Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 209/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 145 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 4 pkt 3 i 11, art. 8, art. 5b, art. 14, art. 18, art. 87, art. 92, art. 92a
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 15 zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 72 art. 4 ust. 6
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do  rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Tekst mający znaczenie dla EOG).
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 88 art. 2 pkt 4
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do  międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Tekst mający znaczenie dla  EOG).

SENTENCJA

Dnia 7 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 czerwca 2022 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 grudnia 2021 roku nr BP.501.31.2021.2152.WA7.154399 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 29 grudnia 2021 r. nr BP.501.31.2021.2152.WA7.154339 Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; zwanej dalej k.p.a.), art. 4 pkt 1, 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 14 ust. 2, art. 14 ust. 4, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i ust. 7 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 919; zwanej dalej u.t.d.) oraz lp. 1.12, lp. 1.5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania MB (dalej: strona, skarżący) z 15 grudnia 2020 r. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 27 listopada 2020 r. nr WP.8140.2.450.2020 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 9300 zł, utrzymał w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Zaskarżoną decyzją nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 9300 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:

- niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument,

- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę,

- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.

18 lutego 2020 r. w Warszawie na ul. [...] poddano kontroli drogowej samochód osobowy marki Mazda o nr rej. [...], którym kierował ŁW. W momencie kontroli przewożono pasażera z ul. B. 3 na ul. C. 20 w Warszawie. W toku przeprowadzonych czynności kierujący okazał: prawo jazdy, dowód osobisty, dowód rejestracyjny oraz polisę OC. Samochód osobowy, którym w dniu kontroli wykonywano przewóz został zarejestrowany i przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. W toku kontroli pasażer oświadczył, że zamówił kurs z pomocą aplikacji BOLT, za który zapłacił gotówką w wysokości 9,68 zł. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem nr [...] z 18 lutego 2020 r.

Pismem z 31 sierpnia 2020 r. [...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił MB prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego z urzędu w związku ze stwierdzeniem naruszenia przepisów u.t.d. Pismem z 18 września 2020 r. do postępowania włączył się pełnomocnik. W treści przesłanego pisma pełnomocnik zajął stanowisko, że organ dokonujący kontroli błędnie przyjął, iż do niniejszej sprawy ma zastosowanie art. 18 ust. 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 i lp. 2.11 zał. nr 3 do u.t.d., a powinien zastosować art. 5b w zw. z art. 4 pkt 1 u.t.d.

Organ I instancji wystąpił do organów licencyjnych z zapytaniem, czy strona posiadała uprawnienie do wykonywania transportu drogowego, jak również, czy kontrolowany pojazd został zgłoszony do udzielonego uprawnienia. Z pism organów licencyjnych, tj. Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy z 28 września 2020 r. i Urzędu Miasta Łodzi z 16 września 2020 r. wynika, że strona nie zgłosiła do posiadanych uprawnień pojazdu marki Mazda o nr rej. [...].

Pismem z 19 listopada 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego uzupełnił zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z 31 sierpnia 2020 r. stwierdzając naruszenia lp. 1.5, 1.12 i 2.11 zał. nr 3 do u.t.d.

Decyzją z 27 listopada 2020 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości w wysokości 9300 zł.

Pismem z 15 grudnia 2020 r. strona, w imieniu której wystąpił pełnomocnik, wniosła odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 27 listopada 2020 r. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

• art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego i dokonaniem ustaleń faktycznych całkowicie dowolnych, wręcz automatycznych, a w wydanie rezultacie wadliwego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie;

• art. 76 § 1 k.p.a. z uwagi na błędne przypisanie protokołowi kontroli cech dokumentu urzędowego, w sytuacji gdy dokument nie został podpisany przez MB;

• niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 4a oraz 4b w zw. z art. 4 pkt 11, podczas gdy organ pierwszej instancji powinien zastosować art. 5b w zw. z art. 4 pkt 1 u.t.d.;

• niewłaściwe zastosowanie art. 92a ust. 1 u.t.d. i bezzasadne nałożenie na MB kary pieniężnej za przewóz samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.

