Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 482/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1,  ust. 2 pkt 2,
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 107 par 3, art. 11, at. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 października 2014 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości za 2013 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia prawomocności wyroku; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2014 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z [...] kwietnia 2014 r., nr [...], orzekającą o przyznaniu skarżącemu – J. O. - płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013 w łącznej wysokości [...] złotych.

Ustalając stan faktyczny w sprawie organ odwoławczy podał, że skarżący [...] kwietnia 2013 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, deklarując m.in. w wariancie 1.1 pakietu 1 ("Rolnictwo zrównoważone"), sposób wykorzystania dziewięciu działek rolnych o oznaczeniu A - I o łącznej powierzchni gruntów wynoszącej 94,42 ha.

W toku przeprowadzonej w dniach [...].11.2013 r. – [...].12.2013 r. oraz [...].12.2013 r. kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym ustalono, że na działkach A, B, C, D, G, H oraz I przekroczony został limit nawożenia azotem w stosunku do przyjętego planu nawożenia (kod pokontrolny: S3). W wyniku zastrzeżeń wniesionych przez skarżącego do raportu z czynności pokontrolnych, zmienione zostały ustalenia kontroli w ten sposób, że przekroczenie nawożenia azotem w odniesieniu do dawki zaleconej w planie nawożenia stwierdzono na działkach B – E oraz G – I.

W związku ze stwierdzoną nieprawidłowością organ pierwszej instancji decyzją z [...] kwietnia 2014 r. przyznał skarżącemu pomniejszoną - w stosunku do wnioskowanej - płatność rolnośrodowiskową, przywołując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia treść § 38 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., zwanego dalej "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym"). Wielkość procentowa zmniejszenia została obliczona poprzez zsumowanie powierzchni poszczególnych działek, na której stwierdzono wystąpienie nieprawidłowości (działki: B – 21,69 %; C – 4,32 %; D – 9,20 %; E – 10,23%; G – 2,30 %; H – 32,38 %; I – 0,73 %).

W odwołaniu od opisanego rozstrzygnięcia skarżący podniósł, że zastosował się do przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego, nawożąc grunt zgodnie z planem sporządzonym wspólnie z doradcą rolnośrodowiskowym, nie przekraczając przy tym dopuszczalnych dawek na gruntach rolnych wynoszących 150 kg/ha, zaś na użytkach zielonych 120 kg/ha.

W decyzji utrzymującej w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie organ odwoławczy odwołując się do materialnoprawnych podstaw orzekania w sprawie, to znaczy zwłaszcza cytowanego przepisu rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zauważył, że płatność dotycząca omawianego pakietu przysługuje w danym roku w wysokości zmniejszonej o tyle procent, ile odpowiada stosunkowi powierzchni gruntów rolnych, na których stwierdzono to uchybienie, do powierzchni wszystkich gruntów ornych, na których powinny być przestrzegane te wymogi w ramach tego pakietu. Dalej organ podkreślił, że zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia, określającym wymogi dla poszczególnych pakietów i wariantów, w przypadku realizacji pakietu 1 obowiązkiem rolnika jest nieprzekraczanie, z tolerancją do 10 % maksymalnej dawki azotu pochodzącego z nawozów naturalnych, kompostów i nawozów mineralnych wynoszącej;

a) 150 kg/ha na gruntach ornych,

b) 120 kg/ha na trwałych użytkach zielonych

- lecz nie więcej niż maksymalna dawka azotu takiego pochodzenia, określona w programie działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarze szczególnie narażonym, na którym jest położone, chociażby w części, gospodarstwo rolne rolnika, pomniejszona o 10 % na gruntach ornych i o 40 % na trwałych użytkach zielonych.

Organ drugiej instancji stwierdził następnie, że w celu zbadania zasadności zarzutów odnoszących się do prawidłowości zmniejszenia wysokości płatności rolnośrodowiskowej, dokonał powtórnej analizy raportów z kontroli przeprowadzonej na miejscu w gospodarstwie skarżącego. Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynikało, że skarżący na części posiadanych przez siebie działek rolnych nie stosował się do planu nawozowego przekraczając przy tym dopuszczalną dawkę nawozu. Według oceny organu odwoławczego - analiza planu nawozowego na rok 2013 wskazuje na niespójność tabeli zawierającej dawki azotu na rok 2013 na poszczególnych działkach rolnych z częścią szczegółową tego planu. Niespójność ta dotyczy także tabeli dołączonej do pisemnych zastrzeżeń rolnika do wyników kontroli. Z uwagi na powyższe, dawkowanie azotu na poszczególnych działkach rolnych dokonano w oparciu o część szczegółową, z której wynika, że skarżący przekroczył dopuszczalne dawki azotu na działkach: B – E oraz G – I.

