Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1131/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 92a, art. 92c
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 7, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 4, art. 8, art. 9
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
article: art. 31
journal: Dz.U. 2012 poz 1155
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

E. Z. (dalej: "strona", "skarżąca") – prezes zarządu A. Spółka

z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "organ odwoławczy") z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "organ

I instancji") z [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu 5 grudnia 2019 r. w miejscowości K., na drodze krajowej nr [...], zatrzymano do kontroli pojazd marki SCANIA o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...], którym kierował M. B. W. (dalej "kierowca"). Transport krajowy towarów był wykonywany na rzecz przedsiębiorstwa A. Sp. z o.o. Z zaświadczenia o działalności kierowcy (tzw. "urlopówki"), wystawionego przez stronę 3 grudnia 2019 r. i okazanego podczas kontroli wynika, że kierowca w okresie od 5 listopada 2019 r. godz. 6:45 do 4 grudnia 2019 r. godz. 2:00 miał czas wolny od pracy lub odpoczywał. Natomiast z ustalonego przez organ odwoławczy stanu faktycznego sprawy wynika, że kierowca rozpoczął 24-godzinny okres pracy 3 grudnia 2019 r.

o godzinie 19:00, a zakończył 4 grudnia 2019 r. o godzinie 16:35. We wskazanym 24-godzinnym okresie pracy, kierowca odebrał tylko 2 godziny i 25 minut odpoczynku – od 16:35 do 19:00 w dniu 4 grudnia 2019 r. Na kontrolowanych wykresówkach z 4 grudnia 2019 r. organ I instancji stwierdził skrócenie dziennego czasu odpoczynku o 6 godzin i 35 minut. Kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynku.

Z protokołu przesłuchania kierowcy z 5 grudnia 2019 r. wynika, że

z przedsiębiorstwa wyjechał wraz z drugim kierowcą 3 grudnia 2019 r. około godziny 19.00, a na miejsce – do W. B. dotarł 4 grudnia 2019 r. przed godz. 01:00. Kierowca zeznał, że nie wyrysował dyspozycji/innych prac za czas przejazdu (pomiędzy godz. 19.00 w dniu 3 grudnia 2019 r. a godz. 01:00 w dniu 4 grudnia 2019 r.), gdyż myślał, że jest to jego czas odpoczynku. Kierowca nie zarejestrował również na wykresówce przejazdu pod rampę około godz. 1:10 w dniu 4 grudnia 2019 r., żeby zaoszczędzić czas pracy.

Z uwagi na stwierdzone naruszenie, pismem z 28 stycznia 2020 r. organ

I instancji powiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego. Decyzją

z [...] marca 2020 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 92a ust. 2 ustawy

z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.; dalej "u.t.d.") oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z 5 grudnia 2019 r., nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 1.000 zł, w tym w wysokości 500 zł

w związku ze stwierdzeniem skrócenia przez kierowcę odpoczynku dobowego o czas równy lub większy niż 4 godziny i 30 minut oraz w wysokości 500 zł na okoliczność niewyposażenia kierowcy w inny dokument, o którym mowa w art. 87 u.t.d., wymagany w związku z realizowanym przewozem – za każdy dokument.

W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez stronę, organ odwoławczy decyzją z [...] października 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy nie przyjął za wiarygodne wyjaśnień strony złożonych w zakresie braku przyczynienia się do stwierdzonych naruszeń. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że nawet gdyby kierowca wykonywał wskazane czynności bez wiedzy i zgody zarządzającego transportem, to na podmiocie wykonującym transport spoczywa kontrola, organizacja czasu pracy i dyscyplina pracy kierowcy, czego skutkiem jest wówczas brak naruszeń. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie do naruszenia doszło, w związku z czym winę za popełnione przez kierowcę naruszenie ponosi zarządzający. Strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż zarządzający transportem –E. Z., podpisała zaświadczenie o działalności okazane przez kierowcę w toku kontroli drogowej, w związku z czym jest odpowiedzialna za wystawienie zaświadczenia zawierającego nieprawdziwe informacje i niesporządzenie drugiego zaświadczenia o wykonywaniu przez kierowcę innej pracy lub pozostawaniu w gotowości. Odnośnie charakteru odpowiedzialności zarządzającego transportem, organ odwoławczy powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt II SA/Go 564/16, w którym sąd orzekł, że "kary za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego są nakładane w trybie administracyjnym, zaś odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy nie ma charakteru karnego, nie jest zatem oparta na zasadzie winy. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem".

