Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 176/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1, art. 7, art. 77 par. 1, art. 75 par. 1, art. 80, art. 138
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Alicja Palus, Sędziowie Sędzia WSA - Olga Białek, Sędzia NSA - Halina Kremis (spr.), , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi L.C. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych dotyczących dachu oraz kominów budynku mieszkalnego wielorodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. 2013 r. poz. 1490 ze zm.), zwanej dalej "Prawem budowlanym", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych dotyczących dachu oraz kominów budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] we W..

W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 11 stycznia 2012 r. C.C. zwrócił się z prośbą o niezwłoczną interwencję w związku z nieprawidłowym zabezpieczeniem budowy na czas wykonywanych robót budowlanych związanych z remontem dachu w/w budynku, zaś pismem z dnia 13 lutego 2012 r. uzupełnił wniosek, wyjaśniając jednocześnie odrębnym pismem, że prace związane z remontem dachu zostały zakończone dnia 28 stycznia 2012 r. dlatego też nieaktualna jest interwencja dotycząca braku zabezpieczeń budowy. W dalszej części pisma działając w imieniu i z upoważnienia L.C. złożył skargę na nieprawidłowe wykonanie robót związanych z remontem dachu i kominów, podnosząc m.in., że "ze względu na zmurszałe cegły i duże ubytki komin miał być rozebrany do podstawy dachu i odbudowany, tak jak było to ustalone na zebraniach oraz przedstawione w ekspertyzie do Sądu". Wykonawca natomiast rozebrał część komina, dobudował trzy warstwy cegieł i otynkował komin na zewnątrz.

W dniu 2015 r. przeprowadzono kontrolę budynku przy ul. [...] we W., wystąpiono do zarządcy budynku "F." Z. Sp. z o.o. o przedłożenie protokołów z okresowej kontroli obiektu przeprowadzonej w trybie art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego (przegląd roczny i 5-letni) oraz do udzielenia informacji dotyczących wykonanych robót, poprzez wskazanie ich zakresu wraz załączeniem dokumentów na podstawie których wykonano roboty.

Na podstawie ustaleń poczynionych w toku czynności wyjaśniających PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych dotyczących dachu oraz kominów budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] we W..

W dniu 10 lipca 2012 r. pracownicy PINB przeprowadzili dowód z oględzin, w toku których ustalono, że przy ul. [...] we W. istnieje budynek mieszkalny wielorodzinny, posiadający 3-kondygnacje nadziemne (w tym poddasze), wykonany w technologii tradycyjnej murowanej, kryty dachem stromym dwuspadowym, o konstrukcji drewnianej i pokryciu z dachówki ceramicznej. Budynek znajduje się w zabudowie zwartej. W obrębie budynku wykonano roboty budowlane obejmujące remont dachu polegający na: wymianie pokrycia dachowego z dachówki ceramicznej wraz z ołaceniem, wymianie obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych. W odniesieniu do kominów znajdujących się ponad połacią dachową stwierdzono, że przedmiotowe kominy zostały otynkowane i pomalowane z zewnątrz. Ponad połacią dachową wyprowadzony jest jeden komin od strony sąsiedniej nieruchomości, 2 w środku rozpiętości - jeden od strony ulicy, drugi od strony zaplecza (w obrębie wykusza) oraz 3 kominy od strony ściany szczytowej budynku. Roboty budowlane zostały zakończone. Uczestniczący w czynnościach dowodowych .C. oświadczył do protokołu, że "kominy nie posiadają obsad wentylacji w lokalu nr 5. Komin lokalu nr 5 w mojej ocenie jest niższy niż przed pracami remontowymi. Po remoncie dachu pojawiły się spaliny w łazience zaciągane przez wentylację". Z kolei T.J. oświadczył, że "kominy zostały przemurowane na taką samą wysokość jak były poprzednio. Przemurowanie wynikało z konieczności, iż na tej wysokości komin był pęknięty. Wszystkie kominy zostały otynkowane i dodatkowo po całym obwodzie wzmocnione siatką stalową. Roboty zostały wykonane zgodnie z kosztorysem ofertowym i powykonawczym.".

W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia zakresu wykonanych robót budowlanych postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wezwano zarządcę budynku do udzielenia informacji dotyczących zakresu wykonanych robót wraz z załączeniem dokumentów, w oparciu o które prowadzono roboty (decyzja udzielająca pozwolenia na budowę bądź zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych) oraz protokołu odbioru wykonanych robót, w tym także do udzielania informacji odnoszących się do przewodów kominowych wentylacyjnych przechodzących przez lokal mieszkalny nr 5, wskazując czy rzeczone przewody są szczelne i drożne, a wentylacja pomieszczeń w lokalu jest prawidłowa. Wezwano także do przedłożenia protokołów z okresowej kontroli obiektu przeprowadzonej w trybie art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego (przegląd roczny i 5-letni). W odpowiedzi zarządca przedłożył żądane protokoły, informację kominiarską z dnia 3 lutego 2012 r., zgłoszenie robót budowlanych z dnia 14 grudnia 2011 r. oraz kosztorys powykonawczy.

Z przedłożonych dokumentów – jak wskazał organ pierwszej instancji - wynika, że roboty budowlane obejmujące remont dachu i kominów wykonano w oparciu o zgłoszenie obejmujące remont pokrycia dachowego dokonane przez Wspólnotę Mieszkaniową budynku w dniu 14 grudnia 2011 r.. Z informacji kominiarskiej z dnia 3 lutego 2012 r. sporządzonej na podstawie przeprowadzonych oględzin-ekspertyzy urządzenia grzewczego w budynku przy ul. [...] w obrębie lokalu mieszkalnego nr 5 (po wykonaniu remontu) wynika, że w czasie przeprowadzania czynności kominiarskich w celu ustalenia przyczyny nieprawidłowej pracy wentylacji kuchni i łazienki oraz gazowego podgrzewacza wody w łazience lokalu nr 5 występuje wsteczny ciąg. Z dalszej części opinii wynika, że w/w lokal posiada kanały kominowe dymowe, spalinowe i wentylacyjne i ogrzewany jest przez dwa piece kaflowe w pokojach. Ciąg grawitacyjny w istniejących przewodach dymowych, spalinowych i wentylacyjnych przy uchylonej stolarce okienno-drzwiowej jest dostateczny. Przewody kominowe wyprowadzone są ponad kalenice, we wspólnej grupie kominowej, ukończone górnymi wylotami. Jak wynika z omawianej informacji kominiarskiej: przewody kominowe są drożne, stan techniczny głowic kominowych jest dostateczny, podłączenia do przewodów kominowych są prawidłowe, szczelność przewodów dymowych jest prawidłowa. Jako przyczyny nieprawidłowego działania wentylacji wskazano m.in. zbyt szczelną stolarkę okienną, brak nawietrzaków okiennych, brak kratki wlotowej powietrza w drzwiach do łazienki, kratka wentylacyjna w łazience o nieprawidłowej średnicy i nieprawidłowo podłączona z przewodem kominowym (brak łącznika pomiędzy kratką a wlotem do przewodu kominowego). W rzeczonej opinii zalecono: wykonanie prawidłowej wentylacji nawiewnej dopływu powietrza zewnętrznego, wykonanie prawidłowej wentylacji wywiewnej w pomieszczeniu łazienki, zamontowanie w drzwiach wejściowych kratki wentylacji nawiewnej, zabezpieczenie wkładem kominowym przewodu spalinowego od gazowego podgrzewacza wody, zakończenie stałymi nasadami kominowymi o średnicy DN 180 mm i długość L 1250 mm przewodów dymowych od pieców kaflowych.

