Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 720/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 24 ust. 2b pkt 2 i 2c pkt 2, art. 12 b ust. 1, art. 20 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 276
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: par. 45 ust. 1, par. 68 ust. 6, załącznik nr 6 pkt 5
journal: Dz.U. 2019 poz 393
law: Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.
article: par. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 6, art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 15zzs4
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2021 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, dalej jako: "[...]WINGiK", "organ II instancji", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), zwanej dalej K.p.a., art. 7b ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 7d pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 276), zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym, art. 24 ust. 2a pkt 2, ust. 2b pkt 2 i ust. 2c Prawa geodezyjnego i kartograficznego i art. 68 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), po rozpatrzeniu odwołania Z. G., dalej jako: "strona", "skarżący", utrzymał w mocy decyzję Starosty [...], dalej jako: "Starosta", z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w sprawie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego W. , gmina N., dotyczącej nieruchomości oznaczonej numerem działki nr [...] o powierzchni [...] ha, dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w G. prowadzi księgę wieczystą [...], stanowiącej własność Z. G., w zakresie zmiany użytków w ww. działce oraz funkcji budynków nr [...] położonych na ww. działce.

Z uzasadnienia ww. decyzji [...]WINGiK wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. Z. G. złożył do Starosty wniosek z prośbą o przywrócenie (zmianę) w działce nr [...] użytku gruntowego z "B - tereny mieszkaniowe" na "Br-RIVb - grunty rolne zabudowane" oraz przywrócenie (zmianę) funkcji budynków nr [...] z "i - pozostały budynek niemieszkalny" na "g - budynek gospodarstwa rolnego", które zostały zmienione w wyniku pracy geodezyjnej [...]

Starosta, pismem z dnia 20 grudnia 2019 r. wyjaśnił wnioskodawcy, że kwestionowane zmiany w ewidencji gruntów i budynków zostały wprowadzone na podstawie jego wniosku z dnia [...] września 2019 r., w którym zostały zgłoszone następujące zmiany w działce nr [...]:

- likwidacja budynku gospodarczego nr ewide[...],

- zmiana funkcji budynków nr [...] z "g" na "i",

- zmiana użytku w działce nr [...] z "Br-RIVb" na "B",

na podstawie pracy geodezyjnej [...] przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W dniu [...] stycznia 2020 r. oraz w dniu [...] lutego 2020 r. Z. G. zwrócił się do Starosty z wnioskiem o "Zgłoszenie zmian danych ewidencji gruntów i budynków" dla działki nr [...]:

- zmiana funkcji budynków nr [...] oraz nr [...] z " i" na "g",

- zmiana użytku gruntowego z "B" na "Br-RIVb".

Starosta, pismem z dnia 10 lutego 2020 r., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zmiany danych ewidencyjnych dotyczących ww. działki nr [...], zaś pismem z dnia 19 lutego 2020 r. zawiadomił wnioskodawcę o zakończeniu postępowania administracyjnego, wskazując jednocześnie na możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sprawie. Poinformował również, że istnieją przesłanki zależne od strony dotyczące dostarczenia odpowiednich dokumentów geodezyjnych i kartograficznych umożliwiających wprowadzenie zmian w operacie ewidencyjnym, których niespełnienie może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem.

Z. G., pismem z dnia 24 lutego 2020 r,. zwrócił się do Starosty o wskazanie, jakie dokumenty geodezyjne ma dostarczyć. W odpowiedzi, pismem z dnia 28 lutego 2020 r. Starosta wskazał, że jeżeli właściciel udokumentuje prowadzenie gospodarstwa rolnego lub innej działalności rolniczej, to zmiana rodzaju użytku może nastąpić poprzez przeprowadzenie klasyfikacji gruntów przez klasyfikatora upoważnionego przez Starostę.

Z. G., pismem z dnia 28 lutego 2020 r., ponownie zwrócił się do Starosty o przywrócenie użytku gruntowego oraz funkcji budynków nr [...] w działce nr [...] sprzed zmian wprowadzonych do bazy ewidencji gruntów i budynków na podstawie pracy geodezyjnej [...], jednocześnie opisując swoją sytuację życiową.

Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. Starosta odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego W. , gmina N. dotyczącej nieruchomości oznaczonej numerem działki [...] w zakresie zmiany użytków w ww. działce oraz funkcji budynków nr [...] położonych na ww. działce.

Z. G. odwołał się od ww. decyzji Starosty, wnioskując o zmianę zaskarżonej decyzji i dokonanie aktualizacji zgodnie ze jego wnioskiem.

[...]WINGiK, w toku postępowania administracyjnego, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 10 § 1 K.p.a., pismem z dnia 29 maja 2020 r. zawiadomił stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań.

Z. G., pismami z dnia 30 maja i 15 czerwca 2020 r., uzupełnił swoje odwołanie z dnia [...] marca 2020 r., po czym w dniu 15 czerwca 2020 r. zapoznał się z dokumentacją i przedłożył dodatkowo kopie map zasadniczych i szkic swojej działki obrazujący przebieg linii wysokiego napięcia.

[...]WINGiK, po rozpatrzeniu odwołania strony, wskazał, że dane w bazie ewidencji gruntów i budynków dotyczące przedmiotowej działki nr [...] zostały zmienione na podstawie wniosku strony i dołączonej do niego dokumentacji z pracy geodezyjnej [...] Na podstawie ww. pracy został wprowadzone następujące zmiany:

- zmiana użytku w działce nr [...] z "Br-RIVb - grunty rolne zabudowane" na "B - tereny mieszkaniowe",

- zmiana funkcji budynków nr [...] z "g - budynek gospodarstwa rolnego" na "i - pozostały budynek niemieszkalny",

- likwidacja budynku gospodarczego nr ewide[...]

Organ II instancji wskazał, że strona nie zgadza się z wprowadzonymi zmianami dotyczącymi użytku gruntowego i zmiany funkcji budynków o numerach ewidencyjnych [...] i [...], gdyż praca geodezyjna miała obejmować wyłącznie likwidację (usunięcie z bazy danych) budynku gospodarczego o numerze ewidencyjnym [...] Strona wskazała, że jako właściciel przedmiotowej działki użytkuje ją niezmiennie od kilkudziesięciu lat, a zmiany zostały wprowadzone bez jego pełnej świadomości co do skutków z tym związanych. Dlatego też żąda przywrócenia dotychczasowych zapisów w ewidencji gruntów i budynków.

Zdaniem organu II instancji, spełnienie żądania właściciela nieruchomości oznaczałoby zatem zmianę danych ewidencyjnych i wykazanie dla działki nr [...] użytku gruntowego "Br-RIVb" grunty rolne zabudowane położone na gruntach ornych klasy IVb oraz budynków gospodarstwa rolnego.

Należy zatem, w ocenie organu II instancji, zwrócić uwagę na kwestię związaną z zasadami oznaczania użytków gruntowych na potrzeby ewidencji gruntów i budynków. Otóż regulacje prawne w tym zakresie odwołują się nie do potocznego ani tym bardziej subiektywnego rozumienia pojęć gruntów rolnych, użytków rolnych, upraw, hodowli czy działalności rolniczej, lecz wprowadzają szczegółowe definicje poszczególnych użytków gruntowych, w tym użytków rolnych o symbolu R czy Br. Oznaczenie użytków gruntowych w ewidencji i budynków nie zależy zatem od przeświadczenia czy stanowiska właściciela gruntu, ani od uznania czy poglądu organu lecz wprost od tego, czy dany grunt odpowiada definicji legalnej gruntu rolnego czy też nie. Stosownie do § 68 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz.393) zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych odbywa się zgodnie z zapisami załącznika nr 6 do ww. rozporządzenia, gdzie wskazano cechy gruntów i inne przesłanki, które decydują o zaliczeniu gruntów do poszczególnych użytków gruntowych.