Organ odwoławczy wskazał również, że ustawa z dnia 2 marca 2020r.

o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.; dalej "ustawa o przeciwdziałaniu COVID-19") została uchwalona i weszła w życie w dniu 31 marca 2020 r., zaś kontrola drogowa miała miejsce w dniu 05 grudnia 2019 r. Ponadto organ odwoławczy wskazuje, że przepis art. 15 zzs ww. ustawy, na który powołuje się strona powoduje zawieszenie terminów, jednakże nie powoduje zawieszenia dokonywania czynności

w sprawie.

Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, organ odwoławczy zważył, iż pozostają bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Organ działał zgodnie z prawem i w jego granicach, wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, a uzasadnienie decyzji zawiera wszelkie elementy wymagane przez prawo.

Organ odwoławczy rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7, 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej "k.p.a.") oraz po przeprowadzeniu postępowania stwierdził, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zgromadził w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. W odniesieniu do zarzutu naruszenie art. 6, art. 8 oraz art. 10 k.p.a. nie stwierdza naruszenia ww. przepisu prawa. W ocenie organu odwoławczego, na etapie obu instancji zapewniono stronie postępowania możliwość wypowiedzenia się co do zaistniałych naruszeń, jak również informował listownie o czynnościach w toku postępowania. W związku z powyższym zarzuty strony organ odwoławczy uważa za bezpodstawne.

Nadto, postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. organ z urzędu wstrzymał w całości wykonanie ww. decyzji.

Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności:

- art. 6 k.p.a., gdyż decyzja została wydana bez poszanowania obowiązującego prawa;

- art. 7 k.p.a., ponieważ organ administracji publicznej wydał decyzję bez podjęcia wszelkich czynności mających na celu dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego

i obowiązujących w tym zakresie przepisów;

- art. 8 k.p.a., ponieważ sposób przeprowadzenia postępowania przez organ wydający decyzję podważył zaufanie do władzy publicznej.

Strona zarzuciła również zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przez organ I instancji przepisów u.t.d., stwierdzając:

- naruszenie, tj. skrócenie przez kierowcę odpoczynku dobowego o czas równy lub większy niż 4 godziny i 30 minut;

- niewyposażenie kierowcy w inny dokument, o którym mowa w art. 87 u.t.d., wymagany w związku z realizowanym przewozem – za każdy dokument.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, a także

o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wyżej powołanych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny

z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,

z zastrzeżeniem art. 57a.

Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym na podstawie przepisu art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19, zgodnie z którym "przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów".

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 92a ust. 2 u.t.d., zgodnie z którym zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust. 4 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych. Na podstawie art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. Zgodnie z art. 92a ust. 9 u.t.d., jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załącznikach nr 3 i 4 do ustawy, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia albo przestępstwa, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej.

W załączniku nr 4 do u.t.d. – "Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz waga naruszeń", pozycja 13 tabeli wskazuje, że naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. w postaci skrócenia przez kierowcę odpoczynku dobowego o czas równy lub większy niż 4 godziny i 30 minut podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł.

W myśl art. 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 15 marca 2006 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 102, str. 1; dalej "Rozporządzenie 561/2006"):

1. kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku.

2. w każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku.

Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku.

3. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku.

4. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.

5. Na zasadzie odstępstwa od przepisów ust. 2, w ciągu 30 godzin od zakończenia dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku, kierowca należący do kilkuosobowej załogi musi skorzystać z kolejnego dziennego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin.

Natomiast w myśl art. 4 lit. f Rozporządzenia 561/2006 "odpoczynek" oznacza nieprzerwany okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem.

Z ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy wynika, że kierowca rozpoczął 24-godzinny okres pracy już 3 grudnia 2019 r. o godzinie 19:00, a zakończył 4 grudnia 2019 r. o godzinie 16:35, pomimo że z zaświadczenia o działalności kierowcy (tzw. "urlopówki"), wystawionego przez stronę 3 grudnia 2019 r. i okazanego podczas kontroli wynika, że kierowca w okresie od 5 listopada 2019 r. godz. 6:45 do 4 grudnia 2019 r. godz. 2:00 miał czas wolny od pracy lub odpoczywał. We wskazanym 24-godzinnym okresie pracy, kierowca odebrał zatem tylko 2 godziny i 25 minut odpoczynku – od 16:35 do 19:00 w dniu 4 grudnia 2019 r. Na kontrolowanych wykresówkach z 4 grudnia 2019 r. organ stwierdził skrócenie dziennego czasu odpoczynku o 6 godzin i 35 minut.

