Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 707/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2012-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 2a i 7a, art. 35 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: par. 7, par. 8 ust. 1 i 2 pkt 2, par. 12 ust. 4, par. 13 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, par. 57 ust. 1-2, par. 60 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 2 ust. 2-3
journal: Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2012r. sprawy ze skargi B.C. i W.C. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], znak: [...], Wojewoda, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej "D 6" budynku przy ul. D. 6 i Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. D. 16, uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia [...], znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą B. i W. C. pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wraz z instalacjami sanitarną i elektryczną, na działce nr 876, obręb 010, położonej przy ul. D. 14, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy na istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ II instancji podał, że wnioskiem z dnia 12.03.2012r. B. i W. małż. C. wystąpili o wydanie pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę ww. budynku mieszkalnego. Do wniosku dołączyli: oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...] o warunkach zabudowy oraz projekt budowlany zawierający projekt zagospodarowania działki, projekt architektoniczno-budowlany, opinię techniczną i inwentaryzację.

W odwołaniu od opisanej na wstępie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...], podniesiono, że analiza zacienienia budynku przy ul. D. 6 przez budynek inwestorów została wykonana nieprawidłowo, a utrzymanie dojazdu do działki inwestorów przez działkę nr 879 jest uciążliwe dla Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. D. 16. Wskazano przy tym, że w rezultacie planowanej inwestycji powstanie nowy, wysoki budynek, bez okien w ścianach szczytowych a układ pomieszczeń w tym budynku sugeruje , że będzie to budynek wielorodzinny. Obie odwołujące się Wspólnoty podniosły ponadto, że realizacja robót fundamentowych w granicy działek stanowić będzie naruszenie terenu działek sąsiednich.

Organ odwoławczy na podstawie załączonej do projektu budowlanego inwentaryzacji istniejącego budynku inwestorów ustalił, że budynek ten położony na działce nr 876, przy ul. D. 14 w K., budynek ten zajmuje całą szerokość działki nr 876, jego ściany szczytowe południowa i północna usytuowane są w granicach z sąsiednimi działkami: nr 879, której użytkownikiem wieczystym jest Wspólnota Mieszkaniowa ul. D. 16 i nr 874/2, której użytkownikiem wieczystym jest Wspólnota Mieszkaniowa ul. D. 6. Budynek inwestorów cofnięty jest w głąb działki względem linii zabudowy ul. D., wyznaczonej przez sąsiednie budynki wielorodzinne. Pochodzi z początków XX w., jest parterowy, częściowo podpiwniczony, z poddaszem użytkowym, o ścianach murowano-drewnianych, drewnianych stropach, drewnianej więźbie dachowej, obecnie pokryty eternitem. Na podstawie decyzji o warunkach zabudowy ustalono, że dojazd do "zaplecza" działki nr 876 zapewniony jest przez działkę nr 879, na której ustanowiona została służebność drogi koniecznej na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości przy ul. D. 14.

Na podstawie projektu architektoniczno-budowlanego i projektu zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji, sporządzonego na kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500, przyjętej do zasobów Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 9.09.2011r, zaewidencjonowanej pod nr [...], organ ustalił, że ścianę wschodnią z otworami okiennymi i jej wejściem (elewacja frontowa) usytuowano w linii zabudowy ul. D., ściany szczytowe południową i północną, bez otworów okiennych i drzwiowych, będące ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, przewidziano w granicy działek sąsiednich, ścianę zachodnią z ryzalitem (nowym elementem) usytuowano w odległości około 12 m od granicy z działką nr 875. W rezultacie rozbudowy (w kierunku wschodnim, tj. ul. D.) i przebudowy przewidziano powstanie budynku w całości podpiwniczonego, z garażem dla dwóch samochodów usytuowanym w piwnicy, dwupiętrowego, z poddaszem użytkowym, nad którym zaprojektowano poddasze nieużytkowe. Według opisu technicznego powstać miał budynek przeznaczony dla dwóch rodzin, z wydzielonymi dwoma lokalami mieszkalnymi, przykryty dachem dwuspadowym, o kalenicy równoległej do ul. D..

