Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 822/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 122, ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: § 1 pkt 1, § 2, § 4
journal: Dz.U. 2004 nr 2 poz 15
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami
article: art. 35, art. 105 § 2, art. 145, art. 156, art. 182
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez B.S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]. Decyzją tą Starosta skierował skarżącego na badania lekarskie z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować jego niezdolność do prowadzenia pojazdu.

Wynikający z akt administracyjnych stan sprawy przedstawiał się następująco:

W dniu [...] lipca 2009 r. do Starosty Powiatu wpłynął, przekazany zgodnie z właściwością przez Starostę Powiatu, wniosek Prokuratora Rejonowego, złożony w trybie art. 182 Kodeksu postępowania administracyjnego o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania B.S. na kontrolne badanie lekarskie mające na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez niego pojazdami mechanicznymi. Wnioskodawca wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania karnego zaszła konieczność poddania B.S. jednorazowemu badaniu sądowo – lekarskiemu, w trakcie którego biegli stwierdzili u badanego "zespół zależności od alkoholu oraz depresję sytuacyjną". Pismami z dnia [...] września oraz z dnia [...] października 2009 r. organ zwracał się do Prokuratora o przesłanie kopii opinii sądowo – psychiatrycznej dotyczącej B.S., na która powoływał się on we wniosku, jako niezbędnej dla wszczęcia postępowania w sprawie skierowania w/w kierowcy na badania lekarskie w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Uwierzytelnione kopie opinii sądowo – psychologicznej z dnia [...] października 2006 r. oraz sądowo – psychiatrycznej z dnia [...] października 2006 r. wpłynęły do organu w dniach 1 i 2 lutego 2010 r. Strona zawiadomiona o wszczęciu postępowania skierowała do organu (adresowane do sądu administracyjnego) pismo z dnia [...] marca 2010 r., zawierające żądanie uchylenia bądź unieważnienia postanowienia wydanego przez Starostę. Organ udzielił odpowiedzi stronie pismem z dnia [...] marca 2010 r. Strona zawiadomiona o zakończeniu postępowania i uprawnieniach wynikających z art. 10 Kpa, nadesłała pismo z dnia [...] kwietnia 2010r. kwestionujące legalność wniosku Prokuratora i wnioskujące o umorzenie sprawy.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Starosta Powiatu, powołując się na treść przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 108 z 2005 r. poz. 908 ze zm.) oraz § 2 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami ( Dz.U. z 2004r., Nr 2, poz. 15) skierował B.S. na badania lekarskie z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Organ I instancji, przytaczając treść powołanych w podstawie prawnej decyzji regulacji prawnych wyjaśnił, iż wynikające z nadesłanych opinii lekarskich okoliczności w całości wypełniają określoną w art. 122 ust. 1 pkt 4 p.r.d. – przesłankę powzięcia zastrzeżeń co do stanu zdrowia i w konsekwencji uzasadniają w trybie § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. wydanie decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie osoby, co do której organ powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Jednocześnie organ poinformował stronę o treści § 3 ust. 1 i § 9 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym badanie lekarskie, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 4 p.r.d. przeprowadza się w Wojewódzkich Ośrodkach Medycyny Pracy na koszt osoby badanej, przez uprawnionego lekarza zatrudnionego w tym ośrodku. Pouczył również, o konieczności zgłoszenia się na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy (z podaniem najbliższego ośrodka) w terminie 30 dni, licząc od dnia otrzymania skierowania oraz o obowiązku niezwłocznego przekazania do organu oryginału orzeczenia.