W toku postępowania zarządca przedłożył także opinię kominiarską z dnia 14 maja 2012 r. nr 052150 z wyników przeprowadzonych oględzin-ekspertyzy urządzeń grzewczo-kominowych w budynku, z której wynika, że podłączenia pieców kaflowych, gazowego podgrzewacza wody i wentylacji w łazience w obrębie lokalu mieszkalnego nr 5 są prawidłowe (indywidualne przewody kominowe). Stwierdzono zbyt mały nawiew powietrza w drzwiach łazienki oraz szczelną stolarkę okienno-drzwiową utrudniającą prawidłową pracę urządzeń grzewczo-kominowych. Ponadto, rozwiązaniem jest doprowadzenie odpowiedniej ilości powietrza z zewnątrz mieszkania (otwór nawiewny na ścianie szczytowej lub wykonanie nawiewników okiennych w każdym oknie). Obowiązkowo należy wykonać przepisowy nawiew w drzwiach łazienki o przekroju 200 cm2.

Z uwagi na podnoszoną przez pełnomocnika L.C. kwestię obniżenia jednego z kominów znajdujących się ponad połacią dachową w trakcie przeprowadzenia robót budowlanych związanych z remontem dachu i kominów - pismem z dnia 16 lipca 2012 r. wezwano L.C. do złożenia pisemnego wyjaśnienia na okoliczność obniżenia w/w komina wraz z załączeniem dokumentów potwierdzających (uwiarygodniających) w/w okoliczności bądź wskazanie świadków. W odpowiedzi C.C. pismem z dnia 7 sierpnia 2012 r. wyjaśnił, że "w dniu 08.08.2012 r. wszedłem na dach i stwierdziłem różnicę pomiędzy jednym kominem a drugim - różnica wynosi ok. 30 cm a mój komin wystaje ponad kalenicę niecałe 30 cm". W dalszej części pisma podniósł, że "komin nie dość, że nie został odbudowany, to jeszcze z oszczędności został skrócony". Do pisma załączono opinię kominiarską z dnia 7 sierpnia 2012 r. nr [...] z wyników przeprowadzonych oględzin-ekspertyzy urządzeń grzewczo-kominowych użytkowanych przez L.C.. Wynika z niej, że piony kominowe D i E z górnymi wylotami są niższe od pozostałych pionów ponad dachem o

trzy warstwy cegieł to jest

20 centymetrów, lecz nie występują w strefie zawiewania. Ponadto, że pion kominowy D nie został przemurowany do wysokości połaci dachu. Pion kominowy F na granicy budynku 74 i 76 został tylko otynkowany od strony budynku nr 74 i przemurowany częściowo od strony ulicy. Wskazano również na brak zainstalowanej nasady z blachy ocynku na przewodzie od wentylacji łazienki mieszkania nr 5 oraz brak wkładu kwasoodpornego w przewodzie spalinowym od junkersa łazienki mieszkania nr 5.

Na okoliczność ustalenia zakresu wykonanych robót, w szczególności w odniesieniu do kominów, PINB przeprowadził dowód z przesłuchania świadków, tj. wykonawcę robót R.R., osobę nadzorującą roboty – T.J. oraz K.P. kominiarza sporządzającego opinię na zlecenie L.C.. W trakcie przesłuchania w dniu 24 sierpnia 2012 r. T.J. zeznał, że roboty budowlane wykonane w obrębie budynku przy ul. [...] we W. obejmowały wymianę pokrycia dachowego wraz z wymianą obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych łącznie z naprawą głowic kominowych polegającą na częściowym ich przemurowaniu w miejscu pęknięć oraz otynkowaniu i wzmocnieniu tynków siatką stalową. Powyższe roboty nie dotyczyły całych trzonów kominowych. Z kolei w odpowiedzi na pytanie "Czy kominy znajdujące się ponad połacią dachową objęte robotami zostały obniżone", świadek zeznał "Nie, kominy nie zostały obniżone w trakcie trwania przedmiotowej inwestycji. Możliwe, że w latach 50-tych, 60-tych w czasie wcześniejszych remontów kominy zostały obniżone. Natomiast w czasie remontu objętego przedmiotem postępowania odtworzono stan pierwotnie istniejący".

Następnie w dniu 21 września 2012 r. przesłuchano R.R. oraz K.P.. W trakcie przesłuchania R.R. zeznał, że w budynku przy ul. [...] we W. wykonano roboty obejmujące remont dachu z częściowym przemurowaniem kominów w miejscach występujących spękań (rozwarstwień). W odpowiedzi na pytanie "czy kominy znajdujące się ponad połacią dachową objęte robotami zostały obniżone"- świadek zeznał "Nie, kominy objęte robotami nie zostały obniżone. Przemurowując kominy odtwarzano stan pierwotny - jaki był przed przystąpieniem do wykonywania robót. Kominy nie były ani obniżane ani podwyższane".

Z kolei K.P. mistrz kominiarski (autor opinii kominiarskiej z dnia 7 sierpnia 2012 r. nr [...]) w odpowiedzi na pytanie "Czy w Pana ocenie kominy znajdujące się ponad połacią dachową budynku przy ulicy [...] we W. w związku z remontem (przemurowaniem) zostały obniżone" świadek zeznał "Nie mogę tego stwierdzać, ponieważ nie widziałem stanu sprzed oględzin. Oceniałem stan istniejący w dniu wykonywania zleconych czynności". Odpowiadając na pytanie "Czy przewody kominowe w obecnym stanie (tj. piony kominowe D i E z górnymi wylotami niższe od pozostałych pionów ponad dachem o około 20 cm - co wynika z opinii kominiarskiej nr 045832 z dn. 07.08.2012r. sporządzonej przez Pana) są niezgodne z obowiązującymi przepisami i mogą powodować nieprawidłowe działanie wentylacji" świadek zeznał, że "Opisywane nieznacznie niższe od pozostałych piony kominowe D i E nie mają wpływu na prawidłowe działanie podłączonych do nich urządzeń (nie występują w strefie zawiewania). Opisywane przewody nie są wyprowadzone niezgodnie z przepisami".

Organ pierwszej instancji ustalił, że w budynku przy ul. [...] we W. roboty budowlane polegające na remoncie wykonano na podstawie zgłoszenia Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 14 grudnia 2012 r.. Wprawdzie zgłoszenie dotyczyło remontu pokrycia dachowego, a w rzeczywistości wykonano także częściowe przemurowanie kominów ponad połacią dachową (w miejscach występujących spękań), to jednak należy – zdaniem PINB - zauważyć, że prowadzone postępowanie naprawcze w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego ma na celu w pierwszej kolejności doprowadzenie samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Rozbiórka obiektu budowlanego lub jego cześć, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego - jest możliwe, tylko i wyłącznie w przypadku braku możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. W ocenie organu zgromadzony w toku prowadzonego postępowania administracyjnego materiał dowodowy nie wskazywał na nieprawidłowości w odniesieniu do wykonanych robót związanych z wymianą pokrycia dachowego oraz częściowym przemurowaniem kominów ponad dachem. W odniesieniu do pokrycia dachowego nie stwierdzono nieprawidłowości. Również częściowe przemurowanie kominów miało na celu usunięcie istniejących pęknięć (rozwarstwień) kominów. Z zeznania świadków nie wynika, aby kominy objęte robotami zostały obniżone, jak bowiem zeznali świadkowie przemurowując kominy odtworzono stan pierwotny. Uprawniony mistrz kominiarski w trakcie przesłuchania zeznał, że nieznacznie niższe od pozostałych trzony kominowe D i E (nie wskazując, iż zostały obniżone w trakcie prowadzenia przedmiotowych robót) nie mają wpływu na prawidłowe działanie podłączonych do nich urządzeń (nie występują w strefie zawiewania), wyjaśniając w dalszej części, że przedmiotowe przewody nie są wyprowadzone niezgodnie z przepisami.

