Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 113/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 par. 4, 5;  art. 33 par. 1 pkt 6, 8;
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 119 pkt 3;  art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi G. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...]grudnia 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia G. G. (dalej: "skarżący"), Dyrektor Izby Skarbowej w [...] (dalej: "Dyrektor IS" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] (dalej: "Dyrektor IC" lub "organ egzekucyjny") z [...]października 2016 r. nr [...] oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym uznając je za nieuzasadnione. Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy między innymi wskazał przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ; dalej: "k.p.a.") oraz art. 18 i art. 34 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.; dalej: "u.p.e.a.").

Postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Jak wynika z akt sprawy Dyrektor IC jako organ egzekucyjny prowadził wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, na podstawie wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w [...] (dalej: "wierzyciel") tytułu wykonawczego z [...]kwietnia 2016 r. nr [...], obejmującego zaległość z tytułu kary pieniężnej w kwocie należności głównej [...]zł plus należne odsetki za zwłokę. Podstawę ww. tytułu wykonawczego stanowiło zaś orzeczenie z [...]lipca 2015 r. nr [...]o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej.

Pismem z [...]kwietnia 2016 r. skarżący zgłosił zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, określone w art. 33 § 1 pkt 1, 6, 8 i 10 u.p.e.a. Skarżący wystąpił o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, uchylenie dokonanych zajęć wierzytelności oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego zarzucając:

- naruszenie art. 26b § 2 u.p.e.a. poprzez niezawarcie w tytule wykonawczym adnotacji "odpis zgodny z oryginałem" co wg zobowiązanego stanowi kwalifikowaną wadę przedmiotowego tytułu wykonawczego skutkującą jego nieważnością,

- naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez nieistnienie obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, albowiem w treści przedmiotowego tytułu wykonawczego nie wskazano podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, wskazując jako podstawę prawną decyzję nr [...] z [...] lipca 2015 r., natomiast wobec skarżącego wydano decyzję nr [...] z [...] lipca 2015 r. oraz - nieważność decyzji I i II instancji z mocy prawa jako wydanej bez podstawy prawnej, bowiem przepisy o grach hazardowych nie zostały odpowiednio notyfikowane Komisji Europejskiej,

- niewymagalność egzekwowanego obowiązku w oparciu o przepisy prawa procesowego, gdyż skarżący odwołał się od decyzji Dyrektora Izby Celnej wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z wnioskiem

o wtrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji,

- naruszenie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. poprzez wystawienie tytułu wykonawczego wobec skarżącego w sytuacji, gdy nie dysponuje om wystarczającymi środkami

na pokrycie wskazanych kwot, a strata z prowadzonej działalności przewyższa uzyskany dochód, co powoduje, iż wystawiony tytuł stanowi dla niego zbyt uciążliwy środek egzekucyjny i utrudnia skuteczny rozwój działalności.

Postanowieniem z [...]lipca 2016 r. wierzyciel – Dyrektor IC w [...], zgłoszone zarzuty uznał za niezasadne. Po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowego postępowania wierzyciel wydał ostateczne postanowienie w dniu [...]września 2016 r.

W postanowieniu tym zmodyfikował swoje stanowisko: uznając zarzut oparty o przepis art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. polegający na nieistnieniu obowiązku za niedopuszczalny, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w części uznania zarzutu opartego na art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. za nieuzasadniony, oraz utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji w części dotyczącej zarzutu opartego na art. 33 § 1 pkt 10 u.p.a.a. tj. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 za nieuzasadniony.

