Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1480/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art.13
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2019 r. sprawy ze skargi "A" z siedzibą w Ch. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 28 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji kwoty wierzytelności 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 czerwca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej jako "Dyrektor IAS"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej "K.p.a."), art. 13 § 2 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., dalej "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia A w likwidacji (dalej jako "Skarżąca") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (dalej jako "Naczelnik US") z dnia 15 maja 2019 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji kwoty wierzytelności w wysokości 2.500 zł w firmie B Sp. z o.o., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

2.1. Organ egzekucyjny - Naczelnik US prowadzi postępowanie egzekucyjne w stosunku do majątku Skarżącej i na podstawie tytułów wykonawczych zawiadomieniem z dnia 14 marca 2018 r. dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług w firmie B Sp. z o.o.

W dniu 26 marca 2018 r. do Naczelnika US wpłynęło pismo B Sp. z o.o. informujące, że spółka nie posiada zobowiązań wobec Skarżącej, strony każdorazowo zawierają odrębną umowę sprzedaży, zapłata dokonywana jest w formie przedpłat.

W piśmie z dnia 26 lutego 2019 r. zobowiązany - Skarżąca zawarła wniosek o zwolnienie kwoty w wysokości 2.500 zł z tytułu dostaw, robót i usług. Wniosek umotywowano koniecznością pokrycia wynagrodzenia za m-c luty 2019 r.

2.2. Naczelnik US postanowieniem z dnia 15 maja 2019 r. odmówił zwolnienia z egzekucji kwoty wierzytelności w wysokości 2.500 zł w firmie B Sp. z o.o.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wskazane we wniosku okoliczności niewątpliwie dotyczą ważnego interesu zobowiązanego. Jednak w kontekście stanu faktycznego i prawnego rozważanej sprawy, tj. braku innych wierzytelności oraz nie wskazania przez Skarżącą żadnego innego składnika majątkowego, z którego możliwe byłoby skuteczne prowadzenie egzekucji i tym samym uzyskanie egzekwowanych należności na rzecz wierzyciela nie uwzględniono prośby o zwolnienie z egzekucji.

2.3. W wyniku rozpoznania zażalenia Skarżącej, Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 28 czerwca 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ odwoławczy, przywołując treść art. 13 § 1 u.p.e.a., wskazał, że zobowiązany musi wykazać ważny interes oraz możliwość prowadzenia egzekucji i uzyskania egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych.

W ocenie Dyrektora IAS organ egzekucyjny przeprowadził postępowanie wyjaśniające i zbadał wszystkie przesłanki będące podstawą rozpatrzenia wniosku Skarżącej o zwolnienie spod egzekucji wierzytelności w wysokości 2.500 zł. Zebrany przez Naczelnika US materiał dowodowy dowodzi, iż Skarżąca wnosi o zwolnienie z egzekucji określonej należności pieniężnej, jednakże nie wskazuje jednocześnie innego składnika majątkowego, z którego można byłoby skutecznie prowadzić egzekucję administracyjną. Zajęcie wierzytelności jest jedynym składnikiem majątkowym, z którego może być prowadzona skuteczna egzekucja, zaś przychylenie się do wniosku Skarżącej spowodowałoby, że egzekucja stałaby się bezskuteczna. W tym przypadku zwolnienie spod egzekucji spowodowałoby niemożność zaspokojenia ciążących na Skarżącej zaległości podatkowych. Naczelnik US ustalił, że pomiędzy Skarżącą a B Sp. z o.o. zostały zawarte dwie umowy zlecenia oraz dwie umowy najmu lokalu użytkowego. Dodatkowo Skarżąca jako dostawca od stycznia 2018r. do lutego 2019r. wystawiła 16 dowodów zakupu, których odbiorcą jest B Sp. z o.o. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, pomimo iż pomiędzy Skarżąca a B Sp. z o.o. występuje stała współpraca, na konto organu I instancji nie wpłynęła żadna kwota pieniężna. Naczelnik US dokonał kilku zajęć wierzytelności także u innych kontrahentów, co pozwoliło uzyskać informację o przejęciu współpracy na rzecz innej spółki, zmianie nazwy i rachunku bankowego. Naczelnik US dokonał również zajęcia rachunku bankowego, który wykazał brak środków. Bank w odpowiedzi podał również informację o występujących zbiegach na rachunku. Na konto Naczelnika US została przekazana przez bank kwota 575 zł w związku z przesłanymi do banku zawiadomieniami o rodzaju egzekwowanej należności dotyczącej podatku od towarów i usług. Wymieniona kwota jest kwotą podatku VAT wynikającego z faktury wystawionej przez B Sp. z o.o. w systemie split payment.