W oparciu o tak zebrany materiał dowodowy PINB decyzją z dnia [...] r. Nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych dotyczących dachu oraz kominów budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] we W..

Powyższa decyzja została oprotestowana przez L.C., która złożyła odwołanie.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. decyzją Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Następnie L.C. wniosła skargę na w/w decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 11 września 2013 r. (sygn. akt II SA/Wr 339/13) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zdaniem Sądu ocena przyjęta przez organy w rozpoznawanej sprawie jest co najmniej przedwczesna. Wobec samowolnego zrealizowania robót budowlanych w obrębie kominów przedmiotowego budynku i ustawowych powinności organu nadzoru budowlanego konieczne było rozważenie przeprowadzenia tzw. postępowania naprawczego przy zastosowaniu przepisów zawartych w art. 50-51 Prawa budowlanego. Celem takiego postępowania - "nie jest karanie inwestora za wykonanie robót budowlanych w sposób samowolny, lecz doprowadzenie materialnego efektu tych robót do stanu zgodnego z przepisami. W ramach postępowania należy zatem ustalić, czy roboty wykonane zostały w sposób poprawny pod względem techniczno-budowlanym". W ocenie Sądu w istniejących w sprawie okolicznościach właściwy organ powinien skorzystać z możliwości określonych w przepisie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego i zobowiązać w ustawowo zastrzeżonym trybie odpowiedni podmiot do dostarczenia oceny technicznej lub ekspertyzy, stwierdzającej, czy kominy budynku po wykonanych pracach remontowych odpowiadają polskim normom technicznym i wymogom warunkującym możliwość ich prawidłowego użytkowania i wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem.

Mając powyższe na uwadze PINB postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] nałożył – na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego - na I.Sz.-K., A.M., J.M., J.D., R.L., L.C., M.M., J.Sz. - właścicieli, których lokale wchodzą w skład nieruchomości przy ul. [...] we W. - tworzących Wspólnotę Mieszkaniową - inwestora robót budowlanych związanych z remontem dachu i kominów w w/w budynku, obowiązek dostarczenia w terminie 60 dni, od dnia doręczenia postanowienia oceny technicznej robót budowlanych związanych z remontem kominów. Powyższe postanowienie zostało oprotestowane przez L.C.. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W dniu 7 stycznia 2015 r. do inspektoratu wpłynęła opinia techniczna dotycząca kominów w budynku, sporządzona przez inż. E.P.-K. posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej nr [...], przynależnego do D. Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod nr [...]. W przedłożonej opinii jej autor, w oparciu o przeprowadzone oględziny dachu budynku wraz z kominami stwierdził, że roboty obejmujące wymianę pokrycia dachowego z dachówki ceramicznej oraz częściowe przemurowanie kominów powyżej połaci dachowej wykonano prawidłowo. Trzony kominowe zostały częściowo rozebrane ze względu na wylasowaną cegłę i ponownie domurowane zachowując poprzednią wysokość. Zgodnie z Polską Normą - przy dachach stromych o kącie nachylenia połaci dachowej powyżej 12° przy pokryciu z materiałów niepalnych i trudno zapalnych, wyloty przewodów powinny znajdować się co najmniej o 0,3 m wyżej od powierzchni dachu. Kominy ponad dachem powinny być otynkowane, co zostało wykonane (dodatkowo wcześniej osiatkowane) i pomalowane. Reasumując autor opinii podkreślił, że przedmiotowe roboty wykonano prawidłowo zgodnie z obowiązującymi polskimi normami, sztuką budowlaną, zasadami wiedzy technicznej, pod właściwym nadzorem osoby uprawnionej.

Przedłożona opinia została zakwestionowana przez L.C., która wniosła zastrzeżenia do oceny technicznej. Zdaniem organu pierwszej instancji część podnoszonych zarzutów nie ma żadnego związku z wykonanymi robotami dotyczącymi remontu kominów ponad dachem i nie ma żadnego znaczenia dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a tym samym nie może być przedmiotem "oceny technicznej" żądanej przez organ. PINB wskazał chociażby na zarzut, że opinia techniczna nie odnosi się do pozostałych lokali mieszkalnych w budynku, tj. lokali mieszkalnych nr 2 i 7, w których znajdują się piece centralnego ogrzewania, nie wskazuje do których kominów dymowych są one podłączone, co w ocenie skarżącej może mieć wpływ na działanie wentylacji w lokalu nr 5, nie zawiera informacji w zakresie pozwoleń na podłączenie c.o. w w/w lokalach.

Jak wyjaśnił organ pierwszej instancji, przedmiotem postępowania nie są roboty wykonane w poszczególnych lokalach w budynku, a jedynie remont dachu i kominów (ponad dachem), którego inwestorem była Wspólnota Mieszkaniowa, bowiem wyłącznie w tym zakresie prowadzi postępowanie dowodowe i w tym zakresie rozstrzyga. Niemniej jednak mając na uwadze zbyt ogólny i powierzchowny charakter przedłożonej opinii technicznej, uwzględniając jednocześnie zarzuty L.C., pismem z dnia 25 marca 2015 r. poinformowano Wspólnotę Mieszkaniową budynku, że przedłożona opinia niedostatecznie wyjaśnia sprawę, bowiem autor opracowania w żaden sposób nie odniósł się do wymiarów (obecnej wysokości) kominów objętych robotami usytuowanych ponad połacią dachową (ewentualnej zmiany wysokości w odniesieniu do stanu sprzed robót), przekroju lub średnicy przewodów kominowych (dymowych, spalinowych, wentylacyjnych), użytych materiałów do przemurowania kominów (ich rodzaju, jakości, klasy), wpływu wykonanych robót na działanie urządzeń grzewczo-kominowych oraz wentylację pomieszczeń lokali w budynku (podłączonych do przewodów objętych robotami). Nie wskazano też, czy kominy w budynku po wykonanych pracach remontowych odpowiadają polskim normom technicznym i wymogom warunkującym możliwość ich prawidłowego użytkowania i wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem. W piśmie poinformowano jednocześnie, że w przypadku nieuzupełnienia opinii we wskazanym zakresie, w terminie do 20 kwietnia 2015 r. - organ zleci wykonanie stosownej oceny technicznej na koszt zobowiązanych do jej dostarczenia (art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego).

W następstwie powyższego w załączeniu pisma z dnia 17 kwietnia 2015 r. przesłano uzupełnienie z kwietnia 2015 r. do opinii technicznej dotyczącej kominów budynku z grudnia 2014 r. sporządzonej przez inż. E.P.-K.. W uzupełnieniu autor opinii wyjaśnił, że kominy zostały przemurowane w części swoich głowic na odcinku od 2-3 do 7-8 warstw cegieł klasy 200 oraz otynkowane tynkiem cementowo-wapiennym dwuwarstwowo, wzmocnione siatką stalową zatopioną w tynku na całej ich powierzchni zewnętrznej ponad połacią dachową oraz pomalowane farbą emulsyjną. Na kominach wykonano czapy kominowe z betonu zbrojonego klasy B-20. Materiały użyte do ich wykonania są odpowiedniej jakości i spełniają Polskie Normy. Ich wykonanie jest zgodne z warunkami technicznymi i zasadami sztuki budowlanej. Wysokość kominów jest prawidłowa, zgodna z Polską Normą PN-89/B-10425, która stanowi "dla dachów stromych i usytuowaniu kominów obok przeszkody, na dachach wgłębionych wyloty przewodów kominowych powinny się znajdować co najmniej 0,3 m wyżej górnej krawędzi przeszkody dla kominów usytuowanych w odległości < 1,5 m od tej przeszkody". Kominy budynku, których usytuowanie jest w mniejszej odległości od kalenicy niż 1,5 m posiadają wysokość większą od 30 cm nad kalenicą - zgodnie z PN-89/B- 10425. W dalszej części opinii uzupełniającej wskazano - po wykonanym remoncie wielkość przekroju poszczególnych przewodów kominowych jest prawidłowa i umożliwia ich wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem. Czapy kominowe również zostały wykona prawidłowo. W ocenie inż. E.P.-K. wykonany remont polepszył warunki korzystania z kominów, gdyż usunął zagrożenie rozpadu ich konstrukcji, ze względu na ubytki zaprawy w spoinach i kruszenie cegieł oraz usunął spękania i rozwarstwienia ich głowic, co niewątpliwie przyczyniło się do ich uszczelnienia. Szczelność przewodów poprawiła przepływ powietrza przez przewody.

