Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1115/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 par. 1 , par. 3, art. 11 pkt 2, art. 16a par. 1, art. 80 par. 2, art. 85 par. 1, 2, 3, art. 92 par. 1 pkt 4, 5, 8
journal: Dz.U. 1991 nr 22 poz 91
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie.
article: art. 7, art. 15 , art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant ref. staż. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy powołania na stanowisko notariusza oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], na podstawie art. 10, art. 11 pkt 1-3, 7 i art. 16a ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2017 r. poz. 2291 ze zm.) oraz art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1, art. 104, art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu wniosku J. R. (nazywany dalej: "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy z wniosku skarżącego o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w [...], utrzymał w mocy decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2017 r. [...] o odmowie powołania skarżącego na stanowisko notariusza.

W dniu [...] sierpnia 2017 r. skarżący złożył wniosek o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w [...]. Wnioskodawca wskazał, że ubiega się o ponowne powołanie na stanowisko notariusza w związku z zatarciem skazania, wynikającym z "absurdalnego" i "haniebnego" wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r., sygn. akt [...], orzekającego w stosunku do skarżącego, za przestępstwo, którego "nie popełnił", niedopełnienia obowiązków i poświadczenie nieprawdy w dokumencie urzędowym w celu uzyskania korzyści majątkowej, karę jednego roku pozbawienia wolności w zawieszeniu na 2 lata, karę grzywny oraz zakaz wykonywania zawodu notariusza na okres dwóch lat. Natomiast sąd dyscyplinarny, w sprawie, która dotyczyła "tego samego feralnego aktu", ukarał go tylko karą pieniężną, a nie orzekł kary pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii. Skarżący podniósł, że od kwietnia 2015 r. pracuje w kancelarii notarialnej notariusz A. B. w [...]. W ramach obowiązków prowadzi biurowość, przygotowuje projekty aktów notarialnych i innych czynności notarialnych. Bierze udział w szkoleniach organizowanych przez Radę Izby Notarialnej w [...]. Skarżący podkreślił, że jest merytorycznie przygotowany do wykonywania zawodu. Jako notariusz był wielokrotnie kontrolowany, zarówno przez wizytatorów Izby Notarialnej w [...], jak i kontrolerów: urzędu skarbowego, Generalnego Inspektora Informacji Finansowej, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wszystkie wizytacje i kontrole zakończyły się wynikiem pozytywnym. Wnioskodawca wskazał, że nigdy wcześniej nie był karany sądownie lub dyscyplinarnie, przestrzega porządku prawnego oraz spełnia warunki formalne do powołania na stanowisko notariusza.

Rozpatrując wniosek Minister Sprawiedliwości rozpatrzył załączone przez skarżącego do wniosku dokumenty oraz dokumenty znajdujące się w aktach sprawy [...], dotyczące powołania skarżącego na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w [...] i w aktach sprawy [...], dotyczącej prowadzonego przeciwko skarżącemu postępowania dyscyplinarnego.

Na ich podstawie Minister Sprawiedliwości ustalił, że skarżący ma 56 lat, posiada obywatelstwo polskie, korzysta z pełni praw publicznych i ma pełną zdolność do czynności prawnych. Decyzją z dnia [...] czerwca 1998 r. ([...]) Minister Sprawiedliwości powołał go na stanowisko notariusza i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej w [...]. Kancelarię notarialną wnioskodawca uruchomił z dniem [...] września 1998 r.

W dniu [...] sierpnia 2011 r. skarżący sporządził akt notarialny, Rep. [...] nr [...], dokumentujący umowę sprzedaży nieruchomości położonej w [...] w postaci działki gruntu ornego numer [...], mimo nieobecności współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości J. S., jako strony tej umowy, poświadczając przy tym nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, tj., że J. S. stawił się w kancelarii, złożył w jego obecności oświadczenie woli o sprzedaży nieruchomości i własnoręcznie się podpisał pod aktem notarialnym, podczas gdy osoba ta nie żyła już od dnia [...] września 2009 r., a podpis za niego złożyła inna osoba (siostra nieżyjącego J. S.), będąca także stroną tej umowy.

Rada Izby Notarialnej w [...] uchwałą z dnia [...] września 2012 r. nr [...] wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie przeciwko skarżącemu postępowania dyscyplinarnego o to, że "dnia [...] sierpnia 2011 r. w [...], przy sporządzaniu aktu notarialnego Rep, [...] nr [...] dopuścił się oczywistej i rażącej obrazy przepisów przez to, że nie dopełnił ustawowego obowiązku prawidłowego stwierdzenia tożsamości osób biorących udział w tej czynności, czym umożliwił, że oświadczenie woli i wiedzy zawarte w przedmiotowym akcie notarialnym, a nadto podpis w imieniu jednego z nieżyjących współwłaścicieli nieruchomości, złożyła inna ustalona osoba, będąca również stroną sprzedającą, a następnie tak sporządzony akt notarialny podpisał, tj. o przewinienie zawodowe z art. 50 w zw. z art. 85 § 1, 2 i 3 i art. 92 § 1 pkt 4, 5 i 8 ustawy – Prawo o notariacie.

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. ([...]) Minister Sprawiedliwości odwołał skarżącego ze stanowiska notariusza na podstawie art. 16 § 1 pkt 5 ustawy - Prawo o notariacie.

Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w [...] orzeczeniem z dnia [...] września 2014 r, w sprawie [...], uznał skarżącego za winnego tego, że dnia [...] sierpnia 2011 r. w [...], przy sporządzaniu aktu notarialnego Rep. [...] nr [...] dopuścił się oczywistej i rażącej obrazy przepisów przez to, że nie dopełnił ustawowego obowiązku prawidłowego stwierdzenia tożsamości osób biorących udział w tej czynności, czym umożliwił, że oświadczenie woli i wiedzy zawarte w przedmiotowym akcie notarialnym, a nadto podpis w imieniu jednego z nieżyjących współwłaścicieli nieruchomości, złożyła inna ustalona osoba, będąca również stroną sprzedającą, a następnie tak sporządzony akt notarialny podpisał, co stanowi przewinienie zawodowe z art. 50 w zw. z art. 85 § 1, 2 i 3 i art. 92 § 1 pkt 4, 5 i 8 ustawy - Prawo o notariacie i za to, na podstawie art. 51 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o notariacie, wymierzył mu karę pieniężną w kwocie 5.000 zł ([...]). Orzeczenie jest prawomocne.

skarżący od kwietnia 2015 r. jest zatrudniony w kancelarii notarialnej notariusz A. B. w [...] jako pracownik biurowy.

