Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 721/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 3, art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d) i ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1172
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania M. B. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty [...] z dnia [...] r., znak: [...] orzekającej o przyznaniu dofinansowania do przystosowania łazienki wraz z wc, wykonania podłogi antypoślizgowej w pokoju oraz kuchni, wykonania pochylni dla wózka inwalidzkiego w kwocie [...]zł i ustalającej udział środków własnych w kwocie [...]zł, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) – dalej: "k.p.a." oraz 35a ust. 1 pkt 7 lit. d ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1172 ze zm.) – dalej: "ustawa o rehabilitacji", § 2 pkt 4, § 6 pkt 1, § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 926 ze zm., dalej: "rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej") – utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Skarżąca w dniu 2 stycznia 2019 r., w siedzibie Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w C. złożyła wniosek o przyznanie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PEFRON") do likwidacji barier architektonicznych, dołączając orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o niepełnosprawności w C. z dnia [...] r., o zaliczeniu jej do znacznego stopnia niepełnosprawności.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2019 r. organ administracji zawiadomił wnioskodawczynię o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku i zakwalifikowaniu do drugiego etapu, zobowiązując ją zarazem do dostarczenia w terminie do 30 kwietnia 2019 r. szkicu oraz kosztorysu wykonawczego na wykonanie następujących prac: przystosowania łazienki, wykonania pochylni dla wózka inwalidzkiego, wykonania podłogi antypoślizgowej w pokoju oraz kuchni. Do akt sprawy zostały dołączone kosztorysy inwestorskie, w których wartość kosztorysową robot modernizacyjnych określono na kwotę [...]zł oraz na kwotę [...]zł za roboty budowlane.

Pismem z dnia 27 czerwca 2019 r. znak: [...] (doręczonym w dniu 5 lipca 2019 r.) poinformowano skarżącą, że złożony wniosek o dofinansowanie ze środków PFRON do likwidacji barier architektonicznych został rozpatrzony pozytywnie poprzez przyznanie dofinansowania do przystosowania łazienki wraz z wc, wykonania podłogi antypoślizgowej w pokoju oraz kuchni, wykonania pochylni dla wózka inwalidzkiego w kwocie [...]zł, z ustaleniem udziału środków własnych w kwocie [...]zł.

W odwołaniu, skarżąca zarzuciła, że organ I instancji błędnie nie przyznał jej dofinansowania w zakresie środków, o które wnioskowała tj. za roboty demontażowe, rozbiórkowe, demontażowe sanitarne, porządkowe podkreślając, że wnosiła o ułożenie pochylni dla wózków inwalidzkich wraz z miejscem postojowym dla podjazdu osoby z niepełnosprawnością, o roboty budowlane, wykonanie podłogi antypoślizgowej w pokoju, kuchni i korytarzu, posadzki z kamieni sztucznych 33,470 m2, warstwy z wylewki samopoziomującej, pogrubienie posadzki o 1 cm - krotność 3, roboty sanitarne w tym instalację w łazience do ogrzewania podłogowego, instalację elektryczną w łazience, obniżenie gniazd i włączników do wysokości dostosowanej do potrzeb osoby niepełnosprawnej, uchwyty dla niepełnosprawnych. W jej ocenie, organ w żaden sposób nie uzasadnił, dlaczego nie przyznał środków na wymienione wyżej roboty we wnioskowanej kwocie, wynikającej z przedłożonych kosztorysów.

SKO w pierwszej kolejności przeprowadziło wywód w zakresie oceny pisma organu I instancji z dnia 27 czerwca 2019 r., znak: [...] i z powołaniem się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I GSK 836/18 przedstawiło ocenę, iż akt organu administracji publicznej pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a. stanowi decyzję administracyjną pod warunkiem, że zawiera minimum elementów niezbędnych do takiego zakwalifikowania, a mianowicie: oznaczenie organu administracji publicznej wydającego określony akt, wskazanie adresata tegoż aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji, a w konsekwencji ww. pismo, jako spełniające ww. wymogi uznało za decyzję administracyjną i przystąpiło do rozpatrzenia odwołania.

