Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1836/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.184 i art. 36 ust.1 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w RP (Dz.U. z 1995 r. Nr 97, poz. 479 ze zm.)
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie NSA Izabella Kulig - Maciszewska (spr.) del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miasto K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 39/12 w sprawie ze skargi Gminy Miasto K. na decyzję Wojewody K. z dnia [...] września 1994 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 39/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi Gminy Miasto K. na decyzję Wojewody K. z dnia [...] września 1994 r. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Uzasadniając powyższe orzeczenie Sąd I instancji wskazał, iż zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 1994 r. Wojewoda K., po rozpatrzeniu odwołań: Gminy Miasta Krakowa i Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Polsce od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krakowie z dnia [...] czerwca 1994 r. o zwrocie na rzecz Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Polsce wywłaszczonej nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. S. [...], orzekł o:

1) utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy w części dotyczącej zwrotu przedmiotowej nieruchomości na rzecz Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Polsce oraz zobowiązaniu Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Polsce do zwrotu nakładów poczynionych na tej nieruchomości w kwocie 6.769.938.000 zł,

2) uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zobowiązania Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Polsce do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kwoty 6.769.938.000 zł na konto Oddziału Finansowo-Księgowego Urzędu Rejonowego w Krakowie, al. S. [...] i w tym zakresie orzekł o zobowiązaniu Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Polsce do zwrotu na rzecz Gminy Miasta K. kwoty 6.769.938.000 zł, stanowiącej należność z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po wywłaszczaniu na skutek poczynionych na niej nakładów. Należność tę rozłożono na dziesięć rat po 676.993.800 zł. płatnych rocznie przez okres dziesięciu lat.

Skargę na powyższą decyzję wniosła Gmina Miasto K., oraz Kościół Ewangelicko-Metodystyczny. Jednak Kościół wnioskiem z dnia 4 września 2002 r. cofnął skargę, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 9 stycznia 2012 r. umorzył postępowanie ze skargi Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego. Jednocześnie Sąd I instancji rozpoznając skargę Gminy Miasta Krakowa stwierdził, iż nie można rozstrzygnąć o prawidłowości zaskarżonej decyzji Wojewody Krakowskiego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Krakowa, ponieważ po wniesieniu skargi sprawa stała się bezprzedmiotowa.

Sąd wskazał, iż ustawą z dnia z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1995 r. Nr 97, poz. 479 ze zm.) rozstrzygnięto bowiem w całości o przedmiocie sprawy objętej zaskarżoną decyzją. Zgodnie z art. 36 ww. ustawy, przywrócono Kościołowi Ewangelicko-Metodystycznemu jako całości własność zabudowanej nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. S. nr [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna gruntu nr 11 o powierzchni 1211 m2, w obrębie 145, objętej księgą wieczystą Kw nr 223, w stanie wolnym od obciążeń oraz roszczeń z tytułu wszelkich nakładów poniesionych przez jej dotychczasowych użytkowników. Przejście wyżej opisanej własności nieruchomości jest wolne od podatków i opłat związanych z tym przejściem, a wynikające z niego wpisy do ksiąg wieczystych i ich zakładanie są wolne od opłat (art. 36 ust. 3 w związku z art. 35 ust. 4 ww. ustawy).

W ocenie Sądu, skoro o przejściu prawa własności przedmiotowej nieruchomości rozstrzygnęła ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Rzeczypospolitej Polskiej, to na datę orzekania przez Sąd I instancji bezprzedmiotowym dalsze prowadzenie postępowania sądowego, co z kolei nakłada obowiązek umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Sąd wskazał ponadto, iż nie może prowadzić kontroli i oceny zgodności z prawem aktu administracyjnego, w sytuacji gdy po wydaniu decyzji ustawowo rozstrzygnięto w tej samej sprawie.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła Gmina Miasto Kraków.

Postanowienie zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania:

– art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. polegające na błędnym przyjęciu, że postępowanie z innych przyczyn (niż określone w art. 161 § 1 pkt 1–2 p.p.s.a.) stało się bezprzedmiotowe na skutek wejścia w życie art. 36 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1995 r. Nr 97, poz. 479 ze zm.) – które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy;

– art. 132 p.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu.

W oparciu o powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasadzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy i w związku z tym podlegała oddaleniu.

Bezspornym jest, iż ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 97, poz. 478) uregulowała w art. 36 ust. 1 kwestię własności przedmiotowej nieruchomości poprzez jej przywrócenie Kościołowi w stanie wolnym od obciążeń oraz roszczeń z tytułu wszelkich nakładów poniesionych przez jej dotychczasowych użytkowników. Przepis ten kompleksowo reguluje kwestie, które były przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, stosownie do obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz w dacie wejścia w życie powołanej wyżej ustawy o stosunku państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego, art. 69 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. z 1991 r. Dz.U. Nr 30, poz. 127 ze zm.). W dacie uchwalenia powyższego przepisu w obrocie prawnym była ostateczna decyzja o zwrocie przedmiotowej nieruchomości i o stosownych rozliczeniach z nim związanych. Pomimo tego przyjęto rozwiązanie zawarte w powołanym art. 36 ust. 1. W związku z tym należy stwierdzić, iż przepis ten pozbawił skuteczności prawnej zaskarżonej decyzji, tylko bowiem tak należy interpretować tę normę biorąc pod uwagę racjonalność ustawodawcy.

W tej sytuacji zasadnie Sąd I instancji uznał, iż zachodzi bezprzedmiotowość postępowania sądowego, gdyż zaskarżona decyzja od daty wejścia w życie ustawowego uregulowania kwestii przywrócenia własności przedmiotowej nieruchomości, nie może wywoływać skutków prawnych.

Z tych też względów na mocy art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.