Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 753/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 9
journal: Dz.U. 2015 poz 370
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (Dz. U. poz. 370  z późn. zm.).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia NSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Anna Moskała, Anetta Chołuj (sprawozdawca), , Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2016 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. T. (dalej: Skarżący, Strona) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] września 2017 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności ekologicznej na 2016 r.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 15 czerwca 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek Strony o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2016, w którym zadeklarowano realizację pakietu 6 – Trwałe użytki w okresie konwersji na powierzchni 9,62 ha. Strona wnioskowała o zwrot kosztów transakcyjnych. Do wniosku strona dołączyła oznaczone załączniki graficzne, a następnie kopię planu działalności ekologicznej, a w dniu 12 października 2016 r. zaświadczenie wystawione przez [...] o wpisie zwierząt wymienionych w zaświadczeniu do rejestru koniowatych.

Odmawiając Stronie przyznania płatności organ I instancji wskazał w uzasadnieniu, że w dniu [...] października 2016 roku Kierownik BP ARiMR w S. wydał decyzję nr [...], w której odmówił Stronie przyznania płatności ekologicznej na rok 2015, z uwagi na niespełnienie warunku przyznania płatności ekologicznej, tj. złożenia zaświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 8 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 2015 r., poz. 370 ze zm.), po terminie 31 października 2015 roku.

Organ I instancji powołał się na treść przepisu § 4 ust. 6 pkt 2, który stanowi, że w przypadku gdy rolnik zaprzestał realizacji zobowiązania ekologicznego, to w okresie, w którym powinien realizować te zobowiązania, nie może podjąć zobowiązania ekologicznego.

Nie godząc się z powyższą decyzją Skarżący złożył odwołanie w którym podnosi, że przeprowadzone w roku 2016 kontrole przez ARiMR oraz Jednostkę Certyfikująca nie wykazały żadnych nieprawidłowości, tym samym zarzut, iż zaprzestał realizacji zobowiązania ekologicznego jest niezasadny. Zdaniem Strony odmowa przyznania płatności ekologicznej za dwa kolejne lata z uwagi na nie złożenie zaświadczenia w wymaganym terminie jest głęboko niesprawiedliwa.

Organ odwoławczy podzielając stanowisko organu I instancji wskazał, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności ekologicznej (PROW 2014-2010) na rok 2016 są przepisy § 9 ust. 1 ust 4, ust. 9, ust. 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 2015 r., poz. 370 ze zm.) zwane dalej "rozporządzeniem ekologicznym", wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 562 ze zm.)

Na wstępie organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy dotyczącej odmowy płatności ekologicznej na 2015 r. Podkreślił, że Strona zadeklarowała [...] działek rolnych, zgłoszonych do płatności ekologicznej w ramach wariantu 6.1 - Trwałe użytki zielone w okresie konwersji o łącznej powierzchni [...] ha. Do dnia 31 października roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności ekologicznej rolnik, w przypadku kiedy jest posiadaczem koni, ma obowiązek dostarczenia zaświadczenia wydanego przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, podczas gdy w rozpatrywanej sprawie zaświadczenie z [...] we W., poświadczające iż Skarżący był posiadaczem [...] sztuk koni o numerach identyfikacyjnych wymienionych w zaświadczeniu wpłynęło w dniu 27 listopada 2015 r., a więc 27 dni po terminie. Uchybienie terminowi materialnemu wywołało skutek prawny w postaci wygaśnięcia praw i obowiązków o charakterze materialnym. Od decyzji dotyczącej 2015 r. Strona nie złożyła środka zaskarżenia.

Odnosząc się do płatności za 2016 r. organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej.

Organ podkreślił, że liczba zwierząt jest ustalana na podstawie danych zawartych w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b - w przypadku koni. Natomiast § 9 ust. 11 rozporządzenia ekologicznego określa, co powinno zwierać zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b rozporządzenia. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b, rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji do dnia 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (ust. 12). W przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 , płatność ekologiczna zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia ekologicznego, jest przyznawana do trwałych użytków zielonych.