Wojewoda , uchylając decyzję organu pierwszej instancji wskazał w pierwszej kolejności na niekonsekwencję polegającą na doręczeniu decyzji użytkownikom wieczystym działek nr 879 i 874/2, pomimo stwierdzenia, że obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji obejmuje tylko działkę nr 876. Zauważył, że konieczne jest ponowne przeanalizowanie obszaru oddziaływania inwestycji, ponieważ jak wynika z rysunku zamieszczonego w projekcie budowlanym (s. 27) cień rzucany przez przedmiotowy budynek obejmuje nie tylko działkę inwestorów i działki użytkowane przez ww. Wspólnoty Mieszkaniowe, lecz także inne działki. W tym zakresie organ przywołał przepisy § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Następnie organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie wywiązał się z obowiązków określonych w art. 35 ust. 1pkt.1-4 Prawa budowlanego. Z projektu budowlanego wynika bowiem, że zostanie wybudowany nowy obiekt, nie zaś rozbudowany, nadbudowany i przebudowany istniejący budynek. Świadczą o tym różne grubości ścian zewnętrznych i rozstaw ścian konstrukcyjnych pokazane w dokumentacji inwentaryzacyjnej i projekcie budowlanym, zaprojektowanie ław fundamentowych pod całym budynkiem oraz nowych stropów żelbetowych nad każdą kondygnacją. Część rysunkowa projektu nie wyróżnia graficznie stanu istniejącego - stosownie § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Zdaniem organu przedmiotowy budynek przewidziany w projekcie nie wypełnia również definicji budynku jednorodzinnego zawartej w art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego. Wydzielono w nim bowiem więcej niż dwa lokale mieszkalne.

Wojewoda wskazał, że w decyzji organu I instancji nie uzasadniono, dlaczego zaakceptował on rozbudowę i nadbudowę przedmiotowego budynku w granicy z sąsiednimi działkami, pomimo dyspozycji § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

Organ odwoławczy stwierdził, że konieczne jest "poprawienie" analizy w celu ustalenia wpływu projektowanego budynku na naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w sąsiednich budynkach (§ 13 ww. rozporządzenia), w tym analizy czasu nasłonecznienia pokoi w mieszkaniach wielopokojowych usytuowanych w sąsiednich budynkach (§ 60 ww. rozporządzenia). Na podstawie rzędnej terenu projektowanego (267,40 m n.p.m.) i rzędnej góry studzienki kanalizacyjnej przy budynku nr 6 (264,91 m n.p.m.) ustalono bowiem, że budynek inwestorów usytuowany jest wyżej niż budynek nr 6 (różnica ok. 2,5 m), czego projektant nie uwzględnił w swojej analizie. Niepodanie zaś w projekcie rzędnych terenu istniejącego stanowi naruszenie rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. Poza tym rysunek będący częścią analizy nasłonecznienia na s. 27 projektu przedstawia cień, jaki rzuca budynek inwestorów na teren sąsiednich działek, nie zaś rysunek cienia, jaki budynek ten rzuca na ścianę szczytową budynku nr 6. Brak jest również informacji o układzie okien w ścianie szczytowej budynku nr 6 i o mieszkaniu, którego okno zostało wytypowane do analizy.

Organ II instancji wskazał ponadto na brak w projekcie budowlanym informacji o usytuowaniu "pojemników blaszanych" na śmieci, w projekcie zagospodarowania działki oznaczono obiekt usytuowany w odległości 3 m od granicy z działką nr 874/2 i 3 m od granicy z działką nr 875, lecz nie jest wiadome co to za obiekt, informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia nie została dostosowana do zakresu przedmiotowej inwestycji, opis techniczny do projektu nie określa charakterystyki energetycznej budynku (§ 11 pkt 10 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r.), projektant nie wskazał na szczególne warunki rozbiórki eternitowego pokrycia przedmiotowego budynku.

