Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 775/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15 par. 1. art. 33 pkt 6, art 59 par 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 21 par 1 i par 2 art. 68, art. 70
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (spr.),, Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lutego 2008 r. sprawy ze skargi G. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz G. S. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w po rozpatrzeniu zażalenia G. S. na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] w sprawie nieuwzględnienia zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji administracyjnej utrzymało w mocy postanowienie pierwszej instancji .

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, iż G. S. wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] wszczętego na wniosek wierzyciela - Prezydenta Miasta, zarzucając, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2001-2003 uległo przedawnieniu, a egzekucja administracyjna prowadzona jest bez uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym tj. z naruszeniem art. 33 § 1 i § 7 tej ustawy.

Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał zarzuty wniesione przez zobowiązanego G. S. wierzycielowi celem zajęcia stanowiska. Postanowieniem z dnia [...] wierzyciel Prezydent Miasta odmówił uwzględnienia zgłoszonych zarzutów, bowiem stwierdził, że zobowiązanie podatkowe za lata 2001-2003 nie uległo przedawnieniu, a wszczęcie egzekucji zostało poprzedzone doręczeniem zobowiązanemu upomnienia.

W zażaleniu na powyższe postanowienie G. S. wniósł o jego uchylenie oraz ponownie podniósł zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia zarzutów zażalenia. Powołując się na przepis art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), który stanowi, iż zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy oraz art. 68 § 2 tej ustawy, zgodnie z którym jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie lub nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym, zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2001-2004 nie uległy przedawnieniu.

Z akt sprawy wynika, że postępowanie na podstawie, którego ustalone zostało zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2001-2003 wznowione postanowieniem z dnia [...] zakończone zostało decyzją z dnia [...] doręczoną G. S. w dniu 25 sierpnia 2005r. Podstawą wznowienia postępowania były ujawnione nieprawidłowości w opodatkowaniu nieruchomości położonej przy ul. K. [...] w Z. tj. niezgłoszenie przez skarżącego do opodatkowania budynku mieszkalnego, zaniżenie powierzchni budynku zajętego pod działalność gospodarczą oraz zaniżenie powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W przedmiotowej sprawie, w ocenie organu odwoławczego, zastosowanie miały przepisy art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, a nie jak twierdzi Skarżący art. 68 § 1 tej ustawy, a decyzja wymiarowa za rok 2001 - 2004 wydana po wznowieniu postępowania doręczona została przed upływem 5 lat licząc od końca roku 2001 tj. roku, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Odnosząc się do przywołanego przez Skarżącego art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej Kolegium wyjaśniło, iż przepis ten normuje przedawnienie wykonania zobowiązania podatkowego i stanowi, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Decyzja w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za lata 2001 - 2004 została doręczona w dniu 25 sierpnia 2005r., termin okresu przedawnienia wykonania tej decyzji należy więc liczyć od końca 2005 r.

Organ odwoławczy stwierdził także, że upomnieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta wezwał G. S. do uregulowania zaległości podatkowej, łącznie z odsetkami i kosztami upomnienia - razem 6.644,50 zł. Upomnienie doręczono dnia 10 stycznia 2007r. Skarżący został pouczony, iż w przypadku nieuregulowania ww. należności w terminie 7 dni od daty otrzymania upomnienia, wszczęte zostanie postępowanie egzekucyjne. Tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony został dnia [...] i obejmuje należności z orzeczenia z dnia [...] Nr [...] w wysokości 5.788,70 zł, odsetki które naliczone zostały na dzień wystawienia tytułu w kwocie 1089,00 zł oraz koszty upomnienia w wysokości 8,80 zł.

Na powyższe postanowienie G. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 68 § 1 i art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ) oraz naruszenie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 70 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2001 r. uległo przedawnieniu. Stwierdził także, że wierzyciel do chwili obecnej nie doręczył mu upomnienia do zapłaty podatku od nieruchomości za lata 2001-2004, wobec czego postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał także, że upomnienie wystawione z dniu [...] [...], na które powołuje się organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, dotyczy roku 2005, a wynika to z analizy w/w dokumentu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia 14 lutego 2008 r. stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] uznał za zasadny zarzut wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] bez uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia i postępowanie egzekucyjne umorzył. Do pisma dołączy kserokopię tego postanowienia.