Dodatkowo, Dyrektor IAS zauważył, że Skarżąca posiada nieruchomość o powierzchni 630,18 m.kw, która podlega obciążeniom (wpisy na rzecz dwóch podmiotów oraz Naczelnika US i ZUS) w tym także egzekucji komorniczej. Z analizy organu wynika, że egzekucja z nieruchomości nie jest w stanie zaspokoić wierzyciela głównie z uwagi na wpisy hipotek w znacznej mierze przekraczające kwotę, którą można uzyskać ze sprzedaży tej nieruchomości. Z wydruku aktualnej księgi wieczystej wynika, że nadal istnieje wpis dotyczący wszczęcia egzekucji z nieruchomości w jednej ze spraw. Dodatkowo znajduje się tam 7 wpisów dotyczących przyłączenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości.

Organ odwoławczy stwierdził, iż nie zaistniały okoliczności przemawiające za zwolnieniem spod egzekucji administracyjnej wskazanej przez Skarżącą kwoty wierzytelności w wysokości 2.500 zł w firmie B Sp. z o.o. ze względu na fakt, iż interes zobowiązanej nie został wykazany w sposób uzasadniający zwolnienie, a Skarżąca nie wskazała żadnego innego środka egzekucyjnego z którego można byłoby skutecznie prowadzić egzekucję.

Przywołując treść art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a., Dyrektor IAS stwierdził, że wyłączenie spod zajęcia wynagrodzenia za pracę oraz należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych nie jest zależne od woli organu egzekucyjnego.

3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia sporządzone jest w sposób chaotyczny, z błędami co do ustaleń faktycznych. Skarżąca podniosła, że opisując stan faktyczny sprawy organ dochodzi do wniosku, iż w sprawie nie zaistniały okoliczności przemawiające za zwolnieniem spod egzekucji ze względu na fakt, iż interes zobowiązanej nie został wykazany w sposób uzasadniający zwolnienie. Następnie organ wbrew materiałowi dowodowemu podnosi, iż rzekomo zobowiązany w zażaleniu wskazał, że firma B Sp. z o.o. przekazuje na jego rzecz środki z zawartych umów, które są przekazywane na bieżącą działalność. Takie stanowisko stoi w sprzeczności ze stanem faktycznym jak również treścią zażalenia, w którym zobowiązany wskazał jedynie, że powoływanie się na dokonane zajęcia w B Sp. z o.o. nie ma większego znaczenia, bo pierwsza z powołanych umów została zapłacona przed dokonanym zajęciem, a kolejne umowy na które powoływał się Naczelnik US nie istniały w dniu zajęcia i zawarte zostały dopiero po zajęciu, a środki z nich przeznaczone zostały wyłącznie na bieżącą działalność likwidowanej spółdzielni. W tym zakresie mowa o czynnościach dokonanych. Potwierdzeniem powyższego jest niekwestionowane przez organ stanowisko zobowiązanego, że obecnie wierzytelność z tytułu wynajmu nieruchomości jest jedynym przychodem jaki osiąga Skarżąca oraz, że nie posiada ona żadnych innych środków poza ww. wierzytelnością - co zresztą ma być podstawą do odmowy wyłączenia spod egzekucji, na co organ wskazał.

