Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 107/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 32 ust. 1 lit. a, ust. 4, art. 29 ust. 1, art. 33
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 22 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 758
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Starszy inspektor Maria Filipek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 września 2008 r. sprawy ze skargi A.C. - [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w B.P. postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 622 ze zm.), 29 ust. 1, ust. 3 lit. a, art. 32 ust. 1 lit. a) (i), art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992r., str. 1 ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, Rozdział 2, Tom 2, str. 307), po rozpatrzeniu zażalenia A.C. z dnia [...] na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B.P. Nr [...] z dnia [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Jak podał organ odwoławczy w dniu [...] "E." S.A. z W. w ramach upoważnienia strony do działania w formie przedstawiciela bezpośredniego dokonała zgłoszenia celnego według dokumentu SAD Nr [...], wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzone z Białorusi drewno surowe. Wartość celną towaru przyjęto zgodnie z przedłożonymi fakturami. Dostawa towarów nastąpiła w ramach kontraktu Nr [...] z dnia [...]., zawartego z firmą U.P. "B." M., Białoruś. Po zwolnieniu tych towarów do procedury dopuszczenia do obrotu w firmie "A." A.C. została przeprowadzona kontrola postimportowa przez funkcjonariuszy celnych Urzędu Celnego w S., polegająca na sprawdzeniu prawidłowości rozliczenia z budżetem państwa z tytułu należności celnych i podatkowych w okresie [...]– [...]. Wyniki kontroli przedstawiono w protokole Nr [...] z dnia [...]. W trakcie kontroli została ujawniona umowa Nr [...] z dnia [...] zawarta pomiędzy firmą "A." A.C. O.S.A. "B.U.G.T." M., Białoruś, dotycząca uczestnictwa w aukcjach giełdowych przeprowadzanych przez Giełdę. Do umowy zostały wystawione faktury Nr [...] na kwotę: [...] EUR z dnia [...] oraz Nr [...] na kwotę: [...] EUR z dnia [...] , dotyczące opłaty giełdowej w wysokości 0,4%.

Wobec powyższego Naczelnik Urzędu w B.P. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie ustalenia wartości celnej sprowadzonego towaru. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w dniu [...] organ I instancji wydał postanowienie Nr [...] w którym zmienił nieprawidłowe dane zawarte w w/w zgłoszeniu celnym, dotyczące pola 44, 46 i 47 dokumentu. W myśl art. 32 ust. 1 lit. a) (i) w związku z art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego - do wartości celnej zostały doliczone koszty pośrednictwa w wysokości 0,4% od wielkości zrealizowanej transakcji giełdowej.

Od tego postanowienia A.C. pismem z dnia [...] wniosła zażalenie, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz umorzenia postępowania. Naczelnik Urzędu Celnego w B.P. nie znalazł podstaw do uwzględnienia tego zażalenia i pismem Nr: [...], [...], [...] z dnia [...] przesłał je do rozpatrzenia Dyrektorowi Izby Celnej w B.P. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] organ I instancji wstrzymał wykonanie swojego postanowienia.

Dyrektor Izby Celnej w tej sprawie przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, wzywając stronę pismami Nr [...] z dnia: [...],[...] do przedłożenia następujących dokumentów: urzędowego tłumaczenia na język polski umowy Nr [...] z dnia [...] wraz z aneksem Nr [...] do tej umowy, załącznika nr [...] do umowy nr [...] wraz z urzędowym tłumaczeniem, tłumaczenie kontraktu Nr [...] z dnia [...] wraz z aneksami; wyciągu bankowego nr [...] z dnia [...] na kwotę [...] EUR. Ponadto wezwano stronę do udzielenia informacji, w jaki sposób rozliczała się z "B.U.G.T.": czy podstawą jest załącznik do umowy, czy podstawą są faktury Nr j/w; jeśli podstawą są faktury, należy przypisać je do zgłoszeń celnych, według których nastąpił import towarów; - ile faktycznie strona zapłaciła białoruskiej firmie za usługi giełdowe.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] strona została zawiadomiona, że zażalenie na powyższe postanowienie nie może zostać rozpatrzone w terminie określonym w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej oraz określono nowy termin załatwienia sprawy. W odpowiedzi pismem z dnia [...] strona przedłożyła urzędowe tłumaczenie na język polski: umowy Nr [...], kontraktu Nr [...], aneksu do umowy, wyciąg bankowy Nr [...]. Nie przedstawiła załącznika do umowy Nr [...], z którego wynikają stawki opłat pobieranych od uczestników aukcji.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Do dnia wydania postanowienia, strona nie wniosła nowych uwag w sprawie.

Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że zgodnie z art. 67 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny - datą, którą należy uwzględnić przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłoszono towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne, tj. dzień 26.12.2005 r. Przepis art. 78 WKC umożliwia organom celnym przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli a posteriori wynika, że przepisy regulujące procedurę celną, której to dotyczy zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują zgodnie z tym przepisem, niezbędne kroki w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Oznacza to, że nawet w sytuacji, gdy w dniu zgłoszenia celnego funkcjonariusz celny nie kwestionuje prawidłowości deklarowanych przez importera danych zawartych w zgłoszeniu celnym, organ celny po stwierdzeniu, że dane te były nieprawidłowe może dokonać zmian zawartych w zgłoszeniu celnym.

Organ odwoławczy wskazał także, że wspominana powyżej umowa z dnia [...] Nr [...] o warunkach dokonywania przez uczestnika aukcji giełdowych transakcji w OSA "B.U.G.T.", M., Białoruś zawiera następujące prawa i obowiązki stron: giełda daje uczestnikowi aukcji prawo do uczestniczenia w aukcjach giełdowych przeprowadzanych przez giełdę, pod warunkiem, że uczestnik aukcji giełdowych gwarantuje ze swojej strony przestrzeganie przepisów prawa Republiki Białoruś i Statutu Giełdy. Aukcje giełdowe prowadzone są w formie przetargu ustnego.

