Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1534/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 12  ust. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 686
law: Ustwa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. NSA Andrzej Irla (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Miller po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 815/13 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie działalności polegającej na unieszkodliwieniu odpadów 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zarządzenie pokontrolne nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie działalności polegającej na unieszkodliwieniu odpadów; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 1000 (tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 5.03.2014 r. (sygn. akt II SA/Gd 815/13) oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w [...] na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie działalności polegającej na unieszkodliwianiu odpadów.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

I.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał w dniu [...] sierpnia 2013 r. zarządzenie pokontrolne Nr [...], którym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 686 ze zm.), wskazując na ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniach 25 czerwca 2013 r. – 22 lipca 2013 r., udokumentowanej protokołem Nr [...], nakazał [...] Spółce Akcyjnej z siedzibą w [...]:

1) unieszkodliwiać zakaźne odpady medyczne i zakaźne odpady weterynaryjne zgodnie z zasadą bliskości, o której mowa w art. 20 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach;

2) stosować w ewidencji odpadów karty przekazania odpadów, których wzór został określony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 8 grudnia 2010 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów;

3) przedkładać wyniki ciągłych pomiarów emisji substancji do powietrza [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska corocznie do końca pierwszego kwartału po zakończonym roku kalendarzowym, zgodnie z pkt 3.3. pozwolenia Marszałka Województwa [...] na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z dnia [...] października 2008 r., nr [...] oraz § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie rodzajów wyników pomiarów prowadzonych w związku z eksploatacją instalacji lub urządzenia i innych danych oraz terminów i sposobów ich prezentacji;

4) wykonywać okresowe pomiary emisji substancji do powietrza, co najmniej raz na sześć miesięcy, zgodnie § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody;

5) wykonywać okresowe pomiary emisji substancji do powietrza co najmniej raz na sześć miesięcy, zgodnie § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody

– wyznaczając termin na przesłanie pisemnej informacji o zakresie podjętych działań do dnia 30 września 2013 r.

Organ administracji wskazał, że na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] - Delegatury w [...] - w [...] S.A. z siedzibą w [...] dotyczących instalacji do termicznego unieszkodliwiania odpadów w [...] przy ul. [...], stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska. Spółka nie dotrzymywała podstawowych parametrów technicznych instalacji, określonych w pkt 1.1. decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2008 r. o pozwoleniu na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza dla instalacji termicznego unieszkodliwiania odpadów - spalarki typu SP-100 - w zakresie mocy cieplnej palników, maksymalnej zdolności przerobowej i temperatury dopalania w okresie od 1 maja 2013 r. do 31 maja 2013 r., a także rzeczywistego czasu pracy, zapotrzebowania świeżej wody i średniego zużycie gazu ziemnego w 2012 r. Ponadto stalowy komin wprowadzający suche i oczyszczone spaliny do powietrza posiada inne parametry w zakresie jego wysokości od powierzchni terenu do wylotu niż określone w pkt 1.2. w/w pozwolenia. W instalacji do termicznego unieszkodliwiania odpadów w [...] unieszkodliwiane są zakaźne odpady medyczne i zakaźne odpady weterynaryjne pochodzące z terenu województw: warmińsko-mazurskiego, mazowieckiego, zachodniopomorskiego, kujawsko-pomorskiego, czyli wytworzone poza obszarem województwa pomorskiego. Stanowi to naruszenie zasady bliskości określonej w przepisach art. 20 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. [...] S.A. nie przedstawiła żadnych dokumentów świadczących, iż instalacje w obiektach znajdujących się we wskazanych województwach nie mają wolnych mocy przerobowych, co mogłoby uzasadniać fakt unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych na obszarze województwa innego niż to, na którym zostały wytworzone. Organ zarzucił również, że wzór graficzny stosowanych kart przekazania jest niezgodny z określonym w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 8 grudnia 2010 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów. Ponadto wyniki pomiarów emisji substancji do powietrza za 2012 rok przedłożono [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska przedłożono nieterminowo, dnia 10 maja 2013 r., mimo, iż nałożono na prowadzącego instalację obowiązek przedkładania corocznie do końca pierwszego kwartału po zakończonym roku kalendarzowym. Organ stwierdził, że w § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody, nałożono na prowadzącego instalację obowiązek wykonywania okresowych pomiarów emisji substancji do powietrza co najmniej raz na sześć miesięcy, natomiast ostatnie okresowe pomiary emisji do powietrza zostały wykonane w dniu 24 lipca 2012 r.