Skarżąca zarzuciła, że w zaskarżonym postanowieniu organ w ogóle nie rozważa interesu zobowiązanego (a właściwie interesu pracowników zobowiązanego) oraz interesu publicznego, zgodnie z którym możliwość przeprowadzenia likwidacji spółdzielni zgodnie z przepisami prawa jest wartością publiczną rzutującą na zabezpieczenie między innymi kilkunastotysięcznej dokumentacji pracowniczej. Bezsporne w sprawie jest, że wniosek o zwolnienie spod egzekucji umotywowany był koniecznością pokrycia bieżących wynagrodzeń z tytułu bieżących umów za pracę (do wniosku dołączono listę płac). Nie można powiedzieć, że były to wynagrodzenia wygórowane. Łączne wynagrodzenie 4 pracowników było na minimalnym poziomie niezbędnym do przeprowadzenia procesu likwidacyjnego. Przepisy u.p.e.a. zawierają szczególną normę dotyczącą ochrony środków przeznaczonych na wypłatę bieżących wynagrodzeń co wynika wprost z art. 81 § 4 ustawy. W związku z tym wykładnia art. 13 u.p.e.a. musi uwzględniać to, że ważnym interesem zobowiązanego jest konieczność uregulowania bieżących wynagrodzeń za pracę wynikających z umów o pracę. Mając powyższe na uwadze brak wyłączenia powoduje niemożność zapłaty pracownikom bieżącego wynagrodzenia, a ponadto uniemożliwia przeprowadzenie procesu likwidacyjnego.

4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

5.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie.

5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził naruszenie prawa, które skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS.

5.3. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność odmowy przez organ egzekucyjny zwolnienia z egzekucji przysługującej Skarżącej kwoty wierzytelności w wysokości 2.500 zł., w związku z wnioskiem strony o zwolnienie wierzytelności z egzekucji celem pokrycia bieżących wynagrodzeń z tytułu umów o pracę.

Podkreślenia w pierwszej kolejności wymaga, że podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 13 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić na czas oznaczony lub nieoznaczony z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Powyższe oznacza, iż zwolnienie spod egzekucji składników majątkowych należących do zobowiązanego może nastąpić wyłącznie w przypadku łącznego zaistnienia dwóch przesłanek: zobowiązany musi złożyć wniosek i za zwolnieniem musi przemawiać ważny interes zobowiązanego. Podnieść należy, że regulacja zawarta w art. 13 § 1 u.p.e.a. stanowi dodatkowy środek ochrony na wypadek, gdyby zaistniały nadzwyczajne okoliczności, a przewidziane w u.p.e.a. gwarancje w postaci przepisów przewidujących wyłączenia i ograniczenia egzekucji z poszczególnych składników majątkowych zobowiązanego, okazały się niewystarczające w danej sytuacji.

Zobowiązany musi nie tylko wykazać argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, lecz także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Po 832/18, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Wiąże się to z tym, że art. 13 § 1 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów zarówno zobowiązanego, jak i wierzyciela. Uwzględnienie wniosku o zwolnienie z egzekucji nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji (zob. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1791/12). Należy przyjąć, że skoro ustawodawca nie zabezpiecza obecnie interesów wierzyciela, uzależniając od niego możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku zobowiązanego o zwolnienie z egzekucji, to okolicznościom związanym z ważnym interesem zobowiązanego można przeciwstawiać okoliczności związane z interesem wierzyciela. W szczególności niemożność zaspokojenia wierzyciela może być rozpatrywana w kontekście ważnego interesu zobowiązanego.

Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że nawet w sytuacji gdyby zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 13 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny miałby prawo odmówić przedmiotowego zwolnienia, albowiem decyzja o zwolnieniu z egzekucji określonego składnika majątkowego ma charakter "fakultatywny", co oznacza, iż organ egzekucyjny orzeka w ramach uznania administracyjnego, które przejawia się m.in. w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia jego wniosku.

Mając na względzie specyficzny charakter rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym, podkreślenia wymaga, że takie postanowienia podlegają ograniczonej kontroli sądu administracyjnego. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy postanowienie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności.

