Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 334/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a , art. 135 oraz art. 145 § 3, art. 200, art. 205 par. 2,
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 18h pkt 1, art. 18b par. 2, art. 18i par. 1 pkt 1, par. 4, 5, 7,
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2022 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Produkcji Rolniczej "P." w T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 30 maja 2022 r. nr 2601-IEW.720.1.2022 w przedmiocie odmowy uwzględnienia sprzeciwu 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach na rzecz Spółdzielni Produkcji Rolniczej "P." w T. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Ke [...]

Uzasadnienie

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z 30 maja 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z 25 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia sprzeciwu Spółdzielni produkcji rolniczej "P. " w C. z siedzibą w T. (spółdzielnia) w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych oraz wprowadzenia danych do systemu teleinformatycznego, w którym jest prowadzony rejestr, zawartego we wniosku z 23 grudnia 2021 r.

Zawiadomieniem z 7 grudnia 2021 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. działając na podstawie art. 18c § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2022.479) dalej "u.p.e.a.", zawiadomił spółdzielnię o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych nieuregulowanych należności pieniężnych z tytułu podatku obrotowego (ZPZ) za okres [...] r. w kwocie [...]zł oraz podatku od towarów i usług (VAT) za okres [...] r. w kwocie [...]zł. Wyliczone odsetki na dzień wystawienia zawiadomienia stanowiły kwotę [...]zł. Spółdzielnia wniosła od powyższego zawiadomienia sprzeciw podnosząc, że zobowiązania podatkowe,

o których mowa w zawiadomieniu nie istnieją, bowiem uległy przedawnieniu. Zobowiązania, które zostały wykazane w zawiadomieniu zostały zabezpieczone hipoteką przymusową zwykłą na kwotę [...]zł, ujawnioną w księdze wieczystej nr KI [...] zaś podstawą wpisania hipoteki był wykaz zaległości podatkowych [...] z 27 kwietnia 1995 roku. Strona wskazała przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 roku, sygn. akt SK [...], w którym orzeczono, że art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jest niezgodny z art. 64 ust.2 Konstytucji RP. Po rozpoznaniu sprzeciwu, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. na podstawie art. 18i u.p.e.a. wydał postanowienie z 25 marca 2022 r., w którym odmówił jego uwzględnienia. Na powyższe postanowienie spółdzielnia złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie oraz uwzględnienie sprzeciwu.

Dyrektor wskazał na podstawy prawne rozstrzygnięcia art. 18a § 1 i następne u.p.e.a. Podniósł, że zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu.

Odnosząc się do argumentacji strony zawartej w sprzeciwie oraz zażaleniu wskazał, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej o takiej samej treści jak art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, wyłącznie w określonym zakresie. Przepis art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, do dnia wydania rozstrzygnięcia TK w sprawie nie został zmieniony, pomimo szeregu nowelizacji Ordynacji podatkowej. W ocenie organu dopóki przedmiotowy przepis nie zostanie zmieniony przez prawodawcę lub nie zostanie podważony konstytucyjnie, to obowiązuje w obrocie prawnym a organy podatkowe, wbrew zarzutom podniesionym w złożonym zażaleniu, zobowiązane są do jego stosowania.

W świetle powyższego Dyrektor stwierdził, że zaległości podatkowe będące przedmiotem niniejszego postępowania nie uległy przedawnieniu i mogły zostać poddane procedurze, o której mowa w art.18 i dalszych u.p.e.a.

Na powyższe postanowienie spółdzielnia złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji i zasądzenie kosztów postepowania. Zarzuciła naruszenie:

1.art. 7, art. 8 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez ich pominięcie, a w konsekwencji działanie wbrew obowiązującym przepisom prawa i wbrew powszechnie obowiązującej mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego orzekającego o niezgodności z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP przepisu wyłączającego przedawnienie zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką;

2. art. 59 § 1 pkt 9 w zw. z art. 70 ust. 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że należności podatkowe pomimo ich przedawnienia istnieją i mogą być egzekwowane z nieruchomości stanowiącej przedmiot hipoteki,

a w konsekwencji że uzasadniona jest odmowa uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w rejestrze.

W uzasadnieniu m.in. wskazano, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Zgodnie z art. 7 i art. 8 organy władzy są zobowiązane do działania na podstawie i w granicach prawa, a Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej [...]. Konstytucja w żadnym przepisie nie stanowi, że moc powszechna orzeczeń nie obejmuje swoim zakresem podmiotowym organów podatkowych. Wskazała, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 8 października 2013 roku sygn. akt. SK [...] orzekł, że art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej wyłączający przedawnienie zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r. jest niezgodny z art 64 ust 2 Konstytucji RP. Uregulowania zawarte w Ordynacji podatkowej (art. 70 § 6, obecnie art. 70 § 8) są tożsame. Z wyroku TK, a w szczególności z treści jego uzasadnienia, jednoznacznie wynika, że rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w sposób jaskrawy stoi w sprzeczności z przepisami Konstytucji.

W ocenie skarżącej nie można przy tym pominąć faktu, że w niniejszej sprawie zobowiązania podatkowe nie były egzekwowane przez ponad ćwierć wieku. Taka praktyka z jednej strony czyni iluzoryczną ocenę interesu publicznego w kontekście obciążania Skarbu Państwa niezapłaconymi zobowiązaniami podatkowymi, z drugiej zaś prowadzi do absolutnie nieuzasadnionego zwielokrotniania zobowiązań podatników (w tym przypadku kwota odsetek stanowi prawie 2,5-krotność zobowiązania głównego) i niemożności udowodnienia przez nich faktu zapłaty tych zobowiązań po tak długim okresie czasu. Skarżąca zauważyła ponadto, że zobowiązania podatkowe skarżącej zabezpieczone hipoteką uległy przedawnieniu z końcem 1998 i 1999 r., a zatem w czasie obowiązywania art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, który został uznany za niekonstytucyjny. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia kwestia ta została pominięta, a samo zabezpieczenie jest nadal utrzymywane. W tym kontekście powoływanie się przez organ podatkowy na to, że Trybunał Konstytucyjny orzeka o niekonstytucyjności przepisu "wyłącznie

w określonym zakresie" jest całkowicie chybione. Bo właśnie w tym "wyłącznie określonym zakresie" odpadła podstawa prawna możliwej egzekucji zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipotecznie. Nieprawidłowe jest uznanie, że zobowiązania te nie uległy przedawnieniu, że nadal istnieją i mogą by nadal egzekwowane.

W niniejszej sprawie nie zaistniała żadna okoliczność skutkująca zawieszeniem czy też przerwaniem biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych skarżącej. Fakt ten został zbadany już przez Naczelnika II Urzędu Skarbowego, który w uzasadnieniu swojego postanowienia wprost wskazał "nominalny termin przedawnienia" tych zobowiązań i stwierdził, że jedyną okolicznością na podstawie której w ocenie organu zobowiązania nie uległy przedawnieniu jest to, że przed upływem terminu przedawnienia na zasadach ogólnych została ustanowiona hipoteka.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Sprawa została rozpoznana przez sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. [...] ze zm.) dalej "p.p.s.a."

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1

pkt 1 lit. a - c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie odmawiające uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych nieuregulowanych należności pieniężnych z tytułu podatku obrotowego (ZPZ) za okres [...] r. w kwocie [...]zł oraz podatku od towarów i usług (VAT) za okres [...] r. w kwocie [...]zł.

Zdaniem skarżącej, zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, ponieważ TK w wyroku z 8 października 2013 r., sygn. akt SK [...], uznał przepis

art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej (odpowiednik art. 70 § 8 tej ustawy) za niezgodny

z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. W ocenie organu natomiast zaległość podatkowa została zabezpieczona hipoteką w okresie obowiązywania przepisu art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który nie był przedmiotem kontroli TK.

