Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2274/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 119 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędzia WSA Jarosław Łuczaj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałażenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], Główny Inspektor Ochrony Środowiska, dalej "GDOŚ". na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.), zwanej dalej "Kpa", w zw. z art. 144 Kpa w zw. z art. 122 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 z późn. zm.), zwanej dalej "u.p.e.a." "ustawa", po rozpoznaniu zażalenia [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...], dalej zwanego "skarżącą" "spółka", na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], o nałożeniu grzywny w wysokości 30 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] i decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], wzywające do uiszczenia nałożonej grzywny w terminie 14 dni od dnia otrzymania ww. postanowienia oraz do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. wystawionym przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia oraz do niezwłocznego zawiadomienia organu egzekucyjnego o wykonaniu ww. obowiązku, a także ustalającego opłatę za wydanie zaskarżonego postanowienia, utrzymał je w mocy.

Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, zwany dalej "[...] WIOŚ", postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], nałożył na skarżącą grzywnę w wysokości 30 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego decyzją [...] WIOŚ z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] i decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], polegającego na wstrzymaniu użytkowania instalacji oczyszczalni ścieków, z której ścieki są odprowadzane do rowu melioracyjnego "B" z terenu zabudowy jednorodzinnej szeregowej w L. przy ul. [...], bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, dalej "instalacja".

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył zażalenie zarzucając naruszenie art. art. 10, art. 28, art. 7 i art. 77 Kpa oraz art. 15, art. 17, art. 64a, art. 119, art. 120, art. 121 i art. 122 u.p.e.a. Spółka wyjaśniła, że nie jest właścicielem oczyszczalni ścieków i urządzeń kanalizacyjnych. Zmiana własności nieruchomości powoduje, że [...] WIOŚ winien określić właściwe strony postępowania i adresata obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., [...]. Organ nie wyjaśnił jaki jest stan prawny nieruchomości oczyszczalni. Poza tym skarżąca nie jest w stanie wykonać obowiązku nałożonego decyzją. Skierowanie do niej upomnienia było czynnością wadliwą, bowiem upomnienie winno być skierowane do podmiotu zobowiązanego. W związku z powyższym brak prawidłowego upomnienia uniemożliwia wszczęcie egzekucji i stosowanie środków egzekucyjnych.

Ponownie rozpoznając sprawę organ ustalił, że [...] WIOŚ decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...], wstrzymał użytkowanie instalacji. i określił termin wstrzymania użytkowania na [...] lutego 2015 r.

Od powyższej decyzji Spółka wniosła do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska odwołanie, w wyniku czego organ II instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...], zmienił decyzję [...] WIOŚ w zakresie ustalenia nowego terminu wstrzymania użytkowania instalacji określając go na dzień [...] stycznia 2017 r.

Spółka zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie który postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. wstrzymał wykonanie decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...].

Następnie wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 528/17 WSA oddalił skargę na ww. decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie wstrzymania instalacji. Wyrok stał się prawomocny w dniu 8 września 2017 r.

W związku z powyższym obowiązek wstrzymania działania instalacji stał się wymagalny od dnia 8 września 2017 r.

[...] WIOŚ od dnia [...] lutego do dnia [...] marca 2018 r. przeprowadził kontrolę Spółki na terenie zabudowy jednorodzinnej szeregowej w L. przy ul. [...]. W wyniku czynności kontrolnych organ ustalił, że Spółka nadal odprowadza ścieki z oczyszczali do rowu melioracyjnego "B" bez pozwolenia wodnoprawnego po wyznaczonym terminie wstrzymania instalacji.

[...] WIOŚ, na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a., pismem z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...], skierował do Spółki upomnienie wzywające do wykonania, w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, obowiązku nałożonego na nią decyzją [...] WIOŚ z dnia [...] stycznia 2015 r. Spółka została pouczona, że w razie niewykonania ww. obowiązku w wyznaczonym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w administracji mające na celu przymuszenie do wykonania powyższego obowiązku. Z uwagi na niepodjęcie upomnienia w terminie, zgodnie z art. 44 Kpa, doręczenie uważa się za dokonane w dniu [...] marca 2018 r.

