Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1033/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 79 par. 2 pkt 2,
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 2, art. 64 ust. 1, art. 193
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 102 poz 643
law: Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA del. Teresa Porczyńska (sprawozdawca), Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Gl 671/09 w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. w S. (poprzednio: S. sp. z o.o. w S.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 26 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od C. sp. z o.o. w S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 3600 (słownie: trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 671/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę C. Spółki z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 26 czerwca 2009 r. w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r.

Ze stanu faktycznego przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że w dniu 2 kwietnia 2001 r. spółka " S. " –zwana dalej Spółką- złożyła w Urzędzie Skarbowym w S. roczne zeznanie podatkowe podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT- 8 za 2000 r. wykazując w nim kwotę należnego podatku dochodowego w wysokości 83.201,00 zł.

Następnie w dniu 12 grudnia 2006 r. Spółka złożyła korektę wcześniej złożonego zeznania wykazując zobowiązanie podatkowe za 2000 rok w kwocie 0,00 zł. Wraz z korektą złożone zostało pismo wyjaśniające przyczyny złożenia korekty oraz wniosek o przeksięgowanie nadpłaty w wysokości 83.201,00 zł na poczet zaległości za 2001 r.

Pismem z dnia 20 marca 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wezwał spółkę do doprecyzowania pisma z dnia 12 grudnia 2006 r. poprzez wskazanie czy pismo złożone wraz z korektą deklaracji stanowi wniosek o stwierdzenie nadpłaty, czy też wyjaśnienie do korekty złożone w trybie art.81 ustawy Ordynacja podatkowa.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Spółka pismem z dnia 30 marca 2007 r. udzieliła odpowiedzi , że złożone w dniu 12 grudnia 2006 r. pismo należy traktować jako wyjaśnienie do korekty złożone w trybie art. 81 w związku z art.80 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej i ma ono na celu również złożenie wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.

Po otrzymaniu powyższego wyjaśnienia Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2007 r. odmówił zaliczenia nadpłaty na poczet bieżących zobowiązań. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w omawianej sprawie nadpłata w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. nie powstała, gdyż ze skorygowanym zeznaniem podatnik nie złożył wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a jedynie wyjaśnienie do korekty wraz z wnioskiem o zaliczenie powstałej nadpłaty na poczet bieżących zobowiązań podatkowych. Organ podatkowy stwierdził również, iż w momencie składania korekty zeznania CIT-8 za 2000 r. podatnikowi nie przysługiwało już prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, gdyż od dnia złożenia zeznania pierwotnego tj od dnia 2 kwietnia 2001 r. do dnia złożenia korekty wraz z pismem wyjaśniającym przyczyny jej złożenia upłynęło 5 lat.

W wyniku zaskarżenia powyższego postanowienia organ odwoławczy w dniu 31 października 2007 r. wydał postanowienie, którym uchylił w całości rozstrzygnięcie organu l instancji oraz umorzył postępowanie w sprawie. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał, iż w celu skutecznego dochodzenia wykazanej w dniu 12 grudnia 2006 r. nadpłaty podatnik winien zgodnie z art.75 § 1 w związku z art. 75 § 2 pkt.1 lit. a Ordynacji podatkowej złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty, a organ podatkowy ma obowiązek, po złożeniu takiego wniosku wydać stosowną decyzję w sprawie nadpłaty, chyba że zachodzi okoliczność określona w art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej.

W dniu 18 lutego 2008 r. Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. , po rozpatrzeniu którego organ podatkowy I Instancji w dniu 18 kwietnia 2007 r. wydał postanowienie w którym odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie z uwagi na upływ 5 - letniego okresu, w którym podatnik może domagać się stwierdzenia nadpłaty.

W dniu 31 grudnia 2008 r. spółka reprezentowana przez pełnomocnika, radcę prawnego M. S. wystąpiła do organu podatkowego z kolejnym wnioskiem dotyczącym zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik powołał się na złożoną w dniu 12 grudnia 2006 r. korektę zeznania podnosząc, że dniem powstania nadpłaty podatku winien być dzień złożenia korekty zeznania podatkowego, oraz że brak precyzyjnego nazwania wniosku przez stronę tj. określenia go jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie zwalniał organu podatkowego od prawidłowego jego zakwalifikowania i załatwienia.

