Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 564/98
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 1999-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 632  Pomoc społeczna
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 104 poz. 450
law: Ustawa z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw.
article: art. 27a ust. 1-2, art. 27a ust. 4
journal: Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414
law: Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 lutego 1998 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pomocy społecznej.
Teza: Przyznanie uprawnionemu przez właściwy organ na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent /Dz.U. nr 104 poz. 450 ze zm./ prawa do pobierania świadczenia z tytułu renty rodzinnej w zbiegu z uprawnieniami do świadczeń rentowych z innych tytułów, nie powoduje wyłączenia uprawnionego do przyznania mu renty socjalnej na podstawie art. 27a ust. 1 lub ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414/ w świetle art. 27a ust. 4 tej ustawy.

TEZY

Przyznanie uprawnionemu przez właściwy organ na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent /Dz.U. nr 104 poz. 450 ze zm./ prawa do pobierania świadczenia z tytułu renty rodzinnej w zbiegu z uprawnieniami do świadczeń rentowych z innych tytułów, nie powoduje wyłączenia uprawnionego do przyznania mu renty socjalnej na podstawie art. 27a ust. 1 lub ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414/ w świetle art. 27a ust. 4 tej ustawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Jarosława W. na decyzję Wojewody (...) z dnia 23 stycznia 1998 r. w przedmiocie odmowy przyznania renty socjalnej i na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję oraz - zgodnie z art. 55 ust. 1 tej ustawy - zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego dziesięć złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z upoważnienia Wojewody Zastępca Dyrektora Wojewódzkiego Zespołu Pomocy Społecznej w L. decyzją z dnia ?3 stycznia 1998 r. wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 27a ust. 1 i 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1993 nr 13 poz. 60 ze zm./ - po rozpatrzeniu odwołania Jarosława W. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. odmawiającej przyznania odwołującemu renty socjalnej - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W świetle ustaleń tej decyzji J.W. do września 1997 r. pobierał rentę szkolną i posiada uprawnienia do niej nadal co wyklucza możliwość przyznania mu renty socjalnej /art. 27a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej/.

Pobieranie obecnie w miejsce renty szkolnej renty rodzinnej jest wyborem odwołującego, lecz nie niweczy to jego uprawnień do renty szkolnej. Dlatego, że posiadanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia społecznego innych niż renta rodzinna wyklucza możliwość przyznania renty socjalnej, brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

W skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jarosław W. wnosi o jej uchylenie. W ocenie skargi pobieranie przez skarżącego renty rodzinnej od września 1997 r., którą uzyskał po śmierci swej matki rezygnując z pobieranej renty szkolnej nie stoi na przeszkodzie przyznania renty socjalnej. Skarga podniosła nadto, że skarżący jest inwalidą I-szej grupy od 1989 r. ze złamanym kręgosłupem szyjnym i uszkodzeniem rdzenia kręgowego, jest osobą leżącą wymagającą opieki i pomocy osób drugich we wszystkich czynnościach.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymując stanowisko zaskarżonej decyzji dodano, że skarżący przyznaną miał rentę "uczniowską" przysługującą na podstawie art. 63 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin /Dz.U. nr 40 poz. 267 ze zm./, którą zamienił na rentę rodzinną po śmierci swojej matki. Zgodnie z art. 27a ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1993 nr 13 poz. 60 ze zm./ osobie spełniającej warunki do otrzymania renty socjalnej i równocześnie mającej uprawnienia do świadczeń z ubezpieczenia społecznego /z wyłączeniem renty rodzinnej/ przysługuje tylko jedno świadczenie wybrane przez tę osobę lub korzystniejsze. Skarżący dokonał wyboru świadczeń, tj. wybrał rentę "uczniowską", którą następnie zamienił na rentę rodzinną. Fakt wyboru renty rodzinnej zamiast renty "uczniowskiej" nie powoduje utraty uprawnień do renty "uczniowskiej" przez to renta socjalna skarżącemu nie przysługuje. Stanowisko to ma uzasadnienie także w poglądzie zawartym w komentarzu do art. 27a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej opublikowanym w kwartalniku M.P. i P. S. "Praca Socjalna" 1997 nr 4 str. 163, w którym powiedziano: "w przypadku zbiegu uprawnień wynikających z przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin do renty inwalidzkiej i renty rodzinnej, jeżeli osoba wybierze rentę rodzinną, a takiego wyboru ma prawo dokonać na podstawie przepisów tej ustawy, traci ona prawo do renty socjalnej. Ponieważ przepis art. 27a ust. 4 ustawy stanowi, że osobie posiadającej równocześnie uprawnienia do świadczeń z ubezpieczenia społecznego przysługuje tylko jedno świadczenie.

