Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2254/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1 pkt 2; art. 184 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2015r. sprawy ze skargi F. C. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków unijnych; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju, pełniącego funkcję Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym Kapitał Ludzki (dalej: Minister, IZ) z dnia [...] czerwca 2014 r., którą Minister, po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez F. sp. z o.o. z siedzibą w W., uchylił decyzję Marszałka W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]:

A) w części dotyczącej zwrotu:

kwoty 20 700,00 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi:

od dnia 03.02.2012 r. od kwoty 9 775,00 zł,

od dnia 27.01.2012 r. od kwoty 1 725,00 zł,

od dnia 19.06.2012 r. od kwoty 7 820,00 zł,

od dnia 08.06.2012 r. od kwoty 1 380,00 zł;

kwoty 67 028,95 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi:

od dnia 03.02.2012 r. od kwoty 56 974,61 zł,

od dnia 27.01.2012 r. od kwoty 10 054,34 zł;

3) kwoty 2 479,86 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi:

od dnia 03.02.2012 r. od kwoty 1 171,05 zł,

od dnia 27.01.2012 r. od kwoty 206,66 zł,

od dnia 19.06.2012 r. od kwoty 936,84 zł,

od dnia 08.06.2012 r. od kwoty 165,32 zł

B) w części dotyczącej naliczenia odsetek od kwot 30 000,00 zł, 43 200,00 zł, 8 769,36 zł (koszty pośrednie) za okres od dnia 10 maja 2014 r. do dnia doręczenia niniejszej decyzji,

i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy.

Uzasadniając decyzję Minister wyjaśnił, że decyzją Marszałka W. pełniącego rolę Instytucji Pośredniczącej (dalej: IP) z dnia [...] stycznia 2014 r., F. sp. z o.o. została zobowiązana do zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur w kwocie 172 178,17 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych.

Na kwotę podlegającą zwrotowi określoną w decyzji organu I instancji składały się:

1/ kwota 30 000,00 zł dotycząca wynagrodzenia R. L. za opracowanie 15 Indywidualnych Planów na okres 16 miesięcy inkubacji organizacji pozarządowych objętych wsparciem w ramach projektu;

organ I instancji jako powód żądania zwrotu ww. kwoty wskazał na naruszenie podrozdziału 3.1.3.1 pkt 8 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL, zwanych dalej "Wytycznymi', według których "Beneficjent nie może udzielać zamówienia podmiotom powiązanym z nim osobowo lub kapitałowo...";

2/ kwota 43 200,00 zł z tytułu obsługi księgowej dla 15 organizacji pozarządowych objętych wsparciem w ramach projektu;

organ I instancji ustalił, że 6 organizacji pozarządowych w rzeczywistości nie korzystało z obsługi księgowej i zakwestionował wydatki poniesione w tego tytułu;

3/ kwota 67 028,95 zł na zakup 15 kompletów mebli i laptopów (poz. 21-24 szczegółowego budżetu projektu) oraz aparatu cyfrowego (poz. 3 szczegółowego budżetu projektu);

organ I instancji zarzucił, że Beneficjent niezasadnie zakupił ww. sprzęt i wyposażenie do projektu, gdyż mógł wykorzystać laptopy i meble zakupione w ramach innych projektów; powyższy wydatek nie był zatem efektywny i racjonalny;

4/ kwota 20 700,00 zł z tytułu wynagrodzenia A. P. zaangażowanej do projektu na podstawie umowy zlecenia do pełnienia funkcji specjalisty ds. rozliczeń;

w ocenie organu I instancji czynności jakie wykonywała w projekcie A. P. były tożsamego rodzaju do zakresu obowiązków wynikających z umowy o pracę zawartą z Beneficjentem, co narusza zapisy podrozdziału 4.5.2 pkt 2 Wytycznych;