Notariusz A. B. w oświadczeniu z dnia [...] sierpnia 2017 r. wskazała, że skarżący prowadzi biurowość, przygotowuje projekty aktów notarialnych i innych czynności notarialnych oraz udziela klientom informacji. W ocenie notariusz skarżący wykazuje wysoki stopień przygotowania merytorycznego. Jest osobą rzetelną, pracowitą, uczciwą, punktualną, uprzejmą i życzliwą. W jej ocenie, skarżący daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Z. B., pracownik kancelarii notarialnej skarżącego w latach 1999 - 2014, w oświadczeniu z dnia [...] sierpnia 2017 r. podniosła, że wnioskodawca, jako pracodawca, przestrzegał wszelkich wymogów związanych z zatrudnieniem, wypłacał wynagrodzenie i inne świadczenia terminowo i w pełniej wysokości, przestrzegał czasu pracy. Wykazywał się uprzejmością i kulturą osobistą. Jest osobą rzetelną i uczciwą.

Przy piśmie z dnia [...] października 2017 r, Rada Izby Notarialnej w [...] nadesłała uchwałę nr [...] z dnia [...] października 2017 r, wydaną w sprawie w trybie art. 10 § 1 i 2 w zw. z art. 35 pkt 1 ustawy – Prawo o notariacie, w przedmiocie wniosku skarżącego o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w [...].

Uchwała nie zawierała jednoznacznej (pozytywnej lub negatywnej) opinii w przedmiocie wniosku. W treści uchwały Rada stwierdziła, że z informacji Krajowego Rejestru Karnego z dnia [...] sierpnia 2017 r. wynika, że wnioskodawca nie figuruje w "Kartotece Karnej", spełnia "wszystkie przesłanki z art. 11 ustawy - Prawo o notariacie".

Rada jedynie ogólnie odniosła się do wniosku w części dotyczącej wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w [...]. Stwierdziła, że na terenie Izby zapotrzebowanie na usługi notarialne już od dłuższego czasu jest w pełni zaspokojone.

Minister Sprawiedliwości po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w kontekście przymiotu rękojmi prawidłowego wykonywania przez skarżącego zawodu notariusza, uznał, że skarżący nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 11 pkt 2 ustawy – Prawo o notariacie i decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] odmówił powołania skarżącego na stanowisko notariusza.

Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, domagając się uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r., [...] i wydania pozytywnej decyzji o powołaniu na stanowisko notariusza i wyznaczeniu kancelarii notarialnej w [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 2 ustawy - Prawo o notariacie, poprzez niewłaściwe przyjęcie, że nie jest nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza;

- art. 7 i 80 k.p.a., bowiem wywiedziona konkluzja pozostaje w sprzeczności z dowodami zgromadzonymi w sprawie;

- niezastosowanie normy prawnej przewidzianej w przepisie art. 16a ustawy - Prawo o notariacie.

W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. stanowisko notariusza, z którym aktualnie współpracuje, opinia byłej współpracownicy, uchwała Rady Izby Notarialnej w [...], oświadczenia, wyniki przeprowadzonych kontroli, jednoznacznie wskazuje, że daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu.

W ocenie skarżącego, mimo jednoznacznego materiału dowodowego przemawiającego za zasadnością wniosku o powołanie na stanowisko notariusza, organ wydał decyzję odmowną, co narusza zasady wyrażone w art. 7 i 80 k.p.a.

Skarżący zarzucił również, że Minister Sprawiedliwości, pomimo faktycznego wskazania w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r., nie zastosował normy prawnej przewidzianej w art. 16a ustawy - Prawo o notariacie, do czego był zobowiązany. Skarżący wskazał, że przepis ten został wprowadzony do systemu polskiego prawa, aby zapewnić możliwość uczestniczenia w prawniczej działalności zawodowej przez osoby, które w przeszłości popełniły błąd, który został naprawiony, zaś skazania zapadłe w jego następstwie zatarte i jednocześnie osoby takie spełniają wszelkie przewidziane prawem przesłanki pozytywne, a zatem art. 16a ustawy - Prawo o notariacie powinien zostać zastosowany w niniejszej sprawie.

Skarżący podkreślił, że przez lata prowadził kancelarię notarialną w [...]. Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w [...] nie orzekł w stosunku do niego kary dyscyplinarnej pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii, a jedynie karę pieniężną. Nadto, zarówno w chwili złożenia wniosku, jak i aktualnie okoliczność skazania uległa zatarciu. Upłynął także orzeczony wyrokami, dwuletni zakaz wykonywania zawodu notariusza. Bezspornie zatem nie ma aktualnie jakichkolwiek przeciwskazań do ponownego podjęcia przez wnioskodawcę wykonywania zawodu notariusza.

Minister Sprawiedliwości, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2017 r., wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję o odmowie powołania skarżącego na stanowisko notariusza, uznał, że zarzuty podniesione przez stronę nie zasługiwały na uwzględnienie.

Minister Sprawiedliwości podał, że decyzja z dnia [...] grudnia 2017 r. została podjęta po wyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego i na podstawie przepisów prawa. Minister Sprawiedliwości dokonał wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Minister Sprawiedliwości rozważył istnienie po stronie skarżącego wszelkich przesłanek z art. 11 pkt 1-3, 7 ustawy - Prawo o notariacie, warunkujących zgodnie z art. 16a ustawy - Prawo o notariacie, powołanie na stanowisko notariusza oraz wskazał, jakie dowody pozwoliły ustalić, że skarżący nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Wobec zarzutów stawianych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Sprawiedliwości podkreślił, że uzasadniając decyzję z dnia [...] grudnia 2017 r. organ wyczerpująco przedstawił i rozważył zagadnienia faktyczne oraz prawne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz wykazał dlaczego podjął decyzję o odmowie powołania skarżącego na stanowisko notariusza. Szczegółowo odniósł się także do zgromadzonych w sprawie dowodów. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji skarżący został zawiadomiony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz pouczony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Mimo to nie złożył żadnych oświadczeń ani wniosków dowodowych. Również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie domagał się przeprowadzenia nowych dowodów, ani nie wskazał, nieznanych dotychczas, okoliczności faktycznych, które wymuszałyby podjęcie dalszej inicjatywy dowodowej.

