Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 273/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. f
journal: Dz.U. 2017 poz 1065
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Lidia Serwiniowska, sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 września 2018 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej o uznaniu za osobę bezrobotną, odmowy przyznania prawa do zasiłku, odmowy uznania za osobę bezrobotną, umorzenia postępowania w sprawie odmowy prawa do zasiłku. I. oddala skargę w całości; II. przyznaje adwokat A. P.-S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), w tym 23% należnego podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Wojewoda D., działając na podstawie między innymi art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) i art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1065 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego R. L. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...].01.2018 r., nr [...], orzekającej o:

1) uchyleniu decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta W. z dnia [...].03.2013 r. nr [...] orzekającej o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 28.03.2013 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku,

2) odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 28.03.2013 r.,

3) umorzeniu postępowania w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych - zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia odwoławczego między innymi przytoczono okoliczności faktyczne, które legły u podstaw wydania rozstrzygnięcia pierwszej instancji. Wskazano mianowicie, że skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu 28.03.2013 r. W dniu rejestracji zainteresowany oświadczył, że nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, wobec czego decyzją Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...].03.2013 r. uznano skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 28.03.2013 r. i odmówiono przyznania mu prawa do zasiłku. Decyzją ostateczną Prezydenta Miasta W. z dnia [...].02.2015 r. orzeczono o utracie przez odwołującego się statusu osoby bezrobotnej z dniem 01.05.2014 r. z powodu podjęcia zatrudnienia. W dniu zaś 13.12.2017 r. organ pierwszej instancji pozyskał z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) wydruk, z którego wynika, że od dnia 01.05.1994 r. skarżący posiadał jednak wpis do ewidencji działalności gospodarczej dotyczący firmy - A z siedzibą we W., ul. [...], ze wskazaną datą rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej od dnia 01.05.1994 r. oraz brakiem wpisów o zawieszeniu tej działalności.

W tej sytuacji postanowieniem Prezydenta Miasta W. z dnia [...].12.2017 r., wznowiono postępowanie w sprawie. W jego toku włączono do akt sprawy oświadczenie skarżącego z dnia 15.01.2018 r., że nie prowadzi od 1994 roku żadnej działalności gospodarczej oraz raport z dnia 15.01.2018 r. wygenerowany z CEIDG zaświadczający, że przedmiotowy wpis działalności gospodarczej został wykreślony z rejestru z dniem 15.12.2017 r., a deklarowana data zaprzestania wykonywania działalności określona została na dzień 01.05.1994 r.

Rozpatrując odwołanie skarżącego od opisanej na wstępie decyzji organ odwoławczy zauważył, że w przedmiotowej sprawie przeprowadzone postępowanie wykazało, iż zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., według której w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Fakt posiadania przez skarżącego wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w dniu 28.03.2013 r. należy uznać za okoliczność nową, nieznaną organowi wydającemu decyzję [...] z dnia [...].03.2013 r. oraz istotną dla sprawy nabycia przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej w dniu 28.03.2013 r. oraz uprawnień z tym statusem związanych.

Organ przytoczył następnie definicję ustawową zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (zwanej dalej: "ustawą"), zgodnie z którą określenie bezrobotny oznacza m.in. osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, albo innej pracy zarobkowej, jeżeli nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej dnia podjęcia działalności gospodarczej.