5/ kwota 11 249,22 zł dotycząca kosztów pośrednich naliczonych i rozliczonych ryczałtowo od niekwalifikowalnych kosztów bezpośrednich wymienionych w pkt 1-4.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ II instancji ustalił następujący stan faktyczny:

F.C. sp. z o.o. jako Beneficjent realizowała projekt pt.: "[...]" o wartości dofinansowania 1 159 181,43 zł na podstawie umowy o dofinansowanie projektu nr [...] zawartej w dniu [...] października 2011 r. Okres realizacji projektu został wskazany we wniosku o dofinansowanie projektu na czas od 02.01.2012 r. do 31.08.2013 r. Celem projektu był kompleksowy rozwój i wzmocnienie działalności 43 podmiotów III sektora jako organizacji ekonomii społecznej poprzez doradztwo i szkolenia członków NGO (organizacji pozarządowych) oraz wsparcie partnerstw międzysektorowych w zakresie działań prospołecznych na obszarze subregionu zielonogórskiego do VIII.2013 r.

W dniach 15 – 17 kwietnia 2012 r. u Beneficjenta została przeprowadzona kontrola projektu, w wyniku której ustalono, że Beneficjent wydatkował część środków otrzymanych na realizację projektu z naruszeniem art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp. Po zakończonej kontroli IP wydała [...] września 2012 r. zalecenia pokontrolne, w których zobowiązała stronę do zwrotu kwot: 30 000,00 zł, 43 200,00 zł, 67 048,95 zł, 20 700,00 zł, 19 281,68 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych. Kwoty te zostały następnie wskazane w decyzji organu I instancji jako kwoty przypadające do zwrotu, z tym, że kwota 67 048,95 zł została skorygowana do kwoty 67 028,95 zł, a kwota kosztów pośrednich 19 281,68 zł została skorygowana do kwoty 11 249, 22 zł.

Pismem z dnia 8 października 2013 r. IP wezwała Beneficjenta do zwrotu kwoty 172 178,17 zł wraz z odsetkami w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Ponieważ Beneficjent nie dokonał zwrotu, IP dnia 12 listopada 2013 r. wszczęła postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu ww. kwoty, w efekcie czego wydała ww. decyzję z [...] stycznia 2014 r.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, organ II instancji uwzględnił je w części i orzekł jak w zacytowanej na wstępie decyzji.

Organ II instancji nie podzielił stanowiska organu I instancji co do zasadności zakwestionowania wydatków poniesionych na zakup 15 kompletów mebli i laptopów oraz urządzenia wielofunkcyjnego, wskazując, że organ I instancji nie dowiódł, że ten sprzęt i meble nie były wykorzystywane na cele określone ww wniosku. Stwierdził również, że nie doszło do naruszenia podrozdziału 4.5.2 pkt 2 Wytycznych w zakresie wynagrodzenia A.P., ponieważ praca wykonywana przez nią jako specjalistę ds. rozliczeń była rodzajowo różna od czynności wykonywanych na podstawie stosunku pracy i dlatego uznał, że brak jest podstaw do żądania zwrotu kwoty 20 700,00 zł. W konsekwencji tych ustaleń dokonał korekty kosztów pośrednich.

Ponadto, wskazał, że w myśl art. 54 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 31, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3. Ponieważ IZ otrzymała odwołanie dnia 26 lutego 2014 r., natomiast decyzja została wydana [...] czerwca 2014 r., za okres od dnia 10 maja 2014r. (dzień następujący po upływie dwóch miesięcy od otrzymania decyzji przez IZ, z uwzględnieniem terminu oczekiwania na przesłanie dodatkowych akt sprawy przez IP, co nastąpiło 9 kwietnia 2014r.) do dnia doręczenia stronie niniejszej decyzji, nie nalicza się odsetek w wysokości jak dla zaległości podatkowych od kwoty należności podlegającej zwrotowi.