W uzasadnieniu pełnomocnik strony podniósł przede wszystkim, że organ I instancji błędnie przypisał protokołowi kontroli cechę dokumentu urzędowego, ponieważ strona odmówiła jego podpisania oraz błędne ustalenie stanu faktycznego. Ponadto, pełnomocnik strony wskazał, iż organ I instancji naruszył prawo materialne błędnie stosując art. 18 ust. 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 i lp. 2.10 zał. nr 3 do u.t.d. Skarżący stanął na stanowisku, iż organ I instancji powinien zwrócić uwagę na trzy kwestie, tj. wprowadzenie przez ustawodawcę trzech równorzędnych rodzajów licencjonowanego przewozu osób określonych w art. 5b u.t.d., w którym nie wskazano przewozu okazjonalnego, posługiwanie się przez ustawodawcę kategorią zezwolenia w stosunku do uprawnienia na wykonywanie przewozu okazjonalnego oraz zaistnienie paradoksu prawnego wynikającego z przyjętej przez organ I instancji interpretacji przepisów u.t.d.

Organ II instancji po przytoczeniu treści art. 189a § 2 k.p.a. stwierdził, że w niniejszej sprawie nie znajduje on zastosowania, kkary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. W odniesieniu zaś do wysokości kary organ zauważył, iż art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej. Ponadto, nie znajdą zastosowania również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez u.t.d. w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 k.p.a. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.

Organ odwoławczy, przytaczając treść art. 4 pkt 22 u.t.d., art. 4 pkt 1 u.t.d., art. 4 pkt 11 u.t.d., art. 5b ust. 1 u.t.d., art. 8 ust. 1 u.t.d., art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d., art. 14 ust. 2 u.t.d., art. 14 ust. 4 u.t.d., art. 18 ust. 4a u.t.d., art. 18 ust. 4b u.t.d., art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., art. 92a ust. 1 u.t.d., art. 92a ust. 3 u.t.d., art. 92a ust. 6, art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d., lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., lp. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d., lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., stwierdził, że protokół kontroli nr [...]/2020 z 18 lutego 2020 r. stanowi istotny dowód w sprawie. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Organ odwoławczy ustalił, że kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli podając za przyczynę: "bo nie chcę". Protokół z kontroli pojazdu stanowi dokument urzędowy, który na mocy art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Utrwalone protokołem czynności kontrolne odzwierciedlają przebieg tych czynności oraz poczynione w ich toku ustalenia faktyczne. Strona, chcąc obalić wiarygodność tego dokumentu urzędowego, jest zobowiązana do wskazania dowodu przeciwnego.

Organ wskazał, że 18 lutego 2020 r. strona wykonywała przewóz okazjonalny, którego inicjatorem był pasażer zamawiający kurs poprzez aplikację BOLT. Pasażer dokonał zapłaty za ww. przewóz gotówką, więc miał on charakter zarobkowy. Ponadto, przewóz był wykonywany pojazdem niezgłoszonym do posiadanych przez stronę uprawnień i niespełniającym przesłanek do uznania go za przewóz regularny, regularny specjalny albo wahadłowy. Okoliczność, że kierowca zrealizował usługę przewozu zamówioną za pośrednictwem aplikacji nie wyklucza, a przeciwnie - potwierdza, iż sporny przejazd miał charakter zarobkowy i był przejazdem okazjonalnym.

Organ I instancji ustalił, że pojazd marki Mazda o nr rej. [...] nie został zgłoszony do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Powyższe zostało stwierdzone na podstawie pism z Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy i Urzędu Miasta [...], z których treści wynika brak zgłoszenia ww. pojazdu do posiadanego uprawnienia. Dlatego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował naruszenie, dotyczące niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę oraz niewyposażenie kierowcy w dokumenty. Poskutkowało to nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 800 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz lp. 1.5 załącznika nr 3.

W toku kontroli drogowej ustalono, iż nie wyposażono kierowcy w wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Brak takiego dokumentu stanowi naruszenie określone w lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument i poskutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 500 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. i lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.