W związku z tym, że Spółka do dnia [...] kwietna 2018 r. nie wykonała obowiązku wynikającego z decyzji [...] WIOŚ z dnia [...] stycznia 2015 r., wszczęto postępowanie egzekucyjne. [...] WIOŚ, będąc w niniejszej sprawie jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, w dniu [...] kwietnia 2018 r. wystawił tytuł wykonawczy o nr [...].

Następnie [...] WIOŚ, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], nałożył na Spółkę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 30 000 zł.

Na powyższe rozstrzygnięcie Spółka pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. złożyła zażalenie.

W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Organ wyjaśnił, że:

- skarżąca jest zobowiązaną w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a., ponieważ nie wykonała ciążącego na niej z mocy decyzji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym;

-nie zaistniały podstawy z art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a., tzn. przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego, tj. błąd co do osoby zobowiązanego. (Skarżąca wskazuje, że sprzedała mieszkania przy ulicy [...] w L. i w związku z tym utraciła prawo do dysponowania nieruchomością a tym samy i oczyszczalnią);

- dla weryfikacji poprawności formalnej sporządzonego przez wierzyciela i skierowanego do egzekucji tytułu wykonawczego przewidziany został w u.p.e.a. odrębny tryb tj. złożenie zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a, w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego. Zgodnie z art. 33 pkt 10 ww. ustawy podstawą wniesienia zarzutu może być niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Stosownie do art. 27 pkt 10 omawianej ustawy, tytuł wykonawczy powinien zawierać klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej. Skoro Spółka (zobowiązany) nie wniosła zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji to na podstawie art. 33 u.p.e.a. (a w szczególności art. 33 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 10 tej ustawy), nie została podważona poprawność sporządzonego przez wierzyciela i skierowanego do realizacji przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego. W związku z powyższym tytuł wykonawczy spełnia wymogi, o których mowa w art. 27 § 1 u.p.e.a.

W art. 59 § 1 u.p.e.a. zawarty został katalog przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, przy czym w pkt 4, jako jedną z nich wyszczególniono błąd co do osoby zobowiązanego lub niemożliwości prowadzenia egzekucji ze względu na osobę zobowiązanego. O niedopuszczalności egzekucji administracyjnej decydują dwa rodzaje przesłanek: o charakterze podmiotowym oraz przedmiotowym. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do zobowiązanego i organu prowadzącego egzekucję. W pierwszym przypadku egzekucja jest niedopuszczalna w sytuacji, gdy przepisy prawa wyłączają możliwość prowadzenia egzekucji administracyjnej w stosunku do podmiotów wskazanych w tytule wykonawczym (takiego wyłączenia dokonuje np. art. 14 § 1 u.p.e.a.).

W okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do umorzenia postępowania w zakresie obowiązku uiszczenia grzywny w celu przymuszenia. Błąd co do osoby zobowiązanej, o którym mowa w art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. ma miejsce, gdy w tytule wykonawczym jako zobowiązaną określono osobę, na której nie ciąży obowiązek spełnienia określonego świadczenia, co skutkuje faktycznym skierowaniem egzekucji przeciwko niewłaściwemu podmiotowi. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. W decyzji [...] WIOS nakładającej egzekwowany obowiązek z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] i zmieniającej ją decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...] oraz w tytule wykonawczym z dnia [...] kwietnia 2018 r. wskazano tę samą osobę prawną, tj. [...] Sp. z o. o. Tym samym nie wystąpiły rozbieżności co do osoby zobowiązanej, a to z kolei czyniło bezzasadnym zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. W związku z tym organ nie podzielił zarzutu naruszenia art. 28 Kpa.

W kwestii naruszenia art. 119, art. 120, art. 121, art. 122, organ II instancji wskazał, że art. 119 § 1 u.p.e.a. pozwala na nałożenie grzywny w celu przymuszenia gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. W myśl art. 120 § 1 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej i każdorazowo nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł. W związku z powyższym organ I instancji, nakładając grzywnę w kwocie 30 000 zł działał w ramach wyznaczonych dyspozycją art. 121 § 2 u.p.e.a. O wysokości tego rodzaju grzywny organ egzekucyjny orzeka w sposób uznaniowy, co nie oznacza, że całkowicie dowolny, gdyż ustalając grzywnę w celu przymuszenia organ egzekucyjny powinien kierować się zasadą skuteczności i celowości, a swoje uznanie administracyjne każdorazowo uzasadnić.

