Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1539/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 § 1, art. 18, art. 36 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie sędzia WSA del. Dariusz Kurkiewicz, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant st. sekr. sądowy Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2016 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku S. K. oraz G. K. (dalej "Skarżąca"), na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza W. nr [...] i [...] z 03 marca 2014 r. obejmujących należności z tytułu podatku od nieruchomości wraz z odsetkami.

W celu wyegzekwowania należności, zawiadomieniem z 13 kwietnia 2014 r. zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia prawa majątkowego wierzytelności z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w [...] S.A. Oddział w W.. Zawiadomienie o zajęciu doręczono ww. bankowi w 17 marca 2014 r., natomiast S. K. i Skarżącej odpis tego zawiadomienia wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono 31 marca 2014 r. Dłużnik zajętej wierzytelności poinformował, iż realizacja zajęcia jest niemożliwa, bo nie prowadzi rachunku bankowego na rzecz wskazanych w zajęciu osób.

Skarżąca wniosła skargę na ww. czynność egzekucyjną wskazując, że posiada z mężem "rozdzielność majątkową" oraz, że "bez (...) zgody i jakiegokolwiek pozwolenia" przekazano informację o jej zadłużeniu i koncie, małżonkowi S. K.. Wskazała, że gdyby organ zwrócił się do niej pisemnie z zapytaniem, w jakim banku posiada rachunek to uzyskałby odpowiedź, nie narażając jej na dodatkowe koszty "np. telefonu do W." oraz stres.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z [...] maja 2014 r. oddalił skargę jako nieuzasadnioną wskazując, iż zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Nie stwierdził w sprawie uchybień pracownika działającego w imieniu organu egzekucyjnego, co zarzucała Skarżąca.

Skarżąca w zażaleniu na ww. postanowienie zarzuciła brak merytorycznego rozpoznania skargi oraz brak odpowiedzi na jej pismo z 14 kwietnia 2014 r. skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.. Ponadto wyraziła niezadowolenie ze sposobu prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Minister Finansów postanowieniem z [...] marca 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Uzasadniając wskazał, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia jest art. 54 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.; dalej "u.p.e.a."), zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.

Dalej Minister Finansów wyjaśnił, że organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnej, do której upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zastosowany środek egzekucyjny jest wymieniony w katalogu środków określonych w art. 1a pkt 12 lit.a u.p.e.a. tj. egzekucja z rachunku bankowego. Środek ten został zastosowany w prawidłowy sposób, zgodnie z art. 80 u.p.e.a.

Bezpodstawny jest, zdaniem Ministra Finansów, zarzut braku odpowiedzi na pismo z 14 kwietnia 2014r. skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o udzielanie wyjaśnień co do ogólnych zagadnień z zakresu egzekucji administracyjnej. Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny udzielił Skarżącej stosownej odpowiedzi, którą doręczono Skarżącej 16 maja 2014 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżącą wskazała, że nie zgadza się z postanowieniem z [...] marca 2015 r. gdyż nie odpowiada ono jej stanowisku. Wniosła o dokładną analizę jej stanowiska.

Minister Finansów w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszej części "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015r. na podstawie którego utrzymano w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2014r. w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. co do zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. [...] S.A. Oddziała w W..

Na wstępie podkreślenia wymaga, że Skarżąca w skardze do tut. Sądu nie przedstawiła konkretnych zarzutów w stosunku do wydanego postanowienia i ograniczyła się do ogólnikowego stwierdzenia, iż "(...) nie odpowiada ono w żadnym słowie temu co napisałam" i w związku z tym, wniosła o "dokładne przeczytanie ze zrozumieniem".

Z uzasadnienia pisma procesowego z dnia 13 maja 2016r. ustanowionego w sprawie pełnomocnika Skarżącej wynika, iż upatruje naruszenia prawa Skarżącej w błędnym przyjęciu przez Organy, że "organ administracji może w toku postępowania egzekucyjnego doręczać jedno zawiadomienie dwóm Stronom postępowania", tj. małżonkom pozostającym w rozdzielności majątkowej – w jednej wspólnej kopercie adresowanej do nich obojga, co stanowi naruszenie art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz, że w toku postępowania egzekucyjnego w stosunku do małżonków pozostających w rozdzielności majątkowej organ administracji "może doręczać jedno upomnienie dwóm Stronom postępowania w jednej wspólnej kopercie do nich obojga", co z kolei stanowi naruszenie "art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 39 i art. 40 § 1 k.p.a.".

W ocenie Sądu, zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu w pierwszej kolejności podnieść należy, że podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

Powołany przepis prawa stanowi swoistą ochronę zobowiązanego przed naruszeniami przepisów postępowania. Należy zaznaczyć, że powyższa skarga przysługuje jedynie na czynności typu wykonawczego, nie przysługuje natomiast na czynności procesowe, polegające na wydawaniu aktów administracyjnych, w ramach których organ egzekucyjny rozstrzyga o prawach i obowiązkach uczestników postępowania. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia, jak również nie ocenia prawidłowości prowadzonego przez wierzyciela postępowania. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, co do zasady, nie ma wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Organ nadzoru dokonuje zatem oceny czynności egzekucyjnej badając, czy w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny wypełnił dyspozycje wynikające z przepisów regulujących procedurę zastosowania tego środka. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne, stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego, ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej.

Oceniając zatem prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej, polegającej na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, "pod względem wykonawczym", Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa przez organ egzekucyjny, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w W..

