Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 385/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 64  par. 1 par. 6, art. 64c par. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 7 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi Prezydenta Miasta C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego Prezydenta Miasta C. kwotę 4809 (cztery tysiące osiemset dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 385/19

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2096) – dalej: k.p.a.; art. 17 § 1, art. 18, art. 64, art. 64c § 1, § 4, § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1314) – dalej: u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...], nr [...] wydane w przedmiocie obciążenia wierzyciela – Prezydenta Miasta C. kosztami egzekucyjnymi w wysokości 43.610,50 zł, powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec S.K. na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], [...] z dnia [...]; [...] z dnia [...]; [...] z dnia [...].; [...] z dnia [...] [...] z dnia [...]; [...] z dnia [...]; [...] z dnia [...] [...] z dnia [...]

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Prezydent Miasta C. – wierzyciel egzekwowanych należności wystawił na S. K. wyżej wymienione tytuły wykonawcze obejmujące zaległości w podatku od nieruchomości, które następnie skierował do realizacji właściwemu organowi egzekucyjnemu. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny dokonał zajęć rachunków bankowych zobowiązanego prowadzonych przez A Bank S.A., B Bank S.A., Bank C S.A., o czym zobowiązany był każdorazowo w sposób prawidłowo zawiadamiany poprzez doręczenie zawiadomienia o dokonanym zajęciu oraz odpisu tytułów wykonawczych stanowiących podstawę zajęcia. Z uwagi na brak środków na rachunkach bankowych zobowiązanego zastosowane środki egzekucyjne okazały się nieskuteczne.

Następnie Prezydent Miasta C. pismem z dnia 8 lutego 2018 r. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec S. K. na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych. W piśmie tym wierzyciel egzekwowanej należności wskazał, iż wystąpił z wnioskiem do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o prowadzenie egzekucji z nieruchomości stanowiącej małżeńską wspólność majątkową zobowiązanego oraz jego żony, która jest położona w C.. Z uwagi, że dotychczasowe tytuły wykonawcze zostały wystawione na każdego ze współmałżonków, koniecznym jest umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na ich podstawie i wszczęcie egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na oboje małżonków, zgodnie z art. 27c u.p.e.a. Wierzyciel poinformował także, ze należności obejmujące okres 2008-2012 nie uległy przedawnieniu, gdyż zostały zabezpieczone wpisem hipoteki przymusowej na wskazanej wyżej nieruchomości.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec S. K., a następnie zawiadomieniem z dnia 27 kwietnia 2018 r. poinformował wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych w kwocie 46.610, 45 zł powstałych w toku prowadzonego postępowania.

Kolejnym postanowieniem z dnia [...] wydanym na wniosek wierzyciela, Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. ustalił wysokość kosztów egzekucyjnych na kwotę 46.610,45 zł i obciążył nimi wierzyciela egzekwowanych należności - Prezydenta Miasta C.

