Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 255/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18 ust.4
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca) Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant starszy specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego I. uchyla w całości zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2019 r. (nr [...]); II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.

Zaskarżoną decyzją - po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym - Dyrektor Oddziału Regionalnego (dalej: Dyrektor OR) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego (dalej: Kierownik BP) ARiMR w W., w przedmiocie odmowy przyznania E. C. (dalej: strona/skarżąca) płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017. Jako podstawę prawną decyzji podał m.in. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: K.p.a.) i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018, poz. 1312 ze zm. - dalej: ustawa o płatnościach).

Z akt sprawy wynika, że – [...] maja 2017 r. - strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2017. Ubiegała się o jednolitą płatność obszarową (dalej: JPO), płatność za zazielenienie i płatność dodatkową do łącznej powierzchni [...] ha.

Po rozpatrzeniu wniosku, Kierownik BP wydał - utrzymaną następnie w mocy przez skarżoną decyzję Dyrektora OR - decyzję, mocą której odmówił stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017, ze względu na fakt, że strona nie posiadała do tych działek (znajdujących się w rejestrze Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa /dalej także: ZWRSP/) tytułu prawnego na dzień [...] maja 2017 r., tj. nie spełniła wymogu z art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach. Organ uznał, że zadeklarowane we wniosku działki ewidencyjne są przedmiotem postępowania spadkowego, w celu ustalenia prawa do dzierżawy gruntów.

W odwołaniu od decyzji Kierownika BP, strona zarzuciła naruszenie:

- art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., poprzez nie zgromadzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, brak ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie i brak jakiejkolwiek weryfikacji dostarczonych przez stronę dokumentów mających istotne znaczenie dla poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych, zamiast tego przyjęcie przez organ, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do gruntów objętych umową dzierżawy zawartą przez męża Z. S.;

- art. 86 k.p.a. przez brak przesłuchania w trakcie przedmiotowego postępowania skarżącej w charakterze strony, podczas gdy dowód ten winien być przez organ przeprowadzony;

- art. 8 k.p.a. poprzez pominięcie faktu, iż skarżąca jest spadkobiercą po zmarłym mężu Z. S., co wynika wprost z przedłożonych dokumentów, w związku z czym należało przyjąć, iż posiada ona tytuł prawny do gruntów będących przedmiotem dzierżawy.

Strona wniosła o uchylenie decyzji.

Po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym - wydając skarżoną decyzję - Dyrektor OR utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP. Na wstępie, organ odwoławczy przywołał ramy prawne sprawy. Dostrzegł, że

- zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach - płatność bezpośrednia do działki rolnej wchodzącej w skład ZWRSP przysługuje rolnikowi, który - na dzień 31 maja danego roku - ma do tej działki tytuł prawny. Zaznaczył, że - w myśl § 3 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 352 ze zm.), w przypadku,

o którym mowa w art. 18 ust. 4 ustawy, rolnik we wniosku składa oświadczenie, że ma tytuł prawny do działki wchodzącej w skład ZWRSP, do której ubiega się o płatności. Odnosząc te regulacje do ustalonego - jego zdaniem wyczerpująco i niespornie - stanu faktycznego sprawy, Dyrektor OR stwierdził, że skoro sporne działki wchodzą

w skład ZWRSP a strona nie posiada - w odniesieniu do nich - tytułu prawnego (brak umowy dzierżawy, bowiem toczy się postępowanie spadkowe), to nie przysługują jej do tychże działek płatności bezpośrednie.

Organ odwoławczy wyłożył, że brzmienie art. 18 ust. 4 ustawy

o płatnościach nie pozostawia wątpliwości, że w przypadku gruntów państwowych, rolnik - poza spełnieniem wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 2 i art. 8 ust. 1 pkt 2 warunku posiadania gruntów rolnych na dzień 31 maja roku, w którym ubiega się on o płatność - musi legitymować się również - w w/w dacie - tytułem prawnym do nich.