Uczestnik aukcji giełdowych ma prawo do (punkt 2 umowy): - składania zleceń na giełdę, udziału w aukcjach giełdowych; dokonywania na giełdzie transakcji kupna-sprzedaży towaru giełdowego w swoim imieniu i na swój koszt, jeżeli jest to zgodne z obowiązującymi przepisami prawa; do otrzymywania od giełdy informacji, w formie i terminach określonych w regulaminie.

Giełda przyjmuje na siebie m.in. następujące obowiązki: informowania uczestnika aukcji giełdowych o zmianach i aneksach wprowadzonych do statutu giełdy, regulaminu i innych dokumentów giełdy, dotyczących przeprowadzania aukcji giełdowych, zawierania i realizacji transakcji giełdowych; przeprowadzania kontroli realizacji zobowiązań zgodnie z regulaminem przez uczestnika aukcji giełdowych w zakresie transakcji giełdowych i ich odpowiedniego wykonania; rejestrowania transakcji giełdowych; przekazywania dla uczestnika aukcji giełdowych po zakończeniu dnia sesyjnego i jego podsumowaniu spisu zawartych transakcji przez uczestnika aukcji; przekazywanie biuletynów giełdowych i informacyjnych materiałów giełdy.

Uczestnik aukcji giełdowych przyjmuje na siebie następujące obowiązki: przestrzeganie przepisów prawa Republiki Białoruś, statutu giełdy, regulaminu i innych dokumentów giełdy; przy zawieraniu transakcji giełdowej podpisanie dowodu zawarcia transakcji giełdowej i umowy giełdowej; opłacenia na rzecz giełdy wszystkich opłat, składek i innych płatności, których wielkość, sposób i terminy płatności określone są w dokumentach giełdy.

Do tej umowy Nr [...] "B.U.G.T." wystawiła faktury: Nr [...] na kwotę [...] EUR z dnia [...] oraz Nr [...] na kwotę [...] EUR z dnia [...]., dotyczące opłaty giełdowej w wysokości 0,4%.

W trakcie kontroli postimportowej oprócz w/w umowy zostały także ujawnione: umowa obowiązująca w 2006 r. w tłumaczeniu na język polski, dotycząca obsługi giełdowej uczestnika aukcji w OSA "B.U.G.T.", załącznik do umowy (bez numeru i daty), z którego wynikają następujące stawki opłat pobieranych od uczestnika aukcji:

- opłata za akredytację uczestnika aukcji - 140 EUR;

- opłata za organizację i prowadzenie aukcji giełdowych - 0,4% od wielkości

zrealizowanej transakcji giełdowej.

Ujawniony w trakcie kontroli załącznik do umowy nie precyzuje, której umowy dotyczy. Stawki wynikające z załącznika do umowy pokrywają się ze stawkami opłat wynikającymi z faktur Nr [...] i [...] - 0,4% od zrealizowanej transakcji giełdowej. Ponadto białoruska firma wystawiła akt Nr [...] z dnia [...], do umowy Nr [...] z dnia [...], dotyczący płatności za usługi giełdowe 0,4% w kwocie: [...] EUR. Przedmiotowy rachunek został opłacony przez importera według dwóch wyciągów bankowych: Nr [...] z dnia [...] na kwotę [...] EUR, Nr [...] z dnia [...] na kwotę [...] EUR. W trakcie obowiązywania umowy Nr [...] firma "A." A.C. według przedmiotowego zgłoszenia celnego dokonała importu z Białorusi drewna surowego. Import nastąpił z firmy U.P "B." M., Białoruś, w ramach kontraktu Nr [...] z dnia [...] obowiązującego do [...].

Spór pomiędzy stroną a organami celnymi sprowadza się do ustalenia, czy koszty poniesione przez firmę "A." A.C. na rzecz białoruskiej firmy wynikające z faktur dotyczących umowy Nr [...] są kosztami pośrednictwa, czy też prowizją od zakupu, bądź kosztami w ogóle nie związanymi z wartością celną towaru.

Naczelnik Urzędu Celnego w B.P. koszty te potraktował jako koszty pośrednictwa, doliczając je do wartości celnej importowanych towarów, w trybie art. 32 ust. 1 lit. a) (i) w związku z art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Strona uważa jednak, że opłaty giełdowe nie są elementem wartości celnej importowanych towarów. Mogą być potraktowane jako prowizja od zakupu, gdyż białoruska firma świadczyła usługi na rzecz firmy ,A." w szerszym zakresie aniżeli skontaktowanie ze sobą obu stron transakcji.

Dyrektor Izby Celnej dokonując analizy całości akt sprawy wyjaśnia, że w świetle art. 29. ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego - wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie artykułów 32 i 33.