Przewóz wykonywany 18 lutego 2020 r. pojazdem marki Mazda o nr rej. [...] był przewozem okazjonalnym, gdyż nie był on ani przewozem grzecznościowym, ani przewozem w celach społecznych. Powyższe wyklucza poniesiona przez pasażera opłata w wysokości 9,68 zł za wykonany przewóz. Opłacenie przewozu każdorazowo świadczy o przewozie wykonywanym w celach zarobkowych. Do wykonywania przewozów w celach zarobkowych konieczne jest uzyskanie odpowiedniej licencji. Ponadto, ww. przewóz nie był transportem drogowym taksówką. Dodatkowo z art. 4 pkt 11 u.t.d. wynika, że przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Natomiast, zgodnie z treścią art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Ponadto, przewóz okazjonalny, stosownie do art. 18 ust. 4b można wykonywać pojazdami zabytkowymi albo samochodami osobowymi, spełniającymi łącznie określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 przesłanki, które pod tym warunkiem korzystają z wyłączenia i nie muszą spełniać wymogu konstrukcyjnego wyrażonego w art. 18 ust. 4a. Kierowca w dniu kontroli drogowej wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co ustalono na podstawie protokołu kontroli i dowodu rejestracyjnego. Pojazd marki Mazda o nr rej. [...] nie spełniał określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. wymogu konstrukcyjnego ani nie korzystał z wyłączeń zawartych w art. 18 ust. 4b. u.t.d. Dlatego organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8000 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy, tj. za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b.

Zdaniem organ odwoławczego, wyżej przytoczone okoliczności wskazują, że strona wykonywała zarobkowo przewóz osób bez zgłoszenia pojazdu do posiadanej licencji, nie wyposażyła kierowcy w dokument, o których mowa w art. 87 u.t.d., a zarazem wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 9300 zł tytułem popełnienia naruszeń z lp. 1.5, lp. 1.12 oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ II instancji zważył, iż są niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione. W przedmiotowym postępowaniu administracyjnym prawidłowo ustalono podmiot wykonujący przewóz z kontroli. W dniu kontroli drogowej kierowca wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy MB. W chwili kontroli przewożono pasażera z ul. B. 3 na ul. C. 20 w Warszawie za opłatą w wysokości 9,68 zł. Stronę postępowania ustalono na podstawie dokumentacji fotograficznej wykonanej w toku kontroli drogowej oraz zdjęć wykonanych aplikacji BOLT w telefonie kierowcy po zakończonym przejeździe.

Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, strona może uczestniczyć w procesie gromadzenia materiału dowodowego. W postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale strona nie jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. Organ odwoławczy nie zgodził się więc z zarzutem pełnomocnika strony dotyczącym art. 77 § 1 k.p.a. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jasno wskazuje zaistniały stan faktyczny i nie wymaga on dalszego badania. Poza tym, organ nie jest zobowiązany do poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających potwierdzić korzystne dla tej strony okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 76 § 1 poprzez przypisanie protokołowi kontroli nr [...]/2020 cechy dokumentu urzędowego, w sytuacji gdy dokument nie został podpisany przez stronę, organ stwierdził, iż jest on niezasadny. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany. Kontrolowany jest uprawniony do zgłoszenia zastrzeżeń lub niepodpisania protokołu kontroli. W niniejszej sprawie kierowca skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i odmówił podpisania protokołu kontroli nr [...], na którym w miejscu na podpis kierowcy znajduje się adnotacja: "bo nie chcę". Organ zwrócił uwagę, iż fakt odmowy podpisania protokołu kontroli przez kontrolowanego nie pozbawia go charakteru dokumentu urzędowego ani nie umniejsza jego wagi jako dowodu w sprawie. Ponadto, protokół kontroli może zostać sporządzony w obecności przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, np. kierowcy, którego związek ze stroną w niniejszej sprawie nie został w żaden sposób zakwestionowany. Utrwalone protokołem czynności kontrolne odzwierciedlają przebieg tych czynności oraz poczynione w ich toku ustalenia faktyczne. Strona, chcąc obalić wiarygodność tego dokumentu urzędowego, jest zobowiązana do wskazania dowodu przeciwnego, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca.

