Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 162/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 113, art. 138 § 1 pkt 3, art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3,
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 w zw. z art. 205 § 2, art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Protokolant Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 marca 2022 r., nr SKO.40.3235.2021.oś w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego K. M. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez K. M. (dalej: strona, a także skarżący), reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, decyzją z 23 marca 2022 r., nr SKO.40.3235.2021.oś, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu – działając na podstawie art. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), dalej Kpa – po rozpatrzeniu, na posiedzeniu niejawnym, odwołania strony od wydanej z upoważnienia Burmistrza Brzegu (dalej również jako Burmistrz) decyzji z 30 wrześnią 2021 r., nr UOŚ.n.6220.7.2019, stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia planowanego przez E. sp. z o.o. z siedzibą we W., polegającego na montażu zamknięć na jazie górnym (km [...] rzeki O.) i na jazie dolnym (km [...] rzeki O.) Węzła Wodnego B. oraz zagospodarowaniu terenu [...] (km [...] rzeki O.), planowanego do realizacji na działkach nr "a, nr b, nr c, nr d i nr e", obręb C. w B. – umorzyło postępowanie odwoławcze.

Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy na wstępie przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach przypomniał, że wnioskiem z 28 maja 2019 r. E. sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej również jako: Spółka lub inwestor) zwróciła się do Burmistrza o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na montażu zamknięć na jazie górnym (km [...] rzeki O.) i dolnym (km [...] rzeki O.) Węzła Wodnego B. oraz zagospodarowaniu terenu [...] (działka nr d obręb C., w km [...] rzeki O.) w B. W karcie informacyjnej przedsięwzięcia (dalej również: KIP) inwestor opisał szczegółowo na czym polega realizacja planowanej inwestycji, wskazując, że oprócz montażu zamknięć powłokowych z klapą kompozytową na koronie jazu górnego w km [...] i klapą kompozytową lub zaniknięcia stałego szandorowego na koronie jazu dolnego w km [...] rzeki O. w B., obejmuje ono również rewitalizację istniejącego na terenie cypla [...] budynku po byłym klubie wioślarskim na potrzeby statutowe, przywrócenie funkcji magazynowej wodnego sprzętu rekreacyjnego na parterze obiektu, budowę nabrzeża przystani wodnej "ze stalowych grodzie" na granicy działki nr d od strony M.1 na odcinku ok. 50 m dla potrzeb żeglugowo-rekreacyjnych, w tym wyposażenie w slip do wodowania jednostek pływających od strony wody dolnej oraz montaż instalacji elektrycznego ładowania jednostek pływających i pojazdów kołowych, połączonych linią kablową doziemną z jednostką wytwórczą. W powołanym dokumencie podano, iż celem zachowania priorytetu żeglugi jest automatycznie sterowane zamknięcie, które klapowo-powłokowe będzie utrzymywać stały poziom piętrzenia wody, niezbędny dla uprawiania żeglugi na rzędnej normalnego piętrzenia NPP = 133,90 m Kr - zgodnie z priorytetami ustalonymi w obowiązującej instrukcji gospodarowania wodą dla stopnia wodnego B.

Uzupełniając wniosek pismem z 10 czerwca 2019 r., inwestor poinformował, że planowane przedsięwzięcie należy do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 63 i pkt 66 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i realizowane będzie na działkach: nr a i nr e z k. m. [...], (montaż zamknięcia powłokowego z klapą kompozytową na koronie jazu górnego), działki nr a, b i nr c z k. m. [...] (montaż zamknięcia powłokowego z klapą kompozytową lub stałego szandorowego na koronie jazu dolnego) oraz działki nr d i nr a z k. m. [...] (zagospodarowanie [...]), wszystkie - obręb C.

W toku prowadzonego postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w piśmie nr [...] z 25 czerwca 2019 r. (dalej: PPIS) stwierdził, że nie ma konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Po uzupełnieniu KIP, w związku z odmową wyrażenia opinii przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej: RDOŚ) z powodu jej niekompletności (pismo nr [...] z 27 czerwca 2019 r.), organ ten również uznał, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Podobną opinię wyraził Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Wrocławiu (dalej: RZGW) w piśmie z 3 października 2019 r. Dotychczasowe stanowisko podtrzymał PPIS w piśmie z 24 lipca 2019 r.

Następnie przypomniał organ odwoławczy, że dokonaniu aktualizacji KIP, zawiera ona informację, iż w rejonie projektowanej inwestycji oraz w obszarze jej planowanego oddziaływania realizowane będą przedsięwzięcia E. sp. z o.o., objęte decyzjami Burmistrza Brzegu o środowiskowych uwarunkowaniach:

1) z 17 lutego 2012 r., nr [...], polegające na montażu automatycznych zamknięć klapowo-powłokowych na jazie środkowym w km [...] rzeki O. w B., na działce nr a oraz na części działek nr d i nr e k. m. [...] obręb C. przy ul. [...] i budowie elektrowni wodnej - instalacji zatapialnych turbozespołów typu VLH oraz

2) z 3 listopada 2011 r., nr [...], polegające na umieszczeniu układów sterowania i automatyki w istniejącym budynku na działce nr d obręb C. przy ul. [...] w B.

Zaznaczyło przy tym Kolegium, że w dalszej części dokumentu wskazano, iż w rejonie upustu płuczącego jazu dolnego w obrębie filara działowego zlokalizowana jest przepławka dla ryb, która została wyremontowana w roku 2012 w km [...] rzeki O. w B., na działce nr a k. m. [...]. Podkreślono również, iż planowane przedsięwzięcie nie będzie wywoływać oddziaływania skumulowanego z tymi przedsięwzięciami.

Z realizacją inwestycji objętej podaniem Spółki nie zgodził się K. M., w piśmie z 25 lipca 2019 r. stwierdział, iż koliduje ona z jego zamierzeniem inwestycyjnym. W jego ocenie spowoduje to konflikt interesów i kumulację oddziaływań, w związku z czym konieczne jest zobligowanie inwestora do przedłożenia raportu oddziaływania na środowisko. Powyższe stanowisko zakwestionowała Spółka podnosząc, że w KIP uwzględniono wszystkie istniejące urządzenia wodne i przedsięwzięcia hydrowęzła [...], a projektowana inwestycja spełnia kryteria celu publicznego. Wykonane urządzenia zostaną przekazane do zasobu majątkowego Skarbu Państwa w zarządzie PGW Wody Polskie RZGW we Wrocławiu.

Decyzją z 25 listopada 2019 r., nr [...], Burmistrz stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania opisanego wyżej przedsięwzięcia na środowisko oraz określił uwarunkowania jego realizacji.

W wyniku rozpatrzenia odwołania K. M., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z 17 lipca 2020 r., nr [...], uchyliło tę decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium podkreśliło, że badanie kumulacji oddziaływania danego przedsięwzięcia z innymi planowanymi odbywa się wyłącznie w ramach oceny środowiskowej, co – jak zaznaczyło – w rozpatrywanej sprawie nie ma miejsca. Stwierdziło także, że brak jest podstaw prawnych do wyłączenia Burmistrza w trybie art. 25 § 1 Kpa. Wskazało nadto na potrzebę wyśnienia czy planowana inwestycja spowoduje nieosiągnięcie celów środowiskowych oraz czy urządzenie piętrzące wodę i przystań śródlądowa, jako odrębne przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, są powiązane technologicznie, tworząc zorganizowaną całość w postaci jednej spójnej infrastruktury ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy, a tym samym, czy można je zakwalifikować jako jedno przedsięwzięcie, będące przedmiotem jednego aktu administracyjnego.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, inwestor w piśmie z 17 grudnia 2020 r. wyjaśnił, że zarówno montaż zamknięć na jazach górnym i dolnym, jak i zagospodarowanie [...] są powiązane technologicznie, bowiem stabilizacja piętrzenia w rejonie hydrowęzła poprzez montaż zamknięć klapowo-powłokowych na jazach skutkować będzie zapewnieniem bezpiecznego ruchu jednostek pływających w pobliżu jazów i na M.1. Zaznaczył, że działalność przystani umożliwi wykonywanie prac związanych z eksploatacją, konserwacją i remontami zamknięć klapowo-powłokowych. Z kolei ich brak, ze względu na niski poziom wody spowoduje, że przystań nie będzie użytkowana. Niezależnie od powyższego, Wody Polskie w piśmie z 8 lutego 2021 r. potwierdziły, że przedsięwzięcie nie będzie oddziaływało na stan jednolitych części wód podziemnych i powierzchniowych, a w konsekwencji nie spowoduje nieosiągnięcia celów środowiskowych przewidzianych w aktualizacji Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza O.

W dalszej części postępowania prowadzonego przed organem I instancji, organy uzgadniające, tj. RZGW w piśmie z 24 maja 2021 r. i RDOŚ w piśmie z 21 lipca 2021 r., po uprzednim uzupełnieniu KIP, podtrzymały dotychczasowe stanowiska odnośnie do braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Dodatkowe wnioski dowodowego złożył K. M., których celem było przeprowadzenie procedury oceny oddziaływania na środowisko z uwagi na charakter przedsięwzięcia, powiązanego z budową elektrowni wodnej, na którą Spółka otrzymała już decyzję, a także zobligowanie jej do budowy nowej przepławki.

Prezentując dotychczasowy bieg postępowania zaznaczyło Kolegium, że 22 sierpnia 2021 r. do organu I instancji wpłynęło pismo inwestora, modyfikujące podanie z 28 maja 2019 r., przez ograniczenie terenu inwestycji do działek: nr a, nr b, nr d i nr e (bez dz. nr c), zmniejszenie - z 50 m do 20 m - długości nabrzeża przystani wodnej oraz rezygnację z przebudowy przepławki na jazie dolnym. O powyższym Burmistrz poinformował niezwłocznie RZGW. W odpowiedzi organ opiniujący podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w opinii z 3 października 2019 r. nr [...].

Decyzją z 30 września 2021 r. organ I instancji stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia planowanego przez Spółkę, a polegającego na montażu zamknięć na jazie górnym (km [...] rzeki O.) i jazie dolnym (km [...] rzeki O.) Węzła Wodnego B. oraz zagospodarowaniu terenu [...] (km [...] rzeki O.), planowanego do realizacji na działkach "nr a, nr e, nr b, nr c,i nr d", obręb C. w B. W rozstrzygnięciu określił warunki i wymagania dotyczące tego przedsięwzięcia, prowadzenia prac z użyciem sprawnego technicznie sprzętu wykluczającego emisje zanieczyszczeń do wód i do ziemi, wyznaczenia w pobliżu prowadzonych robót zaplecza na utwardzonej i uszczelnionej nawierzchni, wyposażonego w sorbenty do absorpcji i neutralizacji szkodliwych substancji, które należy przekazać do utylizacji jako odpad niebezpieczny. Nadto Burmistrz zobligował Spółkę do przerwania prac w razie awarii sprzętu i do gromadzenia ewentualnych wycieków w szczelnych pojemnikach, do magazynowania odpadów niebezpiecznych w szczelnych pojemnikach lub kontenerach odpornych na działanie umieszczonych w nich składnikach oraz przekazywania ich uprawnionym podmiotom. Jednocześnie wskazał, że odpady inne niż niebezpieczne winny być magazynowane selektywnie w szczelnych i oznakowanych kontenerach na utwardzonym podłożu. Burmistrz zobowiązał nadto Spółkę do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania przepławki na jazie dolnym poprzez montaż rygli rozdzielających jej komory a także do realizacji prac piętrzących wodę w okresach niskich przepływów w okresie letnim. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zrelacjonował przebieg postępowania, opisał na czym polega realizacja planowanej inwestycji i przedstawił stanowiska organów opiniujących. Odnosząc się do zastrzeżeń podniesionych przez K. M., wskazał, że nie miały one charakteru merytorycznego. Dalej powielił argumentację inwestora dotyczącą celu przedsięwzięcia jakim jest stabilizacja naturalnego poziomu rzeki O., poprawa bezpieczeństwa żeglugi i warunki wykorzystania stopnia energetycznego. Jednocześnie odniósł się do zrealizowania zaleceń wskazanych do wykonania w ponownym postępowaniu przez Kolegium w decyzji z 17 lipca 2020 r.

Organ I instancji wskazał przy tym, że działki nr a, nr e, nr b, nr c i nr d obręb C. w B. objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Brzeg, przyjętym uchwałą Nr VII/85/19 Rady Miejskiej Brzegu z 28 marca 2019 r. w sprawie zmiany miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego miasta Brzeg. Zgodnie z zapisami planu są to tereny oznaczone jako: H9.U-EH, H4.U-EH - teren zabudowy usługowej lub obiektów produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w zakresie hydroenergii; H8.WS-EH, H3.WS-EH - teren wód powierzchniowych śródlądowych lub obiektów produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w zakresie hydroenergii; H5.KPR – teren komunikacji pieszo-rowerowej; H12.WS - teren wód powierzchniowych śródlądowych. Wskazało Kolegium, że w ocenie Burmistrza planowane przedsięwzięcie nie jest sprzeczne z ustaleniami planu.

Następnie podniósł organ odwoławczy, że w decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż podczas robót budowlanych związanych z jego realizacją może wystąpić lokalny, krótkotrwały wzrost emisji zanieczyszczeń do powietrza, który ustanie z chwilą zakończenia prac i nie spowoduje pogorszenia jakości powietrza atmosferycznego. Na etapie realizacji prac mogą również wystąpić uciążliwości związane z emisją hałasu i wibracjami, powstałe w wyniku prowadzenia prac budowlanych przy użyciu sprzętu budowlanego. Ze względu na krótki czas trwania tych prac nie wpłyną one negatywnie na klimat akustyczny na terenach chronionych. Dalej opisał rodzaje odpadów, które mogą powstać w wyniku prowadzenia prac. Zaznaczył, że eksploatacja inwestycji nie będzie źródłem emisji zanieczyszczeń do powietrza i nie spowoduje uciążliwości akustycznej dla środowiska, a następnie opisał sposób odprowadzania ścieków bytowych. Burmistrz podkreślił również, że wody opadowe i roztopowe z terenu inwestycji odprowadzane będą do gruntu, a sam teren inwestycji położony jest poza granicami obszaru Natura 2000 i siedliskami przyrodniczymi i poza formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Jednocześnie zaakcentowało Kolegium, że organ pierwszej instancji podał, iż inwestycja, realizowana na istniejącym jazie w korytarzu ekologicznym [...] O., wyznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego województwa opolskiego na podstawie koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju oraz w korytarzu ekologicznym [...] O. [...] nie stworzy nowych istotnych barier dla migracji organizmów (ryb), objętym programem restytucji, jednak nowa przepławka realizowana będzie w ramach kolejnego przedsięwzięcia na jazie środkowym. Podniosło Kolegium, ze na dzień wydania rozstrzygnięcia Spółka posiada decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację montażu zamknięć klapowo-montażowych na jazie środkowym w km [...] rzeki O. oraz na budowę elektrowni wodnej, instalacji zatapialnych turbozespołów typu VLH i umieszczenia układów sterowania i automatyki w budynku na dz. nr d. Zaznaczyło przy tym, że w roku 2012 wyremontowano przepławkę w rejonie jazu dolnego, a planowane przez inwestora przedsięwzięcie nie będzie wywoływać skumulowanego oddziaływania z ww. inwestycjami, jak również z:

po pierwsze – istniejącymi elektrowniami wodnymi, T., E.1 i P., budowaną elektrownią P.1 na dz. nr c i

po drugie – planowanymi, elektrownią wodną E.1, montażem zamknięcia klapowo-powłokowego, przepławki dla ryb przy jazie środkowym, budową M.

