Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 419/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6264 Zarząd gminy (powiatu, województwa)
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 400j ust. 2, art. 400j ust 2a
journal: Dz.U. 2017 poz 519
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
article: art. 82 ust 1 i ust 5
journal: Dz.U. 2017 poz 2096
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa- tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 4 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2018 roku sprawy ze skargi Zarządu Województwa Łódzkiego na rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia 22 marca 2018 r. nr PNIK-I.4131.119.2018 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Zarządu Województwa Łódzkiego nr 183/18/2018 z dnia 8 lutego 2018 r. , w sprawie odwołania Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 22 marca 2018 roku, znak PNIK – I.4131.119.2018, Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 78 i art. 82 ust 1 i 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 486 ze zm.) w zw. z art. 400j ust 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017, poz. 519 ze zm.; dalej: "p.o.ś.") oraz art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 898; dalej: "u.z.p.o.ś."), stwierdził nieważność w całości uchwały numer 183/18/2018 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie odwołania Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, iż w dniu 24 maja 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska, która wprowadziła istotne zmiany m.in. w funkcjonowaniu organów wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Następstwem zmian było powołanie nowych członków rad nadzorczych wojewódzkich funduszy. Zgodnie z art. 3 ust. 4, 5 i 6 u.z.p.o.ś., w ciągu 14 dni od dnia powołania nowa rada nadzorcza wojewódzkiego funduszu zobowiązana była skierować wniosek do zarządu województwa o powołanie członków zarządu tego funduszu i w ciągu 7 dni od dnia otrzymania wniosku, zarząd województwa powinien powołać członków zarządu wojewódzkiego funduszu, zgodnie z wnioskiem.

Rada Nadzorcza WFOŚiGW w Łodzi podjęła uchwały nr 73/VII/2017 i nr 74/VII/2017 z dnia 7 lipca 2017 r. zawierające wnioski o powołanie na stanowisko Prezesa Zarządu WFOŚiGW w Łodzi – W. M. oraz na stanowisko Zastępcy Prezesa Zarządu WFOŚiGW w Łodzi – P. P. Zarząd Województwa Łódzkiego nie powołał Zarządu WFOŚiGW w Łodzi, zgodnie z wnioskiem Rady. Wobec powyższego, uchwałą nr 98/IX/2017 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Łodzi z dnia 22 września 2017 r., na podstawie art. 400j ust 2a p.o.ś. oraz § 14 ust 1 i 3 oraz zw. z § 17 ust. 4 Statutu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi, w § 1 powołano jednoosobowy Zarząd Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi w osobie W. M., powierzając mu stanowisko Prezesa Zarządu. W § 2 uchwalono, że z dniem powołania W. M. na stanowisko Prezesa Zarządu jednoosobowego Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi wygasają mandaty dotychczasowych członków Zarządu WFOŚiGW w Łodzi.

Rada Nadzorcza WFOŚiGW w Łodzi, na podstawie art. 400j ust 2 p.o.ś. oraz § 14 ust 1-3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie trybu działania organów wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej (Dz. U. poz. 2386), w drodze uchwały nr 3/II/2018 z dnia 1 lutego 2018 r. wystąpiła do Zarządu Województwa Łódzkiego z wnioskiem o odwołanie jednoosobowego Zarządu WFOŚiGW w Łodzi w osobie W. M. – Prezesa Zarządu.

Natomiast uchwałą nr 4/II/2018 z dnia 1 lutego 2018 roku Rada Nadzorcza WFOŚiGW w Łodzi, na podstawie art. 400j ust 2 p.o.ś. oraz § 14 ust 1-3 rozporządzenia Ministra Środowiska z 13 grudnia 2017 r. w sprawie trybu działania organów wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, w § 1 wniosła do Zarządu Województwa Łódzkiego o powołanie Zarządu WFOŚiGW w Łodzi w składzie: W. M. – na stanowisko Prezesa Zarządu WFOŚiGW w Łodzi; A. G.– na stanowisko Zastępcy Prezesa WFOŚiGW w Łodzi.

Uchwałą Zarządu Województwa Łódzkiego nr 184/18 z dnia 8 lutego 2018 r. na podstawie art. 400j ust 2 p.o.ś. w § 1 powołano W. M. na stanowisko Prezesa Zarządu WFOŚiGW w Łodzi, zaś w § 2 powołano A. G. na stanowisko Zastępcy Prezesa Zarządu WFOŚiGW w Łodzi.

