. K. uchybił terminowi do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby, w sytuacji, gdy 7-dniowy termin rozpoczyna bieg, od dnia przywrócenia do służby, więc nie można mu było uchybić. Strona wniosła o wydanie rozkazu personalnego przywracającego M. K. do służby w Policji i przyznanie świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą w wysokości równej uposażeniu za okres 6 miesięcy na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem.

Po rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu wskazał na treść art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, zgodnie z którym przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego. Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Przywrócenie do służby następuje wówczas ex lege i nie jest konieczne wydanie w tym zakresie decyzji administracyjnej. Z treści art. 42 ust. 1 ustawy o Policji nie można wyprowadzić upoważnienia dla organu orzekającego do podjęcia decyzji administracyjnej w załatwieniu sprawy przywrócenia do służby. Również w innych przepisach ustawy o Policji nie ma podstawy prawnej do podjęcia decyzji w rozstrzyganej materii. Odpowiednie stosowanie art. 42 ust. 1-6 ustawy o Policji przewidziane przez art. 42 ust. 7 tej ustawy, polega na tym, że rolę orzeczenia przywracającego policjanta z mocy prawa do służby pełni prawomocne orzeczenie uniewinniające, które zapadło w sprawie karnej. Od daty prawomocności tego orzeczenia zaczyna bieg siedmiodniowy termin, o którym mowa wart. 42 ust 2 ustawy o Policji, w którym zwolniony policjant jest zobowiązany zgłosić gotowość podjęcia służby. Jak wynika z treści wskazanego przepisu, niedochowanie tego terminu skutkuje rozwiązaniem stosunku służbowego na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy o Policji. Nietrafny jest zatem w ocenie organu odwoławczego zarzut strony, iż organ I instancji naruszył przepis art. 42 ust. 2 ustawy o Policji. Prawomocne orzeczenie uniewinniające w sprawie karnej zapadło w dniu 31 lipca 2015 r. i nie ma wątpliwości, że od tej daty winien być liczony 7-dniowy termin do zgłoszenia gotowości do służby. Wniosek w tej sprawie wpłynął w dniu 18 lutego 2016 r., a więc znacznie po upływie terminu wskazanego w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji. Organ zaznaczył, iż to przekroczenie terminu ma najmniejsze znaczenie, bowiem nie spełniły się przesłanki wskazane w art. 42 ust. 7 ustawy o Policji. W sprawie bezsporny jest fakt, że policjant przed zwolnieniem ze służby pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych od października 2006 roku do dnia zwolnienia ze służby w dniu 30 czerwca 2008 roku. Na dzień zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, postępowanie karne będące przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych nie zostało prawomocnie zakończone, a tym samym nie ustała przyczyna będąca podstawą zawieszenia. W niniejszej sprawie bezspornie ustalono, iż przeciwko stronie został skierowany akt oskarżenia o czyn z art. 231 § 1 kk, a ponadto z ww. sprawy wyłączone zostały materiały w części dotyczącej strony, podejrzanej dodatkowo o czyn z art. 270 § 1 kk. W akcie oskarżenia wskazano, iż M. K.oskarżony jest o czyn z art. 18 § 3 kk w związku z art. 272 kk. Postępowanie w sprawie o czyn z art. 231 § 1 kk, zakończyło się ostatecznie prawomocnym wyrokiem z dnia 31 lipca 2015 r. Sądu Okręgowego w P. T. (Sygn. akt [...]), którym zmieniono zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 19 stycznia 2015 r. (Sygn. akt [...]), w ten sposób, że oskarżonego M.K. uniewinniono od popełnienia zarzucanego mu czynu. Natomiast w postępowaniu wyłączonym - wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 14 czerwca 2010 r.(Sygn. akt [...]), M. K. został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 272 k.k. i wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Wykonanie orzeczonej kary warunkowo zawieszono, ustalając okres próby na 2 lata. Od wskazanego wyroku obrońca złożył apelację, ale wyrokiem z dnia 15 października 2010 r. Sąd Okręgowy w P. T. (Sygn. akt [...]), zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Strona w swych zarzutach podkreśla, iż przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych było postanowienie o przedstawieniu zarzutu popełnienia czynu z art. 231 § 1 kk, od którego popełnienia została uniewinniona i w związku z tym winna być przywrócona do służby. Natomiast skazanie w sprawie o popełnienie czynu z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 272 kk uległo zatarciu i jako takie nie powinno stanowić podstawy ustaleń faktycznych w sprawie. Jednak z tymi zarzutami organ odwoławczy nie zgodził się. Wskazał, iż w świetle art. 39 ust. 1 policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych (obligatoryjnie), w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Dla zastosowania tego przepisu drugorzędne znaczenie ma jakie przestępstwo strona popełniła, organ ma obowiązek zawiesić policjanta o ile postępowanie karne w sprawie o ww. przestępstwo jest wszczęte. Rozkazy personalne o zawieszeniu strony w czynnościach służbowych w chwili wydania były podyktowane przedstawieniem policjantowi zarzutu z art. 231 § 1 kk, a w toku dalszego postępowania drugiego zarzutu - o czyn z art. 270 § 1 kk. Komendant Powiatowy Policji w O. podejmując decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, tj. z uwagi na upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych dysponował już wiedzą, że z pierwotnej sprawy karnej o popełnienie czynu z art. 231 § 1 kk została wyłączona druga sprawa karna i policjant ma zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego. Świadczy o tym uzasadnienie Rozkazu Personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia z dnia 28 kwietnia 2008 r. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w piśmie Prokuratury Okręgowej w P. T. z dnia 10 marca 2016 r. Należy wskazać, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie jest uzależnione od prawomocnego zakończenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego. Wystarczającą przesłanką do zastosowania powyższej podstawy jest pozostawienie funkcjonariusza w zawieszeniu w czynnościach służbowych powyżej 12 - tu miesięcy, jeżeli nie ustały przyczyny zawieszenia. Bez znaczenia w niniejszej sytuacji jest, jakie przyczyny są podstawą zawieszenia, a także jaki skutek zostanie wywołany po ustaniu tych przyczyn. Organ nie zgodził się również z zarzutem strony, iż w sprawie naruszono przepisy prawa materialnego poprzez ich niezastosowanie, tj. art. 106 oraz art. 76 § 1 Kodeksu karnego, z uwagi na zatarcie skazania. Zarzut ten nie ma znaczenia w sprawie, gdyż przepisy ustawy o Policji dotyczące trybu przywracania do służby w Policji nakazują badanie w jaki sposób zakończyło się postępowanie karne, które było przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, a następnie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Postępowanie karne, w niniejszej sprawie zakończyło się skazaniem, strona więc nie może skorzystać z uprawnień określonych w art. 42 ust. 7 ustawy o Policji. Wobec brzmienia art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, zatarcie skazania jest irrelewantne. Należy również stwierdzić, że decyzja nr [...] została wydana przez właściwy organ oraz uwzględnia obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne. W ocenie organu II instancji, w rozpatrywanej sprawie nie można zarzucić Komendantowi Powiatowemu Policji w O. takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji.

