Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 1087/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 2, 3, 4, 9
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Protokolant Referent – stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga E. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w przedmiocie umorzenia postępowania.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu [...] marca 2014 r. E. T. i S. T. (zwani dalej: "wnioskodawcy") złożyli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (zwany dalej: "PINB", "organ I instancji") zawiadomienie o samowolnym wykonaniu przez S. R. (zwany dalej: "inwestor") na działce nr [...] w Z. ogrodzenia z płyt betonowych.

W dniu [...] marca 2014 r. organ I instancji dokonał oględzin działki nr [...] ustalając, że działka ta znajduje się w samoistnym posiadaniu Gminy Z., w wypisie z rejestru gruntów określona została jako droga. Działka ta ma szerokość 3 m i długość ok. 20 m, wjazd na nią odbywa się od ul. [...] poprzez urządzony zjazd. Z drogi tej korzystają E. T. i S. T. wjeżdżając na swoją posesję. W granicy tej drogi znajdują się zabudowania inwestora. Pozostały odcinek drogi ok. 40 m jest ogrodzony przez poszczególnych właścicieli i wykorzystywany rolniczo. W marcu 2014 r. inwestor wykonał na działce nr [...] roboty budowlane polegające na zabetonowaniu w gruncie słupków betonowych ogrodzeniowych – 7 szt. i wsunięciu w nie trzech płyt betonowych ogrodzeniowych. Wykonanie tych robót spowodowało powstanie niezadaszonego boksu o wymiarach 2,64 x 5,90 m i wysokości 1,48 m. Boks stanowiły trzy ściany, jedna od strony wnioskodawców, dwie w poprzek drogi, od strony inwestora nie było osłony – tą czwartą ścianę stanowiło ogrodzenie i ściany budynku na jego działce. Ww. roboty inwestor wykonał bez zgody budowlanej właściwego organu i Gminy Z.

W związku z powyższymi ustaleniami zawiadomieniem z [...] marca 2014 r. organ I instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie.

W dniu [...] marca 2014 r. do PINB wpłynęło od inwestora oświadczenie, iż w dniu [...] marca 2014 r. usunął z działki nr [...] w Z. obiekt budowlany o wymiarach 2,64 m.

W wyniku powtórnych oględzin spornej działki ([...] kwietnia 2014 r.) ustalono, że zrealizowany na działce [...] obiekt budowlany (tak nazwany przez inwestora) nie został całkowicie rozebrany, bowiem rozebrano dwie krótsze osłony o wymiarach 2,64 m, natomiast pozostała jedna dłuższa osłona z płyt betonowych o wymiarach 5,90 m.

Decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. PINB, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz.1623 ze zm., zwana dalej: "p.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze. zm., zwana dalej: "k.p.a.") nakazał inwestorowi rozbiórkę pozostałej na działce [...] ściany osłonowej o długości 5,90 m pozostałej z samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego o wymiarach 2,64 x 5,90 m oraz uprządkowanie terenu ww. działki. W wyniku złożonego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. (zwany dalej: "WINB", "organ odwoławczy") uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na błędne powołanie w sentencji decyzji art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., w sytuacji gdy nakaz wynikający z decyzji w istocie dotyczył sytuacji określonej w art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. oraz brak ustalenia, czy sporny obiekt budowlany jest niezgodny z prawem i na czym ta niezgodność polega.

Ponownie rozpoznając sprawę PINB ustalił, iż stan obiektu na działce nie uległ zmianie, od daty wcześniejszych oględzin ([...] kwietnia 2014 r.).

Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. PINB, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b., art. 104 i art. 107 k.p.a., nakazał inwestorowi rozbiórkę ściany osłonowej, o długości 5,90 m, pozostałej z samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego z płyt betonowych ogrodzeniowych w formie boksu na materiały o wym. 2,64 x 5,90 m, na działce nr [...] w Z. przy ul. [...] oraz uporządkowanie terenu działki nr [...] po wykonanych robotach rozbiórkowych.