Zauważył, że z przedłożonej przez skarżącą Umowy Dzierżawy Nieruchomości Rolnej z dnia [...] maja 1994 r. jak i aneksu do niej wynika, że stronami stosunku prawnego jest Agencja oraz Z. S., mający prawo do dysponowania dzierżawionymi gruntami. Organ zaznaczył, że nie kwestionował brzmienia § 18 umowy zgodnie z którym w razie śmierci Dzierżawcy przed upływem terminu, na który został zawarta umowa, prawa i obowiązki wynikające z umowy dzierżawy przechodzą na spadkobierców. Zapis ten miał zapewnić przez potencjalnych spadkobierców ciągłości użytkowania gruntów wraz z zachowaniem ich w dobrej kulturze rolnej. Zdaniem organu podstawą decyzji odmownej nie był brak możliwości ustalenia kręgu spadkobierców po zmarłym, gdyż wynikało to z testamentu lecz nie dysponowanie przez stronę tytułem prawnym do gruntów dzierżawionych, z uwagi na toczące się postępowanie spadkowe.

Podsumowując, Dyrektor OR uznał skarżoną odwołaniem decyzję za wydaną zgodnie z prawem.

W skardze skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1/ naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy brak było podstaw do utrzymania w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W., w tym w szczególności w sytuacji braku wyczerpującego rozpatrzenia przez organ materiału dowodowego zebranego w sprawie, z którego wprost wynika, iż skarżąca jest spadkobiercą po zmarłym Z. S., co w konsekwencji - w związku z zapisem § 18 umowy dzierżawy powoduje, iż posiada ona tytuł prawny do nieruchomości objętych złożonym przez nią wnioskiem o przyznanie dopłat bezpośrednich na rok 2017;

- przepisu art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach oraz przepisów art. 7 i 77 § 1, a także art. 80 k.p.a., poprzez brak ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie i brak jakiejkolwiek weryfikacji dostarczonych przez stronę dowodów z dokumentów mających istotne znaczenie dla poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych; zamiast powyższego przyjęcie przez organ abstrakcyjnych i całkowicie arbitralnych, bo nie wynikających z materiału dowodowego sprawy, założeń, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do gruntów objętych umową dzierżawy zawartą przez jej męża z Agencją Nieruchomości Rolnych, a będących przedmiotem niniejszego postępowania;

- naruszenie przepisu art. 86 k.p.a. poprzez brak przesłuchania w trakcie przedmiotowego postępowania skarżącej w charakterze strony, podczas gdy dowód ten winien być przez organ przeprowadzony;

- naruszenie przepisu art. 8 k.p.a. poprzez nie ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności, przy jednoczesnym pominięciu przedłożonych przez stronę dowodów w tym zakresie; jednocześnie pominięcie okoliczności nader istotnych z punktu widzenia interesów strony, a to faktu, iż skarżąca jest spadkobiercą po zmarłym mężu, co wynika wprost z przedłożonych dokumentów, jak również z obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa cywilnego, w konsekwencji czego należało przyjąć, iż posiada ona tytuł prawny do gruntów będących przedmiotem umowy dzierżawy;

a także poprzez wydawanie odmiennych decyzji w takich samych stanach faktycznych i prawnych - co dotyczy skrajnie różnych rozstrzygnięć podjętych przez organ w sprawie przyznania płatności bezpośrednich drugiemu spadkobiercy po zmarłym, tj. jego synowi B. S., a także w sprawie przyznania płatności na rok 2017 do gruntów, których dzierżawcą był zmarły Z. S. na podstawie dwóch różnych umów zawartych z Agencją Własności Rolnej SP (grunty w K. i P.), pomimo, iż umowy te zawierają tożsame zapisy odnośnie przejścia praw i obowiązków wynikających z umowy na spadkobierców dzierżawcy z chwilą jego śmierci, a nadto poprzez przyznanie płatności bezpośrednich drugiemu spadkobiercy testamentowemu - synowi zmarłego – B. S., a zatem podjęcie całkowicie odmiennego rozstrzygnięcia w sprawie o identycznym stanie faktycznym i prawnym.

Tak stawiając zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów. Skarżąca szeroko uzasadniła swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny

i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że zaistniały podstawy do zakwestionowania stanowiska organu administracji wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta narusza bowiem przepisy prawa materialnego

a jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym uchybiono regułom procesowym.

Sąd zauważa, że w podobnej sprawie o sygn. akt III SA/Wr 33/19 orzekał tutejszy Sąd. Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie podziela w całej rozciągłości stanowisko zaprezentowane w w/w wyroku i przyjmuje je jako własne.