Dyrektor IC, postanowieniem z [...]października 2016 r., oddalił zgłoszone zarzuty z uwagi na fakt, iż jest związany ostatecznym stanowiskiem wierzyciela, jak również podkreślił, iż zobowiązany nie wskazał, podnosząc zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, jego zdaniem mniej dotkliwego dla niego środka egzekucyjnego, którego skuteczność byłaby taka sama jak zajęcie rachunku bankowego należącego do Strony.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący postawił zarzuty naruszenia przepisów:

a) art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 6 w zw. z art. 60 § 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

w związku z art 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

i art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji oddalenie zarzutu nieistnienia obowiązku stanowiącego podstawę do prowadzenia wobec skarżącego egzekucji, podczas gdy decyzja nakładająca na skarżącego karę pieniężną stanowiącą podstawę obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym jest nieważna z mocy samego prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydana na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, które nie zostały należycie notyfikowane Komisji Europejskiej, mimo

że obowiązek taki wynikał wprost z obowiązującej wówczas dyrektywy 98/34/WE,

i w związku z tym postępowanie prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego należało uznać za bezprzedmiotowe i powinno ono było zostać umorzone,

b) art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a. i art. 27 § 1 w zw. z art. 26b § 1 u.p.e.a. w z zw. art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w zw. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż tytuł wykonawczy jest prawidłowy ponieważ zawiera wszystkie elementy o których mowa w art. 27 u.p.e.a., podczas gdy tytuł ten był nieważny z mocy samego prawa - pozbawiony był bowiem obligatoryjnych elementów jakich wymaga się od prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego (tj. nie zawierał adnotacji "odpis tytułu wykonawczego" oraz nie wskazywał podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku), których to brak powodował niedopuszczalność egzekucji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który powinien skutkować realizacją sankcji z art. 29 § 2 u.p.e.a.,

c) art. 33 § 1 pkt 8 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez błędną jego wykładnię

i w konsekwencji uznanie, że zastosowany przez organ egzekucyjny na podstawie tytułu wykonawczego środek egzekucyjny nie był zbyt uciążliwy dla skarżącego, podczas gdy przedmiotowe zajęcia uniemożliwiły skarżącemu normalne funkcjonowanie i w ich konsekwencji Skarżący utracił płynność finansową,

d) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, w zw. z art. 18 u.p.e.a. i w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., z uwagi na fakt, że Dyrektor IC w [...]przekroczył granice swobodnej oceny dowodów, która przybrał cechy oceny oczywiście dowolnej, dokonując ustaleń faktycznych sprzecznych nie tylko z analizowanym materiałem dowodowym, ale sprzecznych również z zasadami racjonalnego myślenia oraz z zasadami doświadczenia życiowego, jak również naruszył zasadę prowadzenia postępowania

w sposób budzący zaufanie do organów Skarbu Państwa - tj.:

- nie zbadał podnoszonego przez skarżącego zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku stanowiącego podstawę wydania tytułu wykonawczego,

- bezpodstawnie uznał, że art. 26 b § 1 u.p.e.a. nie stanowił obligatoryjnego elementu tytułu wykonawczego,

- nie analizując stanu faktycznego sprawy tylko automatycznie podzielając błędne stanowisko Wierzyciela w sprawie w ślad za nim błędnie uznał, że Skarżący nie podniósł w zarzutach z dnia [...]kwietnia 2016 r. naruszenia art. 26b § 1 u.p.e.a., podczas gdy kwestia ta była przedmiotem zarzutów.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia wraz z tytułem wykonawczym oraz umorzenie postępowania w sprawie

i uchylenie wszystkich dokonanych czynności egzekucyjnych.

Postanowieniem z [...]grudnia 2016 r. Dyrektor IS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Zgodził się z Dyrektorem IC co do oceny zgłoszonych przez skarżącego zarzutów. Powołując następnie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów u.p.e.a. wyjaśnił, że wypowiedź wierzyciela, w przypadku zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. jest wiążąca dla organu egzekucyjnego. Zatem organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Tym samym w realiach rozpoznawanej sprawy stanowisko wierzyciela wyrażone w postanowieniu z [...] lipca 2016 r., które po złożeniu zażalenia przez skarżącego, a następnie ponownym rozpatrzeniu przedmiotowego postępowania zostało zmodyfikowane postanowieniem Dyrektor Izby Celnej w [...] z [...] września 2016 r. było wiążące dla organu egzekucyjnego.