Wbrew zarzutom zawartym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Sprawiedliwości wziął pod uwagę pozytywną ocenę wnioskodawcy jako pracownika i pracodawcy wyrażoną przez notariusz A. B. oraz Z. B. w oświadczeniach z dnia [...] sierpnia 2017 r. Zaznaczył, że uchwała Rady Izby Notarialnej w [...] nr [...] z dnia [...] października 2017 r. nie zawierała jednoznacznej (pozytywnej lub negatywnej) opinii w przedmiocie wniosku o powołanie skarżącego na stanowisko notariusza.

Minister Sprawiedliwości w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. wyjaśnił, że wydając decyzję administracyjną w trybie art. 10 ustawy - Prawo o notariacie, nie był w żaden sposób związany treścią opinii wyrażonej w uchwale Rady Izby Notarialnej w [...], która podlega ocenie jak każdy inny dowód. Do kompetencji Ministra Sprawiedliwości należy zarówno dobór kandydatów do zawodu notariusza, jak też wyznaczanie siedzib ich kancelarii.

Okoliczność, że Minister Sprawiedliwości, rozpoznając sprawę, dokonał odmiennej oceny materiału dowodowego, co do spełnienia przez kandydata przesłanki z art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie, nie oznaczało, że nie odniósł się do wszystkich okoliczności i dowodów w sprawie i ich nie analizował. Uzasadnienie decyzji zawiera obszerną analizę okoliczności, których uwzględnienie skutkowało odmową powołania skarżącego na stanowisko notariusza. Zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowią jedynie wyraz niczym nieuzasadnionej polemiki z wnikliwą i wszechstronną argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r., dotyczącą spełnienia przez skarżącego jednej z przesłanek określonych w art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie, tj. rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2017 r. Minister dokonał analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w kontekście przymiotu rękojmi prawidłowego wykonywania przez wnioskodawcę zawodu notariusza . Oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz w aktach sprawy [...] i dokonał jego oceny, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Minister Sprawiedliwości odwołując się do stanowiska sądów administracyjnych uznał, że rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu daje osoba posiadająca wiedzę zweryfikowaną w trybie przewidzianym prawem, której postępowanie odpowiada przyjętym w społeczeństwie normom etycznym, moralnym i której dotychczasowe zachowanie w sferze zawodowej i prywatnej składa się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Ocena spełnienia warunku rękojmi dotyczy prognozowania przyszłych zachowań kandydata, o których nie sposób wnioskować inaczej, niż z prezentowanej przez kandydata na notariusza postawy etycznej i moralnej, a także z dotychczasowego sposobu jego postępowania.

Minister Sprawiedliwości wyjaśnił, że powołane poglądy pozwalają na wyodrębnienie w pojęciu rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza dwóch elementów - merytorycznego przygotowania do wykonywania tego zawodu oraz postawy moralnej odpowiedniej dla osób wykonujących zawód notariusza. Dla uznania, że kandydat na notariusza daje rękojmię prawidłowego wykonywania tego zawodu konieczne jest ustalenie, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że zarówno jego przygotowanie merytoryczne, jak i postawa etyczno-moralna pozwalają przyjąć, że będzie on prawidłowo wykonywał zawód notariusza. Wbrew wywodom zawartym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r., Minister Sprawiedliwości wykazał, że skarżący nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie, albowiem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Zgodnie z art. 2 § 1 ustawy - Prawo o notariacie notariusz w zakresie swoich uprawnień, tj. wykonywania czynności notarialnych, działa jako osoba zaufania publicznego. Osoba wykonująca zawód notariusza zobowiązana jest zatem respektować najwyższe standardy etyczne i być poza wszelkim podejrzeniem, co uprawnia do sankcjonowania wszelkich zachowań, stwarzających choćby ryzyko podważania tego zaufania .

Na zaufanie publiczne składa się wiele elementów, takich jak przekonanie o zachowaniu, przez osobę wykonującą ten zawód, dobrej woli, właściwych motywacji, należytej staranności zawodowej oraz wiara w przestrzeganie wartości istotnych dla profilu danego zawodu. W przypadku notariuszy do wartości tych zaliczyć należy pełne i integralne respektowanie prawa oraz zasad postępowania .

Notariusz, wykonując czynności zawodowe, opiera osobisty byt na zaufaniu publicznym i prywatnym. W tym właśnie mieści się istota pojęcia "zaufania publicznego". Oznacza to, że w swojej działalności musi on zachować lojalność wobec strony czynności notarialnej, ale i wobec państwa.

Ustawa - Prawo o notariacie zawiera jedynie zwięźle ujęte zasady etyki zawodowej notariusza. Istotnym aktem z punktu widzenia zasad etyki zawodowej jest nadto Kodeks etyki zawodowej notariusza, który zawiera dodatkowe określenia etycznych wzorców wymaganych od notariusza. Wskazuje on: "zasady etyki i praw człowieka", "podstawowe zasady moralne", "podstawowe zasady obowiązujące notariusza", a wśród nich: "uczciwość, rzetelność, niezależność oraz bezstronność i zachowanie tajemnicy zawodowej" , dawanie dobrego świadectwa zawodowi oraz dbałość "o powagę, honor i godność zawodu", czy zasady lojalności, życzliwości i szacunku w stosunku do innych notariuszy.

Ocena spełnienia warunku rękojmi, również w zakresie przestrzegania zasad etyczno-moralnych wykonywania zawodu notariusza dotyczy prognozowania przyszłych zachowań, o których nie sposób wnioskować inaczej, niż z prezentowanej przez kandydata na notariusza postawy etycznej i moralnej, a także z dotychczasowego sposobu jego postępowania.