II.

[...] S.A. z siedzibą w [...] pismem z dnia 14 sierpnia 2013 r. wezwała [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska do usunięcia naruszenia prawa. Przedmiotowemu zarządzeniu zarzuciła naruszenie:

a) § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie dopuszczalnych sposobów i warunków unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych poprzez ich niezastosowanie,

b) art. 20 Konstytucji poprzez nieuprawnione ograniczanie wolności działalności gospodarczej,

c) art. 12 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez jego zastosowanie polegające na zarządzeniu usunięcia uchybienia, które nie istnieje,

d) art. 7 i 8 k.p.a. przez niezastosowanie - w zakresie punktu 1 zarządzenia,

e) art. 20 ustawy o odpadach poprzez błędną jego wykładnię polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że nakłada on na stronę ciężar dowodu w zakresie ust. 5 i 6,

f) art. 7 i 77 k.p.a. przez ich niezastosowanie,

g) art. 32 ust. 2 Konstytucji poprzez dyskryminację w życiu gospodarczym,

h) art. 8 k.p.p. przez niezastosowanie - w zakresie punktu 2 zarządzenia,

i) art. 2 Konstytucji poprzez działanie nieproporcjonalne - bezcelowe i stanowiące nadmierną ingerencję w prawa przedsiębiorcy,

j) art. 7 i 8 k.p.a. - w zakresie punktu 4 zarządzenia,

k) art. 12 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez jego zastosowanie polegające na zarządzeniu usunięcia uchybienia, które zostało przez stronę usunięte jeszcze na długo przed przeprowadzeniem kontroli, a tym bardziej na długo przed wydaniem przedmiotowego zarządzenia,

l) art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niezastosowanie – w zakresie punktu 4 i 5 zarządzenia.

W uzasadnieniu spółka rozwinęła wskazane wyżej zarzuty wskazując argumenty przemawiające za tym, iż wszystkie kierowane do niej zalecenia pokontrolne – są niezasadne.

III.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcie naruszenia prawa, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zarządzeniu pokontrolnym z dnia [...] sierpnia 2013 r.

IV.

[...] S.A. z siedzibą w [...] wniosła do WSA w Gdańsku skargę na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].08.2013 r. Spółka domagała się uchylenia tego zarządzenia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania. W skardze podniesiono zarzuty i argumenty tożsame z podniesionymi w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 14 sierpnia 2013 r.

V.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zarządzeniu pokontrolnym.

VI.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5.03.2014 r. (sygn. akt II SA/Gd 815/13) oddając skargę [...] S.A. z siedzibą w [...] podał, że podstawę wydania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego stanowił art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 686 ze zm.). Wydane zarządzenie pokontrolne nie narusza przepisów prawa materialnego. Organ nie naruszył także przepisów prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) brak jest zatem podstaw do uchylenia zaskarżonego aktu. Sąd I instancji podkreślił, że z treści zarządzenia pokontrolnego wynika, że organ wadliwie zamieścił w jego uzasadnieniu w punkcie 1 rozważania dotyczące braku dotrzymania parametrów technicznych instalacji określonych w decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2008 r. o pozwoleniu na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza dla instalacji termicznego unieszkodliwiania odpadów - spalarki typu SP-100 w zakresie mocy cieplnej palników, maksymalnej zdolności przerobowej i temperatury dopalania w okresie od 1 maja 2013 r. do 31 maja 2013 r., rzeczywistego czasu pracy, zapotrzebowania świeżej wody i średniego zużycia gazu ziemnego w 2012 r. oraz parametrów komina wprowadzającego suche i oczyszczone spaliny do powietrza w zakresie jego wysokości. Zaskarżone zarządzenie pokontrolne nie zawiera bowiem żadnych zaleceń w tym przedmiocie. W szczególności punkt 1 zarządzenia, do którego odwołuje się uzasadnienie dotyczy innej kwestii, a mianowicie nakazu unieszkodliwiania odpadów zgodnie z zasadą bliskości. Z protokołu kontroli wynika, że niedotrzymanie parametrów technicznych instalacji stało się przyczyną wymierzenia grzywny na podstawie 351 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. nr 25 poz. 150 ze zm.) Zamieszczenie w uzasadnieniu zarządzenia oceny w tym zakresie było zatem niewłaściwe, niemniej wg sądu I instancji pozostaje to bez wpływu na treść obowiązków określonych w zarządzeniu pokontrolnym. Zarzuty skargi związane z błędna oceną niedotrzymywania parametrów technicznych instalacji nie mogą zatem doprowadzić do uchylenia wydanego zarządzenia.

Nadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podkreślił, że organ nieprawidłowo w wydanym zarządzeniu powtórzył w punkcie 5 treść punktu 4. Nieprawidłowość ta czyni punkt 5 zbędnym, jednak wadliwość ta pozostaje bez wpływu na zakres zarządzenia pokontrolnego i skierowanych do kontrolowanego podmiotu obowiązków.

Zarzuty skargi dotyczące wadliwiej oceny przez organ zachowania zasady bliskości przewidzianej w art. 20 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm. ) nie zasługują na uwzględnienie. Z art. 20 ust. 6 ustawy o odpadach wynika, że unieszkodliwienie zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych na obszarze województwa innego niż to, na którym zostały wytworzone, w najbliżej położonej instalacji, jest dopuszczalne jedynie w przypadku

- po pierwsze - jeżeli odległość od miejsca wytwarzania odpadów do miejsca unieszkodliwiania położonego na obszarze innego województwa jest mniejsza niż odległość do miejsca unieszkodliwiania położonego na obszarze tego samego województwa,

- po drugie - braku instalacji do unieszkodliwiania tych odpadów na obszarze danego województwa lub gdy istniejące instalacje nie mają wolnych mocy przerobowych.

Przepis ten ustanawia wyjątki od zasady ogólnej przewidzianej w art. 20 ust. 3 ustawy o odpadach wprowadzającej generalny zakaz unieszkodliwiana takich odpadów poza obszarem województwa, na którym zostały wytworzone. Zaistnienie przesłanek jego zastosowania musi być wykazane przez stronę, która zamierza z tego wyjątku skorzystać. Przedsiębiorca zamierzający unieszkodliwiać zakaźne odpady medyczne z terenu innego województwa z uwagi na brak wolnych mocy przerobowych instalacji do unieszkodliwiania tych odpadów na obszarze danego województwa, winien zatem zabezpieczyć na wypadek kontroli dowody potwierdzające z jakiego województwa pochodzą odpady (od jakiego podmiotu) oraz dowody potwierdzające, że istniejące w tym województwie instalacje nie miały wolnych mocy przerobowych w dacie przyjęcia odpadu. Okoliczności te warunkują bowiem przyjęcie przez niego odpadów do unieszkodliwienia. Skarżący nie wykazał tych okoliczności. Z protokołu kontroli wynika, że skarżący nie wskazał organowi kontrolującemu podmiotów, od których pochodzą odpady zgromadzone w jego magazynie w Żyrardowie, ani nie wykazał, że na terenie województwa mazowieckiego lub innych województw, z których pochodzą odpady, istniejące instalacje do unieszkodliwiania odpadów nie mają wolnych mocy przerobowych.

