Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 2212/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędziowie: NSA Jolanta Sikorska, WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 20 ust. 3 w związku z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późniejszymi zmianami/ pozbawiono uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie A. S., wdowę po M. S., który posiadał uprawnienia kombatancie z tytułu utrwalania władzy ludowej [...]r. - [...]r.

W motywach uzasadnienia podano, że A. S. uzyskała uprawnienia przysługujące wdowie po zmarłym kombatanckie, które przyznał jej Zarząd Wojewódzki ZBoWiD w J. G. dnia [...]r. po zmarłym mężu, który w okresie zaliczonym przez b. ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. Z akt sprawy nie wynika, że podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt b. ZBoWiD.

W związku z tym, Kierownik Urzędu stwierdził, że wyżej wymieniony uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. S. podniosła, że w [...]r. jej męża powołano do wojska. Po powrocie z wojska w [...]r. słuchała opowiadań męża o przeżyciach z tego okresu. Mąż służył w K. i po przeszkoleniu wożono ich na różnego rodzaju akcje tam, gdzie grasowały oddziały UPA. Mąż opowiadał o kolegach, którzy zginęli. Na potwierdzenie tych słów nie posiada innych dokumentów, poza złożonymi w urzędzie kombatanckim. Powyższe, jej zdaniem, kwalifikuje się do pozostawienia uprawnień kombatanckich.

Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 w związku art. 127 § 3 kpa oraz art. 20 ust. 3 i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego utrzymano w mocy decyzję z dnia [...]r. Stwierdzono, że A. S. nie nadesłała żadnych dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę do zmiany decyzji. W motywach podzielono argumentację decyzji z dnia [...]r.

W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego A. S. stwierdziła, że do Wojska Polskiego mąż został powołany [...]r. z przydziałem do [...] Pułku KBW, który stacjonował w K. Po przeszkoleniu i ukończeniu kursu kierowców został przydzielony w skład grup operacyjnych wydzielonych z [...] Pułku KBW do likwidacji reakcji podziemia tj. Band UPA w B. Przez okres od [...]r. do [...]r. mąż walczył na terenach przygranicznych z ZSRR i C. jak M., H., D., B., W. O., H., N. S., N. T. w celu ostatecznej likwidacji grup, band pozostałych z sotni "[...]", "[...]", "[...]" i innych byłych dowódców UPA. Główne walki toczone w latach [...]-[...] przez żołnierzy [...],[...],[...],[...] DP w zasadzie rozbiły Ukraińską Armię Powstańczą, która to napadała na ludność polską, posterunki MO oraz strażnice WOP zabijając i grabiąc. W czasie akcji, z opowiadań męża wie, że były toczone bardzo ciężkie walki wielu z nich straciło życie i odniosło rany. Bandy uciekały i kryły się w ZSRR i Czechosłowacji aby później wrócić i znowu atakować.

Odebranie jej uprawnień jako wdowie mającej 77 lat, inwalidce I grupy z ogólnego stanu zdrowia jest bardzo krzywdzące.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Stwierdzono, że mąż skarżącej w ramach pełnionej służby w [...] Pułku KBW K. nie brał udziału w walkach z UPA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżąca A. S. korzystała z uprawnień kombatanckich jako wdowa po kombatancie M. S., który otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej: [...]r. - [...]r., na podstawie zaświadczenie WKU w J. G. z dnia [...]r. stwierdzającego w w.w. okresie osobiście uczestniczył w walkach zbrojnych z bandami w składzie grup operacyjnych wydzielonych z [...] Pułku KBW do likwidacji reakcyjnego podziemia.

Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz w art. 4 obecnie obowiązującej ustawy o kombatantach. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w obecnie obowiązującej ustawie o kombatantach oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r.

W związku z tym stwierdzić należy, że zgodnie z takim unormowaniem ustawowym, w sprawach o pozbawienie uprawnień kombatanckich z powodów określonych w art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, niezbędne jest wyjaśnienie, czy uprawnienia te zostały przyznane wyłącznie z tytułu działalności, o której mowa w tym przepisie, czy też z tytułu, który w istocie nie stanowił takiej działalności i tylko z uwagi na treść unormowań prawnych obowiązujących w dacie przyznania uprawnień został określony jako "uczestnictwo w walkach o utrwalanie władzy ludowej".

Zmarły mąż skarżącej otrzymał uprawnienia kombatanckie, jak to już powiedziano, za okres od [...]r. do [...]r., gdyż "osobiście uczestniczył w walkach zbrojnych z bandami w składzie grup operacyjnych wydzielonych /.../ do likwidacji reakcyjnego podziemia." W aktach sprawy, jak i w pismach M. S. formułowanych podczas ubiegania się o uprawnienia kombatanckie w b. ZBoWiD brak jest jakiejkolwiek okoliczności, z których by wynikało, że inna działalność wymieniona w obowiązującej obecnie ustawie kombatanckiej niż podana wyżej uzasadniała przyznanie uprawnień kombatanckich. Okoliczności takich nie podnosiła także A. S. ubiegająca się w [...]r. o uprawnienia przysługujące wdowie po zmarłym kombatancie. Skarżąca dopiero we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...]r. stwierdziła, że "mąż służył w K. i po przeszkoleniu wożono ich samochodami na różnego rodzaju akcje tam gdzie grasowały bandy UPA w B.." Twierdzenie to powtórzone i rozwinięte w treści skargi, nie zostało jednak w żaden sposób udokumentowane lub uprawdopodobnione nie znajdując przy tym żadnego potwierdzenia w aktach administracyjnych sprawy, a zwłaszcza w treści zaświadczenia WKU w J. G. z dnia [...]r. Skoro zatem, według obecnie obowiązującej ustawy tytuł uprawnień przyznanych M. S. przez ZBoWiD już nie istnieje i mimo odbycia służby wojskowej w okresie [...]-[...] nie może być utrzymywany, gdyż nie spełnia ustawowych okoliczności uzasadniających utrzymanie uprawnień kombatanckich, to dotyczy to również praw pochodnych nadanych wdowie po kombatancie. Tytułem takim nie może być także wiek, stan zdrowia i sytuacja majątkowa.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.