Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 115/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 123 w zw. z art. 30
journal: Dz.U. 2017 poz 1778
law: Ustawa  z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]sierpnia 2017 r. nr [...]


UZASADNIENIE

1. Decyzją z [...] grudnia 2018 r., w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd") z 29 maja 2018 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 46/18) w sprawie o ponowne rozpatrzenie wniosku P. K. (dalej: "skarżący") o umorzenie należności z tytułu składek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS" lub "organ"), na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "Kpa") w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r.

o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017r., poz.1778 ze zm.; dalej: "u.s.u.s."), utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] sierpnia 2017 r. (nr [...] Nr [...]) odmawiającą wszczęcia postępowania: I. na podstawie art. 61a § 1 Kpa oraz art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 123 w związku z art. 28 ust. 3a u.s.u.s.: 1. składek w części finansowanych przez płatnika za pracowników w łącznej kwocie [...]zł,

w tym z tytułu: na ubezpieczenia społeczne za okres 7/2008 r.- 2/2009 r., 8 - 11/2009 r., 1/2010 r., 3/2010 r. z tytułu: składek w kwocie [...]zł oraz odsetek naliczonych

na [...] maja 2017 r. w kwocie [...] zł; na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za 8/2011 r., z tytułu: składek w kwocie [...] zł i odsetek liczonych na [...] maja 2017 r. od składek finansowanych przez ubezpieczonych

w łącznej kwocie [...] zł od składek: na ubezpieczenia społeczne za okresy 7/2008 r.

- 2/2009 r., 8 -11/2009 r.,1/2010 r., 3/2010 r. w kwocie [...]zł; na ubezpieczenie zdrowotne za okres 6/2008 r. w kwocie [...] zł; II. na podstawie art. 61a § 1 Kpa oraz art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 123 w związku z art. 30 u.s.u.s. w części dotyczącej należności tytułu składek w części finansowanych przez ubezpieczonych w łącznej kwocie [...]zł., w tym na: ubezpieczenia społeczne za okresy 7/2008 r.- 2/2009 r., 8-11/2009 r., 1/2010 r., 3/2010 r. w kwocie [...]zł i ubezpieczenie zdrowotne za 6/2008 r. w kwocie [...]zł.

2. Stan faktyczny i przebieg postępowania administracyjnego.

2.1. Pismem z [...] maja 2017 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek i odsetek. ZUS decyzją z [...] sierpnia 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania do części należności, gdyż w świetle obowiązującego stanu prawnego nie posiadał kompetencji do podejmowania rozstrzygnięć merytorycznych

w przedmiocie umorzenia bądź odmowy umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych (wyszczególnionych w punkcie I sentencji decyzji) nie będących płatnikami tych składek. W odniesieniu do tych należności, zgodnie z art. 30 u.s.u.s., nie stosuje się art. 28 ustawy, wobec czego składki te nie podlegały umorzeniu.

Natomiast w odniesieniu do należności, o których mowa w punkcie II sentencji decyzji, zdaniem ZUS nie znajdował zastosowania przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

W wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy ZUS, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. oraz art. 105 Kpa podtrzymał swoją decyzję z 22 sierpnia 2017 r. "umarzającą postępowanie

w odniesieniu do ww. należności". Następnie Sąd, powołanym na wstępie wyrokiem

z 29 maja 2018 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 46/18) uchylił zaskarżoną decyzję ZUS. Stwierdził w pierwszej kolejności, że z jej treści nie wynika jakie organ wydał rozstrzygnięcie, gdyż powołując podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia (art. 138 § 1 pkt 2 Kpa) "podtrzymał" swoją decyzję z [...] sierpnia 2017 r.". Zdaniem Sądu, w tej sytuacji zasadne było powołanie treści art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Wątpliwości co do treści zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wyjaśniło również jego uzasadnienie. Organ przedstawił w nim bowiem tylko stan faktyczny sprawy oraz powołał się na art. 105 § 1 Kpa, nie cytując zresztą prawidłowo tego przepisu, zgodnie z jego brzmieniem. W tym względzie Sąd zauważył, że decyzją z [...] sierpnia 2017 r. organ odmówił wszczęcia postępowania w odniesieniu do należności z tytułu składek w części finansowanych przez płatnika za pracowników i składek w części finansowanej przez ubezpieczonych, a nie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Zaskarżona decyzja nie zawiera zatem uzasadnienia zgodnego z art. 107 § 3 Kpa oraz zdaniem Sądu uchybia zasadzie przekonywania wyrażonej w treści art. 11 Kpa. Nadto, zaskarżona decyzja nie wyjaśnia w żaden sposób, nie tylko dlaczego zapadło takie rozstrzygnięcie, ale również jakie