Podniesiony przez skarżącego zarzut, że odległość od miejsca wytwarzania odpadów w [...], położonym w województwie zachodniopomorskim do spalarni w [...], położonych w województwie pomorskim, jest mniejsza od odległości do spalarni odpadów na terenie województwa zachodniopomorskiego znajdujących sie w [...] i [...] - jest oparty na treści art. 20 ust. 5 i 6 ustawy o odpadach. Niemniej z okoliczności ustalonych przez organ w protokole kontroli wynikało, że w innych przypadkach reguła ta nie znajdowała zastosowania. Skarżący unieszkodliwiał odpady medyczne powstałe w [...] Spółce z o.o. w [...], położonym w województwie zachodniopomorskim, podczas gdy w województwie tym znajduje się instalacja do unieszkodliwiania odpadów w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...] w [...], a odległość [...] od [...] jest mniejsza niż odległość [...] od [...]. Podobnie skarżący unieszkodliwiał odpady medyczne powstałe w Regionalnym Szpitalu Specjalistycznym w [...] położonym w województwie kujawsko-pomorskim, podczas gdy w województwie tym znajduje się instalacja do unieszkodliwiania odpadów w Centrum Onkologii w [...], a odległość [...] od [...] jest mniejsza niż odległość [...] od [...]. Przesłanka zastosowania unormowania art. 20 ust. 5 i 6 ustawy o odpadach nie wystąpiła zatem w tych przypadkach. Skarżący nie przestrzegał w tych przypadkach zasady bliskości. Nałożenie w zarządzeniu pokontrolnym nakazu jej stosowania jest więc uzasadnione. Nałożenie tego obowiązku ma charakter generalny a nie dotyczy jednego konkretnego kontrahenta. Zarzuty skarżącego, że organ obowiązany był szczegółowo analizować każdy konkretny przypadek naruszenia zasady bliskości nie są uzasadnione, dla wydania zarządzenia wystarczającym było ustalenie choćby jednego przypadku takiego naruszenia.

Sąd I instancji podkreślił, że zarządzenie pokontrolne w punkcie 2 prawidłowo nakazuje stosowanie kart przekazania odpadów, których wzór został określony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 8 grudnia 2010 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów (Dz. U. nr 249 poz.1673). Karty używane przez skarżącego nie odpowiadają bowiem temu wzorowi.

Nadto WSA w Gdańsku wskazał, że wobec niezachowania terminu przedłożenia wyników pomiarów ciągłych, prawidłowym było zawarcie w zarządzeniu pokontrolnym obowiązku składania tych wyników corocznie (do końca pierwszego kwartału po zakończonym roku kalendarzowym).

Za niezasadne Sąd uznał także zarzuty dotyczące obowiązku wykonywania okresowych pomiarów emisji substancji do powietrza. Skarżący nie kwestionuje, że nie zrealizował obowiązku z tym zakresie, a termin jego wykonania upłynął w styczniu 2013 r. Od daty wydania zarządzenia – [...] sierpnia 2013 r., do daty przesłania informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń – 30 września 2013 r. wyznaczono okres prawie dwóch miesięcy, a więc umożliwiający podjęcie efektywnych działań w tym zakresie. Rzeczą skarżącego jest zlecenie przeprowadzenia badan podmiotowi posiadającemu odpowiednie uprawnienia do przeprowadzenia pomiarów.

VII.

Skargę kasacyjną od opisanego wyroku WSA w Gdańsku z dnia 5.03.2014 r. wniosła [...] S.A. w [...], zaskarżając wyrok ten w całości. Wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego – art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19.07.1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na skierowaniu zarządzenia pokontrolnego, wbrew brzmieniu tego przepisu - do spółki [...] S.A. z siedzibą w [...], a nie do jej kierownika. W oparciu o ten zarzut, strona skarżąca kasacyjnie domagała się uchylenia wyroku w całości oraz uchylenia zarządzenia pokontrolnego [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, ewentualnie uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Zgłosiła także skarżąca kasacyjnie spółka żądanie zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadniając zarzut skargi kasacyjnej, [...] S.A. z siedzibą w [...] podała, że uwadze sądu I instancji umknęła okoliczność, którą winien wziąć pod uwagę, że zarządzenie pokontrolne powinien organ skierować do kierownika jednostki, a nie do spółki. Wynika to wprost z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19.07.1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska. Wskazane uchybienie stanowi rażące naruszenie prawa.

VIII.