Uzasadniając decyzję wskazał, iż zebrany materiał dowodowy jest nadal aktualny został tylko uzupełniony o informację dotyczącą istnienia na działce nr [...] przyłącza wodociągowego dla nieruchomości nr [...] i [...], strony postępowania pozostają bez zmian wobec czego, ponowne oględziny w terenie nie wnoszą żadnych zmian do posiadanego materiału dowodowego i jego oceny. Wskazał, iż jak wynika z oględzin z dnia [...] kwietnia 2014 r. inwestor dokonał częściowej rozbiórki powstałego boksu w marcu 2014 r., poprzez rozbiórkę dwóch ścian osłonowych krótszych o długości 2,64 m i wysokości 1,48 m, na działce znajduje się ściana osłona z płyt betonowych o długości 5,90 m i wysokości 1,48 m wsuniętych pomiędzy trzy słupki betonowe utwierdzone w gruncie.

Analizując zgromadzony materiał dowodowy PINB ocenił, że wykonane przez inwestora na działce nr [...] roboty budowlane spowodowały powstanie obiektu budowlanego jakim był niezadaszony boks dla zgromadzonych w tej części działki materiałów budowlanych. Według organu ww. roboty budowlane nie zostały zwolnione na podstawie art. 29-30 p.b. z uzyskania pozwolenia na budowę, a przed ich rozpoczęciem inwestor winien legitymować się ostateczną decyzją pozwolenia na budowę. Zdaniem PINB powstały obiekt budowlany należy zakwalifikować do budowli, o której mowa w art. 3 pkt. 3 p.b. Uznał, że sporny obiekt budowlany nie jest na pewno budynkiem, ani też obiektem małej architektury, natomiast wyliczony przez ustawodawcę w art. 3 pkt 3 przykład budowli nie stanowi katalogu zamkniętego i zaliczenie wybudowanego niezadaszonego boksu do tej kategorii jest prawidłowe.

Zdaniem PINB dokonana przez inwestora rozbiórka dwóch krótszych ścian boksu nie powinna zmieniać prawnej kwalifikacji kategorii obiektu. Rozbiórka dwóch ścian budowli w trakcie postępowania, nie spowodowała, że mamy do czynienia z innym obiektem budowlanym, albo że taki obiekt nie powstał, lub zachodzi przypadek bezprzedmiotowości postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. Pozostawienie dłuższej ściany osłonowej z wybudowanego boksu nie zmienia toku postępowania organu. Pozostała ściana osłonowa nie pełni funkcji ogrodzenia, gdyż ono nie odgradza od niczego, nie chroni przed dostępem osób lub zwierząt. Funkcję ogrodzenia na dzień dzisiejszy pełni istniejące ogrodzenie między sąsiednimi działkami i ściany budynków usytuowanych przy granicach działek.

PINB uznał zatem, iż do usunięcia naruszenia prawa, nie znajdzie zastosowania art. 48 p.b., a tylko przepisy art. 51 ust. 1 lub 2 oraz ust. 3 w związku z art. 5 1 ust. 7 p.b. Za takim rozstrzygnięciem przemawia niewielki zakres wykonanych robót budowlanych, małe parametry powstałego obiektu budowlanego oraz funkcja osłonowa np. przed kradzieżą materiałów tam zgromadzonych, a przy tym obiekt nie posiada dachu, typowych fundamentów które zostały zastąpione zabetonowanymi słupkami w gruncie. Organ I instancji podał, że miejscem wybudowania obiektu budowlanego jest działka nr [...], która jest w posiadaniu samoistnym gminy, oznaczona na wypisie z rejestru jako droga, w istocie nie pełniąca tej funkcji. Obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Z., działkę nr [...] umieścił w terenach mieszkaniowo-usługowych oznaczonych na rysunkach planu symbolem MU. Akt prawa miejscowego jakim jest plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza zabudowę tego terenu obiektami o funkcji mieszkaniowej w zabudowie jednorodzinnej lub wielorodzinnej z wbudowaną funkcją handlową i/lub inna usługową, w tym z zakresu usług publicznych, komercyjnych, b) obiekty usługowe, w tym usług publicznych i komercyjnych, 2) Uzupełniającym rodzajem zainwestowania w obrębie strefy jest: a) zieleń urządzona o charakterze ozdobnym, rekreacyjnym wraz z elementami małej architektury, b) elementy obsługi komunikacyjnej strefy, c) liniowe, punktowe, kubaturowe obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej. W ocenie organu, zachodzi możliwość zabudowy działki nr [...] obiektami i urządzeniami nie wyróżniając tej działki jako drogi.