Skarżąca podnosi w skardze, że przedsiębiorstwo, którego jest osobą zarządzającą obowiązuje zakaz wyjazdu z bazy firmy bez posiadania zaświadczenia o działalności lub bez wprowadzenia zapisów manualnych na karcie kierowcy oraz zakaz naruszania norm czasu pracy. Przedsiębiorstwo zakazuje pracownikom oraz neguje działania niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Tymczasem,

z protokołu przesłuchania kierowcy wynika, że z przedsiębiorstwa wyjechał on wraz z drugim kierowcą 3 grudnia 2019 r. około godziny 19.00, a na miejsce – do W. B. dotarł 4 grudnia 2019 r. przed godz. 01:00. Kierowca zeznał, że nie wyrysował dyspozycji/innych prac za czas przejazdu (pomiędzy godz. 19.00 w dniu 3 grudnia 2019 r. a godz. 01:00 w dniu 4 grudnia 2019 r.), gdyż myślał, że jest to jego czas odpoczynku. Kierowca nie zarejestrował również na wykresówce przejazdu pod rampę około godz. 1:10 w dniu 4 grudnia 2019 r., żeby zaoszczędzić czas pracy.

Z powyższego wynika, że kierowca kosztem czasu przeznaczonego na odpoczynek mógł zatem – wbrew twierdzeniom skarżącej o obowiązujących

w przedsiębiorstwie zasadach – bez problemu wyjechać z przedsiębiorstwa, po wcześniejszym odebraniu zaświadczenia o działalności, które kierowca osobiście zabrał z biurka.

Mając na uwadze powyższe, w cenie sądu w sprawie nie zaistniały okoliczności wymienione w art. 92c u.t.d. mogące wyłączyć odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenie. Okoliczności sprawy i dowody nie wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Odnosząc się natomiast do kwestii dojazdu kierowcy do W. B. wraz z drugim kierowcą należy przy zauważyć, że czas spędzony na dojeździe do miejsca postoju pojazdu objętego zakresem Rozporządzenia 561/2006 lub powrotu z tego miejsca, jeżeli pojazd nie znajduje się ani w miejscu zamieszkania kierowcy, ani

w bazie pracodawcy, w której kierowca zwykle pracuje, nie jest liczony jako odpoczynek lub przerwa, chyba że kierowca znajduje się na promie lub w pociągu

i ma dostęp do koi lub kuszetki (art. 9 ust. 2 Rozporządzenia 561/2006). Jednocześnie rozporządzenie przyjmuje w art. 9 ust. 3, że czas spędzony przez kierowcę kierującego pojazdem nieobjętym zakresem niniejszego rozporządzenia do lub z pojazdu objętego zakresem niniejszego rozporządzenia, który nie znajduje się w miejscu zamieszkania kierowcy ani w bazie pracodawcy, gdzie kierowca zazwyczaj pracuje, jest traktowany jako "inna praca". Innymi słowy rzecz ujmując, jeżeli kierowca odbywa w zespole (tzn. pojazd prowadzi na zmianę dwóch kierowców) podróż służbową pojazdem objętym zakresem rozporządzenia, wówczas czas, kiedy pojazd obejmuje (prowadzi) jeden z członków załogi tylko wtedy dla drugiego kierowcy może być czasem odpoczynku, jeżeli może swobodnie tym czasem dysponować, chyba, że znajduje się na promie lub w pociągu i posiada dostęp do koi lub do kuszetki. Natomiast czas spędzony obok kierowcy prowadzącego pojazd nie jest czasem odpoczynku i nie może być rejestrowany jako odpoczynek bądź przerwa w pracy (por. także wyrok NSA z 14 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 852/06).

W toku kontroli drogowej kierowca okazał zaświadczenie o działalności,

w którym wskazano, że kierowca w okresie od godziny 6:45 dnia 15 listopada 2019 r. do godz. 2:00 dnia 4 grudnia 2019 r. miał czas wolny od pracy lub odpoczywał. Organ ustalił natomiast, że kierowca rozpoczął pracę 3 grudnia 2019 r. około godziny 19:00

i wraz z kolegą udał się do W. B., gdzie przejął pozostawiony zespół pojazdów, którym udał się pod załadunek. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał przedstawione zaświadczenie za nieważne, co następnie skutkowało powstaniem naruszenia określonego jako niewyposażenie we właściwy dokument – zaświadczenie o działalności.