w ogóle zapadło rozstrzygnięcie w sprawie. Nie wiadomo bowiem, czy organ utrzymał

w mocy swoje rozstrzygnięcie, czy też uchylił je i orzekł co do istoty sprawy, czy też wreszcie uchylił swoją decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Stanowi to także o naruszeniu art. 15 Kpa w związku z art. 138 Kpa, bowiem ZUS nie rozstrzygnął powtórnie całości sprawy, do czego był zobowiązany

na podstawie ww. przepisów. Sąd nakazał organowi, aby mając na uwadze brzmienie art. 138 Kpa oraz powyższe wskazania, wydać stosowne rozstrzygnięcie, uzasadnione zgodnie z art. 107 § 3 w związku z art. 11 Kpa.

2.2. Powołaną na wstępie decyzją z [...] grudnia 2018 r., w wyniku rozpatrzenia sprawy po raz kolejny, organ mając na względzie ocenę prawną zawartą w powołanym wyżej prawomocnym wyroku Sądu, utrzymał w mocy swoją decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, powołując się na przepisy art. 61a § 1

i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art.. 28 ust. 3a oraz art. 83b u.s.u.s. Ponownie wskazał, że brak jest podstaw prawnych do umorzenia ww. zaległości składkowych.

3. Postępowanie sądowe.

3.1. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. W skardze zawarł wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, stawiając zaskarżonej decyzji zarzuty naruszenia przepisów:

- art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6, art. 28 ust. 3a, art. 24 ust. 5, art. 24 ust. 5b u.s.u.s.;

- nowelizacji przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, które weszły

w życie 1 stycznia 2012 r. wraz z ustawą z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378);

- art. 35 ust. 4 ustawy z 18 grudnia 1976 r., o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin;

- § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. (Dz.U. Nr 141, poz. 1365);

- § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

- nieuwzględnienie w decyzjach orzeczeń sądowych, tj. wyroków: WSA

w Warszawie z 8 grudnia 2005 r., sygn. akt. III SA/Wa 2805/05; Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2006 r. sygn. akt. II BU 1/05; NSA z 18 stycznia 2002 r, sygn. akt. III SA 3301/00; NSA z 12 lipca 2002 r, sygn. akt. III SA 285/01; WSA w Rzeszowie z 15 marca 2011 r., sygn. akt I SA/ Rz 100/11; WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 49/16, a także uchwały Sądu Najwyższego z 16 czerwca 2016 r., sygn. akt. III UZP 8/16.

3.2. W uzasadnieniu skargi jej autor podtrzymał zaprezentowaną dotychczas argumentację. W jego ocenie wystąpiły przesłanki do umorzenia należności. Ponownie wskazał na trudną sytuację życiową, rodzinną i majątkową skarżącego oraz przedstawił okoliczności związane z powstaniem zadłużenia i brakiem realnych możliwości jego uregulowania. Podniósł, że zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne

i zdrowotne uległo przedawnieniu 1 stycznia 2017 r., gdyż ZUS nie podjął żadnych działań wskazanych m.in. w treści art. 24 ust. 5b u.s.u.s., mogących mieć wpływ

na przerwanie biegu terminu ich przedawnienia. Jego aktywność w tym względzie miała charakter czysto informacyjny. Skarżący zakwestionował nadto wysokość naliczonych składek, wymienionych w pkt I zaskarżonej decyzji, gdzie prawidłowa kwota należności, o których umorzenie wnioskował stanowi kwotę [...]zł (nie zaś jak przyjął organ [...]zł). Za nieuzasadnione uznał przy tym zerwanie zawartego [...] lipca 2016 r. układu ratalnego, z którego wywiązuje się w sposób właściwy. Dodał, że dotychczas

ze strony organu nie otrzymał odpowiedzi w sprawie jego wniosku o podanie wysokości jego salda na koncie ZUS.