W piśmie z dnia [...] maja 2010 r., adresowanym do "Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp." - wniesionym w terminie otwartym do złożenia odwołania, B.S. zaskarżył decyzję organu I instancji, zarzucając jej naruszenie art. 58 § Kc, art. 6, 7, 8 i 9 Kpa oraz art. 105 § 2 Kpa. W ocenie strony zarzucane decyzji naruszenia prawa skutkują jej nieważnością stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 7 Kpa. W uzasadnieniu wywodził, iż w jego ocenie w sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności wskazanych w art. 122 ust. 1 pkt 1- 6 p.r.d, uzasadniająca skierowanie go na badania lekarskie. Nie był on bowiem sprawcą ani uczestnikiem żadnego wypadku drogowego, ani nie jeździ w stanie nietrzeźwości pojazdami mechanicznymi. Zarzucał, iż Prokurator Rejonowy nie posiada kompetencji w zakresie przepisów Prawa o ruchu drogowym, zatem w sprawie podjął działanie z przekroczeniem przysługujących mu uprawnień. Ponadto w ocenie strony, wykorzystana w sprawie opinia lekarsko – psychologiczna, wydana w 2006 r. nie może stanowić dowodu w sprawie, bowiem nie wskazuje aby był on niepoczytalny, a sama opinia została pozyskana przez organ z naruszeniem ustawy o ochronie danych osobowych. Jednocześnie skarżący wskazał, iż jego pismo z dnia [...] marca 2010 r. stanowiące skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., nie zostało przez Starostę przekazane temu sądowi.

Uznając adresowane do sądu pismo skarżącego z dnia [...] maja 2010 r. za odwołanie od wydanej w dniu [...] kwietnia 2010 r. decyzji, organ I instancji przekazał je do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na treść opinii biegłych sporządzonej w konsekwencji przeprowadzenia badania sądowo – lekarskiego, z której wynika, że u B.S. stwierdzono "zespół zależności od alkoholu oraz depresję sytuacyjną" a także, iż przyjmuje on stale leki antydepresyjne. Jednocześnie wyjaśniło, iż stosownie do treści orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2009 r. sygn. akt I OSK 1074/08 wezwanie kierującego pojazdem do poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy nasuną się zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, co oznacza, że nie wystarczą same wątpliwości w tym zakresie. Okoliczności ustalone przez organ muszą bowiem z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do dalszego udziału w ruchu drogowym w takim charakterze. Niewątpliwie zaś opinia lekarska wskazująca na zespół zależności od alkoholu i depresję, stwierdzone wobec B.S., stanowią podstawę do skierowania na badania. Organ jednocześnie wyjaśnił, iż w orzecznictwie podkreśla się, że przez użyte w art. 122 ust. 1 pkt 4 p.r.d. określenie "kierujący" należy rozumieć osobę, która chociaż w danym momencie nie prowadzi pojazdu, ale będąc do tego uprawnioną, w każdym momencie posiada taką możliwość. Podkreślił, iż przepisy ustawy nie określają jakie konkretnie zdarzenia czy okoliczności mogą spowodować nasunięcie się zastrzeżeń co do stanu zdrowia. Zgodnie bowiem z art. 122 ust. 1 pkt 4 p.r.d. badaniu podlega kierujący pojazdem w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia, bez szczegółowego ich określenia. Organ zaś w takiej sytuacji ma obowiązek wykazać, dlaczego uznał jakąś konkretną sytuację za przypadek nasuwający zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Kolegium, organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa, wskazując przesłanki uzasadniające skierowanie na badania, które budzą uzasadnione wątpliwości co do przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów. W tym zakresie organ odwoławczy wskazał, iż nie podziela zarzutów podniesionych przez B.S..

Pismem z dnia [...] października 2010 r. B.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powołana na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucając jej błędną wykładnię przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, uchybienie przepisowi art. 58 § 1 Kc oraz przepisom art. 6, 7, 8, 9 i 105 § 2 Kpa, skutkujące nieważnością wydanego orzeczenia. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i wstrzymania jej wykonania .

