Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 28/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 51 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant Angelika Mielcarek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2022 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w całości; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2021 r. (nr [...]) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "DWINB"), po rozpatrzeniu odwołania M. D. (dalej jako "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z dnia [...] 2021 r. (nr [...]) nakazującej A. K. - inwestorowi robót budowlanych związanych z remontem przegród zewnętrznych (dachu wraz z lukarną) i przebudową budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. D. [...] we Wrocławiu i jego elementów konstrukcyjnych - wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie:

wzmocnienia przeciętych belek stropowych w łazience lokalu nr 2, obustronnie belkami wzmacniającymi (o wymiarach przekroju poprzecznego i długości - 70x240 mm - określonych w ekspertyzie technicznej) poprzez ich połączenie w połowie wysokości 5 śrubami M12, w rozstawie co 60 cm - zgodnie z rozwiązaniem przedstawionym w ekspertyzie technicznej pt. "Opinia na temat stanu technicznego budynku oraz realizacji remontu budynku przy ul. D. [...] we Wrocławiu" z 19.08.2021 r., autorstwa mgr inż. M. Z. - zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami,

uzupełnienia podbitki drewnianej stropu i odtworzenia wypełnienia ślepego pułapu w stropie pomiędzy lokalami nr 2 i 3 w obrębie pomieszczenia łazienki lokalu nr 2 materiałem o ciężarze własnym nieprzekraczającym ciężaru wcześniej istniejącego wypełnienia oraz bez pogorszenia właściwości akustycznych i termoizolacyjnych w stosunku do rozwiązania pierwotnego - zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami.

- w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji PINB. Niniejszej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji odwoławczej, DWINB podzielił stanowisko PINB co do ustaleń faktycznych oraz ocen prawnych wskazujących na konieczność zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 VII 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), dalej jako "PB". DWINB zaznaczył, że postępowanie w sprawie wszczęto z urzędu zawiadomieniem z dnia 2 VII 2021 r. w związku z pismem skarżącego o nieprawidłowościach przy realizacji przez A. K. (dalej jako "inwestor") robót budowalnych oraz wynikami ustaleń kontrolnych. DWINB wyjaśnił, że w toku przeprowadzonych przez PINB czynności dowodowych (w tym kontroli przeprowadzanych w dniach 30 VI i 9 VIII 2021 r.) ustalono, że w budynku wielomieszkaniowym przy ul. D. [...] we Wrocławiu inwestor prowadził roboty polegające na zmianie pokrycia dachowego, remoncie komina ponad dachem, wymianie zużytych elementów konstrukcyjnych dachu budynku, wymianie okien w lokalu nr 3, w obrębie pokoju z aneksem kuchennym wymieniono świetlik dachowy na okno połaciowe, wymiana instalacji elektrycznej, wodnej, kanalizacyjnej, wykonanie w obrębie pokoju z aneksem kuchennym otworu w stropie na strych. Instalacja kanalizacyjna została poprowadzona przez dwie belki stropowe, co widoczne było w łazience lokalu nr 2. Roboty rozpoczęto z końcem XI 2020 r. i nie zostały zakończone. Inwestor nie dokonywał żadnych zgłoszeń ani nie uzyskiwał pozwoleń na prowadzenie ww. robót budowlanych w tym budynku. Roboty budowlane zostały przez PINB wstrzymane postanowieniem z dnia 2 lipca 2021 r. (nr 1610/2021) z jednoczesnym zobowiązaniem inwestora do przedłożenia ekspertyzy technicznej oraz zastosowania niezbędnych zabezpieczeń. DWINB wyjaśnił dalej, że w następstwie powołanego postanowienia do PINB przedłożona została opinia techniczna z 19 VIII 2021 r. autorstwa mgr. inż. M. Z. stwierdzająca, że wymiana pokrycia dachowego jest wykonana prawidłowo. Wykonano bowiem nową konstrukcję lukarny wraz ze ścianami, wymieniając słupy, rygle i krokwie zachowując oryginalne przekroje belek, natomiast ściany lukarny obito płytami OSB, docieplono wełną mineralną wewnątrz, a od zewnątrz styropianem. W opinii wskazano również, że wymieniono okno o wymiarach dopasowanych do nachylenia połaci dachowej, a stare naświetla wymieniono na nowe okna połaciowe. Roboty w mieszkaniu nr 3 wykonano w części - montaż nowych podłóg, w pomieszczeniach mokrych wykonano wylewki betonowe oraz nowe tynki ścienne. W trakcie wykonywania instalacji kanalizacyjnej, w jednej z belek konstrukcji stropu pomiędzy mieszkaniem nr 2 i 3 od spodu wykonano nacięcie o wymiarach 75x80 mm, czym osłabiono przekrój belki. Przekrój belki z 240x140 mm zmniejszono na 165x140 mm, natomiast długość belki wynosi 350 cm. W opinii wskazano że należy niezwłocznie przywrócić oryginalny przekrój uszkodzonej belki, poprzez montaż po obu jej stronach wzmocnienia w postaci belek drewnianych o wymiarach 70x240 mm połączonych w połowie wysokości 5 śrubami w równych odstępach (około 60 cm) - zgodnie z rysunkiem zamieszczonym w opinii. Usuniętą zasypkę stropu z żużla zastąpić należy zasypką z kruszywa keramzytowego lub wełną mineralną po uprzednim uzupełnieniu podbitki stropu, a trasę instalacji kanalizacyjnej należy poprowadzić tak aby nie kolidowała z konstrukcją stropu.

Przy tak ustalonym stanie faktycznym DWINB stwierdził, że wystąpiły podstawy do nałożenia na inwestora obowiązków określonych w decyzji PINB. Inwestor wykonał bowiem samowolnie roboty polegające na remoncie przegród zewnętrznych (dachu wraz z lukarną) i przebudowie elementów konstrukcyjnych budynku wymagających pozwolenia na budowę. Jednocześnie wykazano, że roboty te zostały wykonane nieprawidłowo w zakresie związanym z naruszeniem integralności belek stropowych pomiędzy lokalem nr 2 a lokalem nr 3, co wymagało wydania stosownego nakazu. DWINB odniósł się także do argumentacji podnoszonej przez skarżącego w odwołaniu wyjaśniając, że niepowiadomienie skarżącego przez PINB o dowodzie w postaci opinii technicznej z dnia 19 VIII 2021 r. nie miało istotnego znaczenia w sprawie, bowiem PINB mógł potraktować tę opinię jako stanowisko inwestora w sprawie. Skarżący brał też udział w czynnościach kontrolnych przeprowadzanych przez PINB, przy czym skarżący zrezygnował z uzyskania zgody inwestora na udział w czynnościach kontrolnych dotyczących lokalu nr 3, pozostającego w dyspozycji inwestora. Natomiast brak posiadanego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora robót nie może – zdaniem DWINB - być nadrzędny nad nałożonym obowiązkiem usunięcia zagrożenia związanego z osłabieniem przekroju poprzecznego elementów nośnych. Nakaz doprowadzenia wykonanych robót do stanu poprzedniego jest ostatecznością. Za niedorzeczne należałoby uznać rozwiązanie, iż - wobec braku zgody pozostałych współwłaścicieli - każda ingerencja w element nośny wymaga zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 PB. Wykonane roboty budowlane w istocie doprowadziły bowiem do poprawy ogólnego stanu technicznego budynku, a obowiązki nałożone zaskarżoną decyzją umożliwiają doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (usunięcie rzeczonego zagrożenia w istocie przywróci pierwotne parametry techniczne - możliwość przenoszenia obciążeń). Zastosowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu rozwiązania należy uznać za proporcjonalne wobec stopnia naruszenia prawa. DWINB podkreślił również, że w toku postępowania wyjaśniającego nie stwierdzono aby inwestor dokonał zabudowy strychu, klatki schodowej czy też poddasza, jak i nie wykazano zmiany sposobu użytkowania. Nie stwierdzono także różnic w otworach okiennych w elewacji. W odniesieniu do powiększenia lukarny należy wskazać, że zmiany w jej obrębie mają związek z wykonanymi robotami (ściany lukarny zostały ocieplone styropianem, ściana frontowa lukarny została otynkowana, wymieniono stolarkę okienną) - w takiej sytuacji nie sposób uznać, aby wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 48 i art. 49 PB.

