Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 402/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.) Sędzia NSA Tadeusz Cysek Asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Dominik Niewirowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego T. w G. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego Ogólnopolskiego T. w G. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. art. 140 ust. 2 pkt 5, 122 ust. 2 pkt 3, 125 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne / Dz.U. nr 115, poz. 1229 ze zm. / udzielił spółce "S." pozwolenia wodnoprawnego na składowanie piasku na terenie zalewowym, na prawym brzegu rzeki [...] w rejonie km [...], na działce nr [...] 0 powierzchni 3,00 ha w związku z poborem piasku z koryta rzeki [...] od km [...] do km [...] do dnia 14 marca 2008 r. pod następującymi warunkami:

1. maksymalny poziom składowania do rzędnej 83,00 npm.,

2. maksymalnej ochrony drzewostanu zarówno w obszarze składowania i w jego bezpośrednim sąsiedztwie,

3. bezwzględnego wykonywania poleceń administratora międzywala rzeki odpowiedzialnego za ochronę przeciwpowodziową tj. Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W.,

4. utrzymania w należytym stanie technicznym przejazdu przez wał przeciwpowodziowy,

5. po zakończeniu działalności zagospodarowania międzywala w zakresie uzgodnionym z Wojewódzkim Konserwatorem Przyrody.

W uzasadnieniu decyzji podano, że przedmiotowa decyzja jest następstwem decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. udzielającej pozwolenia wodnoprawnego wnioskodawcy na wydobywanie piasku, co wiąże się bezpośrednio ze zmniejszeniem zagrożenia przeciwpowodziowego. Ponadto wnioskodawca otrzymał decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r. Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej zwalniającą z zakazu składowania piasku na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią oraz złożył całą niezbędną dokumentację.

Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] Minister Środowiska po rozpatrzeniu odwołania Ogólnopolskiego T. w G. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy w/w decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, iż działalność wnioskodawcy polegająca na wydobywaniu kruszywa i czasowym jego gromadzeniu na obszarze międzywala ma charakter komercyjny i z tego tytułu wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Są to roboty, które udrażniając koryto rzeki zarazem poprawiają bezpieczeństwo powodziowe terenów przybrzeżnych. Dla przedmiotowego zamierzenia nie jest konieczne wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż składowisko piasku nie powoduje zmiany sposobu zagospodarowania terenu, ponieważ istnieje od 1994 r.

Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożyło Ogólnopolskie T. w G. zarzucając naruszenie art. 125 pkt 3 ustawy Prawo wodne w związku z nieprzestrzeganiem zakazów obowiązujących w rezerwacie przyrody "L.", określonych § 9 ust. 1 pkt 1-7 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 23 grudnia 1998 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody / Dz.U. nr 166, poz. 1224 / znajdujących potwierdzenie w art. 23 lit. "a" ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody

/ Dz.U. Dz 2001 r. nr 99, poz. 1079 ze zm. / oraz art. 131 ust. 2 pkt 2 w związku z koniecznością wydania decyzji o warunkach zabudowy, określonej w art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto skarżący podnosi, iż decyzja organu I instancji ma charakter trwałej niewykonalności, ponieważ nie określa terminu, w którym wnioskodawca po zakończeniu działalności ma zagospodarować międzywale, błędnie określa komercyjną działalność wnioskodawcy jako związaną z poprawianiem bezpieczeństwa przeciwpowodziowego organ II instancji w uzasadnieniu nie odniósł się do dokumentu złożonego wraz z odwołaniem – stanowiska Dyrektora Biura Orzecznictwa Administracyjnego w Ministerstwie Środowiska z dnia 30 lipca 2001 r., – czym naruszono art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto stwierdził, iż jedynym sposobem wykonywania robót udrażniających koryto rzeki [...] jest wykorzystanie przedsiębiorstw zajmujących się poborem i dystrybucją kruszywa i taka działalność wymaga pozwolenia wodnoprawnego, gdyż z uzyskania takiej decyzji zwolnione są wyłącznie jednostki, do których należy ustawowy obowiązek utrzymania wód. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 125 pkt 3 ponieważ § 9 ust. 2 pkt 4 powołanego w skardze rozporządzenia stanowi, że zakazy ustalone dla rezerwatów przyrody nie dotyczą utrzymania koryta rzeki, a zatem również materiałów wydobytych z koryta [...]. Natomiast, co do określenia terminu zobowiązującego wnioskodawcę do zagospodarowania międzywala to po wygaśnięciu pozwolenia w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie na podstawie art. 138 ust. 2 Prawa wodnego zostanie określony termin. Pismo z dnia 31 lipca 2001 r. nie stanowi prawa i dlatego organ odwoławczy się do niego nie ustosunkował.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /.

