Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1064/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 178 ust. 1  art. 173 ust. 2 pkt 2 art. 182
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Janusz Walawski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014 - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., wydaną na podstawie art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) oraz art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu wniosku Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w K. odmówił przyznania E. W., studentce II roku studiów drugiego stopnia [...] Uniwersytetu Medycznego w K., stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendia ministra za wybitne osiągnięcia przyznaje studentom minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej – przez senat uczelni.

Zgodnie z art. 181 ust. 2 ww. ustawy, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce lub posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe.

W dniu 30 października 2013 r. Minister Zdrowia wraz ze swoją opinią przekazał wniosek Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w K., zaopiniowany przez Radę Wydziału Nauk o Zdrowiu, o przyznanie E. W. stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014. Rektor uzasadnił wniosek studentki wysoką średnią ocen oraz osiągnięciami naukowymi.

Następnie organ przywołał treść § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1270), zgodnie z którym stypendium za dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim oraz:

1. szczególnie wyróżniał się w nauce, uzyskując w ostatnim zaliczonym roku średnią arytmetyczną ocen z egzaminów zaliczeń przewidzianych w planie studiów klasyfikującą studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku, lub

2. uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie studiów na danym kierunku, a w przypadku studiów prowadzonych w trybie indywidualnym lub studiów międzykierunkowych – w okresie tych studiów.

Zgodnie z § 2 ust. 4 ww. rozporządzenia, za wybitne osiągnięcia naukowe uważane są: publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki, udział w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego, wystąpienia na konferencjach naukowych oraz nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu międzynarodowym.

Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, oceny wniosków dokonuje zespół powołany przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. Zgodnie z ust. 4 zespół ocenia wnioski metodą punktową. Punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe oraz za średnią ocen. Zgodnie z ust. 6, po zakończeniu oceny wniosków zespół przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego ranking wniosków uszeregowany według największej liczby punktów.

W dniu [...] października 2012 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego powołał organ pomocniczy – Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, w skład którego weszło 27 ekspertów reprezentujących 8 obszarów nauki i sztukę. W dniu 4 listopada 2013 r. skład Zespołu został uzupełniony i rozszerzony do 36 członków.

W dniu 5 listopada 2013 r. Zespół podjął uchwałę w sprawie sposobu oceny wniosków o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla studentów na rok akademicki 2013/2014. Uchwała ta zawiera wytyczne dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne, mając na celu zapewnienie, aby oceny przygotowane przez poszczególnych członków Zespołu były dokonane według jednolitych zasad.

Zgodnie z tymi wytycznymi, wniosek mógł uzyskać maksymalnie 100 pkt, z tego 5 pkt – za średnią ocen i 95 pkt – za wybitne osiągnięcia.

Liczba punktów za średnią ocen zależała od pozycji na liście wniosków z danej uczelni, z danego kierunku, uszeregowanej według średniej ocen. Za 1 miejsce – 5 pkt, za 2 miejsce – 4 pkt, za 3 miejsce – 3 pkt, za 4 miejsce – 2 pkt, za 5 i dalsze miejsce – 1 pkt. Przy tej ocenie brana była pod uwagę średnia ocen uzyskanych w ostatnim zaliczonym roku studiów, która klasyfikowała studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku.

Organ odmawiając przyznania E. W. stypendium za wybitne osiągnięcia w nauce wskazał, że studentka, na podstawie przedstawionego przez Zespół rankingu wniosków, została sklasyfikowana na 1026 pozycji, uzyskując 32,50 pkt, w tym:

- 3,0 pkt za 3 pozycję na liście wniosków z danego kierunku uszeregowanej według średniej ocen (za średnią 4,5),

- 28,00 pkt – w kategorii "publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki" (za 2 publikacje),

- 1,50 pkt – w kategorii "udział w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnie" (za 1 projekt).

Przy ocenie wniosku Zespół nie uwzględnił 3 publikacji i udziału w 16 konferencjach, uznając, że osiągnięcia te nie stanowiły osiągnięć określonych w § 2 ust. 4 rozporządzenia z uwagi na niską rangę wydawnictw i konferencji.