Sąd stwierdził, że w wydanych w sprawie decyzjach nieprawidłowo pozbawiono skarżącą wnioskowanych przez nią płatności na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach, który stanowi, że płatność bezpośrednia do działki rolnej wchodzącej w skład ZWRSP przysługuje rolnikowi, który - na dzień 31 maja danego roku - ma do tej działki tytuł prawny.

Warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych na rok 2017 r. reguluje ustawa o płatnościach. Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków

o przyznanie płatności oraz

2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących

w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach, pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:

1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz

2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.

w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (DZ. Urz. UE L 347 z 20.12.20013 r. str. 549, z późn. zm.), wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro. Z kolei art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach stanowi, że jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U.UE.L.2013.347.608 - dalej: rozporządzenie nr 1307/2013) nie reguluje, czy ubiegający się o przyznanie płatności bezpośrednich musi posiadać tytuł prawny do gruntów. W rozporządzeniu tym zasadniczo mowa jest o posiadaniu i prowadzeniu na gruntach działalności rolniczej. Przepisy w/w rozporządzenia nie uzależniają zatem przyznania płatności bezpośrednich od przedstawienia ważnego tytułu prawnego, potwierdzającego prawo wnioskodawcy do użytkowania gruntów będących przedmiotem wniosku o płatności. W świetle zapisów art. 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.L.312.1) i art. 72 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej (Dz.U.UE.L.2013.347.549), uznać należy, że państwom członkowskim został pozostawiony pewien zakres swobodnego uznania

w odniesieniu do dokumentów i dowodów wymaganych od beneficjentów płatności. Korzystając z zakresu swobodnego uznania, państwa członkowskie (w tym Polska) powinny uwzględnić jednak cele przepisów unijnych dotyczących pomocy, przestrzegać ogólnych zasad prawa unijnego, w szczególności zasady proporcjonalności. Wniosek taki można wyprowadzić z wyroku TSUE z 24 czerwca 2010 r. (w sprawie C-375/08 Luigi Pontini i in.). Zdaniem TSUE, w ramach tego swobodnego uznania, państwa członkowskie mogą szczegółowo określić dowody, jakie należy przedstawić dla uzasadnienia wniosku o przyznanie pomocy, odwołując się - w szczególności - do zwyczajów panujących w rolnictwie na ich obszarze, w odniesieniu do korzystania

i użytkowania obszarów przeznaczonych pod uprawę roślin paszowych oraz do tytułów prawnych, jakie są przedstawiane odnośnie do takiego korzystania. Trybunał przypomniał jednak, że w/w zakres swobodnego uznania podlega pewnym ograniczeniom. Podniósł, że państwa członkowskie są zobowiązane do korzystania z przyznanych im kompetencji wyłącznie w oparciu o obiektywne kryteria. Winny także przywiązywać należną wagę do zasady równego traktowania oraz unikać zakłócenia rynku i konkurencji. Według TSUE, wymóg przedstawienia ważnego tytułu prawnego stanowi - co do zasady - takie obiektywne kryterium. Do sądu krajowego należy jednak zbadanie, czy odnosi się on do wszystkich zainteresowanych wnioskodawców znajdujących się

w porównywalnej sytuacji (podkreślenie tut. Sądu). W konsekwencji, w opinii TSUE, korzystając z zakresu swobodnego uznania,

w odniesieniu do dowodów wymaganych jako uzasadnienie wniosku o przyznanie pomocy, szczególnie jeżeli chodzi o możliwość zobowiązania wnioskodawcy do przedstawienia ważnego tytułu prawnego, potwierdzającego jego prawo do użytkowania obszarów rolnych będących przedmiotem wniosku, państwa członkowskie powinny uwzględniać cele przepisów wspólnotowych dotyczących pomocy oraz przestrzegać ogólnych zasad prawa wspólnotowego, w szczególności zasady proporcjonalności. Zgodnie z orzeczeniem Trybunału, powyższa zasada, która wymaga, aby środki wprowadzone na mocy przepisu były właściwe dla osiągnięcia zakładanego celu i nie wykraczały poza to, co niezbędne dla jego realizacji, powinna być przestrzegana zarówno przez prawodawcę wspólnotowego, jak i ustawodawców i sądy krajowe, które stosują prawo wspólnotowe (wyrok z 17 stycznia 2008 r., w sprawach połączonych C-37/06 i C-58/06 Viamex Agrar Handel). W konsekwencji, zasada ta powinna być przestrzegana przez właściwe władze krajowe. Jak wynika z pkt 75 w/w wyroku, przepisy wspólnotowe dotyczące ZSZiK, ochrony interesów finansowych Wspólnoty