W uzasadnieniu skargi, podnosząc podobne jak w odwołaniu zarzuty, ponownie wskazywał, iż w sprawie nie zaszła żadna z okoliczności wskazanych w art. 122 ust. 1 pkt 1-6 p.r.d., uzasadniająca skierowanie go na badania lekarskie. Jego zdaniem, Prokurator występując w sprawie z zakresu Prawa o ruchu drogowego działał z przekroczeniem swoich uprawnień. Jednocześnie wskazywał, iż opinia na której organ oparł zachowywała ważność jedynie przez rok, a ponadto nie wynika z niej, aby był niepoczytalny i mógł stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jego zdaniem, cała sprawa jest wynikiem intrygi wymierzonej przeciwko jego osobie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym akcie.

Skarżący wezwany do uzasadnienia wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji przez wskazanie okoliczności o jakich mowa w art. 61 § 3 ppsa nie wykonał zobowiązania sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga podlegała oddaleniu.

W pierwszej kolejności wskazania wymaga, iż rolą sądu administracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana w oparciu o kryterium legalności. Charakter sprawowanej kontroli oznacza, iż sąd ocenia zaskarżony skargą akt ( np. decyzję administracyjną ) pod kątem jego zgodności z przepisami prawa. Rozpatrując skargę sąd administracyjny może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej: ppsa ). Stosownie do powołanego przepisu sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Natomiast uchylenie decyzji lub postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. następuje, gdy sąd stwierdzi inne, niż dające podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brzmienie przywołanych przepisów nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że możliwość uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny zachodzi w przypadkach, w których gdyby nie naruszono przepisów prawa materialnego lub procesowego, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja ( postanowienie) o innej treści niż zaskarżoana.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zaskarżona skargą decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, nie narusza prawa w omówionym wyżej stopniu, tj. kwalifikującym ją do usunięcia z obrotu prawnego.

Zważywszy na przedmiot rozpoznawanej sprawy, podkreślenia wymaga, iż stan zdrowia ( zarówno psychicznego jak i fizycznego ) osoby legitymującej się uprawnieniami do kierowania pojazdami mechanicznymi ma fundamentalne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego, co potwierdzają zarówno powszechnie znane statystyki jak również kolejne opracowania naukowe podejmowane w tej dziedzinie. Wniosek taki stanowił bez wątpienia przyczynę dla której ustawodawca uzależnił możliwość przyznania prawa do kierowania pojazdami mechanicznymi od spełnienia także warunku braku przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów. Ustawodawca poświęcił tej kwestii cały rozdział 4 "Sprawdzanie stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami" Działu IV "Kierujący". Reglamentacja w tym zakresie służyć ma zarówno ochronie wyższych dóbr takich jak bezpieczeństwo, życie i zdrowie uczestników ruchu drogowego, ale niewątpliwie także życia i zdrowia samego kontrolowanego kierowcy. Z powołanych regulacji wynika, iż kierowca może podlegać kontroli stanu zdrowia, także będąc już uprawnionym do prowadzenia pojazdów mechanicznych, na co wyraźnie wskazuje treść przepisu art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Co więcej, odmowa poddania się takiemu kontrolnemu badaniu lub negatywny jego wynik, mogą skutkować cofnięciem uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Podkreślić bowiem należy, iż różnego rodzaje niedyspozycje i choroby ( fizyczne lub psychiczne), a także określone cechy osobowości mogą powodować niezdolność kierowcy do prowadzenia pojazdu, a to w konsekwencji stwarzać może zagrożenie dla ruchu drogowego. Sąd podziela wyrażone w doktrynie stanowisko, iż "ważną rzeczą zatem staje się problem nie tylko niedopuszczenia do udziału w ruchu w charakterze kierujących osób nie mających wymaganego stanu zdrowia, ale także eliminowanie z ruchu drogowego tych, którzy utracili warunki zdrowotne już po uzyskaniu uprawnień do kierowania pojazdami lub u których przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów nie zostały ujawnione w toku badania przed wydaniem prawa jazdy" ( vide: R.A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Lex 2008 wyd. III).

