Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 198/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1, par. 5, par. 6 ust. 1, par. 8
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2008 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 10 kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2006 r., sygn. akt III SA/Gd 330/06 uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 8 maja 2006 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 21 lutego 2006 r., nr [...] w przedmiocie niestwierdzenia u L. W. choroby zawodowej wymienionej w pozycji 1 – zatrucia ostre lub przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez benzen lub jego homologii według wykazu chorób zawodowych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazy chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Sąd zobowiązał organy do szczegółowego wyjaśnienia z jakich przyczyn stwierdzony u skarżącej zespół pozapiramidowy nie dał podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii tej choroby. Wskazał, że organy inspekcji sanitarnej oparły swoje rozstrzygnięcia na orzeczeniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. z dnia 7 października 2005 r. nr [...] i Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia 8 grudnia 2005 r. nr [...] oraz ocenach narażenia zawodowego z dnia 8 lipca 2005 r., 15 grudnia 2005 r. i 4 maja 2006 r., jak również wyjaśnieniach Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia 10 lutego 2006 r. i 13 kwietnia 2006 r. Zwrócił uwagę, że ww. orzeczenia zostały wydane w oparciu o sporządzoną w dniu 8 lipca 2005 r. kartę oceny narażenia zawodowego, w której stwierdzono, że L. W. przez okres 2,5 roku pracowała w laboratorium z użyciem m.in. ksylenu, zaś po dwóch latach pracy zaczęły u niej występować dolegliwości neurologiczne. Tymczasem w obu orzeczeniach lekarskich stwierdzono, że pierwsze objawy choroby pojawiły się u skarżącej po kilku miesiącach pracy w laboratorium (w orzeczeniu jednostki orzeczniczej II stopnia stwierdzono, że miało to miejsce po 2-3 miesiącach). Powyższym faktom skarżąca przeczyła w trakcie postępowania powołując się na dokumentację lekarską, z której wynika, że miało to miejsce znacznie później (pismo skarżącej z dnia 30 stycznia 2006 r. skierowane do Instytutu Medycyny Pracy w Ł.). Wskazała między innymi, że pierwsze badania radiologiczne i MRI zostały u niej przeprowadzone odpowiednio w dniach: 8 września 2004 r. i 9 listopada 2004 r. Powołała się również na treść świadectwa pracy, w którym zawarte są okresy zwolnień lekarskich. Natomiast zarówno lekarskie jednostki orzecznicze, jak i organy orzekające w sprawie nie odniosły się do powyższego i uznały, że fakt wystąpienia objawów choroby po bardzo krótkim okresie ekspozycji stanowił jeden z argumentów wskazujących na pozazawodową etiologię choroby. Z tych przyczyn Sąd stwierdził, iż opinie jednostek nie są wyczerpujące, tym bardziej, że w orzeczeniu jednostki I stopnia stwierdzono, że przewlekłe zatrucie ksylenem objawia się głównie uszkodzeniem OUN, brak jest jednak danych klinicznych sugerujących, że dochodzi w tym przypadku do uszkodzenia układu pozapiramidowego, na który cierpi skarżąca. Takie stwierdzenie, w ocenie Sądu, nie może jednak jednoznacznie wykluczać, że taki związek jednak istnieje, tym bardziej, że w obu orzeczeniach stwierdzono, że nie ustalono etiologii zespołu pozapiramidowego występującego u skarżącej i że wymaga to dalszego wyjaśnienia. Podkreślił, że to ostatnie sformułowanie nie wyklucza, możliwości zachorowania na zespół pozapiramidowy przez osoby narażone na działanie ksylenu, zadaniem jednostek orzeczniczych było natomiast wykazanie, że w konkretnym przypadku nic nie przemawia za zawodową etiologią tego schorzenia, co wymaga z kolei ustalenia etiologii choroby u skarżącej. W ocenie Sądu orzeczenia lekarskie takiego stanowiska jednostek orzeczniczych nie uzasadniają. Sąd, powołując orzecznictwo sądów administracyjnych, zaznaczył, iż istotne znaczenie dla powstania choroby w związku z warunkami pracy ma także osobnicza wrażliwość pracownika na czynniki szkodliwe występujące w pracy. Ten sam czynnik może u różnych osób wywołać różne reakcje organizmu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] decyzją z dnia 15 grudnia 2006 r., nr [...] nie stwierdził u L. W. choroby zawodowej wymienionej w pozycji 1 – zatrucia ostre lub przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez benzen lub jego homologii według wykazu chorób zawodowych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Zgodnie z zaleceniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku organ pierwszej instancji wystąpił do jednostek orzeczniczych o wydanie opinii uzupełniającej do orzeczeń lekarskich wystawionych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. z dnia 7 października 2005 r. nr [...] i Instytut Medycyny Pracy w Ł. z dnia 8 grudnia 2005 r. nr [...], a także udzielenie szczegółowego wyjaśnienia przyczyn, z powodu których stwierdzony u L. W. zespół pozapiramidowy nie dał podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii choroby. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy podtrzymał swoje dotychczasowe orzeczenie, w którym wykluczono etiologię zawodową zespołu pozapiramidowego. Dodał również, że w świetle aktualnej wiedzy medycznej oraz danych epidemiologicznych przy narażeniu na ksylen nie dochodzi do uszkodzenia układu pozapiramidowego. Również Instytut Medycyny Pracy nie znalazł podstaw do zmiany orzeczenia. Wyjaśnił przy tym, że początek wystąpienia objawów (po 2-3 miesiącach pracy) nie ma istotnego znaczenia, gdyż pomimo całkowitego zaprzestania narażenia na ksylen choroba stale postępuje. Tym samym stały postęp zmian neurologicznych u L. W. ma inną przyczynę. Nadmieniono przy tym, że brak jest danych wskazujących na przebycie przez L. W. ostrego zatrucia ksylenem lub jakąkolwiek inną substancją. W ocenie państwowego powiatowego inspektora sanitarnego brak jest podstaw do rozpoznania choroby o podłożu zawodowym.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła L. W. Podniosła, że miała kontakt z ksylenem podczas przelewania go z butli do kolby, wrzucaniu do kolby materiału badanego, w której był wygrzewany przez 6-godzin we wrzącym ksylenie, podczas przekładania na sito i po odcieknięciu przekładania na szkiełko oraz przenoszenia próbek do suszarki w celu wysuszenia i odwirowania. Praca odbywała się przy zwiększonym ryzyku dla zdrowia z uwagi na doprowadzenie ksylenu do wrzenia przy niedostatecznej wentylacji pomieszczenia oraz braku automatycznego monitoringu, podczas przeprowadzania badania stopnia usieciowania rur polietylenowych w okresie ponad dwóch lat stykania się z niebezpiecznym związkiem chemicznym i zagrożeniami określonymi dla zdrowia w Karcie Związku Niebezpiecznego oraz innych przepisach prawnych. Z tych względów można domniemywać, że stan jej zdrowia jest wynikiem przewlekłego zatrucia ksylenem. Nadmieniła, że państwowy inspektor sanitarny ma możliwość uzyskania dodatkowych informacji z Centralnego Instytutu Ochrony Pracy oraz Państwowego Instytutu Badawczego wraz z przeprowadzeniem przez ww. jednostki stosownych badań na stanowisku pracy. Wskazała również, że podczas pobytu w placówkach Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. oraz Instytutu Medycyny Pracy w Ł. nie zostały przeprowadzone badania na obecność ksylenu w organizmie, który mógł się odkładać w tkance tłuszczowej, nadnerczach, szpiku, śledzionie i tkance nerwowej. Wymieniła skutki zdrowotne przewlekłego narażenia na ksylen zawarte w karcie charakterystyki tej substancji, do których zalicza się: zaburzenia nerwowe, bóle głowy, zmęczenie, zawroty głowy i senność na przemian z silnym podnieceniem, drżenie rąk i nóg, brak łaknienia, wymioty, skłonność do biegunek, podrażnienie błon śluzowych, nieżyt nosa i gardła.

