Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 474/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2010-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, 3 i 3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3 ust 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech (spr.) Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Zamojska-Jaszczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 czerwca 2010r., nr 240000/451/1619/10/O/0027/2010/DDD/III w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu działając w oparciu o przepisy art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585) decyzją z dnia 23 marca 2010r., Nr [...], odmówił A. F. umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okresy od maja do grudnia 1998r. i od stycznia do maja 1999r. wraz z odsetkami w łącznej kwocie 21.273,36 zł.

Uzasadniając swoje stanowisko organ ubezpieczeniowy wskazał, że skarżący we wniosku z dnia 7 grudnia 2009 r. o umorzenie nieuiszczonych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne powołał okoliczności dotyczące jego trudnej sytuacji finansowej, podnosząc iż jego pobory są zajęte przez komornika, który egzekwuje zarówno zadłużenie powstałe względem ZUS oraz z tytułu zaległości podatkowych, przy czym egzekwowana kwota zadłużenia jest dla skarżącego i jego rodziny tak wysoka, że stała się niemożliwa do spłaty. Na tak trudną sytuację – jak podał - wpłynęło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, jak i wystąpienia ze spółek, w których był wspólnikiem. Małżonka skarżącego nie pracuje ze względu na stan zdrowia, a ma on na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku 13 i 17 lat. To sprawia, że w utrzymaniu jego rodziny niezbędne jest korzystanie z pomocy finansowej rodziców. Skarżący przedłożył również wypis z księgi wieczystej, z którego wynika, że wraz z małżonką są właścicielami lokalu położonego w O. ul. L.

Podjęte na skutek złożonego wniosku czynności pozwoliły ponadto na ustalenie, że skarżący za lata 2003 – 2008 osiągał dochody w granicach od ok. 36.000 zł do ok. 43.000 zł rocznie, co wynika ze złożonych rocznych deklaracji podatkowych. W sprawie zgromadzono również rachunki związane z utrzymaniem mieszkania i jego nabyciem, dokumenty dotyczące stanu zdrowia małżonki skarżącego, rachunki za zakup przyborów szkolnych oraz sprzętu AGD, a także zaświadczenia o uczęszczaniu dzieci skarżącego do szkoły. Również w aktach znajduje się oświadczenie skarżącego o stanie rodzinnym i majątkowym, pismo organu podatkowego o saldzie zadłużenia skarżącego z tytułu zaległości podatkowych w kwocie 2.683,76 zł (na dzień 28 grudnia 2009r.) oraz o tym, że skarżący był wspólnikiem trzech spółek cywilnych. Do akt sprawy włączono również zaświadczenie pracodawcy skarżącego - X w O., z którego wynika, że jest on zatrudniony od 2001r. na czas nieokreślony na stanowisku inspektora diagnosty, za wynagrodzeniem 2.702,10zł netto miesięcznie (zaświadczenie z dnia 30.12.2009 r.). Ustalono ponadto, że małżonka skarżącego nie pracuje, nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna oraz, że rodzina skarżącego nie kwalifikuje się do otrzymania zasiłku z pomocy społecznej, z powodu przekroczenia kryterium dochodowego.

Wobec tak ustalonej sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego dokonano jej oceny przez pryzmat art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585), powoływanej dalej jako: u.o.s.u.s. Wyjaśniono przy tym treść powoływanych przepisów prawa i przesłanki umorzenia zaległych należności, w tym mające zastosowanie w sprawie pojęcie "całkowitej nieściągalności".

W ocenie organu w rozpatrywanym przypadku nie zachodzi stan całkowitej nieściągalności, a zatem przedmiotowe zaległości nie mogły zostać umorzone. Przesądził o tym fakt, że skarżący z tytułu zatrudnienia ma stałe źródło dochodu, do jego wynagrodzenia skierowana jest egzekucja, która jest częściowo skuteczna. Skarżący wraz z małżonką jest także właścicielem wyżej wskazanej nieruchomości, na której organ ubezpieczeniowy ustanowił hipotekę przymusową, zabezpieczając tym samym możliwość ściągnięcia nieuiszczonych zaległych składek.

