Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2181/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 140aa
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2018 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

W dniu [...].03.2017 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...] został zatrzymany do kontroli ciągnik samochodowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem tym kierował S. S. W dniu kontroli przedsiębiorca G. P. wykonywał krajowy przewóz drogowy rzeczy w postaci walcówki niskowęglowej ułożonej na paletach na trasie [...]. Załadowcą przewożonego ładunku była firma A. oddział w S.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii IV. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego.

Pismem z dnia 8 czerwca 2017r. G. P. wniósł odwołanie.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...]. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 12 maja 2017 r. poz. 935), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1,4, 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 128 - zwanej dalej prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 - zwanej dalej udp), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Organ wskazał, że stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:

- pkt 1 uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.

- pkt 2 przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1.

W myśl art. 64 ust. 2 ww. ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

Zgodnie z art. 140aa ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Stosownie do treści ust. 3 pkt 1 ww. artykułu karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

Podczas kontroli stwierdzono, iż kontrolowany samochód ciężarowy poruszając się po drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...] przekraczał dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych dopuszczalnych norm.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:

- nacisk na pojedynczej osi napędowej 11,2 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę -przekroczenie o 1,2 t,

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 udp, po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. 1 udp znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t,

- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2017 r. poz. 878).

Organ wskazał, że droga krajowa nr [...] na odcinkach [...] została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t.

W dniu kontroli obowiązywał wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t, określony rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2015 r. poz. 802).

Droga krajowa nr [...] na odcinkach [...] również została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W związku z powyższym dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi pojazdu na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...] zarówno w dniu kontroli, jak i w dniu orzekania przez organ odwoławczy wynosi 10 t.

Podstawą do wyznaczenia wielkości dopuszczalnego nacisku osi na drodze, gdzie zatrzymano pojazd do kontroli, była dla organu dopuszczalna wartości obowiązująca w dniu kontroli.

Organ wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym należy nałożyć karę pieniężną jak za brak zezwolenia kategorii IV, które stosownie do lp. 4 załącznika nr 1 do prd, jest wydawane na przejazd pojazdu nienormatywnego po drodze krajowej:

a) o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej,

b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m,

c) o długości nieprzekraczającej:

- 15 m dla pojedynczego pojazdu,

- 23 m dla zespołu pojazdów,

- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,

d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,

e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym: karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI.W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: 5000 złotych.

Organ wyjaśnił, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] października 2016 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SA W 10C/II o nr fabrycznych [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] dnia [...] czerwca 2015 r. z datą ważności do [...] czerwca 2017 r. dla wagi o nr [...] i przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] wydaną dnia [...] listopada 2015 r. z datą ważności do dnia [...] listopada 2017 r. dla wagi o nr [...].

Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2017 r

Pismem z dnia 4 września 2017r. G. P. wniósł do Sądu skargę na powyższą decyzję, zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

a. art. 140aa ust. 4 pkt. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy nie zaistniały przesłanki odpowiedzialności skarżącego skutkujące nałożeniem na w/w kary pieniężnej

z uwagi na dochowanie należytej staranności w realizacji czynności związanych

z przejazdem oraz brakiem wpływu na powstanie naruszenia;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a. art. 6 k.p.a. poprzez nadanie przymiotu legalności procedurom przedsięwziętym przez organ bez podstawy prawnej;

b. art. 8 i 11 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do faktów istotnych dla sprawy;

c. art. 15 w zw. z art. 138§I pkt. I k.p.a. poprzez brak należytej kontroli decyzji organu 1 instancji oraz ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, biorąc pod uwagę zakres zarzutów podniesionych w odwołaniu skarżącego z dnia 8 czerwca 2017 r., co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania przez organ II instancji w mocy zaskarżonej decyzji organu 1 instancji, pomimo że decyzja ta naruszyła przepisy prawa wskazane w odwołaniu;

d. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, oraz oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym,

e. art. 78 § 1, art. 75 § 1 k.p.a., a w konsekwencji także art. 7 oraz art. 77§1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez stronę skarżącą dowodu

z oględzin wnęk, w których umieszczono wagi podczas kontroli oraz poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych z przesłuchania strony na okoliczności wskazane w odwołaniu;

f. art. 84 § 1 k.p.a poprzez niepowołanie w sprawie biegłego z zakresu przyrządów pomiarowych - wag nieautomatycznych - w celu wydania opinii, czy uzyskane podczas kontroli pomiary, pomimo niezachowania warunków przewidzianych w przepisach prawa oraz w instrukcji obsługi wag SA W 10C/II są prawidłowe i tym samym czy mogą stanowić podstawę rozstrzygnięć organu skutkującym nałożeniem kary pieniężnej;

g. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez brak prawidłowego sporządzenia uzasadnienia wydanej decyzji, a w szczególności poprzez brak należytego wyjaśnienia skarżącej przesłanek nałożenia na nią kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia;

h. art. 105 § 1 w zw. z art. 6 w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania pomimo braku podstaw do wydania decyzji o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej.