Dyrektor IS stwierdził, że zarzut skarżącego w kwestii naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., bezprzedmiotowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak wymagalności obowiązku jest niedopuszczalny. Również podkreślił,

iż Zobowiązany nie wskazał, podnosząc zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, jego zdaniem mniej dotkliwego dla niego środka egzekucyjnego, którego skuteczność byłaby taka sama.

Odnosząc się do zarzutu opartego o przepis art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. tj. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, Dyrektor IS stwierdza, iż wierzyciel

i organ egzekucyjny prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, uznając podniesiony zarzut za nieuzasadniony. Skarżący podniósł w swoim zażaleniu niedopuszczalność egzekucji administracyjnej z uwagi na brak notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009 r., co ma skutkować uznaniem przepisów powyższej ustawy za nieskuteczne, naruszające prawo Unii Europejskiej. Natomiast, analizując prawidłowość uznania zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej za nieuzasadniony, należy zauważyć, że w przepisie art. 33 § 1 pkt 6 ww. ustawy chodzi o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Uznać należy, że niedopuszczalność egzekucji, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. wynikać musi z innych przyczyn, niż te wskazane w punktach 1-5 i 7-10 art. 33 § 1. Odmienna wykładnia prowadziłaby do wniosku, że art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. jest przepisem zbędnym, skoro podana w nim przyczyna mieści się w zakresie punktu 6. Innych przyczyn niż nieistnienie obowiązku skarżący nie wskazał. Mając powyższe na uwadze Dyrektor IS stwierdza, iż zasadnym było oddalenie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.

Odnosząc się natomiast do postawionych zarzutów (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.) Dyrektor IS także uznał go za niezasadny. Zauważył, że zastosowanie każdego środka egzekucyjnego co do zasady jest uciążliwe dla strony, która nie spełniając ciążących na niej zobowiązań publicznoprawnych musi liczyć się z taką dolegliwością. Organ egzekucyjny może natomiast stosować każdy z wymienionych w ustawie egzekucyjnej środków, gdy wymaga tego cel egzekucji. Do niego należy również wybór tego środka. Konieczność zaś spełnienia celu postępowania egzekucyjnego, jakim jest dążenie organu egzekucyjnego do przymusowego wykonania obowiązku, nie świadczy zdaniem Dyrektora IS automatycznie o stosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

W tym względzie organ odwoławczy zauważył, że w rozpoznawanej sprawie zastosowano jeden środek egzekucyjny, tj. zajęcie wierzytelności z nadpłaty innej należności. Tymczasem wśród katalogu środków egzekucyjnych znajdują się czynności egzekucyjne, które mają o wiele większy wpływ na funkcjonowanie podmiotu gospodarczego. Powołał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że o zastosowaniu najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego można mówić wówczas, gdy istnieje w tym względzie możliwość wyboru. Jeśli natomiast

w konkretnym przypadku organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko jeden środek egzekucyjny, to wówczas nie tylko jest on uprawniony, a wręcz zobowiązany do jego zastosowania (por. wyroki: WSA w Gdańsku z 8.04.2008 r., sygn. akt I SA/Gd 1013/07, WSA w Rzeszowie z 15.06.2010 r., sygn. akt I SA/Rz 828/09 ).

W tym świetle zajęcie wierzytelności z nadpłaty nie stanowi zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, zaś zarzut skarżącego określony w art. 33 § 1 pkt 8 ustawy egzekucyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy stwierdził, że zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. nie zasługuje na uwzględnienie podzielając stanowisko wierzyciela i organu egzekucyjnego.

Pismem z [...]grudnia 2016 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Dyrektora IS z [...]grudnia 2016 r.