W ocenie Burmistrza przedsięwzięcie objęte wnioskiem nie pogorszy stanu jakości powietrza w rejonie, mimo przekroczenia poziomów dopuszczalnych pyłu PM 10, pyłu PM 2,5 oraz poziomu docelowego benzo(a)pirenu. Przypomniał, że jest ono zlokalizowane w granicach jednostki planistycznej gospodarowania wodami - jednolitej części wód powierzchniowych JCWP O. od M. do granic W., o kodzie [...], która została oceniona jako "silnie zmieniona, o złym stanie, zagrożona nieosiągnięciem celu środowiskowego, jakim jest dobry potencjał ekologiczny; możliwość migracji organizmów wodnych na odcinku cieku istotnego – O. w obrębie JCWP oraz dobry stan chemiczny". Jednocześnie podkreślił, że dla niego określono odstępstwo - przedłużenie terminu osiągnięcia celu środowiskowego (2027 r.) ze względu na brak możliwości technicznych. Przedsięwzięcie zlokalizowane jest w granicach jednostki planistycznej gospodarowania wodami - jednolitej części wód podziemnych (JCWPd) - nr [...] kod [...], która "charakteryzuje się dobrym stanem ilościowym i chemicznym". JCWPd została oceniona jako "niezagrożona nieosiągnięciem, jakim jest dobry stan ilościowy i dobry stan chemiczny". Planowana inwestycja znajduje się poza granicami Głównego Zbiornika Wód Podziemnych. Burmistrz zaznaczył również, że teren inwestycji nie znajduje się w obrębie strefy ochronnej ujęcia wody. Nie przewiduje się negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na ujęcia wody i ich strefy ochronne. Teren inwestycji leży w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią oraz w strefie "B" ochrony konserwatorskiej oraz w granicach [...] "[...]".

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skarżący. W odwołaniu podkreślił, że jego zdaniem KIP – mimo uzupełnień poczynionych przez inwestora na wniosek RDOŚ i RZGW – jest niekompletna z uwagi na brak informacji odnośnie do podlegających ochronie małych zwierząt, ptaków i zinwentaryzowanych drzew. Podkreślił, że zarówno organ I instancji, jak i RDOŚ nie uwzględniły istotnej okoliczności, że realizacja przedsięwzięcia nie zapewni migracji organizmom wodnym z powodu niezachowania ciągłości biologicznej cieku na jazie dolnym. Zarzucił im także skarżący, że nie oceniły prawidłowo zapisów Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza O., zwracających uwagę na negatywne konsekwencje budowli przegradzających koryto cieku, niewyposażonych w przepławki, uniemożliwiających migrację organizmów, w tym ryb. Istniejąca aktualnie na jazie dolnym przepławka nie spełnia wymagań na tym odcinku O. W ocenie skarżącego Burmistrz winien zobligować Spółkę do – co najmniej – remontu istniejącej przepławki na jazie dolnym (remontowanej ostatnio w roku 2012), którą to kwestię pominął. Strona zarzuciła inwestorowi podział przedsięwzięcia na poszczególne etapy, celem nie wykazania jego rzeczywistej skali, jak również nie uwzględnienie w KIP rezygnacji z remontu przepławki i skrócenia długości nabrzeża na dz. nr d. Skarżący podkreślił, że zmiany te nie zostały ocenione przez organy uzgadniające.

W toku postępowania odwoławczego w piśmie z 24 grudnia 2021 r. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wyjaśniła, że planowane przedsięwzięcie nie obejmuje dz. nr c, którą "z ostrożności" wskazano jako teren inwestycji, podczas gdy w rzeczywistości przylegała ona tylko do obszaru przedsięwzięcia (montażu klap na jazie dolnym). Obszar inwestycji obejmuje zatem dz. nr nr: a, e, d i b. Inwestor zakwestionował informacje podane w odwołaniu dotyczące zagrożenia nieosiągnięcia przez planowaną inwestycję celu środowiskowego, złego stanu ponad 100-letniej przepławki na jazie dolnym, stworzenia bariery migracyjnej ryb. Podkreślił, że przedsięwzięcie spełniać będzie funkcje przeciwpowodziowe, ograniczy skutki suszy, poprawi warunki żeglugowe na O. i że zarówno eksploatacja, jak i regulacja zamknięć należeć będą do kompetencji RZGW, odpowiedzialnej za stan JCWP.

Zaskarżoną w tym postępowaniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, przytoczoną na wstępie decyzją z 23 marca 2022 r., SKO umorzyło postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu wskazał organ odwoławczy, że materialnoprawne podstawy rozstrzygnięcia stanowi art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy, a także – z zakresie rodzajów przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko –rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839), obowiązujące od 11 października 2019 r. Przytoczył także organ odwoławczy przepisy przejściowe, z których wynika, że do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem jego wejścia w życie wszczęto i nie zakończono (jak w niniejszej sprawie) przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71), dalej jako: rozporządzenie.

Następnie organ II instancji powołał treść § 3 ust. 1 pkt 63, § 3 ust. 1 pkt 66 rozporządzenia oraz art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 63 ust. 1, art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 78, art. 64 ust. 1 pkt 4, art. 74 ust. 1 pkt 2 i art. 62a ust. 1 ustawy i wyjaśnił kwestię prowadzenia postępowania wstępnego. Podał przy tym organ odwoławczy, że przed przejściem do wywodów merytorycznych, istotnym jest ustalenie czy osoba wnosząca odwołanie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa. Dalej wyjaśniło Kolegium pojęcie "interesu prawnego" w kontekście obowiązujących regulacji, z uwzględnieniem art. 74 ust. 3a pkt 1-3 ustawy, powołując przy tym stosowne orzecznictwo. Następnie powołał stosowne przepisy przejściowe, mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie i na tej podstawie wskazało Kolegium, iż w sprawie zainicjowanej podaniem Spółki z 28 maja 2019 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stroną jest, zgodnie z art. 74 ust. 3a ustawy, wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Powołało przy tym treść regulacji dotyczącej tego pojęcia, a następnie dokonało analizy, czy K. M. jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji. Następnie przytoczyło treść uzupełnionego KIP i wskazało, że planowane przedsięwzięcie polega na montażu zamknięcia powłokowego z klapą kompozytową na koronie jazu górnego w km. [...] rzeki O. (dz. e, własność: Skarb Państwa - RZGW we Wrocławiu), na montażu zamknięcia powłokowego z klapą kompozytową lub stałego szandorowego na koronie jazu dolnego w km. [...] rzeki O. (dz. b), rewitalizacji budynku dawnego klubu żeglarskiego na [...], budowie nabrzeża przystani wodnej na odcinku ok. 20 m dla potrzeb żeglugowo- rekreacyjnych i posadowieniu instalacji elektrycznego ładowania jednostek pływających i pojazdów kołowych, połączonych linią kablową doziemną z jednostką wytwórczą (dz. nr d). Kolegium podkreśliło, że zarówno w podaniu inicjującym postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją jak i w KIP załączonej do wniosku Spółka nie objęła dz. nr c jako terenu inwestycji i obszaru, na który przedsięwzięcie będzie oddziaływać. Zacytowało treść kolejnego KIP, który wpłynął do organu I instancji 11 czerwca 2019 r., że "prace związane z planowanym przedsięwzięciem będą prowadzone na działkach nr a, nr b, nr c, nr d i nr e", a na dołączonej mapie ewidencyjnej wszystkie powołane działki inwestor oznaczył kolorem czerwonym jako teren inwestycji i obszar jej oddziaływania. Kolegium nadto wskazało, że w części opisowej jazu dolnego z jednoczesną instalacją zamknięcia powłokowo-klapowego albo stałego szandorowego, usytuowanego pomiędzy dz. nr b i nr c, analogicznie jak w pierwotnej wersji KIP podano, że prace wykonane zostaną w obszarze dotychczasowej zabudowy jazu - na dz. nr a (woda powierzchniowa śródlądowa) z wykorzystaniem podparcia istniejącej zabudowy i urządzeń wodnych, w tym systemu automatycznych zabezpieczeń i sterowania w budynku sterowni na dz. nr b, oznaczonych w planie symbolem H3.WS-EH. Organ odwoławczy zaznaczył, że spółka nie podała jakie prace planowane są na dz. nr c.