W uzasadnieniu skarżący rozwinął podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Ponadto pismem z dnia 21 lutego 2018 r. G. P. wskazał, że w chwili kontroli obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015r. w sprawie wykazu dróg krajowych i wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. (Dz.U.2015.802), zgodnie z którym odcinek drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...], stanowił drogę, po której mogły poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Z dniem 20 maja 2017r. zaczęło obowiązywać rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 21 kwietnia 2017r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. (Dz.U. z 2017r. poz. 878), w którym odcinek drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] nie został wymieniony,

w związku z czym obecnie stanowi drogę, po której mogą poruszać się pojazdy

o dopuszczalnym nacisku osi do 11,5 t. Wyżej wymienione rozporządzenie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw dnia 5 maja 2017r, a zgodnie z § 5 weszło w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Ustawodawca w treści ww. rozporządzenia nie wprowadził przepisu przejściowego.

W ocenie skarżącego aktualna i ugruntowana linia orzecznicza sądów administracyjnych nakazuje organowi administracji publicznej, stosować stan prawny aktualnie obowiązujący w chwili wydawania decyzji przez organ II instancji.

Wobec powyższego zdaniem skarżącego sprawa powinna zostać ona umorzona, albowiem podczas kontroli ustalono, że nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosił 11,2 t. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych dopuszczalnych norm. Od dnia 1 czerwca 2017 r. zmienił się stan prawny zgodnie

z którym odcinek drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] stanowił drogę,

po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku osi do 11,5 t. Zatem w dniu orzekania przez organ II instancji tj. 3 sierpnia 2017 r., mając na uwadze ww. przepisy, nacisk osi nie przekraczał dopuszczalnej wielkości 11,5 t., w związku

z czym brak było podstaw do stwierdzenia naruszenia w postaci przekroczenia dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej kontrolowanego pojazdu, co nakazywało organowi odwoławczemu umorzyć prowadzone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2016 poz.718 ze zm.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jest ona zasadna.

Przedmiotem skargi jest decyzja GITD utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, który orzekł o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii IV. Jak wynika z akt sprawy kontroli pojazdu dokonano

w dniu [...].03.2017 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...].

Organ wskazał, że w dniu kontroli obowiązywał wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t, określony rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2015 r. poz. 802). Droga krajowa nr [...] na odcinkach [...] również została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. W związku z powyższym dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi pojazdu na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...] zarówno w dniu kontroli, jak i w dniu orzekania przez organ odwoławczy wynosi 10 t.

Jak słusznie zauważył jednak skarżący o ile w chwili kontroli obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015r. w sprawie wykazu dróg krajowych i wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. (Dz.U.2015.802), zgodnie z którym odcinek drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...], stanowił drogę, po której mogły poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, to jednakże z dniem 20 maja 2017r. tj. przed wydaniem decyzji przez organ II instancji zaczęło obowiązywać rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 21 kwietnia 2017r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. (Dz.U. z 2017r. poz. 878).

Wyjaśnienia wymaga zatem kwestia czy odcinek drogi krajowej nr [...]

w miejscowości [...] na którym dokonano kontroli został wymieniony

w nowym rozporządzeniu i czy w dacie wydawania decyzji przez organ drugiej instancji stanowił drogę, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku osi do 11,5 t.

W przypadku bowiem zmiany stanu prawnego, która następuje pomiędzy wydaniem decyzji organu I instancji, a rozpatrzeniem odwołania przez organ odwoławczy, zasada dwuinstancyjności, w braku odpowiednich przepisów intertemporalnych, nakłada na organ II instancji obowiązek rozpatrzenia sprawy

i wydania rozstrzygnięcia z uwzględnieniem nowych bądź znowelizowanych przepisów. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, jest działanie organów na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). A zatem organy zawsze zobowiązane są uwzględnić zmianę stanu prawnego, jaka następuje w toku postępowania i orzekać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji.

Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń

w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne Sąd uznał uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi administracji publicznej. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym organ drugiej instancji uwzględniając wyrażone powyżej stanowisko Sądu. Jednocześnie Sąd za przedwczesne uznał ustosunkowanie się do zarzutów skargi, skoro na skutek ustaleń organu może dojść do umorzenia postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji.