Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 958/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 145 § 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 9
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Maciej Busz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 09 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane, 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] P. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], 2. umarza postępowanie administracyjne.


UZASADNIENIE

IV SA/Po 958/21

UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...].07.2019 r., nr [...] Prezydent Miasta P., po rozpoznaniu wniosku K. S. (dalej także jako skarżący), poinformował o przyznaniu świadczenia wychowawczego na rzecz: M. S., K. S., A. S. w wysokości po 500,00 zł miesięcznie na każde z dzieci na okres od [...].10.2019 r. do [...].05.2021 r.

Decyzją z dnia [...].10.2020 r., nr [...] Prezydent Miasta P. uchylił prawo do świadczenia wychowawczego przyznane w dniu [...].07.2019 r. na rzecz M. S., K. S. i A. S.. Organ I instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji wskazał na rodzinny wywiad środowiskowy, podczas którego ustalono, że dzieci M. , K. i A. S. nie zamieszkują z ojcem K. S. oraz, że nie sprawuje on nad nimi opieki. W związku z tym był on uprawniony do pobierania świadczenia wychowawczego do dnia [...].06.2020 r.

Pismem z dnia [...].11.2020 r., nr [...] Prezydent Miasta P. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń wypłaconych na podstawie informacji z dnia [...].07.2019 r., nr [...].

Decyzją z dnia z dnia [...].12.2020 r., nr [...] Prezydent Miasta P. ustalił, że kwota [...]zł pobrana przez K. S. tytułem świadczenia wychowawczego na rzecz K. S., M. S. i A. S. w okresie od [...].07.2020 r. do [...].08.2020 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...].10.2020 r. wydana została decyzja uchylająca prawo do świadczenia wychowawczego ponieważ dzieci M. , K. i A. S. nie zamieszkują z ojcem K. S. i nie sprawuje on nad nimi opieki.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. S.. Skarżący podniósł, że nie pobrał kwoty [...]zł tytułem świadczenia wychowawczego na córki. Świadczenie wychowawcze wpływało na "wspólne konto", z którego skarżący nie korzystał od kiedy jego była żona wraz z dziećmi wyprowadziła się z domu, tj. od 12 .10.2019 r. Wszystkie pieniądze na córki wypłacała R. S. - była żona.

Decyzją z dnia [...].02.2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium wskazało, że w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśniono, dlaczego nienależnie pobrane świadczenie ustalone zostało za okres od [...].07.2020r. do [...].08.2020 r.

Organ odwoławczy zauważył, że skarżący podniósł, iż rozwiódł się z żoną [...].08.2020 r., a także, że w dniu [...].10.2019 r. żona wraz z dziećmi wyprowadziła się ze wspólnego domu. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie K. S. z dnia [...].08.2020 r., że córki M. , K. i A. S. nie zamieszkują z nim od października 2019 r. Podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...].08.2020 r. K. S. potwierdził, że od października 2019 r. córki zamieszkują z matką w wynajętym mieszkaniu.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent Miasta P. wydal decyzję z dnia [...].04.2021 r., nr [...], którą ustalił, że kwota [...]zł pobrana przez K. S. tytułem świadczenia wychowawczego na rzecz K. S., M. S. i A. S. w okresie od [...].07.2020 r. do [...].08.2020 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczonymi do dnia spłaty należności.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wskazał, że z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynikało, iż świadczenia wychowawcze były w całości przeznaczane na rzecz dzieci. W chwili obecnej R. S. (matka dzieci) nie ma już możliwości wystąpienia z wnioskiem o wypłatę świadczeń wychowawczych na rzecz dzieci za okres od [...].10.2019 r. do [...].06.2020 r., albowiem z art. 18 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wynika, że prawo do świadczenia wychowawczego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.

R. S. wnioskiem z dnia [...].07.2020 r. zwróciła się do organu I instancji o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz ww. córek. Świadczenia te zostały jej przyznane. Zatem - jak argumentował organ I instancji - w okresie od [...].07.2020 r. do [...].08.2020 r. świadczenia wychowawcze na rzecz K. S., A. S. i M. S. wypłacone zostały zarówno K. S., jak i R. S.. Według art. 5 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, świadczenie wychowawcze przysługuje w wysokości 500.00 zł miesięcznie na dziecko.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. S. podnosząc, że nie pobrał kwoty 3.000,00 zł tytułem świadczenia wychowawczego na córki. Ponownie poinformował, że [...].08.2020 r. rozwiódł się z żoną R. S., a pieniądze wpływały na wspólne konto, z którego nie korzystał od czasu kiedy żona wraz z dziećmi wyprowadziła się z domu, tj. od [...].10.2019 r. Wszystkie pieniądze, które od tego dnia wpłynęły na konto wypłacała R. S.. Skarżący zaznaczył, że w okresie od stycznia do czerwca przelewał żonie pieniądze na córki pomimo niezasądzonych alimentów. Na potwierdzenie wypłaty środków przez R. S. w lipcu 2020 r. i w sierpniu 2020 r. Skarżący dołączył zestawienie operacji na rachunku bankowym. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].08.2021 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ wskazał, że Prezydent Miasta P. wskazał, że w sprawie wystąpiła przesłanka wynikająca z art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d. Warunkiem koniecznym do ustalenia nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na podstawie wskazanego przepisu jest, aby świadczenie to zostało wypłacone mimo braku prawa.

Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że K. S. nie zamieszkuje wraz z dziećmi: [...], A. , M. S.. Wedle oświadczenia K. S. żona wraz z dziećmi wyprowadziła się ze wspólnego domu w dniu [...].10.2019 r.

W takiej sytuacji świadczenie wychowawcze nie przysługiwało ojcu dziecka. Organ I instancji dał wiarę wyjaśnieniom K. S. z dnia [...].12.2020 r., że świadczenia wychowawcze były przeznaczane w całości na rzecz dzieci. Nie ulega wątpliwości, że świadczenie wychowawcze przysługuje na dziecko (art. 5 ust. 1 u.p.p.w.d.) w celu częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d.). Kolegium podkreśliło, że - jak wynika z akt sprawy - matka dzieci R. S. w dniu [...].07.2020 r. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na ww. córki, a organ I instancji przyznał to świadczenie na okres od [...].07.2020 r. do [...].05.2021 r. Ustalenie nienależnie pobranego świadczenia według okoliczności braku wspólnego zamieszkiwania ojca z dziećmi (tj. za miesiące wcześniejsze niż lipiec i sierpień 2020 r.) skutkowałoby, w sytuacji, w której matka dzieci złożyła wniosek o świadczenie dopiero w lipcu 2020 r., pozbawieniem dzieci świadczenia wychowawczego za wcześniejsze miesiące. Zatem w takiej sytuacji oraz uwzględniając ustalenia organu I instancji, że świadczenia zostały przeznaczone na rzecz dzieci, nie zostałby zrealizowany cel ustawy wynikający z art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3123/19 "Treść tego przepisu jest jasna i nie wymaga szczególnych zabiegów interpretacyjnych. Natomiast ustawodawca używając w tym przepisie takich pojęć jak: "wydatki", "opieka", "zaspokojenie potrzeb", które charakteryzują faktyczne działania, odwołuje się do ich rzeczywistego ponoszenia lub realizowania przez podmiot uprawniony do świadczenia (matkę, ojca, opiekuna prawnego, opiekuna faktycznego).'" Wobec tego w ocenie Kolegium uzasadnione było ustalenie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego jedynie za miesiące, w których doszło do pobrania tego świadczenia zarówno przez ojca jak i przez matkę. Z informacji dnia [...].10.2020 r., nr [...] wynika, że Prezydent Miasta P. - jak wspomniano powyżej - przyznał R. S. świadczenie wychowawcze na rzecz M. , K. i A. S. na okres od [...].07.2020 r. do [...].05.2021 r. w wysokości po 500,00 zł miesięcznie na każde z dzieci. Z treści art. 5 ust. 1 u.p.p.w.d. wynika wprost, że świadczenie wychowawcze przysługuje w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko. Zatem nieuprawnione jest pobranie kwoty 500 zł na dziecko dwukrotnie, tzn. zarówno przez matkę, jak i przez ojca.

Wobec tego kwoty pobrane tytułem świadczenia wychowawczego na rzecz ww. dzieci przez K. S. za lipiec 2020 r. i sierpień 2020 r. są świadczeniem nienależnie pobranym. Spełniony zatem został warunek do ustalenia nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 6 u.p.p.w.d.

Ponadto Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 139 k.p.a., organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Ustalony w art. 139 k.p.a. dla organu odwoławczego zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej (tzw. zakaz reformationis in peius) wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać, określonej decyzją organu I instancji, sytuacji prawnej odwołującego. Wobec tego, pomimo ustania jednej z przesłanek uprawniających do otrzymania świadczenia wychowawczego (brak wspólnego zamieszkiwania ojca z dziećmi), ustalenie przez Kolegium nienależnie pobranego świadczenia za okres wcześniejszy uniemożliwia regulacja art. 139 k.p.a. Jednocześnie - zdaniem Kolegium - w sprawie nie wystąpiło rażące naruszenie prawa lub interesu społecznego, które czyniłoby legalnym orzeczenie na niekorzyść strony.