Jednym z takich przypadków, gdy kierowca może być skierowany na badania kontrolne w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, mogą być w myśl art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Celem przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy jest niewątpliwie zagwarantowanie bezpieczeństwa ruchu drogowego, przy równoczesnym zachowaniu praw podmiotowych osób, które na badania te są kierowane poprzez określenie przesłanek skierowania na nie. Przy czym, bez znaczenia dla oceny zaistnienia w/w przesłanki jest okoliczność, czy w danym momencie kierowca, określony w art. 122 ust. 1 pkt. 4 ustawy jako "kierujący", faktycznie prowadził pojazd, bowiem chodzi w nim o osobę, która mając odpowiednie uprawnienia, taką możliwość posiada, niezależnie od tego, czy z niej korzysta. Przez kierującego pojazdem należy więc rozumieć osobę, która chociaż w danym momencie nie prowadzi pojazdu, do którego kierowania niezbędne jest prawo jazdy określonej kategorii, jednakże, będąc do tego uprawnioną, w każdym momencie taką możliwość posiada. W orzecznictwie podkreśla się, iż inne rozumienie tego przepisu, ograniczone wyłącznie do jego literalnego brzmienia, prowadziłoby do uznania, że nawet w sytuacji poważnych wątpliwości co do stanu zdrowia danej osoby, starosta nie mógłby podjąć żadnych działań w kierunku przeprowadzenia stosownych badań lekarskich ( vide: I OSK 1087/07 ).

Jednocześnie zaznaczyć należy, iż - wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 123 Prawa o ruchu drogowym - rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15), określa między innymi szczegółowe warunki i tryb kierowania na badania lekarskie, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz kierowania tramwajami (§ 1 pkt 1). Zgodnie z § 2 ust. 5 przedmiotowego rozporządzenia, który koresponduje z treścią art. 122 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy "starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów". W § 2 ust. 6 w/w rozporządzenia wykonawczego przewidziano, iż starosta wydaje skierowanie, o którym mowa w ust. 4 i 5, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania wniosku, zawiadomienia lub informacji ( vide: wyrok WSA w Gdańsku w sprawie III SA/Gd 15/10). W § 2 ust. 6 rozporządzenia wykonawczego przewidziano, iż starosta wydaje skierowanie, o którym mowa w ust. 4 i 5, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania wniosku, zawiadomienia lub informacji. Termin wskazany w § 2 ust. 6, podobnie jak termin, o którym mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, jest terminem instrukcyjnym, takim jak terminy wskazane w art. 35 k.p.a., a naruszeniu terminów instrukcyjnych przez organ wydający zaskarżoną decyzję nie można przypisać sankcji nieważności czy też istotnego naruszenia prawa. W konsekwencji decyzji wydanej z przekroczeniem takich terminów nie można skutecznie przypisać cech naruszenia prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi lub rażącego naruszenia prawa rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa ( vide : wyrok WSA Poznaniu II SA/Po 80/09; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 197/07, LEX nr 362077 i z dnia 19 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 883/06, LEX nr 505375 ). Wskazać tu można na rozważania podjęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 12/09, która dotyczyła wprawdzie przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy Dz. U. Nr 69, poz. 622 ze zm.), jednakże przepis ten sformułowany został w analogiczny sposób, jak wskazany wyżej przepis rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15). We wspomnianej uchwale, NSA stwierdził, iż termin do wydania przez organ kontroli ruchu drogowego decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne, o którym mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622 ze zm.) jest terminem instrukcyjnym. Sąd podziela w/w stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego także w odniesieniu do stwierdzonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego oraz prawnego, głównie z uwagi na zasygnalizowaną w uchwale analogię uregulowań (w tym zakresie mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów art. 122 ust. 1 ustawy oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r.).

Odnosząc treść powyższych przepisów do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż podnoszone przez skarżącego zarzuty nie mogły skutecznie podważyć prawidłowości rozstrzygnięć organów obydwu instancji.