Za prawidłową organ II instancji uznał decyzję organu I instancji w zakresie, w którym ustaliła obowiązek zwrotu przez Beneficjenta kwoty 30 000 zł dotyczącej wynagrodzenia R. L. za opracowanie 15 indywidualnych planów na okres 16 miesięcy inkubacji organizacji pozarządowych objętych wsparciem, kwotę 43 200 zł z tytułu obsługi księgowej tych organizacji oraz kwotę 8 769 zł kosztów pośrednich wraz z odpowiednio naliczonymi odsetkami.

Uzasadniając obowiązek zwrotu kwoty dotyczącej wynagrodzenia R. L., IZ wyjaśniła, że we wniosku o dofinansowanie projektu Beneficjent zaplanował kwotę 122 400,00 zł na opracowanie Indywidualnych Planów Działania na okres 16 miesięcy inkubacji NGO oraz mentoring NGO opiekunów. Wypełniając wymagania procedury przewidziane w ramach zasady konkurencyjności wysłał do trzech potencjalnych wykonawców zapytanie ofertowe oraz zamieścił informację o zamówieniu na swojej stronie internetowej. Nie otrzymał żadnej oferty.

W związku z tym Beneficjent zdecydował, że wybierze wykonawcę bez zachowania procedury, na co, jak sądził, zezwalał mu pkt 12 podrozdziału 3.1.3.1 Wytycznych. Beneficjent dokonał podziału usługi, w ramach czego wystąpił do trzech wykonawców o wycenę usługi samego przygotowania Indywidualnych Planów Działań dla 15 organizacji pozarządowych bez mentoringu NGO. W wyniku rozeznania rynku otrzymał 4 oferty, z których oferta R. L. była najtańsza.

IZ wyjaśniła, że powodem żądania zwrotu kwoty 30 000,00 zł jest naruszenie Wytycznych, a organ I instancji prawidłowo zakwestionował wynagrodzenie R. L. stwierdzając, że R. L. - ówczesny prezes F. Sp. z o.o. - nie mógł zostać wykonawcą usługi. W świetle bowiem podrozdziału 3.1.3.1 pkt 8 Wytycznych "Beneficjent nie może udzielać zamówienia podmiotom powiązanym z nim osobowo lub kapitałowo, z zastrzeżeniem pkt 12 lit. b." Przez powiązania kapitałowe lub osobowe rozumie się wzajemne powiązania między Beneficjentem lub osobami upoważnionymi do zaciągania zobowiązań w imieniu Beneficjenta lub osobami wykonującymi w imieniu Beneficjenta czynności związane z przygotowaniem i przeprowadzeniem procedury wyboru wykonawcy a wykonawcą, polegające w szczególności na pełnieniu funkcji członka organu nadzorczego lub zarządzającego, prokurenta, pełnomocnika. Wybranie wykonawcy powiązanego z Odwołującym, mogło nastąpić wyłącznie za zgodą IP (pkt 12 podrozdziału 3.1.3.1 Wytycznych), Beneficjent nie zwrócił się jednak do IP ze stosownym wnioskiem.

Odnosząc się do zarzutu Strony, iż zasady konkurencyjności nie stosuje się do zamówień dotyczących zadań wykonywanych przez personel projektu, z którym beneficjent w okresie co najmniej jednego roku przed złożeniem wniosku o dofinansowanie projektu współpracował w sposób ciągły lub powtarzalny, IZ wyjaśniła, że przez współpracę nie należy rozumieć pełnienia funkcji członka zarządu, gdyż nie tego dotyczyło zamówienie. Poza tym, takie rozumienie zapisów Wytycznych świadczyłoby o ich nielogiczności, gdyż prowadziłoby to w oczywisty sposób do omijania zakazu zlecania zamówienia podmiotom powiązanym.

W świetle powyższych ustaleń, IZ uznała, że Beneficjent nie dochował obowiązujących go procedur (podrozdział 3.1.3.1 pkt 8 Wytycznych) przy wyborze wykonawcy usługi opracowania 15 Indywidualnych Planów Działania dla organizacji pozarządowych objętych wsparciem w ramach projektu.