W skardze wniósł o:

1. uchylenie postanowień organów obydwu instancji, a także o umorzenie postępowania w sprawie

2. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

Postawił przy tym zarzuty naruszenia przepisów:

- art. 33 § 1 pkt 1 i pkt. 6 w zw. z art. 60 § 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych i art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia oddalającego zarzut nieistnienia obowiązku stanowiącego podstawę prowadzenia wobec skarżącego egzekucji (na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a.), podczas gdy decyzja nakładająca na skarżącego karę pieniężną stanowiąca podstawę obowiązku nałożonego Tytułem wykonawczym jest nieważna z mocy samego prawa (na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) jako, że wydana została na podstawie przepisów ustawy

o grach hazardowych, które nie zostały należycie notyfikowane Komisji Europejskiej, mimo że obowiązek taki wynikał wprost z obowiązującej wówczas dyrektywy 98/34/WE, i w związku z tym postępowanie prowadzone na podstawie Tytułu wykonawczego należało uznać za bezprzedmiotowe i powinno ono było zostać umorzone;

- art. 133 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a,

poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie postanowienia Dyrektora IC w mocy, w sytuacji, gdy istniały przesłanki do wydania postanowienia uchylającego zaskarżone postanowienie w całości i umorzenie postępowania w sprawie;

- art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 6 i art. 27 § 1 w zw. z art. 26b § 1 u.p.e.a. w zw. art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w zw. art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż Tytuł wykonawczy jest prawidłowy ponieważ zawiera wszystkie elementy o których mowa w art. 27 u.p.e.a., podczas gdy tytuł ten był nieważny z mocy samego prawa - pozbawiony był bowiem obligatoryjnych elementów jakich wymaga się od prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego (tj. nie zawierał adnotacji "odpis tytułu wykonawczego" oraz nie wskazywał podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku), których to brak powodował niedopuszczalność egzekucji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który powinien skutkować realizacją sankcji z art. 29 § 2 u.p.e.a.;

- art. 33 § 1 pkt 8 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez błędną wykładnię

i w konsekwencji uznanie, że zastosowany przez organ egzekucyjny na podstawie Tytułu wykonawczego środek egzekucyjny nie był zbyt uciążliwy dla skarżącego, podczas gdy przedmiotowe zajęcia uniemożliwiły skarżącemu normalne funkcjonowanie i w ich konsekwencji skarżący utracił płynność finansową;

- art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w zw. z art. 18 u.p.e.a. i w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., z uwagi na fakt, że Dyrektor IS poprzez zaakceptowanie stanowiska Dyrektora IC - przekroczył granice swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny oczywiście dowolnej, dokonując ustaleń faktycznych sprzecznych nie tylko

z analizowanym materiałem dowodowym, ale sprzecznych również z zasadami racjonalnego myślenia oraz z zasadami doświadczenia życiowego, jak również naruszył zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów Skarbu Państwa - tj.:

a) nie zbadał podnoszonego przez skarżącego zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku stanowiącego podstawę wydania Tytułu wykonawczego

i w związku z tym dokonał ustaleń wbrew obowiązującym przepisom prawa;

b) bez jakiegokolwiek uzasadnienia zajętego przez siebie stanowiska arbitralnie stwierdził, że skoro norma z art. 26b § 1 u.p.e.a. nie wchodzi w ramy wyliczenia wskazującego co powinien zawierać tytuł wykonawczy znajdującego się w art. 27 u.p.e.a. oznacza, że nie stanowi obligatoryjnego elementu Tytułu wykonawczego - podczas, gdy przepis art. 27 § 1 nie powinien być odczytywany w oderwaniu od innych przepisów znajdujących się w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

w tym m.in. art. 26b § 1 u.p.e. - logicznym jest odczytywanie go łącznie z treścią przepisu art. 27 u.p.e.a. jako jeden z obligatoryjnych elementów tytułu wykonawczego, którego brak powoduje bezskuteczność egzekucji, nie zaś - jak próbuje narzucić Dyrektor IS - samoistnie, albowiem wówczas przepis ten byłby przepisem zbędnym;

c) nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia czym kierował się uznając zajęcia dokonane na podstawie Tytułu wykonawczego za najbardziej celowe

i najmniej uciążliwe środki egzekucyjne dla skarżącego.