Uchybień powyższych nie można zdaniem Wojewody usunąć w postępowaniu odwoławczym z uwagi na zasadę dwuinstancyjności. W tej sytuacji organowi I instancji polecono nałożyć na inwestorów, na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, obowiązek doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z decyzją o warunkach zabudowy i obowiązującymi przepisami.

Odnośnie dojazdu do działki inwestorów przez działkę nr 879 organ wyjaśnił, że ustanowienie służebności drogi koniecznej nie podlega ocenie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, B. C. i W. C. wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody ego i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...]

W uzasadnieniu skarżący wskazali m.in., że w sąsiedztwie budowane są, również w granicy, budynki wyższe od ich domu. Z uwagi na szerokość działki (15,5 m) oraz przebieg magistrali c.o. przez jej środek, nie ma możliwości innego usytuowania projektowanego obiektu jak tylko w granicy. Skarżący nie zgodzili się z twierdzeniem, że w istocie mają zamiar wybudować nowy obiekt, nie zaś dokonać rozbudowy, nadbudowy i przebudowy istniejącego. Zakwestionowali również ustalenie, że ich budynek nie będzie wypełniał definicji budynku jednorodzinnego.

Odnosząc się do kwestii zacienienia skarżący podnieśli, że cień, o którym mowa w decyzji Wojewody pada na działkę nr 885, na której znajduje się blok nr 5. Blok ten położony jest około 30 m od jezdni, cień pada więc na utwardzony plac przed nim a nie na blok. Z kolei blok nr 6 od strony działki inwestorów posiada mieszkania trzypokojowe, pokój narożny ma dwa okna, jedno na stronę południową, a drugie z balkonem na stronę zachodnią. Skarżący nie zgodzili się również z twierdzeniem, że ich budynek usytuowany jest wyżej niż blok nr 6. Wejścia od strony ul. D. znajdują się bowiem na tej samej wysokości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.)

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody uchylająca w całości, na podstawie art.138 § 2 kpa. decyzję Prezydenta Miasta K. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą skarżącym pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Przepis art.138 § 2 kpa. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Przy rozpoznawaniu skargi w tej sprawie, zadaniem Sądu było zatem zbadanie, czy organ odwoławczy słusznie uznał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ decyzję kasacyjną można wydać jedynie wtedy, gdy organ pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie trafnie zastosowano art.138 § 2 kpa.

Zgodnie z art. 7 kp.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 kp.a. nakłada zaś na organ administracji obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego a następnie jego rozpatrzenia. Analiza akt sprawy wskazuje, że organ I instancji uchybił powyższym obowiązkom, co skutkować musiało uchyleniem wydanej przez niego decyzji.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) - dalej jako Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (ust. 3).

Odnosząc się do powyższej regulacji stwierdzić należy, że w pierwszej kolejności organ architektoniczno-budowlany powinien sprawdzić zgodność projektu budowlanego z ustaleniami wydanej w niniejszej sprawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...], Nr [...] (k.58 projektu budowlanego). Decyzją tą ustalono inwestorom warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu i jego zabudowy dla inwestycji w postaci rozbudowy, nadbudowy i przebudowy istniejącego jednorodzinnego budynku mieszkalnego. Przepisy ustawy Prawo budowlane nie zawierają definicji legalnej rozbudowy i nadbudowy, a zatem należy uwzględnić powszechne rozumienie tych pojęć. Rozbudowa oznacza najczęściej powiększenie powierzchni zabudowanej - w przypadku budynku - o dodatkowe pomieszczenie lub taras, nadbudowa zaś - to co nadbudowano, np. dodatkową kondygnację. Przebudowa to z kolei w myśl art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Jak wynika z treści powyższej decyzji o warunkach zabudowy - nie zmienia ona dotychczasowego charakteru budynku mieszkalnego, który po rozbudowie, nadbudowie i przebudowie ma zachować cechy budynku jednorodzinnego.