Na powyższą decyzję pełnomocnik strony wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając naruszenie:

1. przepisów postępowania – art. 6,7,8 k.p.a. w zw. z art. 42 ust. 1 w zw. z art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, poprzez odmowę przywrócenia wnioskodawcy do służby w oparciu o założenie, iż wobec skazania za przestępstwo z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 272 kk – postępowanie karne, będące przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych nie zakończyło się uniewinnieniem albo umorzeniem postępowania, podczas gdy przyczyną zawieszenia było postanowienie o przedstawieniu zarzutu popełnienia czynu z art. 231 § 1 kk, od którego policjant został następnie prawomocnie uniewinniony, co winno skutkować przywróceniem go do służby w policji;

2. przepisów prawa materialnego, poprzez ich niezastosowanie, a to art. 106 oraz 76 § 1 kodeksu karnego w zw. z art. 17 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący był uprzednio karany i rozstrzygnięcie na tej podstawie o istocie sprawy w sytuacji, gdy wobec wymierzenia mu kary 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby, skazanie uległo ztarciu, z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, wobec czego uważane jest za niebyłe i nie może stanowić podstawy ustaleń w sprawie;

3. przepisów postępowania, tj. art. 42 ust. 2 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, że wnioskodawca uchybił terminowi do zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby w sytuacji, gdy rzeczony termin 7 –dniowy rozpoczyna bieg od dnia przywrócenia do służby, a tym wnioskodawca nie mógł mu uchybić;

4. naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7,77,80§ 1 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji pomimo szeregu ww. uchybień.