W opinii organu II instancji, [...] WIOŚ w sposób wystarczający wyjaśnił przesłanki, które zdecydowały o wymierzeniu grzywny w wysokości 30 000 zł kierując się wskazaniem, że "środek egzekucyjny w postaci grzywny odniesie skutek dopiero wówczas, gdy będzie odczuwalny dla zobowiązanego" Grzywna została wymierzona w granicach ustawowych a jej granica stanowi uciążliwość dla zobowiązanego i jest na tyle dotkliwa, że powinna doprowadzić do wypełnienie obowiązku, do którego grzywna ta ją przymusza, nie jest wygórowana i jest adekwatna do wielkości naruszenia. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika że Spółka co najmniej od 2014 r., tj od przeprowadzenia przez [...] WIOŚ kontroli w dniach od [...] do [...] września, nie podjęła żadnych działań mających na celu wyeliminowanie naruszenia wymagań ochrony środowiska w postaci wprowadzania ścieków bytowych z oczyszczalni w sposób niezgodny z prawem. Każdorazowo potwierdzały to kolejne kontrole przeprowadzane przez [...] WIOŚ.

Z protokołu kontroli nr [...] wynika, że ścieki z oczyszczalni nie są wywożone, a odprowadzane do rowu melioracyjnego "B". Potwierdził to przesłuchany pełnomocnik Spółki, który stwierdził, że aktualnie nie jest wyznaczony stały pracownik bieżącej obsługi oczyszczalni, a w przypadku przepełnienia się instalacji i wylewania się ścieków ze studzienek na teren ochrona lub administrator osiedla informuje go telefonicznie, a ten organizuje pracowników, którzy usuwają awarie. Zgodnie z zeznaniami zdarzenia takie miały miejsce w sierpniu 2017 r. i styczniu 2018 r.

Ponadto podczas niniejszej kontroli [...] WIOŚ przedstawiono protokół z okresowej kontroli stanu technicznego urządzeń oczyszczalni ścieków, która została przeprowadzona w dniu [...] stycznia 2018 r. W czasie czynności kontrolnych przeprowadzonych w okresie od dnia [...] lutego 2018 r. do dnia [...] marca 2018 r. Spółka nie przedłożyła kontrolującemu potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii tytułu prawnego w rozumieniu art. 3 pkt. 41 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. -Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2017 r. poz. 519, z późn. zm.), z której wynikałaby zmiana podmiotu prowadzącego instalację, tzn. oczyszczalnię ścieków.

W związku z powyższym stanowisko Spółki, w myśl którego nie jest ona podmiotem prowadzącym instalację nie znajduje potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym i zebranych dowodach.

Odnosząc się do treści pisma z dnia [...] kwietnia 2018 r., w którym spółka poinformowała [...] WIOŚ, że wykonanie decyzji z dnia [...] stycznia 2015r., jest niemożliwe, ponieważ nie jest właścicielem oczyszczalni ścieków, nieruchomości, urządzeń kanalizacyjnych, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, że w treści przedmiotowego pisma nie podano daty, w której nastąpiła zmiana podmiotu prowadzącego instalację ani nie załączono dokumentu w postaci tytułu prawnego potwierdzającego zmianę prowadzącego instalację. Ponadto w piśmie tym Spółka poinformowała, że własność nieruchomości wspólnej uregulowana jest w księdze wieczystej Nr [...].

Jak wskazują akta sprawy księga wieczysta Nr [...] dotyczy działki nr [...], natomiast przedmiotowa oczyszczalnia ścieków, zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, który stanowi załącznik do decyzji Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej w L. przy ul. [...], zlokalizowana jest na działce nr [...]. Powierzchnia działki nr [...] określona w księdze wieczystej Nr [...], jest zgodna z powierzchnią określą w wypisie z rejestru gruntów z dnia [...] sierpnia 2007 r. Z treści powołanej księgi wieczystej wynika jednak, że Spółka ma prawo nieodpłatnego i na czas nieoznaczony użytkowania istniejącego rowu melioracyjnego w północnej części działki nr [...], natomiast nieruchomością wspólną zarządza Wspólnota Mieszkaniowa.