Jednocześnie, Zarząd Województwa Łódzkiego w dniu 8 lutego 2018 r. na podstawie art. 400j ust 2 p.o.ś., podjął uchwałę nr 183/18 w sprawie odwołania członków Zarządu WFOŚiGW w Łodzi, których mandaty wygasły z dniem powołania na Prezesa Zarządu W. M. uchwałą nr 98/IX/2017 r. Rady Nadzorczej WFOŚiGW z dnia 22 września 2017 r. W § 1 tej uchwały określono bowiem, że odwołuje się Zarząd Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi w osobach:

T. Ł. – Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi;

A. C.– Zastępcy Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi;

B. C. D. – Zastępcy Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi;

W. Ł. – Zastępcy Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi;

Z. S. - Zastępcy Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi.

Wojewoda podniósł, iż w dniu 27 lutego 2018 roku na podstawie art. 82 ust 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa w zw. z art. 61 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) wszczęto z urzędu postępowanie określone w art. 7 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa w celu kontroli legalności uchwały nr 183/18 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie odwołania Zarządu WFOŚiGW w Łodzi, która wpłynęła do Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w dniu 21 lutego 2018 r.

W odpowiedzi na zawiadomienie, Zarząd Województwa Łódzkiego wyjaśnił, że powołanie Prezesa Zarządu WFOŚiGW w Łodzi uchwałą nr 98/IX/2017 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Łodzi z 22 września 2017 roku było sprzeczne z ustawą, dlatego koniecznym stało się odwołanie zarządu powołanego przed 24 maja 2017 r. W ocenie Zarządu Województwa Łódzkiego, w dacie 22 września 2017 roku nie doszło do prawidłowego wyboru zarządu WFOŚiGW zarówno co do sposobu jego wyłonienia, jak i składu, zatem nie mogło również dojść do odwołania Zarządu w składzie wymienionym w kontrolowanej przez organ nadzoru uchwale nr 183/18 z 8 lutego 2018 r.

Organu nadzoru uznał, iż Zarząd Województwa [...] uchwalając przedmiotową uchwałę przekroczył kompetencję określoną w art. 400j ust 2 p.o.ś., co jest istotnym naruszeniem prawa. Zdaniem Wojewody, podejmując przedmiotową uchwałę, bez wniosku Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Ł., Zarząd Województwa [...] naruszył normę kompetencyjną określoną w art. 400j ust. 2 ustawy p.o.ś., zgodnie z którą zarząd województwa powołuje i odwołuje członków zarządu wojewódzkich funduszy ochrony środowiska na wniosek rad nadzorczych tych funduszy. Organ nadzoru wskazał, że kompetencje do wysuwania kandydatów na powoływanie i odwoływanie członków zarządu wojewódzkich funduszu mają wyłącznie rady nadzorcze wojewódzkiego funduszu. Kompetencja zarządu województwa została natomiast ściśle określona w art. 400j ustawy p.o.ś. i nie wynika z niej, że zarząd województwa może dokonywać oceny kandydatów na członków zarządu funduszu czy oceniać słuszność powołania przez radę nadzorczą funduszu członków zarządu funduszu powołanych w trybie art. 400j ust. 2a ustawy p.o.ś., bądź podejmować uchwały w sprawach personalnych bez wniosku rady nadzorczej wojewódzkiego funduszu. Zgodnie z art. 400 ust. 2 i 3 ustawy p.o.ś., wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej są samorządowymi osobami prawnymi, a nie samorządowymi jednostkami organizacyjnymi, co oznacza że ich organy są samodzielne i funkcjonują w oparciu o przepisy ww. ustawy p.o.ś. W art. 400j ustawy p.o.ś. nie mieszczą się kwestie związane z ingerowaniem przez zarząd województwa w uprawnienia rady nadzorczej funduszu do podejmowania działań niezgodnych z wnioskowaniem w sprawach personalnych dotyczących organów funduszu.