Punktem wyjścia do niniejszych rozważań są unormowania dotyczące Rejestru Należności Publicznoprawnych zawarte w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl art. 18b § 1 pkt 2 tej ustawy w rejestrze gromadzi się informacje o należnościach pieniężnych, podlegających egzekucji administracyjnej, dla których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego albo jednostka samorządu terytorialnego, jeżeli należności te wynikają z decyzji, postanowienia lub innego orzeczenia, które jest ostateczne.

Z powyższego przepisu wynika, że ustawodawca nie przewiduje gromadzenia danych dotyczących należności pieniężnych niepodlegających egzekucji, m.in. tych, które uległy przedawnieniu. Potwierdza to brzmienie przepisu art. 18h pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym wykreślenie z rejestru danych, o których mowa w art. 18b § 2, następuje w przypadku, gdy obowiązek zapłaty należności pieniężnej wygaśnie. Z

W związku z powyższym zarówno na etapie poprzedzającym wprowadzenie danych do rejestru, jak i po ich wprowadzeniu, obowiązkiem organu jest przeprowadzenie oceny, czy doszło do przedawnienia należności.

Stosownie zaś do art. 18i § 1 pkt 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w rejestrze. W sprzeciwie określa się żądanie oraz wskazuje się okoliczności i dowody uzasadniające sprzeciw (art. 18i § 4 u.p.e.a.). Prawo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w § 1 pkt 1, przysługuje wyłącznie w przypadku, gdy zobowiązany kwestionuje istnienie lub wysokość należności pieniężnej lub odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie

(art. 18i § 5 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 18i § 7 u.p.e.a., jeżeli okoliczność, na której oparto sprzeciw, jest lub była przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w decyzji, postanowieniu lub innym orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego sprzeciwu.

Z akt sprawy nie wynika, aby okoliczność, na której oparto sprzeciw, była przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym, sądowym (art. 18i § 7 u.p.e.a.).

Odnosząc się do istoty spornego zagadnienia, sąd nie podzielił stanowiska organów, że skoro zaległość podatkowa została zabezpieczona poprzez wpis hipoteki przymusowej zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej to nie mogło nastąpić jej przedawnienie. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, powołany przez skarżącą, oddziałuje również na normę prawną zawartą w art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Jest ona bowiem tożsama z regulacją, do której wprost odnosiło się wymienione rozstrzygnięcie Trybunału, tj. art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej obowiązującego od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r.

W tej kwestii wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z 28 października 2021 r. sygn. akt III FSK [...] (CBOIS). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela zawartą tam argumentację.

W wyroku z 8 października 2013 r., SK [...], Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r. jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Przepis art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej stanowił, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki. Trybunał krytycznie odniósł się do dwóch aspektów art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej w badanym brzmieniu, a mianowicie tego, że przepis ten całkowicie wyłącza przedawnienie niektórych rodzajów należności podatkowych, a równocześnie czyni to na podstawie nieuzasadnionego i arbitralnego kryterium (formy zabezpieczenia należności podatkowych). Zdaniem Trybunału, ustawodawca dysponuje dużym marginesem swobody decyzyjnej określania zasad i terminów przedawnienia należności podatkowych, jednak granice dla działań prawodawczych wyznaczają zasady, wartości i normy konstytucyjne, które zabraniają tworzenia instytucji pozornych, niesprawiedliwych, nadmiernie ograniczających prawa podatnika oraz podważających jego zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Uwagi te należy odnieść także do treści art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej.