Jak wywodził dalej organ - z treści cytowanego przepisu wynika, iż sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej bez względu na to czy działalność ta jest prowadzona stanowi przesłankę uzasadniającą odmowę uznania danej osoby za osobę bezrobotną. Treść tego przepisu precyzuje, w jakim okresie osoba posiadająca wpis do ewidencji działalności gospodarczej może jednocześnie posiadać status osoby bezrobotnej, jednakże w przypadku odwołującego się przesłanki powyższe nie zachodzą. Z akt sprawy oraz z załączonych do odwołania dokumentów jednoznacznie wynika, że rejestrując się w urzędzie pracy w dniu 28.03.2013 r. posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej i nie zgłosił zawieszenia wykonywania tej działalności. Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż skarżący nie prowadził działalności gospodarczej od 1994 roku i nie miał żadnego wpływu na wpis wykreślenia działalności gospodarczej z rejestru CEIDG, zakończonej w 1994 r., organ II instancji podkreślił, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f) ustawy, odwołuje się jedynie do samego faktu posiadania takiego wpisu, nie obliguje natomiast organu do weryfikacji jego poprawności. Zgodnie z przepisami regulującymi prowadzenie działalności gospodarczej, to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek aktualizacji danych zawartych we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Z informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że wpis dokonany w dniu 01.05.1994 r. został wykreślony dopiero w dniu 15.12.2017 r. Skarżący jako przedsiębiorca, podejmując decyzję o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, zainteresowany jednocześnie przyjął na siebie pewne obowiązki, w tym obowiązek dopełnienia wszelkich formalności związanych z późniejszym jego wykreśleniem. Niezłożenie wniosku o wykreślenie działalności gospodarczej przed rejestracją w urzędzie pracy, należy uznać za brak należytej staranności w działaniu, do którego jako przedsiębiorca był zobowiązany. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o: 1) zmianę wpisu - w terminie 7 dni od dnia zmiany danych, 2) wykreślenie wpisu - w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Treść przywołanego powyżej art. 30 tej ustawy wskazuje, że wniosek o wykreślenie z ewidencji, w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności, powinien zostać złożony najpóźniej siódmego dnia od daty zaprzestania tej działalności. Tym samym data zaprzestania prowadzenia działalności, wskazana we wniosku, nie powinna być wcześniejsza niż siedem dni przed datą, w jakiej ten wniosek został złożony.

Organ nadmienił nadto, że w czasie obowiązywania ustawy zarówno z dnia 23.12.1988 r. o działalności gospodarczej, jak i ustawy z dnia 19.11.1999 r. prawo działalności gospodarczej, przedsiębiorca był zobowiązany do powiadamiania właściwego organu o zmianach stanu faktycznego i prawnego odnoszących się do wykonywanej działalności w terminie 14 dni od powstania tych zmian. Na gruncie wówczas obowiązujących przepisów wykształciło się zresztą w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że niemożliwe jest wykreślenie wpisu do ewidencji z kilkuletnią datą wsteczną, a organy administracji nie mają obowiązku badania w jakiej dacie faktycznie nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności zaś Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 marca 1999 r., sygn. akt II SA 124/99, zauważył, że możliwość takiej zmiany - nie mającej zresztą żadnej podstawy w obowiązujących przepisach prawa, podważałaby nie tylko wiarygodność, ale i jakikolwiek sens prowadzenia ewidencji działalności gospodarczej jako rejestru publicznego.

W ocenie organu II instancji uzasadnione jest stwierdzenie, że w dniu [...].03.2013 r., tj. w dniu wydania decyzji przez Prezydenta Miasta W. istniały przesłanki do odmowy uznania skarżącego za osobę bezrobotną, w związku z zarejestrowaną przez niego działalnością gospodarczą i wynikającym z treści wpisu do ewidencji terminem jej rozpoczęcia, niezależnie od faktu, że we wniosku z dnia 15.12.2017 r. o wykreślenie działalności gospodarczej wskazał on, że z dniem 01.05.1994 r. zakończył działalność gospodarczą. Wykreślenie działalności gospodarczej już po dokonaniu czynności rejestracji w urzędzie pracy nie może stanowić odstępstwa od stosowania przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy. Skarżący w dniu rejestracji został prawidłowo pouczony o obowiązku poinformowania urzędu pracy w terminie 7 dni o wszelkich okolicznościach, mających wpływ na nabycie statusu osoby bezrobotnej. W treści składanych przez skarżącego oświadczeń wskazano wyraźnie, że chodzi o nieposiadanie wpisu, nie zaś o nieprowadzenie działalności gospodarczej, zatem skarżący po otrzymaniu informacji w urzędzie pracy powinien poinformować o zgłoszeniu, jakiego dokonał w dniu 01.05.1994 r. Ze względu na fakt, że rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu 28.03.2013 r., posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej i nie złożył wniosku o zawieszenie wykonywania tej działalności należy uznać, że w dniu 28.03.2013 r. nie spełniał definicji osoby bezrobotnej, o której mowa w art.2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że samo posiadanie wpisu uniemożliwia nabycie statusu osoby bezrobotnej, a co za tym idzie - bez znaczenia jest fakt nieprowadzenia tej działalności gospodarczej przez osobę ubiegającą się o przyznanie statusu bezrobotnego. Z tego względu argumenty odwołującego się dotyczące faktu nieprowadzenia przez niego działalności gospodarczej po dniu 01.05.1994 r. nie mogą zostać uwzględnione.

