Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2984/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące od lipca 2013 r. do września 2014 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] , 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. P. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (zwane dalej: "SKO") decyzją z [...] września 2015r., po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego – M. P., utrzymało w mocy decyzji Prezydenta miasta stołecznego W. (zwany dalej: "Prezydentem miasta") z 10 grudnia 2014r. określającej Skarżącemu opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi od 1 lipca 2013r. do 30 września 2014r. w wysokości 540 zł.

Z uzasadnienia decyzji SKO wynika, że Skarżący złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na której zamieszkuje, zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. W deklaracji zaznaczył selektywny sposób zbiórki odpadów, określił wielkość gospodarstwa domowego jako jednoosobowe i określił stawkę miesięczną opłaty w wysokości 0 zł.

Z pisma Skarżącego z 17 października 2014r. wynika, że od momentu przyjęcia deklaracji nie istnieje przedmiot opodatkowania, bo odpady są odwożone do ekostacji S.. Natomiast z odwołania wynika, że Prezydent miasta zignorował wyjaśnienia Skarżącego z 17 października 2014r. i nie wziął pod uwagę, że na ww. nieruchomości nie są wytwarzane odpady, bo recyklingu w całości dokonują mieszkańcy nieruchomości.

SKO powołało się na przepisy art. 1 ust. 1, art. 6c ust. 1, art. art. 6h, art. 6j, art. 6k ust. 1, 2 i 4, art. 6j ustawy z 13 września 1996r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz.U. z 2012r., poz. 391 ze zm., zwana dalej "u.u.p.c.g.") i § 4 uchwały Nr [...] Rady m.st. W. z 12 czerwca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawek opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz.U.Woj.Maz. poz. 6616). SKO stwierdziło, że gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a właściciele takich nieruchomości są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Przy ustaleniu wysokości opłaty nie ma znaczenia rzeczywista ilość wytwarzanych na nieruchomości odpadów, a jedynie to, że na nieruchomości zamieszkuje określona ilość osób w danym okresie. U.u.p.c.g. nie przewiduje możliwości zaniechania poboru opłat za gospodarowanie opłatami i to zarówno w drodze aktu prawa miejscowego, jak i w drodze decyzji administracyjnej. Przekazywanie więc przez Skarżącego odpadów do ekostacji S., w celu poddania ich recyklingowi, nie ma wpływu na ustalenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami.

2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący nie zgodził się z decyzji SKO i wyjaśnił, że samodzielnie zagospodarowuje odpady.

3. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi.

4. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie Skarżący poparł skargę w całości i podniósł, że skoro w deklaracji podatkowej zaznaczył, iż będzie segregował odpady, miesięczna stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna wynosić, nie 36 zł, jak wskazano w ww. decyzji Prezydenta miasta, którą utrzymało w mocy SKO, lecz 30 zł. Skarżący choć najpierw oświadczył, że w okresie zimowym gmina odbiera od niego odpady, następnie wskazał, że gmina jednak nie odbiera odpadów i odwozi je sam.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga jest zasadna.

2. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja SKO, w której uznano, że organ pierwszej instancji prawidłowo określił opłatę za gospodarowanie opłatami komunalnymi.

Skarżący z tym stanowiskiem się nie zgadza, kwestionując przede wszystkim rozwiązania prawne, które przyjęto w u.u.p.c.g. oraz wskazując, że sam segreguje i wywozi śmieci z nieruchomości, którą włada, więc nie ma potrzeby wymierzania mu opłaty za odbieranie odpadów komunalnych.

3. Zdaniem Sądu zarzuty skargi, co do bezzasadności poboru opłat za gospodarowanie opłatami komunalnymi w związku z rozwiązaniami przyjętymi w ww. u.u.p.c.g., jak również o bezpodstawności ww. opłat w innej wysokości niż 0zł - nie mogły być uznane za zasadne.

Należy bowiem wskazać, że przepis art. 6c ust. 1 u.u.p.c.g. nakłada na gminy obowiązek zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.

Stosownie do art. 6h u.u.p.c.g. właściciele tych nieruchomości są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Przepis art. 6j ust. 1 u.u.p.c.g. stanowi, że w przypadku nieruchomości zamieszkałych przez mieszkańców, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość lub ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub powierzchni lokalu mieszkalnego - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1.

Art. 6j ust. 2 u.u.p.c.g. stanowi, że w przypadku nieruchomości zamieszkałej przez mieszkańców rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego.

W myśl art. 6j ust. 2a u.u.p.c.g. rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy.

Przepis art. 6k ust. 1 i 4 u.u.p.c.g. stanowi, że rada gminy dokonuje w drodze uchwały wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 u.u.p.c.g. oraz ustala stawkę takiej opłaty, przy czym dopuszczalne jest stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy.

Na mocy art. 6k ust. 3 u.u.p.c.g. rada gminy określa niższe stawki ww. opłaty, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny.

Art. 6m ust. 1 u.u.p.c.g. nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek złożenia deklaracji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W świetle ww. przepisów gminy odpowiadają za zorganizowanie odbierania odpadów komunalnych (art. 6c ust. 1 u.u.p.c.g.) i z tego tytułu właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, mają obowiązek ponosić, na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h u.u.p.c.g.). Na mocy art. 6r ust. 2 u.u.p.c.g. gmina z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania tymi odpadami, które obejmują koszty: odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych; tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz obsługi administracyjnej tego systemu.

Rację ma zatem SKO wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przekazywanie przez Skarżącego odpadów do ekostacji S., w celu poddania ich recyklingowi, nie ma wpływu na ustalenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. U.u.p.c.g. nie przewiduje też możliwości zaniechania poboru ww. opłat zarówno w drodze aktu prawa miejscowego (uchwały), jak i w drodze decyzji administracyjnej, jeśli nieruchomość jest zamieszkiwana. Do określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest istotne odbieranie bądź nieodbieranie przez gminę odpadów.

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi dochód gminy. Należy zatem przyznać, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publiczno-prawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Wszystkie podmioty wytwarzające odpady, których obowiązek odbioru i odpowiedniego zagospodarowania obciąża obecnie gminę, zobowiązane są uiszczać na rzecz gminy ww. opłatę. Do opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi - na mocy art. 2 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613, ze zm., zwana dalej: "O.p.") – stosuje się przepisy O.p. Z przepisu art. 3 pkt 3 lit. c) O.p. wynika, że ilekroć w O.p. mowa jest o podatkach rozumie się przez to również opłaty.

Sąd reasumując stwierdza, że za zasadny nie mógł być zatem uznany zarzut Skarżącego o braku możliwości wymierzenia mu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jedynie z tego powodu, że wspólnie z rodziną dokonuje stuprocentowej segregacji odpadów w domu i odwozi je do ekostacji S. na własną rękę.

4. Sąd wskazuje jednak, że w toku rozpoznawanej sprawy Prezydent miasta oraz SKO pominęły treść przepisów art. 6j i art. 6k ust. 3 u.u.p.c.g., w których przewidziano sposób ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przepis art. 6k ust. 3 u.u.p.c.g. stanowi, że rada gminy określa niższe stawki ww. opłaty, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny Organy podatkowe obu instancji nie wzięły też pod uwagę w sposób należyty aktu prawa miejscowego - uchwały rady gminy z 12 czerwca 2013r. [...], w której wskazano, że na terenie gminy, w której zamieszkuje Skarżący pobiera się 30 zł opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdy odpady komunalne są zbierane i odbierane selektywnie z jednoosobowego gospodarstwa domowego. Nie rozważono również w sposób należyty elementów stanu faktycznego istotnych z punktu widzenia ww. przepisu u.u.p.c.g. (art. 6k ust. 3) i przepisu ww. uchwały, które wynikały z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi.

W aktach rozpoznawanej sprawy - a na ich podstawie stosownie do treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 996 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.") orzeka Sąd administracyjny - znajduje się deklaracja Skarżącego z 17 lipca 2013r., w której wskazano, że dysponuje on jednoosobowym gospodarstwem domowym, w którym dokonuje selektywnej zbiórki odpadów (k. 1-2 akt administracyjnych). Z wyjaśnień do tej deklaracji z 17 października 2014r. wynika, że Skarżący – wspólnie z rodziną dokonuje – 100% segregacji odpadów w domu i "odwozimy" je do ekostacji S. (k. 8 akt administracyjnych).

Skarżący również na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oświadczył, że segreguje odpady.

Sąd wskazuje, że z dokumentów zawartych w aktach administracyjnych nie wynika, aby Skarżący nie segregował odpadów, jak również, żeby Skarżący złożył korektę ww. deklaracji w tym zakresie.

Prezydent miasta w uzasadnieniu ww. decyzji (k. 19-21 akt administracyjnych) nie wskazał też na żadne okoliczności, które mogłyby przesądzać o tym, że Skarżący nie segreguje odpadów, a w aktach sprawy są dowody na to, że Skarżący odpady odwozi do ekostacji S. (k. 9 akt administracyjnych).

W związku z tym Sąd uznaje, że zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja SKO naruszały zasadę prawdy obiektywnej, o której mowa w przepisach art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w ww. zakresie braku należytego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych wynikających z akt sprawy. Organy podatkowe, choć dysponowały materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy nie rozważyły go w sposób należyty i nie dały temu wyrazu w wydanych w sprawie decyzjach. Prezydent miasta choć w uzasadnieniu swej decyzji odwołał się do ww. deklaracji Skarżącego, uznał, że jest ona błędna i na tej podstawie przyjął, że deklaracja ta nie dawała podstaw do ustalania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Prezydent miasta, mimo stwierdzenia, że ww. deklaracja jest błędna, na jej podstawie przyjął, że Skarżący ma jednoosobowe gospodarstwo domowe.

Skoro zatem Prezydent miasta uznał ww. deklarację Skarżącego za jedynie częściowo błędną, powinien wyjaśnić przyczyny dlaczego nie uznaje tej deklaracji za prawidłową w odniesieniu do segregowania odpadów przez Skarżącego i wskazanej przez Skarżącego kwoty opłaty, szczególnie, gdy w aktach sprawy znajdowały się dowody potwierdzające segregowania odpadów przez Skarżącego. Dopiero wówczas doszłoby do należytego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ podatkowy przy rozpatrywaniu sprawy. Zdaniem Sądu przedwczesne, a więc nieprawidłowe było uznanie również przez SKO, że w sprawie zachodziły okoliczności do zastosowania stawki ww. opłaty, jak za nieselektywne zbieranie i odbieranie odpadów w wysokości 36 zł.

5. Sąd stwierdza ponadto, że z treści art. 134 § 2 P.p.s.a. wynika, że Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść Skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

W ocenie Sądu brak należytego rozważenia okoliczności stanu faktycznego sprawy, jak również niepełne wyjaśnienie stanowiska organów podatkowych w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji, nie stanowi rażącego naruszenia, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 O.p.

W związku z tym Sąd przyjmuje, że jakkolwiek organy podatkowe obu instancji w toku rozpoznawania sprawy pominęły okoliczność faktyczną wynikającą z wyjaśnienia Skarżącego (k. 8 akt administracyjnych), że dokonuje on segregacji odpadów wspólnie z rodziną i "odwozimy je" do ekostacji S., tym niemniej Sąd uznaje, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy podatkowe nie będą jej mogły wziąć pod z rozwagę. Skoro bowiem mającej zastosowanie w sprawie uchwale rady m.st. Warszawy z 12 czerwca 2013r. przewidziano zwiększenie stawek opłat od gospodarstw większych niż jednoosobowe – to uwzględnienie przez organy podatkowe ww. okoliczności, wcześniej pominiętej, mogłoby zwiększyć wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W takim przypadku oznaczałoby to możliwość wydania przez organy podatkowe przy ponownym rozpoznawaniu sprawy rozstrzygnięcia na niekorzyść Skarżącego, co nie jest dopuszczalne na mocy art. 134 § 2 P.p.s.a.

Tym samym skoro organy podatkowe obu instancji nie uwzględniły przy pierwotnym rozpoznawaniu sprawy wyjaśnień Skarżącego, co do segregowanie odpadów z rodziną, co wskazywać by mogło na prowadzenie większego niż jednoosobowe gospodarstwa domowego, przy ponownym rozpoznawaniu nie mogą przyjąć, że w okresie, którego dotyczą ww. decyzje SKO i Prezydenta miasta: od 1 lipca 2013r. do 30 września 2014r. Skarżący prowadził większe niż jednoosobowe gospodarstwo domowe.

Organy podatkowe powinny jednak rozważyć czy złożona przez Skarżącego deklaracja nie była w świetle okoliczności faktycznych znajdujących się w aktach sprawy prawidłowa odnośnie wskazania, że segregował on odpady w okresie od 1 lipca 2013r. do 30 września 2014r.

6. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy podatkowe będą zobowiązane zastosować się do ww. ocen prawnych zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

7. Sąd, mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd zasądził od SKO na rzecz Skarżącego, zgodnie z art. 200 i art. 210 P.p.s.a. kwotę 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu, jako jedynego kosztu postępowania sądowego.