Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1969/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 133 C 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 187 pkt 6 i 7
journal: Dz.U. 2021 poz 2354
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 64/21 w sprawie ze skargi X. X. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 24 września 2020 r. nr DL.WIPO.410.663.2019/MCh w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od X. X. na rzecz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców kwotę 510 (pięćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 maja 2021 r., IV SA/Wa 64/21 w wyniku rozpoznania skargi X. X. uchylił decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: SUdC) z 24 września 2020 r. nr DL.WIPO.410.663.2019/MCh oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Mazowieckiego z 2 sierpnia 2019 r. nr WSC-II-F.6151.39036.2018 w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że wnioskiem z 11 września 2018 r. X. X., obywatel Z., zwrócił się do Wojewody Mazowieckiego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności, które powiązał z chęcią pobytu z żoną Y. Y. oraz małoletnim dzieckiem Z. Z. (ur. 11 sierpnia 2016 r.).

Wojewoda Mazowiecki decyzją 2 sierpnia 2019 r., działając na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 187 pkt 6 i 7 oraz art. 104 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2094 ze zm.), dalej: u.c. odmówił udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Nie uwzględniając odwołania złożonego przez cudzoziemca, SUdC decyzją z 24 września 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wyjaśnił, że cudzoziemiec nie legitymuje się tytułami pobytowymi uprawniającymi do przebywania na terytorium Polski. Komendant Placówki Straży Granicznej Warszawa-Okęcie decyzją nr NW-WA/901/D-ZDP/2018 zobowiązał cudzoziemca do powrotu i orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Polski i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat. SUdC dokonał wpisu danych cudzoziemca do wykazu osób, których pobyt jest niepożądany z datą obowiązywania wpisu do 22 lutego 2022 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podziela ustalenia przyjęte przez organ I instancji. Wskazał, że nie zaprzecza prowadzeniu przez skarżącego życia rodzinnego z Y. Y. oraz ich wspólnym małoletnim dzieckiem, fakt ten nie czyni jednakże pobytu skarżącego niezbędnym z uwagi na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284), dalej: EKPC. Małżonka cudzoziemca przebywa na terytorium Polski na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy z terminem ważności do 18 grudnia 2020 r. Do tego dnia tytuł pobytowy w postaci czasowego pobytu posiada także małoletni syn wnioskodawcy. Zdaniem organu odwoławczego, nie ma przeszkód, aby cudzoziemiec i jego rodzina wrócili do Z. i tam kontynuowali prowadzenie życia rodzinnego. Wszyscy są obywatelami tego kraju. Po uporządkowaniu sytuacji pobytowej cudzoziemca rodzina mogłaby ponownie ubiegać się o legalizację pobytu w ramach legalnej migracji. W czasie swojego nielegalnego pobytu w Polsce skarżący zawarł związek małżeński oraz narodziło mu się dziecko. Nie są to okoliczności zmuszające jednakże kraj goszczący do bezwzględnego respektowania wyboru miejsca zamieszkania cudzoziemców i umożliwienia im legalnego pobytu. SUdC stwierdził, że w świetle art. 287 pkt 7 u.c. wyjazd cudzoziemca z terytorium Polski nie naruszy praw dziecka określonych w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz.U. z 1991 r. Nr 120 poz. 526 ze zm.), dalej: KPD, w stopniu zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Nie jest problemem, aby małoletni syn skarżącego wraz z matką powrócił do Z., dołączając do ojca. Ze względu na wiek dziecko nie odczułoby żadnych skutków psychofizycznych opuszczenia terytorium Polski oraz zamieszkania na stałe w ojczyźnie swoich rodziców.