W celu określenia wartości celnej z zastosowaniem przepisów art. 29 ustawy, do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za towary dodaje się poniesione przez kupującego, lecz nie ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towary prowizje i koszty pośrednictwa, z wyjątkiem prowizji od zakupu (art. 32 ust. 1 lit. a) (i) Wspólnotowego Kodeksu celnego). Upoważnienie do włączenia do wartości celnej towaru kosztów prowizji i pośrednictwa (z wyjątkiem prowizji od zakupu) daje Art. 8 pkt 1 lit. a Porozumienia w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. Porozumienie to weszło w życie w stosunku do Polski dnia 1 lipca 1995 r. (zał. do Dz. U. Nr 98, poz. 483). Przystępując do tego Porozumienia Polska zobowiązała się do stosowania przy realizacji swego ustawodawstwa decyzji Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Handlu (WTO) oraz wyjaśnień Technicznego Komitetu Ustalana Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Nota wyjaśniająca 2.1 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WCO stanowi, iż w celu ustalenia wartości celnej poprzez zastosowanie Art. 1 do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej dodane będą koszty prowizji i koszty pośrednictwa, z wyjątkiem prowizji od zakupu, jeżeli są one ponoszone przez kupującego, a nie zostały włączone do ceny. Koszty prowizji i pośrednictwa stanowią wynagrodzenie wypłacane pośrednikom za ich udział w zawarciu umowy sprzedaży. Jeżeli w ramach umowy sprzedaży przewidziane jest, że kupujący musi zapłacić, oprócz ceny faktycznej za towary, prowizję wypłacaną agentowi, wówczas należy do ceny fakturowej doliczyć wartość tej prowizji, przy ustalaniu wartości transakcyjnej zgodnie z Art. 1 Porozumienia.

Powyższa nota wyjaśniająca dokonuje analizy prowizji i pośrednictwa w kontekście Art. 8, podając ogólną charakterystykę pośredników, konkludując, iż rodzaj i charakter zapewnianych przez pośredników usług często nie wynika jasno z dokumentacji handlowej.

Za agentów zakupu uznaje się osoby działające w imieniu kupujących, świadczące im usługi w zakresie wyszukiwania dostawców, informowania sprzedającego o wymaganiach importera, zbierania próbek, kontroli towarów oraz, w niektórych przypadkach, organizowania ubezpieczenia, transportu, składania i dostawy towarów. Wynagrodzeniem za ich usługi jest prowizja od zakupu płacona przez importera niezależnie od uiszczenia przez niego kwoty za kupione towary.

Agent sprzedaży działa na rzecz sprzedającego, poszukuje klientów, zbiera zamówienia oraz ewentualnie zapewnia składowanie i dostawę towarów. Wynagrodzenie, jakie otrzymuje w zamian za usługi świadczone w ramach zawarcia umowy, zwykle określone jest jako prowizja od sprzedaży.

Pośrednik w ogólnym rozumieniu oznacza takiego pośrednika, który nie działa pod własnym nazwiskiem, działa on zarazem w imieniu kupującego i sprzedającego i na ogół nie ma innych funkcji jak tylko skontaktować ze sobą obie strony transakcji. Pośrednik wynagradzany jest za pomocą kosztów pośrednictwa, stanowiących na ogół określony procent od wartości transakcji zawartych przy jego udziale. W przypadku gdy, pośrednik wynagradzany jest przez kupującego, należy koszty pośrednictwa dodać do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej w takiej wysokości, w jakiej obciążają one kupującego.

Komentarz 17.1 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej daje wskazówki, w jakich okolicznościach opłaty ponoszone przez kupującego na rzecz pośrednika mogą być uważane za prowizję od zakupu:

- w tym kontekście odpowiednie dokumenty niezbędne dla potwierdzenia istnienia i dokładnego określenia rodzaju lub charakteru usług, powinny być udostępnione administracji celnej;

- pośród powyższych dokumentów powinna znaleźć się umowa agencyjna zawarta pomiędzy agentem a kupującym, określająca formalności i czynności jakie agent będzie musiał wykonać w związku ze swoimi zobowiązaniami do czasu, kiedy przedstawi towar do dyspozycji kupującego. Umowa agencyjna powinna dokładnie odzwierciedlać warunki umowy pomiędzy kupującym a agentem, a inne dokumenty, takie jak zamówienia, teleksy, akredytywy, korespondencja itp., które jasno określają bona fide umowy agencyjnej, powinny być przedstawione administracji celnej;

- administracja celna może stwierdzić, że nie istnieje zależność pośrednictwa przy zakupie, jeśli nie zostaną przedstawione stosowne dokumenty potwierdzające taką zależność.

Przy rozstrzyganiu kwestii dotyczącej uznania agenta za agenta zakupu, sprzedaży, czy też niezależnego należy również wziąć pod uwagę, iż z reguły funkcję agenta zakupu pełnią firmy niezależne, wyspecjalizowane w danej branży towarowej, działające za granicą na rynku dostawcy, posiadające dobre rozeznanie rynku i informacje o producentach oferujących najkorzystniejsze ceny i warunki dostaw. Zgodnie z punktem 3 umowy Nr [...] - obowiązkiem "B.U.G.T" (wykonawca) jest: informowanie uczestnika aukcji giełdowych o realizacji transakcji giełdowych, o zmianach i aneksach wprowadzonych do statutu giełdy, rejestrowanie transakcji giełdowych, przekazywanie spisu transakcji zawartych przez uczestnika aukcji giełdowych, przekazywanie biuletynów giełdowych i informacyjnych

materiałów giełdy. Za przedmiotowe usługi strona dokonywała zapłaty na rzecz giełdy w wysokości 0, 4 % od zrealizowanej transakcji. Ponadto z umowy tej wynika (punkt 3.2.1), że Pani A.C. jako uczestnik aukcji giełdowych ma obowiązek przestrzegać przepisy prawa Republiki Białoruś, statutu giełdy, regulaminu i innych dokumentów giełdy.

Organ odwoławczy wyjaśnia, że na Białorusi na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 16.06.2004 r. nr 714 "O środkach rozwoju handlu hurtowego na giełdach towarowych" od 1 stycznia 2005 r. osoby prawne musiały zawierać umowy dotyczące handlu towarami wymienionymi w wykazie (różnego rodzaju materiały drzewne i metalowe wyroby walcowane), których wartość wynosi 10.000 EUR i więcej, na giełdach towarowych w OAO "B.U.G.T.". Strona potwierdza fakt, że w świetle przepisów obowiązujących na terenie Republiki Białoruś nie mogła prowadzić działalności handlowej z pominięciem Spółki OAO "B.U.G.T." .