Podstawę orzeczenia organu stanowił, powołany już wyżej przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten, jak to już zostało wyżej wskazane może stanowić podstawę skierowania na badania kontrolne, w przypadku istnienia zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Dokonując kontroli legalności decyzji wydanej na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, ocenić należy, czy w sprawie istotnie zachodziła okoliczność uzasadniająca powzięcie przez starostę wątpliwości co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, tzn. czy organ wykazał, że w sprawie taka przesłanka istotnie zachodzi. W doktrynie podkreśla się, iż nie wystarczy tu samo wskazanie na wątpliwość, lecz muszą zaistnieć takie okoliczności, które z dużym prawdopodobieństwem wskazują, iż w przypadku konkretnego "kierującego pojazdem" mogą istnieć przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu drogowym w charakterze kierowcy (vide : A.R. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz. Lex 2008, wyd. III). Sądy administracyjne z kolei wskazują, iż uzasadnione podejrzenie uzależnienia od alkoholu uprawnia i jednocześnie obliguje starostę, w dbałości o bezpieczeństwo ruchu drogowego, do skierowania strony na badanie lekarskie w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy. Starosta może wydać skierowanie na badania lekarskie osoby, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia, które mogą powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. W orzecznictwie pojawiają się także takie określenia, jak "umotywowane zastrzeżenia", "uzasadnione zastrzeżenia". Wszystkie te rozważania prowadzą do wniosku, iż organ nie musi udowodnić, że w odniesieniu do konkretnej osoby zachodzą okoliczności wyłączające dopuszczenie go do uczestnictwa w ruchu drogowym, lecz ma jedynie wykazać, uprawdopodobnić, iż zachodzi uzasadniona wątpliwość, co zdolności kierowcy ( w rozumieniu osoby posiadającej uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych ) do uczestniczenia w ruchu drogowym. Musi wskazać na takie elementy osobowości czy zdrowia kierowcy, które jedynie mogą (a nie muszą) rzutować na jego zdolność psycho-fizyczną udziału w ruchu drogowym w tym charakterze i uzasadniać poddanie go badaniu kontrolnemu. Sąd orzekający podziela wyżej wskazane stanowisko, iż uzasadnione podejrzenie czy też wiarygodna informacja o istnieniu zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy uzasadniają skierowanie go na kontrolne badania lekarskie. Jednocześnie, w ocenie Sądu, za zasadne należy uznać stwierdzenie, iż informacja uzyskana od Prokuratora Rejonowego oraz przekazana przez niego opinia, wskazujące na "zespół uzależnienia od alkoholu oraz depresję sytuacyjną" oraz zażywanie leków antydepresyjnych, a także schorzenia skarżącego, w tym o podłożu fizycznym jak i psychicznym, uprawdopodobniają fakt, iż mógł on utracić zdrowotne możliwości kierowania pojazdami mechanicznymi warunkujące posiadanie uprawnień w tym zakresie. W tym stanie rzeczy należało uznać , iż organy zasadnie przyjęły - z zachowaniem zasad swobodnej oceny, opartej na wystarczającym materiale dowodowym - że w sprawie zachodzi uzasadniona wątpliwość co do stanu zdrowia B.S.. Organy oparły się w tym zakresie na treści dwóch opinii biegłych sądowych w wydanych w związku z toczącym się postępowaniem karnym. Opinie te sporządzone zostały w toku zarządzonej przez sąd karny obserwacji sądowo - psychiatrycznej. Z opinii sądowo- psychologicznej wynika, iż skarżący jest osobą uzależnioną od alkoholu, posiada osobowość nieprawidłową, a wyniki badań wskazują na istnienie zmian organicznych w obrębie obwodowego układu nerwowego. Z kolei opinia sądowo- psychiatryczna wskazuje, że w okresie popełnienia zarzucanego mu czynu karnego istniał u niego zespół zależności alkoholowej, a w chwili badania znajdował się prawdopodobnie w stanie długotrwałej abstynencji oraz depresji o charakterze sytuacyjnym. Z obu tych opinii wynika zgodnie, że skarżący nadużywał alkoholu od 1976 roku i od wielu lat pozostawał uzależniony od niego. W opinii psychiatrycznej stwierdzono, iż przewlekłe nadużywanie alkoholu doprowadziło u skarżącego m.in. do niekorzystnych skutków zdrowotnych i psychospołecznych. Pogłębiło też istniejące zaburzenia charakterologiczne i osobowościowe. Wprawdzie prawdopodobna abstynencja i leczenie antydepresyjne spowodowały poprawę kondycji psychofizycznej, to występują nadal okresowe sytuacyjne zaostrzenia depresji. Badany pozostaje też od 1999 r. w leczeniu psychiatrycznym, uczęszczając także na spotkania AA, zażywa leki antydepresyjne. Z opinii wynika, iż w toku badania sam skarżący uskarżał się na trudności z koncentracją i blokady pamięci. Podał również, że podjął dwie próby samobójcze, leczy się w poradni neurologicznej, od 1995 r. także na cukrzycę, a od 1998 r. przyjmuje insulinę. M.in. z powodu tego schorzenia jak i dolegliwości kręgosłupa pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy.