X. X. złożył skargę na powyższą decyzję SUdC, zarzucając jej naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ okoliczności posiadania przez skarżącego na terytorium Polski bliskich członków rodziny przebywających w kraju na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, a w konsekwencji nierozważenie, czy w stosunku do skarżącego zachodzą przesłanki do udzielenia mu zgody na pobyt czasowy ze względów humanitarnych z uwagi na jego prawo do poszanowania życia rodzinnego w rozumieniu EKPC; 2) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej w wyniku utrzymania zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy nie zaistniały ku temu przesłanki oraz wydanie decyzji opartej na pobieżnie ustalonym stanie faktycznym; 3) art. 8 EKPC poprzez naruszenie życia prywatnego skarżącego i jego rodziny będące ingerencją władzy publicznej w życie rodzinne w stopniu nieproporcjonalnie dużym do koniecznej ochrony bezpieczeństwa społecznego, podczas gdy skarżący posiada w Polsce bliskich członków rodziny, która to okoliczność została pominięta przez organ, pomimo że powinna mieć wpływ na treść decyzji; 4) art. 187 pkt 6 i 7 u.c. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy ze względów humanitarnych, albowiem jego pobyt na terytorium Polski jest niezbędny z uwagi na konieczność poszanowania jego prawa do życia rodzinnego w rozumieniu konwencyjnym oraz gdy jego wyjazd z terytorium Polski naruszałby prawa dziecka w stopniu zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

W odpowiedzi na skargę SUdC wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji stwierdził, że organ odwoławczy, rozpatrując przedmiotową sprawę, nie sprostał obowiązkom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ nie przeprowadził wszystkich czynności niezbędnych do jej rozpatrzenia i nie ustalił w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy istniejącego w dacie wydania decyzji. Tym samym wyrażona ocena o braku przesłanek do udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy okazała się przedwczesna. Zdaniem Sądu I instancji, organ analizując sytuację życiową skarżącego, niedostatecznie wyjaśnił, czy nie zachodzą wobec niego określone w art. 187 pkt 6 i 7 u.c. przesłanki niezbędności dalszego pobytu na terytorium Polski, wskazujące na konieczność udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na poszanowanie prawa do życia rodzinnego, jak również z punktu widzenia dobra małoletniego dziecka. Dokonane przez organ niewystarczające ustalenia faktyczne związane z pobytem cudzoziemca na terytorium Polski i ich niewnikliwa, niekompletna analiza nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia oceny w tym zakresie. Sąd I instancji przypomniał, że zdaniem organu odwoławczego skarżący prowadzi na terytorium Polski życie rodzinne wraz żoną i ich wspólnym dzieckiem, niemniej okoliczność ta nie czyni jego pobytu niezbędnym w aspekcie konieczności poszanowania życia rodzinnego w rozumieniu EKPC. Ocenę swoją organ oparł na ustaleniu, że wszyscy członkowie jego rodziny są obywatelami Z., jego żona i ich małoletni syn posiadają zezwolenie na pobyt czasowy. Organ uznał, że brak jest przeszkód, aby cała rodzina powróciła do Z. i tam kontynuowała życie rodzinne. W odniesieniu do ochrony praw dziecka organ stwierdził, że wyjazd skarżącego nie naruszy praw dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu w sytuacji, gdy nic nie stoi na przeszkodzie, aby małoletni wraz z matką powrócił do Z., dołączając do ojca. Z powyższego wynika, że ustalenia organów obu instancji ograniczyły się do rodziny skarżącego składającej się, poza nim, z jego żony i ich wspólnego małoletniego syna. Tymczasem, na co zwrócił uwagę Sąd, w skardze zostało wskazane, że skarżący zamieszkuje nie tylko ze swoją małżonką i ich synem, ale również z dwójką pasierbów. Słusznie zatem podniesiono w skardze, że nieletnich pasierbów również powinno traktować się jako członków rodziny skarżącego, obok jego żony i ich małoletniego syna. Jak podkreślono w skardze, skarżący w sposób czynny uczestniczy w wychowywaniu synów swojej żony z jej poprzednich związków, istnieje między nimi bliski i faktyczny kontakt. Wszystkie dzieci są mu szczególnie bliskie, w życiu dzieci odgrywa istotną rolę jako ich opiekun i wsparcie. Dla całej trójki pełni rolę kochającego ojca. W świetle tych okoliczności stwierdzić należało, zdaniem Sądu I instancji, że w kontrolowanym postępowaniu nie został ustalony rzeczywisty stan faktyczny sprawy co do członków rodziny skarżącego. Nie została w ogóle wyjaśniona kwestia relacji pomiędzy skarżącym a jego pasierbami, jak również nie zostało wykazane, na jakiej podstawie organ uznał, że powrót małoletniego syna do Z. nie będzie miał istotnego wpływu zagrażającego jego rozwojowi psychofizycznemu. Zdaniem Sądu I instancji, samo prowadzenie życia rodzinnego przez cudzoziemca przebywającego w Polsce nielegalnie nie uprawnia jeszcze do oceny, że jego dalszy pobyt w Polsce jest niezbędny dla możliwości prowadzenia życia rodzinnego. Jednakże w sprawie zasadne jest ustalenie innych jeszcze okoliczności uzasadniających niezbędność pobytu. Konieczna jest pogłębiona analiza sytuacji życiowej cudzoziemca, by możliwa była ocena, czy zachodzą wyjątkowe okoliczności nakazujące uwzględnienie jego interesu.