W dalszych motywach swego uzasadnienia, organ II instancji przypomniał, że Spółka w piśmie z 28 czerwca 2021 r. poinformowała Burmistrza, że przedsięwzięcie nie obejmuje dz. nr c, co potwierdzono w ostatecznej (ujednoliconej) wersji KIP z 2021 r., w której inwestor pominął wskazaną działkę, jako teren, na którym będzie realizowane planowane przedsięwzięcie. Dodatkowo Kolegium zaznaczyło, że w kolejnym piśmie z 24 grudnia 2021 r. Spółka wyjaśniła, że uwzględnienie powołanej działki w dokumentacji dokonano "z ostrożności", gdyż przylega do obszaru, na którym realizowany ma być montaż zamknięć na jazie dolnym (dz. nr a). Na załączonych do pisma fotografiach widoczna jest dawna siłownia wodna usytuowana na dz. nr c.

W ocenie Kolegium K. M. nie ma legitymacji procesowej do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z 30 września 2021 r., zgodnie z dyspozycją art. 74 ust. 3a pkt 1-3 ustawy. Kontynuując SKO podkreśliło, że przymiot strony nie przysługuje jemu z uwagi na brak przesłanki z art. 74 ust. 3a pkt 1 ustawy, zaznaczając, że jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości (dz. nr f), która sąsiaduje bezpośrednio z dz. nr c, na której, zgodnie z oświadczeniem Spółki z 28 czerwca 2021 r., ujednoliconym KIP i potwierdzonej w piśmie z 24 grudnia 2021 r. planowane przedsięwzięcie polegające na montażu zamknięcia powłokowego z klapą kompozytową lub stałego szandorowego na koronie jazu dolnego w km. [...] rzeki O., nie będą realizowane wyżej wymienione prace. Następnie Kolegium zaznaczyło, że postępowanie toczące się w trybie ustawy ma charakter stricte wnioskowy, dlatego o zakresie przedmiotowym planowanego przedsięwzięcia, w tym o terenie, na którym ma być ono realizowane, decyduje wyłącznie inwestor. Zaznaczył także organ odwoławczy, iż z akt sprawy wynika bezspornie, że tylko w drugiej, uzupełniającej wersji KIP z czerwca 2019 r. Spółka wymieniła dz. nr c jako teren inwestycji. Nie wyjaśniła jednak, w przeciwieństwie do pozostałych działek, jakie prace zamierza tam prowadzić. SKO zwróciło również uwagę, że na kserokopiach fotografii załączonych do pisma z 24 grudnia 2021 r. widać, że jaz dolny, będący budowlą hydrotechniczną wybudowaną w poprzek rzeki (kanału) O., piętrzący wodę w celu utrzymania jej stałego poziomu, usytuowany jest na dz. nr a. Objęte wnioskiem Spółki planowane zamknięcia na jazie dolnym montowane będą na jego koronie, a system automatycznych zabezpieczeń i sterowania zamknięć będzie w budynku sterowni posadowionym na dz. nr b. Zdaniem organu II instancji skoro dz. nr c tylko sąsiaduje bezpośrednio (przylega) z terenem, na którym realizowane ma być planowane przedsięwzięcie dotyczące montażu zamknięcia powłokowego z klapą kompozytową lub stałego szandorowego na koronie jazu dolnego, to K. M., użytkownik wieczysty dz. nr f nie jest objęty omawianą aktualnie przesłanką art. 74 ust. 3a pkt 1 ustawy.

Zdaniem Kolegium przymiotu tego skarżący nie będzie posiadać również ze względu na kwestie przekroczonych standardów jakości środowiska. Dalej przytoczyło definicję tego pojęcia z art. 3 pkt 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1973 ze zm.), dalej: POS, oraz treść art. 83 POS i wskazało, że z uwagi na charakter planowanego przez Spółkę przedsięwzięcia, negatywny wpływ na jakość (standardy) środowiska na dz. nr f może mieć hałas i zanieczyszczenie powietrza. W tym zakresie Kolegium uznało, że dla dokonania oceny tych standardów będą mieć znaczenie przepisy obowiązującego planu miejscowego. W oparciu o nie zaznaczyło, że nieruchomość gruntowa pozostająca w użytkowaniu wieczystym K. M. oznaczona jest w planie symbolem H4.U-EH jako teren zabudowy usługowej lub obiektów produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w zakresie hydroenergii. Następnie organ odwoławczy przytoczył rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112), w którym opisało tereny przeznaczone pod zabudowę, w stosunku do których obowiązują normy dopuszczalnego poziomu hałasu. Zaznaczyło równocześnie, że dz. nr f nie jest przeznaczona w planie miejscowym na żaden z celów określonych w rozporządzeniu z 14 czerwca 2007 r.

Następnie wskazało Kolegium, że w wersji ujednoliconej z czerwca 2021 r. KIP wynika, iż prace na jazie dolnym (na dz. nr a) polegać mają na instalacji stałego zamknięcia szandorowego lub ruchomego powłokowego z klapą kompozytową w obszarze dotychczasowej zabudowy oraz na umieszczeniu szafki sterowania jazem na dz. nr b. W ocenie organu oznacza to, że nie ulega zmianie przepływ wody i że zachowane zostaną wszystkie dotychczasowe funkcje i warunki określone w pozwoleniach wodnoprawnych dotyczące zarówno wielkości poboru wody, jak i poziomów spiętrzeń. Zamknięcia mają na celu dostosowanie jazu do zmian klimatu poprzez kontrolę i sterowanie spiętrzeniem. Zdaniem organu odwoławczego nie spowoduje to – na etapie eksploatacji – przekroczenia standardów środowiska w zakresie hałasu na dz. nr a, co w konsekwencji oznacza, że także na bezpośrednio sąsiadującej z nią nieruchomości (dz. c) oraz na dz. nr f, którą użytkuje K. M. Dalej Kolegium wskazało, że ustalenia KIP odnośnie do klimatu akustycznego nie powodującego przekroczenia norm hałasu w trakcie eksploatacji jazu dolnego, co zostało potwierdzone przez stosowne organy. Zaznaczyło, że uciążliwości akustyczne związane z wykonanie prac na jazie dolnym, prowadzonych w porze dziennej będą krótkotrwałe i ustaną po zakończeniu robót.