Zgodnie z § 8 ust.1 rozporządzenia projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na mapie do celów projektowych, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287). Ustęp drugi pkt.2 stanowi, że część opisowa, o której mowa w ust. 1, sporządzona z uwzględnieniem § 7, powinna określać istniejący stan zagospodarowania działki lub terenu z opisem projektowanych zmian, w tym rozbiórek obiektów i obiektów przeznaczonych do dalszego użytkowania;

Z ustępu trzeciego wynika, że część rysunkowa, sporządzona na mapie, z uwzględnieniem § 7, powinna określać: 1) orientację położenia działki lub terenu w stosunku do sąsiednich terenów i stron świata; 2) granice działki budowlanej lub terenu, usytuowanie, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, w tym urządzeń budowlanych z nimi związanych, z oznaczeniem wejść i wjazdów oraz liczby kondygnacji, charakterystycznych rzędnych, wymiarów i wzajemnych odległości obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych oraz ich przeznaczenia, w nawiązaniu do istniejącej zabudowy terenów sąsiednich, rodzaj i zasięg uciążliwości, zasięg obszaru ograniczonego użytkowania, układ komunikacji wewnętrznej przedstawiony w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej komunikacji zewnętrznej, określający układ dróg wewnętrznych, dojazdów, bocznic kolejowych, parkingów, placów i chodników, w miarę potrzeby przekroje oraz profile elementów tego układu, charakterystyczne rzędne i wymiary, a także oznaczenie przebiegu dróg pożarowych oraz dojść łączących wyjścia z obiektów budowlanych z drogą pożarową.

Ponadto, zgodnie z § 12 ust. 4 rozporządzenia część rysunkowa projektu przebudowy, rozbudowy lub nadbudowy obiektu budowlanego powinna wyróżniać graficznie stan istniejący.

Odnosząc powyższe regulacje prawne do stanu faktycznego w tej sprawie stwierdzić należy, że ani część opisowa ani rysunkowa projektu zagospodarowania terenu nie odpowiadają wymogom w/w § 8 i § 12 ust. 4 rozporządzenia, ponieważ nie określają projektowanych zmian zagospodarowania terenu działki inwestorów w sposób umożliwiający porównanie ze stanem istniejącym. Pomijając już fakt, że projekt zagospodarowania terenu nie określa położenia działki inwestorów w stosunku do stron świata, to przede wszystkim nie wyróżniono w nim graficznie w sposób czytelny projektowanej rozbudowy. Dopiero z porównania mapy znajdującej się w dokumentacji pt. "Opinia techniczna, inwentaryzacja" oraz mapy zagospodarowania terenu stanowiącej część projektu budowlanego wynika, że rozbudowa istniejącego budynku jest przewidziana od strony ul. Dąbrowskiego tj. od strony zachodniej natomiast od strony wschodniej zaplanowano budowę ryzalitu czyli występu z lica elewacji budynku przez całą jego wysokość (co z kolei wynika z rzutów elewacji). Nie było żadnych przeszkód, aby w projekcie zagospodarowania terenu zaznaczyć projektowaną rozbudowę. Zakresu projektowanych robót nie wyjaśniono także w części opisowej projektu zagospodarowania terenu, w której generalnie stwierdza się, że planowana inwestycja dotyczy rozbudowy ,nadbudowy i przebudowy istniejącego budynku, a przecież przy takim zakresie robót konieczne jest przeprowadzenie szeregu robót wyburzeniowych.