Wyjaśniając przyczyny, dla których uznał za uzasadniony obowiązek zwrotu kwoty 43 200 zł z tytułu obsługi księgowej dla 15 organizacji pozarządowych objętych programem, organ II instancji wskazał, że w ramach zadania 3 "Wykuć sukces-działalność kuźni" Beneficjent przewidział obsługę księgową dla 15 organizacji pozarządowych objętych wsparciem w ramach projektu. W szczegółowym budżecie projektu (poz. 43) zaplanował na ten cel 216 000,00 zł (900 zł/m-c/1 NGO x 15 NGO). W związku z tym, zawarł 12 marca 2012 r. z D. Sp. z o.o. umowę zlecenia, której przedmiotem była obsługa księgowa 15 NGO w ramach inkubacji. Wynagrodzenie ustalono na kwotę netto 175 609,76 zł. Przewidziano, że prowadzenie ksiąg rachunkowych będzie wykonywane na podstawie odrębnych umów zawartych z inkubowanymi NGO. Podobną umowę zlecenia zawarł 20 września 2012 r. z Biurem Rachunkowym M. K. z wynagrodzeniem w kwocie 109 756,10 zł.

Organ II instancji zaakceptował dokonane przez organ I instancji i potwierdzone przez Stronę ustalenia, iż 6 organizacji pozarządowych w rzeczywistości nie korzystało z obsługi księgowej. Stwierdził, iż uzasadniało to zakwestionowanie wydatków w kwocie 43 200,00 zł poniesionych z tego tytułu. Za nieuzasadnione uznał wyjaśnienia Strony, iż "nie może ponieść odpowiedzialności za fakt, iż ostatecznie nie wszystkie NGO zdecydowały się na prowadzenie ksiąg rachunkowych przez zewnętrzne biuro rachunkowe". Stwierdził, że Beneficjent otrzymując środki publiczne na realizację projektu powinien dochować szczególnej staranności w gospodarowaniu nimi, że zgodnie z podrozdziałem 3.1 pkt 1 lit. b Wytycznych wydatki w ramach projektu muszą być racjonalne i efektywne. Tymczasem zapłata za obsługę 6 organizacji pozarządowych, które nie skorzystały z prowadzenia ksiąg przez biuro rachunkowe, nie może być uznana za racjonalne i efektywne wydatkowanie środków. Beneficjent mając na względzie, że gospodaruje środkami publicznymi, oraz że Wytyczne zobowiązują go do racjonalnego i efektywnego wydatkowania środków w ramach projektu, powinien był dołożyć szczególnej staranności i sformułować zapisy umowy z wykonawcą w ten sposób, aby zapłata była dokonywana za faktycznie wykonaną usługę.

W świetle powyższych ustaleń, IZ uznała, że Beneficjent nie dochował obowiązujących go procedur (podrozdział 3.1 pkt 1 lit. b Wytycznych) dokonując zapłaty za obsługę księgową 6 NGO, które faktycznie nie skorzystały z tej usługi.

Odnosząc się do zarzutów Strony podniesionych w odwołaniu IZ wyjaśniła, że stosownie do art.207 ustawy o finansach publicznych, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich zostały wykorzystanie z naruszeniem procedur, o których mowa w art.184 podlegają one zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych, a jeżeli beneficjent nie dokona zwrotu kwoty określonej w wezwaniu IP wydaje decyzję o zwrocie, przy czym przepisy nie przewidują odrębnej decyzji o nałożeniu korekty finansowej. Postępowanie w przedmiocie orzeczenia o zwrocie, łącznie z przysługującą skargą do sądu administracyjnego zapewnia stronie ochronę jej praw.