Wskazał, że ze względu na cechy geometryczne działka nr [...] nie jest działką budowlaną, ale niewątpliwe niewielkie urządzenia budowlane związane z obsługą zabudowy jednorodzinnej mogły by na jej terenie powstać. W stanie faktycznym mamy do czynienia z działką nr [...] nieutwardzonego gruntu, o szerokości 3 m i długości 60 m opisaną w wypisie z rejestru gruntów jako droga, z której korzystają na długości około 20 m (od krawędzi ul. [...]) jako dojazd, dojście do swojej nieruchomości nr [...] wnioskodawcy, może z niej również korzystać w ten sposób inwestor, który ma również osobny wjazd na swoją działkę nr [...]. Pozostali właściciele nieruchomości położonych przy działce nr [...] nie korzystają z niej, posiadają wjazdy od innej strony, a na działce nr [...] na szerokości 3 m wykonali swoje ogrodzenia.

Zdaniem PINB wykonanie robót budowlanych bez decyzji pozwolenia na budowę, uruchamia tryb postępowania określony w art. 51 ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz ust. 3 w zawiązku z art. 51 ust. 7 p.b. Ww. roboty budowlane zostały wykonane bez decyzji pozwolenia na budowę, również roboty rozbiórkowe części wybudowanego obiektu (dwie ściany osłonowe o długości 2,64m) wykonane zostały przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Częściowa rozbiórka obiektu budowlanego nie spowodowała jednak, że został przywrócony stan zgodny z przepisami prawa budowlanego. Obowiązkiem organu jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu odpowiadającego przepisom, a takim stanem w przedmiotowej sprawie będzie zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. w części dotyczącej rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części.

W odwołaniu wniesionym na powołane rozstrzygnięcie inwestor podał, że zaskarżona decyzja nieuwzględnienia wymogów określonych w decyzji organu odwoławczego w zakresie możliwości zalegalizowania tej inwestycji post factum. Uważa, że jego przedsięwzięcie winno być zalegalizowane z następujących powodów: 1) działka [...] nie jest w żaden sposób użytkowana, nie ma żadnych planów jej zagospodarowania na przyszłość, zatem jego przedsięwzięcie nie narusza niczyjego interesu, nie zakłóca normalnego funkcjonowania; 2) inwestycja owa spełnia poważną rolę w zabezpieczeniu jego posesji, wzmacnia ogrodzenie (które było ustawicznie narażane na szwank przez element aspołeczny, który obrał sobie to miejsce na pijatyki, włożył dużo wysiłku, by teren ten utrzymać w przyzwoitym stanie higieny i estetyki. Wskazał nadto, że obecnie toczy sią postępowanie sądowe, mające na celu przyznanie mu prawa własności do tej części działki nr [...], na której sporne wzmocnienie ogrodzenia stoi.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 p.b., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie ściany osłonowej o długości 5,90 m na działce nr [...] przy ul. [...] w Z.

Uzasadniając WINB wskazał, iż w omawianej sprawie mamy do czynienia z samowolnym wykonaniem robót budowlanych polegających na zabetonowaniu w gruncie słupków ogrodzeniowych i wsunięciu w nie trzech płyt ogrodzeniowych. Wskutek ww. prac powstał boks o trzech ścianach (czwartą stanowiło istniejące ogrodzenie i ściany budynku). Nie mniej wskazał, iż w toku postępowania zmianie uległ stan faktyczny, wskutek czego z ww. boksu pozostała jedynie dłuższa z płyt ogrodzeniowych o długości 5,90 m, dwie pozostałe płyty zostały rozebrane. Uznał, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego przyjmując tryb postępowania określony w art. 50 i art. 51 p.b., dotyczący wykonania robót budowlanych. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych celem postępowania prowadzonego w oparciu o art. 50 i art. 51 p.b. jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, po uprzednim wyjaśnieniu legalności i jakości wykonywanych robót. Wykonanie robót budowlanych z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych lub innych przepisów szczególnych, mających charakter norm bezwzględnie obowiązujących, obliguje organ do podjęcia działań zmierzających do doprowadzenia stwierdzonych nieprawidłowości do stanu zgodnego z prawem.