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 125 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać:

1/ ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni,

2/ ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

3/ wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska oraz dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków, wynikających z odrębnych przepisów.

W przedmiotowym postępowaniu organ I instancji w ogóle nie wypowiedział się w przedmiocie zgodności planowanego zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zadowalając się wyłącznie stwierdzeniem, iż wnioskodawca do złożonej dokumentacji dołączył wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast organ II instancji stwierdził w uzasadnieniu decyzji, iż nie jest w przedmiotowej sprawie konieczna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, ponieważ składowisko piasku nie powoduje zmiany sposobu zagospodarowania terenu, gdyż istnieje ono od 1994 r.

Organy obydwu instancji orzekały po 31 grudnia 2003 r. a więc rozpatrując przedmiotową sprawę powinny mieć na uwadze treść art. 87 ust. 1 pkt 3 Ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. z dnia 10 maja 2003 r./. Jak wynika z ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został on uchwalony w dniu [...] listopada 1994 r. przez Radę Gminy J. a więc w chwili wydawania decyzji obydwu instancji już nie obowiązywał mając na uwadze powołany wyżej przepis ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W jaki zatem sposób organy wywiązały się z obowiązku wynikającego z treści art. 125 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego Sąd nie ma możliwości ustalenia. Biorąc nawet pod uwagę ustalenia nieobowiązującego planu to jak wynika z załączonego wypisu przedmiotowe składowisko znajduje się w strefie [...], w której istnieje zakaz jakiejkolwiek ingerencji w środowisko przyrodnicze. Nie nasuwa żadnych wątpliwości fakt, iż składowanie piasku na terenie strefy jest ingerencją w środowisko przyrodnicze, a zatem gdyby decyzje zapadły w momencie obowiązywania planu należałoby, mając na uwadze treść art. 126 pkt 1 Prawa wodnego odmówić wydania pozwolenia wodnoprawnego.

Z faktu, iż składowisko istnieje od 1994 r. nie można wyciągać wniosku, że organ nie musi się stosować do obowiązku wynikającego z art. 125 ust. 1 pkt 2, nie można również podzielić stanowiska organu II instancji, iż składowanie piasku nie powoduje zmiany ukształtowania terenu i ta okoliczność nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, ponieważ można ją przyjąć na podstawie art. 77 § 4 k.p.a.

Jeżeli teren, na którym jest zrealizowane przedmiotowe składowisko stanowi obszar, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 to odpowiednie organy właściwe do spraw gospodarowania wodami powinny podjąć działania w celu uwzględnienia obszaru w miejscowym planie zagospodarowania terenu / art. 84 ust. 1 Prawa wodnego /.

Także przedstawione stanowisko odnośnie zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 138 § 2 jest tylko częściowo uzasadnione a mianowicie można by go zastosować tylko przed upływem okresu, na jaki wydano pozwolenie wodnoprawne, natomiast, gdy kończy się okres ważności pozwolenia to wygasa ono z mocy prawa na podstawie art. 135 pkt 1 i decyzji na podstawie art. 138 ust. 2 się nie wydaje.

Odnośnie naruszenia zakazów wynikających z faktu, iż przedmiotowy teren znajduje się na terenie rezerwatu "L." to Sąd podziela stanowisko przedstawione w uzasadnieniu organu II instancji, iż prace wnioskodawcy są wykonywane w ramach likwidacji zagrożenia przeciwpowodziowego a tym samym mieszczą się w odstępstwie od zakazów przewidzianych w art. 23 a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody / tj. Dz.U. Dz 2001 r. nr 99, poz. 1079 ze zm. /.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy mieć na uwadze, iż obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy, istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie zaś jedynie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu od orzeczenia pierwszoinstancyjnego oraz treść art. art. 85 pkt 1, 87 pkt 1 i 89 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym / Dz.U. nr 80, poz. 717 ze, zm. /., natomiast uzasadnienie orzeczenia powinno odpowiadać wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a.

Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzje organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Na podstawie art. 152 i art. 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienie się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. art. 200, 205 i 209 w/w ustawy.