W ocenie Sądu, okoliczności wynikające z uzyskanych w postępowaniu administracyjnym opinii biegłych sądowych (sporządzonych w toku postępowania karnego) uzasadniały uznanie, iż zaszły podstawy po powzięcia wiarygodnej (zważywszy na jej źródło i treść) informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia skarżącego, mogących powodować jego niezdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Treść opinii wskazuje bowiem na obniżoną sprawność psychofizyczną skarżącego, wywołaną zarówno długoletnim nadużywaniem jak uzależnieniem od alkoholu, depresją i innymi schorzeniami np. cukrzycą (którą organy już nie wskazały). Charakter okoliczności, które należy uznać za wiarygodną informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia danej osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami (§ 2 ust. 5 cyt. rozporządzenia) powinno się – w ocenie Sądu - rozważać przez pryzmat zakresu badania i oceny stanu zdrowia jakiej dokonuje uprawniony lekarz po ewentualnym skierowaniu na badania. Z przepisu § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r. wynika zaś, iż przedmiotem badania lekarskiego jest stwierdzenie istnienia lub brak u badanej osoby m.in. chorób układu narządu ruchu, chorób układu nerwowego, zaburzeń psychicznych, cukrzycy, przy uwzględnieniu wyników badania poziomu cukru we krwi, objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub jego nadużywanie, przyjmowania leków mogący mieć wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów. Stąd, zdaniem składu orzekającego, organy obu instancji słusznie orzekły o potrzebie poddania skarżącego badaniu , przeprowadzanemu przez uprawnionego lekarza, w ramach których dojdzie do sprawdzenia i oceny jego zdolności do kierowania pojazdami. Stwierdzone bowiem u niego schorzenia jak i skutki wieloletniego nadużywania i uzależnienia od alkoholu (nawet przy przyjęciu prawdopodobnej abstynencji), nasuwają istotne wątpliwości w kwestii zachowania przez skarżącego zdolności do kierowania pojazdami. W tym miejscu podkreślić jednak należy, że orzeczenie w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w żadnej mierze nie zastępuje oceny dokonywanej przez uprawnionego lekarza, która to dopiero stwierdzi, czy istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania przez skarżącego pojazdami mechanicznymi. Zadaniem Starosty nie było zatem dokonanie oceny stanu zdrowia skarżącego w kontekście zachowania przez niego prawa jazdy, lecz przeprowadzenie analizy posiadanej informacji i udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy informacja ta budzi obiekcje co do stanu zdrowia strony i uzasadnia skierowanie na badania kontrolne. W ocenie Sądu, z tak rozumianego obowiązku Starosta i Kolegium zasadniczo się wywiązały. Wprawdzie bowiem uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie analizują dostatecznie szczegółowo opinii biegłych będących źródłem wiarygodnych informacji o zastrzeżeniach, to odwołanie się do nich uznać należy w okolicznościach sprawy za wystarczające dla spełnienia przesłanek z art. 122 ust.1 pkt 4 w zw. z § 2 ust. 5 rozporządzenia. Uchybienia organów w tym zakresie nie miały wpływu na wynik sprawy gdyż ostatecznie - w opinii Sądu - powzięcie uzasadnionych wątpliwości, charakteryzujących się znaczną dozą prawdopodobieństwa, co do stanu zdrowia kierującego pojazdu nastąpiło w oparciu o przedstawiony, wiarygodny materiał dowodowy i okoliczności stanu faktycznego sprawy ( por. I OSK 1490/08, I OSK 779/09). Należy przy tym wyjaśnić , iż w przypadku stosowania instytucji z art. 122 ust. 1 pkt 4 p.r.d., nie dochodzi do bezpośredniej ingerencji w prawo podmiotowe, jakim jest posiadane uprawnienie do prowadzenia pojazdów. Postępowanie w tym zakresie, podejmowane w ochronie bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz życia i zdrowia jego uczestników, służyć ma jedynie weryfikacji stanu zdrowia, a jedynie pośrednio do weryfikacji przyznanych uprzednio kierującemu uprawnień ( vide: wyrok WSA w Kielcach II SA/Kr 143/08).