Sytuację skarżącego oceniono również przez pryzmat przepisu art. 28 ust. 3a u.o.s.u.s., z którego wynika, że umorzenie należności z tytułu składek może nastąpić również w uzasadnionych przypadkach, nawet pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przypadki te sprecyzowane zostały w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). W tej kwestii organ wyjaśnił, że chodzi w nim o sytuacje szczególne, wobec zaistnienia których uregulowanie wymaganych należności pozbawiłoby wnioskodawcę i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych lub zaistnienie innych nadzwyczajnych okoliczności (przewlekła choroba uniemożliwiająca uzyskiwania dochodów, powstanie strat z przyczyn niezawinionych), które w praktyce uniemożliwiają pokrycie powstałych zaległości.

Jednakże w ocenie ZUS również i takie sytuacje w przypadku skarżącego nie zachodzą. Po raz kolejny zwrócono uwagę, że skarżący pracuje i uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie. Rodzina skarżącego – z powodu przekroczenia kryterium dochodowego - nie posiada uprawnień do korzystania z pomocy społecznej, nie przysługuje jej również dodatek mieszkaniowy. Małżonka skarżącego wprawdzie choruje, lecz nie wymaga stałej opieki ze strony męża, która uniemożliwiałaby wykonywanie przez niego pracy zarobkowej w pełnym wymiarze czasu pracy i uzyskiwanie dochodów. Koszty utrzymania mieszkania ponoszą rodzice skarżącego – co wynika z załączonych dokumentów. Zatem sytuacja materialna rodziny skarżącego, choć trudna, nie uprawnia go do ulgi w spłacie zaległości, o którą się ubiega, gdyż spłata zaległości chociażby w formie rat nie zagraża jej egzystencji.

Organ zwrócił uwagę, że dokonał oceny całokształtu sytuacji skarżącego i podkreślił, że wydana decyzja ma charakter uznaniowy. Wskazał ponadto, że obowiązek płacenia składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter powszechny, a ewentualne ich umorzenie ma charakter zupełnie wyjątkowy. Z powyższych względów wydano decyzję odmowną.

Skarżący nie godząc się z takim rozstrzygnięciem zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia powstałych zaległości. Ponownie odwołał się do swojej trudnej sytuacji materialnej i podniósł, iż pomimo prowadzonej egzekucji, zadłużenie rośnie, na co nie ma on żadnego wpływu, gdyż wyegzekwowane kwoty zaliczane są w pierwszym rzędzie na spłatę zaległości podatkowych. Podniósł, że przedmiotowa zaległość nie została spowodowana wyłącznie jego działaniem, a egzekwuje się ją tylko od niego, pomijając wspólników z którymi w przeszłości prowadził działalność gospodarczą.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 22 czerwca 2010 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 83 ust. 4 u.o.s.u.s. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 23 marca 2010 r.