Odnosząc się do powyższego, należy zauważyć, że w myśl art. 87 ust. 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego,

z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1412 ze zm.; dalej "u.c.p.k.").

W myśl art. 31 ust. 1 u.c.p.k. w przypadku braku możliwości wprowadzenia danych, zgodnie z art. 34 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 lub Umową AETR, przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany wystawić kierowcy wykonującemu przewóz drogowy zatrudnionemu u tego przedsiębiorcy zaświadczenie (tzw. "zaświadczenie o działalności"), jeżeli kierowca:

1) przebywał na zwolnieniu lekarskim od pracy z powodu choroby;

2) przebywał na urlopie wypoczynkowym;

3) miał czas wolny od pracy;

4) prowadził pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR;

5) wykonywał inną pracę niż prowadzenie pojazdu;

6) pozostawał w gotowości do wykonywania pracy w rozumieniu art. 9 ust. 1 - w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie rozporządzenie (WE) nr 561/2006, lub w rozumieniu art. 12 ust. 3 lit. c załącznika do Umowy AETR -

w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie Umowa AETR.

Zgodnie z art. 31 ust. 2 u.c.p.k. przez czas wolny od pracy, o którym mowa

w ust. 1 pkt 3, rozumie się okresy inne niż przerwy i odpoczynek kierowcy, o których mowa w rozporządzeniu (UE) nr 165/2014, oraz okresy inne niż wymienione w ust. 1 pkt 1, 2 i 4-6, w których kierowca nie wykonywał pracy.

Na podstawie art. 31 ust. 3 u.c.p.k. zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, wystawione na przeznaczonym do druku formularzu, o którym mowa w:

1) decyzji Komisji nr 2007/230/WE z dnia 12 kwietnia 2007 r. w sprawie formularza dotyczącego przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym (Dz.Urz. UE L 99 z 14.04.2007, str. 14, Dz.Urz. UE L 101 z 11.04.2008, str. 11, Dz.Urz. UE L 330 z 16.12.2009, str. 80 oraz Dz.Urz. UE L 63 z 12.03.2010, str. 31) - w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie rozporządzenie (WE) nr 561/2006,

2) Suplemencie 3 do załącznika do Umowy AETR - w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie Umowa AETR

- przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego, a kierowca to zaświadczenie podpisuje.

Działanie wynikające z ww. przepisów ma na celu udokumentowanie przede wszystkim nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę, co ma umożliwić z kolei sprawniejsze kontrole dopuszczalnych okresów prowadzenia pojazdu, wynikających z Rozporządzenia WE Nr 561/2006 lub Umowy AETR. Przedsiębiorca ma obowiązek zapewnienia takiej organizacji pracy w prowadzonym przez siebie przedsiębiorstwie transportowym, aby wyeliminować lub przynajmniej zminimalizować zagrożenie wystąpienia naruszeń przepisów regulujących kwestię czasu pracy kierowców. Ten obowiązek jest oczywisty i wynika ze wskazanych wyżej przepisów prawa. Chodzi

o zastosowanie takich rozwiązań organizacyjnych, które będą skłaniały i umożliwiały kierowcom przestrzeganie przepisów prawa o czasie pracy. Dopiero wykazanie, że przedsiębiorca takie rozwiązania zastosował, a pomimo tego kierowca naruszył przepisy, spowodować może uwolnienie przedsiębiorcy od odpowiedzialności.

Skarżąca jako przedsiębiorca, winna sprawować ścisły nadzór i kontrolę przestrzegania przepisów prawa przez swych pracowników. Zważyć należy, że powołane powyżej prawodawstwo wspólnotowe przypisuje szczególną wagę zapewnieniu przestrzegania i kontrolowania ścisłych norm czasu pracy kierowców, związanemu z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu lądowym

w sytuacji komercyjnej presji na ilość przewożonych ładunków i szybkość wykonywanych przewozów. Presja ta prowadzić może, przy braku konsekwentnego

i skutecznego egzekwowania przepisów regulujących kwestię czasu pracy kierowców, do zagrożenia bezpieczeństwa nie tylko kierowców, ale i innych uczestników ruchu drogowego.