W obszernym uzasadnieniu autor skargi powtórzył dotychczasową argumentację, zaprezentowaną uprzednio w zażaleniu. Rozwinął też szczegółowo każdy

z postawionych zarzutów. Stwierdził przy tym, że nie wystąpiły podstawy do nałożenia na skarżącego kary porządkowej, o której mowa w tym postanowieniu. Nadto stwierdził brak podstaw do wszczęcia egzekucji, gdyż kara porządkowa została nałożona bezpodstawnie, tj. niezgodnie z przepisami ustawy o grach hazardowych z uwagi na zaniechanie obowiązku notyfikacji tych przepisów o charakterze technicznym Komisji Europejskiej. Wystąpiły zatem podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Odpowiadając na skargę, Dyrektor IS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Zarzuty i argumentacje skargi uznał za chybione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1647), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na proces stosowania prawa składa się szereg etapów i elementów. Organ stosujący prawo powinien w pierwszej kolejności zidentyfikować odpowiednią normę prawa materialnego, której zastosowanie może wchodzić w rachubę w realiach danej sprawy. Następnie, poprzez dokonanie wykładni tej normy, winien zrekonstruować jej treść i w oparciu o wynikające stąd wnioski, stwierdzić ustalenie, jakich faktów jest konieczne z punktu widzenia zastosowania tej normy. Ustalenie tych faktów winno nastąpić według reguł prawa procesowego, a zwłaszcza tych reguł, które dotyczą postępowania dowodowego. Końcowym etapem jest dokonanie subsumcji, czyli przyporządkowanie ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawa materialnego. Rolą sądu pierwszej instancji jest kontrola prawidłowości tego działania,

z uwzględnieniem przepisów art. 134 i art. 145 p.p.s.a.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora IS w przedmiocie uznania zgłoszonych przez skarżącego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 6, 8 i 10 u.p.e.a. zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne. Zatem wszelkie inne kwestie, w tym związane z legalnością nałożonego na skarżącego obowiązku egzekucyjnego nie były przedmiotem badania tak przez organy orzekające w sprawie, jak również nie stanowią przedmiotu kontroli Sądu. Dlatego zarzuty skargi z tym związane są chybione i pozostają bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Przypomnienia wymaga, że skarżący zgłosił zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1, 6, 8 i 10 u.p.e.a.

Zgodnie z treścią art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Jak wynika z art. 33 § 1 pkt 6 podstawą zarzutu może być niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Stosownie do art. 33 § 1 pkt 8 ww. ustawy podstawą zarzutu może być także zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Natomiast w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. podstawą zarzutu może być niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27,

a w zagranicznym tytule wykonawczym – wymogów określonych w art. 102 ustawy

o wzajemnej pomocy.

W świetle art. 34 § 1 zdanie pierwsze u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia

o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.).

Zgodnie z art. 34 § 5 zdanie pierwsze u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie.

Z treści tych przepisów wynika, że podstawy wnoszenia zarzutów

w postępowaniu egzekucyjnym ustawodawca wskazał w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. Zarzuty te stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu. Rola zarzutów sprowadza się przede wszystkim do jednego ze sposobów weryfikacji czynności organów egzekucyjnych mających służyć ochronie adresata czynności, który to zarzut może być wykorzystany wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, tj. w terminie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego - o czym poucza się zobowiązanego w treści tytułu wykonawczego

(art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Oznacza to, że nie mogą być one składane lub uzupełniane w terminie późniejszym, np. w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego lub

w skardze do sądu, bowiem to organ egzekucyjny musi je rozpoznać (po ewentualnym uzyskaniu stanowiska wierzyciela - jeżeli organ egzekucyjny nie jest równocześnie wierzycielem).

