Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 689/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 129 ust. 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi J. W. i W. W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 1984 r. nr [...], Wojewoda B. ustalił lokalizację linii energetycznej 110 kV na trasie M. Następnie decyzją z dnia [...] maja 1985 r., znak [...] Dyrektor Wydziału Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Główny Architekt Województwa zatwierdził pod względem urbanistycznym plan realizacyjny przebiegu linii energetycznej napowietrznej 110 kV M. , gm. M. i N., objęty załącznikiem nr 1. Zgodnie z wykazem właścicieli lub użytkowników gruntów, nad którymi przebiegać miała ww. linia elektroenergetyczna datowanym na [...] kwietnia 1985 r., znak [...], według stanu na dzień wydania ww. decyzji, właścicielem działki nr [...] był L. W. (syn K.), zamieszkały w K.(w wykazie omyłkowo wpisano nazwisko "K.", jednakże z akt sprawy, wynika, że chodziło o L. W.), który nabył ww. działkę od Skarbu Państwa - Banku G., na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] marca 1982 r., Rep. A nr [...]

Decyzją z dnia [...] lipca 1985 r., znak [...], Naczelnik Gminy w M. zezwolił wnioskodawcy - Zakładowi Energetycznemu w B., na wykonanie robót budowlano-montażowych związanych z budową linii energetycznej 110 kV M., gm. M., na działkach stanowiących własność osób wskazanych w ww. wykazie.

Aktem notarialnym z dnia [...] marca 2008 r., Rep. A nr [...], W. W. nabył od L. W., w drodze darowizny, prawo własności ww. nieruchomości. Umową z dnia 10 listopada 2018 r. L. W. przelał nieodpłatnie na W. W. i J. W. wierzytelność z tytułu odszkodowania za dokonane na drodze administracyjnej ograniczenie własności ww. nieruchomości , na potrzeby budowy linii energetycznej 110 kV relacji M.

W dniu [...] listopada 2018 r. W. i J. W. zwrócili się do Starosty Powiatu B. z wnioskiem o wydanie, na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2018 r., poz. 121 ze zm., dalej: "u.g.n."), decyzji ustalającej odszkodowanie za ograniczenie prawa własności nieruchomości położonej w miejscowości Planty w gminie M., tj. działki nr [...], dokonane na mocy ww. decyzji Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] lipca 1985 r., znak [...].

Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. Starosta Powiatu B. zawiadomił wnioskodawców o wszczęciu postępowania o ustalenie wysokości i wypłatę odszkodowania w trybie art. 128 ust. 4 w zw. z art. 125 ust. 5 pkt 3 u.g.n.

W dniu [...] kwietnia 2019 r. dokonano przesłuchania w charakterze świadka L. W., który wskazał, że urządzenia przesyłowe zostały posadowione na nieruchomości po jej zakupie oraz, że zniszczeniu uległy wówczas uprawy, jednakże nie potrafił wskazać jakie. Po zakończeniu budowy, nieruchomość została zaorana. On sam nie występował do Naczelnika o ustalenie odszkodowania, ani też nie zawierał porozumienia z zakładem energetycznym. Podał również, że w latach 90-tych XX w. występował do zakładu energetycznego o odszkodowanie, jednakże jego wniosek został rozpatrzony negatywnie.

W dniu [...] kwietnia 2018 r. organ przeprowadził rozprawę administracyjną, na którą stawiła się pełnomocnik P.. S.A. w L., która oświadczyła, że wnioskodawcy nie mają legitymacji czynnej do wystąpienie z przedmiotowym roszczeniem, co zostało potwierdzone w orzecznictwie, a także, że ww. decyzja Naczelnika nie została opatrzona klauzulą ostateczności. Jednocześnie w dokumentacji technicznej dotyczącej inwestycji, brak jest dokumentów świadczących o uchyleniu decyzji Naczelnika.

Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Starosta Powiatu B. umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, wskazując, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, odszkodowanie przysługuje jedynie osobie, która została wywłaszczona, tzn. ograniczono jej prawo (tj. osobie, będącej właścicielem nieruchomości w dacie dokonywania jej wywłaszczenia oraz osobie będącej jej sukcesorem uniwersalnym, a więc np. spadkobiercy). Nie budzi przy tym wątpliwości organu kwestia możliwości zastosowania art. 129 ust. 5 u.g.n., odnoszącego się zarówno do sytuacji pozbawienia praw do nieruchomości na skutek wywłaszczenia, jak i ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o których mowa w art. 120 i art. 124 - 126 u.g.n. Organ stwierdził przy tym, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na zasadzie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. 1958, Nr 17, poz. 70, dale: "u.z.t.w.n.") należy kwalifikować jako jeden ze sposobów wywłaszczenia i do kwestii odszkodowawczych powstałych na tle tego szczególnego sposobu wywłaszczenia, stosować przepisy u.g.n. Stwierdzając jednak, że wnioskodawcy nie mieli legitymacji do złożenia przedmiotowego wniosku, bowiem W. W., który nabył własność ww. nieruchomości w drodze umowy cywilnej, nie jest sukcesorem uniwersalnym poprzedniego właściciela, który został wywłaszczony, natomiast J. W. nie jest współwłaścicielką owej nieruchomości. Tym samym organ umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak [...], Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną ww. decyzję, od której odwołanie wnieśli J. i W. W. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji, wskazując, że przychyla się do przeważającego w doktrynie poglądu, że art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie do stanów zaistniałych zarówno przed wejściem w życie u.g.n., jak i po, zaś odszkodowanie należy ustalić zawsze wtedy, gdy nastąpiło pozbawienie lub ograniczenie prawa własności a nie zostało ono wcześniej ustalone lub nawet wtedy, gdy ówczesne przepisy stanowiły, że odszkodowania się nie ustala, jak m.in. przewidywał to art. 36 ust. 3 u.z.t.w.n. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy roszczenie odszkodowawcze ulegało przedawnieniu z uwagi na wskazany w ustawie okres przedawnienia – tak jak m.in. w art. 36 ust. 2 u.z.t.w.n. dotyczącym strat

w zasiewach, uprawach i plonach. Niemniej jednak przedawnieniu nie uległo roszczenie o odszkodowanie za straty w zakresie zmniejszenia wartości nieruchomości uregulowane wówczas w art. 36 ust. l u.z.t.w.n. Zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest natomiast podmiot, któremu udzielono zezwolenia na zajęcie nieruchomości, zaś uprawnionym właściciele nieruchomości, których prawo do nich zostało ograniczone w momencie budowy linii przesyłowej, lub ich spadkobiercy, którzy stali się właścicielami nieruchomości w drodze sukcesji uniwersalnej - obejmującej całość praw i obowiązków po zmarłym właścicielu.

W ocenie organu uprawnionym do domagania się odszkodowania nie może być osoba, która nabyła tę nieruchomość w drodze umowy sprzedaży po wybudowaniu tychże urządzeń, nawet pomimo zawarcia umowy cesji wierzytelności. Roszczenia odszkodowawcze o charakterze administracyjnoprawnym, nie mogą być bowiem swobodnie przenoszone w drodze czynności cywilnoprawnych (np. umowy sprzedaży, cesji lub darowizny), bez odrębnej podstawy ustawowej. Istota roszczenia odszkodowawczego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości (lub też ograniczenia prawa do nieruchomości) wyklucza bowiem możliwość jego przelewu, skutecznego względem organów administracji, orzekających w przedmiocie jego ustalenia

i wypłaty. Mówiąc inaczej, przeniesienie prawa własności na skarżących w drodze umowy kupna sprzedaży stanowi rodzaj sukcesji pod tytułem szczególnym

i powoduje przeniesienie praw i obowiązków związanych z prawem własności nieruchomości, ale tylko w sferze cywilnoprawnej. Natomiast obowiązujące przepisy prawa, nie przewidują, aby wraz z przejściem prawa własności, na nowego właściciela przechodziły prawa i obowiązki publicznoprawne. W przypadku prawa do odszkodowania, o jakim mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n., a wcześniej także w art. 36 u.z.t.w.n. - brak jest przepisu, który dopuszczałby możliwość przenoszenia tego uprawnienia przez wywłaszczonego właściciela lub jego spadkobiercę, w drodze umowy, na inny podmiot.