Fakt dokonania wyboru renty rodzinnej zamiast renty inwalidzkiej, nie powoduje utraty uprawnień do tej ostatniej". Wyjaśnienia te mają zastosowanie przy zbiegu uprawnień do renty "uczniowskiej" z rentą rodzinną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje:

Między stronami bezsporne jest, że skarżący urodzony jest dnia 29 września 1972 r. czyli jest pełnoletni, oraz od dnia 7 sierpnia 1989 r. jest inwalidą całkowicie niezdolnym do pracy /orzeczenie KIZ w P. z dnia 5 grudnia 1989 nr 357186 - inwalidztwo I grupy powstałe w czasie uczęszczania do szkoły ponadpodstawowej, stan zdrowia wymaga opieki osoby drugiej/. Skarżący w świetle powyższego spełnia przesłanki wynikające z art. 27a ust. 1 a także ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414/ do uzyskania renty socjalnej.

Na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin /Dz.U. nr 40 poz. 267 ze zm./ skarżącemu w związku z powyższym inwalidztwem została przyznana tzw. renta uczniowska, którą pobierał on do dnia 30 września 1997 r. W związku ze śmiercią matki skarżącego na jego wniosek przyznana mu została renta rodzinna od dnia 1 października 1997 r. /Decyzja ZUS Oddział w L. z dnia 28 października 1997 r./ i w ten sposób powstało po jego stronie uprawnienie do dwóch świadczeń rentowych, lecz nie mógł on jednocześnie ich pobierać w świetle art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent /Dz.U. nr 104 poz. 450 ze zm./. W tej sytuacji w świetle tego przepisu zainteresowanemu /skarżącemu/ przysługiwało prawo do pobierania wyższego lub wybranego świadczenia. Skarżącemu za jego zgodą przyznana została renta rodzinna, bo świadczenie nią przyznane było wyższe od świadczenia należnego z tytułu renty uczniowskiej.

W świetle art. 27a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej osobie uprawnionej do renty socjalnej z tego przepisu, która ma równocześnie uprawnienie do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z wyłączeniem renty rodzinnej, przysługuje tylko jedno świadczenie - wybrane przez tę osobę lub korzystniejsze. Zaskarżona decyzja zaprezentowała pogląd, że w związku z tym przepisem skarżącemu renta socjalna nie może być przyznana, bo przede wszystkim miał on przyznaną rentę "uczniowską" a rezygnując z jej pobierania w związku z powstałym uprawnieniem skarżącego do renty rodzinnej nie spowodowała wygaśnięcia uprawnień skarżącego do renty uczniowskiej.

Poglądu tego nie można uznać za prawnie uzasadniony, bo nie wynika on wprost z treści art. 27a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Odwrotnie z przepisu tego wynika wprost, że jeśli osoba uprawniona do renty socjalnej, o której mowa w jego ust. 1 i 2 posiada równocześnie uprawnienie do świadczenia z ubezpieczenia społecznego w postaci renty rodzinnej, to obydwa te świadczenia na jej rzecz podlegają spełnieniu.

Za trafnością tego poglądu przemawia ta okoliczność, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia społecznego z dwóch tytułów uprawnionemu w świetle art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent /Dz.U. nr 104 poz. 450 ze zm./ przysługuje prawo pobierania tylko jednego świadczenia - wyższego lub wybranego.

Jeżeli więc uprawnionemu przysługuje uprawnienie do świadczenia z ubezpieczenia społecznego w postaci renty rodzinnej i renty z innego tytułu, to przyznanie mu świadczenia z renty rodzinnej jako świadczenia wyższego lub przez niego wybranego w świetle art. 27a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej nie może powodować utraty uprawnień do renty socjalnej.

Pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę stanowi niedopuszczalną nadinterpretację przepisu art. 27a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej i przez to nie może być podzielony przez Sąd w składzie orzekającym. Dlatego w ocenie składu orzekającego w sprawie, przyznanie uprawnionemu przez właściwy organ na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent /Dz.U. nr 104 poz. 450 ze zm./ prawo do pobierania świadczenia z tytułu renty rodzinnej w zbiegu z uprawnieniami do świadczeń rentowych z innych tytułów nie powoduje wyłączenia uprawnionego do przyznania mu renty socjalnej na podstawie art. 27a ust. 1 lub ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414/ w świetle art. 27a ust. 4 tej ustawy.

Zaskarżona decyzja zatem wydana została z naruszeniem art. 27a ust. 4 omawianej ustawy i dlatego w myśl art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ podlega ona uchyleniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 tej ostatniej ustawy.