Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 896/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-04-04 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych w części
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2 art. 258 par. 1 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Sebastian Michalski - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 04 kwietnia 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przy udziale na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe; postanawia zwolnić B. J. od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 600,00zł (sześćset złotych), oddalając wniosek w pozostałym zakresie. /-/ S. Michalski


UZASADNIENIE

Skarżąca, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 1.168,00zł, w dniu 03 stycznia 2008r. (data stempla pocztowego) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi.

W uzasadnieniu zgłoszonego żądania wskazała, że w latach 1990-2007 wspólnie z byłym mężem S. J. (wyrok z dnia 10 maja 2007r.), jako wspólnicy spółki cywilnej, prowadzili działalność gospodarczą (agencja celna, spedycja) pod nazwą "A" [...] z siedzibą pod adresem ul. [...] i miejscem jej wykonywania przy ul. [...] w P. Wyjaśniła, że opisana działalność nie przynosiła dochodów, a pochłaniała duże koszty, więc została zamknięta w styczniu 2007 roku. Wiązało się to ze sporami cywilnoprawnymi oraz administracyjnymi. Oświadczyła, że wydatki spowodowane postępowaniami sądowymi z udziałem Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji [...] osiągnęły 51.901,00zł, a Sąd Apelacyjny w P. uwzględnił ich wnioski o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosku Towarzystwa toczą się egzekucje sądowe, a wartość egzekwowanych należności to około 800.000,00zł. Do wniosku załączono również protokoły z dokonanych w maju 2005 roku czynności egzekucyjnych w postępowaniu administracyjnym.

Przypadający na Skarżącą przychód ze Spółki cywilnej za rok 2005 wyniósł 400.408,98zł, a koszty jego uzyskania - 333.628.26zł. W roku 2006 Spółka odnotowała stratę. Przychód Skarżącej ze Spółki osiągnął 114.453,21zł. Koszty jego uzyskania wyniosły 130.657,26zł. Równolegle Skarżąca osiągała dochody ze stosunku pracy oraz świadczeń emerytalnych, które za okres 2005-2006 osiągnęły poziom 29.710,28zł. Po spółce cywilnej nie pozostał żaden majątek; częściowo został on zlikwidowany w postępowaniach egzekucyjnych. Część majątku została sprzedana za kwotę 53.828,00zł córkom M. J. i A. J. Zlikwidowano rachunki bankowe.

Obecnie B. J. jest zatrudniona na stanowisku prezesa [...] "B" Spółka z o.o. z siedzibą w P. przy ul. [...]. Umowę zawarto na czas nieokreślony, a pracodawcę reprezentował prokurent A. J. [...] "B" Sp. z o.o. została ustanowiona umową z dnia 07 lipca 2005r., a udziały w niej objęły córki wnioskodawczyni M. J. (50%) i A. J. (50%). W roku 2007 Spółka z o.o. osiągnęła przychód w wysokości 616.739,36zł oraz poniosła koszty jego uzyskania w kwocie 686.713,15zł. Jeszcze w roku 2006 Spółka cywilna B. i S. J. wystawiła faktury sprzedaży na [...] "B" Sp. z o.o. na łączną kwotę 391.918,78zł. Zobowiązania objęte tymi fakturami były spłacane sukcesywnie bezpośrednio na rachunek bankowy B. i S. J. W okresie od dnia 28 marca 2006r. do końca listopada 2007r. z tego tytułu wspólnicy Spółki cywilnej uzyskali 391.918,78zł. Zatem średniomiesięczny przychód z wierzytelności wyniósł około 19.600,00zł.

Wnioskodawczyni oraz jej były mąż zamieszkują na nieruchomości (pow. 0,1257ha) położonej w P. przy ulicy [...]. Zgodnie z oświadczeniem nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, a wydatki związane z eksploatacją lokalu dzielą po połowie. Własność zamieszkałej przez nich nieruchomości wraz z domem o pow. 350m- została przekazana córce M. J. Wartość darowizny określono na kwotę 600.000,00zł. Na rzecz skarżących ustanowione zostało prawo użytkowania darowanej nieruchomości. Mieszkanie pod adresem ul. [...] należy obecnie do córki A. J. Wnioskodawczyni jest pod tym adresem zameldowana.