Zdaniem organu aby ubiegać się o płatność ekologiczną w ramach pakietu 6, należy prowadzić produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym (§ 9 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego) oraz posiadać trwały użytek zielony. Warunkiem koniecznym uzyskania płatności jest posiadanie zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej.

Z akt sprawy wynika, że Strona posiada [...] sztuk koni, co zostało potwierdzone przez Jednostkę Certyfikującą oraz [...] we W., który wydał zaświadczenie zawierające wykaz koni, które były wpisane lub zgłoszone do rejestru koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez rolnika lub jego małżonka w okresie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1, ze wskazaniem daty urodzenia tych koni.

Z akt sprawy również wynika, że Strona w roku 2015 nie dopełniła warunku przyznania płatności w ramach pakietu 6, jakim jest złożenie w terminie określonym w § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego, zaświadczenia, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b.

Na mocy ostatecznej decyzji Kierownika BP ARiMR w S. z dnia [...].10.2016 roku, nr [...] Stronie odmówiono przyznania płatności ekologicznej, bowiem rolnik nie spełnił warunku (DJP w związku z niezłożeniem w terminie zaświadczenia).

Organ uznając, że nie zostały w 2015 r. spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej z przepisu § 6 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego wywiódł, rolnik zaprzestał realizacji zobowiązania ekologicznego. Zgodnie natomiast z § 4 ust. 6 rozporządzenia ekologicznego, w przypadku gdy rolnik zaprzestał realizacji m.in. zobowiązania ekologicznego, to w okresie, w którym powinien realizować te zobowiązania, nie może podjąć zobowiązania ekologicznego.

W ocenie organu odwoławczego mając na uwadze powołane powyżej przepisy prawa w związku ze złożonym przez Stronę wnioskiem o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2016, Kierownik BP ARiMR w S. zobligowany był na podstawie § 4 ust. 6 w związku z § 6 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego do wydania za rok 2016 decyzji o odmowie przyznania płatności ekologicznej.

Odnosząc się do zarzutów Strony, iż przeprowadzona w roku 2016 w jego gospodarstwie kontrola na miejscu w ramach złożonego wniosku o przyznanie płatności ekologicznej nie wykazała żadnych nieprawidłowości organ wskazał, że wniosek Strony poddany był kontroli administracyjnej w oparciu o przepisy rozporządzenia ekologicznego, w trakcie której ustalono, że zgodnie z § 4 ust. 6 w związku z § 6 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego, płatność nie może zostać w roku 2016 Stronie przyznana.

Oceniając zarzut Strony, iż poniosła koszty za certyfikacje organ podniósł, że zwrot kosztów transakcyjnych w ramach działania rolnictwo ekologiczne został ograniczony przepisem § 16 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, który stanowi, że rolnikowi może corocznie zostać przyznana kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. e rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "kosztami transakcyjnymi", poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego, jeżeli są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub wariantu.

Odnosząc się do zarzutu Strony, iż Agencja posiada w swojej bazie dane odnośnie posiadanych przez nią zwierząt (koni) organ wyjaśnił, że Agencja nie prowadzi w swojej bazie rejestru koniowatych, natomiast wskaźnik DJP w przypadku koniowatych wyliczany jest na podstawie zaświadczenia wystawionego przez upoważniony podmiot prowadzący rejestr i dostarczony przez rolnika do ARiMR.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Strona zaskarżyła decyzję dotyczącą odmowy płatności ekologicznej za 2016 r. oraz wniosła o przyznanie płatności i kosztów transakcyjnych za 2015 r. Skarżący wskazał, że bezzasadnie pozbawiono go płatności. Organ nie wziął pod uwagę, że w takich samych sytuacjach inne biura powiatowe przyznawały rolnikom płatności ekologiczne. Wskazuje, że w 2015 r. dostarczył zaświadczenie z opóźnieniem i opóźnienie to spowodowało lawinę konsekwencji finansowych, które opisał w swoich pismach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią powołane przez organy przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zwane " rozporządzeniem ekologicznym". Zostało ono wydane z upoważnienia zawartego w art. 45 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Ustawa reguluje ogólnie zadania organów oraz zasady, warunki, tryb przyznawania i zwrotu m.in. płatności dla rolników w zakresie nieuregulowanym w powołanych w art.1 pkt.1 lit a i b rozporządzeniach unijnych.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 834/2007", oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia. W myśl § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej.