Nadto, jak ustalił [...] WIOŚ, dla działki na której usytuowana jest oczyszczalnia ścieków, prowadzona jest księgę wieczystą nr [...]. Z treści księgi wynika, że w okresie od [...] czerwca 2009 r. do [...] sierpnia 2016 r., na podstawie szeregu zawartych umów zostały ustanowione odrębne własności lokalowe wraz z określonymi udziałami w prawie do nieruchomości. Brak jest wpisu o ustanowieniu Wspólnoty Mieszkaniowej. Z treści ww. księgi wieczystej nie wynika, że oczyszczalnia ścieków stanowi przedmiot użytkowania bądź współwłasności poszczególnych właścicieli lokali. Wymienione umowy zostały zawarte przed wydaniem decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016r., znak: [...].

Wyjaśnienia Spółki dotyczące własności mieszkań oraz istniejących na ww. terenie dwóch Wspólnot Mieszkaniowych z ul. [...] i ul. [...] są zgodne z ustaleniami kontroli przeprowadzonej przez [...] WIOŚ w okresie od dnia [...] lutego 2017 r. do dnia [...] marca 2017 r., podczas której Spółka nie kwestionowała, że jest właścicielem oczyszczalni ścieków i sprawuje nadzór nad obiektami oczyszczalnia ścieków.

W toku postępowania prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w wyniku którego zapadł wyrok z dnia 8 sierpnia 2017 r., oddalający skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 r., znak [...], Spółka również nie kwestionowała ustaleń co do własności instalacji oczyszczalni ścieków.

W związku z tym skarżąca spółka jest podmiotem odpowiedzialnym za realizację obowiązku wstrzymania z dniem [...] września 2017 r. użytkowania instalacji Zdaniem organu II instancji organ I instancji właściwie ustalił stan faktyczny a tym samym spełnił przesłanki art. 7 i art. 77 Kpa. [...] WIOŚ postępowanie poprzedzające przystąpienie do egzekucji przedmiotowego obowiązku o charakterze niepieniężnym, przeprowadził z należytą starannością, a także wypełnił obowiązki jakie zostały nałożone na niego zarówno przez przepisy zawarte w Kpa jak i u.p.e.a. Zgodnie z przepisami u.p.e.a., aby wszcząć postępowanie egzekucyjne muszą zaistnieć łącznie dwie przesłanki, tzn. obowiązek musi wynikać z decyzji lub postanowienia właściwego organu oraz obowiązek ten musi zostać niewykonany we wskazanym w tej decyzji lub postanowieniu terminie. W przedmiotowej sprawie obowiązek taki wynika z decyzji [...] WIOŚ z dnia [...] stycznia 2015 r.

Za nietrafny uznano także zarzut naruszenia art. 10 § 1 Kpa. Wypowiedzenie się w sprawie zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań dotyczy tylko postępowań zakończonych decyzją a nie jak sugeruje skarżąca również przed wydaniem postanowienia (wyrok Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. I SA/Gd 605/13).

Zdaniem organu II instancji, bezpodstawnym jest także zarzut naruszenia przez [...] WIOŚ art. 64a u.p.e.a. W myśl obowiązującego prawa zobowiązany odpowiada za koszty egzekucyjne już w trakcie toczącego się, nie zakończonego postępowania egzekucyjnego (wyrok NSA z dnia 1 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 242/10). Ich pobieranie jest konsekwencją bezpośredniego stosowania środków egzekucyjnych wynikających z u.p.e.a. Koszty egzekucyjne stanowią należność organu egzekucyjnego i są formą zryczałtowanego wynagrodzenia dla organów egzekucyjnych, za podejmowanie i dokonanie określonych czynności egzekucyjnych niezależnie od tego czy ich zastosowanie przyczyniło się do wykonania obowiązku. Jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem należności te wraz z zaliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu.