Mając na uwadze powyższe uchybienia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r, poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania Sądu była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] r. (nr [...]) utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] r. (nr [...]) o odmowie przywrócenia do służby w Policji sierżanta sztabowego w stanie spoczynku M. K..

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 42 ust. 2 oraz ust. 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 355), zwanej dalej "ustawą".

Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3 (w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby). W świetle zaś brzmienia art. 42 ust. 7 tej ustawy, powołane powyżej przepisy stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego.

Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż przywrócenie funkcjonariusza do służby następuje z mocy prawa. Reaktywacja stosunku służbowego jest związana z wejściem do obrotu prawnego orzeczenia uchylającego lub stwierdzające nieważność decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby. Aby ów skutek prawny mógł nastąpić orzeczenie musi podlegać wykonaniu, a co się z tym wiąże, uzyskać przymiot prawomocności. Wywołanie tego skutku następuje z dniem prawomocności wyroku uchylającego (ewentualnie stwierdzającego nieważność) decyzji zwolnieniowej, lecz także, jak w niniejszej sprawie, z dniem prawomocności wyroku uniewinniającego w sprawie karnej. Brzmienie art. 42 ust. 7 ustawy o Policji nie pozostawia wątpliwości, iż instytucję przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne stosuje się wówczas, gdy postępowanie karne kończy się prawomocnym wyrokiem uniewinniającym. Jeżeli w takiej sytuacji reaktywacja stosunku służbowego następuje z mocy prawa, to oczywiste również jest, że samo przywrócenie do służby nie zależy od woli policjanta czy organów Policji, ani nie wymaga podejmowania przez nich w tym konkretnym zakresie jakichkolwiek działań. Przepisy ustawy o Policji nie wprowadzają żadnych rozwiązań, od spełnienia których uzależnione byłoby przywrócenie do służby. Nie dają też jakichkolwiek podstaw do wydawania decyzji o przywróceniu do służby (wyrok NSA z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2932/14, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl).

A zatem powołane przepisy – należące do instytucji przywrócenia policjanta do służby (art. 42 ustawy) – określają warunki reaktywacji stosunku służbowego w odniesieniu do funkcjonariusza uprzednio zwolnionego ze służby w następstwie zaistnienia jednej z sytuacji opisanych w art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy. Wynika z tego, że - w przypadku policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 (tj. zwolnionego na skutek upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych) - podstawą do przywrócenia go do służby na stanowisko równorzędne jest stwierdzenie faktu zakończenia postępowania karnego prawomocnym wyrokiem uniewinniającym tego policjanta. W takim wypadku wydanie wyroku uniewinniającego funkcjonariusza od stawianego mu zarzutu popełnienia przestępstwa będącego podstawą do jego zwolnienia skutkuje:

1/ samoistną (z mocy prawa) reaktywacją rozwiązanego stosunku służbowego, bez konieczności wydawania w tym przedmiocie odrębnej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 568/06, LEX nr 290659);

2/ przywróceniem policjanta do służby z dniem uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego, gdyż dopiero prawomocny wyrok wywołuje skutki prawne, wiążąc strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 72/10, LEX nr 674891).

Mając powyższe na uwadze należy dojść do wniosku, że dla skutecznego prawnie skorzystania przez uniewinnionego funkcjonariusza z uprawnienia przywrócenia go do służby konieczne jest łączne wypełnienie przesłanek określonych w art. 42 ust. 2 ustawy, czyli dokonania przez funkcjonariusza zgłoszenia gotowości do podjęcia służby, przy czym zgłoszenie to musi nastąpić w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego.

Podkreślić należy, że zakreślony w art. 42 ust. 2 ustawy siedmiodniowy termin na zgłoszenie przez policjanta gotowości do niezwłocznego podjęcia służby rozpoczyna bieg od daty uprawomocnienia się wyroku reaktywującego stosunek służbowy, a uniewinniony policjant nie ma obowiązku wyrażania gotowości powrotu do służby wyłącznie na piśmie lecz wystarczające jest wyrażenie takiej gotowości ustnie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 510/08, LEX nr 520738 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1324/11, ONSAiWSA 2014/3/41).

