Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3154/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone wyroki i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 79 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 183 par. 1 i 2, art. 185 par. 1, art. 207 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 14 marca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: Sędzia NSA Roman Hauser Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady do Spraw Uchodźców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 897/17 w sprawie ze skargi O. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2017 roku, Nr [...] w przedmiocie uznania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny 1/ uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2/ odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. [pic]


UZASADNIENIE

II OSK 3154/17

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 6 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę O. M. i uchylił decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie uznania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu 20 stycznia 2016 r. O. M. złożyła drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Pierwszy wniosek (z dnia 15 sierpnia 2014 r.) zakończył się wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2015 r., którą Szef Urzędu do Spraw Uchodźców odmówił nadania O. M. statusu uchodźcy na terytorium RP, powołując się na art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1836), dalej ustawa o ochronie. Rada do Spraw Uchodźców, decyzją z dnia [...] września 2015 r., utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Decyzję Rady cudzoziemka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 16 maja 2016 r., IV SA/Wa 3466/15, skargę oddalił.

Po zapoznaniu się z okolicznościami podniesionymi przez stronę w kolejnym wniosku, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, decyzją z dnia [...] października 2016 r., uznał wniosek skarżącej o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny. Organ uznał, że strona nie wskazała w trakcie postępowania żadnych nowych dowodów ani okoliczności faktycznych lub prawnych znacząco zwiększających prawdopodobieństwo udzielenia ochrony międzynarodowej.

W odwołaniu od ww. decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 38 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że nie zaistniały ani nie zostały przedstawione przez wnioskodawczynię nowe dowody ani okoliczności faktyczne lub prawne znacząco zwiększające prawdopodobieństwo udzielenia ochrony międzynarodowej. Ponadto wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów w wyniku nierozpatrzenia całości złożonego przez wnioskodawczynię materiału dowodowego, tj.:

- nieodniesienie się do prześladowań, jakich doświadczyła cudzoziemka w kraju pochodzenia po opuszczeniu Polski;

- niezapoznanie się z wnioskami dowodowymi złożonymi przez stronę;

- powołanie się jedynie na materiał zgromadzony z urzędu, co świadczy o wzięciu pod uwagę jedynie materiałów dowodowych potwierdzających tezę przyjętą przez organ o tożsamości wniosków i nieodniesienie się do pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie, choć w trakcie składania nowego wniosku cudzoziemka powoływała się na nowe okoliczności;

- zaniechanie zebrania i nieprzetłumaczenie załączonych do akt wniosków dowodowych;

- niewstrzymanie się z wydaniem decyzji do czasu wydania decyzji w sprawie konkubenta wnioskodawczyni, mimo że wskazali tożsame powody ubiegania się o ochronę.

Decyzją z dnia z dnia [...] lutego 2017 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z dniem 13 listopada 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1607). Uchylony został art. 40, zgodnie z którym postępowanie należało umorzyć, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej wnioskodawca złożył kolejny wniosek oparty na tych samych podstawach. Obecnie obowiązujący art. 38 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przewiduje wydanie decyzji o uznaniu wniosku za niedopuszczalny, gdy jest to kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej i nie zaistniały ani nie zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe dowody ani okoliczności faktyczne lub prawne, znacząco zwiększające prawdopodobieństwo udzielenia ochrony międzynarodowej. Ustawodawca zrezygnował zatem z konstrukcji opartej na umorzeniu postępowania, decydując się na decyzję o charakterze quasi-merytorycznym.