Organ podkreślił przy tym, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że na dzień wydania decyzji Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] lipca 1985 r., właścicielem przedmiotowej nieruchomości był L. W., zaś obecni właściciele, w sytuacji nabycia nieruchomości z już wybudowaną linią elektroenergetyczną, nie mają prawa do otrzymania odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. W ocenie organu, zatem słusznie odmówiono odwołującym się przymiotu strony, czego konsekwencją było umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

Skargę na ww. decyzję wnieśli do tut. Sądu W. i J. W., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 128 ust. 1 w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., oraz art. 509 i 510 k.c., polegające na ich błędnym zastosowaniu i uznaniu, podobnie jak organ I instancji, że niemożliwym jest dokonanie cesji wierzytelności w postaci roszczenia odszkodowawczego za ograniczenie własności nieruchomości oraz zainicjowanie postępowania

o ustalenie odszkodowania przez nabywcę takiej wierzytelności, czego skutkiem było błędne zastosowanie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. i stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania w sprawie;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 § 1 i 2 k.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej, polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji z pominięciem aktualnego dorobku orzecznictwa Sądów Administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego a także doktryny prawa administracyjnego, prezentującego odmienne niż zajęte przez organ stanowisko w sprawie, a także przez brak przywołania w uzasadnieniu jakichkolwiek orzeczeń lub poglądów piśmiennictwa na poparcie stanowiska organu o braku możliwości cesji roszczeń odszkodowawczych za ograniczenie własności nieruchomości;

3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 30 § 4 k.p.a. w zw. z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, polegające na ich niezastosowaniu i utrzymaniu w mocy decyzji nieprawidłowo uznającej, iż w okolicznościach niniejszej sprawy cesjonariusze nie są legitymowani do występowania w charakterze strony postępowania administracyjnego

w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, dodatkowo poparte orzeczeniami sądów administracyjnych, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji organu

II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odpowiedź na skargę złożył również uczestnik postępowania – P. S.A. w L., wnosząc o jej oddalenie oraz przedstawiając w jej uzasadnieniu argumentację zbieżną z tą prezentowaną przez organy obu instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w sprawie niniejszej dotyczy tego, czy skarżący są osobami uprawnionymi do skutecznego ubiegania się o ustalenie i wypłatę odszkodowania

z tytułu ograniczenia sposobu korzystania ze wskazanej we wniosku nieruchomości, w związku z wybudowaniem w latach 80-tych ubiegłego wieku linii energetycznej na odcinku M.

Zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że przepis ten ma zastosowanie zarówno do sytuacji pozbawienia praw do nieruchomości na skutek wywłaszczenia, jak i ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości,

o których mowa w art. 120 i art. 124 – 126 u.g.n., a odszkodowanie, o jakim w nim mowa wynikać może zarówno z przepisu art. 128 ust. 1 u.g.n. w sytuacji pozbawienia prawa, jak i z art. 128 ust. 4 u.g.n. w razie jego ograniczenia. Wskazuje się przy tym, że art. 129 ust. 5 u.g.n. ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie u.g.n., czyli do stanów faktycznych polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 35 ustawy

z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości należy zaś kwalifikować jako jeden ze sposobów wywłaszczenia i do zagadnień odszkodowawczych powstałych na tle tego szczególnego sposobu wywłaszczenia stosować przepisy u.g.n. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

11 października 2018 r. sygn. I OSK 2899/16 oraz przywołane tam bogate orzecznictwo – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W związku z powyższym nie może budzić wątpliwości, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie do tych wszystkich stanów faktycznych, w których nastąpiło odjęcie lub ograniczenie prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania. Posadowienie linii energetycznej na cudzej nieruchomości niewątpliwie jest ograniczeniem prawa własności.

Z akt sprawy wynika, że ograniczenie praw do nieruchomości nastąpiło

w oparciu o decyzję Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] lipca 1985 r. znak [...], zezwalającą Zakładowi Energetycznemu w B. na wykonanie robót budowlano-montażowych związanych z budową linii energetycznej 110 kV relacji M. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Z ustaleń poczynionych przez organy wynika przy tym, że w dacie ograniczenia prawa własności skarżący nie byli właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Na dzień wydania ww. decyzji Naczelnika Gminy w M. właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] był brat skarżącego - L. W..