Jeżeli zwierzę, o którym mowa w ust. 3 lub 4, w danym roku zostało uwzględnione przy przyznawaniu pomocy finansowej do działek rolnych z tytułu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, w ramach którego warunkiem przyznania tej pomocy jest posiadanie zwierząt, o których mowa w ust. 3 lub 4, zwierzę to nie może zostać uwzględnione przy przyznawaniu płatności ekologicznej w ramach pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 5, 6, 11 i 12 (ust. 4a).

Zgodnie z § 9 ust. 10 rozporządzenia ekologicznego, liczbę DJP oblicza się jako iloczyn liczby zwierząt i współczynnika przeliczenia zwierząt na DJP, który jest określony w załączniku nr 6 do rozporządzenia, według średniego stanu z okresu określonego odpowiednio w ust. 8 pkt 3 lub ust. 9, przy czym w przypadku, o którym mowa w:

1)ust. 3 pkt 1, liczba zwierząt jest wskazana w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym;

2)ust. 3 pkt 2 i ust. 4, liczba zwierząt jest:

a) ustalana na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku bydła, kóz i owiec,

b) ustalana na podstawie danych zawartych w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b - w przypadku koni,

c)wskazana w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym - w przypadku zwierząt innych niż wymienione w lit. a i b.

Zgodnie natomiast z § 9 ust. 11 rozporządzenia ekologicznego, zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b, zawiera:

1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres rolnika lub jego małżonka;

2) w przypadku:

a) rolnika będącego osobą fizyczną lub jego małżonka - numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL), a jeżeli rolnik lub jego małżonek nie posiadają obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości,

b) rolnika niebędącego osobą fizyczną - numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON);

3) wykaz koni, które były wpisane lub zgłoszone do rejestru koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez rolnika lub jego małżonka w okresie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1, ze wskazaniem daty urodzenia tych koni.

Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b, rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji do dnia 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (ust. 12).

W przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12, płatność ekologiczna zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia ekologicznego, jest przyznawana do trwałych użytków zielonych.

Powyższe oznacza, że aby ubiegać się o płatność ekologiczną w ramach pakietu 6, należy prowadzić produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym (§ 9 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego) oraz posiadać trwały użytek zielony. Warunkiem koniecznym uzyskania płatności jest posiadanie zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej.

Z powołanych przepisów wynika, że aby ubiegać się o płatność ekologiczną w ramach pakietu 6, należy prowadzić produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, posiadać trwały użytek zielony oraz posiadać zwierzęta.

Organ z faktu nie złożenia w 2015 r. przez Skarżącego w terminie zaświadczenia o posiadanych koniach i nie otrzymania płatności wywiódł, że Skarżący zaprzestał realizacji zobowiązania ekologicznego i nie mógł w następnym roku podjąć zobowiązania ekologicznego.

Z takim stanowiskiem zajętym przez organ nie można się zgodzić.

Jak wynika z § 2 pkt 3 rozporządzenia ekologicznego płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym".

Z powołanego przepisu wynika, że co do zasady zobowiązanie ekologiczne realizuje się przez okres 5-letni. Odrębną rzeczą jest realizacja zobowiązania ekologicznego a czym innym jest otrzymanie płatności w związku z realizacją takiego zobowiązania ekologicznego.

Otrzymanie płatności związane jest jak wyżej wskazano z trzema warunkami: prowadzeniem produkcji rolnej zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, posiadaniem trwałego użytku zielonego oraz posiadaniem zwierząt.