W skardze, domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego w postaci oświadczenia z dnia 15.01.2018 r. o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej z dniem 01.05.1994 r. przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.

Skarżący wskazał na poparcie skargi, że w dniu 15.01.2018 r. zgłosił się na wezwanie Powiatowego Urzędu Pracy i złożył po raz kolejny, tym razem na piśmie, oświadczenie, że nie prowadzi od 1994 r. żadnej działalności gospodarczej, dodając, że nigdy nie nadano tej działalności numerów REGON i NIP, nie podlegał opodatkowaniu, nie był płatnikiem składek ZUS, nie figuruje w żadnych kartotekach Urzędu Skarbowego i ZUS pod kątem jakichkolwiek zobowiązań i należności. Nigdy też wcześniej przed datą 13.12.2017 r. nie figurował w dokumentacji Powiatowego Urzędu Pracy jako prowadzący jakakolwiek działalność gospodarczą. Urzędnicy Powiatowego Urzędu Pracy nie przyjmowali do wiadomości faktu, że stosowne oświadczenie zostało złożone w roku 1994, a skarżący nie miał żadnego wpływu na skontrolowanie czy wpis wykreślenia działalności gospodarczej z rejestru Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej zakończonej de facto w roku 1994, został przez urzędników dokonany. W związku z tym, dnia 15.12.2017 r. zażądał definitywnego usunięcia tych nieprawdziwych danych z tej ewidencji. Przyznany status osoby bezrobotnej nie zawierał żadnych wad, skarżący nie pobierał bowiem żadnych zasiłków z tego tytułu, a zatem występuje brak przedmiotu postępowania, czyli konkretnej sprawy administracyjnej będącej konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego w tej sprawie.

Posiłkowo, na rozprawie, wywody skargi wsparto powołaniem się na tezy wyroku WSA w Łodzi z dnia 20 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 443/18.

W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz.1302; zwanej dalej "p.p.s.a."), w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się zatem wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 p.p.s.a. Rozstrzygając daną sprawę sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a., przy czym sąd administracyjny przy ocenie legalności aktu administracyjnego nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony i czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla niej względnie, czy narusza zasady współżycia społecznego.

W kontekście takich przesłanek kontroli sądowej legalności zaskarżonego aktu, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzję tę wydano w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego, zgodne z przedmiotem sprawy.

W pierwszym rzędzie należało zważyć, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym, to jest po wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego. W tej materii wypada podnieść, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją podjęto, było dotknięte wadliwością. W związku z tym, że ta instytucja procesowa stanowi odstępstwo od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., to wadliwość postępowania administracyjnego musi mieć charakter kwalifikowany, a jej rodzaje zostały wyczerpująco wskazane w przepisach prawa procesowego. W postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania, przedmiotem postępowania jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie wznowieniowe ma własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Jedną z obligatoryjnych podstaw wznowienia przewiduje przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

