Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2043/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w  części i skargę w tym zakresie oddalono
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 554
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant st. asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 263/17 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności wypłaconych z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1) uchyla punkt I zaskarżonego wyroku i w tym zakresie oddala skargę; 2) odstępuje od zasądzenia od J. W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 263/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi J. W., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] i decyzję Wójta Gminy Jarocin z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Wnioskiem z dnia 17 października 2016 r. J. W. zwrócił się o umorzenie zadłużenia z funduszu alimentacyjnego, powołując się na trudną sytuacją materialną i rodzinną.

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Wójt Gminy Jarocin orzekł o odmowie umorzenia J. W. należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 78.316,62 zł na rzecz dzieci: B., A. i A. W.

Organ I instancji uznał, że sytuacja rodzinna wnioskodawcy jest trudna z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką, niemniej jednak nie można ją uznać za szczególnie wyjątkową. J. W. wraz z matką posiadają stałe źródło utrzymania, a instytucje zabezpieczenia społecznego nie mają na celu przejmowania w całości kosztów utrzymania dzieci z rodziców na rzecz podatników. Wnioskodawca powinien liczyć się z koniecznością spłaty należności, gdyż powstanie zadłużenia jest następstwem zaniechania polegającego na niewywiązywaniu się z obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci, ustanowionego wyrokiem sądowym.

Ponadto organ I instancji zauważył, że wnioskodawca posiada odpowiednie przygotowanie zawodowe do podjęcia pracy w zawodzie piekarza, jednak z własnej woli nie podejmuje takiego zatrudnienia. Uzyskane wynagrodzenie mogłoby umożliwić spłatę części zadłużenia, a także zapewnić profesjonalną opiekę dla niepełnosprawnej matki w czasie, w którym podejmuje zatrudnienie.

Odwołanie od ww. decyzji złożył J. W.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji podzielił stanowisko Wójta Gminy Jarocin i stwierdził, że wnioskodawca nie przedłożył dowodów wskazujących na wyjątkowość swojej sytuacji i występowanie obiektywnych przesłanek potwierdzających, że zadłużenie było wynikiem okoliczności od niego niezależnych. Zadłużenie występuje od 2009 r. i systematycznie wzrasta. Wprawdzie odwołujący dokonywał dobrowolnych wpłat, jednak były one niewielkie i nie mogły stanowić przesłanki z art. 30 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r., poz. 169 ze zm.). Nie zaistniały także przesłanki z art. 28 ust. 1 pkt 1, 2, 4 tej ustawy.

Kolegium zauważyło, że wnioskodawca pozostaje bierny względem rosnącego zadłużenia i nie wyjaśnia, dlaczego nie spłaca należności w pełnej wysokości. Od 17 kwietnia 2009 r. do 10 czerwca 2016 r. została wyegzekwowana kwota 6.945,74 zł, co przy zadłużeniu na kwotę 78.216,62 zł (według zaświadczenia z dnia 5 sierpnia 2016 r. wydanego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nisku) jest kwotą niewielką. Odwołujący miał możliwość regulowania choć w części swojego zadłużenia, zważywszy że obecnie posiada stałe źródło dochodów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję J. W. wskazał na swą trudną sytuację materialną i życiową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględniając skargę uznał, że sytuacja materialno – finansową i zdrowotną skarżącego nie została szczegółowo wyjaśniona. Zdaniem Sądu o ile z wniosku skarżącego z dnia 17 października 2016 r. inicjującego postępowanie wynika wysokość osiąganych przez niego i matkę dochodów (łącznie 1.599,10 zł, w tym 520 zł z tytułu pobieranego przez niego specjalnego zasiłku opiekuńczego) oraz ponoszonych wydatków (ok. 1.000 zł, określonych jako "konieczne rachunki domowe"), to brak jest ze strony organów jakichkolwiek działań potwierdzających w tym zakresie. Kwoty te, stanowiąc aktualnie punkt odniesienia do ustalenia potencjalnej możliwości spłaty zadłużenia nie zostały w żaden sposób zweryfikowane, zwłaszcza w odniesieniu do obciążających skarżącego i matkę wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem (zakupu żywności, środków czystości, opłat za tzw. media, opału, kosztów leczenia itp.), jak również co do tego, czy po ich uwzględnieniu skarżący przy aktualnym poziomie dochodów obiektywnie byłby w stanie dokonywać większych wpłat tytułem bieżących alimentów niż wskazane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji kwoty 50 – 100 zł miesięcznie (przy pełnej wysokości tych alimentów wraz z kosztami komorniczymi 1.356 zł).