Organ I instancji, zdaniem organu odwoławczego, prawidłowo zastosował art. 18 ust. 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. Ponadto, pełnomocnik strony błędnie zinterpretował przepisy u.t.d., w związku z czym organ uznał, iż wskazane w treści uzasadnienia wnioski są niezasadne. Przewozami okazjonalnymi są przewozy, które nie stanowią przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego a także przewozu taksówką, który stanowi odrębną instytucję prawną. Dodatkowo, pełnomocnik błędnie wywnioskował, iż przewóz okazjonalny nie wymaga licencji, lecz zezwolenia. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że zatrzymanym do kontroli pojazdem świadczono usługę krajowego transportu drogowego zamówioną przez pasażera przy użyciu aplikacji BOLT, którą wykonano w ramach działalności gospodarczej, zrealizowano ją w celach zarobkowych, co potwierdza poniesiona przez pasażera opłata. Powyższy stan faktyczny odpowiada realizowaniu przewozu okazjonalnego. Dodatkowo, organ wskazał, iż pojęcie zezwolenia przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych, zgodnie z art. 18 ust. 3, odnosi się do przewozów okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym wykraczającym poza obszar państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Wykonywanie ww. przewozów jest możliwe tylko po wydaniu przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego zezwolenia. Od powyższego ustawodawca przewidział wyjątki, które zostały określone w art. 18 ust. 3 u.t.d., a mianowicie nie wymaga ww. zezwolenia przewóz okazjonalny, jeżeli tym samym pojazdem samochodowym na całej trasie przejazdu przewozi się tę samą grupę osób i dowozi się ją do miejsca początkowego albo polega on na przewozie osób do miejsca docelowego, natomiast jazda powrotna jest jazdą bez osób (podróżnych), albo polega on najeździe bez osób do miejsca docelowego i odebraniu oraz przewiezieniu do miejsca początkowego grupy osób, która przez tego samego przewoźnika drogowego została przewieziona na zasadzie określonej w pkt 2. W przedmiotowej sprawie, przewóz okazjonalny nie miał charakteru międzynarodowego, nie wykraczał poza obszar ww. państw ani też nie korzystał z wyłączenia określonego w art. 18 ust. 3. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, iż przewóz z 18 lutego 2020 r. realizowany pojazdem marki Mazda o nr rej. [...]odbywał się na terenie kraju i jako taki wymagał uzyskania licencji, a nie zezwolenia, a przez to wyposażenia kierowcy w jej wypis.

Organ ponownie wskazał, iż wykonywany w niniejszej sprawie przewóz był wykonywany pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a czy też przesłanek wymienionych w art. 18 ust. 4b. Żaden przepis ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nie przewiduje, iż osoba posiadająca licencję, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy może wykonywać przewóz okazjonalny bez konieczności spełnienia wymogu określonego w art. 18 ust. 4a wskazanej ustawy. Ustawodawca unormował w art. 5b ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, możliwość uzyskania trzech rodzajów licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) licencji na wykonywanie tego przewozu samochodem osobowym, na podstawie której możliwe jest dokonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a wskazanej ustawy, przy spełnieniu wymogów wynikających z art. 18 ust. 4b pkt 2 tej ustawy, 2) licencji na wykonywanie tego przewozu pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, na podstawie której możliwe jest dokonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym spełniającym kryterium konstrukcyjne określone w art. 18 ust. 4a ustawy oraz 3) licencji na wykonywanie tego przewozu taksówką. Wymogi różnicujące ten rodzaj przewozów okazjonalnych od przewozów okazjonalnych wykonywanych pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą i od przewozów osób taksówką są, zdaniem organu, niezbędne. Brak tych wymogów dla krajowego transport drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na podstawie licencji z art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, pozbawiałby sensu wyodrębnienie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że aby móc wykonywać przewozy okazjonalne pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., należy spełnić łącznie wszystkie warunki określone w art. 18 ust. 4b u.t.d. Nie wystarczy spełnienie jednego z wymienionych warunków. W ocenie organu II instancji, organ I instancji prawidłowo zakwalifikował naruszenia polegające na niezgłoszeniu organowi licencyjnemu aktualnej listy pojazdów, którymi wykonuje transport drogowy, zarazem nie wyposażając kierowcy we wypis z licencji, a także wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. Potwierdził to protokół kontroli drogowej, dokumentacja kserograficzna okazanych dokumentów i fotograficzna pojazdu oraz informacja z organu licencyjnego. Dlatego brak było podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 92a ust. 1 u.t.d., organ stwierdził, iż jest on bezpodstawny, gdyż 18 lutego 2020 r. MB dopuścił się naruszeń polegających na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie, niewyposażeniu kierowcy w dokument, o których mowa w art. 87 u.t.d., a także wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, co zostało potwierdzone w zebranym materiale dowodowym. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Kara ta jest niezależna od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 5 wskazanej ustawy.