Kwestionując zasadność powyższego rozstrzygnięcia Prezydent Miasta C. wniósł zażalenie, w którym odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14 i wskazał, iż ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych ciążących na wierzycielu egzekwowanej należności, organ egzekucyjny jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę rzeczywistych wydatków i kosztów poniesionych w związku z prowadzonym przez siebie postępowaniem, a nadto ich pracochłonność i czasochłonność. Dalej wierzyciel wskazał, iż wysokość kosztów egzekucyjnych nie może być oderwana od stopnia efektywności prowadzonego postępowania, co ma miejsce w przedmiotowym stanie faktycznym. W jego ocenie wysłanie przez organ egzekucyjny kilku pism, a co istotne nie skutkowało wyegzekwowaniem jakichkolwiek należności wynikających z przedmiotowych tytułów wykonawczych, nie jest czynnością wymagającą szczególnych nakładów pracy, czy obarczoną wysokim poziomem skomplikowania. Ponadto zarzucił, iż doręczone postanowienie w przedmiocie wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego licznymi brakami zarówno merytorycznymi, jak i formalnymi, chociażby poprzez niewskazanie konkretnych czynności , jak i daty ich wykonania przez organ egzekucyjny, za które wierzyciel został obciążony przedmiotowymi kosztami.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy odwołał się do poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, przebiegu prowadzonego w stosunku do S. K. postępowania egzekucyjnego oraz przyczyn jego umorzenia, jak również wskazał na przepisy regulujące kwestie kosztów postępowania egzekucyjnego, w tym na art. 64a, art. 64c, art. 64 u.p.e.a. Wskazał, iż co do zasady koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego i przypadają na rzecz organu, który dokonał określonych czynności egzekucyjnych. Jednakże od powyższej zasady ustawodawca przewidział odstępstwo w wyszczególnionych w ustawie przypadkach, o których mowa w art. 64c § 1-4 u.p.e.a., pozwalających na obciążenie powstałymi kosztami egzekucyjnymi wierzyciela egzekwowanej należności. Jednym z tych przypadków jest określony w art. 64c § 4 u.p.e.a. brak możliwości ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, wnikająca między innymi z faktu umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Podkreślenia bowiem wymaga, iż przysługująca organowi egzekucyjnemu wierzytelność po stronie zobowiązanego o zapłatę kosztów egzekucyjnych istnieje do czasu zakończenia prowadzonego postępowania, a jej podstawę stanowią tytuły wykonawcze w oparciu, o które postępowanie to jest prowadzone. Tym samym, zgodnie z poglądem wypracowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, a które organ w pełni podziela, w powyżej nakreślonej sytuacji obowiązek pokrycia powstałych kosztów egzekucyjnych spoczywa na wierzycielu egzekwowanej należności. Dalej organ odwoławczy w sposób szczegółowy wyszczególnił dokonane w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego czynności egzekucyjne, wskazując ich podstawę prawną, daty dokonania, sposób obliczenia należnych opłat oraz ich podstawę prawną. Natomiast, co do powołanego w zażaleniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14 organ odwoławczy wskazał, iż orzeczenia tego wprost wynika, iż Trybunał Konstytucyjny kwestionując konstytucyjność powyższych przepisów wskazał na tzw. względne (częściowe) zaniechanie prawodawcze, rozumiane jako brak ukształtowania przez ustawodawcę określonych regulacji prawnych w sposób niepełny, niewystarczający, co w tym konkretnym przypadku odnosiło się do braku określenia maksymalnej stawki opłat za dokonane czynności egzekucyjne polegające na zajęciu wskazanych, w pkt 4, wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych oraz maksymalnej stawki opłaty manipulacyjnej. Powołane orzeczenie ma charakter interpretacyjny, deklaratoryjny, nie stwierdza bowiem nowego stanu rzeczy w systemie prawnym, a ustala natomiast okoliczności uprzedniego zaniechania prawodawcy oraz określa granice tego zaniechania i umożliwia ustawodawcy podjęcie przyszłych działań, mających na celu wprowadzenie, uzupełnienie odpowiednich regulacji. Tym samym uznać należy, iż w niniejszej sprawie koszty egzekucyjne, którymi na odstawie art. 64§ 4 u.p.e.a. został obciążony wierzyciel, zostały ustalone prawidłowo, w oparciu o obowiązujące przepisy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Prezydent Miasta C. zarzucił naruszenie:

- art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6 w zw. z art. 64c § 1 i §4 u.p.e.a. przez przyjęcie, że dokonane przez organ egzekucyjny obciążenie skarżącego opłatami egzekucyjnymi i opłatą manipulacyjną w maksymalnej wysokości jest prawidłowe, w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 28 czerwca 2016 r. , SK 31/14 stwierdził niezgodność art. 64 §1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. z Konstytucją RP w zakresie w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości tych opłat;

- art. 2, art. 7, art. 8 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1, art. 84, art. 190 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że uzależnienie przez organ wysokości opłaty egzekucyjnej i manipulacyjnej jedynie od wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami, bez jednoczesnego uwzględnienia efektywności, skuteczności postępowania egzekucyjnego oraz skomplikowania sprawy i poszczególnych podejmowanych czynności było prawidłowe;

-art. 7, art. 8 , art. 77, art. 124 §2 w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie sporawy w sposób wyczerpujący i wszechstronne, z pominięciem słusznego interesu skarżącego oraz wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, a nadto nie uwzględnienie powołanego przez stronę wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Z uwagi na powyższe Prezydent Miasta C. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając strona skarżąca podtrzymała dotychczasową argumentację.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w wysokości 43.610,50 zł., powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec S. K. na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], [...] z dnia [...].; [...] z dnia [...]; [...] z dnia [...] [....] z dnia [...] [...] z dnia [...] [...] z dnia [...].; [...] z dnia [...] [...] z dnia [...] obejmujących zaległości zobowiązanego w podatku od nieruchomości.