Pismem z dnia 13 lipca 2014 r. F. sp. z o.o. zaskarżyła powyższą decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w części bądź o uchylenie w części zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1/ art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), gdyż została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. przedwcześnie, gdyż uprzednio winna być wydana decyzja ustalająca przesłanki nieprawidłowego wykonania umowy przez Skarżącego, względnie winno być przeprowadzone postępowanie cywilne, celem rozstrzygnięcia sporu w tym zakresie między Stronami umowy o dofinansowanie projektu,

2/ art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 8 i 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (dalej: ustawa o finansach publicznych) poprzez niezastosowania trybu w przepisach przewidzianego, i tym samym przedwczesnego wydania decyzji, a mianowicie organ przed wydaniem zaskarżanej decyzji w trakcie postępowania administracyjnego nie doręczył Skarżącemu wezwania do zapłaty określającego kwotę uznaną za wydatki niekwalifikowane wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, wskazując ten termin,

3/ art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych poprzez przez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż środki przekazane Skarżącemu na wynagrodzenia R. L. i obsługę księgową zostały wykorzystane niezgodnie z procedurami odnoszącymi się do wydatkowania środków unijnych, w tym Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL z dnia 27 marca 2009 roku,

4/ art. 27 ust. 1 pkt 6a i 7 z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez jego nieprawidłowe (rozszerzająco) zinterpretowanie i uznanie, że zaszły przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji z uwagi na pkt 3) niniejszej skargi,

5/ pkt 2 ppkt b podrozdziału 3.1.3.1 Wytycznych, poprzez jego niezastosowanie, wobec uznania obowiązku stosowania zasady konkurencyjności przy udzielaniu zamówień dotyczących zadań wykonywanych przez personel projektu, z którymi Skarżący w okresie co najmniej 1 roku przed złożeniem wniosku o dofinansowanie współpracował w sposób ciągły i powtarzalny,

6/ pkt 8 i pkt 12 ppkt b podrozdziału 3.1.3.1 Wytycznych, poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, wobec uznania obowiązku uzyskania zgody Instytucji Pośredniczącej na udzielenie zamówienia podmiotowi powiązanemu osobowo i kapitałowo, pomimo faktu, że podmiotowi temu ma być udzielone zamówienie dotyczące zadań wykonywanych przez personel projektu, z którym to Skarżący w okresie co najmniej 1 roku przed złożeniem wniosku o dofinansowanie współpracował w sposób ciągły i powtarzalny,

7/ naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 9 i art. 11 k.p.a., jak również art. 75 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a. poprzez:

a/ niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez niedopuszczenie dowodów zawnioskowanych przez Skarżącego na okoliczności wskazane przez niego w korespondencji z organem,

b/ nie wyjaśnienie stanu faktycznego w sposób należyty i wyczerpujący, i tym samym uznanie, iż wydatki poczynione przez Skarżącego na wynagrodzenie R. L. i obsługę księgową są wydatkami nieracjonalnymi i nieefektywnymi,

c/ nie prowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie Skarżącego do organów Państwa,

d/ niedopuszczenie zawnioskowanych przez Skarżącego dowodów, które wskazuje art. 75 § 1 k.p.a., a które mogły się przyczynić do wyjaśnienia przedmiotowej sprawy, a nie były sprzeczne z prawem, a przede wszystkim ich przedmiotem były okoliczności mające znaczenie dla sprawy,

e/ niedopuszczenie dowodów zawnioskowanych przez Skarżącego w ramach postępowania odwoławczego, które miały istotne znaczenie dla wyjaśnienia przedmiotowej sprawy.

Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy ustalony przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju jest prawidłowy i znajduje swoje uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym. Stan ten Sąd przyjmuje za własny i czyni podstawą dalszych rozważań.

Odnosząc się na wstępie do zarzutów najdalej idących, to jest zarzutów zmierzających do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, Sąd wyjaśnia, że są one nieuzasadnione. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji w przedmiocie zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur stanowi przepis art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (jt. Dz. U. z 2013 r., poz.885 , dalej: u.f.p.). W myśl art. 207 ust.1 pkt 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust.1, instytucja, która podpisała umowę z Beneficjentem, ma obowiązek wezwania go do zwrotu środków (lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności) w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (ust.8). Po bezskutecznym upływie terminu Instytucja Zarządzająca lub Instytucja Pośrednicząca w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki.