Stwierdzić jednak przede wszystkim należy, że z analizy projektu budowlanego tj, jego części architektoniczno-budowlanej wynika całkiem odmienny zakres planowanych robót niż wynika to z sentencji decyzji organu pierwszej instancji. Już chociażby z porównania grubości ścian zewnętrznych i układu konstrukcyjnego ścian wynikających z inwentaryzacji z analogicznymi elementami uwidocznionymi w projekcie budowlanym, z faktu zaprojektowania ław fundamentowych pod całym budynkiem dotychczas częściowo podpiwniczonym oraz zaprojektowania nowych stropów żelbetowych nad każdą z kondygnacji wynika, co trafnie zauważył organ odwoławczy, że w niniejszej sprawie projekt budowlany przewiduje po prostu budowę nowego budynku. Wskazane powyżej okoliczności podważają twierdzenia inwestorów, że w niniejszej sprawie mają zamiar jedynie rozbudować, nadbudować i przebudować istniejący budynek. Wybudowanie nowych ścian i inny ich rozstaw oraz wykonanie ław fundamentowych pod całym budynkiem i nowych stropów żelbetowych pod każdą kondygnacją wyraźnie wskazują, że zatwierdzony projekt budowlany nie zakłada powiększenia przedmiotowego budynku o dodatkowe pomieszczenie (rozbudowa) lub wzniesienia dodatkowej kondygnacji (nadbudowa) lecz dotyczy on robót budowlanych w postaci budowy nowego budynku mieszkalnego, co nie jest zgodne z w/w decyzją o warunkach zabudowy. Zatwierdzenie takiego projektu budowlanego narusza zatem art.35 ust.1 pkt.1 Prawa budowlanego

Ponadto trzeba się zgodzić z organem odwoławczym, choć swego stanowiska w sposób wyczerpujący nie uzasadnił, że projekt budowlany nie dotyczy budynku jednorodzinnego, co także oceniać należy jako niezgodność z decyzją o warunkach zabudowy.

Legalna definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego zamieszczona została w art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego. W myśl tego przepisu budynki służące zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych i stanowiące konstrukcyjną całość nie będą mogły być uznane za budynki mieszkalne jednorodzinne, jeżeli zostaną w nich wydzielone więcej niż dwa lokale mieszkalne albo jeden lokal mieszkalny i użytkowy o powierzchni całkowitej przekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Z kolei zgodnie z § 11 ust.2a rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, które weszło w życie z dniem 29 kwietnia 2012 r.(Dz.U.2012.462).- dalej zwane rozporządzeniem, przez lokal mieszkalny należy rozumieć wydzielone trwałymi ścianami w obrębie budynku pomieszczenie lub zespół pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. W ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2002 r., nr 80, poz. 903 ze zm.), która jest podstawowym aktem regulującym sposób ustanawiania odrębnej własności lokalu, znajduje się prawna definicja lokalu mieszkalnego (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2009 r., sygn. II OSK 727/08) i zgodnie z nią ( art. 2 ust. 2 tej ustawy) samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwale ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służącym zaspakajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia (ust. 3). Tak więc prawna definicja lokalu mieszkalnego zawarta w w/w ustawie o własności lokali oraz definicja lokalu mieszkalnego dla potrzeb architektoniczno –budowlanych (projektowych) zawarta w rozporządzeniu są zbieżne. W niniejszej sprawie, która dotyczy sprawdzenia projektu budowlanego dokonywanego przez organ architektoniczno-budowlany, kryterium oceny czy budynek mieszkalny ma charakter budynku jednorodzinnego stanowi definicja lokalu mieszkalnego zawarta w/w §11 ust.2a rozporządzenia.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy trafnie uznał, że zaprojektowany budynek nie spełnia definicji budynku jednorodzinnego. Zdaniem organu z projektu budowlanego wynika, że w budynku wydzielono na parterze i na piętrze od strony ul. D. dwa lokale mieszkalne składające się z pokoju połączonego z kuchnia, drugiego pokoju i łazienki, co już wyczerpuje definicję budynku jednorodzinnego. Ponadto na parterze i piętrze wydzielono po trzy lokale składające się z dwóch pokoi z łazienką każdy, a na poddaszu ( winno być II piętrze) wydzielono dwa lokale składające się z dwóch pokoi z łazienka każdy i jeden lokal składający się z dwóch pokoi , łazienki i garderoby.