E. W. w stosunku do decyzji złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując w jego uzasadnieniu, że złożony wniosek o stypendium był odpowiedzią na jej uczestnictwo w życiu naukowym uczelni, jak również na poziom osiąganych przez nią wyników w nauce. Wskazała, że nauka oraz badania naukowe, które prowadziła były i nadal są jej priorytetami. W jej opinii nie bez znaczenia pozostaje wspieranie studenta w realizacji jego pasji czy w stawianiu na jego drodze coraz większych wyzwań. Wskazała ponadto, że we wniosku o przyznanie stypendium wykazała wszystkie swoje osiągnięcia naukowe, udział w konferencjach naukowych, a także wykaz ocen z przeprowadzonych egzaminów i zaliczeń na jej uczelni, jak i udział w wolontariacie, kursach i szkoleniach specjalistycznych oraz zaangażowaniu w prowadzenie zajęć na Uniwersytecie III Wieku oraz "[...]" organizowanych przez [...] Uniwersytet Medyczny w K.

E. W. przyznała rację organowi, że kategoryzacja osiągnięć czy uznania części osiągnięć za prestiżowe to sprawa ocenna, jednakże wskazała, że osoby która z nią współpracowały naukowo i przedstawiły w swoim wniosku takie same osiągnięcia jak ona oraz, co najważniejsze, miały taki sam wkład w przeprowadzenie badań i przygotowanie publikacji naukowych otrzymały powyższe stypendium naukowe. Zarzuciła, że przy weryfikacji wniosku nie uwzględniono publikacji naukowych, które zostały opublikowane w czasopismach punktowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego lub indeksowanych w Index Copernicus, a które to publikacje załączyła do wniosku o przyznanie stypendium oraz były podstawą starania się o jego przyznanie. Zarzuciła, że nie uwzględniono również wszystkich jej wystąpień na konferencjach naukowych, które były na poziomie międzynarodowym. Nie zgodziła się z wyliczeniami, które dokonał Minister, a które są szczegółowo opisane w uzasadnieniu decyzji odmawiającej przyznania stypendium.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w K., Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, na podstawie art. 178 ust. 1 pow. ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tej decyzji podał, że zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, stypendia ministra za wybitne osiągnięcia przyznaje studentom minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej – przez senat uczelni. Zgodnie zaś z art. 181 ust. 2 ww. ustawy, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce lub posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe.

Następnie organ przypomniał stan faktyczny sprawy i wskazał, że w dniu [...] października 2013 r. Minister Zdrowia przedstawił wraz ze swoją opinią wniosek Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w K., zaopiniowany przez Radę Wydziału Nauk o Zdrowiu o przyznanie E. W. stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014. W dniu [...] grudnia 2013 r. Minister wydał decyzję o odmowie przyznania stypendium.

W dniu 27 stycznia 2014 r. do Ministra wpłynął wniosek studentki o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W związku z powyższym wniosek o przyznanie E. W. stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014 został poddany ponownej ocenie.

Organ powołał się na § 2 ust. 1 pow. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia, zgodnie z którym stypendium na dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim oraz:

1) szczególnie wyróżniał się w nauce, uzyskując w ostatnim zaliczonym roku średnią arytmetyczną ocen z egzaminów zaliczeń przewidzianych w planie studiów klasyfikującą studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku, lub

2) uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie studiów na danym kierunku, a w przypadku studiów prowadzonych w trybie indywidualnym lub studiów międzykierunkowych – w okresie tych studiów.

Zgodnie zaś z § 2 ust. 4 ww. rozporządzenia, za wybitne osiągnięcia naukowe uważane są: publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki, udział w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego, wystąpienia na konferencjach naukowych oraz nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu międzynarodowym.

Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, oceny wniosków dokonuje zespół powołany przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. Zgodnie z ust. 4, zespół ocenia wnioski metodą punktową. Punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe oraz za średnią ocen. Zgodnie z ust. 6, po zakończeniu oceny wniosków zespół przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego ranking wniosków uszeregowany według największej liczby punktów.

W dniu 31 października 2012 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego powołał organ pomocniczy – Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, zwany dalej "Zespołem", w skład którego weszło 27 ekspertów reprezentujących osiem obszarów nauki i sztukę. W dniu 4 listopada 2013 r. skład Zespołu został uzupełniony i rozszerzony do 36 członków. W dniu 5 listopada 2013 r. Zespół podjął uchwałę w sprawie sposobu oceny wniosków o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla studentów na rok akademicki 2013/2014. Uchwała ta zawiera wytyczne dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne, mając na celu zapewnienie, aby oceny przygotowane przez poszczególnych członków Zespołu były dokonane według jednolitych zasad. W celu zapewnienia przejrzystości procedury, wytyczne te zostały udostępnione na stronie internetowej urzędu Ministra w zakładce "Szkolnictwo wyższe/sprawy studentów i doktorantów/stypendium ministra" w dniu 10 grudnia 2013 r.