Warunki powyższe uznać należy za warunki materialnoprawne, od których uzależnione jest przyznanie płatności, choć warunek posiadania zwierząt z § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, z uwagi na treść ust. 13 § 9 nie jest bezwzględny. W przypadku bowiem niespełnienia warunku określonego w ust. 4, płatność ekologiczna może zostać rolnikowi przyznana, w przypadku gdy warunek taki spełnia łącznie co najmniej z jednym innym rolnikiem ubiegającym się o przyznanie płatności ekologicznej.

Podkreślenia zatem w tym miejscu wymaga, że z woli prawodawcy wykonującego postanowienia ustawy EFRROW, warunkiem przyznania płatności jest m.in. posiadanie wskazanych zwierząt. Uściślenie tego warunku znalazło wyraz w treści ust. 9 pkt 1 § 9 rozporządzenia ekologicznego, w którym wskazano, że przy ustaleniu spełnienia warunku posiadania zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, bierze się pod uwagę zwierzęta posiadane w odpowiednim okresie i zgłoszone do odpowiedniego rejestru (zarejestrowane). W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że to właśnie warunek posiadania i rejestracji koni uznać należy za kluczowy, zaś wskazanie posiadanych i zarejestrowanych zwierząt w zaświadczeniu wydanym przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję, stanowi wymóg formalny, porządkujący i ułatwiający potwierdzenie tak posiadania, jak i rejestracji koni.

Nawet jeżeli Skarżący spóźnił się w poprzednim roku ze złożeniem zaświadczenia nie można przyjąć tak jak wywodzi organ, że Skarżący zaprzestał realizacji zobowiązania ekologicznego.

W ocenie Sądu przepis § 6 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego zgodnie z którym jeżeli nie są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej uznaje się, że rolnik zaprzestał realizacji zobowiązania ekologicznego odnosi się do wskazanych warunków materialnych przyznania płatności a nie formalnych jakim jest złożenie zaświadczenia, które ma znaczenie jedynie kontrolne czy Skarżący posiada odpowiednią liczbę koni.

Fakt, że w poprzednim roku 2015 Skarżący nie otrzymał płatności w związku z tym, że nie dopełnił formalnego warunku jakim było złożenie w terminie zaświadczenia nie może determinować oceny w 2016 r. czy Skarżący kontynuuje realizację zobowiązanie ekologicznego. Bo dla tej oceny istotne jest to czy w 2015 r. i 2016 r. Skarżący realizował zobowiązanie ekologiczne. O realizacji zobowiązania mówimy wtedy gdy spełnił warunki materialne czyli posiada użytki zielone i w pakiecie 6 także zwierzęta. W ocenie Sądu można dopuścić taką sytuację, gdy Skarżący realizował zobowiązanie w 2015 r. ale z przyczyn formalnych nie dostał płatności za ten rok. Nie pozbawia to jednak możliwości ubiegania się o płatność ekologiczną w roku 2016 r. jeżeli organ uzna, że Skarżący spełnił wszystkie warunki do przyznania tej płatności.

Nie jest przez organ kwestionowane, że Strona posiada [...] sztuk koni, co zostało potwierdzone przez Jednostkę Certyfikującą oraz [...] we W., który wydał zaświadczenie z dnia 30 września 2016 r. ( k. 3 akt adm.) zawierające wykaz koni, które były wpisane lub zgłoszone do rejestru koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez rolnika lub jego małżonka w okresie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1, ze wskazaniem daty urodzenia tych koni. Zaświadczenie dotyczące 2016 r. zostało przez Skarżącego złożone w terminie Z akt sprawy wynika, że w gospodarstwie Skarżącego w dniach 14 sierpnia 2015 r. oraz 4 października 2016 r. przeprowadzona była kontrola, w wyniku której organ nie zakwestionował spełnienie warunków materialnych przyznania płatności. Co więcej podczas kontroli przeprowadzonej przez Jednostkę Certyfikującą oraz ARiMR W. w sierpniu 2015 r. - jak podaje Skarżący w jednym z pism znajdujących się w aktach sprawy - sprawdzono ilość sztuk oraz wiek koni oraz przedłożono paszporty koni.