Decyzją z dnia 10 kwietnia 2008 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy na podstawie karty narażenia zawodowego ustalił, że L. W. była zatrudniona w Zakładzie [...] w okresie od 1980 r. do 2005 r. na stanowisku specjalisty technologii materiałowych. Od roku 2002 do stycznia 2005 r. pracowała w laboratorium, gdzie miała kontakt z ksylenem podczas wykonywania następujących czynności: przelewanie ksylenu z butli do kolby, wrzucanie kolby do materiału badanego, który był wygrzewany przez 6 godzin we wrzącym ksylenie, przekładanie badanego materiału na sito, po odcieknięciu przekładanie materiału na szkiełko, przenoszenie próbek do suszarki w celu wysuszenia i odwirowania. Wymienione czynności wykonywane były w pomieszczeniu zaopatrzonym w skuteczną wentylację (digestorium), zaś przeprowadzone w roku 2003 i 2006 pomiary ksylenu na stanowiskach pracy nie wykazały przekroczeń NDS (najwyższe dopuszczalne stężenie) tego czynnika. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że karta oceny narażenia zawodowego została sporządzona przez jednostkę uprawnioną i nie budzi zastrzeżeń. Wynika z niej, że strona przez 2,5 roku pracowała w laboratorium w kontakcie z ksylenem. Orzeczenia lekarskie zostały wydane przez lekarzy zatrudnionych w instytucjach upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych. WOMP w G. rozpoznał u odwołującej się zespół pozapiramidowy o nieustalonej etiologii. Wykluczono zawodowe tło schorzenia z uwagi na brak narażenia zawodowego na ksylen w rozumieniu czynnika toksycznego inicjującego chorobę (krótki 2-letni -kontakt z ksylenem i wartości poniżej NDS) oraz brak danych klinicznych sugerujących, że w przewlekłym zatruciu ksylenem dochodzi do uszkodzenia układu pozapiramidowego. Z kolei IMP w Ł. jako jednostka orzecznicza II stopnia w pełni podtrzymała orzeczenie WOMP. Stwierdzono, że objawy postępującego schorzenia neurologicznego o charakterze zespołu pozapiramidowego rozpoczęły się po 2-3 miesiącach pracy w kontakcie z ksylenem. Choroba rozpoczęła się po bardzo krótkiej ekspozycji, rozwój objawów był powolny i choroba postępuje nadal pomimo zakończenia narażenia. Brak jest danych potwierdzających przekroczenia wartości normatywów higienicznych, brak jest danych wskazujących na przebycie ostrego zatrucia zawodowego ksylenem lub jakąkolwiek inną substancja. Obraz kliniczny choroby nie jest również charakterystyczny dla biologicznego działania ksylenu. Zatem brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Organ odwoławczy podniósł ponadto, iż w związku z faktem wystąpienia L. W. do IMP w Ł. z zarzutami dotyczącymi przeprowadzonych w tej jednostce orzeczniczej badań, IMP wydał w dniu 10.02.2006 r. opinię, w której stwierdza, że postępowanie diagnostyczno-orzecznicze podczas pobytu strony w Klinice Chorób Zawodowych w Ł. zostało przeprowadzone z zachowaniem zasad przyjętych w orzecznictwie o chorobach zawodowych. Wyjaśniono, że ustalenie procentowego uszczerbku na zdrowiu nie było podmiotem postępowania. Natomiast ustalenie jednostki specjalistycznej z dziedziny neurologii, w której powinna się odbywać dalsza diagnostyka schorzenia strony nie leży w zakresie kompetencji IMP w Ł. Powołane jednostki lekarskie wydały opinie uzupełniające. I tak WOMP w G. w dniu 24 listopada 2006 r. stwierdził, iż dla oceny związku przyczynowego pomiędzy narażeniem zawodowym a stwierdzonym u odwołującej się schorzeniem, nie ma znaczenia podany okres kiedy pojawiły się pierwsze objawy choroby. Wskazano jednoznacznie, iż cały okres narażenia zawodowego był zbyt krótki by wywołać chorobę zawodową, szczególnie przy uwzględnieniu braku przekroczeń NDS czynników szkodliwych na stanowisku pracy. IMP w ł. w opinii z dnia 5 grudnia 2006 r. stwierdził, że obraz kliniczny choroby obserwowany u L. W. nie odpowiada obrazowi charakterystycznemu dla działania biologicznego ksylenu na organizm