Odnosząc się do powyższych ustaleń organu odwoławczego, stwierdzić należy, że z opisowej części projektu architektoniczno – budowlanego wynika, że w budynku zaprojektowano na parterze 8 pokoi, kuchnię i 4 łazienki. Na pierwszym piętrze – 8 pokoi, kuchnię, 4 łazienki, na drugim piętrze 6 pokoi, trzy łazienki. Z analizy części rysunkowej projektu zdaniem Sądu wynika, że na parterze i pierwszym piętrze zaprojektowano po 4 lokale mieszkalne, natomiast na II piętrze (a nie jak mylnie podaje organ na poddaszu ) wydzielono dwa zespoły pomieszczeń składające się z dwóch pokoi z łazienką każdy i jeden zespół pomieszczeń składający się z dwóch pokoi, łazienki i garderoby (trzy lokale mieszkalne). Powyższe dowodzi, że zaprojektowany budynek po rozbudowie, nadbudowie utraci charakter budynku mieszkalnego jednorodzinnego wbrew treści decyzji o warunkach zabudowy. Nie ma wątpliwości, co do tego, że w budynku wydzielono więcej niż dwa lokale mieszkalne. O jednorodzinnym charakterze budynku nie może świadczyć fakt, że zaprojektowano dwa pomieszczenia kuchenne, ponieważ z analizy rzutów parteru, I i II piętra wynika, że w każdym lokalu mieszkalnym istnieją techniczne możliwości urządzenia pomieszczenia kuchennego tj. przewody wentylacyjne i kominowe. Oczywistym jest, że żaden przepis prawa nie przesądza z ilu pokoi, łazienek powinien składać się lokal mieszkalny, ale dokumentacja projektowa nie nasuwa wątpliwości, co do wielorodzinnego charakteru zaprojektowanego budynku mieszkalnego. Z tych też względów stwierdzić należy, że projekt budowlany nie jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy. Organ odwoławczy nie wyraził wprost takiego stanowiska, ale w swoim uzasadnieniu podkreślił, że organ I instancji naruszył art. 35 ust.1 pkt.1 Prawa budowlanego, z czym należy się zgodzić.

Powyższe wady projektu budowlanego są wystarczające do uznania, że decyzja organu pierwszej instancji zatwierdzająca przedmiotowy projekt budowlany i udzielająca zgody na jego realizację powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, co też organ odwoławczy uczynił podejmując zaskarżoną decyzję.

Organ I instancji nie dokonał także prawidłowej oceny analizy nasłonecznienia budynku sąsiedniego przez planowaną inwestycję. Wyjaśnienia wymaga przede wszystkim kwestia nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ul. D. 6. Zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych", odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:

1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:

a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,

b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,

2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.

Odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej (ust. 4).

Przepis § 57 ust. 1 stanowi z kolei, że pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. W pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8, natomiast w innym pomieszczeniu, w którym oświetlenie dzienne jest wymagane ze względów na przeznaczenie - co najmniej 1:12 (ust. 2). Stosownie zaś z § 60 ust. 1 pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 8oo-16oo, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 7oo-17oo. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia (ust. 2).

Aby jednak stwierdzić, czy do naruszenia powyższych przepisów rzeczywiście doszło organ musi dysponować odpowiednimi danymi, w tym rzędnymi terenu projektowanego i terenu istniejącego. Brak tych rzędnych uniemożliwia ocenę ustaleń dotyczących wysokości przesłaniania. W przedłożonym projekcie budowlanym nie podano rzędnych terenu istniejącego przy budynku mieszkalnym nr 6. Organ odwoławczy nie przesądził, że budynek inwestorów i blok nr 6 nie znajdują się na tym samym poziomie. Zwrócił jednak uwagę na poważne wątpliwości w tym zakresie, wynikające z ustalenia rzędnych studzienek kanalizacyjnych przy budynku nr 6, które nie zostały wyjaśnione przez organ I instancji. Wskazanie rzędnych terenu istniejącego w projekcie budowlanym usnęłoby te wątpliwości.