Według ustaleń organu I instancji, przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały na terenie działki o nr [...] w Z., stanowiącej na podstawie rejestru gruntów drogę, a ponadto według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Z., przedmiotowa działka znajduje się na terenach oznaczonych symbolem MU-tereny mieszkaniowo-usługowe. Przepisy szczegółowe dla ww. terenu wskazują, iż podstawowym rodzajem zainwestowania w obrębie strefy są obiekty o funkcji mieszkaniowej w zabudowie jednorodzinnej lub wielorodzinnej z wbudowaną funkcją handlową lub usługową oraz obiekty usługowe. Uzupełniającym rodzajem zainwestowania w obrębie strefy jest zieleń o charakterze ozdobnym, rekreacyjnym wraz z elementami małej architektury, elementy obsługi komunikacyjnej strefy oraz obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej. Organ I instancji interpretując ww. plan zagospodarowania przestrzennego uznał, iż dopuszcza on możliwość zabudowy działki nr [...].

Organ odwoławczy podał, iż wedle oceny PINB w sprawie niniejszej nie znajdzie zastosowania dyspozycja art. 51 ust. 1 w zakresie zaniechania robót budowlanych jak również dyspozycja dotycząca przywrócenia do stanu poprzedniego, tylko decyzja o nakazie rozbiórki pozwoli uporządkować nieprawidłowy stan faktyczny wywołany samowolnym wykonaniem robót budowlanych.

Odnosząc się do powyższego WINB wywiódł, że w toku postępowania organ I instancji nie wykazał, że sporny obiekt jest niezgodny z przepisami i na czym ta niezgodność polega. W uzasadnieniu PINB wskazuje na konieczność usunięcia naruszenia prawa, nie wykazując jednak na czym owa niezgodność polega oraz jaki konkretnie przepis został naruszony poprzez wykonanie przedmiotowej osłony. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż nie można wywodzić niezgodności obiektu z przepisami wyłączenie na podstawie ustalenia, iż obiekt został wykonany samowolnie. Zdaniem WINB organ I instancji w toku postępowania wykazał, iż istniejąca osłona jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak również nie narusza warunków technicznych. W świetle powyższego, w rozpatrywanym przypadku należy uznać, iż stan faktyczny nie uzasadnia działań organów nadzoru budowalnego.

W konsekwencji wskazał, że wobec ustalenia, iż w niniejszej sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania dotyczącą samego przedmiotu postępowania, jakim jest ściana osłonowa o długości 5,90 m na działce nr [...] w Z., należało uchylić zaskarżoną decyzję PINB i umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego E. T. (zwany dalej: "skarżący", "strona") wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wydanej decyzji postawił zarzut naruszenia:

1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 50 ust. 1 pkt 1 p.b., poprzez błędną jego interpretację i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w wyrażeniu niesłusznego poglądu prawnego, iż dokonanie przez inwestora z własnej inicjatywy rozbiórki części samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego zmienia charakter tego obiektu i nie uzasadnia nakazania rozbiórki pozostałej części w drodze decyzji administracyjnej;

2. prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik postępowania - art. 105 § 1 k.p.a., poprzez wydanie rozstrzygnięcia umorzenia postępowania administracyjnego w całości, pomimo istnienia potrzeby ingerencji organu nadzoru budowlanego, zmierzającej do usunięcia samowoli budowlanej.