Reasumując, w ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska postępowanie egzekucyjne zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. [...] WIOŚ, jako wierzyciel, prawidłowo wysłał upomnienie i wystawił tytuł wykonawczy. Ponieważ przeprowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do wykonania nałożonego obowiązku, organ nałożył na Spółkę grzywnę w celu przymuszenia. Organ egzekucyjny nie uchybił obowiązkom określonym w u.p.e.a., zatem bezpodstawne się zarzuty o naruszeniu art. 15 i art. 17 u.p.e.a. Wysokość, nałożonej na Spółkę, grzywny w celu przymuszenia uzasadniona została negatywnym wpływem ścieków o wysokich ładunkach zanieczyszczań na jakość wody w samym odbiorniku oraz zanieczyszczeniem środowiska gruntowo-wodnego. Organ wskazał, że grzywna nakładana w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest świadczeniem bezzwrotnym. W razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte, grzywny podlegają umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.), a po drugie na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości (art. 126 u.p.e.a.). Z przepisów tych należy wyprowadzić wniosek, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą pieniężną w ścisłym sensie, a jedynie środkiem zmierzającym do wywarcia presji na zobowiązanym.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła skarżąca Spółka zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie przepisów art. 10,. 28, 7 i art. 77 K.p.a. oraz art. art. 1a pkt 20, art. 15, art. 17, art. 45, art. 59 § 1, art. 64a, art. 119, art. 120, art. 121 i art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji w całości i zasądzenie na rzecz skarżącej spółki zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazuje na brak wyjaśnienia przez organ dlaczego Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznaje za dopuszczalne prowadzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do skarżącej spółki skoro spółka nie eksploatuje oczyszczalni ścieków i nie jest właścicielem nieruchomości, a dowody przywołane przez organ odwoławczy świadczą, że według ksiąg wieczystych skarżąca właścicielem nieruchomości są Wspólnoty Mieszkaniowe. Organ nie uwzględnił, zaistnienia zdarzenia istotnego dla oceny wykonania i wymagalności obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...].01.2015 r. tj. zbycia lokali i udziałów w gruncie. Organy pominęły składane przez spółkę wyjaśnienia co do kwestii związanej z aktualnym podmiotem dysponującym oczyszczalnią.

Skarżąca wyjaśniła, że prowadziła działalność deweloperską, której celem była budowa domów i mieszkań oraz ich późniejsza sprzedaż. Wybudowała oczyszczalnię ścieków dla realizowanego osiedla - na podstawie pozwolenia wodno-prawnego, które zostało uchylone w wyniku wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oczyszczalnia była eksploatowana przez spółkę na potrzeby osiedla do czasu sprzedaży lokali mieszkalnych. Po zakończeniu przedsięwzięcia, to jest sprzedaży lokali, [...] Sp. z o.o. nie ma żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, instalacji, urządzeń, oczyszczalni, zarządzania nieruchomością, budynkami, lokalami, nie użytkuje ani nie eksploatuje oczyszczalni ścieków. W związku z tym nie jest możliwe wykonanie ciążącego na niej obowiązku. Zmiana stanu własności powoduje, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska powinien określić właściwe strony postępowania i adresata obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...].01.2015 r. Skoro spółka nie użytkuje oczyszczalni ścieków w L. to nie odprowadza żadnych ścieków do rowu melioracyjnego "B". Nie zachodzi zatem podstawa do egzekwowania od niej wykonania obowiązku, bowiem stan obecny wskazuje, że skarżąca nie jest stroną tego postępowania a są nimi właściciele budynków którzy korzystają z oczyszczalni. Organ tych kwestii nie wyjaśnił, czym naruszyła art. 28, 7 i 77 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej lub postanowienia. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.

Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanego rozstrzygnięcia. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).

Przedmiotem badania zgodności z prawem jest rozstrzygnięcie dotyczące nałożenia na skarżącą grzywny w celu przymuszenia.