Organ podał, że zgodnie z powyższymi wytycznymi, wniosek mógł uzyskać maksymalnie 100 pkt, z tego: 5 pkt – za średnią ocen i 95 pkt – za wybitne osiągnięcia.

Liczba punktów za średnią ocen zależała od pozycji na liście wniosków z danej uczelni z danego kierunku uszeregowanej według średniej ocen. Za 1 miejsce Zespół przyznawał 5 pkt, za 2 miejsce – 4 pkt, za 3 miejsce – 3 pkt, za 4 miejsce – 2 pkt, a za 5 i dalsze miejsca – 1 pkt. Przy tej ocenie brana była pod uwagę średnia ocen uzyskanych w ostatnim zaliczonym roku studiów, która klasyfikowała studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku.

Liczba punktów za osiągnięcia naukowe zależała od liczby wybitnych osiągnięć oraz ich rangi. Zespół – wykorzystując swoją ekspercką wiedzę w odpowiednich dziedzinach – przyznawał od 0 do 5 pkt za każde wymienione we wniosku osiągnięcie, według cech danego osiągnięcia (np. typu publikacji, autorstwa, pełnionej funkcji w projekcie, innowacyjności projektu, rodzaju wystąpienia i zasięgu konferencji, uzyskanego miejsca w konkursie i liczby jego uczestników) oraz rangi danego osiągnięcia, z uwzględnieniem konieczności zachowania porównywalności osiągnięć i obiektywizmu oceny. Przy ocenie osiągnięć naukowych mogły być stosowane ułamki punktów, przy czym najmniejszą jednostkę stanowiło ćwierć (0,25) punktu. Maksymalną liczbę punktów (5 pkt) uzyskiwało osiągnięcie wypełniające najwyższy poziom danej cechy na tle całej ocenianej grupy studentów. Dodatkowo, każdej z kategorii osiągnięć wymienionych w § 2 ust. 4 rozporządzenia Zespół przypisał określoną wagę, tj. 5 – w przypadku nagród i wyróżnień w konkursach o zasięgu międzynarodowym, 4 – w przypadku publikacji naukowych w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacji naukowych w formie książki, 3 – w przypadku autorstwa lub współautorstwa patentu lub wzoru użytkowego, 2 – w przypadku udziału w projektach badawczych prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi i 1 – w przypadku udziału w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię oraz w przypadku wystąpień na konferencjach naukowych. Liczbę punktów w danej kategorii stanowił iloczyn liczby punktów przyznanych za dane osiągnięcie i wagi danej kategorii osiągnięć. Ogólna liczba punktów za osiągnięcia stanowiła sumę punktów w poszczególnych kategoriach, z tym, że jeśli przekraczała ona 95 pkt, była korygowana w dół do 95 pkt.

Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia, przy ocenie wniosków brane były pod uwagę osiągnięcia uzyskane w okresie zaliczonych lat studiów, a więc w przypadku studentów studiów pierwszego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich – w okresie od daty rozpoczęcia tych studiów do dnia 30 września 2013 r., a w przypadku studentów studiów drugiego stopnia – w okresie od daty rozpoczęcia studiów pierwszego stopnia poprzedzających studia drugiego stopnia do dnia 30 września 2013 r.

Zgodnie z § 4 ust. 5 rozporządzenia, przy ocenie wniosków nie były uwzględniane osiągnięcia, które były uprzednio podstawą przyznania stypendium ministra. Przy ocenie wniosku nie były także uwzględniane: osiągnięcia uzyskane przed studiami, osiągnięcia niewynikające ze studiowania na danym kierunku oraz osiągnięcia niezdefiniowane w rozporządzeniu jako wybitne, np. publikacje w nierecenzowanych czasopismach naukowych, publikacje w czasopismach naukowych o zasięgu mniejszym niż krajowy, publikacje w toku (tj. artykuły, które nie zostały wydane drukiem, a w przypadku internetowych wersji czasopism naukowych – nie zostały udostępnione), udział w projektach badawczych nieprowadzonych przez uczelnie, lecz np. przez koła naukowe, zgłoszenia patentowe, bierny udział w konferencjach naukowych (tj. bez referatu lub prezentacji) czy nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu uczelnianym lub ogólnopolskim, eliminacjach krajowych do konkursów międzynarodowych oraz w konkursach referatowych na konferencjach.