ludzki. Ustalono również, że narażenie odwołującej się na ksylen było krótkotrwałe i brak jest danych, aby wielkość narażenia w jakimkolwiek momencie przekraczała wartość NDS. Według pomiarów oznaczone wartości ksylenu na stanowisku pracy strony mieściły się poniżej 0,01 wartości NDS i NDSCh. Taka wartość stężenia czynnika nie wywiera działania szkodliwego dla zdrowia pracownika. W ocenie organu odwoławczego strona pracując w kontakcie z ksylenem była wystarczająco chroniona przed szkodliwym działaniem ww. substancji (środki ochrony osobistej oraz digestorium), co znajduje m.in. odzwierciedlenie w wynikach badań środowiskowych (znacznie poniżej NDS). W związku ze śmiercią L. W. oraz licznymi pismami jej męża państwowy wojewódzki inspektor sanitarny wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy i Zakładu Środowiskowego w S. o sporządzenie opinii lekarskiej. Jednostka ta wydała orzeczenie lekarskie, w którym stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz wyjaśniono, że zespół piramidowo-pozapiramidowy zdecydowanie nie należy do objawów zarówno ostrego, jak i przewlekłego zatrucia ksylenem. W opinii uzupełniającej z dnia 15 stycznia 2008 r. IMPiZŚ w S. wskazał, że załączone przez współmałżonka zmarłej sprawozdanie z badań chemiczno-toksykologicznych nie daje podstaw do weryfikacji dotychczasowego stanowiska. Podkreślono, że schorzenia, które występiły u L. W., tj. zespół pozapiramidowy, pozabłędnikowe zawroty głowy, cukrzyca insulinozależna, ostra niewydolność krążenia z obrzękiem płuc z medycznego punktu widzenia nie mogą być rozpatrywane w aspekcie ewentualnego zatrucia ksylenem. W konkluzji organ wskazał, że sam kontakt w miejscu pracy z substancją chemiczną nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, gdyż warunkiem wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej jest jej rozpoznanie, jednakże w niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł Z. W., żądając uchylenia decyzji organów obu instancji oraz stwierdzenia choroby zawodowej. W uzasadnieniu przywołał stanowisko Sądu przedstawione w wyroku z dnia 17 sierpnia 2006 r., sygn. akt III SA/Gd 330/06, a także w sposób szczegółowy opisał działania podjęte przez organy inspekcji sanitarnej w toku postępowania, zmierzające do wyjaśnienia powodów braku podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii stwierdzonego u L. W. zespołu pozapiramidowego. Skarżący cytując obszerne fragmenty wydanych opinii i orzeczeń lekarskich stara się wykazać niezasadność stanowiska, w świetle którego dwuletni okres kontaktu zmarłej z ksylenem był zbyt krótki, aby spowodować zatrucie tą substancją. Nie zgadza się także z twierdzeniem, iż nie ma znaczenia czas, w którym wystąpiły pierwsze objawy choroby. Podniósł również, że nie zostały przeprowadzone stosowne badania laboratoryjne na obecność ksylenu w organizmie. Nadto, L. W. nie została zapewniona odpowiednia, specjalistyczna opieka lekarska.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty z zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zauważyć należy, że orzekając w niniejszej sprawie Sąd był związany poglądem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 sierpnia 2006 r., sygn. akt III SA/Gd 330/06. Zgodnie z art. 153 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania prawne co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że orzekając w sprawie ponownie - będąc zobowiązanym do szczegółowego wyjaśnienia, z jakich przyczyn stwierdzony u skarżącej zespół pozapiramidowy nie dał podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii tej choroby - organ pierwszej instancji wystąpił do orzekający uprzednio jednostek orzeczniczych o wydanie opinii uzupełniających do wydanych już orzeczeń lekarskich, zaś organ drugiej instancji wystąpił nadto do Instytutu Medycyny Pracy i Zakładu Środowiskowego w S. o sporządzenie dodatkowej opinii lekarskiej.