Po rozpatrzeniu wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 30 stycznia 2009 r. wydał decyzję o Nr [...], w której odmówił spółce dokonania zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. w kwocie 83.201,00 zł wraz z należnym oprocentowaniem.

W uzasadnieniu wskazał, że ustawodawca w art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji w brzmieniu obowiązującym do dnia 31grudnia 2007 r. określił, iż prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie 5 lat od dnia złożenia zeznania (deklaracji), a zatem w chwili złożenia przez spółkę zarówno korekty zeznania CIT-8 w dniu 12 grudnia 2006 r. jak i wniosku o stwierdzenie nadpłaty w dniu 18 grudnia 2008 r. prawo to już wygasło.

Organ podkreślił, że 5 -letni termin rozpoczyna swój bieg od dnia złożenia zeznania podatkowego, przy czym w tym zeznaniu musi zostać wykazane zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej, albo nadpłata w wysokości mniejszej od należnej. W niniejszej sprawie zobowiązanie podatkowe nienależne w ocenie podatnika zostało wykazane w pierwotnie złożonej deklaracji CIT-8 w dniu 2 kwietnia 2001 r., a zatem od tego dnia należało liczyć 5- letni termin, w którym podatnik mógł złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty.

Jednocześnie organ podkreślił, iż brak jest podstaw do uznania za wniosek o stwierdzenie nadpłaty pisma stanowiącego załącznik do złożonej korekty zeznania , bowiem spółka wyjaśniła iż należy traktować je jako " wyjaśnienie do korekty , a ponadto że ma ono na celu również złożenie wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań".

Dyrektor Izby Skarbowej w K. po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 26 czerwca 2009 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Wydając decyzję na tle okoliczności faktycznych jakie miały miejsce w sprawie w całości podzielił argumentację prawną wskazaną przez organ I instancji sprowadzającą się do zastosowania w sprawie art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r., iż prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie 5 lat od złożenia zeznania (deklaracji). Utrata wspomnianego uprawnienia oznacza zaś, że podatnik nie może domagać się skutecznie stwierdzenia nadpłaty po upływie wskazanego w tym przepisie terminu. Konkludując organ stwierdził, iż w tej sytuacji zatem zarówno sporządzenie w dniu 12 grudnia 2006 r. korekty deklaracji CIT-8, jak i złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty w dniu 18 lutego 2008 r. uzasadniają twierdzenie o wygaśnięciu prawa do stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 1 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 671/09, oddalił skargę na wskazane rozstrzygnięcie organu podatkowego.

Sąd wskazał, że spór między stronami w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii terminu, w którym podatnik mógł skutecznie domagać się stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r.

Z powołanych przepisów jasno wynika zatem, iż odniesieniu do podatników podatku dochodowego od osób prawnych prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasało po upływie 5 lat od daty złożenia zeznania rocznego.

Niespornym w sprawie jest, iż złożenie podatkowego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w 2000 r. przez Spółkę "S." nastąpiło w dniu 2 kwietnia 2001r. Zeznanie to było jedynym jakie było składane w zakresie wysokości dochodu osiągniętego przez spółkę za ten rok podatkowy .

Ta zatem data w niniejszej sprawie wyznacza 5 letni termin w czasie, którego strona skarżąca mogła skutecznie wnosić o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. Uwzględniając zatem fakt złożenia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. w dniu 2 kwietnia 2001 r. Spółka mogła zwrócić się z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. do dnia do dnia 2 kwietnia 2006 r., bowiem po tej dacie prawo to wygasło.

Skład orzekający w niniejszej sprawie, w całości tym samym podziela pogląd jaki został wyrażony w wyroku z dnia 2 kwietnia 2009 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach o sygn. akt SA/Gl 1091/08. W wyroku tym stwierdzono " W odniesieniu do podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. początek biegu terminu, o którym mowa w art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2009 r.) wyznacza data złożenia zeznania ostatecznego (o ile podatnik nie poprzestał na złożeniu zeznania wstępnego)." Jakkolwiek wyrok ten dotyczy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002r., jednak z uwagi na rozważania dotyczące tożsamego, co w spornej sprawie stanu prawnego w zakresie brzmienia 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, rozważania te zachowują swą aktualność w realiach niniejszej sprawy.