Organ odwoławczy nie przesądził również, że cień rzucany przez budynek skarżących będzie skutkował naruszeniem przepisów dotyczących nasłonecznienia (§ 13, § 57, § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Wskazał jedynie, że projekt budowlany powinien przedstawiać cień, jaki rzuca budynek inwestorów (w dniach równonocy) na ścianę budynku przy ul. D. 6. W analizie powinny być uwzględnione otwory okienne, a także liczba pokoi w mieszkaniu (mieszkaniach), do którego należy zacieniane okno. Powyższe oznacza, że analiza nasłonecznienia jest niepełna. Nie oznacza to, że skarżący nie mają racji twierdząc, że z uwagi na rozkład mieszkań w bloku nr 6 odpowiedni dopływ światła dziennego jest zapewniony. Ustalenia w tym zakresie powinny się jednak znaleźć w analizie nasłonecznienia. Dopiero wtedy będzie można stwierdzić, czy doszło do naruszenia przepisów § 13, § 57, § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Braki w zakresie analizy nasłonecznienia stanowiącej niezbędną część przedmiotowego projektu budowlanego świadczą o tym o projekt nie jest kompletny, co narusza art.35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Pozostałe nieprawidłowości projektu budowlanego, świadczące także o jego niekompletności, zdaniem Sądu organ odwoławczy wskazał prawidłowo. Istotnie w projekcie budowlanym powinna znaleźć się informacja o usytuowaniu "pojemników blaszanych" na śmieci. W projekcie zagospodarowania działki powinno zostać określone, jaki obiekt znajduje się w odległości 3 m od granicy z działką nr 874/2 i 3 m od granicy z działką nr 875. Informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia powinna być dostosowana do zakresu przedmiotowej inwestycji, tymczasem w wykazie istniejących obiektów budowlanych (pkt III.2, s. 44 projektu budowlanego) wskazano występowanie na terenie wykonywanych prac nieczynnej przepompowni i bystrotoku, jak również wód płynących. Opis techniczny do projektu architektoniczno-budowlanego powinien określać charakterystykę energetyczną budynku (§ 11 pkt 10 rozporządzenia z dnia 27 kwietnia 2012 r.). Również okoliczność, że inwestorzy mają wiedzę o tym, że usunięcie eternitu należy zlecić wyspecjalizowanej firmie nie zwalnia projektanta od wskazania na szczególne warunki rozbiórki tego pokrycia. Organ odwoławczy nie wyjaśnił natomiast, co jest naruszeniem ar.107 § 3 kpa., w czym upatruje naruszenia przez organ I instancji art.35 ust.1 pkt 2 i 4 Prawa budowalnego, dlatego Sąd nie mógł odnieść się do tej kwestii. Uchybienie to nie ma jednak istotnego wpływu na wynik tej sprawy.

W świetle powyższego nie ulega wątpliwości Sądu, że organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kp.a. nie wyjaśniając sprawy w sposób umożliwiający wydanie decyzji. Nie ulega również wątpliwości, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zasadnie zatem organ odwoławczy uchylił na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzję organu I instancji w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Tak jak wskazał to organ odwoławczy, ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji powinien skorzystać z regulacji art.35 ust.3 Prawa budowlanego i zobowiązać inwestorów do doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z decyzją o warunkach zabudowy, a ponadto konieczne jest usunięcie wyżej wskazanych braków projektu budowlanego. Tylko od woli inwestorów zależeć będzie, czy chcą realizować inwestycję w kształcie ustalonym decyzją o warunkach zabudowy z dnia 2.03.2011r. nr [...].

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.