Zgodnie z treścią ww. przepisów, aby działka zabudowana domem mieszkalnym mogła zostać uznana za grunt rolny zabudowany, musi tworzyć z gruntami rolnymi i budynkami służącymi do produkcji rolniczej lub przetwórstwa rolno-spożywczego zorganizowaną całość gospodarczą i to na dodatek położonymi w tej samej miejscowości lub bezpośrednim sąsiedztwie w miejscowości sąsiedniej. Przez zorganizowaną całość gospodarczą należy przy tym rozumieć gospodarstwo rolne. Przede wszystkim jednak do kategorii "Br" zalicza się grunty objęte zabudową zagrodową. Za zabudowę zagrodową należy rozumieć budynki mieszkalne, gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych, stosownie do § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2019 r. poz. 1065).

Rozważyć zatem należało, zdaniem organu II instancji, czy działka ewidencyjna nr [...] spełnia kryteria gruntu rolnego zabudowanego "Br". Analizując akta postępowania trudno dopatrzyć się dowodów, które potwierdzałyby prowadzenie działalności rolniczej na przedmiotowej działce. Z. G. przez ok. 30 lat pracował na stanowiskach: ślusarz - hydraulik, betoniarz, monter instalacji gazowej, kierowca ciągnika, co nie potwierdza prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jeden z budynków znajdujący się na działce, według twierdzeń strony, wykorzystywany jest do przechowywania węgla i rowerów, natomiast drugi stoi pusty. Z. G., w trakcie toczącego się przed organem I i II instancji postępowania, nie przedłożył dowodów świadczących o prowadzeniu działalności rolniczej na przedmiotowym terenie.

Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, zdaniem organu II instancji, że przedmiotowa działka nie stanowi gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1362 ze zm.), gdyż nie spełnia choćby podstawowego kryterium powierzchniowego wynikającego z art. 2 ust. 2 tej ustawy, czyli że łączna powierzchnia nieruchomości rolnych jest niemniejsza niż 1 ha. Powszechnie rozumiana treść pojęcia produkcja rolnicza - to uprawa roślin, chów zwierząt, gospodarka leśna, rybna itp. Innymi słowy - produkcja rolnicza jest to stałe zawodowe wytwarzanie dóbr tradycyjnie kwalifikowanych do działu "rolnictwo", której strona nie prowadzi. Skoro zatem działka nr [...] i budynki na niej wzniesione nie są związane funkcjonalnie z gospodarstwem rolnym i prowadzeniem produkcji rolniczej, to nie ma podstaw do uznania, że budynki służą produkcji rolnej, a nieruchomość spełnia kryteria gruntu rolnego zabudowanego. Dlatego też należało pozostawić użytek "B - tereny mieszkaniowe" na przedmiotowej działce oraz funkcje budynków nr [...] na "i - pozostałe budynki niemieszkalne".

Organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, oznaczenie użytku gruntowego "B" nie oznacza, jak twierdzi strona, "działki budowlanej", na której można coś wybudować, a jedynie "działkę zabudowaną" tzn. teren zajęty pod budynki mieszkalne i budynki związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi oraz podwórza, dojazdy, przejścia, śmietniki, trawniki, kwietniki, warzywniki itp. Odnosząc się natomiast do oznaczeń budynków organ II instancji wskazał, że oznaczenie budynków jako "g", w obecnie obowiązującym stanie prawnym, dotyczy jedynie budynków ściśle związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Budynki takie jak: komórki, garaże, szopy, kotłownie, itp. muszą tworzyć zorganizowaną całość gospodarczą z budynkami przeznaczonymi do produkcji rolniczej takimi jak: spichlerze, przechowalnie owoców i warzyw, stodoły, budynki inwentarskie, budynki na sprzęt rolniczy, magazyny itp.

Mając na uwadze powyższe, budynki znajdujące się na działce strony o numerach [...] trudno zaliczyć obecnie do "budynków gospodarstwa rolnego". Dlatego też zaliczono je do kategorii "pozostałe budynki niemieszkalne". Również oznaczenie przedmiotowych budynków jako "i" nie oznacza, że są to budynki "inwestycyjne", a jedynie stanowią inne budynki niemieszkalne. W tej sytuacji Starosta słusznie odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla działki ewidencyjnej nr [...], zgodnie z żądaniem strony zawartym w piśmie z dnia 1 grudnia 2019 r. Aktualnie bowiem stan faktyczny na gruncie jest zgodny ze stanem ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów prawa.