Powyższa uchwała, w ocenie Wojewody, narusza także art. art. 3 ust. 6 u.z.p.o.ś. (zmieniony art. 2 ust 4 ustawy z 15 września 2017 r. o zmianie ustawy Prawo Ochrony środowiska - Dz. U. poz. 1888 ), zgodnie z którym mandat dotychczasowych członków zarządu wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej wygasa z dniem powołania nowego zarządu. W niniejszym przypadku, nowy zarząd został powołany w dniu 22 września 2017 r. i w tym dniu wygasły mandaty dotychczasowych członków zarządu WFOŚiGW w Łodzi: T. Ł., A. C, B. C. D, W. Ł. i Z. S. Natomiast z treści uzasadnienia do ocenianej uchwały wynika, że Zarząd Województwa Łódzkiego przyjął, że powołanie zarządu WFOŚiGW w Łodzi uchwałą Rady Nadzorczej WFOŚiGW, nastąpiło z naruszeniem prawa i nie wywołuje skutków prawnych, co zdaniem organu nadzoru jest błędnym stanowiskiem. W okresie od 22 września 2017 r. do 8 lutego 2018 r. funkcjonował bowiem Zarząd WFOŚiGW w Łodzi w osobie W. M., powołany uchwałą nr 98/IX/2017 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Łodzi z dnia 22 września 2017 r.

W tych okolicznościach Wojewoda [...] uznał za zasadne wyeliminować z obrotu prawnego ocenianą uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia 22 marca 2018 r., Zarząd Województwa Łódzkiego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego oraz obciążenie Wojewody Łódzkiego kosztami postępowania w sprawie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

1/ naruszenie prawa polegające na wadliwym zastosowaniu art. 82 ust 1 w zw. z art. 79 ustawy o samorządzie województwa, przejawiające się w uznaniu, że uchwała numer 183/18 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 8 lutego 2018 roku w sprawie odwołania Zarządu WFOŚiGW w Łodzi została podjęta z istotnym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności;

2/ naruszenie art. 400j ust 2 p.o.ś. poprzez przyjęcie, iż mandaty członków zarządu WFOŚiGW odwołanych uchwałą nr 183/18 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia

8 lutego 2018 r. wygasły z dniem powołania na stanowisko prezesa zarządu WFOŚiGW W. M., zgodnie z uchwałą numer 98/IX/2017 Rady Nadzorczej WFOŚiGW z dnia 22 września 2017 roku;

3/ naruszeniu art. 400j ust. 2 p.o.ś. poprzez przyjęcie, iż Zarząd Województwa Łódzkiego był związany treścią wniosku - uchwałą Rady Nadzorczej WFOŚiGW z dnia

1 lutego 2018 roku nr 3/II/2018;

4/ naruszenie art. 3 ust 6 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska, poprzez przyjęcie, że zaistniały przesłanki ustawowe, które doprowadziłyby do sytuacji, z którą wiązać należy wygaśnięcie mandatów członków dotychczasowego Zarządu WFOŚiGW w składzie: T. Ł. – Prezes Zarządu, A. C., C. D., W. Ł., Z. S. – Zastępcy Prezesa Zarządu.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zgodnie z treścią art. 400j ust. 2 p.o.ś., zarządy wojewódzkich funduszy stanowią prezesi zarządów wojewódzkich funduszy albo prezesi zarządów wojewódzkich funduszy i zastępcy prezesów zarządów wojewódzkich funduszy, powoływani i odwoływani przez zarządy województw, na wniosek rad nadzorczych wojewódzkich funduszy. Powyższy przepis określa właściwość zarządów województw w sprawach powoływania i odwoływania członków zarządów wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. W żadnym razie, zdaniem skarżącego, przepis ten nie obliguje jednak zarządu województwa do powołania na stanowisko prezesa zarządu wojewódzkiego funduszu osoby wskazanej przez radę nadzorczą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2011 r. sygn. II OSK 2206/10). Analogicznie zatem można przyjąć, że zarząd województwa nie jest również zobligowany do odwołania osoby wskazanej przez radę nadzorczą. Wobec tego, argumentację organu nadzoru, prowadzącą do uznania że Zarząd Województwa Łódzkiego był związany treścią wniosku, należy zatem uznać - zdaniem strony skarżącej - za chybioną. Zarząd Województwa Łódzkiego w oparciu o złożony wniosek (uchwałę Rady Nadzorczej WFOŚiGW z dnia 1 lutego 2018 r. nr 3/II/2018) podjął uchwałę o odwołaniu Zarządu WFOŚiGW, oceniając jednak w oparciu o stan faktyczny i prawny, iż odwołanie powinno dotyczyć składu Zarządu innego, aniżeli ten wskazany we wniosku.