W dalszych motywach SKO odniosło się do dopuszczalnych standardów jakości środowiska, których przekroczenie uzasadniać może przypisanie określonym podmiotom statusu strony, a wynikającego z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2021 r., poz. 845 z późn. zm.). Po czym wskazało, że analiza KIP prowadzi do wniosku, iż eksploatacja jazu dolnego nie będzie miała negatywnego wpływu na dz. nr f w zakresie emisji zanieczyszczeń gazowych i pyłowych do powietrza. Wyjaśniło, że nie będą występowały w powietrzu substancje takie jak: benzen, dwutlenek azotu, tlenki azotu, dwutlenek siarki, ołów, pył zawieszony PM2,5, pył zawieszony PM10, tlenek węgla, benzo(a)piren, ozon, itp. Wyjątkiem będzie etap realizacji inwestycji, ale będzie on miał charakter krótkotrwały i związany będzie z ruchem pojazdów i pracą urządzeń spalinowych.

Kontynuując organ II instancji zauważył, że zarówno z KIP, jak i z opinii organów uzgadniających wynika również, że inne czynniki związane z planowanym przedsięwzięciem Spółki, kształtujące środowisko i mające wpływ na określenie standardów jakości na dz. nr f, jak: ścieki, odpady, środowisko gruntowo-wodne, ryzyko wystąpienia poważnej awarii lub katastrofy budowlanej nie dotyczą nieruchomości gruntowej użytkowanej wieczyście przez skarżącego. Przedsięwzięcie zlokalizowane jest poza obszarem Natura 2000, poza siedliskami przyrodniczymi i stanowiskami gatunków roślin i zwierząt podlegających ochronie zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz ujętymi w Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Opolskiego. Dalej organ drugoinstancyjny zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie nie występuje przesłanka, o której mowa w art. 74 ust. 3a pkt 2 ustawy, a na działce nr f nie będą przekroczone standardy jakości środowiska.

Zdaniem SKO nie ma podstaw prawnych do przyznania K. M. legitymacji procesowej w oparciu o regulację art. 74 ust. 3a pkt 3 ustawy, co poparł stosownym orzeczeniem. Następnie wskazał, że z włączonych do akt sprawy wyrysu i wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że dz. nr f (symbol: H4.U-EH) to teren zabudowy usługowej lub obiektów produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w zakresie hydroenergii. Zdaniem organu odwoławczego skoro montaż zamknięć na jazie dolnym na dz. nr a nie ma żadnego wpływu na jej zagospodarowanie, gdyż nie spowoduje emisji hałasu ani zanieczyszczeń do powietrza, nie spowoduje ryzyka wystąpienia poważnej awarii lub katastrofy budowlanej, to tym bardziej nie ma podstaw do przyjęcia, że planowane przedsięwzięcie znacząco oddziaływać będzie na przedmiotową nieruchomość. Uznało, że zasadne jest przyjęcie, że planowana inwestycja nie będzie skutkować nawet potencjalną możliwością wprowadzenia ograniczenia zagospodarowania dz. nr f zgodnie z planem miejscowym.

Następnie Kolegium wyjaśniło, że weryfikując status K. M. jako strony postępowania, stosownie do art. 74a ust. 3a pkt 1-3 ustawy, uwzględniło regulację art. 62a ust. 1 pkt 11 ustawy dotyczącą danych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Zaznaczyło, że z KIP przedłożonej przez inwestora wynika, że przedsięwzięcie objęte wnioskiem Spółki zostało skoordynowane z wszystkimi przedsięwzięciami usytuowanymi w obszarze jej oddziaływania, dla których wydane zostały decyzje środowiskowe, już zrealizowanymi, bądź będącymi w trakcie realizacji i że nie będzie ono wywoływać skumulowanego oddziaływania. Następnie organ przypomniał, że przy lewym przyczółku jazu dolnego funkcjonuje elektrownia wodna E.1, przy byłej siłowni młyna elektrownia K. M., w budowie są nadto: elektrownia wodna M. F. przy prawym przyczółku jazu dolnego na dz. nr c i budowa M. z przepławką na dz. nr f (obiektów hydrotechnicznych usytuowanych w rejonie jazu środkowego i górnego Kolegium nie brało pod uwagę ze względu na znaczne odległości od dz. nr f). Wskazał, iż z wydanych pozwoleń wodnoprawnych, tj. decyzji Starosty Brzeskiego z 27.12.2007 r. nr [...] oraz z 16.05.2008 r. nr [...] wynika bezspornie, że montaż i eksploatacja zamknięć nie spowoduje naruszenia dotychczasowych warunków eksploatacji, nie wpłynie na poziom piętrzenia dolnej wody i na przyznany elektrowniom maksymalny pobór wody. Przypomniał, że brak kumulacji potwierdził RZGW i RDOŚ.

Odnosząc się do kwestii podniesionej przez skarżącego w odwołaniu, tj. sprawy przewidywanego (potencjalnego) zwiększenia, dzięki jazom: dolnemu, średniemu i górnemu liczby dni, kiedy poziom piętrzenia wody umożliwi prace elektrowni Kolegium zaznaczyło, że nie odnosi się do kumulacji, a do powiązania technologicznego tych przedsięwzięć.

W konkluzjach SKO ponownie podkreśliło, że K. M., jako użytkownik wieczysty dz. nr f, nie posiada legitymacji procesowej w postępowaniu zakończonym decyzją Burmistrza Brzegu z 30 września 2021 r., bowiem nie jest objęty dyspozycją art. 74 ust. 3a pkt 1-3 ustawy. Przypomniało, że w tym zakresie nie ma wpływu okoliczność błędnego wskazania w rozstrzygnięciu dz. nr c jako terenu inwestycji i błędnego doręczenia go skarżącemu. Kolegium zauważyło, że Burmistrz miał wiedzę odnośnie do ograniczenia przez Spółkę terenu inwestycji o dz. nr c, a zatem - zdaniem organu II instancji - winien był wyeliminować z treści rozstrzygnięcia wyżej wymienioną działkę w trybie procesowym, stosownie do art. 113 Kpa. Po przytoczeniu i wyjaśnieniu regulacji z art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 Kpa, mających zdaniem Kolegium zastosowanie w przedmiotowej sprawie, wskazało, że nie może się odnieść do zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących naruszenia przez Burmistrza przy wydawaniu kwestionowanej decyzji przepisów procesowych oraz przepisów prawa materialnego, bowiem podjęte rozstrzygnięcie ma charakter stricte proceduralny, formalny i nie rozstrzyga o istocie sprawy. Podkreśliło, że w wywiedzionym środku zaskarżenia K. M. nie odniósł się w żaden sposób do przesłanek z art. 74 ust. 3a pkt 1-3 ustawy.

Jak wskazano na wstępie z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się K. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu podniósł zarzuty dotyczące naruszenia procedury administracyjnej, mogące mieć wpływ na wynik sprawy, zarzucił decyzji naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa "poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego wskazującego na posiadanie przez mojego Mocodawcę przymiotu strony niniejszego postępowania".