Własność wskazanej we wniosku nieruchomości skarżący – W. W. nabył na podstawie darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep.A Nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. od swojego brata – L. W.. Skarżąca J. W. nie jest właścicielką przedmiotowej nieruchomości. Z akt sprawy wynika ponadto, że w dniu [...] listopada 2018 r. L. W. zbył nieodpłatnie na rzecz skarżących wierzytelność z tytułu odszkodowania za dokonane na drodze administracyjnej ograniczenie własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...](umowa przelewu wierzytelności). Uprawnienia do żądania przedmiotowego odszkodowania skarżący wywodzą właśnie z tej czynności uważając, że na mocy dokonanej cesji wierzytelności mogą ubiegać się o odszkodowanie z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...].

Rozstrzygając powstały w sprawie spór Sąd przyznaje rację organom. Podzielić bowiem należy pogląd, że legitymację prawną do wystąpienia

z roszczeniem o odszkodowanie w sytuacji wymienionej w art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma przede wszystkim osoba wywłaszczona, w stosunku do której nastąpiło ograniczenie prawa do korzystania z nieruchomości. Ponadto na zasadach ogólnych, na mocy sukcesji uniwersalnej, uprawnionym do zgłoszenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczenie jest także następca prawny osoby wywłaszczonej, a więc przede wszystkim spadkobierca poprzedniego właściciela będącego osobą fizyczną. Taki krąg podmiotów legitymowanych, jest generalnie charakterystyczny dla żądań (roszczeń) powstających w związku z wywłaszczeniem nieruchomości. Stanowisko to potwierdza art. 136 ust. 3 u.g.n., który w odniesieniu do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która stała się zbędna na cel wywłaszczenia - expressis verbis przesądza, że z takim żądaniem może wystąpić tylko poprzedni właściciel lub jego spadkobierca (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. I OSK 793/17 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 kwietnia 2019 r. sygn. II SA/Bk 36/19 i z dnia 9 maja 2019 r. sygn. II SA/Bk 157/19, dostępne

w CBOSA).

Tym samym należy uznać, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują, aby przejście prawa do uzyskania odszkodowania wynikało z faktu nabycia prawa własności konkretnej nieruchomości w drodze umowy cywilnoprawnej.

W orzecznictwie dominuje pogląd, który podziela również skład orzekający

w tej sprawie, że wierzytelność o zapłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość nie ma charakteru roszczenia obciążającego nieruchomość, albowiem nie jest roszczeniem wynikającym z zobowiązania realnego ani też nie podlega obowiązkowemu wpisowi do księgi wieczystej. Roszczenie o zapłatę odszkodowania nie jest skuteczne względem każdoczesnego właściciela nieruchomości,

a obowiązek zapłaty odszkodowania nie przechodzi na nabywcę własności takiej nieruchomości (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku z dnia 20 października 2005 r. sygn. II SA/Bk 408/05, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2018 r. sygn. I OSK 2112/17, dostępne w CBOSA). Roszczenie o zapłatę odszkodowania za ograniczenie prawa rzeczowego nie przechodzi na nabywcę własności takiej nieruchomości i nie przysługuje każdoczesnemu właścicielowi nieruchomości albowiem w przypadku prawa do odszkodowania, o jakim mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n., a wcześniej także w art. 36 ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, brak jest przepisu, który dopuszczałby możliwość przenoszenia tego uprawnienia przez właściciela w drodze umowy, na inny podmiot (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2019 r. sygn. I OSK 1905/17, dostępny

w CBOSA). Przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. uprawnia organ do wydania odrębnej decyzji o ustaleniu odszkodowania, w związku z uprzednim wydaniem wobec nieruchomości decyzji wywołującej skutek ograniczenia praw rzeczowych do niej przysługujących. Skutek decyzji zezwalającej na realizację linii energetycznej, a tym samym ograniczającej prawo własności nieruchomości, przez którą owa linia miała przebiegać, nastąpił w czasie wydania tej decyzji, a tym samym należy go odnieść do podmiotu, któremu przysługiwało owe prawo w czasie wydania tej decyzji. Obowiązek zapłaty odszkodowania wiąże się zatem ściśle z uszczerbkiem majątkowym w postaci ograniczenia prawa rzeczowego do nieruchomości. Uszczerbek ten ponosi podmiot legitymujący się tytułem do nieruchomości

w momencie dokonywania ograniczenia prawa rzeczowego. Późniejsi nabywcy takiej nieruchomości uzyskują prawo rzeczowe już ograniczone orzeczonym wywłaszczeniem, a tym samym dokonane wcześniej wywłaszczenie nie wyrządza szkody w ich prawach majątkowych (zob. bliżej przywołany już wyrok w sprawie

I OSK 2899/16).