Organ stwierdził, że na podstawie przedstawionego przez Zespół protokołu ponownej oceny, wniosek o przyznanie E. W. stypendium ministra uzyskał 29,00 pkt, w tym:

- 3,00 pkt – za 3 pozycję na liście wniosków z danego kierunku uszeregowanej według średniej ocen (za średnią 4,50),

- 20,00 pkt - w kategorii "publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki" (za 2 publikację oznaczone we wniosku literami "c" i "d"),

- 6,00 pkt – w kategorii "udział w projektach badawczych prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi" (za 2 projekty).

Organ podał też, że po ponownej analizie wniosku Zespół skorygował punktację za publikacje naukowe i przyznał po 10 pkt za artykuły wymienione w punktach "c" i "d". Artykuły wymienione w punktach "a", "b" i "e" sklasyfikowane zostały jako publikacje w wydawnictwach o niskiej randze. Organ podał ponadto, że Zespół nie przyznał studentce punktów za jej udział w 12 projektach badawczych, uznając, że były to jedynie projekty studenckiego koła naukowego.

Ponadto 16 wystąpień na konferencjach naukowych sklasyfikowano jako spotkania o niskiej randze i nie przyznano punktów. Natomiast konkurs organizowany podczas uczelnianej konferencji naukowej nie miał zasięgu międzynarodowego, zatem Zespół nie przyznał punktów za nagrody w nim otrzymane.

Odnosząc się do pogorszenia oceny studentki, organ podał, że w toku postępowania w drugiej instancji nie naruszono zakazu reformationis in peius (organ nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się), wyrażonego w art. 139 kpa, ponieważ pozostawienie błędnej klasyfikacji osiągnięć, niezgodnej ze stanem faktycznym i procedurą mogłoby spowodować zarzut niejednolitej oceny wniosków. Organ wyjaśnił, że Zespół mógł przyznać za dane osiągnięcie od 0 do 5 pkt, mając na względzie cechy danego osiągnięcia. Zawarta w wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosku liczba punktów w ramach danej cechy była wartością maksymalną, a nie zdeterminowaną. Wyznaczała ona górny limit punktów, które ekspert Zespołu mógł przyznać w ramach danej cechy. Oznacza to, że Zespół mógł przyznać za daną cechę dowolną wielokrotność 0,25 pkt, aż do osiągnięcia ww. limitu, lecz w szczególnych przypadkach tylko – 0 pkt. Tak więc liczba punktów przyznawanych przez ekspertów jest wynikową ich oceny bazującej na znajomości dziedziny, którą się zajmują oraz cech danego osiągnięcia.

Organ podkreślił, iż stypendium ministra jest przyznawane za wybitne osiągnięcia, zatem podstawą jego otrzymania nie mogą być osiągnięcia o niskiej randze lub zasięgu. Ocena wniosków przez Zespół była oceną porównawczą. To, że osiągnięcia studentki nie uzyskały maksymalnej liczby punktów, oznaczało, iż we wnioskach innych studentów znajdowały się publikacje (projekty, wystąpienia na konferencjach) wyższej rangi (innowacyjności, zasięgu), które – w porównaniu z wnioskiem studentki – zasługiwały na większą liczbę punktów. Ocena danego osiągnięcia pod kątem rangi (zasięgu) pozwala na dokładniejsze jego pozycjonowanie względem osiągnięć innych studentów i bardziej sprawiedliwą ocenę. Ze względu na dużą liczbę wniosków podlegających ocenie przez Zespół (ok. 3 tys.) nie jest realne wskazanie w treści uzasadnienia niniejszej decyzji, dlaczego dane osiągnięcie nie uzyskało maksymalnej liczby punktów. Wymagałoby to zestawienia wniosków z danego kierunku i wskazania, które z osiągnięć przedstawionych przez innych studentów i z jakiego powodu zostały wyżej ocenione, czyli w praktyce – przedstawienia obszernej analizy porównawczej tych wniosków.

