Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 550/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2007-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Referent stażysta Katarzyna Tuz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2007r. sprawy ze skargi G.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzją z dnia [...] znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił do ponownego rozpatrzenia decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...]. znak: [...] nakładającą obowiązek wykonania określonych robót budowlanych i przeróbek celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem:

1) na panią G. S. jako inwestorkę - obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce dobudowanych samowolnie do budynku schodów zewnętrznych prowadzących do lokalu mieszkalnego na piętrze - do dnia 31 maja 2007r.

2) na Panią G. S., Panią K. R., Pana L. Z., Pana J. Z. jako współwłaścicieli nieruchomości - obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na odtworzeniu wewnętrznej klatki schodowej w budynku i przywróceniu jej do stanu pierwotnego tj. zgodnego z zatwierdzonym projektem stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku - do dnia 30 kwietnia 2007r.

W rozstrzygnięciu określono również zakres obowiązków których spełnienie powinno nastąpić przed przystąpieniem do wykonania opisanych robót budowlanych.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. nakazał wykonanie tych zaleceń na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.

Od decyzji tej odwołali się współwłaściciele budynku. G. S. podnosiła, że do 1990r. właścicielką lokalu do którego prowadzą schody przeznaczone do rozbiórki była jej matka, natomiast właścicielem lokalu na parterze jest L. Z. i jego żona. J. Z. wskazał, iż nie ma możliwości korzystania z wewnętrznej klatki, którą rozebrał L. Z. oraz że aktualnie przebudowywuje wejście do klatki schodowej stanowiącej wejście do jego lokalu. Również L. Z. zakwestionował obowiązki wynikające z decyzji twierdząc, że nie uczestniczył w rozbiórce klatki schodowej.

Rozpatrując odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ustalił, że na działce przy ul. M. w K. znajduje się budynek mieszkalny murowany, piętrowy, podpiwniczony, usytuowany w zabudowie zwartej, szeregowej, równolegle do ulicy. Lokal na parterze użytkuje L. Z. z rodziną. Lokal mieszkalny użytkowany przez G. S. położony jest na piętrze budynku i posiada dostęp schodami zewnętrznymi stalowymi wybudowanymi bez projektu technicznego i pozwolenia na budowę. Schody dobudowała G. S. w latach 1980-1983. Jednocześnie dokonano przeróbki istniejącej wewnętrznej klatki schodowej w budynku w ten sposób, że zlikwidowano bieg schodowy prowadzący z parteru na piętro budynku, odcinając komunikację pomiędzy kondygnacjami budynku.

Z wnioskiem o legalizację schodów zewnętrznych wystąpiła G. S.. Z przedłożonej oceny technicznej opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego E.K. wynikało, że schody zewnętrzne zostały wykonane niezgodnie z zasadami sztuki budowlanej i nie spełniają wymagań przepisów techniczno-budowlanych, obowiązujących zarówno w dacie ich budowy jak i obecnie. Wedle opinii rzeczoznawcy schody te należy rozebrać, natomiast w celu prawidłowego użytkowania mieszkania na poziomie I piętra należy przywrócić pierwotnie zrealizowane schody wewnętrzne zgodnie z pozwoleniem na budowę.

Decyzją z dnia [...]. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. nałożył Na G. S. i L. Z. obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w budynku mieszkalnym znajdującym się na nieruchomości przy ul. M., w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych i przeróbek do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta została w całości uchylona w trybie odwoławczym decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. znak: [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji celem właściwego ustalenia kręgu podmiotów zobowiązanych do wykonania określonych robót budowlanych.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. stwierdził, że przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie decyzji Prezydium MRN w K. z dnia [...]. Nr [...] oraz zatwierdzonego projektu budowlanego. W trakcie realizacji budynku wprowadzono zmiany, w tym w sposób wadliwy i sprzeczny z przepisami wykonano klatkę schodową na poziom I piętra w jednym biegu bez spocznika. Na działce nr ewidencyjny 174 przy ul. M. istnieją dwa przybudowane do siebie budynki. Budynek od strony wschodniej zajmuje L. Z. na parterze i G. S. na piętrze. Budynek od strony zachodniej zajmuje J. Z.. Współwłaścicielami działki nr 174 w nierównych udziałach są: G. S., J. Z., L. Z. i K. R.. Wprawdzie K. R. złożyła oświadczenie o przeniesieniu swoich udziałów na rzecz G. S., jednakże bez zachowania wymaganej dla tego typu czynności formy prawnej.

Powyższe ustalenia legły u podstaw decyzji Powiatowego Inspektora dla Miasta K. z dnia 6 maja 2006r.

