Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3148/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), asesor WSA Maciej Kurasz,, asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Konrad Aromiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. określił M. W. (dalej zwanemu "Skarżącym") należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie 7.137,60 zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, iż w wyniku kontroli podatkowej mającej na celu sprawdzenie rzetelności zadeklarowanych podstaw opodatkowania stwierdzono, że Skarżący w złożonym zeznaniu podatkowym za 2000 r. nie wykazał dochodu z tytułu sprzedaży (odpłatnego zbycia) samochodu przed upływem pół roku licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie.

Z akt sprawy wynika, że powyższą decyzję doręczono pełnomocnikowi Skarżącego - adwokatowi W. T. w dniu 29 lipca 2005 r. (k. 125), a następnie w dniu 13 sierpnia 2005 r. samemu Skarżącemu (k. 124).

Z tychże akt wynika również, że w dniu 26 sierpnia 2005 r. Skarżący w siedzibie organu złożył osobiście odwołanie od powyższej decyzji oraz pismo o cofnięciu pełnomocnictwa do występowania przed organami podatkowymi w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. udzielone adwokatowi W. T.. Jednocześnie Skarżący zaznaczył, że pełnomocnictwo udzielone przed rozprawą w Wojewódzkim Sądem Administracyjny w Warszawie utrzymuje w mocy.

Postanowieniem z dnia [...] września 2005 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W., na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), powoływanej dalej jako "ord.pod.", stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w G.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 ord.pod. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z kolei w myśl art. 145 § 2 ord.pod. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. Dodatkowo organ drugiej instancji wskazał, iż z akt sprawy wynika, iż Skarżący w dniu 24 września 2003 r. ustanowił profesjonalnego pełnomocnika - adwokata W. T. w sprawach skarbowych toczących się przed Urzędem Skarbowym w G. za rok 2000 i 2002. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaznaczył, że powyższe pełnomocnictwo Skarżący cofnął dopiero pismem z dnia 26 sierpnia 2005r.. dołączając je wraz z odwołaniem w tym samym dniu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że skoro decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] lipca 2005 r., która zawierała stosowne pouczenie o przysługującym stronie prawie wniesienia odwołania, doręczono pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 29 lipca 2005r., to termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 12 sierpnia 2005 r. Zatem odwołanie z dnia 23 sierpnia 2005 r. złożone osobiście przez Skarżącego w Urzędzie Skarbowym w G. w dniu 26 sierpnia 2005r., zostało wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu. Niezależnie od powyższego Dyrektor Izby Skarbowej w W. zauważył, że Skarżący nie zwrócił się również z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu, co przysługiwało jej na podstawie art. 162 § 1 i § 2 ord.pod.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2005 r. Skarżący zakwestionował zasadność argumentacji prawnej i faktycznej zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Skarżący podniósł, że otrzymał decyzję zawierającą pouczenie o możliwości złożenia odwołania w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania. W pouczeniu tym nie było informacji, że termin do złożenia odwołania biegnie od dnia doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony. Skarżący podniósł, że nie może ponosić negatywnych konsekwencji wadliwego pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie nie zostało w ogóle doręczone jego pełnomocnikowi, co również świadczy o jego wadliwości. W ocenie Skarżącego działanie organów narusza art. 120, art. 121 i art. 210 § 1 pkt 7 ord.pod.

Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako niezgodnego z prawem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W., uznając zarzuty skargi za bezzasadne, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, kiedy i komu w sposób prawidłowy doręczono decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] lipca 2005 r.

Z akt sprawy wynika, że wyżej wymienioną decyzję w sprawie doręczano dwukrotnie: najpierw w dniu 29 lipca 2005 r. ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi Skarżącego - adwokatowi W.T., a następnie samemu Skarżącemu w dniu 13 sierpnia 2005 r.

Zgodnie z art. 136 ord.pod. strona postępowania podatkowego może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Z kolei art. 145 § 2 ord.pod. stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że ostatni z powoływanych przepisów, podobnie jak art. 40 § 2 k.p.a., nie dopuszcza żadnych wyjątków i, zgodnie z przyjętą zasadą oficjalności doręczeń, obarcza organy prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczenia wszystkich pism procesowych ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi (B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Ordynacja Podatkowa. Komentarz., LexisNexis, 2005, wyd. 2, s. 449). W przypadku doręczenia pisma stronie i ustanowionemu pełnomocnikowi bądź przedstawicielowi orzecznictwo sądowe przyjmuje jednoznacznie, że doręczenie pisma stronie nie ma żadnego znaczenia procesowego (por. wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 1996 r., SA/Gd 1686/95. niepubl.). Jednoczesne doręczenie pisma stronie i pełnomocnikowi wywołuje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast bieg terminu (np. do wniesienia środka odwoławczego) rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi (postanowienie NSA z dnia 11 marca 1997 r., I SA/Po 1333/96, cyt. w: A. Bącal, B. Dauter: Ordynacja podatkowa w orzecznictwie sądowym, "Prawo podatkowe", z. 88, Warszawa 2001, s. 259).