Stwierdził, że w realiach rozpoznawanej sprawy zachodzą przesłanki umorzenia jego należności z uwagi na indywidualną sytuację zobowiązanego (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.), tj. ważny interes płatnika, znikome źródło przychodów, brak majątku, o którym mowa w art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 u.s.u.s. i z powodu przedawnienia.

3.3. W odpowiedzi na skargę, ZUS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Zarzuty skargi uznał za chybione. Mimo zapowiedzi nie dołączono stanowiska "Wydziału Realizacji Dochodów z [...] lutego 2019 r.".

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z innych względów od tych, na które wskazał jej autor.

4.1. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, a także postępowania poprzedzającego jej wydanie, działając z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "uppsa"), Sąd dopatrzył się naruszenia przez ZUS przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w związku z art. 61a § 1 Kpa, a także prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 30 u.s.u.s. poprzez jego błędną (rozszerzającą) wykładnię.

4.2. Tym samym wystąpiły podstawy do uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c w związku z art. 134 § 1 i art. 135 uppsa. Zarzuty skargi i wnioski w niej zawarte, a także argumentację

z nimi związaną Sąd uznał za zasadne w tym sensie, że ZUS nie rozpoznał należycie wniosku skarżącego wszczynającego postępowania administracyjne, a w konsekwencji nie rozstrzygnął sprawy w sposób odpowiadający prawu.

4.3. Na proces stosowania prawa składa się szereg etapów i elementów. I tak, w pierwszej kolejności organ stosujący prawo powinien zidentyfikować odpowiednią normę prawa materialnego, której zastosowanie może wchodzić w rachubę odnośnie rozpatrywanej sprawy. Następnie poprzez dokonanie wykładni tej normy, winien zrekonstruować jej treść i w oparciu o wynikające stąd wnioski, stwierdzić ustalenie, jakich faktów jest konieczne z punktu widzenia zastosowania tej normy. Ustalenie tych faktów winno nastąpić według reguł prawa procesowego, a zwłaszcza tych reguł, które dotyczą postępowania dowodowego. Końcowym etapem jest dokonanie subsumcji, czyli przyporządkowanie ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawa materialnego. Rolą Sądu pierwszej instancji jest zaś kontrola prawidłowości tego działania, z uwzględnieniem przepisów art. 134 i art. 145 uppsa.

4.4. Jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 61a § 1 Kpa, zgodnie z którym gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

5. O ile zgodzić można się z ZUS, że występowały przesłanki do zastosowania art. 61a § 1 Kpa w związku z art. 30 u.s.u.s., tj. odmowy wszczęcia postępowania

w przedmiocie składek za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych, to brak jest podstaw do wniosku, że przepis ten wprowadza ograniczenie odnośnie do możliwości umarzania odsetek za zwłokę.

5.1. Zauważyć należy, że art. 24 u.s.u.s. wyjaśnia używane w ustawie pojęcie "należności z tytułu składek". Z woli ustawodawcy "należności z tytułu składek" to pojęcie zbiorcze, które obejmuje składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę. Wszędzie tam, gdzie w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych ustawodawca posługuje się pojęciem "należności z tytułu składek" regulacja ustawowa dotyczy więc nie tylko składek, ale także odsetek

za zwłokę, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. "należności z tytułu składek" mogą być umarzane w całości lub w części. Mając na względzie treść art. 24 ust. 2 u.s.u.s. i wywody zamieszczone wyżej uznać należy, że art. 28 ust. 1 u.s.u.s. dopuszcza umarzanie

w całości lub w części wszystkich "należności z tytułu składek", tj. składek, odsetek

za zwłokę, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia oraz dodatkowej opłaty.

Co do zasady, wymienione należności mogą być umarzane w całości lub w części, o ile spełnione będą warunki określone w ustawie i o ile nie zachodzi wyłączenie możliwości umorzenia objęte art. 30 u.s.u.s.