Przepisy dotyczące ewidencji gruntów i budynków, wnoszące zasadnicze zmiany kryteriów ustalania sposobu użytkowania gruntów, weszły w życie 2 czerwca 2001 r. Obecna treść przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków została wprowadzona zmianami obowiązującymi od 31 grudnia 2013 r. Zmiany te miały wpływ na kryteria zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych. Stąd też wcześniej ustalone użytki gruntowe nie zawsze odpowiadają obecnym kryteriom zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych. Może się zatem zdarzyć, że bez zasadniczych zmian fizycznych na nieruchomości przestaje ona spełniać kryteria dotychczas ujawnionego użytku i nie odpowiada obecnie obowiązującym kryteriom terenu rolnego zabudowanego. Tak jak miało to miejsce w omawianym przypadku.

Odnosząc się natomiast do zarzutów strony zawartych w odwołaniu a dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procedury administracyjnej przez Starostę, tj. art. 7, 8, 9, 11, 75, 77 i 85 § 1 K.p.a., organ II instancji wskazał, że faktycznie decyzja Starosty zawiera w większości przytoczone przepisy prawa bez ich konkretnego odniesienia do stanu faktycznego na gruncie. Organ I instancji skoncentrował się na udowodnieniu, że zmiany wprowadzone na podstawie wniosku z dnia 18 września 2019 r. wprowadzono zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Brakuje natomiast analizy dotyczącej możliwości przywrócenia na przedmiotowej działce użytku gruntowego "Br-RIVb", i oznaczenia budynków jako "g" zgodnie z wnioskiem z dnia 1 grudnia 2019 r. Ponadto, ZWINBiK nie zgodził się z twierdzeniami Starosty zawartymi w zaskarżonej decyzji, że strona może zlecić uprawnionemu klasyfikatorowi badanie użytków i klas gruntów na przedmiotowej działce w celu przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów na mocy § 3 i § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. poz. 1246), która będzie podstawą wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków, czyli ujawnienia użytku rolnego na przedmiotowej działce. Takie postępowanie jest nieuzasadnione i naraża stronę na ponoszenie nieuzasadnionych kosztów, gdyż przedmiotowy teren został już sklasyfikowany (RIVb). Ponadto gleboznawczej klasyfikacji podlegają grunty rolne a nie zabudowane. Dlatego też Starosta przed wszczęciem postępowania klasyfikacyjnego musiałby uznać przedmiotowy teren za grunt rolny, czego odmówił decyzją z dnia [...] marca 2020 r. W ocenie organu II instancji, w przypadku kiedy ziściłyby się przesłanki uznania przedmiotowego gruntu jako "Br", biorąc pod uwagę przywołane definicje wynikające z przepisów prawa, możliwe byłoby ujawnienia użytku klasyfikowanego wykorzystując dotychczasową klasyfikację. Jednak ten przypadek w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca.

Strona w swoich pismach i wyjaśnieniach podniosła, że wprowadzono ją w błąd, gdyż nie była świadoma, że podpisując wniosek z dnia [...] września 2019 r. o wprowadzenie zmian zgadza się na zmianę użytku gruntowego z "Br-RIVb" na "B" i zmianę funkcji budynków z "g" na "i". Zdaniem organu II instancji, w sytuacji gdy do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zostaje przyjęty operat techniczny, z którego wynikają zmiany dotyczące danych ewidencyjnych, Starosta ma obowiązek wprowadzić te zmiany na podstawie wniosku właściciela oraz wskazanej we wniosku dokumentacji geodezyjnej. W przypadku braku wniosku właściciela Starosta, zgodnie z art. 24 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, wszczyna postępowanie administracyjne i wydaje decyzję o wprowadzeniu zmian do ewidencji gruntów i budynków. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że nawet w przypadku braku wniosku podpisanego przez Z. G. Starosta wydałby decyzję, którą wprowadziłby zmiany zgodnie z przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacją z pracy geodezyjnej [...]

