Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 608/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 2, art. 5 ust. 1, art. 7
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 88 ust. 4
journal: Dz.U. 1989 nr 14 poz 74
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - t. jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c i  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżącej B. L. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] dotyczącą odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pismem z dnia 30 listopada 1990 r. H. O. wystąpiła o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez jej rodziców A. i T. L. w C., tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Do wniosku dołączyła postanowienie Sądu Rejonowego dla W. Wydział I Nieprocesowy z dnia [...] października 1969 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po T. L. i A. L. - z którego wynika, iż spadek po T. L. nabyli spadkobiercy ustawowi: mąż A. L., córka H. O. i syn J. L. po [...] części spadku każdy z nich; zaś spadek po A. L. nabyli spadkobiercy ustawowi: córka H. O. i syn J. L. po [...] części spadku każde z nich.

Następnie w dniu 29 grudnia 2008 r. do Wojewody [...] wpłynęło postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. przekazujące mu - zgodnie z właściwością - ww. wniosek H. O. z dnia [...] listopada 1990r. o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził, że Z. O. w [...] części, M. S. w [...] części, A. L. s. Jerzego w [...] części i R. M. w [...] części – co łącznie stanowi [...] części prawa, posiadają prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. L. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej w C., województwo [...].

W uzasadnieniu podniósł, iż H. O. zmarła, natomiast jej spadkobiercami są Z. O., M. S., A. L. oraz R. M.. Osoby te wstąpiły do postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej w C., wszczętego wnioskiem H. O. z dnia [...] listopada 1990 r., jako jej następcy prawni. Dodał, że zakres przedmiotowy niniejszego postanowienia obejmuje wyłącznie wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. L. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej w C., województwo [...] w części odnoszącej się do udziału w ww. prawie spadkobierców H. O. tj. [...] części prawa. Natomiast niniejsze postępowanie nie objęło potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej w C., w części prawa, która przysługiwałaby J. L. z tytułu spadkobrania po właścicielu nieruchomości A. L. tj. w [...] części prawa – gdyż nie wystąpił on, ani jego spadkobiercy, z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Następnie B. L. pismem z dnia 31 stycznia 2012 r. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty za mienie pozostawione w C., tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez A. L.

Do wniosku dołączyła postanowienie Sądu Rejonowego dla W. - Mokotowa Wydział I Cywilny z dnia [...] grudnia 2008 r. sygn. akt [...], z którego wynika, iż spadek po J. L., zmarłym w dniu [...] sierpnia 1998 r. na podstawie ustawy nabyli wprost: żona B. L., syn A. L. oraz córka M. S. - w [...] części każde z nich.

Po rozpoznaniu tego wniosku Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., odmówił B. L. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez A,. L. - z uwagi na uchybienie terminu prawa materialnego wskazanego w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r.

Natomiast Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] uchylił powyższą decyzję Wojewody [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, co do zakresu podmiotowego wniosku złożonego w latach 90-tych przez H. O..

Wojewoda [...] - po ponownym rozpoznaniu sprawy - decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] odmówił B. L. potwierdzenia prawa do rekompensaty - ze względu na uchybienie terminu do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Organ podniósł, że - zgodnie z zaleceniami Sadu - zwrócił się do stron z prośbą o wskazanie, czy w świetle ich wiedzy H. O. była, w momencie złożenia przedmiotowego wniosku, osobą wskazaną przez osoby uprawnione przez pozostałych spadkobierców jako uprawniona do rekompensaty oraz czy H. O., składając wniosek z dnia 30 listopada 1990 r. działała tylko w imieniu własnym, czy też w imieniu swojego brata J. L.

W oświadczeniu z dnia 19 czerwca 2012 r. Z. O. wskazał, iż: "H. O. (żona) z chwilą złożenia wniosku o rekompensatę w dniu 30 listopada 1990 r. nie kontaktowała się z bratem J. L.. Dlatego też wniosek złożyła w swoim imieniu".

Również B. L. w oświadczeniu z dnia 19 czerwca 2012 r. stwierdziła: "H. O. składając wniosek nie kontaktowała się z bratem J. L.."

Na podstawie złożonych oświadczeń organ jednoznacznie ustalił, że H. O., składając wniosek z dnia 30 listopada 1990r., nie była osobą wskazaną przez osoby uprawnione przez pozostałych spadkobierców, jako uprawniona do rekompensaty oraz ustalił, iż H. O. złożyła ten wniosek wyłącznie we własnym imieniu i na własną rzecz.