W świetle powyższego strona nie mogła importować z Białorusi drewna bez pośrednictwa Spółki OAO "B.U.G.T.". Towar zakupiony na giełdzie za pośrednictwem w/w firmy został następnie przez stronę importowany do Polski. Dostawa drewna nastąpiła od firmy U.P "B." w ramach zawartego kontraktu nr [...] z [...]. Z załącznika Nr [...] do kontraktu [...] wynika także, że dokument ten został zarejestrowany w OSO "B.U.G.T." - numer rejestru transakcji zgodnie z ewidencją transakcji: Nr [...]. Bezsporne jest zatem, że towar zakupiony na giełdzie jest tożsamy z towarem importowanym przez stronę do Polski.

Organ II instancji odwołując się do przepisów prawa cywilnego, które wyjaśniają pojęcie agenta i umowy agencyjnej (art. 758 § 1 ustawy Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zmianami) stwierdza, że w niniejszej sprawie zawarta umowa Nr 9 jest umową o charakterze pośredniczym. Pośrednik gwarantuje jedynie polskiej firmie uczestnictwo w aukcjach giełdowych na prawach strony z możliwością zakupu towarów. Pośrednik działał więc na własną rękę jako tzw. niezależny agent), jego funkcja w zasadzie sprowadzała się tylko do skontaktowania ze sobą obu stron transakcji.

W świetle powołanej wyżej Noty wyjaśniającej 2.1 pkt 13 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej - poniesione przez stronę koszty są kosztami pośrednictwa, winny być doliczone do wartości celnej importowanych towarów. Czynności, o których strona pisze w zażaleniu (pośrednik podaje do uczestnika aukcji określone informacje, decyduje o poprawności zgłoszenia giełdowego, udostępnia pomieszczenia i urządzenia techniczne, itp.) są typowymi działaniami związanymi z przeprowadzeniem aukcji giełdowej, bez których uczestnik nie mógłby brać udziału w transakcjach giełdowych. Działania te nie decydują więc o tym, że białoruska firma prowadziła szerszy zakres czynności, niż czynności typowe dla agenta uważanego za pośrednika.

Ustawowa definicja pojęcia "prowizja od zakupu" zawarta jest w art. art. 32 ust. 4 WKC - to opłata poniesiona przez importera na rzecz jego agenta za usługę polegającą na reprezentowaniu go przy zakupie towarów, dla których ustalana jest wartość celna. Z treści umowy Nr [...] nie wynika, aby poniesione przez stronę koszty miały charakter prowizji od zakupu. Przede wszystkim wykonawca przedmiotowej umowy nie prowadzi działań w zakresie poszukiwania sprzedawców towarów, nie informuje sprzedającego o wymaganiach importera, nie prowadzi czynności z zakresu organizowania ubezpieczenia, transportu, składania bądź dostawy towarów. Zatem w świetle w/w Noty wyjaśniającej 2.1 pkt 9 - faktyczne obowiązki ciążące na wykonawcy wobec zleceniodawcy według ujawnionej umowy Nr [...] nie polegają na reprezentowaniu kupującego przy zakupie towarów, dla których ustalana jest wartość celna.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że strona była wzywana do przyporządkowania faktur dotyczących opłat giełdowych zarówno przez zespół kontrolny w trakcie kontroli postimportowej, była także wzywana przez organ odwoławczy rozpatrujący przedmiotową sprawę. A.C. twierdzi, że nie jest możliwe przyporządkowanie kwot faktur do konkretnego zgłoszenia celnego. Twierdzi, że firma nie prowadzi rejestru, który pozwala na stwierdzenie, czy faktury Nr [...] i [...] obejmowały towary, które zostały następnie importowane. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO w Opinii Nr 19. 1 "Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej" potwierdził prawa krajowych administracji celnych do liczenia na pełną współpracę importerów podczas dochodzenia prawdziwości bądź dokładności wszelkich oświadczeń, dokumentów lub deklaracji.

Jeśli zatem strona nie może lub nie chce dokonać przyporządkowania faktur do konkretnych własnych zgłoszeń celnych, to nie może potem skutecznie stawiać organom celnym zarzutu, iż dokonały takiego przyporządkowania nieprawidłowo. Jak wyżej stwierdzono, stawki opłat giełdowych w wysokości 0,4% od wielkości zrealizowanej transakcji giełdowej (które doliczył organ I instancji) wynikają zarówno z faktur Nr: [...] i [...], jak i z załącznika do umowy (bez numeru i daty). Zgodnie z pismem strony z dnia [...], umowy zarówno z 2005 r. (Nr [...]) jak i z 2006 r. nie podlegają zmianom na zasadach uczestnictwa, są zawsze konstruowane na takich samych zasadach, dotyczy to także opłat z tym związanych. W podpisywanych kolejno umowach zmienia się tylko data obowiązywania umowy.

Organ odwoławczy wyjaśnia także, że art. 29 ust. 3 lit. b WKC stanowi, iż "działania, włączając w to działalność marketingową, podjęte przez kupującego na jego własny rachunek, inne niż te, których doliczenie przewidziane jest w art. 32, nie są uznawane za pośrednią płatność na rzecz sprzedawcy, nawet jeżeli mogłyby być uznane za korzystne dla sprzedającego lub zostały podjęte na podstawie porozumienia ze sprzedawcą, a ich koszt nie będzie doliczony do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej przy ustalaniu wartości celnej przywiezionych towarów". W kontekście Artykułów 1 i 8 Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu jak i uwag interpretacyjnych, czynności wymienione w w/w przepisie mogą obejmować działania podjęte w celu promowania sprzedaży i dystrybucji towarów w kraju importu. W rozumieniu tego przepisu koszt kampanii reklamowej, czynności powiązane z marketingiem dotyczącym towarów importowanych nie stanowią części wartości celnej. Koszt takich czynności, jeśli podjęte zostały na rachunek kupującego, nie powinien być traktowany jako pośrednia płatność na rzecz sprzedającego mimo, że może być uważany za zysk sprzedającego.