W jej ramach poddał ponownie ocenie całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego odnoszącego się do sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego i przez pryzmat mających zastosowanie przepisów art. 28 ust. 2 i 3 oraz ust. 3a u.o.s.u.s., a nadto § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. uznał, iż w rozpatrywanym przypadku nie występują żadne szczególne okoliczności, które po myśli wskazanych przepisów byłyby przesłankami do zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wskazał, że przyznanie wnioskowanej ulgi jest możliwe w sytuacjach wyjątkowych, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia, inne względy społeczne, czy ze względu na brak dochodów bądź uzyskiwanie znikomych dochodów, realnie (w sposób trwały) nie jest możliwe wywiązanie się ze spłaty zadłużenia. Zatem powstanie trudności finansowych wynikających z konieczności spłaty innych zaległych zobowiązań, czy ich przymusowe ściąganie przez innych wierzycieli, nie jest podstawą umorzenia przedmiotowych należności. Tym bardziej, że prowadzona egzekucja jest skuteczna, o czym świadczą wpłaty przekazywane przez organ egzekucyjny na poczet istniejącego zadłużenia – ostatnia w kwocie 750 zł w dniu 7 maja 2010 r. Prezes ZUS wyjaśnił ponadto, że zadłużenie z tytułu nieuiszczonych składek na ubezpieczenie społeczne nadal jest wymagalne, gdyż termin przedawnienia ich ściągnięcia wynosi 10 lat, a termin ten odnosi się również do należności, które stały się wymagalne przed dniem 1.01.2003 r. i do tej daty nie uległy przedawnieniu. Ponadto w dniu 26.09.2008 r. spłata tych należności została zabezpieczone ustanowieniem hipoteki przymusowej i od 2005 r. toczy się wszczęte postępowanie egzekucyjne. Zwrócono też uwagę, że umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jest uzasadnione w przypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które zobowiązany nie miał wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Podkreślono, że w rozpatrywanym przypadku zadłużenie powstało wyłącznie z winy zobowiązanego jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą tj. osoby zarządzającej majątkiem przedsiębiorstwa. Podkreślono również wyjątkowość instytucji umorzenia zaległości i charakter wydawanej w tym zakresie decyzji. W ocenie organu w analizowanej sprawie możliwe jest również spłacanie przez skarżącego zaległości w formie rat, po zawarciu stosownego układu. Z powyższych względu Prezes ZUS nie zmienił oceny prawnej sytuacji skarżącego, uznając tym samym, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki, które warunkują przyznanie wnioskowanej ulgi w spłacie zadłużenia z tytułu nieuiszczonych składek.

W skardze do sądu administracyjnego na przedstawioną decyzję, ponownie powołano się na okoliczności związane z sytuacją materialną skarżącego i jego rodziny, uznając ją za tragiczną. Powtórzono, że po potrąceniach z wynagrodzenia skarżący dysponuje kwotą ok. 900 zł na miesiąc. Z kwoty tej nie jest w stanie zapewnić rodzinie zaspokojenia niezbędnych potrzeb, gdyż po zapłaceniu niezbędnych świadczeń, nie dysponuje już praktycznie żadnymi środkami na utrzymanie. W tej sytuacji pomoc, którą otrzymuje od rodziców w kwocie ok. 1000 zł miesięcznie, jest niezbędna do tego, by jego rodzina mogła funkcjonować. Do tej pory – jak podali pełnomocnicy skarżącego, rodzice H. i E. F. – od skarżącego wyegzekwowano należność w kwocie ok. 63.000 zł, a dług jeszcze nie został zaspokojony. Zarzucili, że inni wspólnicy spółek, w których skarżący uczestniczył, uiścili tylko ok. 800 zł z całego powstałego zadłużenia (z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i z tytułu zaległych podatków).

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe swoje stanowisko i argumentację zaprezentowaną na jego poparcie.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczasowe zarzuty i żądania, podnosząc iż to organ egzekucyjny wg nieznanych mu zasad decyduje jakie zaległości, w jakiej kolejności i w jakich kwotach są zaspakajane, na co skarżący nie ma żadnego wpływu.

Pełnomocnik Prezesa ZUS wnosząc o oddalenie skargi dodatkowo podał, że działania zmierzające do wyegzekwowania zaległych należności podjęto już w 2005 r., a prowadzona egzekucja jest nadal skuteczna, gdyż we wrześniu 2010 r. organ egzekucyjny przekazał na konto wierzyciela następujące kwoty: 1.950 zł (w dniu 9.09.2010 r.), 2.650 zł (w dniu 16.09.2010 r.) oraz 800 zł (w dniu 20.09.2010r.).

Pełnomocnik skarżącego podał, że kwoty wskazane przez pełnomocnika organu pochodzą z wyegzekwowanych na rzecz urzędu skarbowego zaległości podatkowych, które uległy przedawnieniu, a tym samym stały się nadpłatą i jako takie przekazano je ZUS – owi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie pozwalała na uznanie, że organ administracji publicznej przy jej wydaniu naruszył przepisy postępowania lub prawa materialnego. Nie dostrzeżono również innych podstaw z powodu, których decyzja ta kwalifikowałaby się do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