Minister Sprawiedliwości, wskazując na uzasadnienie decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r, podał, że skarżący, sporządzając w dniu [...] sierpnia 2011 r. akt notarialny Rep. [...] nr [...] dopuścił się rażącej i oczywistej obrazy przepisów prawa - art. 85 § 1, 2 i 3 i art, 92 § 1 pkt 4, 5 i 8 ustawy - Prawo o notariacie. Skarżący nie dopełnił obowiązku prawidłowego sprawdzenia tożsamości osób biorących udział w czynności notarialnej i poświadczył nieprawdę, że J. S. współwłaściciel nieruchomości, który zmarł w dniu [...] września 2009 r., stawił się w kancelarii notarialnej, złożył w jego obecności oświadczenie o sprzedaży nieruchomości i własnoręcznie się popisał pod sporządzonym aktem notarialnym Rep. [...] nr [...], podczas gdy podpis za nieżyjącego współwłaściciela złożyła jego siostra, będąca także stroną tej czynności, na co skarżący w żaden sposób nie zareagował. Dopuszczenie się takiego zachowania przez notariusza, jako osobę korzystającą z racji wykonywanego zawodu z przymiotu zaufania publicznego podważa jego wiarygodność, jako osoby ponownie ubiegającej się o powołanie na stanowisko notariusza. Istota tego zawodu opiera się na zaufaniu publicznym, jakim obdarza notariusza Państwo powierzając mu część swoich kompetencji oraz zezwalając na posługiwanie się pieczęcią z godłem Państwa. Osoba, która swoim zachowaniem naruszyła powszechnie przyjęte zasady zaufania i to w związku z wykonywaniem zawodu notariusza, nawet mimo odpowiedniego merytorycznego przygotowania, nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania tego zawodu. Postępowanie skarżącego w sposób rażący świadczy o braku szczególnej staranności i ostrożności, której należy wymagać od notariusza, jako od osoby korzystającej z racji wykonywanego zawodu z przymiotu zaufania publicznego i sporządzającej akty notarialne mające powagę dokumentów urzędowych, o czym mowa w art. 2 § 2 ustawy - Prawo o notariacie.

Minister sprawiedliwości stwierdził, ze dowody zebrane w sprawie nie pozwalały przyjąć, że skarżący przestrzegać będzie opisanych wyżej zasad etyczno-moralnych obowiązujących notariuszy a tym samym, że zasługuje na zaufanie jakim państwo obdarza notariuszy. Zachowanie wnioskodawcy w trakcie wykonywania zawodu notariusza w zdecydowany sposób podważa bowiem jego wiarygodność.

Minister Sprawiedliwości zauważył, w kontekście zarzutu niezastosowania przez Ministra Sprawiedliwości "normy prawnej przewidzianej w art. 16a ustawy - Prawo o notariacie", że złożenie wniosku o powołanie na stanowisko notariusza nie determinuje wydania decyzji o powołaniu na to stanowisko. Decyzje Ministra Sprawiedliwości o powołaniu na stanowisko notariusza mają charakter uznaniowy. Art. 16a ustawy - Prawo o notariacie, co zauważa sam wnioskodawca, stwarza jedynie "prawo" ubiegania się o "powrót" do zawodu. W toku postępowania Minister Sprawiedliwości bada, czy kandydat spełnia przesłanki pozytywne określone w art. 11 pkt 1-3 i 7 ustawy - Prawo o notariacie. Przesłanki, takie jak nieskazitelność charakteru, czy rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu notariusza (art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie) mają ocenny charakter i decyzja co do tego, czy kandydat na notariusza je spełnia należy wyłącznie do Ministra Sprawiedliwości w indywidualnej sprawie.

Wbrew stanowisku wyrażonemu przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zatarcie skazania wynikające z wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r., sygn. akt [...] nie wyłącza możliwości dokonywania ustaleń w trybie art. 75 k.p.a., że popełnił on czyn naganny, który może podważać jego wiarygodność i rękojmię w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo o notariacie oraz przeprowadzenia oceny jego zachowania (w tym też tego, które legło u podstaw skazania), celem ustalenia, czy spełnia on ustawowe warunki do powołania na stanowisko notariusza.

Fakt zatarcia skazania eliminuje bowiem jedynie skutki prawnokarne skazania (brak jest podstaw do uznania kandydata na notariusza za osobę karaną). Nie eliminuje on jednak uprawnienia, czy wręcz obowiązku Ministra Sprawiedliwości, rozpoznającego wniosek o powołanie na stanowisko notariusza, dokonania oceny, czy określony czyn ma wpływ na ocenę etyczno-moralną tej osoby i tym samym ustalenia, czy kandydat daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Minister Sprawiedliwości powinien brać pod uwagę wszystkie okoliczności składające się na wizerunek kandydata, a więc także znane mu zdarzenia, które legły u podstaw wydania wyroku skazującego, mimo że skazanie uległo zatarciu. Zachowania te, jako fakty społeczne nadal istnieją i mogą być brane pod uwagę przy ocenie sylwetki kandydata. Minister sprawiedliwości za nietrafny uznał pogląd, że po zatarciu skazania niebyłe są zdarzenia, które legły u jego podstaw .

Upływ okresu, na jaki orzeczono wobec wnioskodawcy środek karny w postaci zakazu wykonywania zawodu notariusza nie oznacza, że skarżący automatycznie "odzyskuje" możliwość wykonywania tego zawodu. Postępowanie w sprawie powołania na stanowisko notariusza prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy - Prawo o notariacie i tylko w przypadku stwierdzenia, że osoba ponownie ubiegająca się o możliwość wykonywania zawodu notariusza spełnia wszystkie warunki określone w art. 11 tej ustawy Minister Sprawiedliwości może taką osobę powołać .

Rozpoznając wniosek o powołanie na stanowisko notariusza Minister Sprawiedliwości jest uprawniony do samodzielnej oceny, czy kandydat spełnia przesłankę, o której mowa w art, 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie, tj. czy daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Wbrew zarzutowi podniesionemu przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przedmiotem oceny nie był fakt skazania w postępowaniu karnym, ale czyn, będący przedmiotem tego postępowania.