K. S. w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję i wniósł o jej uchylenie.

Wskazał, że P. C. Ś. w P. pochopnie wypłaciło podwójne świadczenia wychowawcze na K. S., M. S. i A. S. w okresie od [...].07.2020 r. do [...].08.2020 r., a R. S. powyższe świadczenia wychowawcze osobiście podwójnie pobrała. Wskazał, ze wszystkie dowody rzeczowe zostały przedstawione i przekazane w dwóch odwołaniach: pierwsze z dnia [...].12.2020 r. i drugie z dnia [...].04.2021 r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.).

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwana dalej "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].08.2021 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...].04.2021 r., nr [...], ustalającą, że kwota 3.000,00 zł pobrana przez K. S. tytułem świadczenia wychowawczego na rzecz K. S., M. S. i A. S. w okresie od [...].07.2020 r. do [...].08.2020 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczonymi do dnia spłaty należności.

Podstawą materialnoprawną w niniejszej sprawie są przepisy ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U z 2019 r., poz. 2407, j.t., dalej: "u.p.p.w.d.").

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d., celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

W myśl art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d., świadczenie wychowawcze przysługuje:

1) matce albo ojcu. jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo

2) opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo

3) opiekunowi prawnemu dziecka, albo

4) dyrektorowi domu pomocy społecznej.

Według art. 5 ust. 1 u.p.p.w.d., świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko.

Z przytoczonego przepisu art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. wynika, że dla przyznania świadczenia wychowawczego konieczne jest faktyczne zamieszkiwanie rodzica z dzieckiem oraz pozostawanie dziecka na utrzymaniu rodzica.

Zgodnie z art. 25 ust. 2 u.p.p.w.d., za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się:

1) (uchylony);

1 a) (uchylony);

2) świadczenie wychowawcze przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie;

3) świadczenie wychowawcze wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 16 ust. 6. za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze;

4) (uchylony);

5) świadczenie wychowawcze wypłacone osobie innej niż osoba, której świadczenie zostało przyznane, z przyczyn niezależnych od organu, który przyznał świadczenie;

6) świadczenie wychowawcze wypłacone mimo braku prawa do tego świadczenia.

Należy wskazać, że organy w swoich decyzjach orzekły, że kwota 3000,00 zł pobrana przez K. S. tytułem świadczenia wychowawczego na rzecz K. S., M. S. i A. S. w okresie od [...]-07-2020 r. do [...]-08-2020 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi do dnia spłaty należności.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że K. S. nie zamieszkuje wraz z dziećmi: [...], A. , M. S.. Wedle oświadczenia K. S. żona wraz z dziećmi wyprowadziła się ze wspólnego domu w dniu [...].10.2019r.r. Istotne w niniejszej sprawie jest, że organ I instancji dał wiarę (a organ II instancji tych ustaleń nie zakwestionował) wyjaśnieniom K. S. z dnia [...].12.2020 r., że świadczenia wychowawcze były przeznaczane w całości na rzecz dzieci.

Nie ulega wątpliwości, że świadczenie wychowawcze przysługuje na dziecko (art. 5 ust. 1 u.p.p.w.d.) w celu częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d.). Jednocześnie wskazać należy, że - jak wynika z akt sprawy - matka dzieci R. S. w dniu [...].07.2020 r. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na ww. córki, a organ I instancji przyznał to świadczenie na okres od [...].07.2020 r. do [...].05.2021r.

Należy podkreślić raz jeszcze, że w niniejszej sprawie organy uznały, że świadczenia przyznane na wniosek skarżącego zostały wykorzystane w całości na dzieci. Tym samym w ocenie Sądu organy zaakceptowały to, że to R. S. wypłacała te pieniądze i wykorzystywała ich na rzecz dzieci. Te okoliczności, wskazywane również przez skarżącego, nie są przez organy podważane.

Tym bardziej, że skarżący już w odwołaniu wskazywał, że R. S. może potwierdzić te okoliczności. Organ odwoławczy nie odniósł się w uzasadnieniu do tej kwestii. Z akt sprawy nie wynika, żeby organ zwrócił się do R. S. o jakiekolwiek wyjaśnienia.

Meritum sprawy i jej problem sprowadza się do tego, że w okresie od [...].07.2020 r. do [...].08.2020 r. świadczenia wychowawcze na rzecz M. , K. i A. rodzeństwa S. wypłacone zostały na ich wniosek zarówno skarżącemu, jak i i R. S.. Sąd celowo nie wskazuje, że świadczenie wychowawcze zostało wypłacone skarżącemu, a jedynie "na wniosek skarżącego", ponieważ z wyjaśnień skarżącego (niezakwestionowanych przez organy) wynika, że to nie on pobrał przyznane świadczenie, tylko R. S., mająca dostęp do ich wspólnego konta.