B. J. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką M. J. Podała, że uzyskuje dochody ze stosunku pracy (1.000,00zł) oraz emerytury (1.195,00zł). Świadczenia zostały zajęte przez komornika sądowego. Miesięczne koszty własnego utrzymania określiła na kwotę około 1.120,00zł. Wskazała również, że na utrzymanie córki M. studiującej w Wielkiej Brytanii wydatkuje 1.000,00zł miesięcznie. Oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności, wartościowych przedmiotów i nieruchomości. Zgodnie z treścią wniosku, M. J. pobiera czynsz za wynajem części biurowej budynku w wysokości 230,00zł miesięcznie. Ponadto od ojca otrzymuje rentę alimentacyjną w kwocie 1.000,00zł miesięcznie. Według oświadczenia poza nieruchomością nie posiada ona żadnych wartościowych składników majątku.

Wnioskodawczyni posiada wspólny rachunek bankowy z S. J., na który w okresie od 08 stycznia 2007r. do 31 grudnia 2007r. wpłynęły środki finansowe w wysokości 106.191,66zł - średniomiesięcznie kwota około 8.850,00zł. Wpłaty w wysokości 44.260,00zł pochodziły od [...] "B" Sp. z o.o. Środki w wysokości 29.450,00zł wpłaciła córka A. J. Z rachunku nie jest prowadzona egzekucja. Środkami swobodnie dysponują B. i S. J.

Według wyliczeń Skarżącej, na dzień złożenia wniosku o prawo pomocy, łączna kwota wpisów od skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu osiągnęła kwotę 140.000,00zł. Natomiast według treści wyciągu bankowego za 2007 rok Skarżąca i S. J., tytułem ciążących na nich solidarnie kosztów postępowań sądowych, wydatkowali 39.115,50zł (500,00zł - koszty w sprawach cywilnych, 3.206,00zł - wpisy od skarg zarejestrowanych w Wydziale I tutejszego Sądu, 31.712,00zł - wpisy od skarg zarejestrowanych w Wydziale III tutejszego Sądu, 2.947,00zł - kwota przekazana kancelarii prawnej reprezentującej Skarżących). Prawomocnymi orzeczeniami referendarza sądowego z dnia 08 lutego 2008r. odmówiono przyznania prawa pomocy B. J. i S. J. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w 17 sprawach w łącznej kwocie 17.084,00zł. Na obecnym etapie rozpoznaniu podlegają wnioski o przyznanie prawa pomocy w 20 sprawach obejmujące żądania zwolnienia od kosztów sądowych w łącznej wysokości 22.230,00zł.

Uwzględniając, że obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie, inaczej niż dotychczas, obciąża jedynie B. J., wskazać należy, iż wydane orzeczenie będzie powodować jednolite skutki również dla S. J. Ocena zdolności płatniczych Wnioskodawczyni powinna, więc uwzględniać, że Skarżąca, choć zameldowana pod innym adresem, nadal zamieszkuje na tej samej nieruchomości z byłym mężem. Składa oświadczenie o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego, lecz posiada jeden, wspólny z S. J., rachunek bankowy, z którego pokrywane są koszty eksploatacji zajmowanej przez nich nieruchomości, a także podatki od środków transportowych i nieruchomości (operacje z dnia 18 grudnia 2007r.). Na wspólny rachunek wpływają środki uzyskane tytułem pożyczki, a następnie są one przekazywane na koszty sądowe obciążające solidarnie B. J. i S. J. Na ten sam rachunek przekazywane jest wynagrodzenie za pracę oraz świadczenie emerytalne Wnioskodawczyni. Skarżąca łącznie z S. J. sprawuje funkcje zarządu w Spółce z o.o. należącej do ich córek.