W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał bowiem czynności egzekucyjnej, do której upoważniała go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Środek ten został zastosowany zgodnie z art. 80 u.p.e.a., z którego to przepisu wynika, że organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty.

Z analizy akt sprawy wynika, że wszystkie wymogi formalnoprawne wymienione w art. 80 u.p.e.a zostały przez organ egzekucyjny spełnione.

Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z dnia 13.03.2014r. nr [...] doręczono bowiem bankowi w dniu 17.03.2014r., natomiast Zobowiązanym doręczono ww. zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych w dniu 31.03.2014r. Zawiadomienie o zajęciu zostało podpisane przez uprawnionego pracownika, a jego forma odpowiadała formie przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.), obowiązującym na dzień dokonania czynności. Zastosowanie środka egzekucyjnego było więc zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Dodać należy, że Bank poinformował organ, że nie prowadzi rachunku bankowego na rzecz Zobowiązanych, tj. K. S. i K. G..

Jednocześnie Sąd zauważa, że w postanowieniu z dnia [...] maja 2014r. organ nadzoru szczegółowo odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze na czynność egzekucyjną. Postanowienie zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Uwzględniono w nim również regulację zawartą w art. 54 § 5 u.p.e.a., czyli pouczono Stronę o przysługującym jej prawie do złożenia zażalenia na postanowienie o oddaleniu skargi. Ponadto - jak wynika z akt sprawy - Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. pismem z dnia 28.04.2014r. nr [...] udzielił odpowiedzi na zapytanie Strony z dnia 14.04.2014r. dotyczące wyjaśnień co do ogólnych zagadnień z zakresu egzekucji administracyjnej.

W ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia w toku postępowania egzekucyjnego przepisów w zakresie doręczenia tak upomnienia, jak i zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, "w jednej wspólnej kopercie adresowanej do obojga" Zobowiązanych, a to z uwagi na pozostawanie małżonków K. w rozdzielności majątkowej. Sąd zwraca bowiem uwagę, że wystawione przez wierzyciela – Burmistrza W. tytuły wykonawcze dotyczą zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za poszczególne miesiące w latach 2011-2012 i zobowiązanymi są oboje małżonkowie, tj. zarówno K. S., jak i K. G.. Organ wykonawczy był zatem jedynie uprawniony i do wykonania postanowienia Wierzyciela, który jest dysponentem postępowania egzekucyjnego i tylko on może orzekać o istnieniu obowiązku. W tym stanie rzeczy organ wykonawczy prawidłowo wysłał przedmiotową korespondencję na adres zobowiązanych "w jednej kopercie", która – jak wynika z akt sprawy (por. k. 14) – została skutecznie doręczona w dniu 31 marca 2014r. Dodać można, że nie może budzić wątpliwości, że korespondencja ta została Skarżącej doręczona, skoro pismem z dnia 4 kwietnia 2014r. złożyła skargę na pracownika Urzędu Skarbowego w W., iż "bez zgody i jakiegokolwiek pozwolenia przekazała informację o jej zadłużeniu byłemu współmałżonkowi". Jako niezrozumiały przy tym uznać trzeba powtarzany przez Skarżącą w toku postepowania egzekucyjnego zarzut, iż bezprawnie poinformowano jej byłego małżonka o zadłużeniu, skoro zadłużenie to miało charakter solidarny, obciążający obu małżonków z tytułu podatku od nieruchomości na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej, co potwierdzają – jak ustalił to Organ nadzoru egzekucyjnego - zapisy w księdze wieczystej S. i G. K. (por. k. 24 akt adm.). Zwrócić też trzeba uwagę, że w sprawie nie doszło również do ujawnienia w jakim banku zobowiązana posiada rachunek bankowy, gdyż zastosowany środek egzekucyjny z rachunku bankowego okazał się bezskuteczny z uwagi na fakt, iż [...] S.A. nie prowadzi rachunku Skarżącej.

W tym miejscu Sąd dodatkowo przypomina, iż w oparciu o art. 36 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest uprawiony do zwracania się o udzielenie informacji do organów administracji publicznej oraz jednostek organizacyjnych im podległych lub podporządkowanych, a także innych podmiotów. Udostępnienie informacji przez dłużników zajętej wierzytelności nie narusza obowiązku zachowania przez nich tajemnicy określonej w odrębnych przepisach.

Zdaniem Sądu, w świetle przedstawionych bezspornych okoliczności co do stanu faktycznego, jako bezpodstawny uznać zatem należy zarzut naruszenia wskazanych przez pełnomocnika przepisów postępowania, tak na gruncie ustawy przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i przepisów postępowania administracyjnego, tj. "art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 39 i art. 40 § 1 k.p.a." nie zasługują na uwzględnienie.

Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, iż jak wynika z informacji zawartych w piśmie z dnia 25 listopada 2014r. Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz piśmie z dnia 7 listopada 2014r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., wierzyciel, tj. Burmistrz W. wystąpił pismem z dnia 3 listopada 2014r. do organu egzekucyjnego o zakończenie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] z dnia 3 marca 2014r. w związku z umorzeniem zaległości objętych ww. tytułami wykonawczymi decyzją Burmistrza W. z dnia[...] października 2014r., w wyniku czego postanowieniem z dnia [...] listopada 2014r. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone.

Reasumując przedstawione rozważania i ustalenia, w ocenie Sądu, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a nadto, Sąd nie dopatrzył się innych uchybień, które winien rozważyć z urzędu, a które mogłyby wskazywać na konieczność wyeliminowania badanego aktu z obrotu prawnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.