W niniejszej sprawie obowiązkiem organu było ustalić okoliczności stanu faktycznego, co było następstwem wniosku skarżącego o umorzenie zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Obowiązkom tym organ sprostał. Materiał dowodowy odnoszący się do sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego jest wyczerpujący, a poczynione ustalenia pozwalają na dokładne wyjaśnienie sprawy, co czyni zadość obowiązkom nałożonym na organ prowadzący to postępowanie, a wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Mając na uwadze przedmiot wszczętego wnioskiem z dnia 7 grudnia 2009 r. postępowania, ustalenia organu koncentrowały się na przesłankach umorzenia przedmiotowych zaległości. W pierwszej zatem kolejności odnieść należało się do przepisu art. 28 u.o.s.u.s. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS, z uwzględnieniem ust. 2 - 4. W myśl ust. 2 powołanego art. 28, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2 zachodzi zaś, wtedy gdy;

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Zgodnie zaś z art. 28 ust. 3a cyt. ustawy istnieje również w uzasadnionych przypadkach możliwość umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Korzystając z upoważnienia ustawowego (art. 28 ust. 3b) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) określił przesłanki umarzania należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z tym przepisem ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Z przywołanych wyżej regulacji prawnych wynika jednoznacznie, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustawodawca pozostawiając organom uznanie w omawianej kwestii, wprowadził do systemu prawa administracyjnego swego rodzaju "luz decyzyjny", przejawiający się w możliwości (nie zaś konieczności) umorzenia tych należności. Do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego rodzaju sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. Jeśli jednak żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania tego rodzaju ulgi. Natomiast wykazanie istnienia którejś z wymienionych przesłanek pozwala organowi na zastosowanie tej ulgi, co nie jest jednak równoznaczne z obowiązkiem jej przyznania. W tym to bowiem momencie organ rozstrzygający sprawę korzysta z przypisanego mu uprawnienia do zastosowania uznania administracyjnego – nie musi, lecz może umorzyć takie należności (por. wyroki: NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, LEX nr 368197; WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2927/06, LEX nr 306955).

W tego typu sprawach sąd administracyjny nie jest zaś organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może zastępować organu administracyjnego w podejmowaniu decyzji uznaniowej. Natomiast zaskarżona do sądu decyzja, podjęta w ramach uznania administracyjnego, podlega w pełnym zakresie kontroli, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd doszedł do przekonania, że wydając zaskarżoną decyzję organy ubezpieczeniowe prawidłowo dokonały ustaleń co do stanu faktycznego na podstawie, którego dokonały trafnych ocen prawnych.

Z przedstawionych względów podnieść trzeba, że wobec skarżącego nie stwierdzono wystąpienia przesłanek, które dają organowi ubezpieczeniowemu prawną możliwość umorzenia przedmiotowych należności, a określonych w art. 28 ust. 2 i 3 u.o.s.u.s. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie sposób mówić o całkowitej nieściągalności zaległych należności, skoro prowadzona wobec skarżącego egzekucja z wynagrodzenia za pracę jest skuteczna. W okresie bezpośrednio poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji organ prowadzący egzekucję wyegzekwował kwotę 750 zł, co miało miejsce w dniu 7 maja 2010 r. Także już później, bo we wrześniu 2010 r. na konto wierzyciela przelane zostały przez prowadzący egzekucję organ trzy kwoty w wysokości 1950 zł, 2650 zł oraz 800 zł. Zatem nie zaistniały przesłanki, które pozwoliłyby na zastosowanie ulgi w postaci umorzenia zaległych składek na podstawie tego przepisu prawa. Sytuację tę dodatkowo potwierdza i ta okoliczność, że skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości, na której ZUS dokonał zabezpieczenia spłaty należnych mu składek przez ustanowienie hipoteki przymusowej, do której dotąd egzekucji nie kierowano.