Zdaniem Rady, wbrew twierdzeniom skarżącej, sam fakt przedstawienia nowych okoliczności nie przesądza o tym, że organy orzekające są zobowiązane do kolejnego merytorycznego rozstrzygnięcia. W myśl znowelizowanych przepisów te nowe okoliczności i dowody podlegają ocenie organów i aby mogły być podstawą kolejnego rozstrzygnięcia muszą znacznie zwiększać prawdopodobieństwo udzielenia międzynarodowej ochrony.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że w sprawie nie zaistniały żadne nowe fakty lub dowody, które znacząco zwiększałyby prawdopodobieństwo udzielenia skarżącej ochrony międzynarodowej. Z ustaleń poczynionych w trakcie pierwszego i obecnego postępowania wynika, że cudzoziemka nie była nigdy zatrzymywana, aresztowana ani sądzona. Nigdy nie stawiano jej żadnych zarzutów, które świadczyłyby o posądzaniu jej o jakąś wrogą działalność wobec władz. Natomiast przekonanie o tym, że pozostaje w kręgu zainteresowania władz jest w ocenie organu subiektywnym odczuciem. Cudzoziemka od czasu złożenia pierwszego wniosku o nadanie statusu uchodźcy opuściła wprawdzie terytorium RP na okres ok. 2 miesięcy (z jej oświadczeń wynika, że w Polsce za pierwszym razem przebywała w okresie sierpień 2014 - listopad 2015), ale zagrożeń dla siebie upatruje w dalszym ciągu w faktach już zbadanych, rozpatrzonych i ocenionych przez organy orzekające.

Rada podniosła, że nie zaprzecza, że cudzoziemka wskazała na okoliczności, które miały miejsce po opuszczeniu przez nią Polski i wyjeździe na Ukrainę, ale źródłem wynikającego z przedstawionych okoliczności niebezpieczeństwa dla cudzoziemki są te same fakty, które zostały poddane ocenie zarówno przez organy orzekające, jak i sąd administracyjny.

Rada zauważyła, że cudzoziemka jako powód kolejnego ubiegania się o ochronę wskazała obawę z powodu gróźb kierowanych przez siostrę swojego konkubenta, która oskarżała ją i jej partnera o to, że donieśli na jej męża, że walczy razem z separatystami przeciwko Ukrainie. Drugim powodem ubiegania się o ochronę były ciągłe wezwania cudzoziemki na przesłuchania przez władze Ukrainy w sprawie wyborów prezydenckich w 2014 r. Nadto, w czasie wywiadu statusowego skarżąca wskazała, że wracając z Polski na Ukrainę została zatrzymana na granicy i była wypytywana przez osobę w cywilu o powody wyjazdu. Ponadto obawia się zemsty ze strony jednego z członków partii Batkiwszczyna, na którego zebrała kompromitujące materiały. Zdaniem Rady, skarżąca twierdzeń tych w żaden sposób nie udowodniła, ani nie uprawdopodobniła.

Odnosząc się z kolei do zagrożenia ze strony siostry swojego konkubenta, o czym ma świadczyć zapis rozmowy na załączonej płycie CD, Rada podniosła, że czyn ten można rozpatrywać w kategorii przestępstwa kryminalnego, a nie przejaw prześladowania, i jako takie powinno być przedmiotem oceny i działania organów ścigania Ukrainy, nie zaś organów statusowych obcego państwa. Odnosząc się zaś do samego zapisu rozmowy na płycie CD, to – zdaniem Rady – po pierwsze nie można zidentyfikować osoby, z którą rozmawiała cudzoziemka, a po drugie samo słowne kierowanie gróźb i wulgarnych uwag ze strony osoby przebywającej obecnie (według zeznań wnioskodawczym) w obwodzie donieckim nie jest równoznaczne z rzeczywistym zagrożeniem, szczególnie wobec braku dowodu, że cudzoziemka zgłosiła ten fakt organom ścigania.

Jeśli zaś chodzi o zagrożenie ze strony władz Ukrainy, które wzywały cudzoziemkę na przesłuchania w sprawie wyborów prezydenckich w 2014 r., Rada podniosła, że cudzoziemka nie przedstawiła żadnego dowodu, który potwierdzałby takie wezwania. Trudno za taki dowód uznać zapis na płycie CD przedstawiający rozmowę pomiędzy cudzoziemką, a bliżej nieokreśloną osobą, której nie da się na podstawie zapisu na płycie zidentyfikować oraz kolejne 3 telefoniczne wezwania, które rzekomo miały miejsce. Nadto cudzoziemka logicznie nie wyjaśniła dlaczego miałaby być wzywana w związku z wyborami prezydenckimi, które odbyły się w 2014r. Rada zauważyła także, że ten wątek był już przedmiotem oceny organów orzekających i sądu administracyjnego w poprzednim postępowaniu. Ponadto sam fakt wezwania na przesłuchanie w charakterze świadka przez uprawnione organy państwa nie jest przejawem indywidualnego prześladowania z powodów konwencyjnych lub przejawem działań krzywdzących.