Wszystkie obowiązki wynikające z powołanych w zaskarżonej decyzji przepisów prawa wspólnotowego obciążały przedsiębiorcę transportowego już od czasu ich wejścia w życie. Rozporządzenia wspólnotowe są bowiem aktami prawa podlegającymi bezpośredniemu stosowaniu.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie tutejszego sądu, organ słusznie uznał przedstawione zaświadczenie za nieważne, co następnie skutkowało powstaniem naruszenia.

W myśl art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte

w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

1a. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2.

Zgodnie z art. 92c ust. 2 u.t.d. przepisy ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio

w przypadku nałożenia kary przez uprawniony zagraniczny organ.

Jak słusznie wskazał organ, okoliczności objęte hipotezą art. 92c u.t.d. powinna udowodnić strona, gdyż to ona wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają ja od odpowiedzialności za naruszenia stwierdzone w toku czynności kontrolnych. W postępowaniu, którego celem jest skontrolowanie przestrzegania czasu pracy przez kierowców, na organie spoczywa obowiązek ustalenia czy czas pracy i wypoczynku wymagany przepisami prawa był przestrzegany. Jeżeli natomiast strona, nie negując ustalonych przez organ naruszeń, wskazuje, że wystąpiły

w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zwalniające ją z odpowiedzialności, to powinna je wykazać. O ile bowiem na organie ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważać ustalenia organu, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (zob. wyr. NSA z 9.04.2021 r., II GSK 740/18). W ocenie tutejszego sądu, nie jest wystarczające samo wskazanie, że dany podmiot dołożył należytej staranności, lecz konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności wspartych dowodami (zob. wyr. WSA w Łodzi z 11.5.2018 r., III SA/Łd 197/18). Przez należytą staranność należy rozumieć uczynienie wszystkiego, czego można rozsądnie wymagać od przewoźnika organizującego przewóz drogowy (zob. wyr. NSA z 7.3.2017 r., II GSK 1590/15). Okolicznością zwalniającą z odpowiedzialności administracyjnoprawnej nie jest natomiast sama okoliczność, negowania przez osobę zarządzającą transportem działań niezgodnych z obowiązującym prawem. Samo negowanie działań nie świadczy o zapewnieniu przez podmiot wykonujący przewóz właściwej organizacji i dyscypliny pracy, jeżeli przedsiębiorca nie egzekwuje skutecznie przestrzegania ustanowionych zasad (wyr. WSA w Rzeszowie z 16.5.2018 r., II SA/Rz 371/18). Przesłanki egzoneracyjne określone art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym nie odnoszą się zatem do zachowania samego przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności, jak i organizacji pracy przedsiębiorstwa. Nie wystarczy więc wykazanie braku winy przedsiębiorcy, lecz konieczne jest pozytywne udowodnienie przez przedsiębiorcę, że podjął on wszystkie niezbędne środki w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Należy zauważyć, że przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich,

w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć.

W dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania pracowników i które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze, z przedsiębiorcy na jego kierowców (por. wyrok NSA z 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 967/09 oraz powołany tam wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 31 marca 2008 r. w sprawie SK 75/06 opubl. OTK-A 2008/2/30). Dlatego też sąd uznał za bezpodstawne twierdzenia skarżącej, że organ nie powinien stwierdzić naruszenia z załącznika nr 4 lp. 1.7 u.t.d. – "niewyposażenie kierowcy

w inny dokument, o którym mowa w art. 87 u.t.d., wymagany w związku

z realizowanym przewozem – za każdy dokument 500 zł", lecz powinno być stwierdzone naruszenie z załącznika nr 4 lp. 19 u.t.d. – "brak organizacji pracy kierowcy lub nieprawidłowa organizacja, brak poleceń lub niewłaściwe polecenia dla kierowcy - w zakresie umożliwienia kierowcom przestrzegania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w wysokości 1.500 zł.

Sąd nie podzielił również zarzutu skarżącej, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy i pominięcie istotnych okoliczności stanowiących podstawę do wydania decyzji. Zebrany przez organ materiał dowodowy był bowiem wystarczający do ustalenia stanu fatycznego. Po raz kolejny podkreślić należy, że strona nie wnosiła wniosków dowodowych. Nie można również postawić organom zarzutu niewłaściwej wykładni przepisów ustawy o transporcie drogowych, czy też innych, wskazanych przepisów prawa materialnego, ani też ich niewłaściwego zastosowania.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 ww. ustawy, orzekł o oddaleniu skargi.

Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl oraz www.curia.europa.eu