Natomiast podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2018 r., poz. 1314) – dalej: u.p.e.a.

Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, iż kwestie związane z powstaniem i wysokością kosztów egzekucyjnych oraz podmiotów obowiązanych do ich poniesienia uregulowane zostały w Dziale I Rozdziale 6 u.p.e.a.

Jak wynika z treści art. 64 § 1 u.p.e.a. w egzekucji należności pieniężnych za dokonane czynności egzekucyjne organ egzekucyjny, z zastrzeżeniami o których mowa w § 2 i § 4, pobiera opłaty, których wysokość określono w pkt 1-14 powołanego przepisu. Ponadto z treści art. 64 § 6 u.p.e.a. wynika, iż organ egzekucyjny jest uprawniony do pobrania opłaty manipulacyjnej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata ta wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych nie mniej jednak niż 1zł 40 gr. Moment powstania obowiązku uiszczenia opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej określa przepis art. 64 § 9 u.p.e.a.

Dalej wskazać należy, iż stosownie do treści art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 §1, § 6 oraz w art. 64a wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4 , obciążają zobowiązanego. Jedna z przesłanek odstępstwa od ogólnej zasady obowiązku ponoszenia kosztów egzekucyjnych przez zobowiązanego, uregulowana została w § 4 powołanego wyżej art. 64c, zgodnie z którym wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że w toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny dokonał zajęć rachunków bankowych zobowiązanego prowadzonych przez A Bank S.A., B Bank S.A., Bank C S.A., o czym zobowiązany był każdorazowo w sposób prawidłowo zawiadamiany poprzez doręczenie zawiadomienia o dokonanym zajęciu oraz odpisu tytułów wykonawczych stanowiących podstawę zajęcia. Z uwagi na brak środków na rachunkach bankowych zobowiązanego zastosowane środki egzekucyjne okazały się nieskuteczne. Bezspornym jest także, iż prowadzone wobec S. K., na podstawie w/w tytułów wykonawczych zostało umorzone ostatecznym postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] na wniosek wierzyciela.

Zasadniczą kwestią sporną w przedmiotowej sprawie pozostaje natomiast zasadność obciążenia wierzyciela egzekwowanej należności pieniężnej - Prezydenta Miasta C., kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 43.611,50 zł. Strona skarżąca, odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14, zakwestionowała bowiem zasadność obciążenia jej tak wysoką kwotą kosztów egzekucyjnych, w sytuacji, gdy nie jest ona adekwatna do nakładu pracy poniesionej przez organ egzekucyjny, skomplikowania sprawy, a nadto efektywności tego postępowania, które nie doprowadziło do wyegzekwowania należności.

Przechodząc do oceny zasadności skargi w pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że powołanym wyżej wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., o sygn. akt SK 31/14 (opublikowanym w Dz.U. z 2016 r., poz. 1244), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wskazanego wyroku (pkt 4.3 uzasadnienia) wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Swoboda ustawodawcy, jak wyjaśnił Trybunał, określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za których podjęcie opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku. Trybunał stwierdził, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w wypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te, nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami stają się jedynie sankcją pieniężną. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym staję się więc obciążeniem podatkowym. Regulacje zawarte w zaskarżonych normach prawnych są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego. Ze względu na brak określenia maksymalnych wysokości opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, opłaty te realizują w nadmiernym stopniu funkcję represyjną. W pkt 5 uzasadnienia wyroku Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił skutki tego wyroku i wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie.

Przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wyeliminował zatem z porządku prawnego art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i art. 64 § 6 u.p.e.a. w całości. W konsekwencji, co do zasady istnieje nadal podstawa prawna do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Wyrok ten zmienił jednakże normatywną treść tych przepisów, derogując je w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. Dopóki zatem ustawodawca w uwzględnieniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie określi maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej, opłaty manipulacyjnej i wysokości innych opłat egzekucyjnych, organy stosujące prawo muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Nie można zatem podzielić stanowiska organu, że skoro Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o utracie mocy obowiązującej wskazanych przepisów, do czasu interwencji ustawodawcy organ ma obowiązek orzekać zgodnie regulacjami określonymi w ustawie egzekucyjnej. Bezczynność ustawodawcy nie może prowadzić do pozostawienia w obrocie prawnym orzeczenia opartego na niekonstytucyjnej podstawie prawnej. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje, został ogłoszony i opublikowany. Zawarte w jego uzasadnieniu wywody nakazują kierować się przy stosowaniu przepisów uznanych za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej, tymi przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które Trybunał powołał jako wzorzec konstytucyjności.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że obciążając wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, na które składa się w tym przypadku opłata za zastosowane środki egzekucyjne, obliczona na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w łącznej kwocie 36.376 zł oraz opłata manipulacyjna ustalona na podstawie art. 64 § 6 u.p.e.a. na kwotę 7.234,50 zł , organ w bardzo lakoniczny sposób odniósł się do kwestii adekwatności ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny, poniesionego nakładu pracy przy egzekwowaniu należności, nie rozważył, czy została zachowana racjonalna zależność między ustaloną wysokością opłaty a czynnościami organów, za podjęcie których opłata ta została naliczona. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wymienił jedynie, jakie czynności podjął Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. w toku prowadzonego postępowania. Organ pominął zatem te argumenty, które zadecydowały o niekonstytucyjności zastosowanych przepisów. Jeżeli uwzględnić czasochłonność, stopień skomplikowania podejmowanych czynności, czy też konieczny nakład pracy organu egzekucyjnego, co podkreślono w skardze, w zestawieniu z wysokością ustalonej opłaty - powstaje uzasadniona wątpliwość, czy ustalona opłata na podstawie stawek procentowych wskazanych w przepisach u.p.e.a. przystają do wzorców konstytucyjnych, wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP. Na wadę konstrukcyjną regulacji, wynikającą z braku zależności pomiędzy poborem opłat a skutecznością prowadzonej egzekucji, prowadzącą w niektórych sytuacjach do generowania wysokich kosztów egzekucyjnych, przy jednoczesnym braku realizacji, chociażby w części dochodzonego obowiązku pieniężnego wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 579/15 (dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Konieczność uwzględniania przez organy skutków, jakie dla możliwości zastosowania uznanych za niekonstytucyjne art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 31/14, potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2066/14 z dnia 8 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 1021/16, z dnia 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1484/15 oraz wyroki WSA z dnia 11 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 958/17, z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Lu 801/17 dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Reasumując Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Organy administracji ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych nie wzięły pod uwagę skutków jakie przy określeniu kosztów wywołuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. SK 31/14. Nie uwzględniono faktu, że sposób wyliczenia kosztów określony w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie przystaje do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 81 Konstytucji. Nie zostało wyjaśnione, czy koszty określone wobec strony skarżącej pozostają w rozsądnej proporcji do działań podjętych przez organ egzekucyjny. Stanowi to naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien zatem uwzględnić, że wysokość kosztów egzekucyjnych, nie może pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych. Koszty egzekucyjne mają zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego z tym zastrzeżeniem, że jakkolwiek funkcja fiskalna powinna polegać na uzyskaniu (przynajmniej częściowego) zwrotu kosztów funkcjonowania aparatu egzekucyjnego, to istotne jest zachowanie racjonalnej zależności pomiędzy wysokością tych kosztów, a czynnościami organów, za podjęcie których zostały naliczone. Innymi słowy, dokonując ewentualnego miarkowania należy uwzględnić współmierność poniesionych kosztów organu egzekucyjnego, nakładu pracy poniesionego w związku z egzekwowaniem należności do kosztów egzekucyjnych, jakimi faktycznie zostaje obciążona strona, tak by nie doszło do pozyskania nieuzasadnionego dochodu.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a.

a.l.