Odnosząc się do meritum sprawy SKO podało, że materialnoprawną podstawę rozpatrywania wniosków o dofinansowanie ze środków PFRON stanowi ustawa o rehabilitacji, a zgodnie z jej art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d do zadań powiatu należy dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych, zaś procedura uzyskania dofinansowania ze środków PFRON została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej. W myśl § 6 tego aktu, jeżeli ich realizacja umożliwi lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, mogą ubiegać się o dofinansowanie: na likwidację barier architektonicznych - osoby niepełnosprawne, które mają trudności w poruszaniu się, jeżeli są właścicielami nieruchomości lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości, albo posiadają zgodę właściciela lokalu lub budynku mieszkalnego, w którym stale zamieszkują (pkt. 1), na likwidację barier w komunikowaniu się i technicznych - osoby niepełnosprawne, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności; (pkt 3) na usługi tłumacza języka migowego lub tłumacza-przewodnika - osoby niepełnosprawne, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności (pkt 2).

W oparciu o § 10 ust. 1 ww. rozporządzenia, dofinansowanie zadań ze środków PFRON następuje na pisemny wniosek złożony odpowiednio do powiatowego centrum pomocy rodzinie lub powiatowego urzędu pracy, właściwego dla: miejsca zamieszkania - w przypadku osoby niepełnosprawnej (pkt 1), siedziby albo miejsca prowadzenia działalności - w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej (pkt 2). Z kolei w myśl § 13 ust. 4 rozporządzenia wysokość dofinansowania likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych wynosi do 95% kosztów przedsięwzięcia, nie więcej jednak niż do wysokości piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia. Stosownie do treści § 14 rozporządzenia podstawę dofinansowania zadań stanowi umowa zawarta przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) z osobą niepełnosprawną lub jej przedstawicielem ustawowym, osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji, po rozpatrzeniu wniosku skarżącej stwierdził, iż spełnia ona wszystkie wymogi wynikające z ustawy o rehabilitacji oraz z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej, przyznając w konsekwencji dofinansowanie ze środków PFRON do przystosowania łazienki wraz z wc, wykonania podłogi antypoślizgowej w pokoju oraz kuchni, wykonania pochylni dla wózka inwalidzkiego w kwocie [...]zł, mimo że skarżąca wnosiła o przyznanie środków zgodnie z przedłożonymi kosztorysami z dnia 29 kwietnia 2019 r.

SKO wyjaśniło, że z dołączonej do akt sprawy informacji z dnia 17 czerwca 2019 r. sporządzonej przez Starszego Inspektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w C. wynika, że w 2019 r. przyjmowanie wniosków na dofinansowanie ze środków PFRON rozpoczęto 2 stycznia 2019 r. Przyjęto 250 wniosków. Powiat C., w myśl uchwały Nr [...] z dnia 28 marca 2019 r. w sprawie określenia zadań, na które przeznacza się środki PFRON w 2019 r. na likwidację barier architektonicznych przeznaczył [...] zł, co daje średnio [...] zł na [...] złożonych wniosków. Na dzień 17 czerwca 2019 r. wpłynęło 46 wniosków na kwotę [...]zł. To zaś oznacza, że powiat nie ma swobody w dysponowaniu środkami przeznaczonymi na likwidację określonych w przepisach ustawy barier i nie decyduje dowolnie o wysokości środków, które na te cele można by przeznaczyć, albowiem wysokość dofinansowania uzależniona jest od wysokości przyznanych środków na dofinansowanie oraz liczby złożonych wniosków.

Jednocześnie SKO zauważyło, że powołane przepisy stanowią o dofinansowaniu, a nie sfinansowaniu kosztów likwidacji barier architektonicznych, a przy tym określają tylko górny pułap i to nie sztywno, bo do 95% kosztów przedsięwzięcia, nie więcej jednak niż do wysokości piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia, zaś pomoc ta musi wiązać się z konkretną barierą i nie ma na celu podwyższenia standardu życia osoby niepełnosprawnej. Podkreśliło przy tym, że orzekając o dofinansowaniu na rzecz osób niepełnosprawnych, organ administracji musi brać pod uwagę potrzeby konkretnych osób niepełnosprawnych, a także ograniczone środki finansowe na ich zaspokojenie, które ma w swojej dyspozycji. Ponadto przepis § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej rozróżnia także finansowanie w całości lub w części. Tym samym żądanie skarżącej przyznania dofinansowania w żądanej kwocie uznane zostało zasadnie za nieuzasadnione.

W skardze do Sądu, skarżąca ponownie wyraziła stanowisko, że błędnie nie przyznano jej dofinansowania w zakresie środków, o które wnioskowała, nie podając żadnego uzasadnienia w tym zakresie.