Zwrócono uwagę, że według orzekających w sprawie organów administracji, "głównym problemem" jest zła sytuacja zdrowotna matki skarżącego, a jednocześnie ich sytuacja finansowa nie jest trudna z uwagi na stałe dochody rodziny. W ocenie Sądu organy nie wykazały w dostatecznym stopniu braku zależności i wynikającej z tego odmiennej oceny sytuacji zdrowotnej i finansowej, które w znacznym stopniu wzajemnie się warunkują.

Z tego względu Sąd nie podzielił stanowiska, że sytuacja dochodowa skarżącego względem innych dłużników alimentacyjnych nie może być uznana za wyjątkową i trudną tylko z tego powodu, że wraz z matką posiada stałe źródła dochodu. Ich wysokość z pewnością nie może być uznana za znaczącą, a zasady doświadczenia życiowego wskazują, że zwłaszcza wydatki związane z leczeniem mogą stanowić poważne obciążenie domowego budżetu. Wskazano, że wprawdzie organy nie kwestionują znacznego stopnia niepełnosprawności matki skarżącego, niemniej co do jej stanu zdrowia i związanych z tym wydatków nie poczyniły żadnych ustaleń, w tym także co do pozyskania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Dotyczy to również skarżącego wobec zapisanych w kwestionariuszu wywiadu kłopotów ze wzrokiem oraz sygnalizowanych we wniosku o umorzenie należności problemów z lewą ręką wynikających z doznanego w 2014 r. wypadku w gospodarstwie rolnym.

Powyższe, zdaniem Sądu, stawia pod znakiem zapytania wiarygodność twierdzeń zawartych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że organ I instancji prawidłowo ustalił sytuację zdrowotną rodziny skarżącego oraz że niepodejmowanie przez niego zatrudnienia nie jest wynikiem jego problemów zdrowotnych. Twierdzenia te, w ocenie Sądu, jawią się jako przedwczesne. Ubocznie wskazano, że pozostają one w rozbieżności z przedstawioną przez skarżącego w toku postępowania sądowego kartą leczenia szpitalnego za okres od 24 – 30 czerwca 2014 r. i wypisem orzeczenia Komisji Lekarskiej KRUS – [...] o ustaleniu z tego powodu 6% uszczerbku na zdrowiu oraz skierowaniem do szpitala z dnia 15 marca 2017 r.

Jako nie znajdujące odniesienia w zebranym w sprawie materiale dowodowym i mające charakter swobodnych rozważań Sąd ocenił powołanie się przez organ I instancji na warunki zdrowotne oraz realne możliwości zarobkowania skarżącego. W szczególności brak jest jakichkolwiek analiz i wyjaśnień podstaw uznania, że w przypadku podjęcia pracy, z uzyskanego wynagrodzenia byłby w stanie nie tylko spłacać zadłużenie, ale jednocześnie zapewnić na czas wykonywania pracy fachową opiekę dla chorej matki.

Zwrócono także uwagę, że organy skupiając się ogólnie na fakcie sprawowania opieki nad matką przez skarżącego jako okoliczności stojącej na przeszkodzie do podjęcia przez niego pracy i spłaty zadłużenia, pominęły kwestię istoty przyznanego specjalnego zasiłku opiekuńczego, tj. czy cel jego przyznania nie stoi w sprzeczności ze stanowiskiem co do powinności podjęcia przez niego pracy. Organy nie wypowiedziały się także co do tego, czy związany z wykonywaniem opieki i pobieraniem specjalnego zasiłku opiekuńczego zakaz wykonywania pracy zarobkowej nie należy do czynników, które powinny być uwzględnione przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie należności alimentacyjnych.