Skład orzekający w całości podziela także pogląd zawarty w powołanym wyroku iż dokonana poprzez art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 208, poz. 1318) nowelizacja art. 79 § 2 , wobec braku szczególnych regulacji intertemporalnych, odnosi się (zgodnie z art. 10 ustawy nowelizującej) do wniosków o stwierdzenie nadpłaty składanych począwszy od 1 stycznia 2009 r.

Jakkolwiek istotnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieje pogląd, iż milczenie ustawodawcy oznacza założenie bezpośredniego stosowania nowego prawa. Jednakże zasada ta w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania gdyż powodowałaby naruszenie zasady lex retro non agit. Taka zaś sytuacja, w ocenie Sądu, miałaby miejsce gdyby przychylić się do poglądów skarżącej. Nie można bowiem tracić z pola widzenia okoliczności, iż regulacje dotyczącą wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oceniać należy jako mającą charakter normy prawa materialnego. W tym zaś zakresie do regulacji o takim charakterze prawnym nie może mieć zastosowania zasada bezpośredniego stosowania nowego prawa. To bowiem wpływałoby na odmienne ukształtowanie wcześniej powstałych praw strony, w tym spornego w sprawie, prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

C. Spółka z o.o. w S. wniosła skargę kasacyjną i zaskarżając powyższy wyrok domagała się jego uchylenia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła w szczególności naruszenie:

1) Prawa materialnego:

- art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zaakceptowanie ograniczenia czasowego do skutecznego wniosku o stwierdzenie nadpłaty, wynikającego z niezgodnego z tymi normami Konstytucyjnymi przepisu art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r.),

- art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy, poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na tym, że przepis ten nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasło na podstawie obowiązującego przed nowelizacją przepisu art. 79 § 2 pkt 2, choć zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, co miało wpływ na wynik sprawy.

2) Przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi:

- art. 134 § 1 p.p.s.a. ze względu na to, że Sąd pierwszej instancji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie zbadał z urzędu, czy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w zakresie w jakim przewiduje krótszy termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty od terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, pozostaje w zgodzie z art. 2 i art. 64 ust. 1 Konstytucji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna wydane zostały na podstawie przepisu art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który to przepis w zakresie w jakim określa krótszy termin do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty od terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego narusza konstytucyjne zasady wynikające z art. 2 i art. 64 ust. 1 Konstytucji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Jednocześnie Spółka wniosła o dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny zgodności przepisu art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji, w zakresie w jakim przewiduje on krótszy termin do skutecznego wniosku o stwierdzenie nadpłaty od terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, bowiem w ocenie skarżącej w mniejszej sprawie zachodzi okoliczność mogąca skutkować wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie na podstawie niekonstytucyjnej normy prawnej, a zatem niezgodnej z prawem obowiązującym.

Wniosła także o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego przez Prezesa NSA zgodnie z art. 191 w zw. z art. 188 Konstytucji RP albo przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 193 Konstytucji RP oraz zgodnie z przepisami ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.97.102.643) o stwierdzenie niezgodności art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji, w zakresie w jakim określa krótszy termin do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty od wynikającego z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że stanowisko zaprezentowane przez Sąd pierwszej instancji prowadzi do wniosku, iż po upływie terminu określonego w art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, lecz przed upływem terminu z art. 70 § 1 tej ustawy, składana przez podatnika korekta deklaracji podatkowej wywołuje skutki prawne tylko w zakresie kwoty podatku podlegającej wpłacie, a więc gdy w korekcie wykazano zobowiązanie podatkowe w kwocie wyższej od pierwotnie zadeklarowanej. Jeżeli zaś w omawianym przedziale czasowym podatnik złoży korektę deklaracji, w której wykaże zobowiązanie podatkowe w kwocie niższej niż w pierwotnie złożonej deklaracji, to taka korekta deklaracji jest tylko i wyłącznie informacją dla organu podatkowego, która nie rodzi żadnych uprawnień po stronie podatnika, ani też obowiązków po stronie organu podatkowego. Zdaniem strony, wobec powyższego brak jest spójności przepisów dotyczących nadpłat z przepisami regulującymi powstanie, wysokość i przedawnienie zobowiązania podatkowego.

W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji nie poddał swoje ocenie, czy stanowiący postawę rozstrzygnięcia przepis art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w zakresie w jakim przewiduje krótszy termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty od terminu wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, pozostaje w zgodzie z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji.

Niespójność terminów określonych w art. 70 § 1 i art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej prowadzi do tego, że choć istnieje prawna możliwość określenia zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości i podatnik składa korektę zeznania, w której tę prawidłową kwotę deklaruje, to wierzyciel podatkowy zatrzymuje świadczenie podatkowe, które mu nie przysługuje.

W demokratycznym państwie prawa, źródłem przychodu Skarbu Państwa nie mogą być wpływy, które w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie były podatkami prawnie należnymi.

Nadpłata, która z uwagi na upływ czasu nie może być zwrócona podatnikowi, stanowi w istocie rzeczy nowy rodzaj daniny publicznej, która nie wynika z obowiązku podatkowego i nie znajduje uzasadnienia w żadnym przepisie Konstytucji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw (art.184 p.p.s.a.). Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem wyroku potwierdzającego zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającej skarżącej Spółce z o.o. dokonania zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. z uwagi na złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty po upływie pięcioletniego terminu wynikającego według Sądu I instancji z art.79 § 2 pkt.2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed 1.01.2009 r. Sąd I instancji zasadnie podzielił pogląd Dyrektora Izby Skarbowej w kwestii przedawnienia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Jednak argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie jest w pełni prawidłowa. Wyjaśnić tu należy, że stan prawny dotyczący przedawnienia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty

ulegał pewnym zmianom. Pierwotnie, w momencie składania zeznania przez skarżącą Spółkę zagadnienie to regulował przepis art. 80 § 1 pkt 1b O.p., który stanowił, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa w przypadkach, o których mowa w art. 79 § 2 pkt 1 lit. a) i b) - po upływie 5 lat od dnia złożenia zeznania (deklaracji), w którym wykazano zobowiązanie podatkowe w wysokości mniejszej od należnej. Ustawą z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) z dniem 1 stycznia 2003 r. dokonano nowelizacji powyższych unormowań. Przedmiotowe zagadnienie uregulowano w art. 79 § 2 pkt 2 O.p., który stanowił, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa w przypadkach, o których mowa w art. 75 § 2 pkt 1 lit. a) i b) oraz w pkt 2 lit. a) i b) - po upływie 5 lat od dnia złożenia zeznania (deklaracji). Ustawodawca dokonując wskazanej nowelizacji nie zawarł odnośnie tych unormowań przepisów intertemporalnych. Sąd I instancji jako podstawę swego stanowiska wskazał właśnie powołany art.79 § 2 pkt. O.p. w sytuacji kiedy powinien wskazać art.80 § 1 pkt.1b O.p. w brzmieniu obowiązującym do 1.01.2003 r. Trzeba tu podkreślić, że termin wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty jest terminem prawa materialnego o charakterze prekluzyjnym, który nie podlega przywróceniu (por. wyrok Naczelnego Sądy Administracyjnego z dnia 11 marca 2009 r., I FSK 1907/07, wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2010 r., I FSK 194/09, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Co do zasady więc w przypadku przepisów materialnoprawnych, jeżeli przepisy intertemporalne inaczej nie stanowią, do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowej ustawy stosuje się przepisy obowiązujące w dniu zaistnienia zdarzenia tj. w tym przypadku w dniu powstania nadpłaty.

W przedmiotowym stanie faktycznym nadpłata powstała w kwietniu 2001 r., to jest w momencie złożenia zeznania przez podatnika, co wynikało z art.74 § 2 pkt.2 O.p. w brzmieniu obowiązującym w 2001 r.