Liczba uzyskanych punktów, w stosunku do pierwotnej oceny wniosku, uległa zmniejszeniu o 3,50 pkt. W roku akademickim 2013/2014 stypendium ministra za wybitne osiągnięcia otrzymali studenci, których wniosek uzyskał co najmniej 35,75 pkt. Minister nie miał zatem podstaw do zmiany decyzji z dnia 13 grudnia 2013 r.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi E. W., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, zarzuciła decyzji naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi E. W. przypomniała stan faktyczny sprawy i wskazała, że w jej ocenie skarga zasługuje na uwzględnienie z następujących powodów: rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów za wybitne osiągnięcia, jako osiągnięcia wybitne kwalifikuje m.in. publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje krajowe w formie książki, prowadzonych przez nią badań, a także udział w szkoleniach i kursach podnoszących jej kwalifikacje zawodowe.

Skarżąca podała, że w maju 2012 r. opublikowany został jej artykuł pt. [...]. Publikacja ta wydana została pod redakcją A. P., M. P. i S. J. przez Uniwersytet Medyczny [...]. Publikacja ta nie została uwzględniona przy wydawaniu decyzji, pomimo tego iż, zdaniem skarżącej, spełnia wymogi przedstawione w rozporządzeniu, gdyż jest to publikacja otrzymująca punkty MNiSW. Poza tym publikacja ta była podstawą do otrzymania stypendium przez osoby będące współautorami i zostały tym osobom przyznane za nią punkty.

Skarżąca zarzuciła ponadto, że nie uwzględniono w punktacji publikacji [...] która to praca została wydana w czasopiśmie recenzowanym oraz indeksowanym w Index Copernicus. Również nie uwzględniono publikacji "[...]", wydanej w czasopiśmie, które indeksowane jest punktami MNiSW.

Skarżąca zarzuciła organowi również, że nie zostały uwzględnione również jej wystąpienia na konferencjach naukowych, w których brała udział, w tym:

- w dniu [...] kwietnia 2012 r. konferencja "[...]"

- dnia [...] maja 2012 r. "[...]"

– referaty pt.: 1. "[...]", 2. "[...]", 3. "[...]"

– Ocena wiedzy studentów przyjętych na studia pierwszego roku fizjoterapii [...] w O. na temat zawodu fizjoterapeuty", 4. "[...],

- w dniach od [...] do [...] maja 2012 r. "[...] Międzynarodowa Interdyscyplinarna Konferencja Naukowo – Szkoleniowa, [...]", - referaty pt. 1. "[...]", 2. "[...]",

- w dniach od [...] do [...] czerwca 2012 r. – "[...] Międzynarodowe Warsztaty Studenckich Kół Naukowych i Młodych Pracowników Nauki. [...]" – referaty 1. "[...]", 2. "[...]",

- dnia [...] kwietnia 2013 r. konferencja "[...]",

- w dniach [...] do [...] maja 2013 r. Konferencja "[...] Międzynarodowa [...] Międzywydziałowa Konferencja Naukowa Studentów Uczelni Medycznych" – referat "[...]",

- w dniach [...] do [...] maja 2013 r. konferencja "[...]"- referaty 1. "[...]", 2. "[...]", 3. "[...] 4. "[...]", 5. "[...]".

Skarżąca zarzuciła organowi również, że przy rozpatrywaniu wniosku nie uwzględniono również udziału jej we wszystkich projektach badawczych, w których brała udział, a które opisała w załączniku – wykaz osiągnięć. Wobec powyższego, skarżąca uznała, że jej skarga jest uzasadniona i konieczna, ponieważ mimo spełnienia wymogów, osiągnięcia skarżącej nie zostały uwzględnione.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podobnie jak w swojej decyzji wskazał, że stypendium ministra jest przyznawane za wybitne osiągnięcia, zatem podstawą jego otrzymania nie mogą być osiągnięcia o niskiej randze lub zasięgu. Ocena wniosków przez Zespół była oceną porównawczą. To, że osiągnięcia skarżącej nie uzyskały maksymalnej liczby punktów oznaczało, iż we wnioskach innych studentów znajdowały się publikacje (projekty) wyższej rangi (innowacyjności, zasięgu), które - w porównaniu z wnioskiem studentki - zasługiwały na większą liczbę punktów. Ocena danego osiągnięcia pod kątem rangi (zasięgu) pozwala na dokładniejsze jego pozycjonowanie względem osiągnięć innych studentów i bardziej sprawiedliwą ocenę. Organ podał też, że ze względu na dużą liczbę wniosków podlegających ocenie przez Zespół (ok. 3 tys.) nie jest możliwe wskazanie w treści uzasadnienia niniejszej decyzji, dlaczego dane osiągnięcie nie uzyskało maksymalnej liczby punktów. Wymagałoby to zestawienia wniosków z danego kierunku i wskazania, które z osiągnięć przedstawionych przez innych studentów i z jakiego powodu zostały wyżej ocenione, czyli w praktyce - przedstawienia obszernej analizy porównawczej tych wniosków.