Składając w toku postępowania nadzorczego wyjaśnienia, Zarząd Województwa Łódzkiego nie podzielił stanowiska organu nadzoru, w zakresie w którym organ uznaje, iż mandaty członków zarządu WFOŚiGW odwołanych uchwałą nr 183/18 ZWŁ z dnia 8 lutego 2018 r. wygasły z dniem powołania na stanowisko prezesa zarządu WFOŚiGW W. M., zgodnie z uchwałą nr 98/1X72017 Rady Nadzorczej WFOŚiGW z dnia 22 września 2017 r. W ocenie Zarządu Województwa Łódzkiego, w dacie 22 września 2017 r. nie doszło do prawidłowego wyboru zarządu WFOŚiGW zarówno co do sposobu jego wyłonienia, jak i składu. W dniu 7 lipca 2017 r. Rada Nadzorcza WFOŚiGW w Łodzi dokonała bowiem wyboru kandydatów na członków zarządu WFOŚiGW w sposób naruszający procedurę wyboru, określoną w Statucie przyjętym przez Sejmik Województwa uchwałą nr XL/500/17 z dnia 20 czerwca 2017 r. Wątpliwości w tym zakresie rozwiał Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 stycznia 2018 r. (sygn. akt II OSK 3053/17), oddalając skargę kasacyjną Wojewody Łódzkiego od wyroku z dnia 5 października 2017 r. wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt III SA/Łd 831/170). Powyższe oznacza, iż wbrew stanowisku organu nadzoru, zawarte w zakwestionowanych § 14 ust. 3 i ust. 4 oraz § 17 ust. 5 i ust. 7 Statutu regulacje nie zostały uchwalone z naruszeniem art. 2, art. 7, art. 94 Konstytucji RP i art. 400p ustawy Prawo ochrony środowiska. Powyższe ma bezpośredni związek z podjętą przez Zarząd Województwa Łódzkiego uchwałą, będącą przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego. Potwierdza bowiem, że uchwała Sejmiku Województwa Łódzkiego dotycząca Statutu WFOŚiGW, była zgodna z obowiązującym prawem. A skoro tak, to wyłonienie w dacie 7 lipca 2017 r. kandydata na prezesa zarządu WFOŚiGW, a następnie jego powołanie w dacie 22 września 2017 r., zostało przeprowadzone przez Radę Nadzorczą WFOŚiGW w sposób wadliwy, z pominięciem prawidłowego trybu (jednomyślności), przewidzianego dla tej czynności w Statucie Wojewódzkiego Funduszu. W konsekwencji z faktem tym nie można wiązać okoliczności polegającej na wygaśnięciu mandatów dotychczasowego Zarządu WFOŚiGW. Zdaniem skarżącego, podejmując uchwały z naruszeniem postanowień obowiązującego Statutu, Rada Nadzorcza naruszyła podział obowiązków ciążących na Sejmiku Województwa Łódzkiego, Radzie Nadzorczej WFOŚiGW oraz Zarządzie Województwa Łódzkiego.

Zarząd Województwa Łódzkiego podkreślił, iż konsekwentnie zwracał uwagę na ww. okoliczność, również w korespondencji kierowanej do organu nadzoru w dniu 13 lipca 2017 r., m.in. wnosząc o uchylenie uchwał Rady Nadzorczej z dnia 7 lipca 2017 r.

Wobec powyższego zachowanie się przez Zarząd Województwa Łódzkiego zgodnie z treścią wniosku zawartego w uchwale nr 3/II/2018 Rady Nadzorczej WFOŚiGW z dnia 1 lutego 2018 r. i odwołanie zarządu w osobie W. M., nie znajdowało, zdaniem skarżącego, uzasadnienia. Biorąc bowiem pod uwagę fakt, iż do skutecznego powołania nowego zarządu WFOŚiGW w Łodzi doszło w dniu 8 lutego 2018 r. uchwałą nr 184/18 Zarządu Województwa Łódzkiego, na wniosek Rady Nadzorczej zawarty w uchwale nr 4/11/2018 z dnia 1 lutego 2018 r., należy przyjąć, że mandaty dotychczasowego zarządu wygasłyby dopiero z tą datą, zgodnie z treścią przepisu art. 3 ust. 6 p.z.p.o.ś. Tym samym Zarząd Województwa Łódzkiego podejmując w dniu 8 lutego 2018 r. uchwałę nr 183/18 w sprawie odwołania Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi nie naruszył normy kompetencyjnej wynikającej z treści art. 400j ust. 2 p.o.ś.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia 22 marca 2018 roku.