Nadto pełnomocnik strony skarżącej podniósł naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 74 ust. 3a ustawy "poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na:

bezpodstawnym uznaniu, że działka nr f obręb C., gmina B., powiat [...], woj. [...] (dalej: działka nr f), do której tytuł prawny posiada strona skarżąca nie graniczy z działką, na której realizowana jest inwestycja,

pominięciu w dokonanej przez organ ocenie działki inwestycyjnej nr a obręb C., gmina B., powiat [...], woj. [...] (dalej: działka nr a), a tym samym nieuznanie, że nie został spełniony warunek określony w naruszonym przepisie,

pominięciu w dokonanej ocenie oddziaływania w zakresie zmiany związanej z dokonywanym przez inwestycję piętrzeniem, zmiany stosunków wodnych i wpływu tych zmian na działkę nr f w odniesieniu do jej przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ograniczających zagospodarowanie tej działki.

Podnosząc te zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

W jej uzasadnieniu opisał przebieg postępowania, podkreślając, że skarżący uczestniczył w nim na każdym jego etapie, dochowując należytej staranności, by wnosić uwagi do postępowania na etapie pozwalającym organowi na prowadzenie sprawy bez jej przewlekania i by nie zaskakiwać organu w podnoszeniu zarzutów dopiero na etapie odwołania. Zdaniem pełnomocnika strony niespodziewaną i naruszającą zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów, stosownie do art. 8 Kpa, była sytuacja, w której po dwukrotnym przeprowadzeniu postępowania przez organ pierwszej instancji z udziałem skarżącego "po ponad 5 miesiącach prowadzenia przez SKO w Opolu postępowania i przesyłania jego pełnomocnikowi informacji o przebiegu postępowania" zaskarżoną decyzją organ uznał, że K. M. stroną postępowania nie jest. Następnie, odnosząc się do art. 9 Kpa, autor skargi ponownie zakwestionował sposób prowadzenia postępowania odwoławczego podkreślając, że SKO nie wezwało skarżącego do wyrażenia stanowiska i przedstawienia okoliczności wskazujących na posiadanie przymiotu strony. Kwestia ta, jak zaznaczył, nie była podnoszona przez żaden z organów, na którymkolwiek etapie jego postępowania.

Odnosząc się do powołanego przez Kolegium ograniczenia przez inwestora zakresu inwestycji, autor skargi podniósł, że okoliczność ta nie ma wpływu na uprawnienia K. M. w tym postępowaniu. Jego zdaniem to nie wnioskodawca, a organ obowiązany jest każdorazowo określać krąg stron, i to na organie spoczywają obowiązki w tym zakresie. Zaznaczył, że nieuprawnionym jest skupianie się jedynie na działce j, podczas gdy działka pozostająca we władaniu skarżącego, jak wszystkie działki na [...], bezpośrednio graniczy z działką inwestycyjną nr a. W ocenie pełnomocnika SKO dokonało błędnego ustalenia stanu faktycznego, w zakresie określenia działek, na których realizowane jest przedsięwzięcie, ich granic i działek, z którymi działki inwestycyjne graniczą doszło do błędnego zastosowania przepisu art. 74 ustawy, kwestionując przy tym zasadność ograniczenia przez Kolegium części inwestycji w zakresie jazu dolnego, co poparł stosownym cytatem z rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego.

Dodatkowo zakwestionował "dowolne i nieznajdujące oparcia w przepisach prawa przyjęcie przez SKO, że rozważania należy zawęzić jedynie do jazu dolnego, skoro oba jazy znajdują się na tej samej działce nr a". W ocenie pełnomocnika rozważania podjęte przez organ wskazują że "dopuścił się również naruszenia przepisu przez błędną jego wykładnię zastępując przesłankę przylegania do siebie działek, ich wzajemnym wpływem". Przypomniał przy tym, że skarżący poza użytkowaniem wieczystym działki nr f, posiada również działki: g, h, i obręb C., gmina B., które bezpośrednio graniczą z działką, na której realizowane ma być zamierzone przedsięwzięcie, czyli działką a.

Jednocześnie strona skarżąca podniosła, że organy obu instancji zaniechały właściwego określenia kręgu stron postępowania w oparciu o przesłankę graniczenia z nieruchomością, wskazując, że ten krąg winien być poszerzony i tym zakresie naruszono, zdaniem strony skarżącej, art. 74 ustawy, a w konsekwencji rozstrzygnięcie organu I instancji jest dotknięte wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Dalej autor skargi przytoczył powołany przepis, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2018 r., po czym wskazał, że z uwagi na wyznaczanie kręgu stron postępowania, których przy inwestycjach lokalizowanych na takich właśnie działkach, byłyby setki, ustawodawca wprowadził zmianę. Znajduje to odzwierciedlenie w uzasadnianiu rządowym do ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw z dnia 19 lipca 2019 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 1712). Pełnomocnik, na potwierdzenie wygłaszanych tez przytoczył sporą treść uzasadnienia projektu zmiany ustawy i na tej podstawie skonstatował, że skarżący jest stroną postępowania nie tylko z uwagi na władanie działką nr f, ale również z uwagi na prawo własności działek nr g, h oraz i, przylegających bezpośrednio do działki a, na której realizowane ma być przedsięwzięcie w zakresie montażu zamknięć na koronach obu jazów, zarówno dolnego jak i górnego. Podniósł, że działka nr f graniczy bezpośrednio z określoną we wniosku inwestora działką nr a podkreślając, że to właśnie bezpośrednie sąsiedztwo działki nr a umożliwia wykorzystanie działki nr f jako terenu zabudowy obiektów produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w zakresie hydroenergii, co znajduje odzwierciedlenie w zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie autora skargi argumentację Kolegium w zakresie dotyczącym braku wprowadzenia w wyniku realizacji inwestycji ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, uznaje za chybioną.

Zdaniem pełnomocnika organ II instancji pominął, że inwestycja, po jej realizacji, zmieni chociażby poziom wody, gdyż niemożliwa jest regulacja przepływu bez osiągnięcia tego skutku. Przypomniał, że planowana inwestycja obejmuje urządzenia piętrzące wodę i nie sposób przyjąć, że pozostaje bez wpływu dla działki znajdującej się w bliskiej odległości od jednej z przegród (na jazie dolnym). Zmiana przepływu za wygrodzeniem znacznie ograniczy, a nawet uniemożliwi skarżącemu wykorzystanie działki f zgodnie z jej przeznaczeniem, którym jest produkcja energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w zakresie hydroenergii, czego organ nie tylko nie uwzględnił, ale nawet nie zbadał. W tym miejscu pełnomocnik skarżącego podniósł, że kwestia ta była podnoszona w toku sprawy i winna zostać zbadana przez organ odwoławczy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w kwestionowanym rozstrzygnięciu szczegółowo określił przyczyny wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa. Następnie odnosząc się do zarzutu błędnego ustalenia statusu w postępowaniu K. M. wskazał, że ustalenia dokonał na podstawie art. 28 Kpa w zw. z art. 74 ust. 3a ustawy, rozpatrując "wniesiony przez K. M. środek zaskarżenia na podstawie przedłożonych akt, zawierających (m. in.) jednoznaczne w swej treści oświadczenie E.1 sp. z o.o. z siedzibą we W., o zmianie (zmniejszeniu o działkę nr f) terenu inwestycyjnego". Kolegium podkreśliło, że inwestor w kwestii posiadania (braku) przymiotu strony żadnego z podmiotów wymienionych w rozdzielniku decyzji organu I instancji nie wypowiadał się.