Potwierdza to również treść wniosku H. O., która wyraźnie wskazała: "Informuję, że moi rodzice, których jestem spadkobierczynią pozostawili w C. obecnie [...] ogród warzywnio - owocowy o powierzchni pół ha, dom willę piętrową murowaną 12 izbową oraz [...]. Proszę o rozpatrzenie mojej sprawy". Użyte w treści niniejszego oświadczenia sformułowania "moi" oraz "mojej" świadczą bezsprzecznie o intencji wnioskodawczyni złożenia wniosku wyłącznie we własnym imieniu.

Z uwagi na powyższe Wojewoda rozpoznał sprawę z wniosku H. O. z [...] 30 listopada 1990 r. oraz z wniosku Z. O. z dnia [...] grudnia 2008 r. w [...] części prawa, w odrębnym postępowaniu poprzez potwierdzenie prawa do rekompensaty spadkobiercom H. O.

Natomiast w niniejszej sprawie Wojewoda uznał, że wniosek B. L. z dnia 31 stycznia 2012 r. został złożony po upływie terminu wskazanego w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r., a zatem nie przysługuje jej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Dodał, że tylko wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie prawa do rekompensaty wszczyna postępowanie, co statuuje uprawnienia wynikające z przymiotu strony postępowania. Postępowanie unormowane w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. jest postępowaniem wszczynanym na wniosek strony, a nie z urzędu.

Wskazany w art. 5 ust.1 ww. ustawy termin na złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest terminem zawitym, którego przywrócenie przez organ administracji publicznej nie jest możliwe. W związku z tym dokonanie czynności prawnej po upływie wyznaczonego terminu powoduje jej bezskuteczność i tym samym wygaśnięcie prawa podmiotowego. Jednocześnie termin ten ma charakter materialnoprawny, co oznacza m.in., że nie jest możliwe zastosowanie w sytuacji jego upływu instytucji przywracania terminu regulowanej przepisami art. 58-60 kpa.

Po rozpoznaniu odwołania B. L. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. dotyczącą odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Podniósł, że z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) - dalej: ustawa z 2005 r., ewidentnie wynika, że potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r.

H. O. - następca prawny właściciela nieruchomości pozostawionych, tj. A. L. - wnioskiem z dnia 30 listopada 1990 r. wystąpiła do Urzędu Rejonowego w W. o przyznanie rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Jednakże z tego wniosku nie wynika wyraźnie, aby działała ona w imieniu lub na rzecz jeszcze jednego spadkobiercy właściciela nieruchomości pozostawionych, tj. brata J. L.

Również z wyjaśnień udzielonych przez strony nie wynika, aby H. O. występowała również w imieniu swojego brata. Strony postępowania wskazały, iż nie posiadają informacji, aby ww. w jakikolwiek sposób informowała brata o fakcie złożenia wniosku.

Zatem organ uznał, iż postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty należnej w toku spadkobrania J. L., a co za tym idzie jego następcom prawnym, zostało wszczęte dopiero wnioskiem B. L. złożonym w dniu 31 stycznia 2012 r. - a więc z uchybieniem terminu do skutecznego ubiegania się o potwierdzenie prawa do rekompensaty określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Przy czym terminu tego nie można przywrócić, gdyż jest to termin prawa administracyjnego materialnego i nie podlega przywróceniu.

Dlatego w przypadku uchybienia temu terminowi organ jest zobowiązany - zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. - do wydania decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.

W dalszej części uzasadnienia Minister stwierdził, że postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty może zostać wszczęte i toczy się wyłącznie na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa. Wniosek winien zostać złożony w określonym w tym przepisie terminie, tj. do dnia 31 grudnia 2008 r. Zachowanie powyższego terminu jest tym samym warunkiem koniecznym merytorycznego rozpoznania wniosku, ponieważ po jego upływie roszczenie o potwierdzenie prawa do rekompensaty wygasa, co z kolei oznacza, że następuje bezwzględna utrata możliwości jego dochodzenia przez stronę. Organ działa zatem wyłącznie na żądanie strony (na co wskazuje literalna i celowościowa wykładnia art. 5 ust. 1 ustawy zabużańskiej). Natomiast złożenie wniosku przez jednego ze spadkobierców właścicieli nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie powoduje automatycznie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania na rzecz pozostałych spadkobierców. Bezwzględnym bowiem warunkiem wszczęcia postępowania w sprawie jest złożenie przez osobę uprawnioną do uzyskania prawa do rekompensaty wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

Biorąc pod uwagę powyższe organ uznał wniosek B. L. za złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 5 ust. 1 ustawy zabużańskiej i odmówił skarżącej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. L. zaskarżając ją w całości i wnosząc o uchylenie obu decyzji.

Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej polegające na błędnym uznaniu, że upłynął termin do złożenia oświadczenia przez osobę uprawnioną do rekompensaty;

2) naruszenie przepisów postępowania tj:

- art. 7, art. 8, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewnikliwe i niedokładne rozpatrzenie sprawy i przyjęcie - wbrew materiałowi dowodowemu w postaci wniosku H. O. do Urzędu Rejonowego w W. z dnia 30 listopada 1990r o potwierdzenie rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez A. i T. małżonków L. w C. tj poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej a nadto przyjęcie, również bez oparcia w dowodach tj.stwierdzenia nabycia spadku po T. L. (spadek nabyli spadkobiercy ustawowi: mąż A. L., córka H. O. i syn J. L. po [...] części spadku każdy), stwierdzenia nabycia spadku po A. L. (spadek nabyli spadkobiercy ustawowi córka H. O. i syn J. L. po [...] części spadku każdy) , stwierdzenia nabycia spadku po J. L. (spadek nabyli żona B. L., syn A. L. oraz córka M. S. w [...] każdy z nich), świadczy ipso facto o tym, iż takowe prawo nabyli z mocy samego prawa a decyzja jest jedynie potwierdzeniem tego prawa;

- art. 10 § 1, art. 28, art. 30 § 4, art. 61 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na nieprzyjęciu, że postępowanie w niniejszej sprawie w istocie zostało wszczęte już wnioskiem H. L. z dnia 30 listopada 1990 r. a dotyczącym potwierdzenia rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez Państwa A. i T. L. w C. złożonym w imieniu własnym H. O. jak i jej zmarłego brata J. L. (z tytułu spadkobrania udziału ), skoro niesporne jest, że nie zostało ono zakończone pod rządem wcześniejszych przepisów, zaś wniosek skarżącej B. L. z dnia [...] stycznia 2012 r. stanowi jedynie przyłączenie się do już toczącego się postępowania administracyjnego w oparciu o następstwo prawne po zmarłej stronie (art. 30 § 4 k.p.a.);

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn i powodów, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej w stopniu, który wręcz uniemożliwia merytoryczną, sądową kontrolę zaskarżonej decyzji a nadto niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 powyższej ustawy Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy prawa.

Organy obydwu instancji odmawiając B. L. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. i T. małżonków L. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej stwierdziły, że złożyła ona wniosek, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) - dalej ustawa z 2005 r. - po terminie określonym w tym przepisie. Niespełnienie wymogu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z 2005 r. - czyli złożenia wniosku w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r. - stanowiło podstawę do wydania decyzji odmownej przez wojewodę, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z 2005 r.

Zdaniem organów postępowanie przewidziane w ustawie z 2005 r. ma charakter wnioskowy i jest wszczynane tylko na wniosek strony, który powinni byli złożyć wszyscy uprawnieni do rekompensaty, w tym wypadku wymienieni w art. 3 ust. 2 ustawy z 2005 r. Przepis ten stanowi, że: "W przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej."

W niniejszej sprawie B. L. nie wystąpiła z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty przed dniem 31 grudnia 2008 r. W związku z tym - zdaniem Ministra Skarbu Państwa - odmowa potwierdzenia prawa do rekompensaty była zasadna.

Takie stanowisko nie uwzględnia jednak konsekwencji złożenia wniosku z dnia 30 listopada 1990 r. przez H. O. o uzyskanie ekwiwalentu za mienie pozostawione przez jej rodziców A. i T. L. w C., tj. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Wniosek ten został złożony w czasie obowiązywania art. 88 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu z października 1990 r. (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.), którego odpowiednikiem w tekście jednolitym z 1991 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) był art. 81 ust. 4. Z przepisu tego wynikało, że w razie śmierci właściciela mienia nieruchomego pozostawionego za granicą uprawnienia wynikające z ust. 1 (do zaliczenia na poczet ceny nabycia nieruchomości lub opłaty za użytkowanie wieczyste – obecnie prawo do rekompensaty) przysługują łącznie wszystkim jego spadkobiercom lub jednemu z nich, wskazanemu przez osoby uprawnione. Minister Skarbu Państwa wprawdzie odnotował fakt złożenia wniosku pod rządami art. 81 ust. 4 (wcześniej art. 88 ust. 4) ustawy z 29 kwietnia 1985 r., przewidującego "łączne" (czyli przypadające wszystkim spadkobiercom łącznie) uprawnienie do zaliczenia, ale wyprowadził z tego niewłaściwe wnioski. Uznał bowiem, że rzeczywistą intencją i wolą H. O. było działanie wyłącznie na własną rzecz i nabycie uprawnień w przypadającej jej części prawa do rekompensaty, mimo że wniosek został złożony w okresie obowiązywania przepisów umożliwiających łączną realizację uprawnień z tego tytułu.