Organ wskazał również, że Zespół nie przyznał punktów za udział skarżącej w 12 projektach badawczych, gdyż były to jedynie projekty studenckiego koła naukowego. Ponadto 16 wystąpień na konferencjach naukowych sklasyfikowano jako spotkania o niskiej randze i nie przyznano punktów. Natomiast konkurs organizowany podczas uczelnianej konferencji naukowej nie miał zasięgu międzynarodowego, zatem Zespół nie przyznał punktów za nagrody w nim otrzymane.

Minister wyjaśnił, że pogorszenie oceny w toku postępowania w drugiej instancji nie narusza zakazu reformationis in peius, wyrażonego w art. 139 kpa, ponieważ pozostawienie błędnej kwalifikacji osiągnięć, niezgodnej ze stanem faktycznym i procedurą, mogłoby spowodować zarzut niejednolitej oceny wniosków.

Zespół mógł przyznać za dane osiągnięcie od 0 do 5 pkt, mając na względzie cechy danego osiągnięcia. Zawarta w wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosku liczba punktów w ramach danej cechy była wartością maksymalną, a nie zdeterminowaną. Wyznaczała ona górny limit punktów, które ekspert Zespołu mógł przyznać w ramach danej, cechy. Oznacza to, iż Zespół mógł przyznać za daną cechę dowolną wielokrotność 0,25 pkt aż do osiągnięcia ww. limitu, lecz w szczególnych przypadkach - tylko 0 pkt. Tak więc liczba punktów przyznawanych przez ekspertów jest wynikową ich oceny bazującej na znajomości dziedziny, którą się zajmują oraz cech danego osiągnięcia.

Stypendium ministra jest przyznawane za wybitne osiągnięcia, zatem podstawą jego otrzymania nie mogą być osiągnięcia o niskiej randze lub zasięgu. Ocena wniosków przez Zespół była oceną porównawczą. To, że osiągnięcia skarżącej nie uzyskały maksymalnej liczby punktów oznaczało, iż we wnioskach innych studentów znajdowały się publikacje (projekty) wyższej rangi (innowacyjności, zasięgu), które - w porównaniu z wnioskiem studentki - zasługiwały na większą liczbę punktów. Ocena danego osiągnięcia pod kątem rangi (zasięgu) pozwala na dokładniejsze jego pozycjonowanie względem osiągnięć innych studentów i bardziej sprawiedliwą ocenę. Ze względu na dużą liczbę wniosków podlegających ocenie przez Zespół (ok. 3 tys.) nie jest realne wskazanie w treści uzasadnienia niniejszej decyzji, dlaczego dane osiągnięcie nie uzyskało maksymalnej liczby punktów. Wymagałoby to zestawienia wniosków z danego kierunku i wskazania, które z osiągnięć przedstawionych przez innych studentów i z jakiego powodu zostały wyżej ocenione, czyli w praktyce - przedstawienia obszernej analizy porównawczej tych wniosków.