Analizując rzeczywiste możliwości płatnicze wnioskodawczyni należy wziąć pod uwagę, że w okresie od 2005 do 2007 roku wspólnie z S. J. osiągnęła ona przychód w wysokości 1.506.251,17zł (1.029.724,39zł - przychody Spółki cywilnej, 84.608,44zł - dochód z wynagrodzeń za pracę i świadczeń emerytalnych oraz 391.918,78zł - zrealizowane wierzytelności od [...] "B" Sp. z o.o.). Zatem przez ostatnie trzy lata dysponowała średniomiesięcznie kwotą około 41.800,00zł. Wydatki na koszty postępowania w sprawach cywilnych za okres od stycznia 2007r. zostały udokumentowane jedynie na kwotę 500,00zł, albowiem 1.500,00zł z uiszczonych wpisów od skarg kasacyjnych zostało zwrócone. Wnioskodawczyni uzasadnia żądanie przyznania prawa pomocy wysokością należności egzekwowanych na rzecz Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji [...]. Tymczasem zaległości pozostają na takim samym poziomie, a Skarżąca wspólnie z S. J. swobodnie dysponują dochodem ponad półtora miliona złotych oraz rozporządzają mieniem o wartości ponad miliona złotych. Postępowania egzekucyjne do wynagrodzenia za pracę i uposażenia emerytalnego skierowano dopiero w drugiej połowie 2007 roku, a zastosowane środki egzekucyjne ogranicza zasada poszanowania minimum egzystencji. Kwoty wolne od potrąceń pokrywają deklarowane koszty własnego utrzymania. Jednocześnie operacje finansowe na wspólnym rachunku bankowym wskazują, że koszty sądowe ponoszone, zarówno w sprawach cywilnych, jak i sądowoadministracyjnych, de facto nie obciążają dochodów ze stosunku pracy oraz uposażenia emerytalnego. Opłaty w postępowaniach cywilnych, wpisy od skarg wniesionych do WSA w Poznaniu, a także należności kancelarii prawnej zostały uiszczone z przychodów z wierzytelności oraz ze środków otrzymanych od A. J.

Argumentacja wniosku dotycząca konieczności finansowego wspierania studiującej córki nie znajduje potwierdzenia w udokumentowanej w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) sytuacji materialnej M. J. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego już w 2005r. zakupiła ona od rodziców majątek za kwotę prawie 28.000,00zł. Otrzymała od nich nieruchomość i pobiera czynsz z tytułu wynajmu. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że zgromadzony w ten sposób majątek został wykorzystany do zorganizowania przedsiębiorstwa i podjęcia działalności w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Przychód tej Spółki w 2007 osiągnął poziom 617.000,00zł. Jednocześnie A. J., posiadająca równy z M. J. udział we wskazanym przedsiębiorstwie, tylko w grudniu 2007r. przekazała rodzicom ze swojego rachunku bankowego kwotę 27.300,00zł. W tych okolicznościach nie sposób przyjąć, że spoczywający na Skarżącej obowiązek uiszczenia kosztów sądowych oddziaływuje na sytuację majątkową M. J. powodując uszczerbek koniecznego dla niej utrzymania.

Ostatnio istotnym źródłem finansowania wydatków Skarżącej są pożyczki od córki A. J. Wskazać należy, iż B. i S. J. gromadzili już środki w podobny sposób (wpłata z 21.05.2007r. oraz wypłata z 10.07.2007r.). Jednakże, inaczej niż to przyjęła Wnioskodawczyni, umowa pożyczki zakłada zwrot pozyskanych środków i nie powoduje, że ciężar finansowania kosztów sądowych zostaje przerzucony na pożyczkodawcę.

Mając na uwadze powyższe nie można uznać, że sytuacja rodzinna lub majątkowa Skarżącej wskazuje na brak możliwości uiszczenia wpisu od skargi w jakiejkolwiek części. Jednakże nawet, gdyby przyjąć, że zdolności płatnicze Wnioskodawczyni kształtują się na poziomie z okresu, gdy prowadziła ona działalność gospodarczą, to wysokość uiszczonych kosztów sądowych oraz tych, które zgodnie z przedłożonym zestawieniem zobowiązana będzie uiścić, uzasadnia twierdzenie, że ich poniesienie w pełnej wysokości może ograniczać, ponad funkcje przypisane kosztom postępowania, realizację prawa do sądu. Dlatego usprawiedliwione w niniejszej sprawie jest ograniczenie wysokości wpisu od skargi do kwoty sześciuset złotych.

Z powyższych względów na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 246 §1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

/-/ S. Michalski

D.W.d