Rada jako niezasadny uznała zarzut skarżącej, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, gdyż nie dokonał oględzin zawartości płyty CD, dołączonej przez Cudzoziemkę jako dowód w sprawie. Organ I instancji odniósł się do tego materiału w uzasadnieniu decyzji, a opis materiału znajdującego się na płycie znajduje się aktach sprawy.

Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniosła O. M..

Uwzględniają skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zarzuty podnoszone przez skarżącą miały charakter procesowy i dotyczyły naruszenia art. 7, art. 8, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i § 2, art. 80 oraz art. 107 k.p.a.

Artykuł 79 § 1 k.p.a. jednoznacznie stanowi, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. W art. 79 § 2 ustawodawca dał stronie prawo brania udziału w przeprowadzeniu ww. dowodów, zadawania pytań oraz składania wyjaśnień. Organ administracji publicznej powinien pouczyć stronę obecną przy przeprowadzeniu dowodu, że uczestnicząc w przeprowadzeniu dowodu może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Strona, która bierze udział w przeprowadzaniu dowodu, może także składać nowe wnioski dowodowe na poparcie swoich twierdzeń. Branie udziału w oględzinach polega na obecności przy czynności oględzin, a nie na zapoznaniu się z wynikami tych oględzin.

Sąd Wojewódzki podkreślił, że naruszenie art. 79 § 1 k.p.a. nie mogło zostać usunięte poprzez późniejsze zapoznanie się skarżącej z treścią protokołu oględzin płyty CD, gdyż nie miała ona możliwości czynnego udziału w tej czynności procesowej. Już sam fakt naruszenia art. 79 § 1 k.p.a. stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy nie została zawiadomiona ani przez organ I instancji, ani przez organ odwoławczy o miejscu i terminie dokonania czynności oględzin płyty CD.

Jak wynika z akt administracyjnych organ I instancji dokonał oględzin płyty CD zawierającej następujące materiały:

1/ print screen z portalu społecznościowego: zdjęcie spalonego mieszkania z opisem, że jest to mieszkanie E. S. - posłanki z Partii Batkwiszczyna;

2/ print screen (2 szt.): konwersacja na portalu społecznościowym pomiędzy skarżącą a osoba określona jako Inna;

3/ zapis rozmowy (telefonicznej) pomiędzy skarżącą a mężczyzną, który próbuje nakłonić ja do stawienia się na przesłuchanie.

Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie była obecna w czasie oględzin ww. płyty. Stanowi to naruszenie art. 79 § 1 i 2 k.p.a.