Pismem z dnia 13 maja 2015 r. pełnomocnik skarżącej zakwestionował uzupełnioną opinię techniczną z kwietnia 2015 r., podnosząc, że kontrola przewodów kominowych odbywa się na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 1c Prawa budowlanego i powinna być przeprowadzona w sposób zapewniający uzyskanie wszelkich informacji służących do określenia sprawności przewodów kominowych oraz podłączeń i możliwości ich bezpiecznego użytkowania.

W tym miejscu PINB wyjaśnił, że nie prowadzi postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w rzeczonym budynku, w oparciu o przepisy rozdziału 6 Prawa budowlanego, zatytułowanego "utrzymanie obiektów budowlanych", a postępowanie w sprawie robót dot. m.in. remontu kominów (ponad dach). Zatem żądana ocena techniczna winna się odnosić do wykonanych robót, a nie zastępować okresową kontrolę przewodów kominowych, którą właściciel budynku winien przeprowadzać corocznie, na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 1c Pb. W świetle powyższego zarzut skarżącego jest niezasadny.

Do pisma z dnia 13 maja 2015 r. załączono zdjęcia trzonów kominowych usytuowanych ponad dachem budynku. W ocenie organu pierwszej instancji 2 zdjęcia umieszczone na s. 5, obrazujące pomiar wysokości jednego z trzonów kominowych w odniesieniu do kalenicy, z opisem "wysokość komina ponad kalenice jest niższa od 30 cm i wynosi 24 cm", nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Pomiaru dokonano w sposób nieprawidłowy, nie zachowując poziomu (brak poziomicy). Na tle komina znajdującego się bezpośrednio za mierzonym kominem widać wyraźnie, że deska przechyla się w kierunku kalenicy. Biorąc pod uwagę odległość mierzonego komina od kalenicy, przy tak niewielkiej rozbieżności wysokości wynoszącej około 5 cm (na zdjęciach widoczne jest 25 cm) - kluczowe znaczenie ma zachowanie należytej staranności przy dokonywaniu pomiaru, czego jak widać na załączonych zdjęciach nie uczyniono.

Reasumując PINB zauważył, że wykonane roboty budowlane dotyczące remontu kominów w zakresie częściowego przemurowania trzonów kominowych usytuowanych ponad dachem cechują się małym stopniem skomplikowania. Całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wskazuje, aby wykonane roboty w jakikolwiek sposób pogorszyły właściwości użytkowe przewodów kominowych, ich sprawność techniczną. Oczywistym jest, że zamiarem częściowego przemurowania kominów ponad dachem na odcinku występujących uszkodzeń była poprawa ich stanu technicznego, a nie pogorszenie. Na powyższe wskazał także inż. E.P.-K. w uzupełnieniu do opinii technicznej dotycząc kominów z grudnia 2014 r.. Z przedmiotowej opinii wynika także, że wysokość kominów jest prawidłowa, zgodna z Polską Normą PN-89/B-10425, roboty zwiane z częściowym przemurowaniem kominów wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną, zasadami wiedzy technicznej. Nie wskazano na konieczność wykonania dodatkowych robót.

Na marginesie organ zauważył, że C.C. kwestionując przedłożoną opinię techniczną z grudnia 2014 r. oraz jej uzupełnienie z kwietnia 2015 r. nie przedłożył żadnego przeciwstawnego dowodu w sprawie, opiera się jedynie na domniemaniach, przypuszczeniach niepopartych żadnymi dowodami. W/w działa w imieniu i z upoważnienia L.C. - jednej ze współwłaścicielek przedmiotowego budynku, a tym samym zobowiązanej do przedłożenia oceny technicznej dot. przewodów kominowych - więc nic nie stało na przeszkodzie, aby zobowiązana przedłożyła stosową ocenę techniczną sporządzoną przez osobę uprawnioną.

Ze względu na brak istnienia przesłanek stanowiących podstawę do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności bądź robót budowlanych mających na celu doprowadzenie wykonanych robót związanych z remontem dachu i kominów w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] we W. - w trybie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a tym bardziej brak jest przesłanek do wydania nakazu doprowadzenia robót do stanu poprzedniego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (mogącego mieć zastosowanie tylko w przypadku wad w wykonanych robotach w sposób nienadający się do doprowadzenia do zgodności z przepisami, zasadami wiedzy technicznej) - postanowiono umorzyć prowadzone postępowanie na podstawie art. 105 k.p.a..

Od decyzji powyższej odwołanie wniosła L.C., zarzucając błędne ustalenia faktyczne, a w konsekwencji nieuzasadnione umorzenie postępowania w sprawie.

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wydała decyzję z dnia [...] r. Nr [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Jak wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji po przedstawieniu toku czynności przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji, istotnym na potrzeby dalszych rozważań jest ustalenie, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wykonanie robót budowlanych dotyczących dachu oraz kominów budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] we W.. Zgodnie z tak określonym przedmiotem postępowania kwestiami niezbędnymi do ustalenia były: zakres wykonanych robót budowlanych i ich legalność oraz prawidłowość wykonania robót. Organ odwoławczy ocenia istniejący materiał dowodowy jako wystarczający do zajęcia stanowiska w sprawie i podjęcia rozstrzygnięcia.

Za okoliczności niesporne w niniejszej sprawie organ uznał zakres robót oraz ich legalność. Roboty wykonano na podstawie zgłoszenia z dnia 14 grudnia 2011 r. i obejmowały one swym zakresem remont dachu przedmiotowego budynku mieszkalnego, a w szczególności wymianę pokrycia dachowego wraz z ołaceniem, wymianę obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych. Okolicznością sporną pozostawała zatem jedynie prawidłowość wykonanych robót budowlanych, w kontekście zarzutów strony odwołującej, wskazujących na obniżenie w toku remontu wysokości komina lokalu nr 5, skutkiem czego dochodzi do zwrotnego ciągu w łazience lokalu nr 5.

Analiza zgromadzonego obszernego materiału dowodowego wskazuje na prawidłowość wykonania przedmiotowych robót budowlanych. Dowód z oceny technicznej wskazuje na prawidłowość i zgodność z przepisami wykonanych robót budowlanych. Również pozostałe zgromadzone dowody przeczą stawianej przez odwołującą stronę tezie, że do wstecznego ciągu w łazience lokalu nr 5 dochodzi na skutek rzekomych nieprawidłowości wykonanych robót remontowych. W szczególności organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że w toku tych robót nie nastąpiła zmiana wysokości żadnego z kominów. Z kolei przedstawiany przez stronę odwołującą dowód wskazujący na pierwotnie inną (w okresie przed II wojną światową) wysokość komina lokalu nr 5 wykazuje jedynie, że wysokość ta uległa w toku użytkowania budynku zmianie. W kontekście zeznań świadków, uznać należy – zdaniem DWINB - że zmiana wysokości (obniżenie) komina lokalu nr 5 nastąpiło w okresie po wybudowaniu obiektu, lecz jeszcze przed wykonaniem spornego remontu. Jak zeznał świadek T.J., możliwe, że wysokość kominów uległa obniżeniu przy wykonywaniu remontów w latach 50-tych lub 60-tych ubiegłego wieku.