Oceniając przeprowadzone przez organy postępowanie administracyjne Sąd uznał, że jest ono zgodne z przepisami prawa zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115, dalej jako rozporządzenie).

Zgodnie z § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia chorobą zawodową jest choroba, która spełnia łącznie dwie przesłanki:

1) jest ujęta w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do wyżej wymienionego rozporządzenia,

2) choroba ta została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są jednostki orzecznicze wymienione w § 5 rozporządzenia. Zgodnie z § 8 rozporządzenia rozstrzygnięcie organów winno być poprzedzone sporządzeniem karty oceny narażenia zawodowego oraz orzeczeniami uprawnionych jednostek badawczych.

Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie przyjmuje, iż bez orzeczenia lekarskiego (opinii), bądź sprzecznie z nim, organ nie może dokonać rozpoznania choroby. Tym samym oznacza to, iż ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego ( poprzedzającego merytoryczne rozstrzygnięcie i wydawanego w świetle § 6 ust. 1 cytowanego rozporządzenia na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika), dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Takie stanowisko zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. (OPS 3/02, publ. ONSA 2003/1/4). Wykaz chorób zawodowych, stanowiący załącznik do w/w rozporządzenia określa w pełni zamknięty katalog chorób zawodowych, co oznacza, że za chorobę zawodową może zostać uznana wyłącznie choroba wymieniona w wykazie, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Tym samym konsekwentnie należałoby przyjąć, iż zachorowanie na chorobę, nawet w wyniku wykonywania pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia, która nie została ujęta w obowiązującym wykazie, nie daje podstaw do wydania przez właściwego inspektora decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.