Po przytoczeniu stanu faktycznego zaistniałego w sprawie, podkreśliła, że mimo złożonego odwołania w dalszym ciągu nie otrzymała informacji, czym kierowano się zmieniając kosztorys, za sporządzenie którego zapłaciła [...] zł. Dodała, że jest osobą aktywną zawodowo i społecznie, odprowadza podatki i nie żąda niczego, a chciała jedynie skorzystać choć raz z pomocy jaką zapewnia Państwo by móc godnie żyć.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie Sąd uznaje za pożądane odniesienie się do formy prawnej rozstrzygnięcia wydawanego w związku z szeroko pojętym dofinansowaniem ze środków PFRON.

Procedura uzyskania dofinansowania ze środków PFRON została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej, które jednak wprost nie stanowi o wydawaniu decyzji w zakresie wniosków beneficjentów tej pomocy.

W tym przedmiocie w orzecznictwie zarysowały się dwa przeciwstawne poglądy.

Część składów orzekających przyjmuje, że czynności podejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego związanych z rozpatrywaniem wniosków o dofinansowanie ze środków PFRON określonych zadań nie można zaliczyć do prawnych form działania organu administracji publicznej, wskazując, że dla odmowy przyznania dofinansowania ze środków PFRON ustawodawca nie przewidział formy decyzji administracyjnej oraz podkreślając, że przyznanie dofinansowania następuje zasadniczo w formie umowy, czyli co najmniej dwustronnej czynności prawnej, o charakterze cywilnoprawnym.

Prezentowane jest jednak również stanowisko odmienne, zgodnie z którym akt organu administracji publicznej wydany w przedmiocie dofinansowania osób niepełnosprawnych jest sprawą z zakresu administracji publicznej i pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a. stanowi decyzję administracyjną, pod warunkiem, że zawiera minimum elementów niezbędnych do takiego zakwalifikowania, a mianowicie: oznaczenie organu administracji publicznej wydającego określony akt, wskazanie adresata tegoż aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Takie stanowisko zaprezentował m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia: 11 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 1090/09, 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I GSK 836/18, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Go 376/18 (zob. także uchwała 7 sędziów NSA z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II GPS 1/12, CBOSA).

Sąd orzekający w tym składzie podziela drugi z przytoczonych poglądów, a mianowicie, że w przypadkach, gdy ustawodawca upoważnił organ administracji do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy jednostki, natomiast nie wskazał wyraźnie formy prawnej działania organu, należy kierować się tzw. domniemaniem rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Już w wyroku z dnia 31 sierpnia 1984 r., sygn. akt SA/Wr 430/84, NSA przyjął, że "w przypadku gdy uprawnienie strony nie powstaje bezpośrednio z mocy prawa, lecz w wyniku konkretyzacji normy prawnej, organ administracji państwowej - o ile nie jest przewidziana inna forma jego działań - obowiązany jest dokonać tej konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej".

W obecnych uwarunkowaniach ustrojowych funkcjonowania administracji publicznej domniemanie rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej jest konsekwencją "prawa do procesu administracyjnego", wynikającego z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w wyroku NSA z dnia 23 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1185/04, prawo do procesu - którego źródłem jest konstytucyjna zasada demokratycznego państwa prawnego - "ma podstawowe znaczenie dla interpretacji przepisów prawa materialnego w kwestii formy rozstrzygnięcia sprawy, w kierunku przyjęcia zasady załatwiania spraw jednostki w formie decyzji administracyjnej, gdy przepis prawa materialnego nie przyjmuje expressis verbis innej formy załatwienia sprawy". W uzasadnieniu cyt. wyżej wyroku NSA dodał, że "obywatel ma prawo do tego, by jego oparte na prawie materialnym roszczenia i wnioski były rozpatrywane w ramach przewidzianej prawem procedury. Nie jest zgodne z zasadami konstytucyjnymi takie postępowanie organów wykonujących administrację publiczną, w którym wnioski obywateli załatwiane są poza procedurą".

Reasumując tę część rozważań stwierdzić należy, że SKO prawidłowo przyjęło, iż pismo Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w C. z dnia 27 czerwca 2019 r., znak: [...], w istocie przybrało formę decyzji administracyjnej, jako że zawiera ono wszystkie wymagane prawem elementy, aby tak je zakwalifikować. W konsekwencji więc, SKO zasadnie przystąpiło do rozpatrzenia odwołania wniesionego przez skarżącą.