5.2. W myśl art. 30 u.s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28. Z unormowania tego wynika,

iż art. 30 u.s.u.s. wyłącza tylko składki finansowane przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, czyli m.in. pracowników. Zauważyć należy, że art. 30 u.s.u.s. mówi jedynie o składkach finansowanych przez ubezpieczonych będących pracownikami, nie zaś, tak jak art. 28 ust. 1 i 2 oraz 3a, o należnościach z tytułu składek. Pojęcie należności z tytułu składek jest szersze, ponieważ obejmuje - poza składkami - także odsetki od składek nieopłaconych w terminie. Ta różnica zakresowa nie jest przypadkowa, gdyż obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego pracowników, obliczania i przekazywania ich składek do ZUS spoczywa na płatniku czyli pracodawcy (art. 36 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.s.u.s.). W konsekwencji ustawa obciąża w art. 23 ust. 1 płatnika - pracodawcę obowiązkiem zapłacenia odsetek za zwłokę w nieopłaceniu

w terminie składek, finansowanych zarówno przez ubezpieczonego, jak i przez płatnika (pracodawcę). Odsetki za zwłokę nie są zatem finansowane przez ubezpieczonego pracownika, również w zakresie w jakim dotyczą składek przez niego finansowanych, ale nieopłaconych przez pracodawcę.

5.3. Wyjątek od zasady dopuszczalności umarzania "należności z tytułu składek" objęty art. 30 u.s.u.s. jest ściśle określony: umorzenia nie stosuje się do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. Wyjątki muszą być interpretowane ściśle, a to oznacza, że inne "należności z tytułu składek" (odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowej opłaty), także powiązane ze składkami, które nie podlegają umorzeniu (składkami finansowanymi przez ubezpieczonych niebędących płatnikami tych składek), mogą być umarzane

w całości lub w części na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s.

Zgodnie z art. 28 ust.1 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane, a zgodnie z ust. 2 należności te mogą być umarzane tylko w przypadku całkowitej nieściągalności. Przypadki całkowitej nieściągalności składek wymienia wyczerpująco ust. 3 omawianego artykułu. Z powołanej treści przepisu art. 28 u.s.u.s. wynika,

że należności z tytułu składek mogą być umarzane, na jego podstawie, wyłącznie

w wymienionych w ust. 3 wypadkach całkowitej nieściągalności. Natomiast art. 28

ust. 3a u.s.u.s. ustanawia wyjątek od powyższej reguły i przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Wyjątek ten jest ustawowo ograniczony do jednej tylko kategorii zadłużenia, czyli należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Przy powołanym brzmieniu przepisów prawa nie ma żadnej wątpliwości, że w oparciu o te przepisy, pomimo braku całkowitej nieściągalności, mogą być umarzane tylko składki ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GSK 1687/18).

5.4. Wykładnia art. 28 ust. 3a zw. z art. 32 u.s.u.s. nie pozwala na rozpoznanie merytoryczne wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zatrudnionych pracowników i finansowanych przez płatnika tych składek oraz odsetek za zwłokę finansowanych przez płatnika składek należnych od nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników, gdyż art. 28

ust. 3a u.s.u.s. dotyczy wyłącznie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne "ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia". Zatem pod względem zakresu podmiotowego przepis ten odnosi się wyłącznie do wnioskodawcy, który spełnia określone w nim wymagania: mianowicie, jako prowadzący działalność gospodarczą był "ubezpieczonym", zaś jako zatrudniający pracowników był "płatnikiem składek".

Wymieniony przepis odnosi się jedynie do należności z tytułu składek ciążących na zobowiązanym, jako osobie prowadzącej działalność gospodarczą, a zatem należności składkowych "ubezpieczonych", czyli ich własnych obciążeń z tego tytułu. Taka interpretacja art. 28 ust. 3a u.s.u.s. znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie, które przyjęło, że przewidziana w tym przepisie możliwość umorzenia należności

z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne dotyczy tylko zaległości z tytułu składek

na ubezpieczenie własne płatnika (por. wyrok SN z dnia 3 października 2006 r., III UK 84/06; wyrok NSA z dnia 12 marca 2008 r., II GSK 451/07; wyrok NSA z dnia 27 maja 2011 r., II GSK 588/10). Wszystkie wyroki sądów administracyjnych przywołane

w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej zwana: "CBOSA").