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organy podatkowe w żaden sposób nie naruszyły wymienionych w skardze przepisów postępowania podatkowego. Przeciwnie organy podatkowe nie miały prawa kwestionować złożonego przez Skarżącego pełnomocnictwa z dnia 24 września 2003 r. (k. 84 akt administracyjnych). Z pełnomocnictwa tego wynika bezsprzecznie, iż Skarżący w sprawach skarbowych za rok 2000 i 2002, toczących się w Urzędzie Skarbowym w G., ustanowił adwokata W. T.. W konsekwencji Sąd stwierdził, że skuteczne i prawidłowe było pierwsze doręczenie decyzji ustanowionemu w sprawie profesjonalnemu pełnomocnikowi. Termin 14-dniowy do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji zaczął biec w dniu 30 lipca 2005 r. (sobota) i upływał z dniem 12 sierpnia 2005 r. (piątek), zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 161 § 1 ord.pod.

Jak wspomniano odwołanie na wyżej wymienioną decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. zostało wniesione w dniu 26 sierpnia 2005 r. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że ustalenie organu odwoławczego, iż nastąpiło uchybienie ustawowego terminu do jego wniesienia, są prawidłowe.

Nie ma przy tym znaczenia prawnego, że Skarżący odebrał wyżej wymienioną decyzję w dniu 13 sierpnia 2005 r.

W przypadku doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony i stronie, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, termin do wniesienia odwołania do organu drugiej instancji liczy się od dnia następującego po dniu uznania decyzji za doręczoną zgodnie z art. 145 § 2 ord.pod., nie zaś od daty późniejszego odbioru takiej decyzji przez stronę.

W przypadku zawarcia w decyzji prawidłowego pouczenia co do prawa złożenia odwołania do organu wyższego stopnia każde przekroczenie terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności, niezależnie od liczby dni tego przekroczenia, czy też okoliczności, które stały się podstawą jego przekroczenia, skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminowi, a tym samym niemożnością merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] lipca 2005 r. zawierała prawidłowe pouczenie co do prawa złożenia odwołania.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde nawet nieznaczne, przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2003 r., sygn. akt SA/Bk 271/03, niepubl.).

Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa wskazanego w skardze. Materiał dowodowy znajdujący się w aktach administracyjnych potwierdza okoliczności faktyczne, na których oparte zostało zaskarżone postanowienie, a tym samym twierdzenie zawarte w skardze, iż "pouczenie decyzji doręczonej stronie reprezentowanej przez pełnomocnika było wadliwe - wprowadzało stronę w błąd co do terminów wniesienia odwołania", rozmija się z dowodami, które potwierdzają doręczenie wskazanej decyzji pełnomocnikowi Skarżącego.

Należy przy tym podkreślić, iż w przypadku strony reprezentowanej przez pełnomocnika zbędne było wysyłanie decyzji organu pierwszej instancji stronie (Skarżącemu). Co więcej, doręczenie decyzji mogło wywoływać u adresata - strony mylne przekonanie, iż od takiego doręczenia biegnie termin do wniesienia odwołania. Kwestia ta nie ma jednak znaczenia w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.

Należy raz jeszcze podnieść, że organ odwoławczy dokonał prawidłowego rozstrzygnięcia. Bowiem art. 228 § 1 ord.pod. przewiduje trzy sytuacje procesowe: w pkt 1 - niedopuszczalność odwołania, w pkt 2 - wniesienia odwołania z uchybieniem terminowi, w pkt 3 - pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222. Zgodnie z tym ostatnim artykułem odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie.

Z akt sprawy wynika, że w sprawie zachodziła tylko druga sytuacja - uchybienie terminowi. Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia jednoznacznie i prawidłowo wskazał powody rozstrzygnięcia, jak również w rozstrzygnięciu tym zawarł wyraźne stwierdzenie, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Niezrozumiały dla Sądu jest zarzut dotyczący nie doręczenia pełnomocnikowi Skarżącego zaskarżonego postanowienia, ponieważ sam Skarżący pismem z dnia 26 sierpnia 2005 r. cofnął swoje pełnomocnictwo dla reprezentującego go adwokata W. T. w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. Zgodnie z art. 145 § 1 ord.pod. jeśli strona nie działa przez pełnomocnika albo przedstawiciela, pisma doręcza się tejże stronie. Wskutek wypowiedzenia (cofnięcia) pełnomocnictwa strona, jeśli nie ustanowi kolejnego pełnomocnika, działa na dalszym etapie postępowania samodzielnie i to jej należy doręczać kolejne pisma. Konkludując należało stwierdzić, że Dyrektor Izby Skarbowej w W. doręczając zaskarżone postanowienie Skarżącemu nie naruszył przepisów prawa.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.