SUdC złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok. Skarżący kasacyjnie organ zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., polegające na dokonaniu oceny stanu faktycznego dotyczącego liczby członków rodziny skarżącego wyłącznie na podstawie treści skargi na decyzję SUdC i całkowite zaniechanie dokonania ustaleń na podstawie akt administracyjnych sprawy, co skutkowało błędnym uznaniem przez Sąd I instancji, że zamieszkuje on również z dwójką pasierbów, podczas gdy z prawidłowo przeprowadzonej analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy taki stan nie wynika;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nieuzasadnionym przypisaniu SUdC naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego, do czego miało dojść skutkiem niedokonania czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy i zaniechania dokonania wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w zakresie członków rodziny skarżącego oraz okoliczności związanych z prowadzeniem życia rodzinnego z małoletnim dzieckiem oraz pasierbami i ochroną ich praw;

3) art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy nie istniały podstawy do uwzględnienia skargi.

Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, w tym zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. SUdC oświadczył, że zrzeka się w sprawie przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym po stwierdzeniu spełnienia ustawowych warunków przewidzianych w art. 182 § 2 p.p.s.a. Pełnomocnik organu, który wniósł skargę kasacyjną, oświadczył, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie, a skarżący w wyznaczonym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, wskazać należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że została ona oparta na uzasadnionych podstawach.

Na gruncie przepisów u.c. normujących instytucję zezwolenia na pobyt czasowy nie powinno budzić wątpliwości stanowisko, że wskazany we wniosku przez cudzoziemca cel pobytu oraz okoliczności uzasadniające tenże cel wyznaczają ramy materialnoprawne sprawy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Deklarowany cel pobytu na terytorium Polski stanowi podstawę do określenia wymogów, które cudzoziemiec musi spełnić, aby uzyskać żądane zezwolenie. Z wymaganiami tymi pozostaje w łączności obowiązek rozważenia przez organ okoliczności wskazywanych przez cudzoziemca pod kątem tego, czy uzasadniają one cel, jaki ma realizować jego pobyt w Polsce, a także, czy ich wystąpienie znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Podlegające w kontrolowanej sprawie zastosowaniu przepisy art. 187 pkt 6 i 7 u.c. stanowią, że zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności można udzielić cudzoziemcowi, jeżeli jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niezbędny z uwagi na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego w rozumieniu EKPC, a cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, lub jego wyjazd z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej naruszałby prawa dziecka, określone w KPD, w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu, a cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie.