Wyjaśnił również, że A.C. poniosła dwa rodzaje opłat na rzecz "B.U.G.T." opłatę za akredytację uczestnika aukcji i opłatę za organizację i prowadzenie aukcji giełdowych.

Pierwszy rodzaj opłat należy potraktować jako koszty wynikające z art. 29 ust. 3 lit. b WKC. Jest to stała opłata miesięczna, nie jest ona związana z zakupem towarów na giełdzie, a jedynie umożliwia udział w aukcji na zasadach strony i jest niezależna od tego, czy strona w trakcie aukcji dokona zakupu towaru czy też nie dokona żadnej transakcji. Stała opłata abonencka uiszczona przez polską firmę mieści się w zakresie działań podejmowanych przez podmioty gospodarcze na własny rachunek inne niż te, których doliczenie przewidziane jest w art. 32 WKC. Płatności te nie są uznawane za pośrednią płatność na rzecz sprzedającego, nawet jeśli mogłyby być uznane za korzystne dla sprzedającego. Opłat tych organy celne nie doliczyły do wartości celnej importowanych towarów. Natomiast drugi rodzaj opłat w wysokości 0,4% wartości od zrealizowanej transakcji, które organ I instancji doliczył do wartości celnej jest uzależniony od zakupu towaru na giełdzie. Są więc one elementem wartości celnej, jako koszty pośrednictwa.

Dyrektor Izby Celnej dodał, że po zwolnieniu towaru organ celny może, z urzędu lub na wniosek, wydać postanowienie, w którym zmienia nieprawidłowe dane zawarte w zgłoszeniu celnym, inne niż określone w ust. 2. (art. 23 ust. 4 ustawy Prawo celne). Czynności kontrolne po zwolnieniu towaru (wyniki kontroli postimportowej) podjęte przez organ celny stanowiły przesłankę do wszczęcia postępowania celnego w przedmiotowej sprawie. Ponieważ zmiana elementów zgłoszenia celnego (pole 44, 46, 47) nie ma wpływu na kwotę należności celnych (zastosowano zerową stawkę celną dla krajów trzecich), dlatego organ I instancji słusznie działając w trybie art. 23 ust. 4 ustawy Prawo celne, art. 78 WKC wydał rozstrzygnięcie w sprawie w formie postanowienia.

Z treści pisma wynika m.in., że giełda nie jest stroną w transakcjach giełdowych w umowach kupna-sprzedaży (dostawy towarów). Usługi wykonywane są przez giełdę na terytorium Republiki Białoruś i nie mogą wpływać na wartość celną towarów realizowanych w ramach umów kupna-sprzedaży (dostawy) zawartych między stronami transakcji giełdowych.

W świetle powyższego organ odwoławczy wyjaśnił, iż zasadność doliczania poniesionych przez stronę kosztów do wartości celnej importowanych towarów należy do kompetencji polskich organów celnych. W Polsce organem właściwym do dokonania zmian elementów zgłoszenia celnego jest naczelnik urzędu celnego (organ I instancji). Dyrektor Izby Celnej jest organem odwoławczym, rozpatrującym środki zaskarżenia od rozstrzygnięć wydanych przez organ I instancji. Powyższe pismo podlega ocenie w granicach swobodnej oceny dowodów, jak inne dowody zgromadzone w toku postępowania.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 187 § 1, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej organ II instancji wyjaśnia, że zgodnie z powołanym art. 187 - organ administracji obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W niniejszej sprawie organy celne zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz dopuściły jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 Ordynacji podatkowej).

Skargę na powyższe postanowienie wniosła A.C. "A". Zaskarżyła je w całości i wniosła o jego uchylenie, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, przez:

a) niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust. 3 lit. b Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. Nr L 302 z dnia 19.10.1992 r. ze zm.), który stanowi, że działania podjęte przez kupującego na jego własny rachunek (koszty prowadzenia działalności gospodarczej w ogólności), nie są uznawane za pośrednią płatność na rzecz sprzedającego, nawet jeżeli mogłyby być uznane za korzystne dla sprzedającego lub zostały podjęte na podstawie porozumienia ze sprzedawcą, a ich kosztu organy celne nie mogą doliczać do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej przy ustalaniu wartości celnej przywożonych towarów, podczas gdy kosztów wynikających z faktur płatnych na rzecz Spółki OAO "B.U.G.T." nie sposób zakwalifikować inaczej, jak tylko koszty prowadzenia działalności gospodarczej w ogólności lub co najwyżej jako prowizję od zakupu, skoro przedsiębiorstwo "A." w świetle przepisów obowiązujących na terytorium Republiki Białoruskiej nie może prowadzić działalności handlowej z pominięciem wyżej wskazanego podmiotu. Pamiętać przy tym należy, że Spółka OAO "B.U.G.T." pobiera opłaty niezależnie od tego, czy dojdzie do zawarcia umowy sprzedaży, czy też nie, a tym samym niezależnie od tego, czy towar będzie przedmiotem zgłoszenia celnego. Istotne jest jedynie, że Uczestnik brał udział w Giełdzie i za to ma obowiązek zapłacić określoną kwotę zgodnie z umową.

b) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust. 31it. a i art. 32 ust. 1 a) Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. Nr L 302 z dnia 19.10.1992 r. ze zm.) oraz treści porozumienia w sprawie stosowania Artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu (tzw. Kodeksu Wartości Celnej), podczas, gdy wszystkie państwa i organizacje członkowskie WTO na mocy zapisów wynikających z Kodeksu Wartości Celnej zobowiązały się, iż Organy Celne nie będą ustalać wartości celnej towaru w sposób arbitralny, z pominięciem wymogów określonych w art. 7 ust. 1 Porozumienia o stosowaniu Artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 15 kwietnia 1994 r. (Dz. U. 1995 r. Nr 98 poz. 483), który stanowi, że wartość celna winna być ustalana w rozsądny sposób, zgodny z zasadami i ogólnymi postanowieniami Porozumienia i Artykułu VII GATT 1994 - w sytuacji gdy organ celny, który wydał zaskarżone postanowienie nie uwzględniając treści Noty Wyjaśniającej 2.1. - W części dotyczącej prowizji od zakupu, a artykuł 8.1a) i) Porozumienia w sprawie stosowania Artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu, przewiduje, że w celu ustalenia wartości celnej poprzez zastosowanie Artykułu 1 do ceny faktycznie zapłaconej nie będą dodane prowizje od zakupu. Pominięto przy tym uwagi interpretacyjne dotyczące artykułu 8 dotyczące wyrażenia "prowizja od zakupu", które oznacza opłaty wypłacone przez importera swojemu agentowi za usługi związane z reprezentowaniem go za granicą przy zakupie towarów, dla których ustalana jest wartość. Uwaga ta w sposób czytelny potwierdza, że agent nie musi zawierać umowy sprzedaży towaru w imieniu i na rzecz importera, a jedynie uczestniczy w zawarciu umowy sprzedaży wykonując usługi przy zakupie towarów przez Importera. Można przy tym rozróżnić agentów (maklerów) zakupu oraz agentów (maklerów) sprzedaży. Agenci zakupu są osobami działającymi na rzecz kupujących, świadczący im usługi w zakresie wyszukiwania dostawców i na ogół wynagradzani prowizją od zakupu płaconą przez importera niezależnie od uiszczenia przez niego kwoty za kupione towary, a prowizja taka płacona przez kupującego za towary importowane nie powinna, zgodnie z Artykułem 8.1a) i), być doliczana do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za te towary.

c) niewłaściwe zastosowanie art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68 z 2004r. ze zm.) podczas, gdy dane zawarte w zgłoszeniu celnym były prawidłowe, uwzględniały zasadę określoną w treści art. 29 ust. 3 lit. b

Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. Nr L 302 z dnia 19.10.1992 r. ze zm.) oraz powszechnie obowiązujące reguły ustalania wartości celnej towaru, a mimo to organ celny wydał postanowienie, w którym zmienił zawarte w nim dane. Nadto, analiza treści zaskarżonego postanowienia nie pozwala na stwierdzenie, w jaki sposób dokonano obliczeń i na jakich organ celny oparł się w tym przedmiocie przepisach.

Zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 187 § 1 i 210 § 4 Ordynacji Podatkowej, poprzez pominięcie przy wydaniu zaskarżonej decyzji faktów i dowodów świadczących na korzyść strony, a w szczególności poprzez pominięcie wyjaśnień strony, treści doręczonego pisma Spółki OAO "B.U.G.T." oraz umowy zawartej w wyżej wymienionym podmiotem, której treść stanowi o szerszym zakresie obowiązków białoruskiej giełdy, aniżeli ustalił to odwoławczy organ celny. Nadto, uzasadnienie faktyczne, jak i prawne decyzji nie określa przyczyn, dla których pewnym dowodom organ celny odmówił wiarygodności, poprzestając jedynie na stwierdzeniach, że organ celny zgodnie z treścią art. 191 Ordynacji podatkowej sam określa granice postępowania wyjaśniającego, kieruje się własnym przekonaniem oraz ma pełną swobodę w kształtowaniu zakresu postępowania. Organ celny nie wyjaśnił przy tym wszystkich faktów istotnych dla rozpoznania sprawy, a mianowicie, z jakiego tytułu Spółka OAO "B.U.G.T." obciążyła Przedsiębiorstwo "A." kwotami widniejącymi na fakturach powołanych w treści uzasadnienia, a w tym, czy po dokonaniu każdej operacji giełdowej, z tytułu której wystawiono fakturę, firma "A." zawierała umowę sprzedaży, jak też, czy towar objęty zgłoszeniem celnym, jest jednakowy z towarem, wobec którego wcześniej dokonano operacji giełdowej, która stanowiła podstawę wystawienia faktur, a ostatecznie, w jaki sposób organ celny obliczył kwoty widniejące w polach 44, 46 i 47, skoro zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na dokonanie takiego wyliczenia, nie mówiąc już o przyporządkowaniu kwot wynikających z konkretnych faktur do konkretnego zgłoszenia celnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B.P. wniósł o jej oddalenie, ponadto podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.

W rozpatrywanej sprawie zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny są bezsporne. Zresztą żadna ze stron tego nie kwestionuje. Wątpliwości jednak budzi interpretacja przepisów prawa w zakresie określenia pojęć pośrednictwo i prowizja, zawartych we WKC.

Jak wynika z akt sprawy skarżąca kupowała na Białorusi drewno, następnie sprowadzała je do Polski, tj. kraju członkowskiego UE. Zgodnie z przepisami białoruskimi, dostawa towarów nastąpiła w ramach kontraktu Nr [...] z dnia [...] zawartego z firmą U.P. "B." M., Białoruś. Bez odpowiedniej umowy z państwową jednostką taka działalność nie byłaby możliwa. Skarżąca nabywała drewno na giełdzie towarowej, co potwierdza umowa Nr [...] z dnia [...] zawarta pomiędzy firmą "A." A.C. a O.S.A. "B.U.G.T." M., Białoruś, dotycząca uczestnictwa w aukcjach giełdowych przeprowadzanych przez tą giełdę. W ramach tej umowy skarżąca miała uiszczać prowizję od każdej transakcji w wysokości 0,4%.