W ocenie organu odwoławczego jako chybiony należy uznać zarzut braku odniesienia się w zaskarżonej decyzji do sąsiedztwa dz. nr f z dz. nr b, nr d i nr e, odwołując się do treści swojego uzasadnienia, gdzie wskazało, że dz. nr f nie graniczy z dz. nr b, nr d i nr e, jest usytuowana w znacznej od nich odległości, a ponadto, skoro montaż zamknięć na jazie dolnym nie ma żadnego wpływu na zagospodarowanie dz. nr f, gdyż nie powoduje emisji hałasu ani zanieczyszczeń do powietrza, jak również ryzyka wystąpienia poważnej awarii lub katastrofy budowlanej, co wynika wprost z treści opinii organów uzgadniających, to zdaniem SKO tym bardziej realizacja planowanego przedsięwzięcia na działkach położonych w dużej odległości od działki pozostającej w użytkowaniu wieczystym skarżącego nie będzie na nią w jakikolwiek sposób oddziaływać.

Kolegium podtrzymało swoją argumentację dotyczącą nieposiadania przez K. M. przymiotu strony w postępowaniu, zaznaczając, że gdyby zaprezentowany powyżej tok rozumowania uznać za uzasadniony, to legitymację procesową musieliby posiadać wszyscy właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości przylegających do rzeki. Organ zaznaczył również, że zarzut negatywnego wpływu montażu klap na jazie dolnym na planowaną w przyszłości przez skarżącego inwestycję w zakresie produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w zakresie hydroenergii na dz. nr f "jest czysto hipotetyczny". Przypomniał również, że rozstrzygnięcie wydawane jest w oparciu o stan faktyczny i stan prawny istniejący w dacie orzekania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwane dalej: p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mocą art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Poddawszy ocenie legalności zaskarżoną decyzję w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od wskazania, że stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji przedstawiania dotychczasowego przebiegu postępowania objętego skargą. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania.

Przedmiotem kontroli Sądu jest, co wymaga zaakcentowania, umarzająca postępowanie odwoławcze decyzja organu drugoinstancyjnego wydana wskutek odwołania skarżącego od doręczonej mu jako stronie postępowania decyzji pierwszoinstancyjnej z 30 wrześnią 2021 r., nr UOŚ.n.6220.7.2019, stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia planowanego przez E. sp. z o.o. z siedzibą we W., polegającego na montażu zamknięć na jazie górnym (km [...] rzeki O.) i na jazie dolnym (km [...] rzeki O.) Węzła Wodnego B. oraz zagospodarowaniu terenu [...] (km [...] rzeki O.), planowanego do realizacji na działkach nr "a, nr b, nr c, nr d i nr e", obręb C. w B.

Tym samym podkreślenia wymaga, że o ile rację ma w sprawie Kolegium, że rolą organu odwoławczego we wstępnej fazie postępowania odwoławczego jest ustalenie, czy odwołanie pochodzi od podmiotu legitymowanego, to już jego twierdzenia i ustalenia poczynione w sprawie legitymacji skarżącego nie mogą zostać ocenione jako prawidłowe.

Przypomnienia wymaga, że na gruncie niniejszej sprawy Kolegium de facto stwierdziło, że organ pierwszej instancji uznał wadliwie, iż skarżący może w tej sprawie posiadać legitymację strony, która uprawnia go do wniesienia odwołania. Uwaga ta jest istotna bowiem, o ile organ odwoławczy stwierdził, że K. M. nie jest stroną postępowania, o tyle jakby nie dostrzegł, że organ pierwszej instancji konsekwentnie uznawał go za stronę, kształtując jego pozycję procesową i doręczając mu decyzję. Kwestia ta jest pierwszorzędna, gdyż umarzając postępowanie odwoławcze pozostawił w obrocie prawnym decyzję pierwszoinstancyjną o określonym kształcie procesowym i materialnym. W ogóle nie odniósł się, przy tak sformalizowanym przejawie woli, że pozostawiona zostaje w obrocie prawnym, decyzja stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia planowanego przez E. sp. z o.o. z siedzibą we W., polegającego na montażu zamknięć na jazie górnym (km [...] rzeki O.) i na jazie dolnym (km [...] rzeki O.) Węzła Wodnego B. oraz zagospodarowaniu terenu [...] (km [...] rzeki O.), planowanego do realizacji na działkach nr "a, nr b, nr c, nr d i nr e", obręb C. w B. Tym samym nie można zaakceptować stanowiska Kolegium, że działka nr c nie jest objęta jako teren inwestycji i jest poza obszarem, na który przedsięwzięcie będzie oddziaływać. Trudno także przy poczynionych przez organy ustaleniach zgodzić się z Kolegium, że de facto wystarczającym do takiego twierdzenia jest to, że "Spółka nie podała jakie prace planowane są na dz. nr c". Działka nr c – co także dostrzega Kolegium – została wskazana przez Spółkę jako teren, na którym prowadzone będą prace związane z planowanym przedsięwzięciem a także, jako działka – wespół z działką b, na której usytuowane będzie zamknięcie instalacji – zob. np. strona 1 i 8 decyzji pierwszoinstancyjnej.

Podnieść także należy, że na istotne a nie wyjaśnione przez Kolegium kwestie mające wpływ na prawidłowe określenie kręgu stron a tym samym legitymacji skarżącego w sprawie, otóż jeżeli do montażu "ruchomego zamknięcia powłokowego-klapowego lub stałego szandorowego" na jazie dolnym nie jest potrzebna działka nr c (tak pełnomocnik inwestora tłumaczył się przed SKO, a bezkrytycznie zaakceptowało to Kolegium), bo prace będą realizowane na działce a (Wody płynące), to dlaczego nie usunął z wniosku również związanej z tym zamierzeniem działki nr b, która do działka ujęta jest w nim przez organ I instancji. W ocenie Sądu stanowisko Spółki wyrażone w piśmie z 24 grudnia 2021 r., że planowane przedsięwzięcie nie obejmuje dz. nr c, którą "z ostrożności" wskazano jako teren inwestycji, podczas gdy w rzeczywistości przylegała ona tylko do obszaru przedsięwzięcia (montażu klap na jazie dolnym) nie współgra i nie koresponduje z pozostałymi materiałami w sprawie, w tym także pochodzącymi od Spółki ale nade wszystko odbiega od ustaleń organu I instancji i jego rozstrzygnięcia. Przy czym na załączonych do pisma fotografiach widoczna jest dawna siłownia wodna usytuowana na działce nr c.

Ponadto dostrzec należy, że w ewidencji gruntów działka c oznaczona jest symbolem Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane oraz te będące w trakcie zabudowy), podczas gdy na zdjęciach załączonych w aktach SKO – działka jest zabudowana murowanym budynkiem o charakterze hydrotechnicznym. Przy czym pomijając nawet tę niezgodność zapisów w ewidencji ze stanem faktycznym, to jednak należy dokładnie rozważyć czy wykonanie inwestycji w zakresie montażu zamknięcia - będzie oddziaływać na działkę i c i b, gdyż obie te działki graniczą z działką a. Przy czym z ich wielkości należy wnioskować, że zostały wydzielone specjalnie do "obsługi" przedmiotowego jazu, a tym samym z tego również powodu, iż w granicy działki c jest ściana budynku o charakterze hydrotechnicznym, to nie można nie dostrzec, że dopiero na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę, a konkretnie z dokumentacji projektowej urządzenia, będzie możliwe określenie, czy działka nr c jest zbędna dla realizacji ruchomego zamknięcia czy nie. Nadto nie można tracić z pola widzenia, że na etapie postępowania środowiskowego nie wiadomo, czy np. część ruchomego zamknięcia nie będzie musiała być zamontowania również do ściany istniejącego budynku, te kwestie wymagają odniesienia się przez pryzmat definicji strony unormowanej w ustawie środowiskowej, a zatem czy wskutek tego ten montaż obciąży ścianę. W aktach sprawy jest "quasi" dokumentacja "koncepcja sterowania jazem stałym", która z uwagi na zbyt lakoniczną treść, nie daje odpowiedzi na istotne dla sprawy pytania, a tym samym uniemożliwia na tym etapie kategoryczne przesądzenie, że dla montażu urządzenia zbędne będą działki nr c czy nr b.