Z powyższym wiąże się również kwestia ustalenia czasookresu, od którego ta opieka jest przez skarżącego faktycznie sprawowana (chociażby na podstawie zawartego w orzeczeniu o ustaleniu znacznego stopnia niepełnosprawności daty jej powstania). W okolicznościach sprawy z początkiem sprawowania tej opieki nie może być utożsamiane przyznanie skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego (według treści wniosku od 1 lutego 2014 r.), skoro jednocześnie wskazał on, że od 4 grudnia 2012 r. opiekuje się chorą i niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, której opiekunem prawnym został ustanowiony (nie jest przy tym wykluczone, że wymagająca opieki znaczna niepełnosprawność matki powstała jeszcze wcześniej).

Zwrócono także uwagę, że kwestionariusz wywiadu stanowi potwierdzoną za zgodność z oryginałem 20 października 2016 r. kserokopię, pozbawioną oznaczenia daty jego sporządzenia. W ocenie Sądu rodzi to uzasadnione przypuszczenie, że został on sporządzony w toku innego postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu, zarzucając naruszenie:

I) przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. oraz art. 80 k.p.a. polegające na przesądzeniu przez Sąd o tym, że:

a) "(...) W szczególności brak jest analiz i wyjaśnienia podstaw; że w przypadku podjęcia pracy z uzyskanego wynagrodzenia byłby w stanie spłacać zadłużenia, ale jednocześnie zapewnić na czas wykonywania pracy fachowa opiekę dia chorej matki";

b) "(...) W ocenie Sądu zarzut ten mógłby jawić się jako uzasadniony w sytuacji wykazania przez organ, że skarżący taką możliwość obiektywnie posiadał (analogicznie, że był w stanie dokonywać wpłat w większej wysokości, niż faktycznie wyegzekwowane przez komornika od 2009 r. 6.945,74 zł";

c) "(...) Z początkiem sprawowania opieki nie może być utożsamiane przyznanie skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego (wg treści wniosku od 1 lutego 2014 r.) skoro jednocześnie wskazywał on, że od 4 grudnia 2012 r. opiekuje się chorą i niepełnosprawną matką, której opiekunem prawnym został ustanowiony (nie jest przy tym wykluczone, że wymagająca opieki znaczna niepełnosprawność matki powstała jeszcze wcześniej)";

d) "(...) Ubocznie należy wskazać, że pozostają one w rozbieżności z przedstawioną przez skarżącego w toku postępowania sądowego kartą leczenia szpitalnego za okres 24-30 czerwca 2014 r. (...) i wypisem orzeczeniem Komisji Lekarskiej KRUS - [...] o ustaleniu z tego powodu 6% uszczerbku na zdrowiu oraz skierowaniem do szpitala z dnia 15 marca 2017 r. (...)"prowadzące do uwzględnienia skargi, chociaż sąd administracyjny w ramach swojej działalności dokonuje kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem zarówno materialnym, jak i procesowym, wskazując poczynione przez organ II instancji błędy i nie dokonując własnych ustaleń, natomiast Sąd rozstrzygając o stanie zdrowia strony, jego matki i możliwościach zarobkowych strony poczynił własne ustalenia, a tym samym przekroczył zakres kognicji oraz na podstawie art. 153 P.p.s.a. związał organ II instancji dokonaną oceną i pozbawił organ II instancji możliwości dokonania własnych ustaleń faktycznych;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi z uwagi na naruszenie przepisów procesowych w sytuacji, w której nie było podstaw do takiego uchylenia, gdyż przeprowadzona przez organ II instancji analiza kwestii zarobkowych strony i jego sytuacji rodzinnej została przeprowadzona uwzględniając wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, co zastało szczegółowo wyjaśnione w zaskarżonej decyzji;

3) niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. poprzez błędną ocenę wpływu stwierdzonego przez Sąd naruszenia art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. jako mającego istotny wpływ na wynik sprawy, chociaż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na takie przyjęcie, a zaskarżona decyzja organu I i II instancji odpowiada prawu;

II) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r., poz. 489) poprzez błędną wykładnię i wskazanie, że w sprawie zachodzą przesłanki wyjątkowej sytuacji strony, ale na skutek błędnego ustalanie przez organy stanu faktycznego przepis ten nie mógł być zastosowany, chociaż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie takiego twierdzenia.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi;

2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. W. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Zasadniczym zarzutem skargi kasacyjnej jest naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi z uwagi na naruszenie przepisów procesowych w sytuacji, w której nie było podstaw do takiego uchylenia, gdyż przeprowadzona przez organ II instancji analiza kwestii zarobkowych strony i jego sytuacji rodzinnej została przeprowadzona uwzględniając wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

Powyższy zarzut należy uznać za uzasadniony.

Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając jego sytuację dochodową i rodzinną. Orzekanie na podstawie przywołanego przepisu odbywa się w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza że organ posiada swobodę wyboru rozstrzygnięcia, istotna jest natomiast argumentacja przyjęta dla uzasadnienia stanowiska zawartego w decyzji. Argumenty uzasadniające rozstrzygnięcie wydane w oparciu o uznanie administracyjne powinny zaś mieć oparcie w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i prawnym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia i został przez organy właściwie oceniony. Błędna jest zatem ocena zawarta w zaskarżonym wyroku, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia wskazanych przepisów postępowania. Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób szczegółowy, a w sprawie zgromadzono pełny materiał dowodowy pozwalający na poczynienie ustaleń faktycznych i podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego. Ustalono wysokość zobowiązań J. W., aktualne dochody skarżącego i jego matki, stan zdrowia, ogólną sytuację finansową i życiową. Oceniono także, jakie ma możliwości uzyskania dochodów.

Należy zwrócić uwagę, że z wnioskiem o umorzenie należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego wystąpiła osoba 45-letnia, której nie można uznać za niezdolną do podjęcia zatrudnienia i pozyskania z tego tytułu środków finansowych. Istotnie, dochód J. W. oraz I. W., z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe nie jest znaczny to jednak przewyższa kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania wsparcia ze środków z pomocy społecznej. Z tego też względu nie można było przyjąć, że aktualna sytuacja skarżącego przesądzała o braku możliwości spłaty zadłużenia, tym bardziej że strona ma możliwość wystąpienia z wnioskiem o odroczenie terminu płatności, a następnie rozłożenia należności na raty.

Twierdzenie J. W., że nie jest w stanie uregulować istniejących zadłużeń finansowych z uwagi na swoją trudną sytuację finansową, nie znajduje uzasadnienia w aktach sprawy, bowiem jak zasadnie wskazały organy, skarżący na żadnym etapie postępowania nie wnioskował o obniżenie alimentów, bądź o zwolnienie go z obowiązku alimentacyjnego (art. 135 § 1 w zw. z art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Skoro strona nie kwestionowała wysokości nałożonych na nią alimentów, to oznacza, że uznała tę kwotę za adekwatną do swoich możliwości zarobkowych.

Ponadto wskazać należy, na co zwrócono także uwagę w skardze, skarżący nie podejmował zatrudnienia od 1994 r. i przez 20 lat pozostawał na utrzymaniu matki. Wobec powyższego nie można uznać, że sytuacja finansowa, w której znalazł się J. W. była związana z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Zadłużenie alimentacyjne występuje od 2009 r. i nie jest rezultatem okoliczności obiektywnych, niezależnych od wnioskodawcy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia, których przeprowadzenia zażądał Sąd I instancji, nie miałyby wpływu na wynik sprawy. Prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego pozwoliłyby co prawda na jeszcze dokładniejsze wyjaśnienie sytuacji życiowej skarżącego, jednakże ustalenia, które poczyniły organy były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. W tych warunkach twierdzeniom organów o braku podstaw do zastosowania wobec skarżącego najdalej idącej ulgi w spłacie zadłużenia w postaci umorzenia w całości kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych nie można zarzucić dowolności.

Podkreślić przy tym należy, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu z wywiązania się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z całą pewnością długotrwałego bezrobocia przy braku aktywności w podejmowaniu prób znalezienia pracy do takich przesłanek nie można zaliczyć. Wszelkiego rodzaju zwolnienia z tego obowiązku mają charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający, bowiem obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty przez państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów, nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Każde natomiast umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 611/16 oraz z dnia 28 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2004/18; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, powinno zatem mieć miejsce w wyjątkowych okolicznościach. W rozpoznawanej sprawie takie wyjątkowe okoliczności nie zaistniały gdyż sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego nie dawała podstaw do wydania decyzji o umorzeniu należności wypłaconych tytułem świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił punkt I zaskarżonego wyroku, a uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę orzekając, na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 P.p.s.a., o jej oddaleniu w tym zakresie.

Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia od J. W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości uznając, że w sprawie zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w tym przepisie.