Przechodząc do meritum sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić należy, zgodnie z art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, rehabilitacja społeczna ma na celu umożliwianie osobom niepełnosprawnym uczestnictwa w życiu społecznym i jest ona realizowana m.in. przez likwidację barier, w szczególności architektonicznych, urbanistycznych, transportowych, technicznych, w komunikowaniu się i dostępie do informacji. Jednocześnie stosownie do art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d) i ust. 2 pkt 1 tej ustawy dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych stanowi zadanie powiatu realizowane przez powiatowe centra pomocy rodzinie.

W myśl § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej, ze środków Funduszu mogą być finansowane w części lub całości następujące rodzaje zadań: likwidacja barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. Ponadto w myśl § 6 pkt 1 tego rozporządzenia osoby niepełnosprawne, które mają trudności w poruszaniu się, jeżeli są właścicielami nieruchomości lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości albo posiadają zgodę właściciela lokalu lub budynku mieszkalnego, w którym stale zamieszkują mogą ubiegać się o dofinansowanie ze środków Funduszu likwidacji barier architektonicznych, jeżeli umożliwi to lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem.

Dofinansowanie jest – w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej – przyznawane na pisemny wniosek złożony odpowiednio do powiatowego centrum pomocy rodzinie lub powiatowego urzędu pracy, właściwego dla: miejsca zamieszkania - w przypadku osoby niepełnosprawnej (§ 10 ust. 1 pkt 1), siedziby albo miejsca prowadzenia działalności - w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej (§ 10 ust. 1 pkt 2). Z kolei w myśl § 13 ust. 4 rozporządzenia wysokość dofinansowania likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych wynosi do 95% kosztów przedsięwzięcia, nie więcej jednak niż do wysokości piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia. Stosownie do treści § 14 rozporządzenia podstawę dofinansowania zadań stanowi umowa zawarta przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) z osobą niepełnosprawną lub jej przedstawicielem ustawowym, osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej.

Z powyżej wskazanych przepisów wynika, że organ rozstrzygając w sprawie dofinansowania przeznaczonego dla osoby niepełnosprawnej kieruje się więc kategoriami ocennymi i działa w oparciu o uznanie administracyjne. Oznacza to, że jego zadaniem jest wszechstronna ocena sytuacji wnioskodawcy, rozpatrzenie okoliczności działających za lub przeciw przyznaniu świadczenia oraz jasne uzasadnienie dyrektywy wyboru. Ocena ta powinna również uwzględniać podstawowe zasady i kryteria przyznawania dofinansowania, a także ilość posiadanych przez organ środków finansowych przeznaczonych na ten cel. Uznaniowy charakter decyzji oznacza, że organ administracji ma swobodę decyzyjną co do ustalenia treści decyzji uznaniowej, związaną z realizowaniem określonej w zakresie przedmiotu decydowania polityki państwa.

Kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich decyzji ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz, czy w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy.

W kontekście powyższego, podkreślić należy, że szczególnego znaczenia nabiera uzasadnienie wydanego aktu. W myśl art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Odnosząc tę regulację do uznanego za decyzję ww. pisma Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w C. z dnia 27 czerwca 2019 r. należy z całą odpowiedzialnością stwierdzić, iż uchybia ono treści art. 107 § 3 k.p.a. To zaś świadczy o dowolności (arbitralności) rozstrzygnięcia.

Przede wszystkim podkreślić wypada, że w niniejszej sprawie skarżąca do wniosku o dofinansowanie z PFRON-u dołączyła kosztorysy inwestorskie, w których wartość kosztorysową robót modernizacyjnych określono na kwotę [...]zł a robót budowlanych na kwotę [...]zł.

W sytuacji, gdy organ I instancji przyznał jej jedynie kwotę [...]zł, okoliczność ta wymagała nader szczegółowego uzasadnienia, czego całkowicie zabrakło.

Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno bowiem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W przeciwnym wypadku organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.), a zatem – w konsekwencji - na dowolność (arbitralność) rozstrzygnięcia.

Rację należy przyznać skarżącej, że z treści decyzji organu I nie mogła się w żaden sposób dowiedzieć, dlaczego przyznano jej taką, a nie inną kwotę dofinansowania i dlaczego nie uznano jej wniosku w całości.

Jakkolwiek SKO podjęło próbę wyjaśnienia tej kwestii, to jednak – w ocenie Sądu – nie była ona skuteczna.