i finansowanie WPR, wymagają ustanowienia odpowiednich środków krajowych, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie ZSZiK oraz rzeczywistą realizację i prawidłowe wykonanie systemów pomocy finansowanych przez Wspólnotę. Założenia te są uwzględniane przez przepisy właściwe w sprawie zawisłej przed sądem krajowym, które, jak wynika z pkt 56 wyroku, mają na celu zapobieganie nieuczciwemu korzystaniu z terenów innych podmiotów w celu obejścia przepisów wspólnotowych dotyczących wspomnianych systemów. TSUE zastrzegł, że to do sądu krajowego należy jednak zbadanie, czy

w przypadku sprawy będącej przedmiotem postępowania przed tym sądem zasada ta była przestrzegana. W uzasadnieniu do projektu ustawy (Sejm VIII kadencji, druk 274, dostępny

w bazie LEX) wskazano, że przepisy rozporządzenia 1307/2013 nie regulują, czy ubiegający się o przyznanie płatności bezpośrednich musi posiadać tytuł prawny do gruntów. Stwierdzono jednak, że: "Stwarza to pole do nadużyć (tworzenia sztucznych warunków) polegających na tym, że o płatności bezpośrednie do określonych gruntów ubiegają się podmioty, które bezprawnie weszły w ich posiadanie lub posiadają je bez tytułu prawnego wbrew woli podmiotu, do którego te grunty należą. Przypadki takie zdarzają się w praktyce, co budzi społeczny sprzeciw, zwłaszcza, gdy zasadniczym celem takiego działania jest uzyskanie wsparcia w postaci płatności bezpośrednich,

a nie prowadzenie działalności rolniczej na danym gruncie. Należy przy tym podkreślić, że - ze względu na częste przypadki nieuregulowanego stanu prawnego ziemi rolnej będącej w obrocie prywatnym - projektowane rozwiązanie nie może mieć uniwersalnego zastosowania, tzn. obejmować wszystkich gruntów. Rolnik faktycznie prowadzący działalność rolniczą na danym gruncie często nie może potwierdzić posiadanego do tego gruntu prawa żadnym dokumentem. Wynika to z powszechnej praktyki zawierania przez rolników ustnych umów dzierżawy gruntów, a także

z nieuregulowanych, często przez wiele lat, spraw spadkowych. Natomiast w przypadku ziemi rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa stan prawny gruntów jest uregulowany: właścicielem jest Skarb Państwa, a dzierżawca wskazany jest w umowie zawieranej wyłącznie w formie pisemnej. Konieczność wykonania przepisów Unii Europejskiej w celu przeciwdziałania tworzeniu sztucznych warunków,