Uzasadniając złożony środek zaskarżenia skarżący podał, że wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, w istniejącym stanie faktycznym istniała i w dalszym ciągu istnieje potrzeba ingerencji organów nadzoru budowlanego. Wynika to wprost z przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b., który nakłada na właściwy organ nadzoru budowlanego obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli obiekt ten powstał bez wymaganej prawem zgody właściwego organu. Roboty jakie przeprowadził inwestor na działce nr [...] wymagały pozwolenia na budowę, gdyż nie zostały objęte przepisami art. 29 i 30 p.b., wyłączającymi obowiązek uzyskania pozwolenia. Inwestor nie posiadał pozwolenia, w związku z czym podjęte przez niego roboty doprowadziły do samowolnego wzniesienia obiektu budowlanego, przy czym częściowa jego rozbiórka (dwóch krótszych ścian obiektu), nie usunęła ich bezprawności ani nie zmieniła charakteru obiektu. Ogrodzenie dzielące posesje skarżącego i inwestora istnieje od wielu lat i wykonane jest częściowo z ciągu płyt betonowych, a częściowo tworzą go ściany budynku.

Zdaniem strony skarżącej nie istniały żadne podstawy do przyjmowania bezprzedmiotowości postępowania. Organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do podjęcia ingerencji w inwestycję na działce nr [...], poprzez nakazanie rozbiórki pozostałej ściany boksu, gdyż tylko taka decyzja doprowadzić mogła do uporządkowania stanu prawnego wywołanego działaniem inwestora, ewidentnie naruszającym przepis art. 28 p.b.

W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną

w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego przez organ odwoławczy stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

Umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego przez organ odwoławczy, na podstawie powołanego przepisu, może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy organ II instancji stwierdzi, iż zaszły okoliczności skutkujące bezprzedmiotowością tego postępowania i co najważniejsze bezprzedmiotowość postępowania musi istnieć przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Innymi słowy zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w zakresie umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego, może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy okoliczności sprawy uzasadniały wydanie przez organ I instancji decyzji umarzającej postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., czyli w sytuacji, gdy nastąpił brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego powodujący brak podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy, co do jej istoty. Natomiast jeżeli bezprzedmiotowość zachodzi już po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ I instancji, to oznacza, że jej skutki rozciągają się wyłącznie na postępowanie odwoławcze, to w takiej sytuacji organ II instancji powinien wydać decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. tj. umorzyć postępowanie odwoławcze.

Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05). Bezprzedmiotowym może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA 428/01). W konsekwencji postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż pismem z dnia [...] marca 2014 r. skarżący (m.in.) wniósł o wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej, jakiej dopuścił się inwestor na działce [...] w Z. polegającej na wykonaniu boksu z płyt betonowych o wymiarach 2,64 m i 5,90 m i wysokości 1,48 m. Bezsporną jest także okoliczność, iż po wszczęciu postępowania naprawczego, ale przed wydaniem decyzji w sprawie, inwestor zgłosił częściową rozbiórkę spornego obiektu poprzez usunięcie dwóch ścian o długości 2,64 m. Z całej budowli pozostała na gruncie działki [...] ściana boku o długości 5,90 m i wysokości 1,48 m, stanowiąca jak wskazuje inwestor element ogrodzenia. Powyższe okoliczności potwierdza zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, w tym protokół oględzin z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz notatka służbowa pracownika PINB z dnia [...] czerwca 2014 r. Ewidentnym wobec powyższego jest fakt, iż sporny obiekt budowlany został rozebrany jeszcze przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ I instancji nakazującego jego rozbiórkę.

Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, iż niewątpliwie z materiału dowodowego sprawy wynika że, działka nr [...] znajduje się na terenie objętym przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miejskiej w Z. nr [...]z dnia [...] listopada 2003 r.). Teren ten oznaczony został symbolem MU - tereny mieszkaniowo-usługowe. Przepisy szczegółowe dla ww. terenu wskazują, iż podstawowym rodzajem zainwestowania w obrębie strefy są obiekty o funkcji mieszkaniowej w zabudowie jednorodzinnej lub wielorodzinnej z wbudowaną funkcją handlową lub usługową oraz obiekty usługowe. Uzupełniającym rodzajem zainwestowania w obrębie strefy jest zieleń o charakterze ozdobnym, rekreacyjnym wraz z elementami małej architektury, elementy obsługi komunikacyjnej strefy oraz obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej.