SKO bowiem podało, że z dołączonej do akt sprawy informacji z dnia 17 czerwca 2019 r. sporządzonej przez Starszego Inspektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w C. wynika, że w 2019 r. przyjmowanie wniosków na dofinansowanie ze środków PFRON rozpoczęto 2 stycznia 2019 r. Przyjęto 250 wniosków. Powiat C. na likwidację barier architektonicznych przeznaczył [...] zł, co daje średnio [...] zł na [...] złożonych wniosków. Na dzień 17 czerwca 2019 r. wpłynęło 46 wniosków na kwotę [...]zł, zaś skarżącej zaproponowano przyznanie najwyższego dofinansowania ze wszystkich tegorocznych wnioskodawców.

Zauważyć przede wszystkim należy, że ta konstatacja nie wynika z decyzji organu I instancji, a jedynie z pisma znajdującego się w aktach sprawy. Organ l instancji w żaden sposób nie wyjaśnił motywów swojego działania, w szczególności zaś nie odniósł się do przedłożonych przez skarżącą kosztorysów, co ponad wszelką wątpliwość powinien był uczynić.

W ocenie Sądu, jakkolwiek należy się zgodzić z SKO, że organy pomocy społecznej, udzielające wsparcia ze środków PFRON muszą dokonywać selekcji przy ich podziale, to jednak takie, a nie inne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie powinno być uzasadnione, w sposób, umożliwiający wnioskodawcy zapoznanie się z racjami, którymi kierował się organ, przy takim a nie innym przydziale środków.

Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie, podobnie jak i w innych tego rodzaju, nie deprecjonuje podniesionego przez SKO argumentu o braku środków finansowych na wsparcie wszystkich niepełnosprawnych oraz konieczności ustalenia hierarchii potrzeb, które mogą zostać zaspokojone. Bezsprzecznym bowiem jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości.

Jednak kryteria działania organów pomocy społecznej w tym zakresie muszą mieć swoje prawne uwarunkowania. Tym bowiem charakteryzuje się działanie organu administracji w ramach uznania administracyjnego, że możliwość wyboru przez organ rozstrzygnięcia spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań, doznaje ograniczenia w samej normie prawnej, wprowadzającej uznanie poprzez wyznaczenie ram tego działania w konkretnej kategorii spraw, a także postanowieniami naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej postanowieniami art. 77 § 1 k.p.a., jak również zasadami i celami określonymi w ustawie o pomocy społecznej i innych aktach regulujących kwestie dofinasowania osób niepełnosprawnych w zakresie likwidacji barier architektonicznych, technicznych i w komunikowaniu się.

Decyzje tego rodzaju muszą być też poddane szczególnym rygorom w zakresie uzasadnienia, które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno zatem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony, czy też – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – częściowo negatywnego, powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne. Tego zaś zabrakło w niniejszym przypadku.

Co prawda słusznie SKO zauważyło, że ww. przepisy stanowią o dofinansowaniu, a nie sfinansowaniu kosztów likwidacji barier architektonicznych, a przy tym określają tylko górny pułap i to nie sztywno, bo do 95% kosztów przedsięwzięcia, nie więcej jednak niż do wysokości piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia, zaś pomoc ta musi wiązać się z konkretną barierą i nie ma na celu podwyższenia standardu życia osoby niepełnosprawnej, to jednak nie zmienia to w niczym oceny, że kwestia ta w pierwszej kolejności nie została przeanalizowana i uzasadniona w wystarczający sposób przez organ orzekający o dofinansowaniu. Tym samym – wbrew stanowisku SKO – nie można decyzji organu I instancji uznać za prawidłową.

Analiza uzasadnienia uznaniowej decyzji SKO oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu l instancji doprowadziła Sąd do wniosku, że organy te przekroczyły ramy uznania administracyjnego, naruszając postanowienia przepisów postępowania administracyjnego – art.: 7, 77 § 1 i 80 oraz 107 § 3 k.p.a.

W ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższe wskazania Sądu i mając na względzie cele i zasady pomocy społecznej, przepisy aktów pragmatycznych oraz przepisy k.p.a. wydadzą stosowne decyzje załatwiając wniosek skarżącej (pozytywnie, częściowo pozytywnie, bądź nie) o przyznanie jej dofinasowania na likwidację barier w komunikowaniu się, zaś podjęte rozstrzygnięcia uzasadnią w sposób czytelny tak, aby strona mogła się dowiedzieć, dlaczego przyznano jej konkretną kwotę dofinansowania i na co, a co do innej takiego przyznania odmówiono.

W takim stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.