W sprawie nie budzi wątpliwości fakt przedstawiania przez skarżącą faktur dotyczących zakupu drewna. Wątpliwości budzą natomiast wystawione faktury Nr [...] na kwotę: [...] EUR z dnia [...] r. oraz Nr [...] na kwotę: [...] EUR z dnia [...], dotyczące opłaty giełdowej w wysokości 0,4%, ujawnione w trakcie kontroli postimportowej przeprowadzonej przez organy celne u skarżącej.

Spór dotyczy ustalenia, czy koszty poniesione przez firmę "A." A.C. na rzecz białoruskiej giełdy wynikające z w/w faktur dotyczących umowy Nr [...] są kosztami pośrednictwa, czy też prowizją od zakupu, bądź kosztami w ogóle nie związanymi z wartością celną towaru. Naczelnik Urzędu Celnego w B.P. koszty te potraktował jako koszty pośrednictwa, doliczając je do wartości celnej importowanych towarów, w trybie art. 32 ust. 1 lit. a) (i) w związku z art. 29 ust.1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Skarżąca uważa, że opłaty giełdowe nie są elementem wartości celnej importowanych towarów. Mogą być natomiast potraktowane jako prowizja od zakupu, gdyż białoruska giełda świadczyła usługi na rzecz firmy ,A." w szerszym zakresie niż skontaktowanie ze sobą obu stron transakcji.

Przy określaniu kosztów pośrednictwa, czy prowizji od zakupy mniej istotne jest samo nazwanie umowy łączącej strony, a faktycznie prowadzane działania. Oznacza to, że nie wystarczy jedynie odwoływać się do postanowień umów, a badać jakie konkretnie działania zostały podjęte przez odpowiednie strony w trakcie ich realizacji. W ocenie Sądu, przy ustalaniu wartości celnej i rozstrzyganiu czy należy do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej doliczać koszty pośrednika, istotna jest funkcja, jaką pełni pośrednik, a nie termin, jakim jest określany. Zatem samo nazwanie umowy "umową agencyjną z prowizją od zakupu", a wynagrodzenia agenta "prowizją od zakupu" nie oznacza jeszcze, że koszty działania tego agenta nie będą wliczane do wartości celnej. Gdy zaś działanie agenta będzie polegało na dokonywaniu czynności prawnych w imieniu dającego zlecenie ( reprezentowaniu ) prowizja płacona agentowi będzie prowizją od zakupu rozumianą , zgodnie z art. 32 ust. 4 WKC , jako opłata za reprezentowanie przy zakupie. Sam fakt, że agent działał we własnym imieniu nie ma decydującego znaczenia dla uznania lub nie, prowizji ponoszonej przez kupującego za "prowizję od zakupu".

Odwołując się do wyroku NSA z dnia 13 września 2002 r. (sygn. akt I SA/Łd 1324/01, ONSA 2003/3/104) należy stwierdzić, że usługa, o której mowa w art. 22 § 1 pkt 5 Kodeksu celnego (odpowiednik art. 32 ust. 4 WKC) polegająca na reprezentowaniu kupującego przy zakupie towarów, może obejmować również czynności faktyczne pośredniczenia (np. wyszukiwanie osób, z którymi można zawierać umowy, udział w rokowaniach, przekazywanie próbek /.../). "Jednakże warunkiem uznania, że otrzymane z tego tytułu wynagrodzenie to prowizja od zakupu, jest stwierdzenie, iż agent wykonujący usługę był upoważniony także do reprezentowania kupującego, a zatem czynności faktyczne były wykonywane w ramach umowy agencji typu przedstawicielskiego". Być reprezentantem kogoś, wg Słownika języka polskiego oznacza występować, działać w czyimś imieniu, działać w czyimś zastępstwie mając jego pełnomocnictwa. Oznacza to, że do reprezentowania kupującego przy zawarciu umowy i występowania w jego imieniu, agent musi posiadać pełnomocnictwo upoważniające go do takich działań prawnych. (Wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt III SA/Łd 548/06). Jednak z analizy akt niniejszej sprawy nie wynika, ze na mocy umowy Nr 9 właśnie takie czynności miała podejmować strona białoruska.

Kodeks celny prowizje od zakupu definiował w art. 22 § 1 pkt 5 jako opłatę poniesioną przez kupującego na rzecz jego agenta za usługę polegającą na reprezentowaniu go przy zakupie towarów, dla których ustalana jest wartość celna.

Ustawowa definicja pojęcia "prowizja od zakupu" zawarta w art. 32 ust. 4 WKC brzmi identycznie bowiem jest to opłata poniesiona przez importera na rzecz jego agenta za usługę polegającą na reprezentowaniu go przy zakupie towarów, dla których ustalana jest wartość celna. Przepis ten stanowił podstawę rozstrzygnięcia w sprawie.

Należy nadto zauważyć, że zgodnie z art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 32, art 33. W art. 32 ust 1 pkt 1 lit. a (i) WKC stwierdzono natomiast, że w celu określania wartości celnej z zastosowaniem przepisów art. 29, do ceny zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się: poniesione przez kupującego, lecz nieujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towary koszty: prowizji i pośrednictwa, z wyjątkiem prowizji od zakupu.