W takim stanie rzeczy Dyrektor Oddziału Regionalnego uznał za uzasadnione zastosowanie w stosunku do strony, na mocy § 38 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w brzmieniu sprzed nowelizacji, redukcji płatności przyjmując za podstawę swych obliczeń powierzchnię gruntu rolnego objętego wariantem 1.1, która wynosiła 94,42 ha. Wobec wykrycia nieprawidłowości oznaczonej symbolem S3 na działkach o łącznej powierzchni 76,34 ha, obliczony stosunek procentowy wyniósł 80,85 % i o taką też wielkość pomniejszona została płatność rolnośrodowiskowa mająca wynieść pierwotnie 33.991,20 złotych.

W skardze na opisane rozstrzygnięcie skarżący zarzucił naruszenie art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej "k.p.a.") oraz § 26 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący podniósł, że plan nawożenia, zawierający odpowiednie wyliczenia ilości i asortymentu azotu pochodzącego z nawozu naturalnego, mineralnego, a także z kompostu, został sporządzony wspólnie z doradcą rolnośrodowiskowym w lutym, zaś proces nawożenia rozpoczyna się od 1 marca danego roku.

Dalej strona wskazywała, że w dniu [...] marca 2013 r. wydane zostało przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nowe rozporządzenie rolnośrodowiskowe zmieniające dotychczasowe dopuszczalne ilości azotu, o którego wydaniu skarżący nie wiedział w momencie podpisywania umowy – zobowiązania z Agencją. Wobec tego stosował on obowiązujący i niezmieniony plan nawożenia według zasad istniejących podczas jego sporządzania, a następnie realizacji w 2013 r. Przed wydaniem nowego aktu obowiązywały tzw. granice – minus 10% do plus 10% w stosunku do dawki azotu 150 kg/ha, a dopiero wymienione rozporządzenie rolnośrodowiskowe zmieniło relacje dawek azotu, nie dopuszczając nadwyżki ponad normę 150 kg/ha.

Strona skarżąca podkreśliła, że pomimo wniesionego odwołania na etapie postępowania administracyjnego przed organem drugiej instancji, nie uwzględniono jego argumentacji powołującej się na bezproblemowe przyjęcie podobnego bilansu azotu w roku ubiegłym, a także na niesprawiedliwą, jego zdaniem, modyfikację warunków zawartej umowy, podczas jej realizacji i bez odpowiedniego powiadomienia drugiej strony o zaistniałej zmianie okoliczności prawnych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi zaś odnosząc się do zarzutów strony, wskazał, że nie może znaleźć uznania twierdzenie o zmianie warunków realizacji umowy, skoro żadna umowa ze skarżącym nie była zawierana. Podstawą przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest bowiem wniosek uprawnionego rozpatrywany w trybie postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem decyzji przyznającej płatność w określonej wysokości. Strona podpisując wniosek oświadcza jednocześnie, że znane są jej zasady udzielania pomocy w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013, a także ewentualnej zmiany podstawowych wymagań realizacji zobowiązania, związanej z dostosowaniem do nowego okresu programowania na lata 2014 – 2020.

Również zarzut zmiany stanu prawnego podczas realizacji planu nawożenia w 2013 r. nie może, zdaniem organu, zasługiwać na uwzględnienie, gdyż zarówno rozporządzenie z 13 marca 2013 r. w brzmieniu obowiązującym dla wniosków złożonych w 2013 r. jak i poprzedzający je akt prawny z 2009 r. [rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2009 r., nr 33, poz. 262 ze zm.)], zawierają analogiczną redakcję załącznika nr 3, określającego dopuszczalne dawki azotu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. Poz. 270, zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145 - 150 p.p.s.a.).