Tymczasem fakt łącznego przysługiwania uprawnień wszystkim spadkobiercom właściciela mienia nieruchomego pozostawionego za granicą, wynikający z art. 88 ust. 4 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. należy – zdaniem Sądu w niniejszym składzie – odczytywać w ten sposób, że wszyscy spadkobiercy uzyskiwali status strony postępowania, jeśli z wnioskiem o "zaliczenie" wartości pozostawionego mienia na poczet ceny nabycia nieruchomości lub opłaty za użytkowanie wieczyste wystąpił choćby jeden ze spadkobierców. Ówczesny łączny charakter "prawa zaliczenia" nie pozwalał na rozdzielne (jak to jest możliwe obecnie) przyznanie uprawnień, poza sytuacją wskazania niektórych spadkobierców przez innych.

Jest to o tyle istotne, że H. O. do swojego wniosku dołączyła postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] października 1969 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po T. L. i A. L. - z którego wynika, iż spadek po T. L. nabyli spadkobiercy ustawowi: mąż A. L., córka H. O. i syn J. L. po 1/3 części spadku każdy z nich; zaś spadek po A. L. nabyli spadkobiercy ustawowi: córka H. O. i syn J. L. po 1/2 części spadku każde z nich. Zatem organ był poinformowany o tym, kto jest spadkobiercą.

Fakt ten ma również zasadnicze znaczenie z punktu widzenia art. 27 ustawy z 2005 r. Przepis ten stanowi, że postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów, a z kolei ilekroć w odrębnych przepisach jest mowa o prawie do zaliczania wartości nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., należy przez to rozumieć prawo do rekompensaty, o którym mowa w niniejszej ustawie (art. 26 ustawy z 2005 r.).

Z tego wynika, że po wejściu w życie ustawy z 2005 r. nie było konieczności występowania z kolejnym (odrębnym) wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty, a postępowania w tym przedmiocie wszczęte i niezakończone "przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów".

W ocenie sądu nie uchyla to reguły, że stronami postępowania w dalszym ciągu pozostają wszyscy spadkobiercy właściciela pozostawionego mienia nieruchomego, jeśli postępowanie zostało wszczęte pod rządami art. 88 ust. 4 (art. 81 ust. 4) ustawy z 29 kwietnia 1985 r. A jeśli tak, to nie mają oni obowiązku składania osobnych wniosków w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z 2005 r. - skoro już stronami postępowania stali się wcześniej. Raz nabytego statusu strony postępowania nie można bowiem utracić bez utraty interesu prawnego lub bez wyraźnego przepisu ustawy, respektującego zachowanie praw słusznie nabytych (w tym wypadku praw procesowych, wynikających ze wszczęcia postępowania). Co innego, gdyby pierwszy wniosek wszczynający postępowanie w sprawie został złożony po dniu wejścia w życie ustawy z 2005 r., od którego to momentu postępowanie może się toczyć tylko na indywidualny wniosek podmiotu uprawnionego.

Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2135/12.

W tej sytuacji, ponieważ postępowanie zostało wszczęte już w 1990 r. na wniosek H. O., która była jednym ze spadkobierców po T i A. małżonków L., to odmowa potwierdzenia prawa do rekompensaty na rzecz innych spadkobierców lub ich następców prawnych (B. L.), której poprzednik prawny (mąż J. L.) z dniem wszczęcia postępowania uzyskał status strony, narusza art. 7 ust. 2 w zw. z art. 27 i art. 5 ust. 1 ustawy z 2005 r. oraz w zw. z art. 88 ust. 4 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. i art. 28 kpa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji uwzględni podaną wyżej wykładnię powołanych przepisów.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.