Zgodnie z art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia jest wymierzana m.inn. w sytuacji gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Wysokość grzywny określa art. 121 § 2 i wynosi dla osób prawnych do 50 000 zł. Grzywnę, zgodnie z art. 122 § 1 u.p.e.a. nakłada organ egzekucyjny doręczając zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, postanowienie o nałożeniu grzywny z wezwaniem do jej uiszczenia w oznaczonym terminie i pouczeniem o możliwości jej ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej, wezwaniem do wykonania obowiązku z zagrożeniem dalszego nakładania grzywien.

Grzywna ma charakter dyscyplinujący i ma na celu wymuszenie na podmiocie zobowiązanym wykonanie nałożonego na niego wcześniej obowiązku o charakterze niepieniężnym.

Art. 122 § 1 pkt 3 u.p.e.a. określa uprawnienia zobowiązanego w przypadku wszczęcia tego rodzaju postępowania. Ma on prawo do zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny.

Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji może być, zgodnie z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. błąd co do osoby zobowiązanej.

Skarżąca kwestionuje zasadność nałożenia grzywny wskazując właśnie, że mimo wydania w stosunku do niej decyzji nakładającej na nią obowiązek wstrzymania użytkowania instalacji ścieków, która jest wykonalna nie ma podstaw prawnych do nałożenia obowiązku, gdyż skarżąca nie jest już dysponentem przedmiotowej instalacji.

W ocenie Sądu argumentacja skarżącej spółki nie zasługuje na uwzględnienie.

Niesporne jest, że w stosunku do skarżącej została wydana ostateczna decyzja [...] WIOŚ z [...] stycznia 2015 r. nakładająca na nią obowiązek wstrzymania działania instalacji oczyszczalni ścieków z której odprowadzane są ścieki do rowu melioracyjnego "B" z terenu zabudowy jednorodzinnej szeregowej w L. przy ulicy [...], bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Termin wstrzymania został określony ostatecznie na [...] grudnia 2017 r. Decyzja ta stała się prawomocna z dniem 7 września 2017 r, co wynikało z uruchomieniem procedury odwoławczej i rozstrzygnięcia WSA w Warszawie z 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/WA 528/17. Oznacza to, że obowiązek wstrzymania stał się wymagalny 8 września 2017 r. (po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej).

Przeprowadzona przez [...] WIOŚ z urzędu kontrola działania instalacji w lutym 2018 r., a więc po upływie terminu do wstrzymania, wykazała, że instalacja nadal funkcjonuje, co potwierdza protokół z przeprowadzonych czynności z [...] marca 2018 r. i protokół z oględzin z [...] lutego 2018r, które są dokumentami urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. Oznacza to, że okoliczności funkcjonowania oczyszczalni i odprowadzania ścieków po dacie upływu terminu do wykonania decyzji o wstrzymaniu działania instalacji zostały udowodnione. Skarżący nie wykazał aby było inaczej.

Nie ulega wątpliwości, że zobowiązanym z decyzji wstrzymującej jest skarżąca spółka ponieważ to na nią został nałożony obowiązek wstrzymania działania instalacji (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.) i nie mamy do czynienia z błędem co do osoby zobowiązanej. Błąd co do osoby zobowiązanej to sytuacja w której egzekucja prowadzona jest przeciwko osobie innej niż osoba zobowiązana w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skarżąca powołuje się na okoliczności związane z błędem co do osoby zobowiązanej wskazują, że nie jest już dysponentem instalacji - była deweloperem i sprzedała lokale wraz z udziałem w gruncie, co oznacza, że utraciła prawo do nieruchomości na której posadowiona jest instalacja.

Organ w związku z tym zarzutem dokonał oceny wskazywanych przez stronę skarżącą dowodów w tym odpisów z ksiąg wieczystych i na ich podstawie doszedł do prawidłowych wniosków, że nie dają one podstawy do przyjęcia, że skarżąca utraciła przymiot zobowiązanego. Z analizy tych dowodów wynika jedynie, że istotnie doszło do wyodrębnienia własności lokali, co jednak nie oznacza, że skarżąca została pozbawiona możliwości wykonania ciążącego na niej z mocy decyzji obowiązku. Jak wynika z protokołu kontroli [...]. w których to czynnościach brał udział przedstawiciel skarżącej K. K., skarżąca spółka jest na bieżąco informowana o utrudnieniach w pracy oczyszczalni, posiada wiedzę na temat funkcjonowania oczyszczalni. W księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości na której posadowiona jest oczyszczalnia (działka o nr ew. [...]), nr [...] brak jest jakiejkolwiek wzmianki o tym aby wymienione w niej podmioty nabyły także własność oczyszczalni. Spółka nie przedłożyła także innego dokumentu z którego wynikałoby, że przeniosła na inny podmiot (właścicieli nieruchomości, wspólnoty) te prawa.