W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o: stwierdzenie nieważności ewentualnie uchylenie decyzji organów obu instancji, wstrzymanie przez DWINB wykonania decyzji na zasadzie art. 61 § 2 pkt 2 ppsa, przeprowadzenie dowodów z załączonej do skargi dokumentacji fotograficznej i jej opisu oraz zasądzenie kosztów postępowania. W skardze zarzucono:

art. 30 ust. 2a i art. 33 ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 PB, przez ich niezastosowanie, co skutkowało przeprowadzeniem postępowania naprawczego bez spełnienia wymagań formalnoprawnych wynikających z art. 30 ust. 2a i art. 33 ust. 2 PB;

art. 50 ust. 1 PB, przez jego niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało bezpodstawnym przyjęciem, że wszystkie roboty budowlane podlegające kontroli w tej sprawie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem na podstawie przepisów art. 50 i art. 51 PB, podczas gdy część z tych robót należy doprowadzić do stanu zgodnego z prawem na podstawie przepisów art. 48 i art. 48a PB;

art. 51 ust. 1 pkt 2 PB, przez jego błędną wykładnię, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, iż "przez stan zgodny z prawem należy rozumieć zgodność z warunkami technicznymi, zasadami wiedzy technicznej oraz sztuką budowlaną", podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu przez stan zgodny z prawem rozumie stan, w którym wykonane roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności Prawa budowlanego. Skutkowało to przeprowadzeniem postępowania naprawczego bez spełnienia wymagań formalnoprawnych wynikających z art. 30 ust. 2a i art. 33 ust. 2 PB;

art. 4 i art. 51 ust. 1 pkt 1 PB, przez ich niezastosowanie i w konsekwencji zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 PB, co skutkowało przeprowadzeniem postępowania naprawczego bez posiadanego przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

art. 6, art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa, przez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego zebrania dowodów i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania oraz zasady należytego uzasadnienia decyzji, co skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że postępowanie naprawcze należy prowadzić jedynie w stosunku do robót budowlanych polegających na podcięciu belek stropowych;

art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 14 i art. 79 kpa, przez bezpodstawne uznanie, że skarżący zrezygnował z udziału w czynnościach kontrolnych w częściach wspólnych budynku, podczas gdy zgodnie ze stanem faktycznym w ogóle nie został o nich poinformowany na piśmie. O tym, że takie czynności będą prowadzone dowiedział się dopiero w czasie kontroli własnego lokalu nr 2 z zastrzeżeniem, że nie ma prawa w nich uczestniczyć bez zgody inwestora. Naruszenie to nie tylko mogło, ale miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w jego wyniku organy nie zebrały całego materiału dowodowego niezbędnego do wyjaśnienia sprawy, a w konsekwencji przyjęły, że postępowanie naprawcze należy prowadzić jedynie w stosunku do robót budowlanych polegających na podcięciu belek stropowych;

art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 15, art. 79a, art. 81 w zw. z art. 140 kpa, przez niepoinformowanie skarżącego przed wydaniem decyzji o nowych okolicznościach sprawy w postaci dowodu z opinii technicznej z dnia 19 VIII 2021 r., na której oparto w przeważającym stopniu decyzję w sprawie, niepoinformowanie skarżącego o możliwości składania dodatkowych dowodów przed wydaniem decyzji w sprawie, w związku z powyższym bezpodstawnym przyjęciu opinii technicznej za udowodnioną oraz oparciu na niej decyzji organów obu instancji, co przeczy zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Skutkowało to przyjęciem, że postępowanie naprawcze należy prowadzić jedynie w stosunku do robót budowlanych polegających na podcięciu belek stropowych;

art. 6. art. 7, art. 80 w zw. z art. 140 kpa, przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów z wyjaśnień inwestora i opinii technicznej z dnia 19 VIII 2021 r., co skutkowało przyjęciem, że postępowanie naprawcze należy prowadzić jedynie w stosunku do robót budowlanych polegających na podcięciu belek stropowych oraz nałożeniem obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, które w szczególności nie usuną zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia;

art. 3, art. 11 i art 13 kpa, przez zaniechanie próby polubownego rozstrzygnięcia kwestii spornych.

W uzasadnieniu skargi skarżący szczegółowo umotywował poszczególne zarzuty podkreślając w szczególności, że zakres ustaleń przyjętych przez organy za miarodajne jest nieadekwatny do zakresu robót wykonanych przez inwestora, który w istocie, poprzez powiększenie lukarny, zwiększył kubaturę budynku, a więc dokonał samowolnej "budowy" a nie "przebudowy", co powinno obligować organy do wdrożenia postępowania z art. 48 PB. Organy pominęły m.in., że inwestor bez zgody skarżącego zabudował część klatki schodowej, stanowiącej część wspólną oraz powiększył okna w ścianie szczytowej budynku. Skarżący zaznaczył także, że opinia techniczna z 19 VIII 2021 r. zawiera szereg nieprawidłowości zarówno w części dotyczącej opisu stanu faktycznego jak i sformułowanych wniosków. W szczególności skarżący zwrócił uwagę, że: podcięto dwie belki stropowe a nie jedną i źle je zwymiarowano; brak jest możliwości odbudowy izolacji akustycznej stropu pomiędzy lokalami nr 2 i nr 3 ze względu na wykonaną przez inwestora wylewkę betonową od strony lokalu nr 3; niewiarygodnie opisano konstrukcję lukarny z uwagi na jej zabudowę płytami GK (co wyklucza ustalenie jej konstrukcji); niewiarygodnie określono ilość brakujących gąsiorów na dachu.