Z treści umowy Nr [...] nie wynika, aby poniesione przez skarżącą koszty miały charakter prowizji od zakupu. Przede wszystkim wykonawca przedmiotowej umowy nie prowadził działań w zakresie poszukiwania sprzedawców towarów, nie informował sprzedającego o wymaganiach importera, nie prowadził czynności z zakresu organizowania ubezpieczenia, transportu, składania bądź dostawy towarów.

W tym miejscu warto odwołać się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w powołanym wyżej wyroku z dnia 13 września 2002 r. (sygn. akt I Sa/Łd 1324/01, publ. ONSA 2003/3/104), że w doktrynie zwraca się uwagę na możliwość występowania dwóch typów umów agencyjnych: agencji połączonej z pełnomocnictwem i agencji pośredniczej (L. Ogiegło [w:] System prawa cywilnego. Prawo zobowiązań - część szczegółowa, Warszawa 2001, s. 402-403 i cytowana tam literatura). W umowie typu przedstawicielskiego usługi agenta polegają na zawieraniu umów w imieniu dającego zlecenie i obejmują dokonywanie czynności prawnych. Agent jest umocowany do zawierania umów w imieniu dającego zlecenie. W tym typie umowy agencyjnej czynnościom prawnym mogą towarzyszyć także czynności faktyczne. W drugim typie umowy agencyjnej - umowie o charakterze pośredniczym - usługi agenta sprowadzają się wyłącznie do czynności faktycznych polegających na pośredniczeniu. Przez pośredniczenie w sensie cywilnoprawnym rozumie się takie czynności pośrednika, które umożliwiają zawarcie umowy osobom trzecim, przy czym działanie pośrednika nie zawiera w sobie żadnych czynności prawnych mogących wywołać jakiekolwiek skutki dla zlecającego pośrednictwo. Przykładowo wskazuje się, że czynności pośredniczenia mogą obejmować wyszukiwanie osób, z którymi można zawierać umowy, udział w rokowaniach mających na celu zawarcie umowy, skłanianie osób trzecich do zawarcia umowy lub przyjęcia oferty, przekazywanie próbek, informowanie o warunkach umów i właściwościach towaru. Dwa typy agencji znajdują także odzwierciedlenie w art. 758 Kodeksu cywilnego, z którego wynika, że przyjmujący zlecenie (agent) zobowiązuje się w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do stałego pośredniczenia za wynagrodzeniem przy zawieraniu z klientami umów na rzecz dającego zlecenie przedsiębiorcy albo do zawierania ich w jego imieniu. Do zawierania umów w imieniu dającego zlecenie oraz do odbierania dla niego oświadczeń agent jest uprawniony tylko wtedy, gdy ma do tego umocowanie.

Zawarcie zatem samej umowy agencyjnej zobowiązuje agenta do wykonywania dla zleceniodawcy czynności faktycznych w ramach pośredniczenia. Umowa typu przedstawicielskiego wymaga udzielenia pełnomocnictwa dla agenta, który wykonuje czynności prawne, to znaczy składa oświadczenia woli w imieniu zleceniodawcy, które wywołują skutki prawne w sferze praw i obowiązków zleceniodawcy. Analogiczne wnioski o dwóch typach umów agencyjnych można wyprowadzić analizując treść Noty wyjaśniającej nr 2.1 pt.: "Prowizje w ramach artykułu 8 Porozumienia", opublikowanej w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908). Nota nr 2.1. w punkcie 4 in fine, definiując pojęcie maklera, zwanego też agentem, pośrednikiem, wyraźnie stwierdza, że uczestniczy on w zawarciu umowy sprzedaży i reprezentuje w niej sprzedającego lub kupującego.

Uczestniczenie w zawarciu umowy i reprezentowanie w niej jednej ze stron jednoznacznie wskazuje, że punkt 4 Noty dotyczy agencji połączonej z pełnomocnictwem (umowa agencji o charakterze przedstawicielskim) (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 120/07).

Decydującym argumentem w ocenie usług świadczonych w wykonaniu umowy Nr [...] jest fakt, że stałe pośrednictwo, do którego zobowiązany był agent, nie obejmowało umocowania do bezpośredniego zawierania umów w imieniu i na rzecz zleceniodawcy. Okoliczność, że agent nie uczestniczył w zawarciu umowy i nie reprezentował przy tym spółki skarżącej, przesądza o uznaniu prowizji zapłaconej agentowi przez spółkę – za koszty prowizji i pośrednictwa, o których mowa w art. 32 ust 1 pkt 1 lit. a (i) Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Dlatego należy zgodzić się ze stanowiskiem organów administracji, że powinny one zostać doliczone do wartości celnej.

W odniesieniu do problematyki proporcjonalnego zaliczenia kwot z faktur wystawionych na podstawie umowy Nr [...] należy stwierdzić, że w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym takie naliczanie kwot jest prawidłowe. Szczególnie, że jak wynika z akt sprawy skarżąca mimo wezwania nie określiła jak przyporządkować poszczególne kwoty. W przypadku bowiem konieczności dodania do wartości celnej kosztów pośrednictwa, przy ryczałtowym ich określeniu, tak jak miało to miejsce w sprawie i przy braku możliwości odniesienia tych kosztów do konkretnych zgłoszeń celnych proporcjonalna metoda rozliczania kosztów jest jedynym możliwym sposobem doliczenia tych kosztów do wartości celnej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 908/08). Przeprowadzona kalkulacja wykazała, że opłaty giełdowe na jednostkę drewna wynosiły 0,53 zł/m3 (k – 133 akt zbiorczych).

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że kwoty z umowy Nr [...] są kosztami pośrednictwa, a jako takie powinny zostać doliczone do faktur zakupu i dopiero od tak ustalonej wartości należało określić wysokość cła. Oznacza to, że działanie organów administracji celnej było prawidłowe, a zarzuty skargi pozbawione są uzasadnionych podstaw.

Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270, ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.