Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 155/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 1, art. 4, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1, 4a, 5 i 5b, art. 8 pkt 1, art. 39 ust. 1, art. 41
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Dorota Chobian, Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 lutego 2018 r. znak: [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania W. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. z dnia 30 listopada 2017r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego specjalnego w miesiącu wrześniu 2017r. z przeznaczeniem na dofinansowanie do: kosztów ogrzewania, aparatu słuchowego, okularów do bliży i zakupu specjalnej odzieży.

Uzasadniając decyzję Kolegium podniosło, że wnioskiem z dnia 26 września 2017 r., uzupełnionym w dniu 3 października 2017 r. (data wpływu), W. S. zwrócił się do MOPR w K. o przyznanie jakiejkolwiek pomocy (finansowej bądź rzeczowej) z przeznaczeniem m.in. na ogrzewanie, zapewnienie środków na leczenie, do aparatu słuchowego, okularów do bliży oraz zakup specjalnej odzieży pozwalającej mieszkać w nieogrzewanym lokalu. Wniosek swój uargumentował obecnie trudną sytuacją bytową. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku samorządowy organ ds. pomocy społecznej wydał w/w decyzję z dnia 30 listopada 2017 r. stwierdzając w jej uzasadnieniu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty inwalidzkiej wypłacanej przez ZUS w kwocie 1.491,65 zł. Dochód ten przekracza kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej określoną w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, która wynosi 634,00 zł. Z uwagi na powyższe wniosek strony mógł zostać rozpatrzony wyłącznie w oparciu o przepis art. 41 ustawy o pomocy społecznej, tj. w zakresie zasiłku celowego specjalnego. Zdaniem organu I instancji sytuacji strony nie można jednak uznać za szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający przyznanie pomocy w myśl powołanego przepisu. Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. S., a na skutek jego rozpatrzenia organ odwoławczy stwierdził, że odwołujący się nie spełnia wymagań wynikających z przepisu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, który określa kryteria dochodowe kwalifikujące do bezzwrotnych świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w tym zasiłków celowych przyznawanych na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 tej ustawy. W związku z tym organ pierwszej instancji ocenił sytuację strony pod kątem możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego w oparciu o treść art. 41 ustawy. Przypadek powodujący przyznanie świadczenia na tej podstawie nie może należeć do przypadków zwykłych, powszechnych, zazwyczaj występujących. O tym, czy mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" każdorazowo rozstrzyga organ orzekający w sprawie, po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w oparciu o wszechstronnie zebrany materiał dowodowy. Materiał taki zgromadzony w tym przypadku potwierdza ponad wszelką wątpliwość, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z renty w kwocie 1.491,65 zł miesięcznie. Jak wskazuje zainteresowany, jest on osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim, niemniej jednak nie przedstawił do akt sprawy stosownego orzeczenia. Z treści wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 22 listopada 2017 r. wynika, że W. S. od około miesiąca przebywa w przyczepie kampingowej znajdującej się na posesji przy ul. T. 5 w K., gdzie przeprowadzono wywiad środowiskowy. Posiada ostatni adres zameldowania w K. przy ul. T. 5 w K., gdzie zamieszkiwał wraz z synem, w budynku należącym do [...]. Z uwagi na zaległości w opłatach czynszowych właściciel budynku w 2011 r. wypowiedział umowę najemcy, którym był syn zainteresowanego. Do dnia dzisiejszego toczy się sprawa o eksmisję lokatorów w/w budynku. W. S. wyprowadził się do przyczepy kampingowej na terenie posesji z uwagi na działania Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, który określił stan budynku jako zagrażający życiu i zdrowiu mieszkańców, oraz z uwagi na brak ogrzewania. Podczas wywiadu odnotowano również, że wnioskodawca nie wyraża chęci złożenia wniosku do Wydziału Mieszkalnictwa UM K. o przydział mieszkania z zasobów gminy, co zaproponował pracownik socjalny. Nie zgodził się również na pomoc w formie uzyskania miejsca w schronisku dla bezdomnych. W związku z tak przedstawionymi okolicznościami Rejon Opiekuńczy "[...]" postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku z dnia 30 listopada 2017 r. wraz z całą dokumentacją przekazał zgodnie z właściwością w dniu 17 listopada 2017 r. do Działu ds. Bezdomności celem kontynuowania postępowania.

W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono również, że warunki mieszkaniowe w przyczepie kampingowej, gdzie przebywa W. S., są dobre. Wewnątrz przyczepy znajduje się jedno pomieszczenie z aneksem kuchennym. Pomieszczenie jest czyste i zadbane. Zainteresowany ma dostęp do energii elektrycznej, posiada podstawowe sprzęty gospodarstwa domowego – lodówkę, kuchenkę gazową, laptopa, stół, szafki, miejsce do spania. Przyczepa jest ogrzewana farelką, a w/w ma na terenie posesji dostęp do bieżącej wody. Materiał dowodowy potwierdza również, że strona ponosi wydatki na łączną kwotę 574,36 zł. Dochód strony po pomniejszeniu go o wskazane wydatki nadal w znaczny sposób przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Sytuacja w jakiej znajduje się W. S. nie nosi zatem znamion szczególnie uzasadnionego przypadku.

W dodatkowym piśmie organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zasiłki celowe i zasiłki celowe specjalne przyznawane są zgodnie z ustawą o pomocy społecznej oraz zarządzeniem nr 20/2016 z dnia 12 lipca 2016 r. Dyrektora MOPR w K. w sprawie ustalania wysokości zasiłku celowego i zasiłku celowego specjalnego. Dział ds. Bezdomności MOPR K. w 2017 r. dysponował kwotą 42.000 zł z przeznaczeniem na w/w pomoc, średnio 3.500 zł miesięcznie. W miesiącu lutym na zasiłki celowe przeznaczono 5.012,20 zł, co skutkuje na wydatki w miesiącach kolejnych. We wrześniu 2017 r. wydatkowano 3.555,02 zł na 28 zasiłków celowych, w październiku 3.478,25 zł na 36 zasiłków celowych, w listopadzie 3.726,13 zł na 36 zasiłków celowych, a w grudniu 2,342,63 zł na 29 zasiłków celowych. Najwięcej zasiłków celowych (ok. 80%) przyznawanych jest na zakup leków, następnym celem jest zakup środków czystości i obuwia. Ponadto we wskazanym okresie żaden z klientów Działu nie złożył wniosku o przyznanie zasiłku celowego specjalnego, gdyż dochodem przekraczającym kryterium dysponuje jedynie kilka osób bezdomnych. Od stycznia do grudnia 2017 r. w Dziale ds. Bezdomności przyznano dwa zasiłki celowe specjalne - po jednym w styczniu i w lutym. Obaj klienci mimo formalnie przekroczonego kryterium dochodowego dysponowali środkami finansowymi poniżej kryterium ze względu na obciążenia komornicze, których nie odlicza się od dochodu. Z pomocy w w/w formach korzystają klienci Działu ds. Bezdomności, których dochód nie przekracza kwoty kryterium dochodowego. Dochodami w/w osób są zasiłki okresowe w kwocie 317,00 zł lub zasiłki stałe w wysokości 604,00 zł. Są to osoby bezdomne (w roku 2017 było ich 660), z których znaczna większość przebywa w przestrzeni publicznej, około 180 osób korzysta ze schronienia w placówkach. Ich sytuacja jest nieporównywalnie trudniejsza niż W. S., który posiada środki finansowe i miejsce do zamieszkania. Przyczepa kampingowa znajdująca się na posesji przy ul. T. 5 używana jest przez w/w wyłącznie w chwili przeprowadzania wywiadów środowiskowych przez pracowników socjalnych Działu ds. Bezdomności. W pozostałym czasie przebywa on w budynku mieszkalnym, co potwierdzają streetworkerzy zatrudnieni w Ośrodku Interwncyjno - Terapeutycznym MOPR K., którzy ze względu na panujące warunki atmosferyczne kilkakrotnie w różnych godzinach, w tym w asyście funkcjonariuszy Policji, monitorowali funkcjonowanie W. S. jako mieszkańca - jak twierdzi - przyczepy kampingowej. Za każdym razem przebywał w budynku mieszkalnym, a przyczepa była zabezpieczona brezentem.

W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że środki jakimi dysponuje ośrodek pomocy na realizację zadań własnych gminy określonych w ustawie o pomocy społecznej są bardzo ograniczone i nie pozwalają na przyznanie bezzwrotnej pomocy społecznej w wysokości zaspokajającej potrzeby i oczekiwania osób ubiegających się o nie i spełniających kryteria dochodowe. Tym bardziej zatem nie jest możliwe przyznanie zasiłków celowych specjalnych na zaspokojenie wszystkich zgłoszonych potrzeb. Istota pomocy, o jakiej mowa w art. 41 ustawy, sprowadza się do przyznania świadczenia w sytuacji, której można przypisać charakter nadzwyczajny, szczególnie uzasadniony.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skardze na powyższą decyzję W. S. wniósł o jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podniósł, że nieprawdą jest jakoby nie wyrażał chęci złożenia wniosku o przydział mieszkania z zasobów gminy, jak również jakoby nie godził się na pomoc w formie uzyskania miejsca w schronisku dla bezdomnych, na okoliczność czego przedłożył stosowne pisma kierowane do organów. Nie jest również prawdą, że warunki mieszkaniowe w przyczepie, w której mieszka, są dobre. Jest to bowiem przyczepa śródziemnomorska, ma pojedynczo szklone okna, przemarzające w temperaturze poniżej zera. Lodówka nie chłodzi, służy jako szafka. Do kuchenki gazowej brak zasilania gazu. Dach przyczepy przecieka. Dodał, że nie zamawiał usługi streetworkerskiej. Nie ma zakazu przebywania w lokalu przy ul. T. 5. Opiekuje się tym lokalem. Zarówno w przyczepie jak i w lokalu jest jednakowo zimno i obydwa te miejsca nie spełniają kryterium lokalu mieszkalnego. Do przyczepy przeniósł się dla dobra i na życzenie pracowników socjalnych. Nie oczekuje pomocy w postaci zasiłków, ale pomocy psychologicznej, pracy socjalnej, działań profilaktycznych, a także pomocy na poratowanie zdrowia. Oczekuje, że organy napiszą monit do właściciela lokalu, że SKO załatwi pozytywnie choć jedno żądanie od ZUS o uzupełnienie jego dokumentacji pracowniczej. Oczekiwał także pomocy prawnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie sądowej skarżący dodał, że nie wnosił o przyznanie zasiłku celowego oraz, że w marcu otrzymał decyzję o udzieleniu mu miejsca w schronisku od dnia 5 marca do 31 marca 2018r. Dostał też 60 zł dofinansowania na okulary z MOPR-u.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Podstawę prawną orzekania przez organy w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1769 ze zm.), dalej jako "u.p.s.", do wszczęcia postępowania doszło bowiem na skutek wniosku skarżącego złożonego na podstawie art. 102 ust. 1 tej ustawy.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie przyznania pomocy społecznej zasadniczo jest postępowaniem wnioskowym w myśl art. 102 ust. 1 u.p.s. Oznacza to, że co do zasady wszczęcie przez organ postępowania i następnie wydanie decyzji w przedmiocie przyznania świadczenia z pomocy społecznej wymaga jednoznacznego wystąpienia przez osobę zainteresowaną z wnioskiem o jego przyznanie. Wniosek strony wyznacza granice sprawy podlegającej rozpoznaniu i rozstrzygnięciu w drodze decyzji. Zgodnie z art. 102 ust. 2 u.p.s. pomoc społeczna może być udzielana także z urzędu. W sytuacji więc kiedy z ustalonych okoliczności wynika, że dochody wnioskodawcy przekraczają kryteria dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku celowego, rzeczą organu pomocy społecznej jest rozważenie możliwości przyznania na te potrzeby specjalnego zasiłku celowego określonego w art. 41 u.p.s. (por. m.in. wyrok WSA w Opolu z dnia 13 maja 2014r., sygn. II SA/Op 136/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 lutego 2008r., sygn. II SA/Kr 957/06)

W sprawie niniejszej skarżący w pierwotnym wniosku z dnia 26 września 2017r. wnosił o przyznanie jakiejkolwiek pomocy na brak ogrzewania w lokalu, pomocy w formie dowolnej w sprawie jego wniosku o emeryturę i odmowę przez ZUS, zapewnienie środków na leczenie, do aparatu słuchowego i okularów do bliży, na zakup specjalistycznej odzieży pozwalającej mieszkać w nieogrzewanym lokalu. Następnie w dniu 3 października 2017r. skarżący uzupełniająco podał, że wnosi o przyznanie pomocy w formie obojętnie jakiej, albo rzeczowej albo finansowej, albo o wsparcie psychologiczne i moralne.

Tak określony zakres pomocy ma charakter bardzo szeroki. Wnioskodawca pozostawił w zasadzie uznaniu organu formę przyznanej pomocy, określając jedynie w sposób ogólny jej zakres, obejmujący także stosunkowo szerokie spektrum potrzeb. Rozpatrzenie wniosku przez organ nie było zatem zadaniem łatwym już choćby z uwagi na sposób jego sformułowania. Organ podjął jednak próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącego. Tam pracownicy organu – jak wynika z dokumentacji zgromadzonej w aktach administracyjnych – napotykali jednak kolejne przeszkody w postaci głównie braku możliwości wejścia do domu skarżącego. Ostatecznie w dniu 7 listopada 2017r. na podstawie jego oświadczenia ustalono, że nie zamieszkuje w budynku przy ul. T. 5, ale w przyczepie kempingowej na terenie tej samej posesji. Wywiad środowiskowy udało się przeprowadzić w dniu 22 listopada 2017r., a zatem po prawie dwóch miesiącach od czasu złożenia wniosku. Jak wynika ze sporządzonego kwestionariusza, w trakcie wywiadu pracownik socjalny poprosił klienta o sprecyzowanie rodzaju pomocy jakiej oczekuje, na co klient nie udzielił jednoznacznej odpowiedzi twierdząc, że chce "wszystkiego co jest zapisane w ustawie o pomocy społecznej". W skierowanej do Sądu skardze W. S. stwierdził, że nie oczekuje pomocy w postaci zasiłków, ale pomocy psychologicznej, pracy socjalnej, działań profilaktycznych, a także pomocy na poratowanie zdrowia. Oczekuje, że organy napiszą monit do właściciela lokalu, że SKO załatwi pozytywnie choć jedno żądanie od ZUS o uzupełnienie jego dokumentacji pracowniczej. Oczekiwał także pomocy prawnej. Na rozprawie sądowej skarżący podał, że nie wnosił o przyznanie zasiłku celowego.

Powyższe ukazuje jak szeroki, niedookreślony i zmienny jest zakres żądań skarżącego, wykraczających niekiedy poza możliwości organów pomocy społecznej (np. monit do właściciela lokalu czy żądanie od ZUS uzupełnienia dokumentacji pracowniczej).

Podkreślenia wymaga, że pomoc społeczna nie służy zaspokajaniu wszelkich oczekiwań wnioskujących o taką pomoc, tym bardziej bliżej nieokreślonych. Celem pomocy społecznej jest wsparcie osób wymagających pomocy w przezwyciężaniu trudnych sytuacji, którym nie są w stanie samodzielnie podołać, natomiast celem nie jest zwolnienie osób, które o taką pomoc się ubiegają od wykorzystywania własnych umiejętności i możliwości w pokonywaniu trudności i ułomności z jakimi się borykają (wyrok WSA w Warszawie z 26 września 2017r., sygn. IV SA/Wa 347/17).

W ocenie Sądu organ I instancji wykazał się daleko idącą wolą po pierwsze ustalenia zakresu żądań skarżącego, jego faktycznych potrzeb, jak i sytuacji bytowej. Jak widać jednak na podstawie powyższych rozważań, skarżący sam nie potrafił sprecyzować swoich potrzeb, a nawet, jak odnotowano w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego, traktował pracownika socjalnego lekceważąco (por. k. 34 akt adm.). O ile organy orzekające zobowiązane są do wnikliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, zgodnie z art. 7 k.p.a., o tyle na osobie ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej również spoczywa obowiązek umożliwienia organowi dokonania ustaleń faktycznych, zgodnie z art. 4, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1, 4a, 5 i 5b u.p.s., mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (wyrok NSA z dnia 27 lutego 2018r., sygn. I OSK 2761/17).

Jak wynika z akt sprawy (k. 36v., 44 akt adm., k. 17 akt sąd.) skarżącemu zaproponowano umówienie wizyty u psychologa, co najmniej dwukrotnie proponowano poradę prawnika, jednak skarżący odmówił przyjęcia takiej pomocy, a w marcu b.r., po tym jak wystąpił ze stosownym wnioskiem, otrzymał miejsce w schronisku. Jak widać zatem skarżącemu jest udzielana, a przynajmniej proponowana, pomoc niefinansowa, w tym taka, o jaką wnosił. W przypadku zaś świadczenia na pokrycie zakupu leków bądź innych środków medycznych, o co także wnosił skarżący, potrzeba ich stosowania przez wnioskodawcę musi być potwierdzona przez specjalistę (lekarza). Pracownik organu pomocowego nie dysponuje wiedzą, która umożliwiałaby mu samodzielną weryfikację potrzeb medycznych wnioskodawcy, w związku z czym taka ocena musi odbywać się na podstawie stosownych dowodów uzyskanych od lekarza jako osoby posiadającej wiedzę uprawniającą do leczenia (wyrok NSA z 13 października 2017r., sygn. I OSK 44/17).

Zasadnie tym samym wniosek, jaki złożył skarżący w niniejszej sprawie, został rozpatrzony pod kątem możliwości udzielenia wsparcia finansowego ukierunkowanego na zaspokojenie potrzeb materialnych, jakie sygnalizował skarżący we wnioskach z dnia 26 września 2017r. i 3 października 2017r.

W świetle niekwestionowanych ustaleń organów bezspornym było, że w przypadku skarżącego przekroczone zostało kryterium dochodowe (wynoszące 634 zł), co – w świetle art. 8 pkt 1 u.p.s. – uniemożliwiało przyznanie zasiłku celowego na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy. W tej sytuacji organy, działając z urzędu na podstawie art. 102 ust. 2 u.p.s., wzięły pod rozwagę możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego, o jakim mowa w art. 41 ust. 1 u.p.s. Zasiłek taki jest jednak przyznawany – jak wprost stanowi przepis – w "szczególnie uzasadnionych przypadkach". Zwrot ten jest terminem nieostrym, jednakże pod pojęciem tym należy rozumieć przypadki wyraźnie odbiegające od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Będzie to zatem sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że tak dotkliwe w skutkach lub tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Należą do nich zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (por. m.in. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2017r., sygn. I OSK 967/17, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 listopada 2017r., sygn. II SA/Bk 627/17, wyrok NSA z dnia 13 października 2017r., sygn. I OSK 43/17).

Przyznanie specjalnego zasiłku celowego winno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy (w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących) oraz cele i zadania pomocy społecznej. Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności. Pomoc społeczna, także świadczona w formie zasiłku celowego, ma charakter uzupełniający. Pomoc ta nie zaspokaja całkowicie potrzeb jej beneficjentów. Powinni oni również wykorzystywać własne środki i możliwości. Z uwagi na ograniczoność środków, którymi dysponują organy pomocy społecznej, a także z uwagi na wielość potrzebujących, takie całkowite zaspokojenie potrzeb jest niemożliwe.

Przyznanie specjalnego zasiłku celowego, o którym stanowi art. 41 u.p.s. mieści się w granicach uznania administracyjnego, a nie ustawowego obowiązku organu, a rolą Sądu w takich przypadkach jest jedynie ocena, w oparciu o materiał dowodowy zebrany w sprawie, czy organ administracji nie przekroczył granic tego uznania. Organy działają w granicach uznania, jeżeli osoba przekracza określone w ustawie kryterium dochodowe, a jednocześnie trudna sytuacja materialna i życiowa nie kwalifikuje jej do przyznania pomocy w trybie art. 41 u.p.s. (wyrok WSA w Warszawie z 7 września 2016r., sygn. VIII SA/Wa 953/15).

W niniejszym przypadku w ocenie Sądu organy w sposób wyczerpujący zgromadziły materiał dowodowy i poddały go pełnej i prawidłowej ocenie, nie naruszając granic uznania administracyjnego.

W szczególności, jak ustalono, dochód uzyskiwany przez skarżącego (1491,65 zł) w sposób istotny przekracza kryterium dochodowe (634 zł). Co więcej kryterium to zostaje przekroczone także przy uwzględnieniu łącznych wydatków ponoszonych przez skarżącego (574,36 zł). Trudno zatem uznać, by w sytuacji skarżącego zachodził "szczególnie uzasadniony przypadek" w przytoczonym wyżej rozumieniu, zwłaszcza jeśli wziąć pod uwagę sytuację innych osób opisanych w uzasadnieniu decyzji, w większości pozbawionych całkowicie schronienia i przebywających w przestrzeni publicznej, dysponujących faktycznymi dochodami poniżej kryterium ustawowego. Podkreślenia zaś wymaga fakt, że środki przeznaczone na pomoc społeczną mają charakter ograniczony, co organ odwoławczy wykazał w uzasadnieniu decyzji.

Skarżący, niezależnie od posiadanego dochodu w w/w wysokości, posiada także schronienie w postaci nie tylko przyczepy kempingowej, ale i domu, w którym również – jak wynika z ustaleń organów – przebywa. Jak zaś sam oświadczył (k. 19 akt adm.), "z pobytu w przyczepie jest bardzo zadowolony gdyż ponosi niskie koszty ogrzewania i wody, aby zapewnić optymalną temperaturę w pomieszczeniu wystarczy jak twierdzi klient jedna farelka". Niezależnie od faktycznego stanu rzeczy w tym zakresie, po raz kolejny widać, że skarżący nie ułatwia organom dokonania ustaleń. Odmienne twierdzenia zawarł bowiem dopiero w skardze do Sądu. Z kolei w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego jego warunki mieszkaniowe w przyczepie opisano jako dobre, co korespondowało z twierdzeniem skarżącego zawartym w w/w oświadczeniu.

Podsumowując należy stwierdzić, że aby organ mógł przyznać pomoc społeczną w określonej formie wnioskodawca winien jednoznacznie sprecyzować rodzaj żądania i posiadanych potrzeb. Także na nim spoczywa bowiem obowiązek współpracy z organem zarówno w tym zakresie, jak i jeśli chodzi o dokonanie niezbędnych ustaleń co do sytuacji bytowej i obiektywnych potrzeb. W razie braku takiego współdziałania wnioskodawca nie może przerzucać na organ odpowiedzialności za nieprawidłowość dokonanych ustaleń, zwłaszcza jeśli organ ze swej strony wykazał wolę udzielenia rzeczywistej pomocy, dążąc do ustalenia sytuacji skarżącego w sposób rzetelny.

Ponieważ zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.