Na rozprawie w dniu 4 lipca 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł zarzuty skargi. Pełnomocnik Wojewody Łódzkiego wniósł o oddalenie skargi i oświadczył, że nie doszło do stwierdzenia nieważności uchwały Rady Nadzorczej WFOŚiGW nr 98/IX/2017.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) - dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.

Mając na względzie, że przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest legalność rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Łódzkiego stwierdzającego nieważność uchwały Zarządu Województwa Łódzkiego numer 183/18 z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie odwołania Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi, wskazać należy, że ocenie w sprawie podlega również sama uchwała, której nieważność stwierdził organ nadzoru.

Przesłanki zgodności z prawem uchwały organu województwa określone zostały w art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 2096, z 2018 r. poz. 130; dalej: u.s.w.), gdzie stwierdza się, że uchwała organu samorządu województwa sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 82 ust. 5 u.s.w.).

W nauce prawa przyjmuje się, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu województwa jest istotna sprzeczność uchwały z prawem, przez co rozumie się oczywistość i bezpośredniość tej sprzeczności z prawem.

W orzecznictwie wyrażony jest pogląd, iż orzeczenie o stwierdzeniu nieważności uchwały przez wojewodę może być wydane tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym i gdy wynika to wprost z treści takiego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 1990 r., SA/Gd 796/90, OSP 1991, nr 3, poz. 129). Trzeba również zwrócić uwagę, że przez pojęcie "prawa", z którym uchwała organu województwa musi być zgodna, należy rozumieć przepisy zawarte w aktach normatywnych powszechnie obowiązujących i to w dacie podjęcia uchwały. Brak podstawy prawnej jest równoznaczny ze "sprzecznością z prawem" w rozumieniu art. 82 ust. 1 u.s.w. (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, Legalis). W świetle sformułowanej w art. 7 Konstytucji RP zasady praworządności nie do przyjęcia jest bowiem sytuacja, w której organ województwa w drodze uchwały reguluje kwestie, co do których żaden przepis prawa nie daje mu upoważnienia, by się o nich wypowiadał.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, objęta skarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym uchwała numer 183/18 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie odwołania Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi, została podjęta bez podstawy prawnej.

Zgodnie z art. 400j ust. 2 p.o.ś., zarządy wojewódzkich funduszy stanowią prezesi zarządów wojewódzkich funduszy albo prezesi zarządów wojewódzkich funduszy i zastępcy prezesów zarządów wojewódzkich funduszy, powoływani i odwoływani przez zarządy województw, na wniosek rad nadzorczych wojewódzkich funduszy. Ponadto, w myśl art. 400j ust. 2a p.o.ś., jeżeli zarząd województwa w terminie 7 dni od dnia doręczenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, nie powoła członków zarządu wojewódzkiego funduszu zgodnie z tym wnioskiem, powołania członków zarządu wojewódzkiego funduszu dokonuje rada nadzorcza wojewódzkiego funduszu. Z cytowanych zapisów ustawy jednoznacznie wynika, że zarząd województwa powołuje i odwołuje członków zarządu wojewódzkich funduszy ochrony środowiska wyłącznie na wniosek rad nadzorczych tych funduszy i zgodnie z tym wnioskiem. Kompetencje do wysuwania kandydatów na powoływanie i odwoływanie członków zarządu wojewódzkich funduszy mają zatem jedynie rady nadzorcze wojewódzkich funduszy. Uprawnienia zarządu województwa zostały natomiast ściśle określone w art. 400j ustawy p.o.ś. i nie wynika z nich, że zarząd województwa może dokonywać oceny kandydatów na członków zarządu funduszu, czy też oceniać słuszność powołania przez radę nadzorczą funduszu członków zarządu funduszu w trybie art. 400j ust. 2a ustawy p.o.ś., bądź podejmować uchwały w sprawach personalnych bez wniosku rady nadzorczej wojewódzkiego funduszu. Podkreślić należy za Wojewodą, iż zgodnie z art. 400 ust. 2 i 3 ustawy p.o.ś., wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej są samorządowymi osobami prawnymi, a nie samorządowymi jednostkami organizacyjnymi, co oznacza że ich organy są samodzielne i funkcjonują w oparciu o przepisy ww. ustawy p.o.ś. W art. 400j ustawy p.o.ś. nie mieszczą się natomiast kwestie związane z ingerowaniem przez zarząd województwa w uprawnienia rady nadzorczej funduszu w sprawach personalnych dotyczących organów funduszu.