W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Do odpowiedzi na skargę załączono postanowienie DWINB z dnia [...] 2022 r. (Nr [...]) odmawiające wstrzymania wykonania decyzji.

W toku rozprawy skarżący podtrzymał zarzuty oraz wnioski skargi, wnosząc dodatkowo o przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z decyzji PINB z dnia [...] 2022 r. w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego na okoliczność błędnych pomiarów belek stropowych w opinii technicznej z dnia 19 VIII 2021 r. Postanowieniem wydanym na rozprawie Sąd uwzględnił wnioski dowodowe skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Organ administracji publicznej w ramach postępowania administracyjnego zobowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co expressis verbis wynika z art. 77 § 1 kpa. Obowiązek ten służy realizacji – wynikającej z art. 7 kpa - zasady prawdy obiektywnej, nakazującej organowi podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Dotyczy to w takim samym zakresie elementów przedmiotowych jak i podmiotowych sprawy administracyjnej. Wszelkie zaś dowody istotnych okoliczności sprawy muszą zostać utrwalone w aktach. Tylko pod takim warunkiem możliwe jest stwierdzenie, że ustalenia przeprowadzone w postępowaniu są zupełne i prawidłowe.

O ile sposób przeprowadzenia czynności dowodowych uregulowany został przepisami kpa, o tyle zakres okoliczności istotnych w sprawie wyznaczany jest normami prawa materialnego. Dlatego organ powinien mieć na względzie właśnie przepisy prawa materialnego, ilekroć dokonuje ustaleń służących rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej.

W kontrolowanej sprawie organy rozpatrywały sprawę dotyczącą samowolnych robót budowlanych w oparciu o regulacje z art. 50-51 PB. Niewątpliwie celem uregulowanego w powołanych przepisach postępowania naprawczego jest ustalenie możliwości zalegalizowania robót budowlanych, innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 PB, wykonywanych lub wykonanych z naruszeniem przepisów prawa, ewentualnie w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Nie ulega zatem wątpliwości, że w postępowaniu takim wydanie decyzji z art. 51 ust. 1 PB musi zostać poprzedzone m.in. ustaleniem, jakie dokładnie roboty inwestor wykonał. Musi zostać ustalony w sposób wyczerpujący zakres tych robót oraz ich charakter. Przeprowadzenie ustaleń dokonane musi być w ramach postępowania dowodowego unormowanego w art. 75 - 88a kpa, przy wykorzystaniu wszelkich możliwych środków, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie są sprzeczne z prawem. W czynnościach dowodowych organu uprawniona jest uczestniczyć strona, co z kolei wynika z zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa). Organ zobowiązany jest więc powiadomić stronę o prowadzonym postępowaniu, umożliwiając jej tym samym czynny w nim udział (art. 61 § 4 kpa). Prawo do czynnego udziału strony w postępowaniu nie jest celem samym w sobie ale służyć ma z założenia zapewnieniu optymalnych warunków dla dokonania rzetelnych ustaleń faktycznych i prawidłowej oceny dowodów. Stąd też ustawodawca uzależnił możliwość uznania okoliczności za udowodnioną, od zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu (art. 81 kpa). Oznacza to, że ewentualne uchybienia w zakresie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu postrzegane muszą być przez pryzmat materiału dowodowego, na którym ostatecznie oparł się organ przy rozstrzygnięciu sprawy.

Analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy sugeruje jednoznacznie, że zakres przeprowadzonych przez PINB czynności dowodowych oraz przyjętych przez PINB oraz DWINB ustaleń, stanowiących podstawę kwestionowanych skargą decyzji, był nieadekwatny do rzeczywistego zakresu przeprowadzonych samowolnie robót, na który powoływał się skarżący. Organy właściwie w sposób bezkrytyczny przyjęły za ustalony taki zakres robót, jaki wynikał z wyjaśnień inwestora oraz przedłożonej przez niego opinii technicznej z 19 VIII 2021 r., natomiast poniechały ustaleń dotyczących okoliczności powoływanych przez skarżącego. Z kwestionowanych decyzji wynika, że inwestor przeprowadził roboty budowlane polegające na "remoncie przegród zewnętrznych (dachu wraz z lukarną) i przebudowie, w tym jego elementów konstrukcyjnych". Tak określone roboty budowlane uznane zostały następnie za wykonane zgodnie z wymaganiami wynikającymi z przepisów prawa, za wyjątkiem podcięcia belek stropowych pomiędzy lokalem nr 2 a lokalem nr 3, co – w ocenie organów obu instancji – wymagało nałożenia na inwestora obowiązków o charakterze naprawczym na zasadzie art. 51 ust. 1 pkt 2 PB. Tymczasem już w skierowanym do PINB piśmie z dnia 15 II 2021 r. skarżący zwracał uwagę, że w ramach samowolnych robót powiększono okna w ścianie szczytowej budynku i zabudowano część klatki schodowej (akta PINB, k. 1). PINB nie podjął jednak nawet próby weryfikacji prawdziwości tych twierdzeń, mimo że są to przecież zmiany istotne dla oceny możliwości zalegalizowania robót. Sąd zwraca też uwagę, że z protokołu kontroli przeprowadzonej przez PINB w dniu 30 VI 2021 r. wynika, że w należącym do inwestora lokalu nr 3 stwierdzono m.in. "(...) otwór w stropie prowadzący na wydzieloną część strychu. Odrębne wejście na pozostałą część strychu znajduje się z korytarza klatki schodowej" (akta PINB, k. 18). Już tylko tego rodzaju ustalenie sugerowało, że w wyniku samowolnych robót powiększono powierzchnię użytkową lokalu nr 3 kosztem części strychu, który z reguły stanowi część wspólną nieruchomości. Organy obu instancji pozostawiły ten element sprawy bez wyjaśnienia, mimo że skarżący w odwołaniu podkreślał, że inwestor wykonał m.in. zabudowę klatki schodowej i poddasza na użytek swojego lokalu w warunkach braku zgody pozostałych współwłaścicieli (akta PINB, k. 34). PINB w uzasadnieniu decyzji w ogóle nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącego aspektów zabudowy części wspólnych budynku oraz powiększenia okien ściany szczytowej, zaś DWINB w decyzji odwoławczej ograniczył się do konstatacji, że w toku przeprowadzonych czynności nie stwierdzono zabudowy strychu, klatki schodowej czy też poddasza, jak również nie stwierdzono różnic w otworach okiennych w elewacji. Taka konstatacja jest jednak dość arbitralna zważywszy, że zgromadzony dotychczas materiał dowodowy wskazuje po prostu na istotne braki w tym zakresie. PINB tych aspektów sprawy nie uczynił przedmiotem ustaleń, mimo że domagał się tego skarżący.