Wbrew stanowisku skarżącego stwierdzić należy, iż wykorzystane w sprawie opinie: sądowo – psychologiczna i sądowo – psychiatryczna mogły stanowić materiał dowodowy w oparciu o który orzekały organy. Zgodnie bowiem z treścią art. 75 Kpa jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w tym w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Odnosząc się do zarzutu, iż opinie są nieważne, bo upłynął jeden rok od ich sporządzenia stwierdzić należy ani przepisy Kodeksu postępowania karnego, ani Kodeksu postępowania administracyjnego nie wyznaczają czasu ważności dowodów np. opinii biegłych. Wprawdzie organy niewątpliwie zobligowane pozostawały do ustalenia aktualnego stanu faktycznego sprawy, tym nie mniej wynikające z nadesłanych opinii schorzenia i skutki zdrowotne wieloletniego uzależnienia od alkoholu, nie mają charakteru tymczasowego, przemijającego czy odwracalnego, a wskazują na stan utrwalony lub nawet progresywny (np. cukrzyca). Podkreślić ponownie należy, iż skierowanie na sporne badanie lekarskie służyć ma wyjaśnieniu, czy w odniesieniu do skarżącego zachodzą przeciwwskazania zdrowotne co do możliwości jego dalszego uczestnictwa w ruchu drogowym w charakterze "kierującego pojazdem".

Jednocześnie należy także zauważyć, iż skarżący wprawdzie w toku postępowania kwestionował prowadzone postępowanie, a także przedstawione opinie, jednakże nie przedstawił żadnego dowodu, np. w postaci zaświadczenia lekarskiego, które mogłoby uzasadniać wniosek odmienny niż ten wywodzony z opinii przekazanych przez Prokuratora, tj. że nie zachodzi wątpliwość, co do prawidłowości funkcjonowania skarżącego jako kierowcy. Wprawdzie uzasadnienia organów w zakresie wykazania przesłanek stanowiących podstawę wydania skierowania na badania na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy są lakoniczne, jednakże wskazują na istnienie uzasadnionej wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego, wynikającego ze stwierdzonego w opiniach biegłych sądowych. Tym samym stwierdzone naruszenie przepisu art. 107 Kpa nie mogło mieć – jak już wskazano - wpływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie uzasadniałoby wydanie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.