Powyższe oznacza, iż uchwała numer 183/18 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie odwołania Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi w sposób istotny naruszyła zapisy art. 400j ust. 2 p.o.ś., gdyż dokonano odwołania Zarządu WFOŚiGW w Łodzi, niezgodnie z wnioskiem Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Łodzi z dnia 1 lutego 2018 r., zawartym w uchwale tego organu nr 3/II/2018. Rada Nadzorcza WFOŚiGW w Łodzi, na podstawie art. 400j ust 2 p.o.ś. oraz § 14 ust 1-3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie trybu działania organów wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej (Dz. U. poz. 2386), w drodze uchwały nr 3/II/2018 z dnia 1 lutego 2018 r. wystąpiła bowiem do Zarządu Województwa Łódzkiego z wnioskiem o odwołanie jednoosobowego Zarządu WFOŚiGW w Łodzi w osobie W. M. – Prezesa Zarządu, natomiast Zarząd Województwa Łódzkiego w dniu 8 lutego 2018 r. podjął uchwałę nr 183/18 w sprawie odwołania członków Zarządu WFOŚiGW w Łodzi w osobach: T. Ł. – Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi, A. C. – Zastępcy Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi, B. C. D. – Zastępcy Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi, W. Ł. – Zastępcy Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi i Z. S. - Zastępcy Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi.

Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż zarząd województwa nie jest związany wnioskiem rady nadzorczej funduszu w zakresie wskazania osoby, która ma zostać powołana na stanowisko członka zarządu funduszu, czy też winna zostać z tej funkcji odwołana. Zarząd województwa jest związany treścią wniosku rady nadzorczej wojewódzkiego funduszu w tym sensie, że nie może podjąć uchwały niezgodnej z wnioskiem, co miało miejsce w niniejszym przypadku. Może jednak skorzystać z upoważnienia określonego w art. 400j ust. 2a i nie powoływać ani nie odwoływać członków zarządu wojewódzkiego funduszu wskazanych we wniosku rady, a wówczas uprawnienie takie przejdzie na radę nadzorczą wojewódzkiego funduszu. Zdaniem Sądu, takie właśnie stanowisko wyrażone zostało w powołanym przez stronę skarżącą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2011 r. sygn. II OSK 2206/10. Sąd ten rozpatrywał bowiem skargę na bezczynność zarządu województwa w zakresie powołania na stanowisko członka zarządu osoby wskazanej przez radę nadzorczą funduszu. NSA uznał, iż przepis art. 400j ust. 2 p.o.ś. nie obliguje zarządu województwa do powołania na stanowisko prezesa zarządu wojewódzkiego funduszu osoby wskazanej przez radę nadzorczą. Tym samym osoba wskazana we wniosku o powołanie na stanowisko prezesa zarządu wojewódzkiego funduszu, nie jest osobą, której uprawnienie do ubiegania o to stanowisko wynikałoby z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni z takim stanowiskiem się zgadza. Przepis art. 400j ust. 2 p.o.ś. nie obliguje bowiem zarządu województwa do powołania na stanowisko prezesa zarządu wojewódzkiego funduszu osoby wskazanej przez radę nadzorczą, gdyż zgodnie z brzmieniem art. 400j ust. 2a p.o.ś. zarząd może nie powołać członków zarządu wojewódzkiego funduszu zgodnie z wnioskiem rady. Nie oznacza to jednak, że może powołać, czy też odwołać z funkcji członka zarządu funduszu osobę, która nie została wskazana przez radę funduszu.