W realiach analizowanej sprawie zasadniczą kwestią jest właściwa interpretacja ustawowej definicji osoby bezrobotnej zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w szczególności pod względem przesłanki dotyczącej wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Trzeba zauważyć, że definicja osoby bezrobotnej w omawianym zakresie podlegała w ostatnich latach istotnej ewolucji. Pod rządami ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu (Dz. U. Nr 75, poz. 446 ze zm.) o uznaniu za osobę bezrobotną nie decydował fakt wpisania jej do ewidencji, lecz faktyczne prowadzenie przez tę osobę działalności gospodarczej. W rozumieniu wskazanej ustawy, bezrobotnym była osoba pozostająca bez pracy i zarejestrowana we właściwym urzędzie zatrudnienia, zdolna do pracy i gotowa do jej podjęcia w ramach stosunku pracy, o ile nie pobierała emerytury, nie była właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego i nie prowadziła działalności gospodarczej lub nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu. Powyższa definicja nie wiązała zatem uzyskania statusu bezrobotnego z zarejestrowaniem działalności gospodarczej, a z faktycznym jej prowadzeniem. Kolejna wszakże regulacja, a to ustawa z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnianiu i bezrobociu (Dz. U. Nr 106, poz. 457 ze zm.) wprowadziła bardziej rozbudowaną definicję bezrobotnego, uzależniając możliwość uzyskania statusu bezrobotnego od dalszych przesłanek. Bezrobotną mogła stać się, w ujęciu tej ustawy, osoba nieprowadząca pozarolniczej działalności gospodarczej lub niepodlegająca ubezpieczeniu społecznemu z tytułu innej działalności. Następnym z kolei aktem regulującym przedmiotową materię stała się ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1996 r. Nr 47, poz. 211 ze zm.), znacznie zaostrzająca wymagania dotyczące uzyskania statusu bezrobotnego, a mianowicie - bezrobotnym mogła być osoba która, oprócz spełnienia innych ustawowych przesłanek, nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności, albo nie podlegała - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego. W okolicznościach badanej sprawy zaś podstawą materialno-prawną przyznania skarżącemu statusu bezrobotnego stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przy czym w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, wymieniona ustawa została zmieniona ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1243). Wypada w tym miejscu przytoczyć treść przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, w brzmieniu wówczas obowiązującym, wedle którego bezrobotny oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, spełniającą dodatkowe kryteria zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a-k. Z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) wynika zaś, że za bezrobotnego uznana może być osoba, która - przy spełnieniu innych przesłanek - nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Z kolei zgodnie z obowiązującym od dnia 1 lutego 2011 r. przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) komentowanej ustawy, bezrobotnym może być osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej.

Oznacza to, że z woli celowego zabiegu ustawodawcy od dnia 1 lutego 2011 r. (na mocy art. 1 pkt 1 lit.a ustawy nowelizującej z dnia 16 grudnia 2010 r.; Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz.1725) przesłanki warunkujące uzyskanie statusu bezrobotnego uległy dalszemu zaostrzeniu, albowiem bezrobotnym może być osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis - zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej.

Przywołany przepis w brzmieniu przytoczonym wyżej obowiązywał w dacie orzekania o statusie skarżącego jako bezrobotnego.

Przypomnienia wymaga, że skoro istotą postępowania wznowieniowego jest powrót sprawy do postępowania zwykłego, to wydanie decyzji następuje tak, jakby sprawa nie była jeszcze rozstrzygana w danej instancji. Oznacza to, że w postępowaniu wznowieniowym należy stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie orzekania, zgodnie z zasadą legalizmu określoną w art. 6 k.p.a., stanowiącą o działaniu organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa. Odstępstwo od tej zasady będzie miało miejsce jedynie w odniesieniu do decyzji deklaratoryjnych, to jest decyzji stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocą ex tunc. Rozstrzygnięcie w przedmiocie statusu bezrobotnego należy zaliczyć do decyzji deklaratoryjnych, gdyż decyzja organu stwierdza jedynie fakt uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, potwierdzając tym samym, że danej osobie przysługuje taki status, wywołując skutek prawny wstecz, to jest od momentu, w jakim stan prawny zaistniał.