z uwagi na wskazane wyżej różnice, wręcz wymaga odmiennych regulacji w odniesieniu do gruntów rolnych wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Odniesienie projektowanych regulacji do wszystkich gruntów rolnych mogłoby wywołać niezgodny z przepisami Unii Europejskiej skutek polegający na wyeliminowaniu możliwości uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów, na których rolnik faktycznie prowadzi działalność rolniczą, ale nie może wykazać tytułu prawnego do tego gruntu. Wobec tego wprowadzenie projektowanych rozwiązań nie godzi w zasadę równego traktowania oraz nie ma charakteru dyskryminującego". Zdaniem Sądu, zacytowane uzasadnienie projektu ustawy racjonalnie nie wyjaśnia przyczyn, dla których bardziej - niż grunty niepaństwowe - chronione mają być grunty państwowe (wchodzące w skład ZWRSP). Przecież o płatności bezpośrednie mogą ubiegać się także podmioty, które bezprawnie weszły w posiadanie gruntów niepaństwowych lub posiadają je bez tytułu prawnego wbrew woli podmiotu, do którego te grunty należą. Przypadki takie zdarzają się w praktyce. Wobec tego, wprowadzenie rozwiązań faworyzujących grunty państwowe godzi w zasadę równego traktowania oraz ma charakter dyskryminujący. Polemizując z uzasadnieniem do projektu ustawy, trzeba zaakcentować, że nie można wykluczyć sytuacji, że podmiot faktycznie prowadzący działalność rolniczą na gruntach wchodzących w skład ZWRSP i wnioskujący o płatności także może nie być w stanie okazać aktualnego tytułu prawnego do tychże gruntów np. obowiązującej umowy dzierżawy, z uwagi na toczony spór sądowy co do ważności (terminu obowiązywania) takiej umowy. Agencja Nieruchomości Rolnych (obecnie Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa) - posiadająca odpowiednie rejestry i narzędzia - ma (winna mieć) realne możliwości przeciwdziałania praktykom samowolnego zajmowania gruntów rolnych i zgłaszania ich do płatności przez osoby nieuprawnione. Te możliwości są zapewne zdecydowanie większe niż możliwości podmiotów niepaństwowych, odnośnie gruntów których nie wprowadzono analogicznych rozwiązań jak w art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach. W opinii Sądu, samowolne naruszenie posiadania nie może prowadzić do uzyskania jakichkolwiek korzyści, ale takowe korzystanie dotyczy także gruntów wchodzących w skład podmiotów (osób) innych niż państwowe. I bez znaczenia - według Sądu - pozostają tutaj, z uwagi na publiczny charakter zastosowanych

w sprawie przepisów, regulacje Kodeksu cywilnego, często powoływane w tożsamych sporach (art. 345, art. 224 i nast.). Sąd w składzie orzekającym uznał zatem, że wprowadzenie wymogu legitymowania się przez użytkownika gruntu wchodzącego w skład ZWRSP tytułem prawnym do tego gruntu winno być uznane za warunek naruszający przepisy unijne, regulujące systemy wsparcia dla rolników. Wprowadzenie takiego wymogu stanowi nadmierne "uprzywilejowanie" takich gruntów i narusza wspólnotową zasadę równego traktowania, zasadę konkurencji i zasadę proporcjonalności. W ocenie Sądu, ustawodawca krajowy nie wykazał, że niezbędną przesłanką przyznania pomocy finansowej do gruntów wchodzących w skład ZWRSP jest posiadanie tytułu prawnego do tychże gruntów. W konsekwencji powyższego, należało odmówić stosowania art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach, jako naruszającego w/w - ogólne - zasady prawa wspólnotowego. Wyrokując w sprawie, Sąd w składzie orzekającym dostrzega, że wyrażone

w wyroku stanowisko jest odmienne w stosunku do ukształtowanej linii orzeczniczej, także wobec dotychczasowych orzeczeń tutejszego Sądu.

W tym miejscu należy wskazać, że kwestia dopłat ma na celu właściwe rolnicze wykorzystywanie areału co wynika z przepisów unijnych. Zatem zasadniczą kwestią w sprawie jest ustalenie, czy skarżąca spełnia warunki do przyznania jej wnioskowanych płatności, które zostały wskazane w art. 7 i art. 8 ustawy o płatnościach. W warunkach tych zasadniczo mowa jest o posiadaniu i prowadzeniu na gruntach działalności rolniczej, Organy nie poczyniły w tym zakresie żadnych ustaleń, skupiając się w swoich rozważania jedynie na warunku wynikającym z art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach, tj. braku posiadania przez skarżącą tytułu prawnego do gruntów. Nie zbadały kto faktycznie użytkował te grunty. Jest przecież oczywiste, że podstawowym warunkiem wydania niewadliwego orzeczenia w danej sprawie, jest prawidłowe ustalenie wszystkich okoliczności stanu faktycznego, mających znaczenie (istotnych) do prawidłowego załatwienia tejże sprawy.

Biorąc wzgląd na omówione naruszenia prawa, których dopuściły się orzekające w sprawie organy administracji, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - uchylił obie wydane w sprawie decyzje. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205

§ 2 tej ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę, organy administracji winny odmówić stosowania w sprawie art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach i uwzględnić wskazania Sądu odnośnie wyjaśnienia kwestii spełnienia przez stronę warunków do przyznania płatności o których mowa w art. 7 i art. 8 ustawy o płatnościach.