Przepis art. 79 k.p.a. stanowi następną (po wyrażonej w art. 10) gwarancję realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu. Zachowanie wymogów z art. 79 k.p.a., niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji państwowej. Naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mającym wpływ na wynik sprawy. Organ nie może pozbawić strony uprawnień wynikających z art. 79 k.p.a., przez zaniechanie zawiadomienia jej o przeprowadzonym dowodzie. Czynność ta nie jest pozostawiona uznaniu organu, lecz jest to jego obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzonego dowodu. O wzięciu udziału w przeprowadzaniu dowodu może decydować wyłącznie strona, a nie organ, przed którym toczy się postępowanie administracyjne. Naruszenie tego obowiązku, co w niniejszej sprawie miało miejsce, stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mającym wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu I instancji organ uniemożliwił skarżącej nie tylko uczestniczenie w przeprowadzeniu dowodu z oględzin, ale i składanie stosownych wyjaśnień podczas dokonywania oględzin, na okoliczności: kim była osoba, która dzwoniła do skarżącej, dlaczego skarżąca była wzywana na przesłuchanie w 2016 r., kiedy odbyły się rozmowy zarejestrowane na płycie rozmowy (w szczególności, czy po opuszczeniu przez skarżącą Polski w związku z otrzymaniem decyzji o odmowie przyznania statusu uchodźcy) i wreszcie o znaczenie tych materiałów dla sprawy. Powyższy dowód z oględzin jest jednym z kluczowych dowodów w sprawie. Sąd wskazał, że organ będzie zobowiązany do dokonania czynności oględzin ww. płyty CD zgodnie z zasadami określonymi w art. 79 § 1 i 2 k.p.a., a po jej zrealizowaniu ponownie oceni całokształt materiału dowodowego w sprawie i podejmie decyzję kończącą postępowanie w sprawie.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2017 r. skargę kasacyjną złożyła Rada do Spraw Uchodźców. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., w związku z art. 10 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a., poprzez przyjęcie, że organ orzekający ograniczył prawa skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu, poprzez niewezwanie jej do udziału w oględzinach płyty CD, przedłożonej przez skarżącą na poparcie zeznań złożonych podczas wywiadu statusowego. W ocenie organu taka potrzeba nie zachodziła w sprawie, a dodatkowo skarżąca nie wykazała istnienia związku przyczynowego pomiędzy hipotetycznym naruszeniem przez organ ww. przepisów postępowania administracyjnego (brakiem udziału skarżącej w oględzinach płyty CD), a wynikiem sprawy. W rezultacie Sąd I instancji błędnie założył, że ww. hipotetyczne uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Wskazując na powyższe naruszenia Rada do Spraw Uchodźców wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Organ wniósł przy tym o nieprzeprowadzenie rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

Podkreślenia wymaga, że Sąd I instancji uwzględnił skargę cudzoziemki wyłącznie z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 79 § 1 i 2 k.p.a. Nie odniósł się w żaden sposób do sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego - art. 38 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie (w obowiązującej od dnia 13 listopada 2015 r. wersji), który przewiduje wydanie decyzji o uznaniu wniosku za niedopuszczalny, gdy jest to kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej i nie zaistniały ani nie zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe dowody ani okoliczności faktyczne lub prawne, znacząco zwiększające prawdopodobieństwo udzielenia ochrony międzynarodowej. Z tej przyczyny organ składający skargę kasacyjną sformułował w jej petitum wyłącznie zarzut naruszenia tych przepisów postępowania, które w ocenie Sądu Wojewódzkiego zostały naruszone w postępowaniu administracyjnym w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy – czyli przede wszystkim art. 79 § 1 i 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, odniesie się zatem jedynie do tej kwestii.

Zgodnie z art. 79 § 1 k.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Z kolei § 2 art. 79 k.p.a. stanowi, że strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.

Sąd I instancji uchylił decyzję organu odwoławczego z uwagi na zaniechanie wezwania skarżącej do udziału w oględzinach płyty CD, przedłożonej przez skarżącą na poparcie zeznań złożonych podczas wywiadu statusowego z dnia 6 kwietnia 2016r., uznając tę okoliczność za naruszenie prawa skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu. Zdaniem Sądu organ uniemożliwił skarżącej nie tylko uczestniczenie w przeprowadzeniu dowodu z oględzin, ale i składanie stosownych wyjaśnień podczas dokonywania oględzin. W ocenie Sądu Wojewódzkiego skarżąca mogłaby wówczas wyjaśnić, kim była osoba, która do niej dzwoniła, dlaczego była wzywana na przesłuchanie w 2016 r., oraz kiedy odbyły się rozmowy zarejestrowane na płycie (w szczególności, czy po opuszczeniu przez skarżącą Polski w związku z otrzymaniem decyzji o odmowie przyznania statusu uchodźcy). Organ mógłby wówczas prawidłowo ocenić znaczenie tych materiałów dla sprawy.