Zarzut strony odnośnie braku przeprowadzenia oględzin organ II instancji również uznał za nieuzasadniony, gdyż to Starosta jako gospodarz prowadzący postępowanie administracyjne samodzielnie decyduje o tym w jaki sposób pozyskać materiał dowodowy. W prowadzonym postępowaniu Starosta uznał, że oględziny nie są koniecznie, gdyż materiał dowodowy zebrany w sprawie jest kompletny i może być podstawą wydania decyzji. Również organ II instancji odstąpił od przeprowadzenia oględzin, gdyż zebrany materiał dowodowy w aktach postępowania, definicje wynikające z przepisów prawa oraz wyjaśnienia strony składane w toku postępowania były wystarczające do wydania przedmiotowej decyzji.

Pismem z dnia 28 lipca 2020 r. Z. G. wniósł skargę na ww. decyzję ZWINBiK, zarzucając jej naruszenie:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a to poprzez zaniechanie wyjaśnienia w jakich okolicznościach, w jakim czasie i czy w ogóle nastąpiła zmiana funkcji budynków nr [...] z "g" na "i" oraz zmiana użytku w działce nr [...] z "Br-RIVb - grunty rolne zabudowane" na "B - tereny mieszkaniowe";

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez dowolne przyjęcie, że dowody z dokumentacji z prac geodezyjnych [...] został dokonane zgodnie z wolą i wiedzą skarżącego;

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 i art. 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości, biegłego z zakresu klasyfikacji gruntów oraz przesłuchania skarżącego, a także wykonującego prace geodezyjne R. M. na okoliczność wyjaśnienia w jakich okolicznościach, w jakim czasie i czy w ogóle nastąpiła zmiana funkcji budynków nr [...] z "g" na "i" oraz zmiana użytku w działce nr [...] z "Br-RIVb - grunty rolne zabudowane" na "B - tereny mieszkaniowe;

- art. 8 k.p.a. poprzez działanie w sposób niepogłębiający zaufania obywateli w stosunku do organu administracji;

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych jako podstawę wydania decyzji przez Starostę poprzez przyjęcie, wbrew treści art. 22 ust. 2 prawa geodezyjnego i kartograficznego, iż od chwili wejścia w posiadanie nieruchomości przez skarżącego doszło do zmiany funkcji budynków nr [...], tj. że nie stanowiły one części gospodarstwa rolnego, podczas gdy przez cały ten czas ich funkcja nie uległa zmianie; od chwili wejścia w posiadanie nieruchomości przez skarżącego doszło do zmiany użytku w działce nr [...] z "Br-RTVb - grunty rolne zabudowane" na "B- tereny mieszkaniowe", podczas gdy nieruchomość ta nie zmieniła swojej powierzchni i nie zmieniła sposobu użytkowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej przywoływana jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując według powyższych kryteriów kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że akt ten odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 2 i 2c pkt 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego aktualizacja informacji, jak też odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Na podstawie § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że dane w bazie ewidencji gruntów i budynków dotyczące działki nr [...] zostały zmienione na podstawie wniosku skarżącego z dnia [...] września 2019 r. (i dołączonej do niego dokumentacji z pracy geodezyjnej [...]), w którym to wniosku zostały zgłoszone następujące zmiany w ww. działce: likwidacja budynku gospodarczego nr ewide[...], zmiana funkcji budynków nr [...] z "g - budynek gospodarstwa rolnego" na "i -pozostały budynek niemieszkalny" oraz zmiana użytku z "Br-RIVb - grunty rolne zabudowane" na "B - tereny mieszkaniowe". W tym miejscu zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że zarzuty skarżącego, jakoby ww. zmiana danych nastąpiła wbrew jego woli, są bezpodstawne. Organy ewidencji gruntów i budynków nie są bowiem uprawnione do badania tego, czy zmiany dokonywane w przedmiotowej ewidencji na podstawie zgłoszenia są zgodne z wolą i wiedzą podmiotu zgłaszającego taką zmianę. Przez sam fakt podpisana takiego zgłoszenia należy przyjąć domniemanie, iż osoba podpisująca zgłoszenie wyraża wolę dokonania aktualizacji danych zgromadzonych w ww. ewidencji. Na marginesie wskazać należy, z akt sprawy nie wynika, ażeby skarżący - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - podjął jakiekolwiek czynności zmierzające do uchylenia się od skutków takiego oświadczenia.