W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d.

Skargę na ww. decyzję organu odwoławczego wniosła strona, reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżając ww. decyzję w całości i zarzucając jej naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a, b ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Taxify/Bolt, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę ŁW nie zaś przez skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym;

2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym), w sytuacji w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Bolt B.V.;

3) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.5, 1.12 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

4) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia, w oparciu o jaki stosunek prawny kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego;

5) przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);

6) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym polegające na wymierzeniu skarżącemu kary za niezgłoszenie zmian danych do licencji i brak wyposażenia kierowcę w wypis z licencji, w sytuacji w której organ w zaskarżonej decyzji stwierdził w sposób jednoznaczny, że skarżący nie posiadał na dzień kontroli ważnej licencji uprawniającej go do wykonywania tzw. przewozu okazjonalnego;

7) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z 18 lutego 2020 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

8) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

9) przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

10) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji Taxify/Bolt;

11) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

W konkluzji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 29 grudnia 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 27 listopada 2020 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 92a ust.1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.

W myśl art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych.

Jak wynika z art. 92 ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że z ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego wynika, że 18 lutego 2020 r. w Warszawie na ul. [...] zatrzymano do kontroli drogowej samochód osobowy marki Mazda o nr rej. [...], którym kierował ŁW, wykonujący przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy MB prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. W chwili zatrzymania do kontroli przewożono pasażera z ul. B. 3 na ul. C. 20 w Warszawie. Usługa przewozowa została zamówiona za pośrednictwem aplikacji BOLT. Pasażer nie zawarł z kierowcą kontrolowanego pojazdu umowy. W trakcie kontroli kierowca okazał prawo jazdy, dowód osobisty, dowód rejestracyjny oraz polisę OC. Samochód osobowy, którym w dniu kontroli wykonywano przewóz został zarejestrowany i przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.

Przesłuchany w charakterze świadka pasażer pojazdu wyjaśnił, że usługa została zamówiona przez aplikację Bolt. Wskazał, że za zamówiony kurs zapłacił gotówką w wysokości 9,68 zł.

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu kontroli z 18 lutego 2020 r. wynika, że kierujący pojazdem nie okazał do kontroli stosownej licencji. Organ prowadzący postępowanie ustalił także w sposób bezsporny, że ww. pojazd, którym wykonywano 18 lutego 2020 r. przewóz okazjonalny osób na rzecz i w imieniu skarżącego nie spełniał kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.

W oparciu o powyższe ustalenia na skarżącego została nałożona kara pieniężna za następujące naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego:

1) niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. za każdy dokument (lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.);

2) niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym w wymaganym terminie - za każdą zmianę - (lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.);

3) wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).

W zakresie pierwszego ze stwierdzonych naruszeń należy wskazać, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. W myśl art. 87 ust. 3 u.t.d., przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.

Z treści art. 4 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U.UE.L.2009.300.72 ze zm.) wynika, że licencja wspólnotowa wydawana jest na nazwisko/nazwę przewoźnika i nie może być przekazywana osobie trzeciej. Uwierzytelniony wypis z licencji wspólnotowej przechowywany jest w każdym z pojazdów przewoźnika i musi być okazywany na każde żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.

Na gruncie niniejszego stanu faktycznego poza sporem pozostaje, że w dacie przeprowadzenia kontroli drogowej kierujący pojazdem Mazda nie przedstawił wypisu z licencji udzielonej skarżącemu na rzecz i w imieniu, którego wykonywał w tym dniu przewóz drogowy osób. Stwierdzone w tym zakresie naruszenie czyniło zasadnym wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 500 zł (lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.). W wyroku z 4 kwietnia 2017 r., sygn. II GSK 2107/15, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że przepis art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. nakłada obowiązek posiadania przez kierowcę podczas wykonywania przewozu drogowego i okazania na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi wypisu z licencji. Odpowiedzialność za wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty, a więc i w wypis z licencji, stosownie do art. 87 ust. 3 u.t.d., spoczywa na przedsiębiorcy. To przedsiębiorca odpowiedzialny jest co najmniej za wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty, w tym stosowne wypisy z licencji, które nie może ograniczać się wyłącznie do samego przekazania dokumentów kierowcy, ale również obejmuje dopilnowanie ich posiadania przez kierowcę w czasie wykonywania przewóz i ich okazanie organom uprawnionym do przeprowadzenia kontroli.