W aktach niniejszej sprawy znajduje się pismo Prokuratury Okręgowej w P. T. z dnia 4 kwietnia 2008 r. (oraz z dnia 10 marca 2016 r.), z którego wynika, że przeciwko stronie skarżącej został skierowany akt oskarżenia o czyn z art. 231 § 1 kk. Z akt sprawy o ww. czyn wyłączone zostały materiały w części dotyczącej strony, podejrzanej dodatkowo o czyn z art. 270 § 1 kk. W akcie oskarżenia wskazano, iż M. K. oskarżony jest o czyn z art. 18 § 3 kk w związku z art. 272 kk.

Postępowanie w sprawie o czyn z art. 231 § 1 kk, zakończyło się ostatecznie wyrokiem z dnia 31 lipca 2015 r. Sądu Okręgowego w P. T. IV Wydziału Karnego Odwoławczego (Sygn. akt [...]), którym zmieniono zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 19 stycznia 2015 r. (sygn. akt [...]), w ten sposób, że oskarżonego M. K. uniewinniono od popełnienia zarzucanego mu czynu. Natomiast w postępowaniu wyłączonym - wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 14 czerwca 2010 r. (Sygn. akt [...]) M. K. został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 272 kk i wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Wykonanie orzeczonej kary warunkowo zawieszono, ustalając okres próby na 2 lata. Od wskazanego wyroku obrońca strony złożył apelację, ale wyrokiem z dnia 15 października 2010 r. Sąd Okręgowy w P. T. IV Wydział Karny Odwoławczy, zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (sygn. akt [...]).

Skarżący został uniewinniony od popełnienia czynu o znamionach przestępstwa (art. 231 § 1 kodeksu karnego), którego przyjęcie popełnienia legło u podstaw wydania wobec skarżącego decyzji (rozkazu personalnego) o jego zwolnieniu ze służby w Policji w dniu 28 kwietnia 2008 r. Przedmiotowy wyrok uniewinniający skarżącego uprawomocnił się w dniu 31 lipca 2015 r., a zatem w tym dniu – zgodnie z art. 42 ust. 2 w zw. z ust. 7 ustawy – rozpoczął bieg siedmiodniowy termin na zgłoszenie przez skarżącego gotowości do podjęcia służby. Termin ten upłynął z dniem 7 sierpnia 2015 r., natomiast dopiero w dniu 18 lutego 2016 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie go do służby w Policji.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie skarżący, przed zwolnieniem go ze służby był zawieszony w czynnościach służbowych (od października 2006 r. do dnia 30 czerwca 2008 r., kiedy nastąpiło zwolnienie). Podstawę zwolnienia skarżącego ze służby stanowił art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. W niniejszej sprawie, na dzień zwolnienia policjanta (30 czerwca 2008 r.) postępowanie karne będące przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone (jak już wskazano, wyrok uprawomocnił się 31 lipca 2015 r.).

Mając na uwadze powyższą sekwencję zdarzeń należy stwierdzić, że skarżący nie dopełnił wszystkich wymogów określonych w art. 42 ust. 2 ustawy, uprawniających go do przywrócenia do służby, gdyż zgłoszenie gotowości do podjęcia służby nie nastąpiło w wymaganym terminie. W tym miejscu należy podkreślić, że określony w art. 42 ust. 2 ustawy termin jest terminem prawa materialnego, co oznacza że tylko w jego okresie może nastąpić ukształtowanie się praw i obowiązków policjanta związanych z jego powrotem do służby. Uchybienie zatem tego terminu wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a termin ten nie jest przywracalny (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 752/11, LEX nr 1139273).

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że – wbrew zarzutom podniesionym w skardze – w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym organy dokonały prawidłowej wykładni i zastosowania art. 42 ust. 2 ustawy i w sposób prawidłowy orzekły o odmowie przywrócenia skarżącego do służby w Policji.

W odniesieniu do skargi – wobec jednoznacznego i kategorycznego brzmienia art. 42 ust. 2 ustawy – podniesione w niej zarzuty i przywołane okoliczności faktyczne nie mogły, zdaniem Sądu, skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Należy stwierdzić, że ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków, dotyczących okoliczności usprawiedliwiających niemożność lub wyłączających możliwość zgłoszenia gotowości podjęcia służby w terminie określonym w art. 42 ust. 2 ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 82/07, LEX nr 462815). Należy raz jeszcze podkreślić, że zdarzeniem prawnym dającym początek biegu siedmiodniowego terminu określonego w art. 42 ust. 2 ustawy, jest dzień uzyskania przez orzeczenie przymiotu prawomocności, przez co należy rozumieć stan, w którym w stosunku do orzeczenia nie przysługuje środek odwoławczy. Prawomocność orzeczenia jest zatem faktem obiektywnym, niezależnym od jakichkolwiek okoliczności subiektywnych, związanych np. z wiedzą policjanta o uprawomocnieniu się orzeczenia, momentem powzięcia przez niego takiej wiedzy czy też samą możliwością jej uzyskania przez policjanta (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 749/10, LEX nr 755412).