Stosownie do § 68 ust. 6 ww. rozporządzenia zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych odbywa się zgodnie z załącznikiem nr 6 do ww. rozporządzenia.

I tak, załącznik w pkt. 5, do gruntów rolnych zabudowanych o symbolu "Br" zalicza grunty zajęte pod:

1) budynki przeznaczone do produkcji rolniczej, nie wyłączając produkcji rybnej, w szczególności: spichlerze, przechowalnie owoców i warzyw, stodoły, budynki inwentarskie, budynki na sprzęt rolniczy, magazyny i sortownie ryb, wylęgarnie ryb, podchowalnie ryb, wędzarnie, przetwórnie, chłodnie, a także budowie i urządzenia rolnicze, w szczególności: zbiorniki na płynne odchody zwierzęce, płyty do składowania obornika, silosy na kiszonki, silosy na zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu rolniczego, a także instalacje służące do otrzymywania biogazu rolniczego, place składowe, place postojowe i manewrowe dla maszyn rolniczych;

2) budynki przeznaczone do przetwórstwa rolno-spożywczego, z wyłączeniem gruntów zajętych pod przemysłowe zakłady przetwórstwa rolniczego bazujących na surowcach pochodzących spoza gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzą te budynki;

3) budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia, takie jak: komórki, garaże, szopy, kotłownie, podwórza, śmietniki, składowiska odpadów, jeżeli z gruntami, budynkami, budowlami lub urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, tworzą zorganizowaną całość gospodarczą i są położone w tej samej miejscowości lub w bezpośrednim sąsiedztwie w miejscowości sąsiedniej,

a także:

1) grunty położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa powyżej, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń, i niewykorzystywane na inny cel, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod rabaty, kwietniki, warzywniki;

2) grunty zajęte pod budynki, budowle i urządzenia, o których mowa w ust. 1, niewykorzystywane obecnie do produkcji rolniczej, jeżeli grunty te nie zostały wyłączone z produkcji rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1161).

W przypadku gdy w skład siedliska usytuowanego na gruncie rolnym wchodzi wyłącznie budynek mieszkalny i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3, to grunt w granicach tego siedliska zalicza się do gruntów rolnych zabudowanych, jeżeli z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z decyzji o warunkach zabudowy wydanej w związku z budową tego budynku wynika, że przeznaczony jest tylko pod zabudowę zagrodową, albo też z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do ważnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy upoważniającego do rozpoczęcia budowy wynika, że na gruncie tym mogą być budowane budynki i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.

W tym miejscu, biorąc pod uwagę powyżej przytoczone zasady oznaczania użytków gruntowych na potrzeby ewidencji gruntów i budynków, wskazać należy, że przywołane regulacje prawne w tym zakresie wprowadzają szczegółowe definicje poszczególnych użytków gruntowych, w tym gruntów rolnych o symbolu "Br". Oznaczenie użytków gruntowych w ewidencji i budynków nie zależy zatem od subiektywnego stanowiska właściciela gruntu, czy organu lecz od tego, czy dany grunt odpowiada powyżej przytoczonej definicji legalnej gruntu rolnego, czy nie.

Nie budzi zatem wątpliwości, że w sprawie rozważenia przede wszystkim wymagało, czy działka nr [...] spełnia kryteria gruntu rolnego zabudowanego, oraz czy powiązane z tym użytkiem budynki nr [...] stanowią budynki gospodarstwa rolnego, jak tego oczekiwałby skarżący.

Przede wszystkim, co wynika z przywołanych definicji, do kategorii "Br" zalicza się grunty objęte zabudową zagrodową. Za zabudowę zagrodową należy rozumieć budynki mieszkalne, gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych, stosownie do § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podkreślenia wymaga, że w toku postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie nie wykazano, że sporny teren jest przeznaczony pod zabudowę zagrodową.