W takim przypadku organ ubezpieczeniowy był zobowiązany w ramach obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy ustalić, czy sytuacja skarżącego odpowiada tej przewidzianej w art. 28 ust. 3a u.o.s.u.s., która umożliwia umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nawet pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W związku tym odwołać trzeba się do przesłanek wskazanych w § 3 ust. 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. Organ zobligowany był zatem ustalić, czy skarżący wykazał, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Podnieść zatem trzeba, że w sprawie nie wystąpiła żadna sytuacja nadzwyczajna, w tym stan klęski żywiołowej, które to zdarzenia miałyby negatywny wpływ na sytuację skarżącego i jego rodziny, a tym samym wpływ na ich możliwości płatnicze i możliwość pozyskiwania dochodów. Zatem sytuacja określona w pkt 2 § 3 ust. 1 rozporządzenia nie wystąpiła. Nie wystąpiła również sytuacja określona w § 3 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia, która pozwala umorzyć należności z tytułu niezapłaconych składek w przypadku wystąpienia przewlekłej choroby zobowiązanego lub członka jego rodziny, jednakże choroba taka musi powodować, że istnieje konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem, która wyklucza możliwość zarobkowania zobowiązanego. Małżonka skarżącego wprawdzie choruje, jednak nie wymaga stałej opieki, co uniemożliwiałoby skarżącemu wykonywanie stałej pracy zarobkowej. Zatem i ta okoliczność nie mogła być podstawą przyznania ulgi, o którą ubiegał się skarżący. W analizowanym przypadku skarżący podjął działania zmierzające do wykazania przesłanki przewidzianej w § 3 ust. 1 pkt 1 omawianego rozporządzenia, a to wykazania, że opłacenie należności z tytułu zaległych składek pozbawiło go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Jednak w ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy obu instancji, nie popełniły błędu uznając, że również i taka sytuacja w odniesieniu do skarżącego nie występuje. Okoliczności co do sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego ustalono na podstawie dowodów z dokumentów, zebranych przez prowadzące postępowanie organy z urzędu jak i przedłożonych przez skarżącego i jego pełnomocników. Wynika z nich, że sytuacja skarżącego jest niewątpliwie trudna, ponieważ otrzymywane wynagrodzenie za pracę jest częściowo zajęte poprzez skierowaną do niego egzekucję, a żona skarżącego nie pracuje z powodu choroby. Jednak skarżący i członkowie jego rodziny nie są pozbawieni możliwości zaspakajania niezbędnych potrzeb życiowych. Wskazać przy tym należy, że przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) przewidują ochronę części wynagrodzenia, która nie podlega zajęciu ze względu właśnie na konieczność zabezpieczenia niezbędnych środków na utrzymanie zobowiązanego i jego najbliższych. Z okoliczności sprawy wynika, a przyznaje to i skarżący, że po potrąceniach egzekucyjnych pozostaje mu do dyspozycji kwota ok. 900 zł., a w utrzymaniu rodziny pomagają mu także rodzice przekazując kwotę ok. 1.000 zł miesięcznie. Ponadto nie kwalifikuje się on do korzystania z pomocy społecznej, z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Skarżący w tych realiach podkreśla, że trudno mu z tych środków utrzymać rodzinę, to jednak na przestrzeni wielu lat i pomimo prowadzonego postępowania egzekucyjnego, nie podjął żadnych starań, które pozwoliłby dostosować wysokość spłat do jego możliwości płatniczych, upatrując rozwiązania swoich problemów finansowych jedynie w całkowitym umorzeniu zaległości. Rozważając okoliczności faktyczne sprawy uznać należało, że warunek umożliwiający umorzenie należności z tytułu składek określony w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie został wykazany. Zgodzić należy się więc z orzekającymi organami, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki, które po myśli przedstawionych przepisów umożliwiłby im umorzenie przedmiotowych należności w ramach wspomnianego uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie w postaci umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne może zapaść jedynie wówczas, gdy spełniona zostanie co najmniej jedna z przesłanek (warunków) określonych przepisami prawa. W tej sprawie sytuacja skarżącego – co wyżej zostało wykazane - nie odpowiadała żadnej z przewidzianych w przepisach prawa przesłanek warunkujących udzielenia ulgi w spłacie zadłużenia. W tym stanie rzeczy organy ubezpieczeniowe były zobowiązane odmówić przyznania ulgi, o którą skarżący się ubiegał. Zaś niezadowolenie skarżącego z treści wydanego rozstrzygnięcia nie oznacza, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił w całości argumentację Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.