Ponownie podnieść również należy, że wbrew stanowisku skarżącego, fakt ukarania go przez sąd dyscyplinarny "tylko" karą pieniężną pozostaje bez znaczenia dla oceny czynu wnioskodawcy, będącego przedmiotem zarówno postępowania dyscyplinarnego, jak i karnego. Postępowanie dyscyplinarne i postępowanie w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza stanowią dwa niezależne postępowania. Przedmiotem oceny nie jest kara orzeczona w postępowaniu dyscyplinarnym, ale czyn będący przedmiotem tego postępowania. Nawet w przypadku zatarcia skazania za delikt dyscyplinarny, podobnie jak w przypadku zatarcia skazania wynikającego z wyroku karnego, Minister Sprawiedliwości w postępowaniu byłby uprawniony do oceny zachowania skarżącego przy sporządzaniu aktu notarialnego Rep. [...] nr [...].

Minister sprawiedliwości uznał, że skarżący nie gwarantuje prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Pozytywna ocena wnioskodawcy jako pracownika i byłego pracodawcy, nie mogą przesądzać o dawaniu przez wnioskodawcę rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, w świetle wyjątkowo nagannego zachowania skarżącego w trakcie wykonywania zawodu notariusza. Po odwołaniu ze stanowiska notariusza skarżący nie wykonywał innego zawodu prawniczego.

Postępowanie skarżącego stanowiło przeciwieństwo zachowania rzetelnego i respektującego nakazy prawa, a więc zachowania, które - co nie powinno budzić żadnych wątpliwości - jest podstawą wykonywania zawodu notariusza.

Sporządzenie aktu notarialnego bez dopełnienia obowiązku prawidłowego sprawdzenia tożsamości osób biorących udział w czynności notarialnej, poświadczenie nieprawdy, że nieżyjący współwłaściciel nieruchomości stawił się w kancelarii notarialnej, złożył w obecności notariusza oświadczenie o sprzedaży nieruchomości I własnoręcznie się popisał pod sporządzonym aktem notarialnym, podczas gdy podpis złożyła inna ustalona osoba, będącą również stroną sprzedającą, podważa zaufanie obywateli oraz organów państwa do notariusza, jako osoby zaufania publicznego. Zaufanie stron czynności i organów państwa, które to państwo powierzyło notariuszom część swoich kompetencji, jest niezbędne do prawidłowego wykonywania przez notariuszy swego zawodu.

Pismem z dnia 24 maja 2018 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2018 r., wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Ministra Sprawiedliwości.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego:

1) art. 10 § 1 i 3 w zw. z art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i przyjęcie przez Ministra Sprawiedliwości, że nie została spełniona przesłanka pozytywna wskazana w tym przepisie, tj. że strona nie jest nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza;

2) art. 16a § 1 ustawy - Prawo o notariacie poprzez jego pominięcie i niezastosowanie, pomimo konieczności uwzględnienia, z uwagi na to, że ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, i pozwala na ponowne powołanie osoby na stanowisko notariusza, jeżeli spełnia wymagania określone w art. 11 pkt 1-3 i 7, z uwzględnieniem art. 51 § 4 ustawy - Prawo o notariacie;

2. przepisów prawa procesowego: art. 7, 15, 77, 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenia postępowania z naruszeniem zasad wyrażonych w tych przepisach; w sposób dowolny, nieobiektywny, niesprawiedliwy i krzywdzący dla strony, z przekroczeniem granic uznania administracyjnego jak i naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez skupienie się w znacznej części uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji na obronie stanowiska wyrażonego w I instancji administracyjnej, nie zaś na ponownym zbadaniu i rozpoznaniu sprawy od początku.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że w wydanej przez Ministra Sprawiedliwości decyzji naruszono przepisy prawa materialnego, tj. art. 10 § 1 i 3 w zw. z art. 11 pkt 2 ustawy – Prawo o notariacie poprzez przyjęcie, że nie została spełniona przesłanka pozytywna wskazana w tym przepisie, tj. że strona nie jest nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Tymczasem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje na wniosek dokładnie odwrotny. Stanowisko notariusza, z którym aktualnie skarżący współpracuje, opinia jego byłej współpracownicy, uchwała Rady Izby Notarialnej, oświadczenia strony, wyniki przeprowadzonych kontroli - te wszystkie dowody jednoznacznie wskazywały, że skarżący daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu. Odmawianie stronie tego uprawnienia z uwagi na zatarte już skazanie w przeszłości było nieuprawnione i prowadziło do rażąco niesprawiedliwego naruszenia prawa.

W ocenie skarżącego stanowisko zaprezentowane w decyzji wydanej w pierwszej instancji i zaakceptowane oraz powielone w toku jej ponownego rozpoznania było także sprzeczne z regułami logicznego wnioskowania; strona jako osoba skazana przez sąd powszechny na zakaz wykonywania zawodu może być ponownie powołana na notariusza jeśli daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu (uprawnienie wynikające wprost z art. 16 a ustawy – Prawo o notariacie), ale jednakowoż strona nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu, bo uprzednio została skazana na zakaz wykonywania zawodu. Jest to tzw. fałszywy sylogizm, który prowadzi do wadliwego rozstrzygnięcia zawartego w skarżonej decyzji. Idąc tokiem w niej zaprezentowanym, incydent z przeszłości zamyka stronie permanentnie drogę do wykonywania zawodu notariusza, pomimo tego, że przepisy prawa przewidują możliwość dokładnie odwrotną.

Skarżący podał, że na gruncie rozpoznawanej sprawy Minister Sprawiedliwości, pomimo faktycznego wskazania w podstawie prawnej decyzji, nie zastosował normy prawnej przewidzianej w art. 16a ustawy – Prawo o notariacie, do czego byt zobowiązany. Skarżący spełnia wszystkie wymogi stawiane przez art 11ustawy-Prawo o notariacie.

Poza sporem pozostaje okoliczność, że przez lata prowadził kancelarię notarialną w [...]. Izba Notarialna w [...] nie orzekła w stosunku do skarżącego kary dyscyplinarnej pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii, a jedynie karę pieniężną, przez co nie znajduje zastosowania art. 51 § 4 ustawy - Prawo o notariacie stanowiący, że osoba, która przestała być notariuszem w związku z orzeczeniem kary dyscyplinarnej, o której mowa w § 1 pkt 4, może ponownie ubiegać się o powołanie na notariusza po upływie 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii. Skarżący podkreślił, że wymiar kary pieniężnej nie był przez Ministra nigdy kwestionowany, chociaż przysługiwało mu takie prawo. Wywodzić dlatego można, że Minister akceptował postępowanie Izby Notarialnej w zakresie kary, podczas gdy aktualnie nabrał do tego wątpliwości.

W ocenie strony, niesporna jest także okoliczność, że wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r., sygn. akt [...], który został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r, sygn. akt [...] skarżący został skazany m.in. na grzywnę i zakaz wykonywania zawodu notariusza na okres dwóch lat.

Skarżący podkreślił, że zarówno w chwili złożenia wniosku do Ministra, jak i aktualnie, okoliczność skazania strony uległa zatarciu. Upłynął także orzeczony wyrokami, dwuletni zakaz wykonywania zawodu notariusza. Bezspornie zatem nie było jakichkolwiek przeciwskazań do ponownego podjęcia przez stronę wykonywania zawodu notariusza.

Skarżący zauważył również, że uchwałą nr [...] Rady Izby Notarialnej w [...] z dnia [...] października 2017 r. organ samorządu notarialnego wydał pozytywną opinię w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii w [...]. W punkcie 7 tejże opinii wskazano wprost, że "Wnioskodawca spełnia wszystkie przesłanki z art 11 ustawy z dnia 14.02.1991 roku - Prawo o notariacie". Niezrozumiałe były zatem argumenty jakoby opinia nie miała charakteru jednoznacznego, albowiem jej charakter jest wprost korzystny dla zaprezentowanej oceny sprawy.

W ocenie skarżącego skoro przepis art. 16a ustawy – Prawo o notariacie został wprowadzony do systemu polskiego prawa aby zapewnić możliwość uczestniczenia w prawniczej działalności zawodowej przez osoby, które w przeszłości popełniły błąd, który został naprawiony, zaś skazania zapadłe w jego następstwie zatarte i jednocześnie osoby takie spełniają wszelkie przewidziane prawem przesłanki pozytywne, to powinien zostać zastosowany w niniejszej sprawie. Możliwość powrotu do zawodu została wyraźnie podkreślona przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku stanowiącym podstawę do zmian legislacyjnych i jako taka, powinna być respektowana i stosowana.

Skarżący zauważył, że kwestionowane rozstrzygnięcie w postaci odmowy powołania strony na notariusza oparte zostało na dorobku judykatury, który dotyczył stanu prawnego sprzed nowelizacji, tj. nie uwzględniał istnienia omawianego art. 16a ustawy – Prawo o notariacie.

Minister Sprawiedliwości nie dokonał oceny dawania przez stronę rękojmi przestrzegania prawa na podstawie innych okoliczności aniżeli wyłącznie okoliczności, które były powodem skazania na zakaz wykonywania zawodu i karę dyscyplinarną, co w praktyce implikuje na skazanie strony na dożywotni zakaz wykonywania zawodu. Takie zaś rozstrzygnięcie jest sprzeczne z prawem; tak w znaczeniu generalnym poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego jak i szczegółowym, o czym była mowa w petitum.

Uzasadniając zarzut nierozpoznania całego materiału dowodowego skarżący, odwołując się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt 660/06 podał, że jeżeli Minister Sprawiedliwości oceniając, czy kandydat na notariusza, spełnia przesłankę z art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie nie dokonał oceny jego postawy etyczno-moralnej i postępowania zarówno w sferze zawodowej jak i w życiu prywatnym w dłuższym okresie czasu, a jedynie poddał ocenie postępowanie kandydata w sferze zawodowej w bardzo krótkim okresie czasu, nie skorzystał też z prawa wglądu do akt osobowych kandydata - to ocena taka została dokonana z naruszeniem zasad określonych w kodeksie postępowania administracyjnego.

Tymczasem ocena, czy dana osoba daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza powinna się opierać na rozważeniu całokształtu cech danej osoby i jej postępowania w życiu zawodowym i osobistym pod kątem prognozy należytego wykonywania obowiązków notariusza jako zawodu zaufania publicznego. Oceny osoby zainteresowanej pod kątem rękojmi prawidłowego wykonywania przez nią zawodu notariusza można dokonać wyłącznie przy uwzględnieniu wszystkich dowodów zgromadzonych w danej sprawie, a ocena ta stanowić ma wypadkową znanych organowi na podstawie akt sprawy administracyjnej zachowań tej osoby, dających jej obraz jako osoby wykonującej zawód zaufania publicznego. Ocena ta nie może się ograniczać do jednostkowych wydarzeń, nawet nagannych, ale nie mających rozstrzygającego znaczenia, które zdarzyły wiele lat przed wydaniem decyzji w sprawie powołania kandydata na stanowisko notariusza, z pominięciem jego postępowania w późniejszym okresie, z uwzględnieniem argumentów przemawiających za ta kandydaturą. Organ, dokonując oceny o której mowa wyżej, winien w szczególności zwrócić uwagę na to, jak osoba wnioskująca o powołanie na stanowisko notariusza na podstawie art. 10 § 1 w związku z art. 12 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o notariacie, wykonywała dotychczasowy zawód adwokata. W stosunku do osoby, która przez czas określony w art. 12 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o notariacie nienagannie wykonywała inny zawód prawniczy istnieje domniemanie, że osoba ta daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Kluczową okolicznością przedmiotowej sprawy jest fakt sporządzenia w dniu [...] sierpnia 2011 r. przez skarżącego wykonującego zawód notariusza, aktu notarialnego (Rep. [...] nr [...]), dokumentujący umowę sprzedaży nieruchomości położonej w [...] w postaci działki gruntu ornego numer [...], mimo nieobecności współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości J. S., jako strony tej umowy, poświadczając przy tym nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, tj. że J. S. stawił się w kancelarii, złożył w jego obecności oświadczenie woli o sprzedaży nieruchomości i własnoręcznie się podpisał pod aktem notarialnym, podczas gdy osoba ta nie żyła już od dnia [...] września 2009 r., a podpis za niego złożyła inna osoba (siostra nieżyjącego J. S.), będąca także stroną tej umowy.

W związku z dokonaniem powyższej czynności notarialnej skarżący został skazany przez Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z dnia [...] lipca 2013 r., sygn. akt [...] (utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r., sygn.. akt [...] oraz [...]) w związku z popełnieniem czynu, o którym mowa w art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 1 k.k. i w zb. z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Mocą prawomocnego wyroku orzeczono wobec skarżącego również środek karny w postaci zakazu wykonywania zawodu notariusza przez okres 2 lat.

We wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. o powołanie na stanowisko notariusza skarżący podniósł, że spełnia warunki określone w art. 11 ustawy – Prawo o notariacie: posiada obywatelstwo polskie, korzysta w pełni z praw publicznych i ma pełną zdolność do czynności prawnych, jest nieskazitelnego charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra, odbył aplikację notarialną w Rzeczypospolitej Polskiej, złożył egzamin notarialny w Rzeczypospolitej Polskiej, ukończył 26 lat.

Osądowi została poddana tylko jedna z wymienionych przesłanek – czy skarżący jest osobą nieskazitelnego charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

W rozpoznawanej sprawie ocena spełnienia przez skarżącego warunku rękojmi, również w zakresie przestrzegania zasad etyczno-moralnych wykonywania zawodu notariusza została dokonana w oparciu o zebrane w sprawie dowody, w tym pozytywną ocenę skarżącego jako pracownika i pracodawcy wyrażoną przez notariusz A. B. oraz Z. B. w oświadczeniach z dnia [...] sierpnia 2017 r., oraz opinię Izby Notarialnej w [...] wyrażonej w uchwale Nr [...] z dnia [...] października 2017 r.

Jednocześnie przy dokonywaniu oceny spełniania przez skarżącego przesłanki z art. 11 pkt 2 ustawy – Prawo o notariacie nie można było pominąć przeszłości zawodowej strony, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanych powyżej wyrokach.

Wątpliwości co do spełnienia warunku nieskazitelnego charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza budzi dotychczasowe zachowanie skarżącego w sferze zawodowej poprzez niedochowanie wymogów art. 80 § 2 ustawy – Prawo o notariacie, przy sporządzaniu spornego aktu notarialnego. Jak stanowi art. 80 § 2 Prawa o notariacie: "Przy dokonywaniu czynności notarialnych notariusz jest obowiązany czuwać nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron oraz innych osób, dla których czynność ta może powodować skutki prawne".

Z akt sprawy wynika, że skarżący, sporządzając w dniu [...] sierpnia 2011 r. akt notarialny Rep. [...] nr [...] dopuścił się rażącej i oczywistej, obrazy art. 85 § 1, 2 i 3 i art. 92 § 1 pkt 4, 5 i 8 ustawy – Prawo o notariacie, gdyż nie dopełnił obowiązku prawidłowego sprawdzenia tożsamości osób biorących udział w czynności notarialnej i

poświadczył nieprawdę, że współwłaściciel nieruchomości, który zmarł w dniu [...] września 2009 r. stawił się w kancelarii notarialnej, złożył w jego obecności oświadczenie o sprzedaży nieruchomości i własnoręcznie się podpisał pod sporządzonym aktem notarialnym, podczas gdy podpis za nieżyjącego współwłaściciela złożyła jego siostra będąca także stroną tej czynności, na co skarżący pełniący funkcję notariusza, w żaden sposób nie zareagował, podważając swoją wiarygodność i godząc w wizerunek osoby zaufania publicznego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 55/07: "Zawód zaufania publicznego" to zawód polegający na obsłudze osobistych potrzeb ludzkich, wiążących się z przyjmowaniem informacji dotyczących życia osobistego i zorganizowany w sposób uzasadniający przekonanie społeczne o właściwym dla interesów jednostki wykorzystaniu tych informacji przez świadczących usługi. Wykonywanie zawodu zaufania publicznego określane jest dodatkowo normami etyki zawodowej, szczególną treścią ślubowania, tradycją korporacji zawodowej czy szczególnym charakterem wykształcenia wyższego i uzyskanej specjalizacji /aplikacji". Działanie zatem osoby wykonującej zawód zaufania publicznego, w sposób nie zapewniający ochrony interesu jednostki, godzi nie tylko w dobro klienta ale i w dobro publiczne, podważając wiarygodność zawodu, w niniejszej sprawie - notariusza. Jednostkowe zdarzenie będzie rzutowało na ocenę rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza w sposób decydujący tak, że wypadkowa znanych organowi na podstawie akt sprawy administracyjnej zachowań tej osoby, da negatywny jej obraz jako osoby wykonującej zawód zaufania publicznego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 lutego 2009 r. sygn. akt II GSK 744/08: "(...) nie "daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza" osoba, która wbrew prawu, (...) świadczy usługi notarialne nie bacząc na konsekwencje prawne tych usług dla stron biorących udział w czynnościach notarialnych".

Przesłanka rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza została wielokrotnie poddana analizie w orzecznictwie w związku z czym objęta jest szerokim dorobkiem judykatury, definiującym wspomniane niedookreślone i ocenne pojęcie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 479/11, uznał, że: "Rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu daje osoba posiadająca wiedzę zweryfikowaną w trybie przewidzianym prawem, której postępowanie odpowiada przyjętym w społeczeństwie normom etycznym, moralnym, której dotychczasowe zachowanie w sferze zawodowej i prywatnej składa się na wizerunek osoby zaufania publicznego i na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Ocena spełnienia warunku rękojmi dotyczy prognozowania przyszłych zachowań wnioskodawcy, o tych zaś nie sposób wywnioskować inaczej, niż z prezentowanej przez kandydata na notariusza postawy etycznej i moralnej, a także z dotychczasowego sposobu jego postępowania, zwłaszcza oceny wykonywania dotychczasowego zawodu prawniczego". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2052/12 stwierdził, że przez rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza należy rozumieć, oprócz wiedzy zweryfikowanej w prawem przewidziany sposób, taki zespół cech charakteru i zachowań w sferze zawodowej i prywatnej, które składają się na wizerunek osoby, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Tylko taka osoba może wykonywać zawód zaufania publicznego, jakim jest zawód notariusza.

W tym miejscu należy dodać, że z art. 13a ustawy – Prawo o notariacie wynika, że Minister Sprawiedliwości zasięga z Krajowego Rejestru Karnego informacji o osobie zainteresowanej powołaniem na stanowisko notariusza. Powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2052/12 należy zauważyć, odpowiadając tym samym na argumentację skarżącego, że informacja o niekaralności kandydata, a taka jest treść informacji w razie zatarcia skazania, nie jest równoznaczna ze spełnieniem wymogu dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Zatarcie skazania oznacza tyle, że obecnie, w świetle prawa, skarżący jest osobą niekaraną, co nie jest równoznaczne z tym, że daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Należy dodać, że upływ okresu, na jaki orzeczono wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu wykonywania zawodu notariusza nie oznacza, że skarżący automatycznie odzyskuje możliwość wykonywania zawodu. Zatem, nie każdy, kto jest niekaralny, daje rękojmię, o której mowa w art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie.

Minister Sprawiedliwości ma ustawowo zagwarantowane prawo kontrolowania wszystkich kwalifikacji kandydatów na notariusza właśnie po to, aby ten wyjątkowy zawód wykonywały tylko te osoby, które mogą sprostać wysokim wymaganiom także moralnym, etycznym i osobowościowym. Wszechstronne badanie przed powołaniem na stanowisko notariusza, czy kandydat rzeczywiście daje rękojmię prawidłowego wykonywania tego zawodu, jest zadaniem Ministra Sprawiedliwości, który ma czuwać nad tym, aby standardy wykonywania zawodu zaufania publicznego były zachowane. Trafny jest zatem pogląd, że badając, czy kandydat daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, organ powinien brać pod uwagę wszystkie okoliczności składające się na wizerunek kandydata, a więc także znane mu zdarzenia, które legły u podstaw wydania wyroku skazującego, mimo iż skazanie uległo zatarciu. Zachowania te, jako fakty społeczne nadal istnieją i mogą być brane pod uwagę przy ocenie sylwetki kandydata.

W świetle powyższego za niezasadny należy uznać zarzut skarżącego o braku zastosowania w sprawie art. 16a § 1 ustawy – Prawo o notariacie, zgodnie z którym osoba, która przestała być notariuszem z przyczyn, o których mowa w art. 16 § 1 pkt 1, 4, 5 i 6 oraz § 3, może zostać ponownie powołana, jeżeli spełnia wymagania określone w art. 11 pkt 1-3 i 7, z uwzględnieniem art. 51 § 4, gdyż Minister Sprawiedliwości dokonując analizy spełniania przez skarżącego przesłanek z art. 11 pkt 1-3 i 7 ustawy, ze szczególnym naciskiem położonym na konieczność przesądzenia występowania w sprawie przesłanki z pkt 2 tego przepisu, tj. nieskazitelnego charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, wykazał powody, dla których nie mógł pozytywnie rozpatrzyć wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2017 r. o powołaniu na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w [...] w związku z zatarciem skazania, wynikającym z wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r., sygn. akt [...]

W ocenie Sądu, Minister Sprawiedliwości prawidłowo ocenił materiał dowodowy w niniejszej sprawie. Niedookreślony charakter pojęcia rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza pozostawia margines swobody w zakresie oceny stanu faktycznego i konkluzji wynikających z tej oceny. Pozostawienie takiej swobody uprawnionym organom nie oznacza w żadnej mierze dowolności w ocenie stanu faktycznego. Im bardziej nieokreślone są przesłanki podjęcia decyzji, tym bardziej szczegółowe, przekonywujące i pełne musi być uzasadnienie powodów przyjęcia przez organ stosujący prawo danego rozumienie określonego pojęcia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 55/07). W ocenie Sądu, decyzje Ministra Sprawiedliwości w niniejszej sprawie, spełniają powyższe kryteria. Minister Sprawiedliwości, realizując ciążące na nim obowiązki wynikająca z art. 10 § 1 i § 3 ustawy - Prawo o notariacie, szczegółowo opisał powody swojego rozstrzygnięcia uzasadniając w sposób pełny ocenę spornej czynności notarialnej Skarżącego jak i jej postawę rzutującą na ocenę przesłanki rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Należy podkreślić, że zatarcie skazania wyrokiem karnym za dany czyn, nie zwalnia Ministra Sprawiedliwości z obowiązku oceny tego czynu z punktu widzenia gwarancji rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, jeżeli pozostaje on w związku z oceną etyczno-moralną danej osoby, rzutującą na jej postawę zawodową.

W świetle powyższego, Sąd nie stwierdza naruszenia przez Ministra Sprawiedliwości przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Okoliczności stanu faktycznego, związane z dokonaniem spornej czynności notarialnej, jak i inne okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości. Organ dokładnie i precyzyjnie wyjaśnił swoje stanowisko, uzasadniając niespełnienie przez skarżącego przesłanki warunkującej powołanie go na stanowisko notariusza w postaci braku gwarancji rękojmi prawidłowego wykonywania tego zawodu. Uzasadnienia decyzji obu instancji wskazują, że załatwienie sprawy nie odbyło się bez uwzględnienia słusznego interesu strony, jednak rozstrzygnięciu w głównej mierze przyświecał interes społeczny, który w ocenie Sądu, w przypadku zawodów zaufania społecznego, odgrywa szczególną rolę, istotniejszą od prywatnego interesu osoby pretendującej do takiego zawodu. Uzasadnia do, zdaniem Sądu, zasadniczą i surową ocenę postawy skarżącego w zakresie gwarancji rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, przy dokonaniu której Minister Sprawiedliwości nie naruszył zarzucanych przez stronę art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy jak i przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 - orzekł, jak w sentencji wyroku.