Organy, przenosząc punkt ciężkości z istotnego dla sprawy ustalenia posiadania i rejestracji koni na formalny jedynie wymóg złożenia zaświadczenia w poprzednim roku, wypaczyły w istocie sens norm statuujących materialne wymogi przyznania płatności ekologicznej.

W ocenie Sądu, wymóg złożenia zaświadczenia z ust. 12 § 9 rozporządzenia ekologicznego uznać należy za warunek formalny wniosku o przyznanie płatności, co wynika choćby z treści § 1 pkt 2 rozporządzenia ekologicznego, który stanowi, że rozporządzenie określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania (...) pomocy finansowej (...) zwanej dalej "płatnością ekologiczną", w tym: szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie płatności ekologicznej.

W tym miejscu wskazać należy, że ustawodawca i prawodawca wykonawczy zróżnicowali terminy składania tak samego wniosku o przyznanie płatności (na mocy § 17 rozporządzenia ekologicznego wniosek o przyznanie płatności ekologicznej składa się w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich), jak i uzupełniającego ten wniosek dokumentu w postaci zaświadczenia, o posiadanych i zgłoszonych do rejestru koni (na mocy § 9 ust. 12 zaświadczenie składa się do dnia 31 października roku, w którym rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej).

Organy nieprawidłowo zatem uznały, iż Skarżący w 2016 r. zaprzestał realizacji zobowiązania ekologicznego oraz nie spełnił warunku do przyznania płatności za realizację pakietu 6, związanego z posiadaniem zwierząt podczas gdy z dołączonych do wniosku dotyczącego 2016 r. dokumentów, złożonych w terminie, wynikały dane potwierdzające spełnienie warunku.

Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że organy obu instancji naruszyły przepisy procedury administracyjnej w zakresie, w jakim odnoszą się do niezbadania czy Skarżący spełnił warunki do przyznania płatności za rok 2016, związku z powołaniem się na decyzję dotyczącą roku 2015.

Oczywiście prawomocna decyzja, zgodnie z art. 16 k.p.a. wiąże organ i stronę. Fakt istnienia takiej decyzji, jako dokumentu urzędowego Sąd bierze pod uwagę z urzędu. Nie negując zatem powyższego faktu należy stwierdzić, że dla oceny zasadności przyznania Skarżącemu płatności ekologicznej w 2016r. nie ma znaczenia decyzja za rok 2015r. W decyzji tej stwierdzono, że Skarżący nie spełnił jednego z warunków formalnych płatności ekologicznej, jakim było udokumentowanie posiadania zwierząt w wymaganej ilości na ha gruntów zadeklarowanych do płatności ekologicznej, zatem nie przyznano płatności.

Natomiast wniosek, że nie przyznanie płatności ekologicznej za rok 2015 oznacza, że rolnik nie realizuje zobowiązania ekologicznego, o którym mowa w art. 29 ust.2 rozporządzenia 1305/2013, został sformułowany w decyzji dotyczącej płatności za rok 2016, wynika z wykładni przepisów rozporządzenia ekologicznego, i jest zagadnieniem z zakresu prawa materialnego stosowanego przez organy przy rozpoznawaniu zasadności przyznania płatności za ten rok.

Rozporządzenie ekologiczne, na mocy którego rolnik może otrzymywać płatności ze środków EFR ROW w ramach programu realizowanego w latach 2014-2020, ma swoją pierwotną podstawę w przepisach art.29 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013, który w ust.3 przewiduje możliwość ustanawiania przez państwa członkowskie krótszych lub dłuższych okresów zobowiązań w zakresie rolnictwa ekologicznego w okresie konwersji oraz utrzymania tego rolnictwa po okresie początkowym. Podkreślić należy, że zgodnie z ust. 1 art.29 wsparcia udziela się na hektar użytków rolnych.