Tymczasem w doktrynie przyjmuje się, że jeśli przedmiotem zainteresowania w postępowaniu wyjaśniającym jest materialna strona dokumentu – w niniejszej sprawie nośnika elektronicznego (płyty CD), na którym dokumenty zostały utrwalone - a zatem gdy chodzi np. o stwierdzenie jego autentyczności, czasu, w którym został sporządzony, materiału, na którym został zapisany itp., organ dokonuje w istocie oględzin dokumentu, a zatem do dowodu tego znajduje zastosowanie art. 79. Natomiast jeżeli przedmiotem zainteresowania jest idealna strona dokumentu, tj. jego treść, organ administracji publicznej dokonuje oceny dokumentu i wówczas art. 79 nie znajduje zastosowania. Zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu gwarantują wówczas przepisy art. 10 i art 81 k.p.a. (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postepowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 331; A. Wróbel (w:) A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2016, H. Knysiak-Molczyk (red), Komentarz do art. 79 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2015).

W niniejszej sprawie skarżąca w czasie wywiadu statusowego przeprowadzonego w dniu 6 kwietnia 2016 r. oświadczyła, że po jej powrocie z Polski na Ukrainę (z jej zeznań wynikało, że w Polsce, za pierwszym razem przebywała w okresie sierpień 2014 r. - listopad 2015 r., a ponownie przyjechała do Polski w dniu 20 stycznia 2016 r.) zadzwonił do niej pracownik SBU, aby stawiła się w siedzibie SBU w Kijowie. W sumie miały miejsce 4 takie rozmowy w okresie ok. 2 miesięcznego pobytu na Ukrainie, ostatnia przed drugim przyjazdem do Polski. Skarżąca w trakcie postępowania powiedziała także, że wzywano ją na okoliczność wyborów prezydenckich w 2014 r. Na potwierdzenie tych okoliczności skarżąca złożyła płytę CD, z nagraniem owych rozmów. Opis dokumentów znajdujących się na tej płycie znajduje się na k. 29 akt administracyjnych. Następnie skarżąca kilkukrotnie była informowana o możliwości przeglądania akt sprawy przed wydaniem przez organ decyzji. Organy orzekające nie miały wątpliwości co do tego, że zapis na płycie odzwierciedlał składane przez skarżącą oświadczenia. Uznały jednakże, że dowód ten nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że sama czynność oględzin płyty CD, zaoferowanej przez samą skarżąca jako dowód w sprawie, nie stanowiło czynności postępowania dowodowego, do którego miałby zastosowanie art. 79 § 1 i 2 k.p.a. Organ I instancji, odczytując treści zawarte na owej płycie, dokonał wyłącznie oceny tego dowodu i uznał, że ta treść potwierdza to, co skarżąca przekazała organowi podczas wywiadu statusowego. Ocena ta wypadła dla skarżącej negatywnie, bowiem organ uznał, że strona nie uwiarygodniła zagrożenia w kraju pochodzenia, a treść tego dowodu, nie zwiększa znacząco prawdopodobieństwa udzielenia skarżącej ochrony międzynarodowej, a w rezultacie nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Skoro zatem oględziny przedmiotowej płyty nie oznaczały przeprowadzenia dowodu w znaczeniu materialnym, a wyłącznie idealnym – poprzez ocenę treści zawartych na płycie, nie zaistniała w sprawie konieczność wzywania skarżącej do udziału w tej czynności i umożliwienia jej złożenia dodatkowych wyjaśnień.

Innym oczywiście zagadnieniem jest legalność dokonanej przez organy oceny materiału dowodowego, jednakże Sąd I instancji nie dokonał w tym zakresie żadnych ustaleń, koncentrując się wyłącznie na kwestii pozbawienia skarżącej uprawnień wynikających z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że błędne było stanowisko Sądu I instancji odnośnie naruszenia przez organy administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, w kontekście niezapewnienia jej możliwości udziału w czynności odczytu treści zawartych na dołączonej przez nią płycie CD. Zatem zaskarżony wyrok Sądu I instancji, uznający, że w trakcie postępowania administracyjnego organy naruszyły art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a., nie odpowiada prawu, a zarzuty skargi kasacyjnej zasługują na uwzględnienie.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a,. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.