Odnośnie zawartych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich niezastosowanie, tj. art. 106 oraz art. 76 § 1 Kodeksu karnego, z uwagi na zatarcie skazania, Sąd uznał, iż nie można podzielić stanowiska organu, zgodnie z którym zarzut ten nie ma znaczenia w sprawie. Zdaniem organu przepisy ustawy o Policji dotyczące trybu przywracania do służby w Policji nakazują badanie jedynie w jaki sposób zakończyło się postępowanie karne, które było przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, a następnie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do istoty instytucji zatarcia karalności wskazać należy, że jest to sui generis fikcja prawna pozwalająca traktować okoliczność faktyczną w postaci karalności jako niebyłą w świetle prawa. Konsekwencją zatarcia karalności jest uznanie, że określone zdarzenie w ogóle nie istniało. W praktyce oznacza to, że skazania z przeszłości, jeżeli uległy zatarciu, nie mogą być ujawnione (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 1985 r. - KR 293/85, OSNPG 1986, z. 10, poz. 126). W świetle przytoczonego poglądu judykatury nie budzi wątpliwości, że fakt zatarcia skazania uniemożliwia ocenę nowych zdarzeń związanych z byłym sprawcą czynu poprzez pryzmat jego karalności.

Nie oznacza to jednak, iż zatarcie skazania stwarza niewzruszalne prawne domniemanie niewinności w stosunku do danego czynu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 2011 r. SDI 32/10 publ. OSNKW 2011/2/12). Zatarcie skazania nie jest zatem tożsame z anulowaniem treści orzeczenia wydanego wobec policjanta poprzez wyeliminowanie go z mocą wsteczną z porządku prawnego jako w ogóle niewydanego i nie niweluje całkowicie wszystkich skutków uznania obwinionego za winnego.

Zatarcie skazania niewątpliwie wywołuje skutki w sferze prawnej – tworzy fikcję niekaralności osoby skazanej, nie może jednak usunąć obiektywnie istniejących faktów – a więc nie niweczy ani popełnienia przestępstwa, ani wydanego wyroku. Nawet w postępowaniu karnym, w którym zatarcie pociąga za sobą w zasadzie bezwzględnie przestrzegane konsekwencje, przyjmuje się, że w pewnych wypadkach fakt zatarcia skazania należy brać pod uwagę ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt I CSK 893/14 – System Informacji Prawnej LEX nr 1991135).

Powyższą kwestię należy także oceniać w kontekście posiadania przez policjanta nieposzlakowanej opinii, bez której nie jest możliwe wykonywanie zawodu zaufania publicznego. Podkreślić także należy, że zatarcie skazania nie stoi na przeszkodzie w dokonaniu przez organ pełnej i obiektywnej oceny zachowania się osoby, w stosunku do której ono nastąpiło, celem ustalenia, czy spełnia określone warunki w zakresie postawy etyczno-moralnej. Istotne jest, że uznanie ukarania za niebyłe nie oznacza, że osoba, wobec której ukaranie uległo zatarciu, uzyskuje takie cechy charakteru i przymioty osobiste, jakie posiadała przed popełnieniem wykroczenia, a jakie są niezbędne do uznania jej za osobę zaufania publicznego. Nie usuwa ono zastrzeżeń co do wysokich walorów etycznych lub nieposzlakowanego charakteru i nie może pozostać bez wpływu na ocenę rękojmi należytego wykonywania określonych obowiązków zawodowych (porównaj wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 351/16, opublikowane na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jednakże fakt nieprzeprowadzenia przez organy rozważań w zakresie zarzutu zatarcia skazania i jego znaczenia w kontekście wymaganej od policjanta postawy etycznej, wobec uchybienia przez skarżącego terminowi określonemu w art. 42 ust. 2 w zw. z ust. 7 ustawy o Policji, pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

e.o.