Co jednak bardziej istotne dla oceny zasadności rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, aktualna wysokość kominów nie stanowi przeszkody do ich prawidłowego funkcjonowania, a kominy te prawidłowo spełniają swoją funkcję (ocena techniczna, opinie kominiarskie). W ten sposób wykluczyć należy zmianę wysokości komina jako przyczynę nieprawidłowości w wentylacji łazienki w lokalu nr 5.

Jednocześnie należy organ odwoławczy zwrócił uwagę, że PINB ustalił również przyczynę cofania się spalin do łazienki lokalu nr 5 (ciągu wstecznego w przewodzie kominowym). Przyczyną jest nieprawidłowa wentylacja lokalu oraz samego pomieszczenia łazienki. Opinie kominiarskie wskazały chociażby na wadliwe podłączenie kratki wentylacyjnej w łazience do przewodu kominowego oraz brak wentylacji nawiewnej w drzwiach łazienki. Z kolei wskazywane w opinii kominiarskiej dostarczonej przez stronę braki: wkładu kwasoodpornego w przewodzie spalinowym od junkersa w łazience oraz nasady z blachy ocynku na przewodzie od wentylacji łazienki, nie wynikają z robót budowlanych objętych przedmiotem niniejszego postępowania. Przedmiot ten obejmował, w ramach remontu dachu, remont kominów jednakże wyłącznie w części ponad dachem.

Tym samym brak jest dowodów wskazujących na wadliwe wykonanie, nieskomplikowanych technicznie robót remontowych. Zgromadzony natomiast obszerny materiał dowodowy potwierdza prawidłowość wykonanego remontu, z jednoczesnym wskazaniem innych przyczyn wadliwego funkcjonowania wentylacji w łazience lokalu nr 5, wykraczających poza przedmiot niniejszego postępowania.

Reasumując, stan faktyczny sprawy nie daje podstaw do władczej ingerencji organów nadzoru budowlanego, rozumianej jako konieczność wydania w stosunku do przedmiotowej inwestycji określonych nakazów. Na gruncie Prawa budowlanego postępowanie, co do zasady, staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów. Aby organy mogły zasadnie wydać rozstrzygnięcie umarzające prowadzone dotychczas postępowanie administracyjne to obowiązane są kierować się zasadami procedury administracyjnej, w tym zwłaszcza wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Skoro - jak wskazano powyżej - okoliczności sprawy ustalone na podstawie wyczerpującego materiału dowodowego wskazują na prawidłowość wykonanych robót budowlanych, jedyną możliwą formą zakończenia postępowania w sprawie jest jego umorzenie.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła L.C., podnosząc, że zaskarżone decyzje naruszają interes prawny skarżącej poprzez tolerowanie niezgodnego z prawem i zagrażającego bezpieczeństwu stanu kominów w budynku. Jednocześnie zarzucono zaskarżonej decyzji błędną i dowolną interpretację przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690), prowadzącą do uznania, że stan komina przynależnego do mieszkania nr 5 - po remoncie dachu niespełniający normy PN-89/B-10425 - jest zgodny z prawem. Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z wykonanego przez G.K. - mistrza kominiarskiego - protokołu nr 09/2016 z okresowej kontroli przewodów kominowych: dymowych oraz grawitacyjnych przewodów i wentylacyjnych, spalinowych z dnia 28 stycznia 2016 r. na okoliczność obecnego stanu komina dymowego przynależnego do mieszkania nr 5, a po przeprowadzeniu tego dowodu, o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono ponadto, że prowadzący postępowanie organ pominął w toku sprawy szereg okoliczności, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, a w szczególności nie zastosował się do wytycznych wskazanych w wyroku WSA we Wrocławiu, który wskazał, że organy nie odniosły się w prowadzonym postępowaniu do zasadniczej kwestii, a mianowicie tego, że pomimo wykonania przez skarżącą wszystkich zaleceń wynikających z opinii kominiarskich sporządzonych w dniach 3 stycznia 2012 r. i 1 sierpnia 2012 r. nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu kominowo-wentylacyjnego nadal występują, wykonawca przez cały ren okres nie poczynił żadnych starań, aby wady komina oraz wentylacji usunąć. W przeprowadzonym ponownie postępowaniu organ w zasadzie ograniczył się do sporządzenia kolejnej opinii kominiarskiej, która jednak jest wadliwa i nierzetelna, a nadto dowód ten został przeprowadzony z pomięciem udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Skarżąca nie została bowiem w ogóle zawiadomiona o przeprowadzeniu tego dowodu i nie miała możliwości brania udziału w prowadzonych czynnościach przez rzeczoznawcę i zgłaszania do nich uwag. Prócz tego sama opinia nie została wykonana przez osobę bezstronną, lecz przez E.P.K., byłego pracownika Zarządcy Nieruchomościami "F.", mimo wskazywania przez skarżącą w toku postępowania rzeczoznawcy niezwiązanego z żadnym z zainteresowanych rozstrzygnięciem podmiotów. Rzeczoznawca ten przedłożył swoją ofertę sporządzenia opinii, jednak z niezrozumiałych przyczyn jego oferta została pominięta, natomiast opinię wykonał E.P.K., który nawet nie pofatygował się, aby dokonać niezbędnych sprawdzeń w lokalu skarżącej, a to - jak wskazał Sąd w wyroku - było kluczowe dla sprawy. Ponadto, mimo kwestionowania opinii przez skarżącą i wskazywania jej wadliwości w sprawie nie zostały wykonane żadne dalsze czynności zmierzające do wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii. W związku z tym skarżąca przedłożyła wraz ze skargą wykonany przez G.K. – mistrza kominiarskiego - protokół nr 09/2016, z którego wynika niezbicie, że obecny stan komina dymowego przynależnego do mieszkania nr 5 jest nieprawidłowy i niezgodny z obowiązującymi przepisami, a jako taki wymaga wykonania prac budowlanych przywracających go do stanu zgodne z polskimi normami. Rzeczoznawca stwierdził bowiem, że przedmiotowy komin jest nieszczelny i skrócony, a wobec tego wymaga uszczelnienia ze względu na bezpieczeństwo lokatorów mieszkania nr 5 oraz podwyższenia o 30 cm z powodu zbyt małego ciągu. Jak podkreśliła skarżąca, G.K. przed sporządzeniem w/w dokumentu - w przeciwieństwie do E.P.K. - dokonał rzetelnych oględzin komina wraz z inspekcją za pomocą specjalnej kamery, a przede wszystkim wykonał również sprawdzeń ciągu w lokalu nr 5.

Ponadto, zdaniem skarżącej, organ w dalszym ciągu nie przeprowadził ustaleń, które miałyby zmierzać do określenia, kiedy wcześniej były w budynku prowadzone prace remontowe dotyczące kominów i jaki był ich zakres, a w szczególności czy w efekcie tych prac doszło do skrócenia kominów do wysokości niezgodnej z obowiązującymi normami. Wbrew stanowisku organu, nawet gdyby po wojnie doszło do skrócenia komina w czasie rzekomych prac remontowych, to i tak nie usprawiedliwia to wykonawcy remontu, który jako profesjonalista winien doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem.