6. Sąd postanowił uchylić w całości zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję ZUS, także z powodu ich wydania z naruszeniem przepisów postępowania

w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 9,

art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w związku z art. 61a § 1 Kpa. ZUS nie rozpoznał i nie rozstrzygnął bowiem niniejszej sprawy w sposób odpowiadający ww. przepisom. Treść zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji ZUS oraz treść wydanej tego samego dnia ([...] grudnia 2018 r.), reformatoryjnej decyzji ZUS, również wydanej po rozpoznaniu wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek i odsetek, ale rozstrzygającej sprawy merytorycznie, wskazuje na możliwość rozstrzygnięcia w ww. decyzjach tych samych zagadnień, tj. przykładowo odmowy wszczęcia postępowania

z wniosku o umorzenie odsetek od składek finansowanych przez ubezpieczonych

w łącznej kwocie [...]zł, a także odmowy umorzenia tej kwoty.

6.1. Zdaniem Sądu, w uzasadnieniach obu decyzji ZUS wydanych w niniejszej sprawie na podstawie art. 61a § 1 Kpa, brak jest stosownych rozważań umożliwiających nie tylko weryfikację zasadności rozstrzygnięcia, ale także odkodowanie procesu myślowego ich autorów. Powołanie się na określone przepisy nie oznacza bowiem ich prawidłowego zastosowania. Tym bardziej, gdy nie zostało uzupełnione wykładnią przepisów u.s.u.s. mających zastosowanie w sprawie na tle stanu faktycznego określonego przez skarżącego we wniosku inicjującym postępowanie administracyjne.

6.2. Zdaniem Sądu, ponownie rozpoznając sprawę i ponownie "podtrzymując" swoją decyzję, ZUS nie wywiązał się ze swoich obowiązków jako organu odwoławczego. Nie konwalidował uchybień związanych z wydaniem swojej decyzji pierwszoinstancyjnej, którą tylko "podtrzymał", w istocie bez rozpoznania sprawy w jej całokształcie, pomimo wadliwości poprzednio wydanej w trybie odwoławczym decyzji ostatecznej, w stopniu skutkującym jej uchyleniem przez WSA w Warszawie wyrokiem

z 29 maja 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 46/18.

6.3. Warto dodać, że stosowanie art. 61a § 1 Kpa ma sens w początkowym stadium postępowania z wniosku podmiotu, które je zainicjował. Po upływie kilku miesięcy od złożenia wniosku należy uznać, że postępowania zostało wszczęte i może zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 Kpa, jeśli z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części.

7. Zarzuty skargi i wnioski w niej zawarte, odnośnie do decyzji ZUS wydanych

w trybie art. 61a § 1 Kpa, Sąd uznał za zasadne o tyle, o ile doprowadziły do uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Powoływanie się w skardze na przepisy prawa materialnego bez przedstawienia przez autora skargi sposobu rozumienia tych przepisów znacząco ogranicza Sądowi możliwość dokonania oceny zasadności tych zarzutów. Szczególnie w sytuacji, gdy przywołane w skardze przepisy prawa materialnego nie są powiązane z rozstrzygnięciem sprawy. Powoływanie się na daną ustawę lub akt wykonawczy bez wskazania kwestionowanego przepisu i przedstawienia uzasadnienia stawianego zarzutu, uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny jego zasadności. Orzeczenia wydane w innych sprawach (podmiotowo i przedmiotowo) nie mogły być uwzględnianie przez ZUS w decyzjach wydanych w rozpoznawanej sprawie. Mogły być uwzględniane poglądy prawne wyrażone w tych orzeczeniach, o ile dotyczyły porównywalnego stanu faktycznego i prawnego, czego nie wykazał autor skargi. Także w tym zakresie brak było możliwości odniesienia się w szerszym zakresie do zarzutów skargi i argumentacji z nimi związanej. Szczególnie wówczas, gdy powołane orzeczenia zostały wydane na tle odmiennego stanu faktycznego i prawnego od tego, który jest podstawą rozstrzygnięcia danej sprawy.

8. Ponownie rozpoznając sprawę ZUS obowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania i wydać stosowną decyzję w trybie art. 105 § 1 Kpa tylko w tym zakresie,

o którym mowa w art. 30 u.s.u.s. bądź też w części dotyczącej tych okresów składkowych wskazanych we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne, które dotyczą należności przedawnionych, co do których za bezprzedmiotowe należy uznać orzekanie merytoryczne.

9. Mając na uwadze powyższe rozważania, działając na podstawie przepisów

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c, art. 134 § 1, a także art. 135 uppsa, Sąd orzekł, jak

w punkcie pierwszym sentencji wyroku, czyli uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję.