Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2490/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Mirosław Montowski, Asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2022 r. sprawy ze skargi M.w W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2021 r. nr [...] Wojewoda M. uchylił postanowienie Prezydenta m. [...] z [...] września 2021 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach.

2.1. Decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] Prezydent m. [...] zatwierdził przedłożony projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku Muzeum S. oraz Teatru R. wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną, położonych na terenie nieruchomości stanowiącej działki nr ew. [...],[...] oraz [...] z obrębu [...] przy [...] w W.

2.2. Pismem z 8 marca 2018 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka) wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego, wskazując, że w toku prowadzonego postępowania organ, mimo licznych wniosków ze strony Spółki, nie uznał jej za stronę w postępowaniu. Podkreślił również, że istnieją okoliczności znane organowi a pominięte przy wydawaniu rozstrzygnięcia, tj.:

– nieruchomość objęta inwestycją jest obciążona służebnością gruntową przysługującą Spółce jako właścicielowi nieruchomości władnącej,

– projektowane budynki zlokalizowane na gruncie objętym inwestycją znajdują się

w bliskiej granicy z nieruchomością należącą do Spółki, a niektóre elementy znajdują się nad nieruchomością Spółki, co ma wpływ na możliwość zagospodarowania terenu.

2.3. Postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. nr [...] znak: [...] Prezydent m. [...] odmówił wznowienia postępowania. Na skutek zażalenia Spółki, postanowieniem z [...] września 2018 r. nr [...] znak: [...] Wojewoda M. uchylił w całości ww. postanowienie Prezydenta m. [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wyrokiem z 12 czerwca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2742/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na ww. postanowienie Wojewody, wniesioną przez Muzeum S. (dalej: Muzeum, strona skarżąca). Następnie pismem z 12 lipca 2021 r. spółka złożyła uzupełnienie wniosku o wznowienie postępowania oraz poprosiła o udzielenie

w wyznaczonym terminie wyjaśnienia, kiedy sprawa zostanie zakończona i w przypadku braku udzielenia odpowiedzi, potraktowanie pisma jako ponaglenia.

2.4. Postanowieniem z [...] września 2021 r. nr [...] – działając na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: k.p.a.) oraz art. 82 ust. 2 ustawy

z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333; dalej: p.b.) – Prezydent m. [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r.

2.4.1. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że we wniosku o wznowienie postępowania opartym na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. spółka podniosła zarzuty wobec postępowania zakończonego wydaniem decyzji nr [...], polegające na pominięciu strony w postępowaniu administracyjnym. Wnioskodawca uznający, że powinien być stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, podał termin

w którym powziął wiadomość o wydaniu decyzji – [...] lutego 2018 r. Z powyższych informacji wynika, że miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został przez wnioskodawcę dochowany (art. 148 § 1 k.p.a.). Organ

I instancji uznał, że wniesienie podania o wznowienie postępowania nie wszczyna automatycznie postępowania wznowieniowego, uruchamia jedynie fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie przez organ czy nie zachodzą podmiotowe lub przedmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia i czy został zachowany termin do złożenia wniosku.

2.4.2. Organ I instancji wskazał, że w trakcie ponownego rozpatrywania wniosku

o wznowienie postępowania, właścicielem nieruchomości oznaczonej jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...] jest Miasto [...]. Wnioskodawca podnosi, iż powinien być stroną postępowania z uwagi na służebność gruntową ustanowioną dla każdoczesnego użytkownika wieczystego/właściciela działki nr ew. [...], co nie uzasadnia wniosku, bowiem nie posiada on obecnie tytułu prawnego do wspomnianej działki. Organ podał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 p.b., stronami w postępowaniu

w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

W wyniku zmiany właściciela nieruchomości oznaczonej jako dz. ew. nr [...], nie ulega wątpliwości, że wniosek składa podmiot niebędący stroną. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów, powołanie przez wnoszącego podanie o wznowienie jako podstawy wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie wyklucza odmowy wznowienia

w przypadkach jasnych t oczywistych niewymagających prowadzenia postępowania wyjaśniającego.

2.5. W zażaleniu na powyższe postanowienie, spółka wniosła o jego uchylenie

i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniu organu I instancji zarzucił naruszenie

art. 28 ust. 2 p.b. oraz art. 145 § 1 pkt 4 i art. 149 § 3 k.p.a., jak również art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

2.6. Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2021 r. nr [...] Wojewoda M. uchylił ww. postanowienie Prezydenta m. [...]

z [...] września 2021 r. nr [...] i przekazał sprawę temu organowi

do ponownego rozpatrzenia.

2.6.1. Uzasadniając z zaskarżone postanowienie, Wojewoda przytoczył treść przepisów regulujących wznowienie postępowania administracyjnego. Organ podkreślił, że na wstępnym etapie rozpatrywania wniosku wznowieniowego, organ administracji bada wyłącznie kwestie formalne dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, tj. czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub 145a i b k.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 k.p.a.. Natomiast, jeśli w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku organ zobowiązany jest do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a., stanowiącego podstawę do rozpoczęcia postępowania merytorycznego, a tym samym do przeprowadzenia etapu rozpoznawczego kończącego się wydaniem jednego z rozstrzygnięć przewidzianych wart. 151 k.p.a. Tym samym dopiero wyniki postępowania przeprowadzonego na tym etapie, a więc po wydaniu postanowienia, pozwalają określić, czy wskazana na początku jako podstawa wszczęcia postępowania, wada proceduralna rzeczywiście wystąpiła oraz czy wystąpienie tej wady miało wpływ na treść rozstrzygnięcia merytorycznego wydanego w sprawie.

2.6.2. Organ odwoławczy wyjaśnił, że adresat wniosku o wznowienie ma obowiązek weryfikacji, czy występujący z wnioskiem podmiot jest legitymowany do zainicjowania postępowania administracyjnego w trybie wznowieniowym, iż w przypadku żądania wznowienia postępowania z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1-3 i 5-8 oraz w art. 145a i 145b k.p.a. legitymacja do żądania wszczęcia postępowania wznowieniowego wynika z samego faktu wskazania danego podmiotu wśród adresatów decyzji wydanej w zwykłym postępowaniu. W przypadku zaś przywołania w podaniu o wznowienie podstawy wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. sytuacji, w której wnoszący podanie podnosi, że bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu, organ rozpatrujący podanie o wznowienie przy ocenie legitymacji podmiotu je wnoszącego, nie rozstrzyga, czy podmiot ten istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją. Weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy w zakresie tego, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, którego wznowienia żąda, a został w tym postępowaniu pominięty, następuje w drugiej fazie postępowania wznowieniowego, czyli już po jego formalnym wszczęciu. Dopiero na tym etapie postępowania (po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania) organ administracji może przeprowadzić merytoryczną ocenę materiału sprawy i dokonać weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie, iż przysługiwał mu przymiot strony. Ocena taka nie może być więc prowadzona poza postępowaniem. Rozpoznanie interesu prawnego poza postępowaniem, bez zapewnienia czynnego udziału jednostki jest sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, którego wartością jest prawo do procesu, a zatem prawo do obrony w trybie regulowanym przepisami prawa. Wojewoda dodał, że oparcie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego o ww. przesłankę wznowieniową, nie oznacza, że w każdym przypadku koniecznym jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Jeżeli bowiem w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku, jak i z towarzyszących oczywistych okoliczności w sposób ewidentny, tj. niebudzący żadnej istotnej wątpliwości, wynika, że wniosek składa podmiot niebędący stroną postępowania, organ wydaje rozstrzygnięcie odmawiające wznowienia postępowania. Sytuacja taka ma miejsce jedynie wówczas gdy jednostka żądająca wszczęcia postępowania nie powołuje się na interes prawny, a więc zachodzi oczywisty, niewymagający głębszej analizy jego brak, organ na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. może wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.

2.6.3. Wojewoda podał, że spółka nie biorąc udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., w dacie 9 marca 2018 r., (odpowiadającej dacie nadania pisma w placówce pocztowej wynikającej ze stempla pocztowego na kopercie przesyłki) złożyła w organie I instancji wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją, opierając go o przesłankę wznowienia wskazaną wart. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a więc okoliczność, że przysługiwał jej przymiot strony w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji Nr [...], w którym to postępowaniu bez własnej winy została pominięta. Spółka powołała się w nim na własny interes prawny jako mający dawać jej przymiot strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, podkreślając, iż przez nieruchomość na której zaplanowano inwestycję przebiega przysługująca jej służebność gruntowa, a też że na nieruchomości tej zaprojektowano budynki znajdujące się w ostrej granicy z należącą do niej nieruchomością oznaczoną ewidencyjnie numerem [...] jak i zaznaczyła, że niektóre elementy nowopowstającej zabudowy przewidziano nad jej działką co wpływa na sposób jej zagospodarowania, wskazując zarazem na jej wywłaszczenie jako niezbędnej do realizacji celu publicznego polegającego na budowie Muzeum S. w W. Nadto we wniosku tym spółka wywodząc swój interes prawny do bycia stroną postępowania zwykłego podała przepisy prawa materialnego w wyniku naruszenia których planowana inwestycja miałaby oddziaływać na jej nieruchomość. Jeżeli zatem spółka wnosząc podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...] powołała się na zaistnienie podstawy wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. na brak swojego udziału w tym postępowaniu jako strona, wskazując, że sprawa może dotyczyć jej indywidualnego interesu prawnego, to tym samym organ I instancji nie miał podstaw prawnych do badania przymiotu strony w fazie wstępnej zastrzeżonej dla zbadania prawidłowości wniosku o wznowienie postępowania tylko pod względem formalnym. W takim bowiem przypadku, organ I instancji przymiot spółki powinien był badać jako przyczynę wznowienia, a zatem po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Innymi słowy dopiero w toku wznowionego postępowania, organ mógł poddać ocenie, czy Skarżącej rzeczywiście nie przysługuje tytuł własności do leżącej w otoczeniu terenu inwestycji działki ew. nr [...] jak i zbadać w zależności od potwierdzenia tego faktu czy istotnie kwestionowana decyzja zapadła z naruszeniem jej interesu. W ocenie Wojewody w realiach niniejszej sprawy nie ma możliwości jednoznacznej oceny legitymacji spółki na etapie wstępnym, albowiem spółka powołała się na swój konkretny interes prawny.

2.6.4. W świetle dokonanych ustaleń, Wojewoda uznał, że organ I instancji naruszył, w zakresie istotnym dla wydanego rozstrzygnięcia, art. 149 § 3 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w postaci odmowy wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podczas gdy wystąpienie z wnioskiem opartym o taką podstawę wznowienia oznacza, że ewentualny status spółkij jako strony postępowania zakończonego decyzją Nr [...] powinien zostać oceniony w toku postępowania wznowieniowego. Innymi słowy wpływ zaistniałego naruszenia na wynik niniejszej sprawy przejawia się w tym. iż wniosek Skarżącej o wznowienie postępowania, organ orzekający w sprawie rozstrzygnął odmownie poza przewidzianym do tego postępowaniem. Wojewoda wskazał, że organ I instancji powinien wydać w oparciu o art. 149 § 1 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania, a po tej czynności tzn. w toku wznowionego postępowania, do poddania ocenie kwestii czy spółka ma legitymację do bycia stroną w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę.

3. Pismem z 15 listopada 2021 r. Muzeum S. w W. skierowało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. W skardze zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie:

1) art. 77 § 1 i 4 k.p.a. poprzez błędne ustalenie okoliczności faktycznych, polegające na pominięciu znanych Wojewodzie M. i Prezydentowi m. [...] z urzędu rozstrzygnięć administracyjnych, w świetle których w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania, wnioskodawcy nie przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości, z którego wywodził swój przymiot strony postępowania.

– art. 149 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że organ i instancji jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wznowieniowego w zakresie ustalenia przymiotu strony po stronie wnioskodawcy, w sytuacji w której było oczywiste, że wnioskodawca nie przysługuje status strony w postępowaniu dot. pozwolenia na budowę Muzeum S. ponieważ:

– działka [...] nie była działką budowlaną na skutek postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem realizacja inwestycji objętej pozwoleniem na budowę nie naruszała w żaden sposób możliwości zabudowy i wykorzystania działki [...] - w sposób inny niż ograniczenia płynące wprost z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

– organowi było wiadome z urzędu, że wnioskodawca nie jest właścicielem działki [...], zaś skutki prawnorzeczowe należy uwzględnić w ramach prowadzonego postępowania;

2) art. 149 § 3 k.p.a. poprzez niezastosowanie w sytuacji, w której brak przymiotu strony po stronie wnioskodawcy jest oczywisty i wynikający wprost z dokumentów urzędowych, przepisów prawa miejscowego oraz orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawach, w których organ I instancji był stroną – zatem istniała możliwość zastosowania art. 149 § 3 k.p.a. bez konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego;

3) art. 149 § 3 w zw. z art. 12 § 1 i 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuzasadnione pominięcie możliwości odmowy wznowienia postępowania i nakazanie wznowienia postępowania administracyjnego, które nie może doprowadzić do skutku pożądanego przez wnioskodawcę;

4) art. 8 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wprowadzenie labilności orzeczniczej w praktyce Wojewody M., polegającej na rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy w sposób zgoła odmienny niż tożsamej sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...].

4. W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.

5.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa, uzasadniającym jego uchylenie. Za podstawę wyrokowania przyjęto stan faktyczny prawidłowo ustalony w zaskarżonym postanowieniu.

6. W pierwszej kolejności należało wskazać, że sposób procesowej reakcji organu administracji publicznej na wniosek spółki z 8 marca 2018 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta m. [...]

z [...] stycznia 2018 r. nr [...] był przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z 12 czerwca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2742/18. Na mocy tego prawomocnego wyroku oddalono skargę Muzeum S. w W. na postanowienie Wojewody M. z [...] września 2018 r. nr [...], którym to organ odwoławczy uchylił postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania wznowieniowego.

6.1. W przytoczonym wyroku z 12 czerwca 2019 r. Sąd stwierdził, w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania można wyróżnić: fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania; postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia; a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania takich jak przykładowo zachowanie terminu czy wskazanie ustawowej podstawy wznowienia. Również w literaturze podkreśla się, że odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a. następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Tę zasadniczą dla budowy postępowania w sprawie wznowienia postępowania zasadę potwierdza treść art. 149 § 2 k.p.a., zgodnie z którym postanowienie o wznowieniu postępowaniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Instytucja wznowienia postępowania służy również analogicznej ocenie wad procesowych wynikłych w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia (art. 126 k.p.a.).

6.1. Oceniając poprzednio wydane postanowienie Wojewody M., Sąd zastrzegł, że prowadzenie postępowania w sprawie wznowienia następuje w oparciu o postanowienie, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Jest ono aktem potwierdzającym, że wniosek o wznowienie postępowania spełnia wszystkie wymogi proceduralne umożliwiające dokonanie merytorycznej oceny wadliwości postępowania zakończonego decyzją ostateczną lub takim postanowieniem. Złożenie wniosku o wznowienie nie prowadzi zatem do wszczęcia postępowania, ale skutkuje podjęciem przez organ czynności proceduralnych podejmowanych poza ramami postępowania (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2007 r. sygn. I OSK 1390/06). W dotychczasowym orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w kodeksie oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Odmowa wznowienia postępowania może nastąpić zatem wyłącznie ze względów formalnych (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. I OSK 1247/14).

6.3. W omawianym wyroku, Sąd wyjaśnił, że w skład przesłanki formalnej dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowanie wlicza się również interes prawny składającego wniosek, niemniej – co należy podkreślić – nie dotyczy to przypadku, gdy wniosek opiera się o podstawę wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wynika to z faktu, że ocena zaistnienia przesłanki wznowieniowej, jak wcześniej zostało to już zauważone, odbywa się w fazie postępowania in merito, stąd niedopuszczalne jest, by w fazie wstępnej organ był uprawniony do rozstrzygnięcia, czy zapatrywanie wnioskodawcy, że nie uczestniczył w postępowaniu bez swojej winy, chociaż przysługiwał mu interes prawny, było uzasadnione. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestia ta ujmowana jest jednolicie (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. II OSK 1879/10; wyrok NSA z dnia 1 lutego 2008 r. sygn. II OSK 1981/06). Jak stwierdził NSA w wyroku z 7 maja 2013 r. sygn. I OSK 2185/11, przewidziana dla odmowy wznowienia postępowania forma postanowienia podkreśla formalny charakter tego rozstrzygnięcia, w konsekwencji czego, w przypadku wskazania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, gdyż ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. Stwierdzenie w kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną skutkuje - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - odmową uchylenia decyzji dotychczasowej (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r. sygn. II OSK 550/15; wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. II OSK 1286/09; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2010 r. sygn. II OSK 1332/09; wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. II OSK 1747/07). W części orzeczeń wskazuje się jednocześnie, że w przypadku oczywistego braku legitymacji procesowej strony składającej wniosek, dopuszczane jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia. Oczywistość takiego braku legitymacji nie może jednak być skutkiem uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Przypadki takiego oczywistego braku legitymacji mogą być przykładowo związane z powołaniem się przez wnioskodawcę na interes prawny przysługujący innej osobie albo z istniejącymi regulacjami prawnymi, które ograniczają krąg podmiotów danego postępowania do określonych osób, wykluczając udział innych stron (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2016 r. sygn. I OSK1687/14).

6.4. Z uwagi na powyższe rozważania, które Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela i przyjmuje za własne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 12 czerwca 2019 r. stwierdził, że postanowienie Prezydenta m. [...] z [...] czerwca 2018 r., naruszało art. 149 § 1-3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co słusznie podkreślił organ odwoławczy. Skoro bowiem za niesporną w sprawie uznawać okoliczność, iż wniosek spółki o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta m. [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. opierał się na przesłance wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to niedopuszczalne było wydanie postanowienia, którego treścią była odmowa wznowienia postępowania uzasadniona nieposiadaniem przez skarżącą przymiotu strony w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę planowanej inwestycji. Kwestia interesu prawnego przysługującego skarżącej w tejże sprawie, jako posiadająca wymiar materialny a nie formalny, mogła zostać oceniona przez organ wznowieniowy wyłącznie w kolejnej fazie postępowania – po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.). Niedopuszczalne było zatem szczegółowe odniesienie się do powyższego problemu i przesądzenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że spółka nie jest stroną postępowania o pozwoleniu na budowę. W omawianym wyroku uznano, że słusznie organ odwoławczy wskazał, że podniesione przez skarżącą kwestie przysługiwania jej służebności gruntowej do nieruchomości inwestycyjnej, wymagają zbadanie w kontekście ewentualnego przysługiwania jej przymiotu strony we wznowionym postępowaniu. Dopiero ocena podnoszonych przez skarżąca argumentów pozwoli organom na stwierdzenie czy w sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa opisana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

6.5. W wyroku z 12 czerwca 2019 r. WSA w Warszawie zauważył, że nawet, jeżeli w analizowanym zakresie Sąd oparłby się na tym przywołanym wyżej stanowisku interpretacyjnym, które w wyjątkowych przypadkach dopuszcza odmowę wznowienia postępowania (art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy, to nie może ulegać wątpliwości, że w kontrolowanej sprawie żaden z warunków, które takie rozstrzygnięcie by dopuszczał, nie miał miejsca. Zagadnienie posiadania przez spółkę interesu prawnego w postępowaniu, którego przedmiotem jest pozwolenie na budowę powinien był rozważyć na podstawie przepisu szczególnego jakim jest art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, co w konsekwencji oznacza, że organ winien ustalić czy nieruchomość spółki pozostaje w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a więc, czy będzie ona ograniczać sposób zagospodarowania czy też użytkowania nieruchomości spółki. Nie przesadzając kwestii czy przymiot strony spółce przysługuje czy też nie, Sąd ponownie podkreśla , że orzecznictwie dominujący jest pogląd, że jeżeli wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o przesłankę wskazaną w powyższym przepisie i wnioskodawca uważa, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, którego wznowienia żąda, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy następuje w drugiej fazie postępowania wznowieniowego, czyli już po jego formalnym wszczęciu. Zatem w przypadku, gdy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został oparty o w/w przesłankę, zasadą jest wydanie przez właściwy organ postanowienia o wznowieniu postępowania, a dopiero w trakcie tego postępowania organ ma możliwość ustalenia prawdziwości twierdzeń wnioskodawcy. Innymi słowy, jeśli okoliczność, czy danemu podmiotowi przysługuje status strony postępowania, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania, to może być ona badana dopiero po wszczęciu postępowania wznowieniowego.