Wobec ustalenia, iż sporny obiekt budowlany, stanowiący pierwotnie (w dacie wszczęcia postępowania) boks (o trzech ścianach, niezadaszony, o wymiarach 2,64 m x 5,90 m i wysokości 1,48 m) - wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wszczęcia postępowania legalizacyjnego. W ramach tego postępowania prowadzonego prawidłowo w trybie art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 p.b. obowiązkiem organu była ocena, czy: 1) samowolnie prowadzone roboty budowlane nie podlegają legalizacji; 2) samowolnie prowadzone roboty budowlane można zalegalizować 3) nastąpiło istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę (por. Prawo Budowlane Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, 3 wydanie C. Beck Warszawa 2009, str. 555).

Zdaniem Sądu, organ I instancji niewłaściwie ocenił, na co prawidłowo zwrócił uwagę organ odwoławczy, iż pozostały na gruncie działki [...] element boksu – ściana o długości 5,90 m, nie podlega legalizacji. Sporna inwestycja nie była niezgodna z ustaleniami tego aktu prawa miejscowego. Tym samym należy przyjąć, że sporna ściana - osłona, jakkolwiek wybudowana samowolnie nie narusza prawa budowlanego. Należy podkreślić, że omawiana osłona nie stanowi budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Nie można jej również uznać za budowlę ani obiekt małej architektury, o których mowa w art. 3 pkt 3 i art. 3 pkt 4 tej ustawy, gdyż nie stanowi samodzielnego obiektu.

W ocenie Sądu brak jest też podstaw, by stwierdzić, że wspomniana osłona stanowiła urządzenie budowlane. W świetle art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane pojęcie to oznacza urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, takie jak przykładowo: przyłącze i urządzenie instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazd, ogrodzenie, plac postojowy i plac pod śmietnik.

Nie budzi więc wątpliwości, że opisana wyżej osłona nie stanowi obiektu budowlanego powstałego na skutek robót budowlanych, zatem kwestia legalności jej wykonania nie może być badana w ramach postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego na podstawie przepisów ustawy. Zagadnienie to mieści się w granicach sporu o charakterze cywilnoprawnym i może być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym.

Wobec stwierdzenia, że omawiany obiekt nie stanowił obiektu budowlanego, o jakim mowa w powołanych przepisach ustawy Prawo budowlane, za prawidłowe – co do zasady – należy uznać stanowisko organu II instancji, który stwierdził, że wykonanie omawianej osłony nie wymagało pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, co uzasadniało umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

W świetle powyższego, prawidłową w stanie faktycznym i prawnym sprawy była dokonana przez organ odwoławczy ocena, iż postępowanie w sprawie samowoli budowlanej stało się bezprzedmiotowe z uwagi na brak przedmiotu postępowania, co skutkowało podjęciem decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W konsekwencji za niezasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące obowiązku merytorycznego procedowania w sprawie. Strona skarżąca całkowicie pominęła okoliczność, usunięcia – rozebrania przez inwestora dwóch ścian, co odbyło się jeszcze przed wydaniem decyzji przez PINB, a to z kolei oznacza, iż niewątpliwie organ I instancji musiał uwzględnić w stanie faktycznym sprawy. Tymczasem organ nadzoru budowlanego I instancji procedował w sprawie mając na uwadze samowolę budowlaną w postaci wybudowanego boksu bez zadaszenia, zamiast prawidłowo prowadzić postepowanie przy uwzględnieniu zmiany stanu faktycznego. Dlatego tez zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego są niezasadne. Prawidłowo zatem w zaistniałej sytuacji organ odwoławczy zastosował procedurę umorzenia postępowania.

Niezasadne okazały się także zarzuty skargi co do niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a w konsekwencji co do naruszenia art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.