W świetle poczynionych rozważań stwierdzić trzeba, że w kontrolowanej sprawie stosowane powinny być przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji objętej wznowieniem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2010 r. I OSK 529/10, LEX nr 745255). A zatem prawidłowo organy obu instancji oceniły sytuację skarżącego według przepisów obowiązujących w dacie składania przez niego wniosku o przyznanie statusu osoby bezrobotnej. Z materiału aktowego sprawy wynika, że rejestracja skarżącego w charakterze osoby bezrobotnej miała miejsce w dniu 28 marca 2013 r. , co zostało potwierdzone decyzją z dnia [...] marca 2013 r. o uznaniu z tym dniem skarżącego jako osoby bezrobotnej. W momencie rejestracji skarżący został zapoznany z treścią obowiązujących przepisów dotyczących statusu osób bezrobotnych. Z załączonych do akt sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, że skarżący przy rejestracji w urzędzie pracy złożył - będąc pouczony o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 kodeksu karnego za składanie fałszywych zeznań - pisemne oświadczenie, w którym podał, że nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej (np. do Urzędu Miejskiego czy do Krajowego Rejestru Sądowego). W tym samym dniu podczas rejestracji skarżący otrzymał do wiadomości i własnoręcznie podpisał "Pouczenie dla bezrobotnego bez prawa do zasiłku", w którym oświadczył, że został pouczony o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej.

W treści tych oświadczeń wskazano wyraźnie i jednoznacznie, że chodzi o nieposiadanie wpisu, nie zaś o zaprzestanie (nieprowadzenie) działalności gospodarczej.

Definicja bezrobotnego przyjęta w ustawie o promocji zatrudnienia po jej nowelizacji obowiązującej od dnia 1 lutego 2011 r. w kontekście wpisu ewidencji do działalności gospodarczej nie budzi wątpliwości i nie pozostawia miejsca na swobodę interpretacyjną. W jej świetle status osoby bezrobotnej został powiązany nie z faktem rzeczywistego wykonywania działalności gospodarczej, bez potrzeby badania, czy działalność taka rzeczywiście jest prowadzona. Na tle brzmienia art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy okoliczności rzeczywistego prowadzenia działalności gospodarczej, posiadania numerów NIP, czy REGON, tudzież opłacania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - nie mają znaczenia prawnego, albowiem nie stanowią elementów hipotezy normy prawnej powołanego przepisu. Jak wynika bowiem z jego treści - bezrobotnym może być osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis - zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. W aktach niniejszej sprawy brak jest dowodu na to, aby skarżący składał wniosek o zawieszenie działalności gospodarczej. Jak wynika z wypisu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wpis skarżącego do ewidencji działalności gospodarczej został dokonany z dniem 1 maja 1994 r., natomiast dopiero w dniu 15 grudnia 2017 r. dokonano wykreślenia wpisu z rejestru na wniosek skarżącego. Trafnie zatem organy orzekające w sprawie uznały, że w okresie od dnia 11 maja 1994 r. do dnia 15 grudnia 2017 r. skarżący posiadał wpis do Ewidencji Działalności Gospodarczej ze wskazaną datą rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej od dnia 1 maja 1994 r. i brak wpisów o zawieszeniu działalności.

Przywołać w tym miejscu wypada przepis obowiązującej w dacie rejestracji skarżącego jako bezrobotnego art. 33 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095 ze zm.), w którym ustawodawca sformułował zasadę domniemania prawdziwości danych, wedle której dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Jeżeli do CEIDG wpisano dane niezgodnie z wnioskiem lub bez tego wniosku, osoba wpisana do CEIDG nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej, działającej w dobrej wierze, zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli po powzięciu informacji o tym wpisie zaniedbała wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o jego sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie. W związku z powyższym organy orzekające w sprawie były związane treścią wpisu skarżącego do CEIDG i nie mogły poczynić własnych ustaleń, odmiennych niż dane w nim zawarte. Tym samym zgłoszenie przez skarżącego zarzutu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej 1 maja 2004 r., nie mogło odnieść oczekiwanego przez niego skutku. Jedyną właściwą drogą do potwierdzenia przez skarżącego faktu wyrejestrowania przez niego działalności gospodarczej już w 1994 roku byłoby złożenie – przed ubieganiem się o uzyskanie statusu bezrobotnego - do CEIDG wniosku o wykreślenie istniejącego wpisu. Zważywszy, że przepis art. 30 ust.1 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wprost nakłada na przedsiębiorcę obowiązek złożenia wniosku o jego wykreślenie z CEIDG w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Godzi się podkreślić, że podmiot decydujący się na rozpoczęcie wykonywania działalności gospodarczej powinien cechować się znajomością przepisów regulujących zasady i wymogi prowadzenie tej działalności, w tym również wymogi i formę zakończenia tej działalności. W każdym bądź razie przedsiębiorca nie może przerzucać na organy odpowiedzialności i obowiązków związanych ze znajomością przepisów w tym zakresie.