Zgodnie z przepisami i utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych organ Inspekcji Sanitarnej nie może orzec o chorobie zawodowej wbrew prawidłowym pod względem formalnym, negatywnym orzeczeniom lekarskim (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 1998 r., I SA 1520/97, ONSA 1998/4/150). Nie kwestionując faktu, iż opinie te należy traktować jako opinie biegłego i podlegają one weryfikacji przez organy orzekające.

Jak wynika z akt sprawy organy administracji wydając decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u L. W. oparły się m.in. na orzeczeniach lekarskich trzech jednostek orzeczniczych ( uzupełnionych dodatkowymi orzeczeniami) tj. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G., Instytutu Medycyny Pracy w Ł. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Szpital w S. We wszystkich tych orzeczeniach stwierdzono brak podstaw do rozpoznania zatrucia ostrego albo przewlekłego lub jego następstw wywołanych przez substancje chemiczne – ksylen. Z orzeczeń tych wynika również, że ściśle zlokalizowana u L. W. patologia ośrodkowego układu nerwowego zdecydowanie nie należy do manifestacji ostrego, jak też przewlekłego zatrucia ksylenem, nawet przy uwzględnieniu osobniczej wrażliwości na ksylen. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Szpital w S. w orzeczeniu lekarskim uzupełniającym z dnia 15 stycznia 2008 r. odwołał się nadto do przeprowadzonej szczegółowej analizy dokumentacji medycznej zgromadzonej w sprawie, w tym do "sprawozdania z badań chemiczno-toksykologicznych" z dnia 25 września 2007 r. We wnioskach z tych badań stwierdzono, że: "Badania chemiczno- toksyczne w kierunku wykrycia lotnych rozpuszczalników organicznych ( w tym ksylenu ) we krwi, moczu i ciele szklistym oka L. W. dały wynik ujemny." Stwierdzono również, że okres narażenia zawodowego na działanie ksylenu był zbyt krótki ( uwzględniając przy tym mającą miejsce ekspozycje inhalacyjną i ewentualną bezpośrednią styczność przez skórę rąk), tym bardziej, że nie stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia stężenia NDS. Nadto, odnosząc się wątpliwości wskazanych przez Sąd w wyroku z dnia 17 sierpnia 2006 r. stwierdzono, że dla oceny związku przyczynowego pomiędzy narażeniem zawodowy, a stwierdzonym schorzeniem nie ma znaczenia okres kiedy pojawiły się pierwszej objawy choroby, istotny jest natomiast fakt, że choroba u L. W. postępowała, pomimo całkowitego braku narażenia na ksylen, co wskazuje, że stały postęp zmian neurologicznych miał u niej inna przyczynę.

Uznać zatem w reasumpcji należy, że jednostki medycyny pracy w sposób przekonywający wyjaśniły z jakich przyczyn choroby L. W. nie można uznać za chorobę zawodową. Wyrażona ocena została zawarta w spełniających wymagania formalne opiniach upoważnionych do tego placówek.

Zatem z uwagi na fakt, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest jej uprzednie, lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów administracji orzekających w przedmiocie choroby zawodowej i prowadzić musi do odmowy stwierdzenia choroby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r., I SA 1801/00, baza Lex nr 77663).

Sąd ani organy administracji publicznej nie posiadają wiedzy medycznej, która pozwalałaby podważać ustalenia uprawnionych lekarzy. W niniejszej sprawie specjalistyczne jednostki orzecznicze wydały trzy opinie lekarskie, w których stwierdzono jednoznacznie, uwzględniając wywiad, dokumentację lekarską oraz wyniki badań, iż brak jest związku przyczynowego między ujawnionym, bezspornym schorzeniem a działaniem szkodliwych czynników występujących w środowisku pracy L. W. i nie budzą one wątpliwości co do swojej rzetelności. W związku z tym zarzuty skarżącego w powyższym zakresie podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie.

Sąd w składzie orzekającym stwierdza nadto, iż w świetle art. 7 i 77 k.p.a. postępowanie administracyjne organu inspekcji sanitarnej przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy, a merytoryczna decyzja wydana została w oparciu o należycie zgromadzony i wnikliwie oceniony obszerny materiał dowodowy.

Wskazać również trzeba, że rozpatrujący ponownie sprawę organ administracji w pełni zastosował się do wiążących zaleceń zawartych we wskazanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 sierpnia 2006 r. Materiał dowodowy sprawy uzupełniono bowiem o stosowną dokumentację konieczną do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.

Mając powyższe na względzie, Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.