Uchylając do ponownego rozpatrzenia powyższą decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że opinie rzeczoznawców J. K. i E.K. były zgodne co do konieczności przywrócenia wewnętrznej klatki schodowej do stanu pierwotnego (projektowanego). Organ I instancji dysponował również opinią rzeczoznawcy L. Mendyka z dnia 5.08.2005r., w której znajdowały się kopie rysunków z pierwotnego projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu odwoławczego analiza tych rysunków i porównanie ich ze stanem rzeczywiście istniejącym prowadzi do wniosku, że niemożliwe jest przywrócenie klatki schodowej do stanu pierwotnego, który byłby jednocześnie stanem zgodnym z zatwierdzonym projektem stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku z uwagi na zachodzące między nimi różnice. W obecnie istniejących wymiarach klatki schodowej wykonanie schodów zabiegowych takich jak poprzednio istniejące naruszałoby wymogi rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W ocenie organu rozwiązaniem problemu mogło by być przyjęcie jednej z wersji zaproponowanych przez projektanta, które wymagałoby zgody wszystkich współwłaścicieli budynku. W sytuacji toczącej się przed Sądem Rejonowym sprawy o dział spadku i zniesienie współwłasności organ za celowe uznał rozważenie zawieszenia postępowania przez organ I instancji do czasu rozstrzygnięcia kwestii podziału budynku.

W skardze na decyzję ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 lipca 2006r. G. S. wniosła o jej uchylenie zarzucając organowi nie rozstrzygnięcie sprawy przywrócenia wewnętrznej klatki schodowej w budynku do stanu pierwotnego tj. zgodnego z zatwierdzonym projektem i wydanym pozwoleniem na budowę budynku. Podkreśliła, że schody zewnętrzne były wybudowane doraźnie i użytkowanie ich stwarza zagrożenie życia.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie kontrola sądowa takich naruszeń nie wykazała.

Rodzaje podejmowanych decyzji przez organ II instancji określa wyczerpująco art. 138 § 1 i § 2 kpa. W postępowaniu administracyjnym zasadą, wynikającą z art. 138 kpa, jest merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od tej zasady.

Należy stwierdzić, iż sposób rozstrzygnięcia ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego mieści się w granicach określonych przepisem art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W rozpoznawanej sprawie organ II instancji prawidłowo ustalił, że podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Przepis ten reguluje instytucję legalizacji samowoli budowlanej mającej zastosowanie w przypadkach innych niż uregulowane w art. 48 ust. 1 i 49b ust. 1 ustawy, a określonych w art. 50 ust. 1 ustawy. W kontekście okoliczności faktycznych występujących w sprawie chodzi o sytuację, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy tj. wykonywania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia.

Zgodnie z brzmieniem art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Poza sporem pozostaje fakt, iż schody zewnętrzne wybudowano bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, w warunkach samowoli budowlanej. Z przedłożonych opinii rzeczoznawców budowlanych wynika również, że schody te zostały wybudowane niezgodnie z zasadami sztuki budowlanej i nie spełniają wymagań przepisów techniczno-budowlanych, co uzasadnia ich rozbiórkę. Sam fakt rozbiórki schodów zewnętrznych nie doprowadzi jeszcze budynku do stanu zgodnego z prawem, albowiem konieczne będzie przywrócenie komunikacji pomiędzy parterem i piętrem budynku poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na odtworzeniu wewnętrznej klatki schodowej, która została również samowolnie zlikwidowana. Podkreślenia wymaga fakt, iż z punktu widzenia przepisów budowlanych w sytuacji, gdy nie da się jednoznacznie ustalić kto był inwestorem robót budowlanych polegających na likwidacji klatki schodowej obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem ciąży na wszystkich współwłaścicielach. Ewentualne rozliczenia mają charakter cywilny, zatem nie mogą stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia organów administracyjnych.

Organ II instancji zasadnie podniósł, że w okolicznościach konkretnej sprawy nałożenie na wszystkich współwłaścicieli budynku obowiązku w postaci wykonania robót budowlanych polegających na odtworzeniu wewnętrznej klatki schodowej w budynku i przywróceniu jej do stanu pierwotnego tj. zgodnego z zatwierdzonym projektem stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku jest niemożliwe. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie bezspornie wynika, że wewnętrzna klatka schodowa została zrealizowana w sposób odbiegający od ustaleń zawartych w zatwierdzonym projekcie budowlanym a nadto jej aktualne wymiary nie zezwalają na jej odtworzenie zgodnie z tym projektem jak również z warunkami przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powyższe oznacza, że organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia koncepcji zmiany istniejącego stanu rzeczy i dopiero wówczas nałożyć obowiązek wykonania określonych robót budowlanych.

W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie jednoznacznych ustaleń w tej kwestii w związku z tym zaistniały podstawy do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji celem jej wyjaśnienia.

Kontrolując decyzję organu II instancji w wyżej wymienionym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł odnieść się do argumentacji skarżącej w kwestii zawieszenia postępowania administracyjnego dotyczącego innego niż zaskarżona decyzja administracyjna, albowiem stanowiąc przedmiot odrębnego postępowania nie była ona objęta oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).