Dokonana zgodnie z tymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. Według tego przepisu zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawą materialnoprawną rozpatrywanej sprawy jest ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 173), zwana dalej w skrócie "ustawą", a także rozporządzenie wykonawcze do tego aktu w postaci rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., zwane poniżej "rozporządzeniem").

Art. 21 ust. 1 ustawy stanowi, że do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Biorąc pod uwagę art. 21 ustawy, trzeba zaznaczyć, że działania organów administracji publicznej prowadzących postępowania w sprawach kontrolowanych orzeczeń, podlegają zasadzie praworządności zawartej w art. 6 k.p.a. i w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wymaga to zgodności z prawem każdej czynności procesowej, także działalności orzeczniczej organów administracji publicznej. W postępowaniu administracyjnym, którego celem jest rozstrzygnięcie sprawy, istotne znaczenie ma ustalenie obowiązującej w sprawie normy prawa. Ma to związek z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego sprawy. W ścisłym powiązaniu z zasadą praworządności pozostaje zasada prawdy obiektywnej z art. 7 k.p.a. W piśmiennictwie podkreśla się wynikający z tej zasady nakaz skierowany do organów administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Komentowana reguła postępowania nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek określenia, jakie dowody są niezbędne dla rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz obowiązek przeprowadzenia ich z urzędu. Z tą zasadą związany jest art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy, według którego organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, chodzi zatem o to, aby ustalony stan faktyczny był zgodny z rzeczywistością. Okoliczność faktyczną można uznać za udowodnioną jedynie po ocenie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ nie może więc pominąć przy ocenie tego materiału żadnego dowodu, także zgłaszanego przez stronę postępowania. Stanowisko organu powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z normą art. 107 § 3 k.p.a., według której uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zadaniem uzasadnienia będącego integralnym składnikiem decyzji jest wyjaśnienie jej dyspozytywnej części, jakim jest rozstrzygnięcie (wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r., I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., realizowanej na mocy art. 107 § 3 k.p.a. W kontekście omówionej reguły organ administracji publicznej obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie będzie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy, nie przedstawi toku swego rozumowania, nie wyjaśni dlaczego i na podstawie jakich dowodów doszedł do takich, a nie innych, ustaleń, oraz jakie względy doprowadziły go do takich, a nie innych, konkluzji. Ocena zebranego materiału dowodowego, by nie została uznana za dowolną, musi być pełna, wszechstronna, zgodna z regułami logicznego rozumowania, nie może abstrahować od żadnego z dowodów. Obowiązkiem organu przy uzasadnianiu decyzji jest więc wyczerpujące ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie postępowania, a także czytelna dla adresata decyzji prezentacja swoich analiz, nie zaś przedstawienie wyłącznie ich końcowego rezultatu. Argumentacja organu nie może ograniczać się wobec tego do sformułowania, że dane fakty zaistniały, lecz powinna wyjaśniać powody, które skłoniły organ do takiego przyjęcia.

Należy przy tym zauważyć, że zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla podjęcia niewadliwego rozstrzygnięcia wyznaczana jest co do zasady hipotezą norm prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie.

Niewykonanie wskazanych obowiązków jest naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skutkuje to uchyleniem zaskarżonych decyzji. Teza ta ma oparcie w utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W wyroku z dnia 9 kwietnia 2001 r. (V SA 1611/00, LEX nr 80635) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zatem w pierwszej kolejności ocenia prawidłowość zastosowania przepisów postępowania administracyjnego w toku załatwiania sprawy skoro przepisy te rzutują na prawidłowość ustalenia stanu faktycznego. Tylko bowiem należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić zasadność zastosowania konkretnych norm prawa materialnego.

W wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji według przedstawionych reguł, Sąd uznał, że w kontrolowanej sprawie nie można przyjąć by doszło do ustalenia stanu faktycznego w sposób nie budzący wątpliwości. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia w wystarczającym stopniu dyrektyw normatywnych z art. 107 § 3 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy.

W rozpatrywanej sprawie kwestią sporną między organem a stroną skarżącą jest ustalenie, czy skarżący na działkach rolnych zgłoszonych do płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie 1 "Rolnictwo zrównoważone", wariant 1.1 ("Zrównoważony system gospodarowania"), dopełnił wymogów tegoż pakietu określonych w części I załącznika nr 3 do rozporządzenia, w zakresie nawożenia. Jak bowiem wynika z brzmienia § 38 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu tych wymogów płatność ulega pomniejszeniu.