Odnosząc się zaś do zarzutu różnej oceny publikacji w monografii "[...]" w stosunku do oceny dokonanej w roku akademickim 2012/2013, organ podkreślił, iż ocena dokonana przez Zespół jest oceną porównawczą. O ile publikacja ta mogła być uznana przy ocenie wniosków w roku ubiegłym, gdyż w porównaniu z innymi wnioskami mogła stanowić osiągnięcie wybitne, o tyle w roku bieżącym - na tle studentów, którzy złożyli wniosek - osiągnięcie to nie wystarczyło do takiej kwalifikacji. We wnioskach innych studentów znajdowały się bowiem projekty o wyższej randze i innowacyjności. Poza tym nieuwzględnienie tej publikacji w roku bieżącym wynikało z uszczegółowienia sposobu oceny wniosków przez Zespół i podwyższenia kryteriów zakwalifikowania publikacji jako liczących się przy ocenie wniosków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy wskazać należy, że stosownie do treści art. 173 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2006 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium za osiągnięcia w nauce. A w myśl. 181 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2006 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji), stypendium ministra za osiągnięcia w nauce mogło być przyznane studentowi jedynie szczególnie wyróżniającemu się w nauce oraz posiadającemu osiągnięcia naukowe. Przykłady tego rodzaju osiągnięć i aktywności naukowej określał z kolei § 3 – wydanego na podstawie art. 187 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym - rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, w ocenie Sądu, prawidłowo została przeprowadzona procedura przyznawania stypendium i organ szczegółowo wyjaśnił, dlaczego tak ocenił osiągnięcia skarżącej i dlaczego przyznano jej 29,00 punktów. Z powołanego już § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1270), wynika, że stypendium na dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim oraz: 1) szczególnie wyróżniał się w nauce, uzyskując w ostatnim zaliczonym roku średnią arytmetyczną ocen z egzaminów i zaliczeń przewidzianych w planie studiów klasyfikującą studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku, lub 2) uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie studiów na danym kierunku, a w przypadku studiów prowadzonych w trybie indywidualnym lub studiów międzykierunkowych – w okresie tych studiów. Zgodnie z § 2 ust. 4 ww. rozporządzenia, za wybitne osiągnięcia naukowe uważane są: publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki, udział w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego, wystąpienia na konferencjach naukowych oraz nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu międzynarodowym. Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, oceny wniosków dokonuje zespół powołany przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. Zgodnie z ust. 4, zespół ocenia wnioski metodą punktową. Punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe oraz za średnią ocen. Zgodnie z ust. 6, po zakończeniu oceny wniosków zespół przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego ranking wniosków uszeregowany według największej liczby punktów. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prawidłowo powołał organ pomocniczy – Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium. Zespół ten podjął uchwałę w sprawie sposobu oceny wniosków o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla studentów na rok akademicki 2013/2014. Uchwała ta zawiera wytyczne dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne. Zgodnie z powyższymi wytycznymi, wniosek mógł uzyskać maksymalnie – 100 pkt, z tego: 5 pkt – za średnią ocen i 95 pkt – za wybitne osiągnięcia. Liczba punktów za średnią ocen zależała od pozycji na liście wniosków z danej uczelni z danego kierunku, uszeregowanej według średniej ocen. Za 1 miejsce Zespół przyznawał 5 pkt, za 2 miejsce – 4 pkt, za 3 miejsce – 3 pkt, za 4 miejsce – 2 pkt, a za 5 i dalsze miejsca – 1 pkt. Przy tej ocenie brana była pod uwagę średnia ocen uzyskanych w ostatnim zaliczonym roku studiów, która klasyfikowała studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku. Liczba punktów za osiągnięcia naukowe zależała od liczby wybitnych osiągnięć oraz ich rangi. Zespół – wykorzystując swoją ekspercką wiedzę w odpowiednich dziedzinach – przyznawał od 0 do 5 pkt za każde wymienione we wniosku osiągnięcie, według cech danego osiągnięcia. Dodatkowo, każdej z kategorii osiągnięć wymienionych w § 2 ust. 4 rozporządzenia Zespół przypisał określoną wagę, tj. 5 – w przypadku nagród i wyróżnień w konkursach o zasięgu międzynarodowym, 4 – w przypadku publikacji naukowych w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacji naukowych w formie książki, 3 – w przypadku autorstwa lub współautorstwa patentu lub wzoru użytkowego, 2 – w przypadku udziału w projektach badawczych prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi i 1 – w przypadku udziału w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię oraz w przypadku wystąpień na konferencjach naukowych. Liczbę punktów w danej kategorii stanowił iloczyn liczby punktów przyznanych za dane osiągnięcie i wagi danej kategorii osiągnięć. Ogólna liczba punktów za osiągnięcia stanowiła sumę punktów w poszczególnych kategoriach, z tym że jeśli przekraczała ona 95 pkt, była korygowana w dół do 95 pkt. Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia, przy ocenie wniosków brane były pod uwagę osiągnięcia uzyskane w okresie zaliczonych lat studiów, a więc w przypadku studentów studiów pierwszego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich – w okresie od daty rozpoczęcia tych studiów do dnia 30 września 2013 r., a w przypadku studentów studiów drugiego stopnia – w okresie od daty rozpoczęcia studiów pierwszego stopnia poprzedzających studia drugiego stopnia do dnia 30 września 2013 r. Podkreślenia wymaga, iż merytoryczne związanie organu w zakresie ocen wystawionych przez Zespół nie oznacza, że nie ocenia on sposobu procedowania przez Zespół, pozostając w tej kwestii całkowicie pasywnym. Innymi słowy mówiąc, o ile Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie jest właściwy do zmiany ocen dokonywanych przez ekspertów, to podjęcie wyjaśnienia ewentualnego naruszenia prawa przez Zespół przy wystawianiu tychże ocen, jest jego powinnością. Tym bardziej, jeśli takie zarzuty zostaną podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaś charakter tych naruszeń może mieć znaczenie dla merytorycznej wartości oceny, co w konsekwencji nie pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Wskazać należy, że E. W. uzyskała łącznie 29,00 punktów, w tym:

- 3,00 pkt – za 3 pozycję na liście wniosków z danego kierunku uszeregowanej według średniej ocen (za średnią 4,50),

- 20,00 pkt - w kategorii "publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki" (za 2 publikację oznaczone we wniosku literami "c" i "d"),

- 6,00 pkt – w kategorii "udział w projektach badawczych prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi" (za 2 projekty).

Wbrew zarzutom skarżącej Minister Edukacji i Nauki wyjaśnił, czym kierował się oceniając punktację skarżącej. Podał bowiem, że po ponownej analizie wniosku Zespół skorygował punktację za publikacje naukowe i przyznał po 10 pkt za artykuły wymienione w punktach "c" i "d". Artykuły wymienione w punktach "a", "b" i "e" sklasyfikowane zostały jako publikacje w wydawnictwach o niskiej randze. Organ wskazał również, że Zespół nie przyznał punktów za udział skarżącej w 12 projektach badawczych, gdyż były to jedynie projekty studenckiego koła naukowego. Ponadto 16 wystąpień na konferencjach naukowych sklasyfikowano jako spotkania o niskiej randze i nie przyznano punktów. Natomiast konkurs organizowany podczas uczelnianej konferencji naukowej nie miał zasięgu międzynarodowego, zatem Zespół nie przyznał punktów za nagrody w nim otrzymane.

Zgodzić się należy z organem, że pogorszenie oceny w jednej kategorii osiągnięć w toku postępowania w drugiej instancji, podniesienie zaś w innej, nie narusza zakazu reformationis in peius, ponieważ pozostawienie błędnej kwalifikacji osiągnięć, niezgodnej ze stanem faktycznym i procedurą, mogłoby niewątpliwie spowodować zarzut niejednolitej oceny wniosków.

Podkreślić ponadto należy, że organ wyjaśnił, że Zespół mógł przyznać za dane osiągnięcie od 0 do 5 pkt, mając na względzie cechy danego osiągnięcia. Zawarta w wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosku liczba punktów w ramach danej cechy była wartością maksymalną, a nie zdeterminowaną. Wyznaczała ona górny limit punktów, które ekspert Zespołu mógł przyznać w ramach danej cechy. Oznacza to, iż Zespół mógł przyznać za daną cechę dowolną wielokrotność 0,25 pkt, aż do osiągnięcia ww. limitu, lecz w szczególnych przypadkach – tylko 0 pkt. Tak więc liczba punktów przyznawanych przez ekspertów jest wynikową ich oceny bazującej na znajomości dziedziny, którą się zajmują oraz cech danego osiągnięcia.

Faktem jest, że stypendium ministra jest przyznawane za wybitne osiągnięcia, a zatem podstawą jego otrzymania nie mogą być osiągnięcia o niskiej randze.

W roku akademickim 2013/2014 stypendium ministra za wybitne osiągnięcia otrzymali studenci, których wniosek uzyskał co najmniej 35,75 pkt, a E. W. otrzymała 29,00 pkt, więc nie zmieściła się w rankingu, nawet w sytuacji gdyby organ nie zrobił korekty punktacji dokonanej przez Zespół i wyrażonej w decyzji organu z dnia 13 grudnia 2013 r. na poziomie - 32,50 pkt.

W ocenie Sądu, uzasadniając decyzję, organ prawidłowo powołał przepisy prawa i przeprowadził prawidłową ich wykładnię.

Wyjaśnił przy tym zasady oceny wniosku i przyznanych punktów, powołując przepisy i zasady przyjęte w uchwale dla oceny osiągnięć naukowych.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.),orzekł jak w sentencji.