Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1561/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Rafał Puścian po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2005r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1561/05

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] orzekającą o ustaleniu odszkodowania za grunt stanowiący działki oznaczone nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, położony w obrębie [...] w gminie [...] - wydzielony pod drogę powiatową.

W uzasadnieniu swego stanowiska Wojewoda podniósł, że Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] maja 2005 r. ustalił na rzecz byłego właściciela nieruchomości - Z. - odszkodowanie w kwocie [...] zł za opisane na wstępie działki gruntu, wydzielone pod projektowane drogi powiatowe decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] i przejęte z mocy prawa przez Powiat [...]. W w/w decyzji ustalono także, iż odszkodowanie wypłaci Powiat [...] jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia prawomocności decyzji.

Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożył Powiat [...] wnosząc o orzeczenie o odmowie przyznania odszkodowania na rzecz Z. z uwagi na brak środków finansowych w budżecie Powiatu przeznaczonych na ten cel.

Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej Wojewoda stwierdził, że decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2004 r. nr [...], wydaną na wniosek Z. zatwierdzony został podział działek nr [...] położonych w gminie [...] w obrębie [...]. W wyniku podziału zostały wydzielone m.in. działki nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, z przeznaczeniem pod projektowane drogi powiatowe, zgodnie z postanowieniem Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] wydanym w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy mieszkaniowej [...] w gminie [...], zatwierdzonego Uchwałą nr [....] z dnia [...] października 2003 r. Rady Gminy w [...]. W związku z powyższym wydzieleniem w myśl art. 98 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1998 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603)

- z dniem, gdy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, przedmiotowe działki przeszły z mocy prawa na własność Powiatu [...] - tj. w dniu [...] maja 2004 r.

Zgodnie z przepisem art. 98 ust. 3 ustawy cytowanej wyżej ustawy za działki te przysługiwało odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem a właściwym organem (w tym przypadku Starostą Powiatu [...]) a jeżeli do takiego uzgodnienie nie doszłoby, na wniosek właściciela, odszkodowanie winno być ustalone i wypłacone według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczeniu nieruchomości.

W oparciu o protokół z rokowań z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] organ ustalił, że strony nie uzgodniły wysokości należnego odszkodowania.

W związku powyższym Prezydent Miasta P. -wyznaczony postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] jako organ właściwy do załatwienia niniejszej sprawy (z uwagi na wyłączenie Starosty P. na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa) - wydał decyzję z dnia [...] maja 2005 r. ustalającą przedmiotowe odszkodowanie.

Stosownie do art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami wysokość odszkodowania została przez organ I instancji ustalona według stanu nieruchomości z dnia wydania decyzji o podziale i według jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Wysokość odszkodowania została ustalona na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego R. B., wg którego wartość rynkowa nieruchomości wyniosła kwotę [...] zł.

Organ II instancji podniósł także, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie dają podstawy do odstąpienie od ustalenia odszkodowania za przejętą nieruchomość. Brak było zatem uzasadnienia do wydania decyzji odmawiającej przyznania odszkodowania na rzecz podmiotu pozbawionego prawa własności od podmiotu zobowiązanego, niezależnie od tego czy podmiot zobowiązany posiadał środki zabezpieczone na ten cel, czy też nie. Mając więc na uwadze, że decyzja Prezydenta Miasta P. była prawidłową - Wojewoda [....] utrzymał ją w mocy.

Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi Powiatu [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody [...], zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisu art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami twierdząc, że przyznane odszkodowanie jest za wysokie oraz podniósł, że organ ten naruszył przepis art. 10 k.p.a. przez zaniechanie przez organ odwoławczy zawiadomienia strony - przed wydaniem decyzji II instancyjnej - o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszenia żądań, co - zdaniem skarżącego - miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc przy tym, że Powiat [...] nie kwestionował w postępowaniu administracyjnym opinii biegłego rzeczoznawcy R. B., nie zgłaszał też żadnych dowodów na okoliczność wartości wycenach działek a ponieważ organ II instancji nie przeprowadzał z urzędu dodatkowego postępowania dowodowego - w sytuacji, gdy skarżący zapoznał się z materiałem dowodowym zgromadzonym przed wydaniem decyzji przez Prezydenta Miasta P. i mając na uwadze sprawność postępowania - organ ten odstąpił w postępowaniu odwoławczym od wezwania strony do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli - pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, Sądu ocenia, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że Sąd jest obowiązany stwierdzić nieważność bądź uchylić zaskarżoną decyzję, o ile w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, organy administracyjne dopuściły się naruszenia prawa w rozumieniu przepisu art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) i to niezależnie, czy wadliwość ta została podniesiona w skardze.

Ponieważ w rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że organy naruszyły bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa, skutkowało to uchyleniem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Jak zostało podniesione w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] - zgodnie z przepisem art. 98 ust. 3 cytowanej ustawy o gospodarce nieruchomościami - za grunt, który - na zasadzie przepisu art. 98 ust. 1 ustawy - przeszedł z mocy prawa na własność Powiatu [...] - przysługiwało byłemu właścicielowi odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między nim a właściwym organem. Jeśli natomiast do takiego uzgodnienia by nie doszło to na wniosek właściciela nastąpić winno ustalenie i wypłacenie odszkodowania według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczeniu nieruchomości.

Powyższy zapis zatem oznacza, że w sytuacji, gdy w drodze ugody nie zostanie określona wysokość należnego odszkodowania, ma zastosowanie cała procedura stosowana przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Zgodnie natomiast z przepisem art. 118 ust. 1 powołanej ustawy w postępowaniu wywłaszczeniowym istnieje obowiązek przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, co uszło uwadze organów orzekających w tej sprawie.

Wprawdzie w postępowaniu przed organem I instancji strony miały możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym i z czynności tej został sporządzony protokół zawierający stanowisko merytoryczne Powiatu, ale jak wynika z treści tegoż dokumentu był to tylko protokół z czynności polegającej na zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dokumentacyjnym a nie z rozprawy.

Ponieważ przepis art. 118 ust. 1 przewiduje obligatoryjne przeprowadzenie przez organ orzekający rozprawy administracyjnej, zaniechanie tego obowiązku musi być uznane za naruszenie prawa mogące mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

W związku z tym zaś, że sprawa będzie musiała być ponownie rozpatrzona to skarżący będzie mógł zgłosić wnioski dowodowe, albo zadać pytania rzeczoznawcy majątkowemu uczestnicząc w rozprawie. W tych warunkach ustosunkowywanie się obecne do zarzutów podniesionych w skardze jest całkowicie zbędne.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd - z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.