Podkreślić należy, iż zarząd województwa nie jest organem nadrzędnym wojewódzkiego funduszu, ani nie ma kompetencji do prawnej oceny działań podejmowanych przez radę nadzorczą funduszu w zakresie wniosków personalnych członków zarządu wojewódzkiego funduszu. Ani z przepisów ustawy p.o.ś., ani z ustawy o samorządzie województwa nie wynika, że zarząd województwa ma uprawnienia do kontrolowania, koordynowania czy kierowania działalnością wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Wojewódzkie fundusze ochrony środowiska jako samorządowe osoby prawne są samodzielne w granicach określonych w oparciu o przepisy ustawy p.o.ś. (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 233/11, postanowienie NSA z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt II GW 26/14).

Argumentacja strony skarżącej, iż wyłonienie przez Radę Nadzorczą WFOŚiGW w Łodzi w dacie 7 lipca 2017 r. kandydata na Prezesa Zarządu WFOŚiGW, a następnie jego powołanie w dniu 22 września 2017 r., zostało przeprowadzone przez Radę Nadzorczą WFOŚiGW w sposób wadliwy, z pominięciem prawidłowego trybu (jednomyślności), przewidzianego dla tej czynności w Statucie Wojewódzkiego Funduszu, a w konsekwencji z faktem tym nie można wiązać okoliczności polegającej na wygaśnięciu mandatów dotychczasowego Zarządu WFOŚiGW, nie znajduje uzasadnienia w dokumentach załączonych do sprawy. Jak bowiem wynika z oświadczenia pełnomocnika Wojewody Łódzkiego złożonego na rozprawie oraz zgromadzonych w sprawie dokumentów, uchwała nr 98/IX/2017 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Łodzi z dnia 22 września 2017 r. o powołaniu jednoosobowego Zarządu WFOŚiGW w Łodzi w osobie W. M. oraz wygaśnięciu mandatu dotychczasowych członków Zarządu WFOŚiGW w Łodzi nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. W okresie od 22 września 2017 r. do 8 lutego 2018 r. funkcjonował natomiast Zarząd WFOŚiGW w Łodzi w osobie W. M. Podnoszona w skardze kwestia zapisów statutu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi nie ma w tym przypadku znaczenia, ponieważ nie stwierdzono nieważności uchwał Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Łodzi dotyczących wyboru Zarządu WFOŚiGW z lipca i września 2017 r. Zaznaczyć przy tym trzeba, iż w niniejszym postępowaniu Sąd nie ma kompetencji do oceny zgodności z prawem uchwały Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Łodzi z dnia 22 września 2017 r. nr 98/IX/2017, bowiem przedmiotem kontroli Sądu, jak zaznaczono na wstępie, jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia 22 marca 2018 roku, znak PNIK-I.4131.119.2018 oraz objęta skarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym uchwała numer 183/18 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie odwołania Zarządu WFOŚiGW w Łodzi.

Podejmując natomiast przedmiotową uchwałę nr 183/18 bez wniosku Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Łodzi, Zarząd Województwa Łódzkiego naruszył normę kompetencyjną określoną w art. 400j ust. 2 ustawy p.o.ś., zgodnie z którą zarząd województwa powołuje i odwołuje członków zarządu wojewódzkich funduszy ochrony środowiska na wniosek rad nadzorczych tych funduszy, co uznać należy za istotne naruszenie prawa.

Zgodzić trzeba się również z organem nadzoru, iż uchwała numer 183/18 z dnia 8 lutego 2018 r. narusza także art. art. 3 ust. 6 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym mandat dotychczasowych członków zarządu wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej wygasa z dniem powołania nowego zarządu. Skoro nowy zarząd został powołany w dniu 22 września 2017 r. i w tym dniu wygasły mandaty dotychczasowych członków zarządu WFOŚiGW w Łodzi: T. Ł, A. C, B. C. D., W. Ł. i Z. S., to Zarząd Województwa Łódzkiego nie mógł jeszcze raz odwołać tego Zarządu w dniu 8 lutego 2018 r.

Mając powyższe na uwadze, postawione w skardze zarzuty należało uznać za niezasadne, a rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Zarządu Województwa nr 183/18 w sprawie odwołania Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi za uzasadnione z punktu widzenia naruszenia przez Zarząd przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Dlatego też wniesiona skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

d.j.