Natomiast organ odwoławczy – zdaniem skarżącej - w ogóle nie odniósł się do zarzutów i dowodów zawartych w odwołaniu skarżącej i nie ocenił właściwie opinii E.P.K. ani pozostałych dowodów. Jednocześnie organ nie przeprowadził niezbędnych i istotnych ustaleń, które zalecał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 września 2013 r.. Takie zachowanie organu jest z pewnością oczywistym naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 75, art. 77, art. 80 k.p.a., co uzasadnia wniosek o uchylenie decyzji.

W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Badając pod tym kątem podjęte w niniejszej sprawie decyzje Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem doszło do naruszenia prawa o jakim mowa w przywołanym wyżej art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a., dające podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Przede wszystkim zauważyć należy, że podejmując swoje rozstrzygnięcia organy naruszyły przepis art. 153 P.p.s.a.. Należy bowiem zauważyć, że w dniu 11 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wydał wyrok w sprawie ze skargi L.C. (sygn. akt II SA/Wr 339/13), którym uchylił decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych dotyczących dachu oraz komina budynku mieszkalnego, wielorodzinnego. W wyroku tym Sąd stwierdził m.in., że "Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W., prowadząc z urzędu postępowanie, wszczęte w związku z pismem skierowanym do organu w dniu 11 stycznia 2012 r. przez C.C., ograniczył swoje czynności wyjaśniające do kwestii związanych z robotami budowlanymi dotyczącymi kominów. Ustalenia dokonane w toku postępowania jurysdykcyjnego na podstawie podjętych w sprawie czynności, w tym: oględzin przedmiotowej nieruchomości, przesłuchania świadków, analizy treści doręczonych protokołów okresowych kontroli stanu technicznego przedmiotowego obiektu, uznane zostały przez organy orzekające w sprawie za uprawniające do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Zdaniem Sądu ocena przyjęta przez organy właściwe instancyjne w rozpoznawanej sprawie jest co najmniej przedwczesna. Zważyć bowiem należy, że wobec samowolnego zrealizowania robót budowlanych w obrębie kominów przedmiotowego budynku i ustawowych powinności organu nadzoru budowlanego konieczne było rozważenie przeprowadzenia tzw. postępowania naprawczego przy zastosowaniu przepisów zawartych w art. 50-51 powoływanej poprzednio ustawy – Prawo budowlane. Celem takiego postępowania i przyjętej w jego zakresie regulacji ustawowej – jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – "nie jest karanie inwestora za wykonywanie robót budowlanych w sposób samowolny, lecz doprowadzenie materialnego efektu tych robót do stanu zgodnego z przepisami. W ramach postępowania należy zatem ustalić, czy roboty wykonane zostały w sposób poprawny pod względem techniczno-budowlanym ...". Organy orzekające w sprawie uznały, że tryb postępowania legalizacyjnego nie może być stosowany w rozpoznawanej sprawie, bowiem w okolicznościach w niej istniejących, w tym przede wszystkim niewadliwego wykonania robót w obrębie kominów, brak jest w obowiązujących przepisach prawa materialnego umocowania dla jakiejkolwiek interwencji organu nadzoru budowlanego, co w konsekwencji obliguje organ uprawniony do orzekania w sprawie do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania i jego umorzenia.". Zdaniem Sądu, organy właściwe instancyjnie nie zadośćuczyniły obowiązkom wskazanym w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem materiał sprawy nie dostarcza wiarygodnej podstawy do stwierdzenia, że w toku przeprowadzonych robót remontowych kominów nie zmieniono ich wysokości. Organy uznając twierdzenia pełnomocnika L.C. o obniżeniu komina za niezasadne odwołały się do zeznań świadków powołanych w sprawie tj. T.J., który sprawował nadzór nad przedmiotowymi robotami budowlanymi oraz R.R. – wykonawcy robót. W uznaniu Sądu organy oceniając te dowody (zeznania świadków) i przyznając im wiarygodność nie uwzględniły tego, że są to osoby bezpośrednio zainteresowane potwierdzeniem prawidłowości wykonanych robót budowlanych.

Sąd nie podzielił też stanowczego twierdzenia organów o występujących przed realizowaniem przedmiotowych robót budowlanych nieprawidłowościach w funkcjonowaniu wentylacji i przewodów kominowych w lokalu mieszkalnym nr 5, należącym do skarżącej. "Powoływanie się w uzasadnieniu decyzji instancyjnych na treść protokołów kominiarskich nr [...] z dnia 10 lutego 2010 r. i nr [...] z dnia 10 marca 2011 r. jest niezasadne, bowiem protokoły te dotyczą budynku przy ul. [...], a nie poszczególnych lokali; z ich treści wynika, że kanały dymowe, spalinowe i wentylacyjne odpowiadają obowiązującym przepisom i mieszczą się w obowiązujących normach oraz nadają się do dalszej bezpiecznej eksploatacji, a ciąg grawitacyjny w drożnych przewodach spalinowych i wentylacyjnych lokali jest dostateczny. Brak jest – zdaniem Sądu – podstaw do przyjęcia, że zamieszczone w nich adnotacje o nieprawidłowej pracy wentylacji grawitacyjnej kuchni (odwrotny ciąg) odnoszą się do lokalu mieszkalnego skarżącej. W toku prowadzonego postępowania organy właściwe instancyjnie nie odniosły się w ogóle do zasadniczej w sprawie kwestii, mianowicie tego, że pomimo wykonania przez skarżącą wszystkich zaleceń wynikających z opinii kominiarskich sporządzonych w dniach: 3 stycznia 2012 r. i 1 sierpnia 2012 r. nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu wentylacyjnego nadal występują i uniemożliwiają korzystanie z urządzeń grzewczych. W takich warunkach faktycznych nie można uznać, że stwierdzenie poprawności wykonanych w odniesieniu do kominów robót budowlanych, skutkujące umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego jest uzasadnione i znajduje nie budzące wątpliwości potwierdzenie w materiale zebranym w sprawie. W ocenie Sądu w istniejących w sprawie okolicznościach właściwy organ powinien skorzystać z możliwości określonych w przepisie art. 81 c ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane i zobowiązać w ustawowo zastrzeżonym trybie odpowiedni podmiot do dostarczenia oceny technicznej lub ekspertyzy, stwierdzającej, czy kominy budynku usytuowanego przy ul. [...] po wykonanych pracach remontowych odpowiadają polskim normom technicznym i wymogom warunkującym możliwość ich prawidłowego użytkowania i wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem.".

Zatem podjęte w rozpoznawanej sprawie decyzje są wynikiem ponownego rozpatrzenia sprawy po wyroku z dnia 11 września 2013 r. (sygn. akt II SA/Wr 339/13). Oznacza to, że organy rozpoznając sprawę po wyroku uchylającym decyzje obu instancji, stosownie do art. 153 P.p.s.a., były związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tymże orzeczeniu Sądu. W tym bowiem zakresie uzasadnienie orzeczenia wykazuje moc wiążącą. Wyrok sądu administracyjnego uchylający decyzję organu pierwszej i drugiej instancji stwarza taką sytuację procesową, że eliminuje jedynie orzeczenie ostatecznie kończące sprawę, pozostawiając jej tok działaniu organów właściwych do załatwienia sprawy według przepisów procedury administracyjnej. Organ pierwszej instancji po otrzymaniu akt sprawy miał podjąć zatem zgodne z prawem działania mające na celu wykonanie ustaleń zawartych w wyroku sądu. Jak wynika z uzasadnień kontrolowanych obecnie decyzji te ustalenia nie zostały poczynione. Naruszenie zaś przez organy zasady związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku sądu administracyjnego, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej instancji.