W dalszym ciągu przepis ten wyłącza przedawnienie zobowiązań podatkowych na podstawie nieuzasadnionego kryterium, tj. formy zabezpieczenia (hipoteka i zastaw skarbowy), dopuszczając przedawnienie zobowiązań podatkowych osób nieposiadających żadnego majątku. W uzasadnieniu przywołanego wyroku Trybunał wskazał wprost, że " (...) choć zakwestionowany przepis (art. 70 § 6 o.p. - NSA) od dnia 1 stycznia 2003 r. nie miał już zastosowania do nowych zabezpieczeń należności podatkowych z uwagi na utratę mocy obowiązującej, zawarta w nim norma prawna została powtórzona i rozszerzona (o zastaw skarbowy) w art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Ten ostatni przepis nie był wprawdzie formalnie przedmiotem orzekania (nie stanowił bowiem podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej), lecz w sposób oczywisty mają do niego odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w niniejszym wyroku. Z punktu widzenia Konstytucji, podczas kontroli podatkowej nie jest dozwolone ani uzależnianie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych od tego, w jaki sposób zostały one zabezpieczone, ani dopuszczenie do sytuacji, w której zobowiązania tak wyodrębnionej kategorii podatników nigdy się nie przedawniają. Uzasadnia to konieczność podjęcia przez ustawodawcę w ramach realizacji niniejszego wyroku pilnych działań zmierzających do wyeliminowania z systemu prawnego art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej z przyczyn wskazanych wyżej".

Rację ma organ podnosząc, że wymieniony wyrok TK stwierdził niekonstytucyjność normy prawnej wyrażonej w art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej,

w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., i to ten właśnie przepis podlegał wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Tym niemniej, choć w znaczeniu formalnym kontroli Trybunału Konstytucyjnego podlega m.in. akt prawny bądź jego część (konkretny przepis), to faktycznie przedmiotem tej kontroli są określone w takim akcie normy prawne (zawarte w poszczególnych jednostkach redakcyjnych takiego aktu). Trybunał Konstytucyjny bada to, czy norma prawna zawarta w kontrolowanym akcie zawiera treści sprzeczne z aktem normatywnym wyższego rzędu. Inaczej rzecz ujmując, Trybunał Konstytucyjny bada, czy norma zawarta w akcie niższego rzędu urzeczywistnia postanowienia zawarte w akcie wyższego rzędu. Z formalnego punktu widzenia stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu nie wywiera bezpośrednich skutków w stosunku do przepisów o tej samej, bądź analogicznej treści, niebędących wprost przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, a więc zarówno istniejących już w systemie prawnym, jak i ponownie do niego wprowadzonych przez organy stanowiące prawo. Mimo, że przepis tożsamy treściowo nie jest bezpośrednio eliminowany z obrotu prawnego, to jednak nie można nie dostrzegać tego, że powstają uzasadnione wątpliwości co do zgodności z konstytucją normy prawnej w nim wyrażonej, co nie powinno pozostawać bez znaczenia dla sądów oceniających możliwość zastosowania takiego przepisu.

W wyroku z 17 marca 2016 r., V CSK [...], OSNC [...]/148, Sąd Najwyższy zauważył, że traktując formalnie sprawę, należałoby powiedzieć, że uznanie za niekonstytucyjny art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej nie oznacza niezgodności z Konstytucją art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Nie można jednak twierdzić, że kontynuator tego przepisu, nadal tkwiący w ustawie pod zmienionym numerem (art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej) obowiązuje tak, jakby go wyrok

o niekonstytucyjności poprzednika w ogóle nie dotyczył. Niezgodność z Konstytucją RP dotyczy określonej normy prawnej, którą przepis wyraża, a nie jednostek redakcyjnych, pełniących wyłącznie rolę porządkującą wewnątrz aktu prawnego,

w którym się znajduje. Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisu ma zatem istotne znaczenie dla oceny możliwości zastosowania przepisów o tożsamej bądź analogicznej treści. W takiej sytuacji dochodzi do wystąpienia, tzw. oczywistej niekonstytucyjności.