Powyższe jest istotne gdyż w treści KIP z 17 lipca 2019 r. inwestor wprost wskazał, że "prace związane z planowanym przedsięwzięciem będą prowadzone na działkach: a, c, d i e" dalej "uzupełnieniem całościowej konstrukcji zamknięcia klapowego jazu górnego będzie modernizacja i wyposażenie jazu dolnego (po jego rewitalizacji w zakresie szczególnie ścian bocznych)". Innymi słowy inwestor już wie, że konieczne będzie przynajmniej "rewitalizacja" ścian bocznych jazu, ale tego nie rozwija a organy tego nie dostrzegają (zarówno I jak i II instancji). W tym samym dokumencie wskazano, że działki, na których prowadzone będą prace w zakresie jazu dolnego to: a i c (czyli czy prace nie będą realizowane na działce b, której przecież nie usunięto z wniosku).

Mając to na uwadze zdaniem Sądu decyzji organu I instancji – wbrew twierdzeniu SKO – nie można sprostować w trybie art. 113 Kpa, usuwając z sentencji działkę nr c, bo zawarta jest ona praktycznie w każdym uzgodnieniu/wypisie itd., a sam inwestor skorygował wniosek dopiero po uprzedniej decyzji SKO ale – co ważne –organ pierwszoinstancyjny w tym zakresie nawet nie przeprowadził postępowania dowodowego.

Tymczasem organ odwoławczy wydał decyzję w trybie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, mocą której umorzył postępowanie odwoławcze. Warunkiem takiej decyzji jest nastąpienie bezprzedmiotowości postępowania, która zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Chodzi tu między innymi o sytuację, w której wnoszący odwołanie twierdzi, że jest stroną postępowania, a organ odwoławczy doszedł do wniosku, iż stroną nie jest, a przy tym przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, pojawiły się na etapie postępowania odwoławczego. Na gruncie przedmiotowej sprawy, jak wskazano powyżej, przy tak skonstruowanej decyzji pierwszoinstancyjnej oraz mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy i poczynione przez organy na jego podstawie ustalenia nie można zaaprobować stanowiska organu odwoławczego o braku przymiotu strony skarżącego, o czym szerzej powyżej.

Nieprzedstawienie zaś przez Kolegium własnej, pełnej analizy i należycie umotywowanego stanowiska w kwestii posiadania (bądź nie) przez odwołującego się interesu prawnego legitymującego do udziału w przedmiotowym postępowaniu, w tym do skutecznego wniesienia odwołania, świadczy o naruszeniu przez Kolegium przepisów postępowania, w szczególności przepisów art. 7 Kpa, art. 107 § 3 Kpa i art. 138 Kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Powyższe uchybienie uniemożliwia z kolei dokonanie merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji, to jest oceny czy w niniejszej sprawie ziściły się przesłanki do wydania decyzji w trybie Kpa, a tym bardziej do oceny prawidłowości decyzji organu I instancji, jak i też posiadania przez odwołującego się przymiotu strony w niniejszej sprawie, gdyż w pierwszej kolejności takiej oceny powinien dokonać organ odwoławczy. Zadaniem Sądu była zaś wyłącznie weryfikacja zasadności wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu prawo inwestora do realizacji na stanowiącej jego własność nieruchomości zabudowy, jednak przy uwzględnieniu prawnie chronionych interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich oraz zapewnieniu bezpieczeństwa inwestycji w jej dalece skomplikowanych warunkach gruntowych i wodnych.

Sąd uznał, że organ odwoławczy stwierdzając brak legitymacji do bycia stroną postępowania oraz rozważając w tym zakresie interes prawny skarżącego, nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, a także nie rozpoznał badanej kwestii w jej całokształcie i nie dokonał wyczerpującej oceny, w konsekwencji czego w sposób istotny naruszył przepisy art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, które znajdują zastosowanie na wszystkich etapach postępowania administracyjnego, a w rezultacie naruszył także art. 107 § 3 Kpa. Wskazać należy, że treść art. 7 Kpa obliguje organ do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przepis art. 77 § 1 Kpa nakłada z kolei na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 Kpa w całości powinien być podstawą dokonywanej oceny. W myśl zasady ustalonej w art. 8 § 1 Kpa organy administracji zobowiązane są przy tym prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny, w tym w ramach postępowania odwoławczego, także w odniesieniu do okoliczności powoływanych przez podmiot wnoszący odwołanie. Zasada ta wiąże się z zasadą przekonywania, sformułowaną w art. 11 Kpa, zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. Natomiast w kontekście zasad z art. 8 i art. 11 Kpa doniosłą rolę pełni uzasadnienie decyzji, sporządzone zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa, wedle którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z przytoczonego przepisu wynika, że uzasadnienie decyzji nie może być sformułowane ogólnikowo i w przypadku postępowania odwoławczego powinno służyć przekonaniu strony odwołującej do tego, że jej stanowisko zostało wzięte pod uwagę i rozważone w kontekście okoliczności faktycznych sprawy, zaś w przypadku stwierdzenia braku legitymacji odwołującego, powinno dokładnie wyjaśniać przyczyny dokonanej w tym zakresie oceny.

Sąd zgadza się z powszechnie prezentowanym w orzecznictwie stanowiskiem, że nieustosunkowanie się przez organ do twierdzeń uważanych przez stronę za ważne dla sposobu załatwienia sprawy, narusza w sposób istotny zasadę przekonywania, sformułowaną w art. 11 Kpa, wedle której organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy, oraz zasadę wynikającą z art. 8 § 1 Kpa, w myśl której organy administracji zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny wszystkich aspektów sprawy, w tym podnoszonych przez strony postępowania (por. wyrok NSA z 20 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1758/12 oraz przywołane tam orzecznictwo). W przekonaniu Sądu organ odwoławczy nie sprostał powyższym obowiązkom, ponieważ nie rozpoznał kwestii legitymacji odwołującego się w sposób wyczerpujący oraz całościowy, a dokonana ocena – przedstawiona w objętej skargą decyzji – jest niepełna i nie uzasadnia wystarczająco podjętego rozstrzygnięcia. Brak przeprowadzenia całościowej i wyczerpującej oceny w kontekście obowiązujących przepisów prawa i okoliczności faktycznych dotyczących planowanej inwestycji spowodował, że kontrolowana decyzja nie realizuje wskazanych zasad w sposób wystarczający do stwierdzenia jej legalności, a w rezultacie nie odpowiada też wymogom z art. 107 § 3 Kpa. Stosowanie do powiedzianego dotąd Sąd za przedwczesne uznał prezentowane przez organ odwoławczy stanowisko, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w prowadzonym postępowaniu. Tym samym, zdaniem Sądu, należało stwierdzić, że do wydania zaskarżonej decyzji doszło z naruszeniem art. 7, art. 8 § 1 , art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku. Natomiast orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt 2 sentencji wyroku, uzasadnia treść art. 200 p.p.s.a., w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego, ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), oraz zwrot równowartości opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a.