Godzi się zauważyć, że załącznik nr 3 ustanawia w omawianej materii dwa wymogi. Po pierwsze – o czym mowa w pkt 2 – opracowanie co roku planu nawozowego na podstawie bilansu azotu oraz aktualnej chemicznej analizy gleby, z określeniem zawartości P,K, Mg i potrzeb wapnowania gleby, oraz realizacja tego planu. Po drugie, w pkt 5 ustanowiono wymóg nieprzekraczania maksymalnej dawki azotu pochodzącego z nawozów naturalnych, kompostów i nawozów mineralnych wynoszącej:

150 kg/ha na gruntach ornych,

120 kg/ha na trwałych użytkach zielonych

- lecz nie więcej niż maksymalna dawka azotu takiego pochodzenia, określona w programie działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarze szczególnie narażonym, na którym jest położone, chociażby w części, gospodarstwo rolne rolnika, pomniejszona o 10 % na gruntach ornych i o 40 % na trwałych użytkach zielonych.

Generalnie ujmując - z treści powyższych punktów 2 i 5 części I załącznika nr 3 wywieść należy, że powinnością rolnika jest realizowanie planu nawozowego i nieprzekraczanie maksymalnej dawki azotu 150 kg/ha na gruntach ornych oraz 120 kg/ha na trwałych użytkach zielonych.

W kontekście wymienionych na wstępie powyższych wywodów obowiązków procesowych organu, jego rzeczą zatem jest dokonanie oraz przedstawienie w uzasadnieniu decyzji - dokładnych ustaleń faktycznych, przede wszystkim co do konkretnych, szczegółowych danych zawartych w obowiązującym rolnika planie nawożenia w zakresie poszczególnych działek rolnych, czyli opisania wynikającego z odpowiednich pozycji tego planu wielkości nawozu, której rolnik ma przestrzegać, przedstawienie wyliczeń co do dawek faktycznie w danym roku zastosowanych, porównanie, czy doszło do przekroczenia zalecanych dawek i na jakiej części gruntów, opisanie metody obliczeń, ustalenie, czy doszło do przekroczenia maksymalnej dopuszczalnej dawki azotu etc. Wyjaśnienia organu i analiza winny zostać wsparte dowodami, na podstawie których przyjęto dany stan faktyczny. Jeżeli są różne wersje planu nawożenia powinnością organu jest odniesienie się do nich i przytoczenie powodów, dla których przyjęto daną wersję, zaś innej odmówiono wiarygodności.

W rozpatrywanej sprawie organy w tej materii oparły się wprost na raporcie z kontroli w gospodarstwie skarżącego, nie przeprowadziły w tym zakresie żadnego dodatkowego postępowania wyjaśniającego i nie przeprowadziły oceny dowodów (raportu kontroli i planu nawożenia) przy pisemnym umotywowaniu decyzji. Konstatacja organu, że oceny dowodów dokonano, bez jednoczesnej prezentacji tej oceny w uzasadnieniu decyzji, nie jest wystarczająca i nie poddaje się kontroli Sądu, nie znane bowiem pozostają, lub co najwyżej są domniemane, przesłanki przekonania organu o istnieniu danej okoliczności faktycznej, zwłaszcza, jeżeli lektura zawartości akt administracyjnych sprawy nie daje pewnych podstaw do uznania twierdzeń organu za w pełni miarodajne.

Wypowiedź organu odwoławczego (a także organu pierwszej instancji), na podstawie wyników inspekcji w terenie, że skarżący nie dotrzymał zalecanych w planie dawek nawożenia jest enigmatyczna. Jakkolwiek bowiem organ odwoławczy wspomniał, na tle zarzutów odwołania, że dokonał ponownej weryfikacji zapisów raportów z kontroli i przeprowadził ich analizę, lecz tego nie przedstawił, ograniczył się jedynie do konkluzji, że kontrola była wykonana zgodnie z prawem, a weryfikacja dokumentacji zdjęciowej oraz szkiców pomiarów działek potwierdza słuszność zapisów dokonanych przez inspektorów terenowych w raporcie, że przekroczono dopuszczalną dawkę nawozu i rolnik nie stosował się do planu nawożenia. Brak jest w uzasadnieniu decyzji opisania jakie dawki nawozu na konkretnych działkach były zalecane według planu, a jakie faktycznie zastosowano. Nawet w piśmie z 26 lutego 2014 r. adresowanym w toku postępowania pierwszej instancji do skarżącego przez Biuro Kontroli na Miejscu nie omówiono części szczegółowej planu nawożenia, chociaż wskazano (bardzo ogólnie), że właśnie ta część planu była podstawą przyjęcia dawek azotu z powodu niespójności z pierwszą stroną planu. Nie podjęto jednak czynności procesowych celem wyjaśnienia tych rozbieżności ani nie podano, o jakiego rodzaju niespójności chodzi.