W stanie faktycznym sprawy, rozstrzygnięciu Sądu podlegała zatem kwestia, czy została dostatecznie rozważona przez organy egzekucyjne, okoliczność zaistnienia przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego". W literaturze prawa podnosi się, że o istnieniu tej przesłanki po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria. Pojęcie ważnego interesu zobowiązanego jest na tyle pojemne, że pozwala objąć swym zakresem wszelkie okoliczności mające wpływ na dokonanie prawnej kategoryzacji sytuacji zobowiązanego (B. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Komentarz 2005, Wrocław 2005, str. 158).

W wyroku z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 31/08, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że pojęcia ważnego interesu nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną strony.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się natomiast uwagę, (m.in. wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Lu 1422/15), że wypełnienie tej przesłanki nie zobowiązuje wprawdzie organu egzekucji do zastosowania zwolnienia, to jednak nakłada obowiązek przeprowadzenia szczególnie wnikliwego postępowania. Użyte w tym przepisie określenie "może" oznacza, że organ samodzielnie dokonuje wyboru alternatywnego rozwiązania, jednak nie świadczy o tym, że dysponuje on w tym zakresie zupełną dowolnością. Sąd nie jest władny kwestionować samego uznania administracyjnego, jednakże jest obowiązany do zbadania prawidłowości postępowania organów w przedmiocie zastosowania tej instytucji, prawidłowości dokonanego ustalenia i oceny istnienia przesłanki, a także prawidłowości uzasadnienia odmowy.

Podzielając te poglądy wskazać należy, że w omawianym zakresie granice obowiązków organu wyznaczają normy prawne zawarte w przepisach K.p.a.: art. 7 (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego), art. 8 (prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej), art. 11 k.p.a. (wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy), art. 77 § 1 (obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego), art. 80 (obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona) i art. 107 § 3 (wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa).

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zasady wyrażone w tych uregulowaniach zostały przez organ odwoławczy naruszone. Sąd nie kwestionuje wywodów organu odwoławczego, w świetle których wierzyciel ma prawo oczekiwać zaspokojenia swoich roszczeń w związku z prowadzoną egzekucją. Niemniej zauważenia wymaga, że w okolicznościach niniejszej sprawy zobowiązany wielokrotnie wskazywał na jego ważny interes w związku z wnioskiem o zwolnienie spod egzekucji wskazanej wierzytelności, zwracając uwagę na prowadzone postępowanie likwidacyjne spółdzielni i konieczność wypłacenia bieżących wynagrodzeń za pracę czterem pracownikom. Co więcej, organ I instancji wprost przyznał, że wskazane we wniosku okoliczności niewątpliwie dotyczą ważnego interesu zobowiązanego.

Powyższa argumentacja Skarżącej oraz konstatacja Naczelnika US zostały w istocie pominięte przez organ odwoławczy, który ograniczył się do stwierdzenia, iż interes zobowiązanej nie został wykazany w sposób uzasadniający zwolnienie, zaś Skarżąca nie wskazała żadnego innego środka egzekucyjnego, z którego można byłoby skutecznie prowadzić egzekucję. Dyrektor IAS wskazał, że przychylenie się do wniosku Skarżącej mogłoby prowadzić do bezskuteczności prowadzonej egzekucji, zatem nie zaistniały okoliczności przemawiające za zwolnieniem spod egzekucji administracyjnej składnika majątkowego.

Podkreślić należy, że w związku z kontrolą zaskarżonego rozstrzygnięcia obowiązkiem Sądu jest zbadanie prawidłowości postępowania organu w zakresie zastosowania uznania administracyjnego oraz właściwego uzasadnienia odmowy zwolnienia.