W piśmie z dnia 19.05.2014 r. zatytułowanym "odpowiedź na skargę kasacyjną" organ wniósł o oddalenie złożonego w tej sprawie środka odwoławczego oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wskazał, że zarządzenie pokontrolne mimo, iż adresowane do kierownika kontrolowanej jednostki, w istocie stwierdza obowiązki prawne ciążą na jednostce z mocy przepisów lub decyzji (wyrok WSA w Poznaniu z 8.03.2012 r.; sygn. akt II SA/Po 966/11). W ocenie organu, skierowanie zarządzenia do kierownika kontrolowanej jednostki ma charakter czysto techniczny, jednak nie ulega wątpliwość, że w istocie stwierdza obowiązki prawne, jakie w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska ciążą na jednostce. Wskazano, że mimo skierowania zarządzenia do spółki a nie kierownika, strona prawidłowo zaskarżyła zarządzenie do sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania – z przyczyn wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Przesłanki nieważności w tej sprawie nie wystąpiły, zatem NSA rozpoznał wniesioną skargę kasacyjną wyłącznie w granicach podniesionych przez stronę zarzutów.

Złożona w tej sprawie skarga kasacyjna trafnie zarzuca naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19.07.1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 686). Przepis ten stanowi, że na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Powyższe oznacza, że choć czynności kontrolne przeprowadza się w jednostce organizacyjnej, to jednak adresatem zarządzenia pokontrolnego nie jest ta jednostka, lecz jest nią wyłącznie kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoba fizyczna. W literaturze wskazuje się przy tym, że wydanie zarządzenia pokontrolnego skutkuje powstaniem stosunku administracyjnoprawnego, którego podmiotami są: z jednej strony wojewódzki inspektor ochrony środowiska, z drugiej zaś zawsze osoba fizyczna (tak T. Czech "Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska"; ZNSA 3/2011 str. 92). Należy przy tym wskazać, że z kolejnych jednostek redakcyjnych art. 12 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska wynikają określone obowiązki ciążące właśnie na kierowniku kontrolowanej przez Inspekcję jednostki organizacyjnej. Jest to bowiem obowiązek informowania inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu pokontrolnym naruszeń (ust. 2) oraz przeprowadzenia postępowania służbowego (...) przeciwko osobom winnym dopuszczenia do uchybień i poinformowania inspektora o wynikach tego postępowania i podjętych działaniach (ust. 3). Dopełnieniem wskazanych regulacji jest określona w art. 31a. ust. 1 ustawy sankcja (aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny) za brak poinformowania organu Inspekcji Ochrony Środowiska o zakresie wykonania zarządzeń pokontrolnych albo o przeprowadzeniu postępowania służbowego lub innego przewidzianego prawem postępowania przeciw osobom winnym dopuszczenia do uchybień.

Treść cytowanych przepisów jednoznacznie wskazuje, że nałożenie obowiązków w ramach zarządzenia pokontrolnego Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska może odbywać się wyłącznie względem osoby fizycznej. Także z uwagi na rodzaj sankcji zawartej w art. 31 a ust. 1 ustawy, wykluczone jest skierowanie tego rodzaju zarządzenia do osoby prawnej. Tymczasem będące przedmiotem kontroli sądu I instancji zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska dnia [...].08.2013 r., wbrew cytowanej wyżej regulacji, zostało skierowane do [...] S.A. w [...], zamiast do jej kierownika. Taki sposób określenia adresata aktu, czyni go wadliwym. Skarga kasacyjna z uwagi na trafność podniesionego zarzutu podlegała zatem uwzględnieniu, skoro sąd I instancji mimo wskazanego wyżej uchybienia oddalił skargę [...] S.A. na zarządzenie pokontrolne z dnia [...].08.2013 r. Powyższe nakazywało więc uchylić zaskarżony wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5.03.2014 r. Stosownie zaś do art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Uznając w kontrolowanej sprawie dopuszczalność zastosowania tegoż przepisu, NSA uchylił będące przedmiotem zaskarżenia zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nr [...] z dnia [...].08.2013 r., z motywów powyżej już wskazanych.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, organy administracji powinny uwzględnić powyższe uwagi i wskazania co do podmiotu do którego kierowane winno być zarządzenie pokontrolne przewidziane przepisem art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19.07.1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 par. 2 p.p.s.a.