W rozpoznanej sprawie, w wyniku kontroli przeprowadzonej u Beneficjenta w kwietniu 2012 r. stwierdzono, że część środków w ramach projektu została wydana z naruszeniem procedur, w wyniku czego IP wydała dnia [...] września 2012 r. zalecenia pokontrolne, w których zobowiązała Beneficjenta do zwrotu określonych kwot, a następnie pismem z dnia 8 października 2013 wezwała do zwrotu kwoty 172 178,17 zł wraz z odsetkami w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Ponieważ Beneficjent nie dokonał zwrotu, dnia 12 listopada 2103 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu kwoty określonej wezwaniem. Przeprowadzona przez IP procedura jest zgodna z art. 207 u.f.p. Nie znajduje uzasadnienia w przywołanym przepisie twierdzenie skarżącej Spółki, że wezwanie do zwrotu powinno być wystosowane po wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu. Przewidziana przepisem art. 207 u.f.p. kolejność czynności zmierzających do odzyskania kwot pobranych z naruszeniem procedur jest, jak wyżej przedstawiono, taka, iż w pierwszej kolejności wzywa się dłużnika do dobrowolnego zwrotu, a dopiero w przypadku braku zwrotu należności w określonym terminie, podejmuje czynności zmierzające do ich przymusowego odzyskania.

Nie znajduje uzasadnienia w przepisach teza Skarżącej, iż na podstawie zapisu § 30 umowy wskazującego, że spory związane z realizacją umowy będą rozstrzygane przez sąd powszechny, przed wydaniem decyzji w sprawie zwrotu środków, sprawa winna być rozpoznana przez sąd powszechny, który określi czy wystąpiły przesłanki wymienione w art.207 ust.1 u.f.p. Sąd wskazuje, że art.207 u.f.p. zawiera kompleksową regulację orzekania w przedmiocie zwrotu środków w przypadku wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w ust.1 tego artykułu. W ramach postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie zwrotu środków organy prowadzące postępowanie są uprawnione i zobowiązane do ustalenia czy przesłanki takie wystąpiły. Ustalenie czy środki europejskie, o których mowa w art. 207 u.f.p. zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, czy też pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości nie jest sprawą cywilną i nie podlega rozpoznaniu przez sąd powszechny. Nie pozbawia Strony możliwości obrony jej praw ustalenie w jednym postępowaniu wystąpienia przesłanek i w konsekwencji orzeczenie o obowiązku zwrotu środków. Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, następnie stronie przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Prawdziwa jest podniesiona w skardze okoliczność, że rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu przez Skarżącą środków finansowych ma charakter władczy. Jest to naturalne, ponieważ decyzja administracyjna jest rozstrzygnięciem organu administracji o charakterze władczym.

Art. 184 ust. 1 u.f.p. nakazuje do wydatkowania tych środków stosować procedury określone w umowie międzynarodowej lub inne procedury obowiązujące przy ich wykorzystaniu. Te "inne procedury" wymienione w art.184 ust.1 u.f.p., to także procedury określone w umowie między Beneficjentem a Instytucją Zarządzającą projektem (v: wyrok NSA z 20.11.2014 r., sygn. akt II GSK 917/13). Zgodnie z § 3 ust. 4 umowy Beneficjent zobowiązał się do stosowania Wytycznych i procedury w nich określone są wiążące dla Beneficjenta.