Co do zasady zatem, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt.21 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 jest to środek wsparcia obszarowego. Według definicji z art.2 pkt 23 lit. b rozporządzenia "obszar zatwierdzony" to – w przypadku środków wsparcia obszarowego – obszar poletek lub działek zidentyfikowanych w drodze kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu"

Zdaniem Sądu trzeba mieć powyższe na uwadze przy wykładni przepisów § 2 w związku z przepisami § 32 oraz innych przepisów rozporządzenia ekologicznego. W szczególności stwierdzić należy, że : 1) wskazanie w § 6 ust.1, że zobowiązanie ekologiczne obejmuje użytki rolne, zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub wariantu objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust.1 akapit drugi pkt 23 lit b rozporządzenia Nr 640/14, nie oznacza , jak to przyjęły organy, że są to grunty, do których przyznano płatności – a powierzchnia działek, którą rolnik zgłosił we wniosku o przyznanie płatności i której nie zakwestionowano. 2) Ponadto Minister Rolnictwa, wymieniając w § 9 rozporządzenia szereg wymogów w zakresie prowadzenia produkcji ekologicznej, w tym w odniesieniu do niektórych pakietów i wariantów warunek posiadania odpowiedniej ilości zwierząt - 0,3 DJP na hektar użytków rolnych, jednocześnie przewiduje odstępstwa od tego wymogu (vide ust.14, a w roku 2016 także - ust 14a, 14b i 14c § 9). Zatem nie udokumentowanie posiadania zwierząt nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem nierealizowania zobowiązania ekologicznego. Zaświadczenie o posiadaniu zwierząt jest tylko jednym z warunków formalnych płatności ekologicznej.

Co do zasady, w przypadku zobowiązań wieloletnich niespełnienie warunków w danym roku może mieć wpływ na płatności przyszłe jak i za lata poprzednie, z uwagi na stosowanie kar administracyjnych polegających na zmniejszaniu płatności czy wykluczeniu. Jednak przepisy prawa unijnego nakazują, przy stosowaniu kar administracyjnych, branie pod uwagę charakteru nieprawidłowości czy niezgodności oraz ich trwałości i wpływu na "całość operacji" i określają zasady stosowania oraz wysokości kar ( vide art.63 i art.64ust.5 rozporządzenia Nr 1306/2013 oraz art. 35 rozporządzenia Nr 640/2014) Kary administracyjne - w przypadku zobowiązań podejmowanych m.in. na podstawie art.29 rozporządzenia 1305/2013 – muszą być proporcjonalne i zróżnicowane stosownie do dotkliwości, zasięgu, trwałości i powtarzalności stwierdzonej niezgodności.

Reasumując Sąd wskazuje, że czym innym jest podjęcie i realizacja zobowiązania ekologicznego, a czym innym niewypełnienie niektórych warunków kwalifikowalności do płatności, powodujących, że w danym roku, mimo istnienia zobowiązania, płatności te zostają pomniejszone bądź nie przyznaje się ich. Powyższe pozostaje bez wpływu na płatności w następnym roku, gdy uchybienie nie jest trwałe i zostanie usunięte, albo gdy w istocie nieprawidłowości nie było, a jedynie strona nie dostarczyła w odpowiednim czasie stosownego dokumentu, potwierdzającego stan posiadania.

Tak więc opierając się wyłącznie na decyzji wydanej za rok 2015 i uznając, że skutkiem tej decyzji jest stwierdzenie "niepodjęcia zobowiązania ekologicznego" organy Agencji naruszyły przepisy prawa materialnego jak i przepisy postępowania w stopniu który miał wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do wniosku skargi - aby Sąd w ramach kontroli decyzji za 2016 r. przyznał płatność za 2015 r. - należy wskazać, że Sąd nie może w postępowaniu dotyczącym decyzji dotyczącej płatności za dany rok badać okoliczności i prawidłowości działań organu w postępowaniu dotyczącym płatności za poprzedni rok. Nie może też wpłynąć na zmianę takiej decyzji. Ocenie Sądu podlega zatem zaskarżona decyzja dotycząca 2016 r.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 pkt.1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2017r. poz. 1369 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzje organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższe stanowisko, w szczególności ocenić złożony przez Skarżącego w 2016 r. wniosek o przyznanie płatności ekologicznej pod kątem spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu ekologicznym.