Wbrew twierdzeniu strony skarżącej nie zachodzi też w sprawie, żadna z przesłanek określonych w art. 156 § 1 Kpa, co mogłoby uzasadniać stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 2 ppsa. Natomiast organu nie mogły naruszyć przepisu art. 58 Kc, bowiem nie ma on zastosowania przy rozstrzyganiu spraw w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło także do naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z przepisów art. 6,7,8 i 9 Kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skarżącego Prokurator uprawniony był do złożenia do właściwego miejscowo starosty wniosku o wszczęcie postępowania i wydanie na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 p.r.d spornej decyzji. Jego uprawnienie w tym zakresie wynika z art. 182 Kpa, zgodnie z którym prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem, zaś tego rodzaju stanem jest naruszająca prawo bezczynność organu w sytuacji, gdy organ ten władny jest wszcząć postępowanie z urzędu. Omawianemu uprawnieniu prokuratora odpowiada obowiązek przeprowadzenia przez organ administracji publicznej odpowiedniego postępowania ( vide : wyrok WSA w Białymstoku II SA/Bd 818/08, wyrok NSA I OSK 1542/09).

Zauważyć należy, iż w toku postępowania strona kierowała do organu dwa pisma, które adresowane były do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., z których żadne nie zostało przekazane do tego sądu. Pierwsze pismo zostało potraktowane jako pismo procesowe w sprawie i organ udzielił na nie odpowiedzi stronie. Z kolei drugie pismo strony, jako wniesione w terminie otwartym do wniesienia odwołania, potraktowane zostało jako odwołanie. Wprawdzie w orzecznictwie wskazuje się, iż organ, który otrzymał skargę kierowaną do Sądu nie jest uprawniony do jej oceny pod względem dopuszczalności i zobligowany jest za każdym razem przekazać skargę, zgodnie z żądaniem strony. Jednakże równie silne stanowisko wykształciło się w zakresie oceny treści pism wnoszonych przez stronę w toku postępowania administracyjnego, gdzie wskazuje się, iż o zakwalifikowaniu pisma decydować powinna treść tego pisma, nie zaś jego tytuł. Niewątpliwie w interesie strony w przypadku pisma z dnia [...] maja 2010 r. było potraktowanie tego pisma jako odwołania, bowiem jako skarga do sądu administracyjnego, podlegałoby ono odrzuceniu z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia stosownie do treści art. 52 § 1 i 2 ppsa. Podobnie w okolicznościach sprawy należało uznać, iż nieprzekazanie sądowi adresowanego do niego pisma z dnia [...] marca 2010 r. , które organ potraktował jako pismo procesowe w sprawie i udzielił na nie odpowiedzi stronie, nie naruszyło uprawnień skarżacego bowiem nie przysługuje żaden środek odwoławczy do sądu administracyjnego na samo zawiadomienie przez organ (pismo z dnia [...] lutego 2010 r.) o wszczęciu postępowania z urzędu.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 105 § 2 Kpa wskazać należy, iż faktycznie pismem z dnia [...] kwietnia 2010r. B.S. wniósł o umorzenie postępowania – a Starosta nie rozpatrzył tego wniosku. Prowadzone postępowanie wszczęto jednak z urzędu, co oznacza, iż nie podlegało ono umorzeniu na wniosek strony tego postępowania. Przepis art. 105 § 2 Kpa przewiduje taką ewentualność jedynie w odniesieniu do postępowania wszczętego na wniosek strony. Zresztą strona brak odniesienia się do tego wniosku mogłaby skarżyć jako ewentualną bezczynność w tym zakresie ( vide : wyrok WSA w Opolu I SA/Op 443, wyrok WSA w Szczecinie II SA/Sz 845/07).

Mając na względzie bezzasadność podnoszonych przez skarżącego zarzutów oraz fakt, iż kontrola sądowa sprawowana w zakresie wynikającym z art. 134 § 1 ppsa nie wykazała istnienia podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu skarga podlegała oddaleniu ( art. 151 ppsa ).