Zwrócić należy przy tym uwagę, że prawo do wybudowania obiektu wymagającego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego nie jest uzależnione od posiadania tytułu własności do nieruchomości na jakiej on funkcjonuje (art. 407 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. prawo wodne Dz.U.2017.1566 a contrario ). Podobnie było w poprzednio obowiązującym stanie prawnym tj. pod rządami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne -Dz. U. z 2017 r. poz. 1121, art. 123 ust.2, 131 a contrario). Oznacza to, że podmiot który wybudował na gruncie urządzenie wymagające uzyskania pozwolenia wodnoprawnego jest odpowiedzialnym za jego funkcjonowanie a zbycie nieruchomości na której dane urządzenie jest posadowione nie skutkuje z mocy prawa przeniesieniem na nabywcę tych obowiązków.

W związku z tym zbycie mieszkań wraz z udziałem w gruncie nie powoduje utraty przez skarżącą spółkę przymiotu zobowiązanego z prawomocnej decyzji. Dlatego brak jest podstaw do uznania zasadności błędu co do osoby zobowiązanej. Skarżąca poza twierdzeniami nie przedstawiła żadnego przekonującego dowodu, że przeniosła na rzecz poszczególnych właścicieli lokali uprawnienia do opisywanej oczyszczalnia, którą niezaprzeczalnie (co wskazuje także w skardze) wybudowała. Wbrew wywodom skargi zmiana właściciela nieruchomości nie stanowi podstawy do przyjęcia proponowanej przez spółkę konstrukcji prawnej o czym była mowa wyżej. Skoro Spółka, mając świadomość treści wydanej decyzji o wstrzymaniu użytkowania przedmiotowej instalacji, nie zadbała o uregulowanie tej kwestii przed sprzedażą mieszkań, ponosi w całości konsekwencje swych zaniechań.

Prowadzi to do wniosku, że organ w sposób prawidłowy zebrał materiał dowodowy i zastosował przepisy pozwalające na wymierzenie grzywny w celu przymuszenia, umotywował wysokość grzywny która mieści się w ramach ustawowych.

Czyni to niezasadnym zarzut naruszenia przez organ art. 1a pkt 20, 45, 59 § 1, 119, 120, 121 i 122 ustawy.

Poza tym, jak wynika z akt administracyjnych spółka wniosła jedynie zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny a nie zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co oznacza że nie została podważona w toku postępowania zasadność wystawienia tytułu wykonawczego.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przez organ art. 10, 28, 7 i 77 K.p.a. Sąd uznał je za niezasadne. Organ w sposób prawidłowy ustalił krąg stron postępowania a w szczególności osobę zobowiązaną, która została wskazana w tytule wykonawczym. W sposób prawidłowy skierowano upomnienie do skarżącej spółki tj. podmiotu zobowiązanego z decyzji wstrzymującej prowadzenie instalacji – art. 15 § 1 u.p.e.a. Czyni to także niezasadnym zarzut naruszenia art. 15 § 1 u.p.e.a. za niezasadny.

Zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. nie został w skardze umotywowany a więc brak jest możliwości odniesienia się do niego.

Zarzut naruszenia art. 17 u.p.e.a. również nie zasługuje na uwzględnienie gdyż organ egzekucyjny, zgodnie z jego brzmieniem, orzekł w formie postanowienia.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 64 a ustawy który daje organowi prawo do pobrania opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny zobowiązał skarżącą do uiszczenia opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnych w postaci nałożenia grzywny ustawowej kwocie.

Z tych względów i na podstawie art. 151 i art.119 pkt 3 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.