Z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności oraz treści złożonych przez skarżącego w toku postępowania wyjaśnień wynika, że celem pobytu skarżącego w Polsce jest ochrona prowadzonego tu życia rodzinnego. SUdC w wydanej decyzji nie zanegował faktu prowadzenia przez skarżącego życia rodzinnego, przyjął tym niemniej, że okoliczność ta nie czyni niezbędnym jego pobytu w Polsce, ponieważ rodzina skarżącego może powrócić wraz z nim do kraju pochodzenia (Z.), by tam utrzymywać łączące je więzi. Kluczowe znaczenie w tym zakresie miała ocena, że zawarcie związku małżeńskiego przez skarżącego i narodziny dziecka nastąpiły w czasie, gdy skarżący przebywał w Polsce nielegalnie, co musiało rzutować na świadomość, że jego status imigracyjny czyni niepewnym utrzymywanie życia rodzinnego na terytorium Polski. Sąd I instancji jakkolwiek nie zakwestionował stanowiska interpretacyjnego, na którym oparł się w organ, że samo prowadzenie życia rodzinnego przez cudzoziemca przebywającego w Polsce nielegalnie nie uprawnia jeszcze do oceny, iż jego dalszy pobyt w Polsce jest niezbędny dla możliwości prowadzenia życia rodzinnego, tym niemniej zastosowanie tego wniosku do kontrolowanego przypadku uznał za przedwczesne, co było wynikiem wadliwego zawężenia przyjętych przez organ ustaleń faktycznych odnośnie do sytuacji rodzinnej strony, które znalazły odzwierciedlenie w treści uzasadnienia kontrolowanej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny powyższego założenia prowadzącego do uchylenia decyzji SUdC i poprzedzającej ją decyzji Wojewody Mazowieckiego jednakże nie podziela, albowiem oparcie się na nim przez Sąd nastąpiło z naruszeniem powołanych w podstawie skargi kasacyjnej przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przypomnienia wymaga, że rozpatrując wniosek cudzoziemca, SUdC oparł się na tego rodzaju wykładni regulacji materialnoprawnej, która uwzględniała, że na państwie nie spoczywa ogólny obowiązek poszanowania dokonanego przez cudzoziemca wyboru kraju, w którym chciałby on zamieszkać. Regulacja przewidziana w art. 187 pkt 6 u.c. ma charakter wyjątkowy, co stanowi przeszkodę do uznania, że każda sytuacja związana z posiadaniem przez cudzoziemca członków rodziny na terytorium Polski stanowi usprawiedliwienie dla dalszego pobytu cudzoziemca na terytorium Polski i podstawę do zalegalizowania jego dotychczas nielegalnego pobytu. Dalszy pobyt cudzoziemca na terytorium Polski w świetle art. 187 pkt 6 u.c. musi cechować się niezbędnością. Z treści zaskarżonego wyroku nie wynika, by Sąd I instancji sprzeciwił się nadaniu temu wymaganiu znaczenia równoważnego konieczności ustalenia w sprawie tego rodzaju uwarunkowań cechujących pobyt cudzoziemca, które sprawiają, że nieuwzględnienie wniosku cudzoziemca w bezpośredni sposób prowadzić będzie do podważenia utrzymywanych przez niego relacji rodzinnych, skutkującego zerwaniem więzi łączących go z rodziną lub ich istotnym ograniczeniem. Tego rodzaju wykładnia stwarza podstawę do przyjęcia, że wydanie decyzji odmawiającej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odpowiada wymaganiom art. 8 EKPC, gdy w ocenianym przypadku brak jest powodów do uznawania, że relacje rodzinne utrzymywane przez cudzoziemca mogą być realizowane wyłącznie na terytorium Polski.

Dokonując oceny sytuacji skarżącego w rozważanym wyżej zakresie, SUdC wniosek o tym, że nieuwzględnienie żądania skarżącego nie narusza w sposób niedopuszczalny jego prawa do życia rodzinnego prawidłowo odniósł wyłącznie do żony Y. Y. oraz ich wspólnego syna – Z. Z., który w dacie składania wniosku ukończył dwa lata, natomiast w momencie wydania zaskarżonej decyzji miał cztery lata, czemu towarzyszyło stwierdzenie, że skarżący może bez przeszkód powrócić z nimi do kraju pochodzenia. Osoby te pozostawały członkami rodziny skarżącego zamieszkującymi w Polsce i na potrzebie wspólnego z nimi zamieszkiwania, a w konsekwencji utrzymania bliskiej z nimi więzi, oparte zostało żądanie sformułowane we wniosku skarżącego z 11 września 2018 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustalenia organów, których przedmiotem była sytuacja skarżącego oceniana w powiązaniu z sytuacją żony i małoletniego syna, nie powinny były zostać ocenione przez Sąd I instancji jako niepełne, a przez to naruszające zasady prowadzenia postępowania dowodowego, jeżeli w toku postępowania zakończonego decyzją z 24 września 2020 r. skarżący nie wskazał, że ubiega się o zezwolenie na pobyt czasowy w Polsce z uwagi na jego niezbędność wynikającą z konieczności poszanowania prawa do życia rodzinnego, jakie prowadzi nie tylko z żoną i synem, ale również z pasierbami.