Na rozprawie w dniu 19 lutego 2008 r. Skarżący oświadczył, że od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] złożył zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami/ stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wszczęcie egzekucji administracyjnej musi być poprzedzone spełnieniem określonych czynności o charakterze procesowym, wymienionych w przepisach ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. z 2005, Nr 229, poz. 1954 ze zmianami), zwanej dalej "ustawą egzekucyjną".

Przede wszystkim zgodnie z brzmieniem art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, uprzednio przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może zostać wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Natomiast przepis art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego może być między innymi brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym jest mowa w art. 15 ustawy. Okoliczność ta stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego - art. 59 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej.

Postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] dotyczy zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2001-2004 ustalonych decyzją z [...] Wbrew twierdzeniom zawartym w postanowieniu Prezydenta Miasta, jak też w zaskarżonym rozstrzygnięciu upomnienie z dnia [...] Nr [...] skierowane do Skarżącego i odebrane przez niego w dniu 10 stycznia 2007 r. nie dotyczy zaległości podatkowych dochodzonych wyżej opisanym tytułem wykonawczym, bowiem z treści tego upomnienia wynika, iż wzywa ono do uregulowania trzeciej raty łącznego zobowiązania pieniężnego od osób fizycznych za rok 2005 (k. 10 akt administracyjnych). Doręczenie przez Prezydenta Miasta upomnienia tej treści nie może zostać uznane za wywiązanie się z obowiązku wynikającego z art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, stąd też zarzut Skarżącego o wszczęciu postępowania egzekucyjnego bez uprzedniego doręczenia upomnienia należy uznać za uzasadniony.

Chybiony jest natomiast zarzut dotyczący prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do zaległości w podatku od nieruchomości za rok 2001 mimo upływu okresu przedawnienia.

Przechodząc do oceny tego zarzutu stwierdzić należy, iż przedawnienie to zdarzenie wywołujące określone skutki prawne w wyniku upływu czasu. Ordynacja podatkowa przewiduje dwa rodzaje przedawnienia: przedawnienie prawa do wydania decyzji oraz przedawnienie zobowiązania podatkowego. Pierwszy z nich określony w art. 68 dotyczy sytuacji, w której na skutek upływu czasu zobowiązanie podatkowe w ogóle nie powstaje. Skutkiem drugiego rodzaju przedawnienia określonego w art. 70 Ordynacji podatkowej jest wygaśnięcie zobowiązania już istniejącego. Wydanie i doręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe sprawia, iż tym samym kończy swój bieg termin przedawnienia prawa do wydania tej decyzji określony w art. 68 Ordynacji podatkowej. Od tego momentu biegnie termin przedawnienia dla ustalonego już zobowiązania podatkowego określony w art. 70 Ordynacji podatkowej.

Decyzje ustalające osobom fizycznym podatek od nieruchomości mają charakter konstytutywny, czyli ustalający, wskazany w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. O konstytutywnym charakterze tego zobowiązania podatkowego przesądza brzmienie przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r Nr 9 poz. 84. ze zmianami) operujących pojęciem "ustalenia" tego zobowiązania. Art. 6 ust. 7 tej ustawy stanowi, że podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Zobowiązanie w podatku od nieruchomości dla osób fizycznych powstaje, więc zgodnie z art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 47. § 1). Przepis art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku

Decyzja w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za lata 2001-2004 została Skarżącemu doręczona w dniu 25 sierpnia 2005 r. i z tym też dniem powstało zobowiązanie podatkowe w tym podatku, natomiast termin jego płatności upłynął z dniem 8 września 2005 r.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, iż zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2001 ulegnie przedawnieniu z końcem 2010 roku, stąd zarzut nie uwzględnienia upływu okresu przedawnienia nie zasługuje na uwzględnienie.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 tej ustawy.