Odnośnie drugiego naruszenia należy wskazać, że licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 i 2, udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, po uiszczeniu opłaty, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 (art. 8 ust. 1 u.t.d.). Wniosek, o którym mowa w ust. 1 zawiera określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego - w przypadku wykonywania transportu drogowego w zakresie, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 (art. 8 ust. 2 pkt 6 u.t.d.). Do wniosku o udzielenie licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2 dołącza się wykaz pojazdów zawierający następujące informacje: a) markę, typ, b) rodzaj/przeznaczenie, c) numer rejestracyjny, d) numer VIN, e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem (art. 8 ust. 3 pkt 5 u.t.d.). Przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania (art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d.).

W rozpoznawanej sprawie, jak powyżej wskazano, kierowca 18 lutego 2020 r. wykonywał przewóz osób samochodem osobowym marki Mazda nr rej. [...]. Jak wynika z pisma Urzędu Miasta [...] z 16 września 2020 r., MB prowadzący działalność gospodarczą z siedzibą [...]posiada licencję nr [...]na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną 2 sierpnia 2018 r. Do wskazanej licencji wymieniony pojazd nie został jednak zgłoszony. Do licencji zgłoszony był jedynie samochód marki Opel Insignia o nr rej. [...].

Powyższe oznacza, że skarżący nie zgłosił organowi, który udzielił licencji zmiany danych pojazdu. Jak już wyżej wskazano, zmiany danych powinny zostać zgłoszone organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Naruszenie to nie było kwestionowane przez skarżącego. Uzasadniało ono nałożenie kary pieniężnej w wysokości 800 zł (lp.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Odnosząc się natomiast do trzeciego z zarzucanych skarżącemu naruszeń podnieść trzeba, że w myśl art. 4 pkt 3 u.t.d. przez transport drogowy należy rozumieć krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy, c) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie osób. Przy czym, jak wynika z art. 4 pkt 11 u.t.d., przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Zgodnie z treścią art. 5b ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Zgodnie z treścią art. 18 ust. 4b u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W rozpoznawanej sprawie prawidłowo organy obu instancji uznały, że 18 lutego 2020 r. ŁW wykonywał w imieniu i na rzecz skarżącego przewóz okazjonalny osób w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. pojazdem nie spełniającym wymogów określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Jak wynika bowiem z dokumentacji zdjęciowej (akta administracyjne), pojazd przeznaczony jest do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Co więcej, w sprawie nie wystąpiła też żadna z okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniająca wykonywanie przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ustępie 4b punkt 2b, gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa, ponieważ jak wynika z zeznań pasażera usługa wykonanego przewozu została zamówiona za pośrednictwem aplikacji Bolt, a rozliczona bezgotówkowo po wykonanym przejeździe. Kierowca wyjaśnił, że kontakt z klientem nawiązał przez aplikację Bolt z telefonu. Przewóz wykonywany był samochodem osobowym zarejestrowanym na terenie Polski. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności świadczą, że przedsięwzięcie polegające na organizowaniu przez skarżącego usług przewozu przez aplikację Bolt miało charakter zorganizowany, zarobkowy i ciągły, a usługa była świadczona przez kierowców zatrudnionych w imieniu skarżącego na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.