Pomimo tego zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Wynika to stąd, że pomimo pewnych różnic semantycznych obowiązujący od 1.01.2003 r. przepis art. 79 § 2 pkt 2 O.p. posiadał identyczną zawartość normatywną jak poprzednio obowiązujący w 2001 r. art. 80 § 1 pkt 1b O.p. Termin wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w 2001 r., według wskazanych wyżej przepisów O.p. obowiązujących do 1.01.2003 r. był w istocie taki sam jak na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, to jest według stanu prawnego wynikającego ze wskazanych wyżej przepisów O.p. obowiązujących w okresie od 1.01.2003 r. do 1.01.2009 r.

Podkreślić należy, że w stanie prawnym obowiązującym w chwili złożenia spóźnionego wniosku o stwierdzenie nadpłaty brak było norm prawa zobowiązujących organy podatkowe do wszczęcia postępowania podatkowego. Termin określony w art.80 § 1 pkt.1b O.p., a następnie w art.79 § 2 pkt.2 O.p. wiąże podatnika i organy podatkowe bez względu na kwestie związane z przedawnieniem zobowiązania podatkowego za rok podatkowy, którego dotyczy żądanie stwierdzenia nadpłaty (v. wyrok NSA z 3.12.2010 r. II FSK 1143/09 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Nie ma w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstaw do stwierdzenia, że przepisy art.80 § 1 pkt.1b O.p., a następnie w art.79 § 2 pkt.2 O.p. naruszają zasady konstytucyjne wynikające z art.2 i art.64 ust.1 Konstytucji RP. Wygaśnięcie prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty po upływie 5 lat od dnia złożenia zeznania (deklaracji) oznacza przedawnienie tego prawa. Przedawnienie pełni funkcję porządkującą i stymulacyjną, a także jest instrumentem pewności prawa. Opiera się na założeniu, że niewykonane w określonych terminach uprawnienia, ale także i obowiązki powinny być uchylane. Porządkuje to stan stosunków między organami podatkowymi a podatnikami, wprowadzając element stabilności i jasności co do powinności stron stosunku prawnego (v.Ordynacja podatkowa 2011 pod red. Henryka Dzwonkowskiego Wydanie 3 wydawnictwo C.H. Beck str.579). Jakkolwiek instytucja przedawnienia rodzi wątpliwości prawne, etyczne oraz prakseologiczne, to jednak nie jest uzasadnione stwierdzenie, że unormowanie wynikające ze wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej, dotyczące w analizowanym okresie wszystkich podatników, narusza zasady sprawiedliwości społecznej (art.2 Konstytucji RP) czy prawo do własności bądź innych praw majątkowych (art.64 ust.1 Konstytucji RP).

W świetle powyższych wywodów nie znajdują uzasadnienia sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty.

Nie ma również podstaw do uwzględnienia wniosku o wystąpienie przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego o orzeczenie w przedmiocie zgodności z Konstytucją art.79 § 2 pkt. 2 O.p. Z art.3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym oraz art.193 Konstytucji RP wynika, że każdy sąd może przedstawić Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Przepis ten nie obliguje jednak sądu, a jedynie umożliwia sądowi przedstawienie Trybunałowi pytania prawnego, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem (v. wyrok NSA z 18.05.2010 I GSK 944/09; LEX nr 594760). Istotne także jest, że przedstawienie takiego pytania wchodzi w rachubę gdy to sąd, a nie strona, poweźmie wątpliwości co do zgodności aktu prawnego z Konstytucją RP (postanow. SN z 18.03.2010, IV KZ 8/10; OSNwSK 2010/1/621).

Skoro Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie miał wątpliwości co do zgodności wskazanych wyżej przepisów Ordynacji podatkowej z Konstytucją, nie było podstaw do wystąpienia o stwierdzenie niezgodności art.79 § 2 pkt.2 O.p. z art.2 i art.64 ust.1 Konstytucji RP.

Z powyższych powodów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art.184 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. Nr 270). ustawy z dnia 30.08.2002 r. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i 205 § 1, § 2 i § 3 tej ustawy.