W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że chociaż organ pierwszej instancji przed wydaniem swojego rozstrzygnięcia zobowiązał postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, właścicieli lokali wchodzących w skład nieruchomości przy ul. [...] we W. do przedłożenia oceny technicznej robót budowlanych związanych z remontem kominów budynku, która wpłynęła do inspektoratu w dniu 12 stycznia 2015 r., jednakże jej analiza nie daje podstawy do stwardzenia, że organ zastosował się do wskazań wyrażonych w w/w wyroku WSA we Wrocławiu, co do dalszego postępowania, a które miały na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie. Zdaniem Sądu decyzja organu pierwszej instancji poza przytoczeniem wniosków opinii technicznej (i jej uzupełnienia) powtarza te same ustalenia co w poprzednio wydanych, a uchylonych przez WSA we Wrocławiu decyzjach. W dalszym ciągu materiał sprawy nie dostarcza bowiem wiarygodnej podstawy do stwierdzenia, że w toku przeprowadzonych robót remontowych kominów nie zmieniono ich wysokości. W przedłożonej opinii technicznej jak i jej uzupełnieniu ta kwestia w ogóle nie jest poruszana, co tylko potwierdza powyższe stwierdzenie, że w zasadzie decyzja pierwszoinstancyjna jest powtórzeniem decyzji PINB z dnia [...] r. Nr [...].

Ponadto należy zwrócić uwagę, że skarżąca pismami z dnia 1 lutego i 13 maja 2015 r. zakwestionowała sporządzoną opinię techniczną, wskazując m.in., że opinia oparta jest na błędnej interpretacji przepisów z pominięciem dokumentacji technicznej, że napisana jest bez należytej analizy dokumentacji projektowej budynku oraz że opinia powinna uwzględniać przede wszystkim czy wysokość kominów jest zgodna z oryginalnym projektem budynku oraz wyjaśnić sens odtworzenia stanu pierwotnego kominów, w wyniku których następuje zmiana charakterystycznych parametrów użytkowych technicznych istniejącego budynku, jak wysokość komina, która wpływa na funkcjonowanie wentylacji w lokalu nr 5. Zdaniem sądu, skoro remont komina został przeprowadzony (wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, który powołując się na zgłoszenie z dnia 14 grudnia 2011 r. uznał za niesporne legalność remontu komina) samowolnie przy okazji remontu dachu (bowiem zgłoszenie z dnia 14 grudnia 2012 r. dotyczyło jedynie remontu dachu), to organ pierwszej instancji powinien – w ramach postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego - odnieść się do powyższego zarzutu i wyjaśnić, czy wysokość komina rzeczywiście nie zmieniła się, co mogło spowodować niewłaściwe funkcjonowanie wentylacji w lokalu nr 5. W decyzji organu pierwszej instancji brak jest jednak jakichkolwiek rozważań w powyższym zakresie. PINB odniósł się jedynie do załączonych przez skarżącą zdjęć, wskazując, że 2 zdjęcia obrazujące pomiar wysokości jednego z trzonów kominowych w odniesieniu do kalenicy, z opisem "wysokość komina ponad kalenice jest niższa od 30 cm i wynosi 24 cm", nie może stanowić dowodu w sprawie. Przy czym organ wytknął stronie nieprawidłowości przy dokonywaniu pomiarów, sam nie wykonując jakichkolwiek czynności celem zweryfikowania twierdzeń skarżącej. Takie zaś działanie narusza art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a..

Nadto, wbrew zasadzie oficjalności postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji zarzucił skarżącej, że kwestionując przedłożoną opinię techniczną oraz jej uzupełnienie nie przedłożyła żadnego przeciwstawnego dowodu w sprawie, opiera się jedynie na domniemaniach, przypuszczeniach niepopartych żadnymi dowodami. Podkreślenia tutaj wymaga, że to organ był związany wytycznymi wyroku sądu administracyjnego i miał obowiązek podnoszone przez skarżącą kwestie wyjaśnić.

Również organ odwoławczy w ogóle nie podjął jakichkolwiek czynności celem wyjaśnienia zaistniałych w sprawie wątpliwości.

Ponadto skarżąca podniosła, że opinia techniczna została sporządzona przez byłego pracownika, kolegę Prezesa B. Zarządca Nieruchomościami "F." (inwestor zastępczy), z pominięciem drogi przetargowej, oraz że zdjęcia oraz ekspertyzy kominiarskie przedstawione w opinii technicznej są niewiarygodne, bowiem zrobiono je w okresie marzec – maj 2012 r. Organy obu instancji do tych kwestii również się nie odniosły, a należy zwrócić uwagę, że w istocie zdjęcia dołączone do opinii nie posiadają żadnej daty. Brak jest również rozważań dotyczących kolejnego zarzutu skarżącej odnoszącego się do przepisów, które zostały przytoczone w opinii technicznej, a które – zdaniem skarżącej - dotyczą nowego budownictwa, w których stosuje się przewody wentylacyjne zgodnie z PN-89/B-10425, tj. każdy przewód kominowy (wentylacyjny również) powinien mieć dwa boczne wyloty na dwie strony komina.

Podsumowując należy stwierdzić, że organ pierwszej instancji prowadząc ponownie postępowanie ograniczył w dalszym ciągu swoje czynności wyjaśniające do kwestii związanych z robotami budowlanymi dotyczącymi kominów i to jedynie w części ponad dachem bez dokonania jednak kontroli lokalu skarżącej. Jak wskazano bowiem w opinii technicznej dotyczy ona kominów murowanych ponad połacią dachową. W dalszym ciągu brak jest zarówno w materiale dowodowym czynności, a w konsekwencji w uzasadnieniach kontrolowanych obecnie rozstrzygnięć rozważań dotyczących stwierdzenia, że w toku przeprowadzonych robót remontowych kominów nie zmieniono ich wysokości, a przecież ta kwestia ma istotne znaczenie dla sprawy, bowiem jest głównym zarzutem skarżącej, która ze zmianą tej wysokości wiąże nieprawidłowe funkcjonowanie wentylacji w jej lokalu.

Powtarzając za treścią uzasadnienia podjętego wcześniej wyroku WSA we Wrocławiu, należy jeszcze raz zauważyć, że wobec samowolnego zrealizowania robót budowlanych w obrębie kominów budynku i ustawowych powinności organu nadzoru budowlanego konieczne było rozważenie przeprowadzenia tzw. postępowania naprawczego przy zastosowaniu przepisów zawartych w art. 50-51 Prawa budowlanego. Celem takiego postępowania i przyjętej w jego zakresie regulacji ustawowej jest doprowadzenie materialnego efektu tych robót do stanu zgodnego z przepisami, co oznacza, że w ramach postępowania należy zatem ustalić, czy roboty wykonane zostały w sposób poprawny pod względem techniczno-budowlanym. Przy czym podkreślić tutaj wypada, że ograniczenia się tylko i wyłącznie do zbadania poprawności wykonania remontu komina, bez wyjaśnienia, czy doszło do zmiany jego wysokości, nie można uznać za wypełnienie wytycznych zawartych w wyroki z dnia 11 września 2013 r.