Działalność prowadzona przez skarżącego posiadała zatem wszystkie cechy działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1292 ze zm.). Skarżący pełnił zatem rolę przewoźnika drogowego osób w krajowym transporcie drogowym, co potwierdza również znajdujący się w aktach sprawy wypis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dotyczący działalności prowadzonej przez skarżącego pod firmą A, której przedmiotem jest pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej nieskalsyfikowany i właśnie w zakresie przewozu osób skarżący posiada także licencję. Sąd nie podzielił zatem twierdzenia skarżącego, że przewóz, który miał miejsce 18 lutego 2020 r. nie można uznać za krajowy transport drogowy. Powyższe, w ocenie Sądu, uzasadniało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8000 zł (l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.). Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a, b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej. Obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Wykonywanie bowiem transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (por. wyrok NSA z 4 listopada 2009 r. sygn. II GSK 166/09, wyrok WSA w Gdańsku z 29 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 823/17; wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 55/19, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego względu ustalanie przez organy orzekające w sprawie szczegółowych cech wykonywanej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz posiadania przez niego formalnego statusu przedsiębiorcy nie było konieczne. Dla nałożenia kary na podstawie art. 92a u.t.d. wystarczającym było ustalenie, że skarżący faktycznie odpłatnie świadczy nawet jednorazowo usługę przewozu osób odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ust. 1 u.t.d. Niemniej jednak, jak to już zostało wskazane powyżej, z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług przewozowych i legitymował się także stosowną licencją na przewóz osób. W tych okolicznościach całkowicie niezrozumiałym jest kwestionowanie przez skarżącego w zarzutach skargi posiadania statusu podmiotu świadczącego przewóz drogowy. Z tego względu ustalanie przez organy orzekające w sprawie szczegółowych cech wykonywanej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz posiadania przez niego formalnego statusu przedsiębiorcy nie było konieczne. Dla nałożenia kary na podstawie art. 92a u.t.d. wystarczającym było ustalenie, że skarżący faktycznie odpłatnie świadczy nawet jednorazowo usługę przewozu osób, odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ust. 1 u.t.d. Niemniej jednak, jak to już zostało powyżej wskazane, z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług przewozowych i legitymował się licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła potrzeba szczegółowego badania aplikacji Bolt, którą posłużył się pasażer do zamówienia przejazdu. Zasady jej działania należy bowiem uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający dowodzenia. Z zasadami tymi bez przeszkód może zapoznać się każdy potencjalny użytkownik aplikacji. Organ wyraźnie wskazał, w jaki sposób doszło do zamówienia przez pasażera usługi przewozu u kierowcy. Zapłata za przejazd odbyła się w formie bezgotówkowej. Natomiast rozliczenia pomiędzy kierowcą a skarżącym za wykonane przejazdy rozliczane były bezgotówkowo.

Za chybiony Sąd uznał również zarzut skargi odnoszący się do naruszenia art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji uznania, że wykonywany 18 lutego 2020 r. przewóz był przewozem okazjonalnym, gdy opłata za przejazd realizowany za pośrednictwem aplikacji Bolt była ustalona z góry i wiadomym było, że następuje na rzecz właściciela aplikacji – Bolt B.V. W tym zakresie wskazać należy, że zawarte w art. 18 ust. 4b u.t.d. odstępstwo od wymogu wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem, o którym mowa w ust. 4a, to jest pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą i możliwość wykonania tego przewozu samochodem osobowym wymaga łącznego spełnienia przesłanek wymienionych w ust. 4b pkt 1-3 powołanego przepisu, a mianowicie: prowadzenia samochodu osobowego przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę; wykonania przewozu na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości; po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że nie zostały spełnione pierwsze z dwóch wymienionych przesłanek, to jest kierowcą samochodu osobowego marki Mazda, którym realizowano przewóz osób nie był skarżący ani zatrudniony przez niego pracownik, a ponadto umowa przewozu, nawet jeżeli została zawarta w drodze elektronicznej za pośrednictwem aplikacji Bolt, to nie została zawarta w lokalu przedsiębiorstwa skarżącego.

W związku z podniesionym zarzutem naruszenia art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegającym na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w u.t.d., jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób), rzeczywiście uznać należy, że jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, stanowiąc jedynie, że przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W tym miejscu należy odnieść się do argumentacji uzasadnienia skargi, która powołując się na wyrok WSA w Rzeszowie z 2 września 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1384/19 (publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) zmierza do obalenia wniosków organu, że w sprawie doszło do realizacji przez skarżącego przewozu okazjonalnego. W tym orzeczeniu ww. Sąd stanął na stanowisku, że nieprawidłowa jest kwalifikacja czynności przewozowych skarżącego (który przewoził jedynie jedną osobę samochodem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą) jako przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. Sąd ten powołał się w tym względzie na treść art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006, według którego "usługi okazjonalne" oznaczają "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wobec tego, zdaniem WSA w Rzeszowie, a w ślad za tym także skarżącego, przewóz okazjonalny, zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d., to przewóz osób rozumiany jako grupy pasażerów, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo wahadłowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w obecnym składzie zwraca uwagę, że ww. wyrok WSA w Rzeszowie nie wpisuje się w dotychczasowa linię orzeczniczą sądów administracyjnych, kwalifikujących okoliczności analogiczne, co w rozpoznawanej sprawie w kontekście przewozu okazjonalnego. Orzeczenie to nie jest ponadto prawomocne, dlatego nie można uznać, by mogło ono kształtować nową linię orzeczniczą w tego rodzaju sprawach, a także modyfikować linię dotychczasową.