Zgodzić się również należy z argumentacją skargi podnoszącą istotne ograniczenie prawa skarżącego do udziału w postępowaniu. Dach czy korytarz stanowi niewątpliwie część wspólną budynku, tak więc skarżący powinien mieść zapewnioną możliwość udziału w oględzinach czy kontroli nieruchomości w tej części. Nietrafnie DWINB wyjaśnia, że skoro kontrole były przeprowadzane w lokalach mieszkalnych nr 2 i nr 3, to skarżący mógł uczestniczyć wyłącznie w kontroli należącego do niego lokalu nr 2, zaś jego udział w kontroli lokalu nr 3 uzależniony był od zgody inwestora. Sąd zwraca uwagę, że przedmiotem przeprowadzonej w dniu 30 VI 2021 r. kontroli, której wyniki spisano w protokole nr [...]2021, były "roboty budowlane prowadzone na terenie nieruchomości przy ul. D. [...] we Wrocławiu" (akta PINB, k. 18). Zakres tej kontroli nie ograniczał się zatem wyłącznie do lokalu nr 3. Obejmował on m.in. dach budynku, a więc niewątpliwie część wspólną nieruchomości. Rację ma także skarżący podnosząc, że nie zapewniono mu na etapie pierwszoinstancyjnym możliwości zapoznania się z przedłożoną przez inwestora opinią techniczną z 19 VIII 2021 r. Możliwość zapoznania się z treścią opinii skarżący uzyskał właściwie dopiero po otrzymaniu decyzji PINB. W decyzji odwoławczej stwierdzono, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. DWINB pominął jednak, że wykazanie braku takiego wpływu wymagałoby odniesienia się do sformułowanych w odwołaniu zarzutów podważających wiarygodność opinii. Tymczasem w uzasadnieniu decyzji odwoławczej brakuje jakiegokolwiek odniesienia się do sformułowanych w odwołaniu zarzutów kwestionujących wiarygodność opinii technicznej. Tego rodzaju deficyty uzasadnienia naruszają wymagania określone w art. 107 § 3 kpa, a w konsekwencji również określoną w art. 11 kpa ogólną zasadę przekonywania. Wykluczają także możliwość powołania się na brak wpływu uchybienia procesowego na wynik sprawy. Sąd zwraca uwagę, że opinia techniczna została przez organy obu instancji potraktowana jako istotna podstawa ustaleń faktycznych oraz ocen w zakresie zgodności wykonanych robot z wymaganiami techniczno-budowlanymi. Znaczenie tego dowodu jest więc istotne, przez co nie można zaakceptować rozstrzygnięcia, które nie zostało poprzedzone określoną w art. 80 kpa wszechstronną oceną dowodów, w tym opinii technicznej, przez pryzmat m.in. twierdzeń, wątpliwości i zastrzeżeń zgłaszanych w toku postępowania administracyjnego przez skarżącego. Zaś co do zawartej w decyzji odwoławczej sugestii, jakoby PINB mógł opinię techniczną potraktować jako "wypowiedzenie się w sprawie złożone przez stronę", to jest ona całkowicie nieadekwatna do sytuacji procesowej występującej w kontrolowanej sprawie. Przedmiotowa opinia przedłożona przecież została w wykonaniu postanowienia PINB z dnia [...] 2021 r. (nr [...]) w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej. Nieporozumieniem jest więc sugerowanie, że stanowi ona zwykłe "wypowiedzenie się w sprawie złożone przez stronę".

W rezultacie zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję PINB należało uznać za przedwczesną i wydaną w warunkach istotnych braków dowodowych, co naruszało art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Obligowało to Sąd do uchylenia decyzji DWINB jak i utrzymanej nią w mocy decyzji PINB na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 135 ppsa. Jak wyżej wyjaśniono, wydanie decyzji naprawczej z art. 51 ust. 1 PB, musi zostać poprzedzone kompleksowymi i wszechstronnymi ustaleniami w zakresie wszystkich robót, jakie zostały samowolnie zrealizowane. W ramach tych ustaleń należy m.in. zweryfikować zgłaszane przez strony twierdzenia celem ustalenia ich prawdziwości, jak również odnieść się do zgłaszanych przez skarżącego zastrzeżeń dotyczących wiarygodności dotychczas zebranych dowodów. Tylko pod takim warunkiem możliwa jest akceptacja przyjętych przez organ ustaleń przez pryzmat wymagań zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) wyrażonej w procesowych obowiązkach określonych w art. 77 § 1 i art. 80 kpa.

Nie można natomiast podzielić argumentacji skargi w części kwestionującej materialnoprawną podstawę działania organów nadzoru, tj. art. 50-51 PB. W skardze podniesiono, że ocena legalności robót powinna zostać przeprowadzona na podstawie art. 48 PB, jako że inwestor na skutek samowolnie wykonanych robót powiększył lukarnę, co – zdaniem skarżącego - zwiększyło kubaturę budynku. W ocenie Sądu nawet w przypadku uwzględnienia twierdzeń skarżącego sugerujących, że w ramach przebudowy dachu nastąpiło powiększenie szerokości lukarny, nie można uznać, że inwestor dokonał rozbudowy czy nadbudowy budynku przemawiającej za zastosowaniem trybu legalizacyjnego z art. 48 PB właściwego dla przypadków samowolnej budowy. Z materiału dowodowego załączonego przez skarżącego nie wynika, by na skutek przebudowy dachu nastąpiło zwiększenie wysokości budynku, czy też powiększenie istotnych elementów konstrukcyjnych dachu. Z twierdzeń skarżącego wynika, że inwestor poszerzył istniejącą dotychczas lukarnę o około 51 cm. Taki zakres zmiany przemawia raczej za zasadnością kwalifikowania jej jako elementu przebudowy dachu, a nie jako robót, których celem było typowe dla nadbudowy czy rozbudowy zwiększenie powierzchni użytkowej i kubatury budynku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty w łącznej kwocie 500 zł (wpis od skargi).