Zasadniczo sytuacja oczywistej niekonstytucyjności zachodzi wówczas, gdy porównywane przepisy ustawy i Konstytucji dotyczą regulacji tej samej materii i są ze sobą sprzeczne. Tego typu założenie występuje również w przypadku, gdy ustawodawca wprowadził regulację identyczną, jak norma objęta już wyrokiem Trybunału (R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, W. 2010, s. 266-268; M. Wiącek, Pytanie prawne sądu do Trybunału Konstytucyjnego, W. 2011, s. 266-268). Z oczywistą niekonstytucyjnością mamy do czynienia również wtedy, gdy ustawodawca zmienia co prawda kontrolowany przepis, ale nie usuwa stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku niezgodności, stwarzając tylko pozory restytucji konstytucyjności.

Oczywistość niezgodności przepisu z Konstytucją RP oraz z uprzednią wypowiedzią Trybunału Konstytucyjnego stanowią wystarczające przesłanki do odmowy przez sąd zastosowania przepisów ustawy. W tak oczywistych sytuacjach trudno bowiem oczekiwać, by sądy uruchomiały procedurę kolejnych pytań prawnych (R. Hauser, A. Kabat, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2002 r., I SA/Po [...], "Orzecznictwo Sądów [...]" 2003, nr [...], s. 73-75; M. Wiącek, Pytania...,op. cit., s. 269; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 października 2006 r., I FPS [...]; wyroki NSA z 10 marca 2010 r., I OSK [...] i z 24 września 2008 r., I OSK [...]). Stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny cecha niekonstytucyjności odnosi się zatem także do art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym na dzień ustanowienia hipoteki. W tej sytuacji uprawnione jest stwierdzenie o oczywistej niezgodności art. 70 § 8 o.p. z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP w zakresie, o którym mowa w ww. wyroku Trybunału.

Podsumowując stwierdzić należy, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką ulegają przedawnieniu na zasadach ogólnych, pomimo brzmienia art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej.

Powyższe oznacza, że stanowisko organów obu instancji w wydanych postanowieniach odmawiających uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych zaległości określonych

w zawiadomieniu z 7 grudnia 2021 r. z uwagi na brak przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką jest błędne i nie zasługuje na aprobatę sądu, który zobowiązany jest do stosowania prokonstytucyjnej wykładni prawa. Rację ma zatem skarżąca, która wskazując na wyrok TK z 8 października 2013 r. podnosi, że ustanowienie hipoteki na nieruchomościach nie skutkuje brakiem przedawnienia zabezpieczonych w ten sposób zobowiązań podatkowych. Na gruncie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej ustanowienie hipoteki nie wyklucza przedawnienia zabezpieczonego w ten sposób zobowiązania, przy czym termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych.

Tym samym doszło do naruszenia zarzucanego w skardze art. 59 § 1 pkt 9

w zw. z art. 70 ust. 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że należności podatkowe pomimo ich przedawnienia istnieją i mogą być egzekwowane

z nieruchomości stanowiącej przedmiot hipoteki, a w konsekwencji że uzasadniona jest odmowa uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w rejestrze.

Przeprowadzona przez sąd kontrola objętego skargą postanowienia doprowadziła do uwzględnienia skargi i uchylenia przez sąd zarówno zaskarżonego postanowienia Dyrektora jak i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Sąd umorzył także postępowanie administracyjne uznając, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie było podstaw do kierowania do skarżącej zawiadomienia

o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych należności pieniężnych z tytułu podatku obrotowego (ZPZ) za okres [...] r. oraz podatku od towarów i usług (VAT) za okres [...] r. z uwagi na wygaśnięcie tych zobowiązań podatkowych w konsekwencji upływu terminu przedawnienia.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw.

z art. 135 oraz art. 145 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania (wpis – [...] zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - [...] zł, koszty zastępstwa prawnego - [...] zł) w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200

i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z §14 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych (j. t. [...]).