Zauważyć przy tym należy, iż przy interpretacji pojęcia "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu" należy uwzględnić zarówno potoczne znaczenie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych (por. obszernie na temat "innych procedur" wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012r. sygn. akt II GSK 732/11 opublikowany w internetowej CBOSA,www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystaniu środków pomocowych zawarte w "Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki" wydanych m.in. na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 6 u.z.p.p.r. oraz zawarte w umowie o dofinansowanie stanowią także "inne procedury", o których mowa w art. 184 u.f.p. i powinny z tych wytycznych oraz umowy jednoznacznie wynikać (v:wyrok NSA z 4.06.2014 r., sygn. akt II GSK 617/13).

Nieuzasadnione jest również stanowisko Skarżącej, że wydanie decyzji o zwrocie środków powinno być poprzedzone wydaniem decyzji ustalającej i wymierzającej korektę finansową. Jak wynika ze skargi, strona skarżąca uważa, że organ orzekający powinien wydać decyzje ustalającą korektę, czyli ustalić kwotę przypadająca do zwrotu i następnie, w postępowaniu prowadzonym na podstawie art.207 u.f.p. ponownie wydać decyzję ustalającą kwotę przypadającą do zwrotu. Rozwiązanie takie nie znajduje uzasadnienia w przepisach i jest irracjonalne. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie 7 sędziów dnia 27 października 2014 r. sygn. akt II GPS 2/14 stwierdził, że "Ustalenie i nałożenie korekty finansowej, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity: Dz. U. 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), nie wymaga wydania decyzji administracyjnej."

W myśl mających zastosowanie w sprawie Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki zatwierdzonych przez Ministra Rozwoju regionalnego 24 grudnia 2011r. i następnych zatwierdzonych dnia 14 sierpnia 2012 r. (publ. http://www.kapitalludzki. gov.pl/dokumenty/wytyczne-mrr/wytyczne-kwalifikowalnosc) 3.1.3.1 Podsekcja 1 – Zasada konkurencyjności, ustalono, że:

1) Zasada konkurencyjności dotyczy wszystkich zamówień w ramach projektu

przekraczających wyrażoną w złotych równowartość kwoty 14 tys. euro netto, tj. bez

podatku od towarów i usług (VAT), z zastrzeżeniem pkt 2.

2) Zasady konkurencyjności nie stosuje się do:

a) zamówień dotyczących zadań wykonywanych przez personel zarządzający projektu;

b) zamówień dotyczących zadań wykonywanych przez personel projektu, z którym

Beneficjent w okresie co najmniej jednego roku przed złożeniem wniosku o

dofinansowanie projektu współpracował w sposób ciągły lub powtarzalny.

W świetle powyższej regulacji, dokonując oceny orzeczenia o obowiązku kwoty 30 000 zł stanowiącej wynagrodzenia R. L., w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że usługa zlecona R.L. była wynikiem podziału usługi o pierwotnie zaplanowanym wynagrodzeniu wynoszącym 122 400 zł. Do każdej z powstałych w wyniku podziału usług należało zatem stosować określoną w Wytycznych zasadę konkurencyjności. W ocenie Sądu, w odniesieniu do R.L. nie znajduje zastosowania żadna z okoliczności pozwalających na niestosowanie tej zasady. R. L. był Prezesem Zarządu Spółki – Beneficjenta. W myśl punktu 8 Podsekcji 3.1.3.1 Wytycznych Beneficjent nie może udzielać zamówienia podmiotom powiązanym z nim osobowo lub kapitałowo, z zastrzeżeniem pkt 12 lit b. Powiązanie osobowe polega między innymi na pełnieniu funkcji członka organu zarządzającego, lub prokurenta. Możliwość zlecenia wykonania usługi członkowi zarządu lub prokurentowi wymagała zastosowania szczególnej procedury przewidzianej w punkcie 12 lit.b, to jest uzyskania zgody podmiotu będącego stroną umowy, która to zgoda byłaby udzielona na wniosek Beneficjenta wskazujący, że na rynku nie ma innych potencjalnych wykonawców. W rozpoznanej sprawie Beneficjent o taką zgodę nie wystąpił, a na rynku byli inny potencjalni wykonawcy usługi.