7. W tym stanie rzeczy należało przypomnieć, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z kolei w myśl art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe,

a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

7.1. Uwzględniając oba przytoczone wyżej przepisy należy zatem wskazać, że ocena prawna zawarta w wyroku oddalającym skargę na rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego jest, stosownie do treści art. 153 w zw. z art. 170 p.p.s.a., wiążąca dla organu administracji ponownie rozpoznającego sprawę oraz dla sądu administracyjnego. Oczywiście to związanie ma miejsce, gdy wojewódzki sąd administracyjny w swym orzeczeniu taką ocenę prawną w sposób jednoznaczny sformułuje (zob. wyrok NSA z 16 marca 2017 r., I FSK 1772/15, LEX nr 2267436). Przywołane przepisy gwarantują zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (zob. wyrok NSA z 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 2543/98, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ich świetle dokonanie przez Sąd na gruncie niniejszego postępowania odmiennej oceny prawnej okoliczności ustalonych w toku zakończonych postępowań, której domagała się strona skarżąca, jawi się jako niedopuszczalne.

7.2. Dlatego też nie sposób zarzucić Wojewodzie M. naruszenia prawa, skoro zaskarżone postanowienie uchylało rozstrzygnięcie organu I instancji będące

w oczywisty sposób sprzeczne z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Wymaga podkreślenia, że w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji, jak

i w motywach zaskarżonego postanowienia nie odniesiono się wprost

do wspomnianego wyroku WSA w Warszawie z 12 czerwca 2019 r. Istotne jest to, że Wojewoda M. sformułował w swoim rozstrzygnięciu stanowisko prawne zgodne z treścią tego wyroku. Z tych przyczyn nie mógł okazać się skuteczny żaden

z zarzutów skargi, albowiem każdy z nich podważał wynikającą z prawomocnego wyrokiem Sądu zasadę postępowania z wnioskiem spółki o wznowienie postępowania administracyjnego. Wobec tego zbędne jest odnoszenie się do poszczególnych zarzutów skargi, albowiem prawidłowość zaskarżonego postanowienia wynika

z wyroku, którym organy obu instancji oraz Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę jest związany. Zarzuty skargi zmierzają do wykazania, że prawidłowa była ocena statusu strony u spółki już na etapie wstępnej fazy rozpatrzenia wniosku

o wznowienie. W ocenie Sądu, z uwagi na moc wspomnianego wyroku, okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą, w tym wydane w związku z nimi orzeczenia i inne rozstrzygnięcia, strona skarżąca może zasygnalizować organowi I instancji, który powinien je zweryfikować po wydaniu postanowienia o wznowieniu spornego postępowania administracyjnego. Należy zaznaczyć, że Prezydent m. [...] powinien był to uczynić już w 2019 r., po zwrocie akt od organu odwoławczego

po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem Wojewody M. z [...] września 2018 r.

8. Zarzuty skargi okazały się zatem nieskuteczne. Sąd nie stwierdził również aby przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do innych uchybień, które uzasadniałyby uchylenie tego postanowienia lub stwierdzenie jego nieważności. Wobec tego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

9. Sąd wyjaśnia również, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, albowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Sąd może rozpoznać sprawę w takim trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane

w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrolowane postanowienie mieściło się w tym zakresie. W ocenie Sądu nie wystąpiły żadne okoliczności, które uzasadniałyby rezygnację z możliwości, jaką daje ww. przepis i rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w sentencji.