W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy w żaden sposób nie dokonał analizy przedstawionych przez Skarżącą, na uzasadnienie wniosku o zwolnienie spod egzekucji wskazanej wierzytelności, okoliczności świadczących jej zdaniem o zaistnieniu ważnego interesu zobowiązanej. Lakoniczne stwierdzenie braku wykazania interesu zobowiązanej w sposób uzasadniający zwolnienie nie czyni zadość przywołanym powyżej przepisom prawa, w świetle których uzasadnienie negatywnego rozstrzygnięcia wydanego w ramach uznania administracyjnego, wymaga rzetelnej weryfikacji przedstawionych przez stronę okoliczności (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 8 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Ol 631/18).

Niezależnie od obszernie uzasadnionej i uargumentowanej okoliczności braku wskazania przez Skarżącą innego składnika majątkowego, z którego możliwe byłoby prowadzenie skutecznej egzekucji administracyjnej, braku innych wierzytelności oraz niemożności zaspokojenia wierzyciela z prowadzonej egzekucji z nieruchomości (z uwagi na wpisy hipotek przysługujących wielu podmiotom, w wysokościach znacznie przewyższających kwotę, którą można uzyskać ze sprzedaży tejże nieruchomości), Sąd uznaje, że kwestia ważnego interesu zobowiązanego nie została zbadana przez organ odwoławczy w sposób prawidłowy i wyczerpujący.

Jak już wyżej zaznaczono, w tego typu sprawach, w których rozstrzygnięcia oparte są na instytucji uznania administracyjnego, uzasadnienie negatywnego dla zainteresowanego rozstrzygnięcia wymaga szczególnej staranności, a przede wszystkim rzetelnej weryfikacji przedstawionych przez nią okoliczności.

W sytuacji zatem, gdy w niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o zwolnienie z egzekucji wierzytelności celem pokrycia bieżących wynagrodzeń pracowników likwidowanej spółdzielni, stwierdzenie przez organ odwoławczy (pomimo wprost wyrażonego w postanowieniu organu I instancji odmiennego stanowiska), iż nie zachodzi w tym przypadku ważny interes zobowiązanego, bez pogłębionej analizy sytuacji strony, wykracza poza granice uznania administracyjnego w rozumieniu art. 13 § 1 u.p.e.a.

W świetle treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ za podstawę swojego stanowiska przyjął, iż prowadzona egzekucja z nieruchomości nie jest w stanie zaspokoić wierzyciela, a Skarżąca nie wskazała innych składników majątkowych, do których można skierować egzekucję. Jest to argument któremu nadano prymat, bez uprzedniego zbadania sprawy pod kątem "ważnego interesu zobowiązanego". Zdaniem Sądu, stanowisko powyższe jest przedwczesne i niweczy cel art. 13 § 1 u.p.e.a. Z treści tego przepisu nie wynika bowiem, że możliwość ubiegania się o zwolnienie składnika majątkowego jest zarezerwowana jedynie dla dłużników posiadających inny majątek pozwalający na uregulowanie zaległości. Istota instytucji określonej w art. 13 § 1 u.p.e.a. polega na rozważeniu "ważnego interesu zobowiązanego", a następnie wydaniu rozstrzygnięcia w ramach uznania.

Na marginesie Sąd zauważa, iż rozważania organu odwoławczego na temat wyłączenia spod zajęcia wynagrodzenia za pracę oraz należności z tytuły podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. pozostają irrelewantne w rozpatrywanej sprawie. Skarżąca bowiem wniosła o zwolnienie z egzekucji wierzytelności przysługującej od kontrahenta, natomiast powyższe przepisy dotyczą zwolnienia spod egzekucji rachunku bankowego.

W świetle powyższych ustaleń uznać należało, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem ww. przepisów postępowania oraz prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Powyższą ocenę faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy, mając w szczególności na uwadze, że w kontekście instytucji, o której mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a., istotna jest konieczność rozważenia w świetle przesłanki ważnego interesu wszelkich podnoszonych przez zobowiązanego okoliczności oraz pełne i wyczerpujące uzasadnienia dokonanej ich oceny.

5.4. Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS.

W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a., zgodnie ze złożonym wnioskiem, zasądził na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 100 zł tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.