Brak jest również podstaw do wyłączenia w stosunku do R. L. obowiązku stosowania zasady konkurencyjności z przyczyn wskazanych w ww. punkcie 2, który stanowi, że zasady konkurencyjności nie stosuje się do zamówień dotyczących zadań wykonywanych przez personel zarządzający projektu oraz do zamówień dotyczących zadań wykonywanych przez personel projektu, z którym Beneficjent w okresie co najmniej jednego roku przed złożeniem wniosku współpracował w sposób ciągły i powtarzalny. R. L. nie należał do personelu zarządzającego projektem, co wynika wprost z treści wniosku. Ponieważ był Prezesem Zarządu Spółki – Beneficjenta wykonywał w Spółce funkcje przypisane zarządowi, nie był natomiast osobą współpracującą ze Spółką.

W tej sytuacji zlecenie wykonania usługi R. L. zostało przeprowadzone z naruszeniem procedury określonej w Wytycznych, co uzasadniało uznanie wydatku na jego wynagrodzenie za wydatek niekwalifikowany.

Prawidłowo również za niekwalifikowane zostały uznane wydatki na wynagrodzenie biur rachunkowych w zakresie w jakim 6 organizacji pozarządowych (NGO) nie skorzystało z prowadzenia ksiąg rachunkowych przez te biura. Zgodnie z punktem 3.1 Wytycznych wydatki są kwalifikowane, jeżeli spełniają łącznie określone warunki, w tym są niezbędne dla realizacji projektu, a więc mają bezpośredni związek z celami projektu oraz są racjonalne i efektywne, tj. nie są zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych oraz spełniają wymogi efektywnego zarządzania finansami (relacja nakład/rezultat). Wypłata wynagrodzenia za usługę, która nie była świadczona nie może zostać uznana wydatek racjonalny i efektywny, nie spełnia również wymogu efektywnego zarządzania finansami. Usługi polegającej na prowadzeniu ksiąg rachunkowych nie mogą zastąpić okazjonalnie udzielane porady z zakresu rachunkowości, o których mowa w skardze. Stwierdzić należy, że to na Beneficjencie ciążył obowiązek takiego zawarcia mów, aby zapewnić wykorzystanie środków finansowych zgodnie z Wytycznymi.

Nieuzasadnione są również zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzje zostały wydane na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów, które w pełni wyjaśniają stan sprawy i zostały prawidłowo ocenione przez organy orzekające, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W szczególności nieuprawnione są zarzuty Strony dotyczące odmowy przeprowadzenia wnioskowanych przez nią dowodów, w tym dowodu z opinii biegłego. Sąd stwierdza, że organ prowadzący postępowanie w sposób uzasadniony odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez Stronę dowodów. Wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność bezpodstawnego uznania kwoty 172 178,17 zł. za koszty niekwalifikowane, zmierza w istocie do zastąpienia decyzji organu opinią biegłego. Zgodnie z art.84 § 1 k.p.a. gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Ocena kwalifikowalności wydatków należy do kompetencji Instytucji Pośredniczącej i Instytucji Zarządzającej, w ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie zwrotu środków, a wiadomości w tym zakresie nie są w postępowaniu w sprawie zwrotu środków wiadomościami specjalnymi w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Zawarty w piśmie Strony z dnia 13 grudnia 2013 r. wniosek o przesłuchanie Beneficjenta i świadków dotyczy w istocie wyrażenia przez te osoby ocen, a nie wskazania faktów. Oceną będzie bowiem zeznanie w przedmiocie kwalifikowalności wydatków, czy ustalenia prawidłowości formułowania przez beneficjenta wniosków o płatności. Ustalenie kwalifikowalności wydatków należy do kompetencji organów orzekających i jest kwestią oceny zgromadzonych dowodów, co nie należy do kompetencji świadków.

Z wyżej wyłożonych przyczyn Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.