Tryb rozpatrzenia zarzutów ustawodawca uregulował w art. 34 u.p.e.a. Istotnym elementem tej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela, który musi być powiadomiony o zgłoszeniu zarzutów przez zobowiązanego.

Jeżeli strona jako zarzut dotyczący postępowania egzekucyjnego podała,

że nałożony na nią obowiązek nie istnieje, jak również podniosła zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, to w takiej sytuacji organ egzekucyjny musi uzyskać stanowisko wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów, a to wynika

z obowiązywania art. 34 § 1 u.p.e.a. Uzyskane stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

W realiach niniejszej sprawy wierzyciel w postanowieniu z [...] września 2016 r. wyraził swoje stanowisko co do treści zgłoszonych przez skarżącego zarzutów uznając je za nieuzasadnione.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., to jest zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, jakim w ocenie skarżącego, było zajęcie innej wierzytelności (nadpłaty), należy wyjaśnić, że zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego powinien być rozpatrywany w kontekście zawartej

w art. 7 § 2 u.p.e.a. zasady najmniejszej uciążliwości stosowanego środka egzekucyjnego. Zgodnie z tą zasadą organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zarzut wnoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. ma zatem na celu podważenie zasadności zastosowania określonego środka egzekucyjnego poprzez wykazanie, że w sprawie mógłby być zastosowany inny środek egzekucyjny, który byłby mniej uciążliwy, a przy tym doprowadziłby do wyegzekwowania obowiązku. Zauważyć w tym miejscu należy, że skarżący podnosząc przedmiotowy zarzut, twierdząc o jego zbytniej uciążliwości jednocześnie nie wskazuje innego środka egzekucyjnego, który byłby mniej uciążliwy i mógłby zostać zastosowany w sprawie. Należy podkreślić, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego zawsze wiąże się z dolegliwością dla zobowiązanego. Nie można jednakże wywodzić stąd, że zastosowany środek egzekucyjny jest nadmiernie uciążliwy. Gdyby przyjąć sposób rozumowania skarżącego, to należałoby przyjąć, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego byłoby niedopuszczalne, bo każdy środek egzekucyjny byłby nadmiernie uciążliwy w porównaniu z którąkolwiek z form dobrowolnej zapłaty należności.

Dodać także należy, że "uciążliwość" w świetle art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.

to dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodująca niemożność czy utrudnianie w codziennym funkcjonowaniu dłużnika. Zastosowanie zajęcia z tytułu nadpłaty z innej wierzytelności bądź rachunku bankowego nie może być potraktowane jako zastosowanie środka egzekucyjnego zbyt uciążliwego. Zajęcie nadpłat podatku należałoby zaliczyć wręcz do kategorii najłagodniejszego środka egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Gdańsku

z 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1354/14). Także w sytuacji, jak w realiach rozpoznawanej sprawy, gdzie skarżący nie wskazał innego źródła majątku, z którego zaległość mogłaby zostać zaspokojona. Dlatego w ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. jest niezasadny.

Pozostałe zarzuty skargi Sąd także uznał za chybione, gdyż w większości związane zostały z kwestionowaniem zasadności nałożonego obowiązku egzekucyjnego oraz brakiem podstaw prawnych do nałożenia przedmiotowej kary porządkowej w świetle O.p. w związku z ustawą o grach hazardowych, gdyż jak zostało podniesione powyżej kwestie te nie były przedmiotem niniejszego postępowania. Pozostają zatem bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Reasumując, w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Dyrektora IS odpowiada prawu i zostało wydane zgodnie z treścią art. 34 § 4 u.p.e.a. Skoro zgłoszone zarzuty zasadnie uznano za niezasadne, to brak było również podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w świetle treści art. 59 u.p.e.a.

Mając na uwadze powyższe, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, czyli skargę oddalił, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a..