Organ pierwszej instancji opierając się na zapisach opinii technicznej ograniczonej w swym zakresie do kominów ponad dachem, stwierdził – bez dokonania jakiejkolwiek kontroli przewodów kominowych i ich sprawności technicznej w lokalu skarżącej - że całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wskazuje, aby wykonane roboty w jakikolwiek sposób pogorszyły właściwości użytkowe przewodów kominowych, ich sprawność techniczną.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że sam organ mając na uwadze zbyt ogólny i powierzchowny charakter przedłożonej opinii technicznej oraz uwzględniając jednocześnie zarzuty skarżącej pismem z dnia 25 marca 2015 r. poinformował Wspólnotę Mieszkaniową budynku, że przedłożona opinia niedostatecznie wyjaśnia sprawę, bowiem autor opracowania w żaden sposób nie odniósł się do wymiarów (obecnej wysokości) kominów objętych robotami usytuowanych ponad połacią dachową (ewentualnej zmiany wysokości w odniesieniu do stanu sprzed robót), przekroju lub średnicy przewodów kominowych (dymowych, spalinowych, wentylacyjnych), użytych materiałów do przemurowania kominów (ich rodzaju, jakości, klasy), wpływu wykonanych robót na działanie urządzeń grzewczo-kominowych oraz wentylację pomieszczeń lokali w budynku (podłączonych do przewodów objętych robotami). Nie wskazano też, czy kominy w budynku po wykonanych pracach remontowych odpowiadają polskim normom technicznym i wymogom warunkującym możliwość ich prawidłowego użytkowania i wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem. Wprawdzie przesłano uzupełnienie do opinii technicznej, ale i ono w dalszym ciągu nie wyjaśnia wątpliwości, w zakresie ewentualnej zmiany wysokości w odniesieniu do stanu sprzed robót oraz wpływu wykonanych robót na działanie urządzeń grzewczo-kominowych oraz wentylację pomieszczeń lokali w budynku (podłączonych do przewodów objętych robotami).

Pomimo tych braków organ pierwszej instancji umorzył na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. prowadzone postępowanie, stwierdzając brak istnienia przesłanek stanowiących podstawę do wydania decyzji w trybie art. 51 ust 1 pkt 2 bądź pkt 1 Prawa budowlanego.

Odnosząc się zaś do rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego, sąd podziela stwierdzenie organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zgodnie z określonym przedmiotem postępowania (wykonanie robót budowlanych dotyczących dachu oraz kominów budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] we W.) kwestiami niezbędnymi do ustalenia były: zakres wykonanych robót budowlanych i ich legalność oraz prawidłowość wykonania robót. Jednakże w dalszej treści uzasadnienia – skoro organ pierwszej instancji tego nie wyjaśnił - nie wynika jaki był zakres wykonanych robót budowlanych, bowiem nie ustalono czy doszło do zmiany wysokości komina. DWINB jednym zdaniem stwierdził, że niesporny w sprawie jest zakres robót oraz ich legalność. Jedyną okolicznością, nad którą organ odwoławczy poczynił rozważania, jest okoliczność prawidłowości wykonanych robót budowlanych. Przy tym organ ten zaznaczył, że okoliczność ta jest sporną w kontekście zarzutów strony odwołującej, wskazujących na obniżenie w toku remontu wysokości komina lokalu nr 5, skutkiem czego dochodzi do zwrotnego ciągu w łazience lokalu nr 5. Poza jednak tym stwierdzeniem organ w swych rozważaniach oparł się jedynie na przedłożonej opinii technicznej, która - jak wyżej już wskazano - nie porusza kwestii przewodów wentylacyjnych w lokalu skarżącej. Zatem, za niemające potwierdzenia w zebranym materialne dowodowym należy również uznać stwierdzenie DWINB, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że w toku tych robót nie nastąpiła zmiana wysokości żadnego z kominów.

Ponadto, odnosząc się do przedstawionego przez skarżącą dowodu wskazującego na pierwotnie inną wysokość komina lokalu nr 5, organ odwoławczy ponownie powołał się na zeznania T.J. (który sprawował nadzór nad przedmiotowymi robotami budowlanymi) i oceniając te dowody i przyznając im wiarygodność, nie uwzględnił – jak wskazał WSA we Wrocławiu w wyroku w sprawie II SA/Wr 339/13 - tego, że są to osoby bezpośrednio zainteresowane potwierdzeniem prawidłowości wykonanych robót budowlanych.

Zadaniem Sądu niezasadne jest również powoływanie się w zaskarżonej decyzji na ocenę techniczną i opinie kominiarskie, które w ogóle nie odnoszą się ani do zmiany wysokości komina ani do wentylacji łazienki w lokalu nr 5, jako dowody wykluczające te zmianę jako przyczynę nieprawidłowości w wentylacji łazienki w w/w lokalu. Materiał sprawy – wbrew twierdzeniu organu odwoławczego - nie dostarcza wiarygodnej podstawy do stwierdzenia, że w toku przeprowadzonych robót remontowych kominów nie zmieniono ich wysokości.

Zdaniem organu odwoławczego PINB ustalił również przyczynę cofania się spalin do łazienki lokalu nr 5 (ciągu wstecznego w przewodzie kominowym), którymi są nieprawidłowa wentylacja lokalu oraz samego pomieszczenia łazienki, powołując się przy tym na opinie kominiarskie. Powtórzyć wypada tutaj za wyrokiem z dnia 11 września 2013 r., że powoływanie się w uzasadnieniu decyzji na treść protokołów kominiarskich "jest niezasadne, bowiem protokoły te dotyczą budynku przy ul. [...], a nie poszczególnych lokali; z ich treści wynika, że kanały dymowe, spalinowe i wentylacyjne odpowiadają obowiązującym przepisom i mieszczą się w obowiązujących normach oraz nadają się do dalszej bezpiecznej eksploatacji, a ciąg grawitacyjny w drożnych przewodach spalinowych i wentylacyjnych lokali jest dostateczny. Brak jest – zdaniem sądu – podstaw do przyjęcia, że zamieszczone w nich adnotacje o nieprawidłowej pracy wentylacji grawitacyjnej kuchni (odwrotny ciąg) odnoszą się do lokalu mieszkalnego skarżącej.".

Tym samym zasadnym jest również ponowne stwierdzenie, że "w toku prowadzonego postępowania organy właściwe instancyjnie nie odniosły się w ogóle do zasadniczej w sprawie kwestii, mianowicie tego, że pomimo wykonania przez skarżącą wszystkich zaleceń wynikających z opinii kominiarskich sporządzonych w dniach: 3 stycznia 2012 r. i 1 sierpnia 2012 r. nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu wentylacyjnego nadal występują i uniemożliwiają korzystanie z urządzeń grzewczych. W takich warunkach faktycznych nie można uznać, że stwierdzenie poprawności wykonanych w odniesieniu do kominów robót budowlanych, skutkujące umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego jest uzasadnione i znajduje nie budzące wątpliwości potwierdzenie w materiale zebranym w sprawie.".

Ponadto, fakt, że roboty budowlane objęte przedmiotem niniejszego postępowania obejmowały, w ramach remontu dachu, remont kominów wyłącznie w części ponad dachem nie wyklucza, że zmiana ich wysokości wpłynęła na wentylację w lokalu nr 5.

Uwzględniając powyższe, zdaniem sądu, czynności dotychczas podjęte w sprawie nie uprawniają w dalszym ciągu do zakończenia postępowania i podjęcia decyzji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W dalszym ciągu brak jest w aktach sprawy materiału dowodowego świadczącego o tym – jak przyjęły organy – że wysokość kominów się nie zmieniała. Brak materiału dowodowego w zakresie wskazanym przez WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 11 września 2013 r. (sygn. akt II SA/Wr 339/13) i niepodjęcie w tym zakresie czynności w postępowaniu wyjaśniającym narusza nie tylko art. 153 P.p.s.a., ale i art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., jak również art. 138 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organy rozpoznając ponownie sprawę, będą zobowiązane zatem do wypełnienia wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w orzeczeniu sądu, a następnie dokonać w oparciu o zebrany materiał dowodowy samodzielnych ustaleń i ocen dotyczących podstaw do umorzenia postępowania. Te ustalenia i ocena winna zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć, stosownie do przepisu art. 107 § 3 k.p.a.

Wobec przedstawionych okoliczności sąd uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.