Zasadniczym elementem przedmiotowym żądania wnoszonego przez cudzoziemca na gruncie art. 187 pkt 6 u.c. pozostają relacje rodzinne, jakie cudzoziemiec deklaruje, że utrzymuje ze wskazanymi przez siebie osobami, których zerwanie powinno być, w jego ocenie, traktowane jako naruszające art. 8 EKPC. Życie rodzinne powinno niewątpliwie uzewnętrzniać się formach dostrzegalnych dla obserwatora i opierać się na zachowaniach oraz postawach poddających się obiektywnej weryfikacji. O ile zasada oficjalności powinna obejmować płaszczyznę ustaleń weryfikujących okoliczności wskazywane przez cudzoziemca jako dowodzące faktycznego utrzymywania tego rodzaju relacji rodzinnych, o tyle nie ma powodów, by w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy zasada ta podlegała szerszemu zastosowaniu, a zatem skutkowała obowiązkiem rozważenia przez organ z urzędu sytuacji cudzoziemca w powiązaniu z sytuacją osób, które sam wnioskodawca nie wskazuje jako osoby, z którymi prowadzi życie rodzinne i z którymi potrzeba utrzymywania więzi jest zasadniczą podstawą wystąpienia o legalizację pobytu. Ta sfera podstawy faktycznej wniosku, jak należy przyjąć, co do zasady powinna opierać się na zasadzie dyspozycyjności, co jest konsekwencją tego, że na gruncie art. 8 EKPC nie każde relacje zachodzące pomiędzy ludźmi powiązanymi również więzami biologicznymi lub prawnymi mogą być utożsamiane z prowadzeniem życia rodzinnego. Charakteryzować się one powinny rzeczywistymi, bliskimi więziami osobistymi. Ich istnienie i potrzeba podtrzymywania stanowi przesłankę, której wystąpienie na gruncie art. 187 pkt 6 u.c. jest badane przez organ zasadniczo w zakresie wskazanym przez cudzoziemca.

Wobec negatywnego rozstrzygnięcia zamieszczonego w decyzji Wojewody Mazowieckiego z 2 sierpnia 2019 r., skarżący skorzystał z prawa do wniesienia odwołania, w którym zwrócił uwagę na konieczność poszanowania jego prawa do życia rodzinnego, jednakże powiązał swoje zastrzeżenia dotyczące przeprowadzonej przez Wojewodę analizy prowadzonego życia rodzinnego wyłącznie z faktem niewłaściwego uwzględnienia przez organ orzekający sytuacji rodzinnej wiążącej się z utrzymywaniem relacji z przebywającymi na terytorium Polski żoną oraz małoletnim synem. Wskazał, że "jego życie jest mocno związane z Polską" i tu "przebywają osoby dla niego najbliższe, tj. żona oraz syn" (s. 3). W dalszych fragmentach skarżący zaakcentował wagę relacji łączącej rodzica z dzieckiem (synem), niemniej w żadnym miejscu skarżący nie zarzucił organowi naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 187 pkt 6 u.c. i art. 8 EKPC wskutek pominięcia więzi rodzinnej łączącej go z pasierbami. Treść wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oceniana przez pryzmat zastrzeżeń względem oceny prawnej, jaką sformułował w sprawie organ I instancji, nie pozwala z tego względu postawić organowi odwoławczemu w sposób uzasadniony zarzutu dokonania niewystarczających ustaleń faktycznych i oparcia się na niekompletnej analizie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia.

W pełni podzielić należy przekonanie skarżącego kasacyjnie organu, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów, mających potwierdzić okoliczności związane z sytuacją rodzinną skarżącego, na które tenże w uzasadnieniu swojego wniosku nie wskazuje celem przypisania im prawnego znaczenia, i których w żaden sposób cudzoziemiec nie stara się w podstawowym chociażby zakresie udokumentować. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje fakt, że skarżący na etapie postępowania administracyjnego był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Osoba taka podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywanym zawodem, w związku z czym należy oczekiwać, że nie tylko z uwagi na przedmiot rozstrzyganej sprawy administracyjnej ma ona świadomość rozkładu ciężaru dowodu w znaczeniu materialnym, ale przede wszystkim bierze pod uwagę, że treść oświadczeń procesowych składanych przez reprezentującego mocodawcę pełnomocnika jest traktowana jako pochodząca od strony i odpowiadająca wyrażonej przez niego woli.