W orzecznictwie przyjmuje się, że skoro definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" w prawie unijnym. I tak, w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88, zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (art. 2 pkt 4).

Zdaniem Sądu, przy ocenie tych kryteriów niezbędne jest jednak uwzględnienie treści punktu 7 uwag wstępnych do ww. rozporządzenia, cyt. "Należy wziąć pod uwagę elastyczne rozwiązania, z zastrzeżeniem niektórych warunków dotyczących szczególnych usług regularnych i niektórych usług okazjonalnych, w celu zaspokojenia potrzeb rynku.". W omawianej sprawie zauważyć zatem należy, iż przewóz dokonywany był samochodem osobowym, a nie autobusem lub autokarem. Tym samym rozwiązania przyjęte w rozporządzeniu nie muszą być stosowane dosłownie.

W ocenie Sądu, przewóz jednej osoby nie pozbawia organu możliwości uznania tego przewozu za przewóz okazjonalny. Zgodnie z art. 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009, to m.in. zleceniodawca uprawniony jest określić liczebność grupy przewożonych osób. Dlatego też może on zawęzić skład osobowy pasażerów pojazdu do 1 osoby, jeśli przewóz dokonywany jest samochodem osobowym, a nie autobusem. Użyty w rozporządzeniu Nr 1073/2009 zwrot "przewóz grup pasażerów utworzony z inicjatywy zleceniodawcy...", w przypadku przewozu samochodem osobowym daje zleceniodawcy swobodę w zakresie wyboru, czy przewóz dotyczy 1 pasażera, czy też grupy pasażerów. Skutkiem dokonania powyższego wyboru przez zleceniodawcę nie będzie zmiana charakteru świadczonej przez skarżącego usługi na przewóz inny niż okazjonalny.

Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny" jako "odnoszący się do określonej okazji – okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (vide: wyrok NSA z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. LEX nr 384423).

Zestawienie ustalonych w sprawie okoliczności z przesłankami dającymi się wyprowadzić z art. 4 pkt 11 u.t.d. i art. 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009 pozwalało uznać, że skarżący wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny w rozumieniu tych unormowań, ale nie spełnił wszystkich wymagań określonych przepisami prawa.

Wbrew również twierdzeniom postawionym w skardze organy administracji dokładnie wyjaśniły stan faktyczny oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Nieuzasadnione są zatem zarzuty postawione w skardze dotyczące naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy nie naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący dopuścił się naruszeń przepisów z zakresu transportu drogowego, za które organy administracji wymierzyły karę pieniężną w łącznej wysokości 9300 zł. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Na marginesie powyższych rozważań należy wskazać, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi toczyło się (i toczy się) kilkadziesiąt spraw w przedmiocie nałożenia na skarżącego kar pieniężnych za naruszenie przepisów transportu drogowego. Stan faktyczny i prawny spraw, które zostały już rozpoznane przez Sąd jest zbliżony lub nawet tożsamy do okoliczności faktycznych, które zaistniały w niniejszej sprawie. Skarżący został już wielokrotnie ukarany karami pieniężnymi za stwierdzone w niniejszym postępowaniu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym wykonując przewozy na terenie całego kraju. Dysponując zatem wiedzą o nielegalnym charakterze prowadzonej działalności w skali całego kraju w związku z kolejnymi kontrolami drogowymi nie podjął żadnych działań, by kolejnym naruszeniom zapobiec.

Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 p.p.s.a.).

Podstawę do rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym stanowił art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, dalej "ustawa COVID-19" (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19, oddalił skargę.

AB/