Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 168/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-02-19 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
658
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ryszard Pęk Sędziowie: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Marcin Jarecki po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 19 lutego 2015 r., wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, w sprawie ze skargi Z. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w sprawie weryfikacji postanowienia z dnia [...]r., nr [...], postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.


UZASADNIENIE

Prawomocnym postanowieniem z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wr 168/14 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pozostawił bez rozpoznania wniosek Z. R. (zwanego dalej skarżącym) o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.

Na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. skarżący ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu tego wniosku podniósł, że w dniu 22 grudnia 2014 r. wniósł skargę w odrębnej sprawie i rozstrzygnięcie w tej sprawie jest istotne dla toczącego się postępowania.

Po pouczeniu o treści art. 246 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skarżący podtrzymał swój wniosek o przyznanie adwokata z urzędu argumentując, że ma prawo oczekiwać pomocy od państwa w realizacji swoich żądań, gdyż jego sytuacja jest na tyle trudna, że nie jest w stanie samodzielnie egzystować. Podniósł, że nie pracuje i właściwe organy odmawiają mu pomocy w znalezieniu zatrudnienia i nie udzielają mu pomocy finansowej, co wiąże się z faktem, że odmawia podpisania kontraktu socjalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż tylko z pozoru jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy a w istocie zmierza do spowodowania przewlekłego prowadzenia postępowania.

Okoliczności towarzyszące wnoszonym przez skarżącego licznym skargom do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na różnego rodzaju akty i czynności lub na bezczynność względnie przewlekle prowadzenie postępowania dowodzą, że wykorzystuje on instytucję prawa pomocy niezgodnie z jego celem, nie dla ochrony swoich praw, lecz wyłącznie w celu odroczenia rozprawy a następnie formułowania zarzutu o przewlekłości tego postępowania.

Na taką ocenę składa się nie tylko przedstawiona przez skarżącego argumentacja uzasadniająca przyznanie prawa pomocy, ale także znane Sądowi z urzędu okoliczności, tj. że niemal każdorazowo, po wyznaczeniu rozpraw, skarżący składa wniosek o przyznanie prawa pomocy i towarzyszący mu wniosek o odroczenie rozprawy.

Z urzędu Sądowi jest wiadome, że skarżący w latach 2009 – 2014 wniósł do Wydziału IV tutejszego Sądu kilkaset skarg i wniosków wszczynających postępowanie sądowe. W większości rozpoznanych spraw, skargi strony zostały odrzucone, a więc nie doszło do ich merytorycznego rozpoznania.

W tym samym okresie skarżący złożył również około kilkaset wniosków o przyznanie prawa pomocy, przy czym część wniosków pozostawiono bez rozpoznania, część wniosków oddalono na podstawie art. 247 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. W wielu sprawach umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jak również postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem o przyznanie pełnomocnika z urzędu.

Analiza akt spraw zawisłych przed tutejszym Sądem i rozpoznanych, w których reprezentował skarżącego wyznaczony z urzędu pełnomocnik dowodzi także tego, że w większości tych spraw składał on opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący wypowiadał również pełnomocnictwa wyznaczonym z urzędu pełnomocnikom.

Wprawdzie przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu sąd ocenia przede wszystkim sytuację materialną skarżącego, tj. czy jest on w stanie ponieść ciężar kosztów postępowania, jednakże dostęp do prawa pomocy w tej postaci oraz związane z tym wydatki budżetowe wymagają oceny pod kątem sposobu realizacji tego prawa przez skarżącego.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości to, że prawo pomocy stanowiące formę realizacji prawa do sądu, nie może być przyznane podmiotowi, który czyni z niego nienależyty użytek. Niedopuszczalne jest bowiem używanie uprawnień procesowych do celów innych od tych, które odpowiadają ich przeznaczeniu. W konsekwencji zachowanie, które jest formalnie zgodne z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi nie może zasługiwać na ochronę. Tak zaś należy oceniać np. działania podmiotu, który inicjuje szereg postępowań sądowych nie w celu ochrony swoich realnych praw, ale dla którego inicjowanie tychże postępowań jest celem samym w sobie, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OZ 163/14 oraz z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 61/15).

Należy zauważyć, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie obowiązuje tzw. przymus adwokacki, zaś wynikający z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym. Ponadto z uwagi na treść § 2 tego przepisu obowiązuje zakaz reformationis in peius, a więc zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego.

W realiach rozpoznawanej sprawy nie może być w związku z tym mowy o tym, że odmowa przyznania prawa pomocy przez przyznanie adwokata z urzędu spowoduje, że rzeczywiste prawo do sądu dozna jakiegokolwiek uszczerbku.

Analiza charakteru zaskarżanych rozstrzygnięć lub bezczynności i przewlekłości postępowania pozwala na przyjęcie, że celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym, lecz inicjowanie postępowań sądowych, stanowiące cel sam w sobie.

W świetle powyższych okoliczności uprawnione jest stwierdzenie, że domaganie się przez skarżącego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w tej sprawie stanowi nadużycie tego prawa. Natomiast prawo pomocy stanowi formę realizacji prawa do sądu i nie może być przyznane podmiotowi, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek.

Z tych względów wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu zasługiwał na odmowę, co orzeczono jak w sentencji postanowienia.