Organy w swoich rozważaniach są niekonsekwentne, ponieważ z jednej strony przyznają, że świadczenie przyznane na rzecz skarżącego zostało w pełni wykorzystane na dzieci (więc de facto nie było nienależnie pobrane), mimo że skarżący nie mieszkał wraz z R. S. i dziećmi od [...].10.2019r., a z drugiej strony wskazują na okoliczność niezamieszkania z dziećmi jako przesłankę uznania świadczenia za nienależnie pobrane, ale co najbardziej istotne, dopiero od momentu przyznania świadczenia R. S..

W ocenie Sądu to organ popełnił w tej sprawie błąd, ponieważ był w posiadaniu wszelkiej dokumentacji i wiedzy na temat tego, że świadczenie wychowawcze zostało przyznane skarżącemu. W momencie, gdy R. S. wniosła o przyznanie świadczenia na te same dzieci, na rzecz których świadczenie otrzymywał formalnie skarżący, a które faktycznie pobierała R. S. (nie zostało to przez organy zakwestionowane), organ powinien ten fakt zauważyć i nie dopuścić do podwójnej wypłaty świadczeń. Organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i ewentualnie przed przyznaniem świadczenia R. S. uchylić decyzję ustalającą prawo skarżącego do pobierania świadczenia wychowawczego. R. S. z wnioskiem o świadczenie wychowawcze wystąpiła w dniu [...].07.2020 r., a organ decyzję przyznającą prawo do tego świadczenia skarżącemu uchylił dopiero w dniu [...].10.2020 r.

Organ w niniejszej sprawie pominął kwestię faktycznego pobierania środków przez R. S.. W ocenie Sądu skoro organy uznały, że środki przyznane skarżącemu zostały w pełni wykorzystane na dzieci, to nie można uznać, że skarżący nienależnie pobrał jakiekolwiek środki. Ocena organu nie może zostać zmieniona przez fakt przyznania równolegle tego samego świadczenia na rzecz R. S.. To po stronie organu leży wina dopuszczenia do sytuacji podwójnej wypłaty świadczeń. Jedynie ustalenie, że w okresie od [...] lipca do [...] sierpnia 2020 r. skarżący sam pobierał i wykorzystywał przyznane świadczenie wychowawcze mogłoby skutkować uznaniem świadczenia za nienależnie pobrane. Niemniej jest to sprzeczne z ustaleniami organu, który uznał, że przyznane środki w całości wykorzystano na dzieci.

Sąd wskazuje, że sytuacja rodzinna skarżącego i R. S. były organowi znane w momencie złożenia wniosku przez R. S. w dniu [...].07.2020 r. Przede wszystkim nie ulega wątpliwości, że organ posiadał wiedzę z urzędu, że rodzina Państwa S. korzysta ze świadczenia wychowawczego przyznanego formalnie na rzecz skarżącego. W związku z tym należy uznać, że organ powinien mieć świadomość skutków przyznania równolegle świadczenia wychowawczego na rzecz tych samych dzieci. Innego założenia nie można poczynić, gdyż byłoby sprzeczne z zasadami zawartymi w art. 6, art. 7. art. 8 i art. 9 k.p.a.

Z art. 6 k.p.a. wynika, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Kodeks postępowania administracyjnego nakłada na organy administracji obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie do organów państwa (art. 8 k.p.a.), z czym powiązana jest zasada udzielania informacji określona w art. 9 k.p.a. Zatem strona postępowania powinna być informowane w takim zakresie, w jakim konieczne jest, by z powodu nieznajomości prawa nie poniosła szkody. Organ nie może również wykorzystywać błędu strony lub jej nieporadności bez umożliwienia jej wyjaśnienia budzących się w sprawie wątpliwości i dlatego zobligowany jest do podjęcia wszystkich niezbędnych czynności służących dokładnemu wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz załatwieniu sprawy, mając na względzie nie tylko interes społeczny, ale nader wszystko, w kontekście zasad pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz zasady czuwania przez te organ nad interesem strony i innych osób biorących udział w postępowaniu, słuszny interes odwołującego się obywatela.

Realizując zasadę informowania stron określoną w art. 9 k.p.a. organ winien był wezwać skarżącego i R. S. celem wyjaśnienia skutków związanych z rozpoznaniem jej wniosku o żądane świadczenie.

Stanowiłoby to zarazem realizację zasady prawdy obiektywnej i ochrony słusznego interesu obywatela zawartą w art. 7 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Podsumowując, to błąd organu spowodował wypłatę świadczenia podwójnie i nie sposób uznać za zgodne z prawem, a także za zgodne z zasadami współżycia społecznego obarczanie skarżącego skutkami tego błędu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję wraz z decyzją ją poprzedzającą, a także na podstawie art. 145 § 3 umorzył postępowanie administracyjne, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 01 grudnia 2021 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875).