Nie ulega również wątpliwości, że ciężar wykazania istnienia ewentualnego błędu w CEIDG spoczywał wyłącznie na skarżącym i wyklucza możliwość wszczęcia tego postępowania z urzędu przez organy urzędu pracy. Dopiero sprostowanie informacji znajdującej w CEIDG dałoby podstawę do odmiennego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skoro zatem skarżący dokonał w dniu w dniu 15 grudnia 2017 r. wykreślenia działalności gospodarczej, to formalnie potwierdził jej prowadzenie w okresie od dnia 1 maja 1994 r. do dnia 15 grudnia 2017 r. Oceny tej nie zmienia fakt, jakoby już 1 maja 1994 r. (czyli w tej samej dacie, w jakiej nastąpiła rejestracja działalności) zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej. Istotne znaczenie ma fakt braku zadbania przez skarżącego o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej przed dniem rejestracji w urzędzie pracy. W rezultacie na podstawie znajdującego się w aktach administracyjnych wydruku z CEIDG i oświadczeń skarżącego należało uznać, że skarżący w dniu 28 marca 2013 r. nie spełniał przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia przesłanek do uzyskania statusu osoby bezrobotnej ze względu na istniejący wpis do CEIDG. W związku z tym, w ujawnionych okolicznościach sprawy, organ zobowiązany był do wznowienia postępowania w sprawie, a organom orzekającym nie można zarzucić braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, skoro nie istnieją podstawy do kwestionowania prawdziwości danych zawartych w CEIDG.

W świetle przedstawionych wyżej zmian regulacji prawnej oraz wykładni przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pozbawiona znaczenia prawnego jest podnoszona przez skarżącego okoliczność zaprzestania (nieprowadzenia) przezeń działalności gospodarczej, jak i ewentualny zarzut, że wpis winien był zostać usunięty z urzędu. Przede wszystkim w stanie prawnym obowiązującym w dacie rejestracji skarżącego w urzędzie pracy fakt zgłoszenia zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej nie był równoznaczny z dokonaniem wykreślenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Jeszcze raz powtórzyć należy, że w myśl brzmienia cytowanego przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia w wersji obowiązującej od dnia 1 lutego 2011 r., za bezrobotnego nie może być uznana osoba, która złożyła wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej lub po złożeniu takiego wniosku, nie zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosku o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął. Posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia, nie może być wówczas rozumiane inaczej, niż posiadanie wpisu w charakterze przedsiębiorcy, od dnia określonego we wniosku jako dzień podjęcia wykonywanie działalności gospodarczej. Natomiast uchylenie decyzji pozbawiającej statusu osoby bezrobotnej jest możliwe, jeśli mimo wpisu do działalności, osoba z dniem wydania decyzji o uznaniu za bezrobotnego nie podjęła jeszcze działalności gospodarczej, gdyż zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności wskazała datę późniejszą jej podjęcia niż data wpisu do ewidencji działalności. Okoliczność taka nie zaistniała jednak w rozpatrywanej sprawie.

A zatem przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia w brzmieniu obowiązującym w dacie rejestracji skarżącego jako bezrobotnego wykluczał możliwość przyznania statusu bezrobotnego osobie posiadającej wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Dokonanie wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 15 grudnia 2017 r. sprawia, że w sprawie istniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w zakresie przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej (oraz pochodnych od niej spraw) z uwagi na okoliczności nie znane wcześniej organowi. W konsekwencji prawidłowo organ I instancji postanowił wznowić postępowanie administracyjne w sprawie decyzji orzekającej o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną.

W aspekcie przytoczonych wywodów, Sąd podzielił linię orzeczniczą zaprezentowaną w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia: 22 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1395/11, z 31 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2298/11, z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 1443/14.

Stwierdzenie powyższego oznacza, że skarga jawi się jako bezzasadna, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na mocy art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia w punkcie II sentencji, obejmującego wynagrodzenie pełnomocnika za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym, stanowił art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714).