Skoro prawo do odszkodowania związane jest z uszczerbkiem

w przysługującym konkretnej osobie prawie własności, to nie przechodzi wraz z jej przeniesieniem na nowego właściciela nieruchomości. Przejście uprawnienia

do uzyskania odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości, może więc być dokonane wyłącznie w drodze sukcesji uniwersalnej, w wyniku której na nabywcę przechodzi ogół praw i obowiązków zbywcy, w tym więc prawa do uzyskania odszkodowania za wywłaszczenie (względnie ograniczenie) prawa własności nieruchomości. Sukcesja syngularna nie może być źródłem przejścia tego typu roszczeń i stanowić podstawy do domagania się przez nabywcę nieruchomości ustalenia odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości (ograniczenie prawa własności), które nastąpiło względem poprzedniego jej właściciela.

Ustalenie, że skarżący nie są następcami prawnymi pod tytułem ogólnym podmiotu "wywłaszczonego" powoduje, że nie mają interesu prawnego w żądaniu ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania

z nieruchomości.

Zdaniem Sądu organy zasadnie nie uwzględniły złożonej w toku postępowania umowy cesji wierzytelności, z której skarżący wywodzą podstawę roszczenia

o odszkodowanie. Skoro roszczenie o zapłatę odszkodowania za ograniczenie prawa rzeczowego nie przechodzi na nabywcę własności takiej nieruchomości i nie przysługuje każdoczesnemu właścicielowi nieruchomości, bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy skarżący zawarli umowę cesji wierzytelności. Prawo do uzyskania odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości nie wynika

z faktu nabycia konkretnej nieruchomości, czy też wierzytelności, ale wstąpienia

w ogół praw i obowiązków zbywcy - wywłaszczonego właściciela. Żądanie odszkodowania jako uprawnienie administracyjnoprawne wyklucza dopuszczalność sukcesji singularnej (cesji). Istota roszczenia odszkodowawczego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości (lub też ograniczenia prawa do nieruchomości) wyklucza możliwość jego przelewu, skutecznego względem organów administracji, orzekających w przedmiocie jego ustalenia i wypłaty.

Reasumując powyższe stwierdzić należy, że decyzja z 1985 r. nie była skierowana do skarżących, a ponadto nie są oni następcami prawnymi pod tytułem ogólnym podmiotu wywłaszczonego. Z tych przyczyn nie można przyjąć, że skarżący są osobami uprawnionymi do skutecznego ubiegania się o ustalenie przedmiotowego odszkodowania w trybie administracyjnym, na podstawie obecnie obowiązujących przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. art. 129 ust. 5 pkt 3.

Ze względu na brak interesu prawnego po stronie skarżących w żądaniu ustalenia i wypłaty odszkodowania organ prawidłowo umorzył postępowanie, przyjmując za podstawę art. 105 § 1 k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie ugruntowane jest stanowisko, że brak interesu prawnego po stronie podmiotu wszczynającego postępowanie stanowi o braku jednego z podstawowych elementów stosunku administracyjnoprawnego, a mianowicie podmiotu, co musi prowadzić do rozstrzygnięcia natury wyłącznie procesowej, tzn. do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. wobec tego, że stało się ono bezprzedmiotowe (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 11 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 3069/15; z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 321/11; 25 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1663/15, dostępne w CBOSA).

Wobec powyższego Sąd nie podzielił odmiennej linii orzeczniczej, na którą powołali się skarżący i za niezasadne uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego i procesowego.

Już niejako końcowo wskazać należy, że niniejsze stanowisko Sądu jest powtórzeniem poglądu wyrażonego w wyroku tego Sądu z dnia 15 października

2019 r., sygn. akt II SA/Bk 605/19 wydanego w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia na rzecz ww. skarżących odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości (inne działki) także dokonanego

w oparciu o tą samą, co w sprawie niniejszej, decyzję Naczelnika Gminy

w M. z dnia [...] lipca 1985 r.

Jako, że zaskarżona decyzja jest zgoda z prawem, Sąd orzekł jak w sentencji

o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).