Ponadto, aby działka zabudowana, mogła zostać uznana za grunt rolny zabudowany, musi tworzyć z gruntami rolnymi i budynkami służącymi do produkcji rolniczej lub przetwórstwa rolno-spożywczego zorganizowaną całość gospodarczą. Tymczasem, jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy, skarżący przez około 30 lat pracował na stanowiskach: ślusarz - hydraulik, betoniarz, monter instalacji gazowej, kierowca ciągnika, co nie potwierdza prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jeden z budynków znajdujący się na działce, według twierdzeń skarżącego, wykorzystywany jest do przechowywania węgla i rowerów, natomiast drugi stoi pusty. W trakcie toczącego się przed organem I i II instancji postępowania, skarżący nie przedłożył żadnych dowodów świadczących o prowadzeniu działalności rolniczej na przedmiotowej działce, tym samym uznać należało, że nie zostały wykazane jakiekolwiek okoliczności przemawiające za zmianą użytku "B" na "Br-RVb" oraz zmianą funkcji budynków nr [...] z "i" na "g".

Jak już wyżej wskazano, aktualny stan w ewidencji gruntów i budynków wynika z operatu technicznego [...], który przed przyjęciem do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego podlegał weryfikacji pod względem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa z zakresu geodezji i kartografii (art. 12b ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Jak słusznie wskazał w odpowiedzi na skargę organ II instancji, dowodami przemawiającymi za uwzględnieniem wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2019 r., oprócz stosownej dokumentacji geodezyjnej, mogłyby być dokumenty, z których wynikałoby, iż działka nr [...] jest wykorzystywana do celów produkcji rolniczej lub siedlisko. Takich dowodów skarżący jednak nie przedłożył. Samo położenie działki na obszarze wiejskim nie determinuje konieczności uznania ww. działki jako gruntu rolnego zabudowanego, zaś okoliczność, że ww. działka od 30-40 lat nie zmieniła swojego przeznaczenia nie oznacza, że oznaczenie gruntu w tym okresie, ujawnione w ewidencji gruntów i budynków, było prawidłowe. Wobec okoliczności ustalonych na podstawie ww. operatu technicznego oraz załączonych do akt oświadczeń skarżącego, za prawidłowe należało również uznać stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, co do braku potrzeby przeprowadzenia dowodu z oględzin przedmiotowej nieruchomości oraz z przesłuchania wykonującego prace geodezyjne R. M..

Zdaniem Sądu, za nietrafny należy również uznać zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu klasyfikacji gruntów. Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że przeprowadzone postępowanie administracyjne dotyczyło aktualizacji użytków gruntowych, a nie klasy bonitacyjnej gruntu, którą ustala się w oddzielnym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Ponadto, zgodnie z art. 20 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, tylko grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Działka nr [...] nie jest obecnie gruntem rolnym, a to oznacza, że nie było potrzeby ustalenia klasy bonitacyjnej gruntu. Biorąc wiec pod uwagę powyższe, Sąd nie dopatrzył się naruszenia punktu 5 załącznika nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż teren objęty działką nr [...] nie ma charakteru gruntu rolnego zabudowanego. Dlatego też należało pozostawić użytek "B - tereny mieszkaniowe" na przedmiotowej działce oraz funkcje budynków nr [...] na "i - pozostałe budynki niemieszkalne".

Końcowo należy stwierdzić, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, 77 i 80 K.p.a. W ocenie Sądu, organ II instancji uzasadnił w sposób dostateczny okoliczności, jakimi kierował się podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, a przy tym wystarczająco szczegółowo odniósł się do przesłanek determinujących na gruncie sprawy zasadność odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przedmiotowej działki nr [...]. Prawidłowo również ustalił stan faktyczny sprawy. Natomiast to, że doszedł do odmiennych ustaleń niż oczekiwał skarżący nie świadczy, iż naruszona została zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w przedmiotowej sprawie, jak już wyżej wskazano, prawidłowo zastosowały pkt 5 załącznika nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 P.p.s.a, orzekł o oddaleniu skargi.

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, na które niniejsza sprawa została skierowana na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 22 stycznia 2021 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374).