Powyższe nakazywało Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu podzielić stanowisko skarżącego kasacyjnie organu, że Sąd I instancji w kontrolowanej sprawie poddał błędnemu rozważeniu zarzuty skargi w zakresie, w jakim argumentacja zamieszczona w tymże środku prawnym w sposób odmienny od wyjaśnień sformułowanych w toku postępowania administracyjnego powiązała naruszenie prawa cudzoziemca do prowadzenia w Polsce życia rodzinnego z groźbą zerwania relacji z dwójką pasierbów, dla których skarżący – jak zadeklarowano w skardze i co Sąd I instancji uwzględnił - miałby rzekomo współpełnić "rolę kochającego ojca" i stanowić wsparcie, jako ich "opiekun". Z akt sprawy okoliczności te w żaden sposób nie wynikały, wobec czego ich pominięcie przez organ nie mogło być poczytywane jako wadliwość dotykająca ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Powołanie się na etapie postępowania sądowego na okoliczności dotyczące prowadzenia życia rodzinnego przez cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy jest dopuszczalne, niemniej ocena ich doniosłości prawnej powinna opierać się właściwie przyjętych przez sąd administracyjny kryteriach rozważających znaczenie przedłożonego materiału procesowego, jeżeli miałby się on stać podstawą faktyczną rozstrzygnięcia sądu. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji powinien był zwrócić uwagę na ogólnikowość twierdzeń o prowadzeniu przez skarżącego życia rodzinnego w pasierbami, jak też zestawić te twierdzenia z wyjaśnieniami złożonymi przez skarżącego w toku postępowania. Pomimo że twierdzenia skarżącego dotyczyły kwestii istotnych z punktu widzenia stawianych SUdC zarzutów, nie zostały one w żaden sposób udokumentowane celem wyjaśnienia wątpliwości, na które zwrócił uwagę skarżący. Dane dzieci, których skarżący ma pozostawać opiekunem, nie zostały przez stronę określone w sposób umożliwiający ich identyfikację, albowiem ich indywidualizacja została sprowadzona wyłącznie do wskazania przez skarżącego, że pochodzą one "z innych związków" żony skarżącego. Sąd I instancji w tym zakresie nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 106 § 3 p.p.s.a.), co uniemożliwia przypisanie wskazywanym twierdzeniom cech powołania w toku postępowania sądowego okoliczności dającej podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b. p.p.s.a., uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji.

Trafność zarzutów skargi kasacyjnej odnosić należy nie tylko do kwestii relacji mającej zachodzić pomiędzy skarżącym a jego pasierbami, ale również do zagadnienia związanego z zastosowaniem w sprawie dyspozycji art. 187 pkt 7 u.c. Zdaniem Sądu I instancji, SUdC nie wskazał w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie uznał, że powrót małoletniego syna do Z. nie będzie miał istotnego wpływu zagrażającego jego rozwojowi psychofizycznemu. Wniosek ten pozostaje w świetle uwarunkowań rozpatrywanej sprawy nieuprawniony, zważywszy na wiek Z. Z. (4 lata). Niewątpliwie odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy pogląd zaakcentowany w skardze, że codzienne życie dziecka przyzwyczaiło je do warunków, w jakich obecnie ono przebywa, zamieszkując w Polsce. Nie uniemożliwia to jednak zmiany miejsca pobytu dziecka i zamieszkania przez nie w Z., gdzie przebywa rodzina skarżącego (w tym dziadkowie). W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie zauważa się, że na właściwy rozwój psychofizyczny dzieci największy wpływ mają warunki, jakie zostały im stworzone przez rodziców oraz właściwie funkcjonująca rodzina, a nie to, w którym kraju będą mieszkały (por. wyrok NSA z 14 listopada 2017 r., II OSK 1395/17).

Kierując się powyższymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 oraz art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, uznając jednocześnie, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, rozpoznał skargę i ją oddalił z uwagi na nienaruszenie przez zaskarżoną decyzję SUdC prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.