W tej materii wypada zatem skonstatować, że ocena planu nawożenia nie była przedmiotem rozważań w wydanych decyzjach, o czym świadczy jednoznacznie treść uzasadnień, w których pominięto wskazania stosownych ustaleń faktycznych (oraz dowodów na ich poparcie) co do konkretnych działek, w tym zwłaszcza podania wartości dawek zalecanych według planu i zastosowanych przez skarżącego. Kserokopię kompletnego planu nawożenia wraz z tabelami umożliwiającymi obliczenia, rejestrem działań agrotechnicznych, na wezwanie Sądu przedstawił dopiero na rozprawie pełnomocnik organu.

Sąd nadto stwierdza, że inne są wartości według planu nawozowego ujęte w protokole kontroli, inne w materiale zgromadzonym przez organ I instancji i w planie nawozowym przedłożonym podczas rozprawy przez pełnomocnika organu. Przykładowo – odnośnie do działki B, w protokole kontroli na stronie 15 dawka zalecana w planie nawożenia (kg/ha) wynosi 2150,20, zaś na kopii jednej strony planu nawożenia przedstawionego przez skarżącego przy piśmie z 14 lutego 2014 r. wynosi 2146, z kolei dla działki E – kolejno 1370.68 i 1083, a według pierwszej strony planu przedstawionego na rozprawie – figuruje dla tej działki jeszcze niższa, bo trzycyfrowa wartość (nieczytelna).

Pomijając omówione braki uzasadnienia, nie można na podstawie lektury akt administracyjnych sprawy wywnioskować za pomocą jakich metod w toku kontroli obliczono (podane na stronach 15 – 17 formularza protokołu kontroli) zastosowane przez skarżącego na poszczególnych działkach dawki nawożenia. Skarżący utrzymuje, że w praktyce dawek tych nie przekroczył. Na podstawie treści uzasadnień wydanych orzeczeń poza tym nie sposób jednoznacznie przesądzić, czy w istocie organy uznały, że skarżący wyłącznie nie dopełnił wymogu realizacji planu nawożenia i stosowania dawek tamże zalecanych, czy też nie dochował wymogu nieprzekraczania maksymalnej dawki azotu pochodzącego z nawozów naturalnych, kompostów i nawozów mineralnych wynoszącej 150 kg/ha na gruntach ornych. Wypada zauważyć, iż kontrolujący inspektorzy stwierdzili, że na żadnej działce skarżącego nawożenie nie przekroczyło 150 kg/ha (strona 12 raportu z czynności kontrolnych).

Tego rodzaju istotne uchybienia procesowe w zakresie gromadzenia dowodów i ich oceny w podjętym rozstrzygnięciu oraz budzące wobec tego zastrzeżenia ustalenia stanu faktycznego sprawy czynią zaskarżoną decyzję dalece wątpliwą w sferze jej podstawy faktycznej.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ usunie stwierdzone uchybienia, w szczególności przeprowadzi dodatkowe czynności w celu wyeliminowania zaistniałych wątpliwości z uwzględnieniem informacji przedłożonych przez skarżącego i ponownie rozpatrzy cały materiał dowodowy poddając również dokładnej ocenie plan nawożenia, wyjaśniając przy tym kwestię rozbieżności między "wersjami" planu i jego poszczególnymi częściami. Swoje ustalenia, analizy, ocenę dowodów, organ przedstawi w pełnym kształcie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami norm art. 11, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. i art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Skoro wszczęte skargą postępowanie sądowe pozwoliło stwierdzić naruszenie wskazanych wyżej norm postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało – stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. – orzec jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Podstawę orzeczenia w punkcie drugim sentencji stanowił art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania (pkt III) rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.