Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 4035/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 19 ust 1a art. 15 ust 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1839
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn,
article: art. 151 art. 185 art. 153 art. 141 § 4 art. 106 § 3 art. 188
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur /spr./ sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 459/19 w sprawie ze skargi T. M. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 15 lutego 2019 r. nr ZW-R-0151/427/574/19 w przedmiocie odebrania za pokwitowaniem broni palnej z amunicją oraz pozwolenia na broń 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 3. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach na rzecz skarżącego T. M. kwotę 1120 (tysiąc sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. III SA/Gl 459/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę T. M. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 15 lutego 2019 r. nr ZW-R-0151/427/574/19 w przedmiocie odebrania za pokwitowaniem broni palnej z amunicją oraz pozwolenia na broń.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

Pismem z dnia 6 lutego 2019 r. Komenda Wojewódzka Policji w Katowicach, Wydział Postępowań Administracyjnych, poinformowała Komendanta Miejskiego Policji w Jastrzębiu – Zdroju o prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia T. M. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celu łowieckiego ponieważ ustalono, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie czynów określonych w art. 258 § 1 i art. 271 § 3 Kodeksu karnego.

Następnie w dniu 15 lutego 2019 r. Komenda Miejska Policji w Jastrzębiu – Zdroju - na wniosek KWP w Katowicach, przeprowadziła czynność materialno – techniczną polegającą na odebraniu T. M. broni (w postaci dubeltówki marki [...] nr [...] kal [...] oraz sztucera marki [...] nr [...] kal [...]) wraz z pozwoleniem na broń seria [...] nr [...] wydanej 3 września 1998 r. oraz nabojami.

Na tę czynność skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł T. M..

Wyrokiem z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. III SA/Gl 459/19, Sąd oddalił skargę. W uzasadnieniu tego wyroku podał, że podstawę prawną podjęcia przez organ zaskarżonej czynności stanowił przepis art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. - o broni i amunicji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1839 ze zm. dalej "u.o.b.") który stanowi, że Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Wskazanie przez ustawodawcę fakultatywności działania, w kontekście unormowań kompleksowo zawartych w ustawie nie może być interpretowane bez przesłanek obligatoryjności działania, dla ich właściwego zastosowania.

Sąd I instancji wskazał, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne, w którym zarzucono mu popełnienie przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego związanych z jego udziałem w działającej na terenie RP i Czech zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw przeciwko porządkowi publicznemu, wiarygodności dokumentów oraz przestępstw skarbowych. Skutkiem tej działalności było narażenie Skarbu Państwa na uszczuplenie podatku VAT w kwocie co najmniej 346 424,42 zł. Z postanowienia o przedstawieniu zarzutów wynika też, że skarżący mógł uczynić sobie z popełnianych przestępstw stałe źródło dochodów. Charakter popełnionych czynów, ich okoliczności, sposób działania, jak i grożąca skarżącemu kara dają podstawy do uznania, że skarżący może stanowić zagrożenie dla porządku publicznego.

Sąd podkreślił, że przepis art. 19 ust. 1a ww. ustawy był przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z 18 grudnia 2013 r., w sprawie o sygn. P 43/12). Za chybiony uznał Sąd argument, że od czasu popełnienia czynu do postawienia stronie zarzutów upłynęło lat 5, co w ocenie strony skarżącej, umniejsza możliwości ziszczenia się obawy zagrożenia dla życia lub porządku publicznego. Sąd uznał, że poza jego kompetencjami pozostaje ocena stopnia realności tego zagrożenia, choć każda osoba dopuszczająca się przestępstw umyślnych może być uznana za stanowiącą zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Jak wskazał Sąd wojewódzki, doświadczenie życiowe, zawodowe dowodzi, że sprawcy czynów zabronionych po ich ujawnieniu w obawie przed konsekwencjami prawnymi (nie tylko karnymi) podejmują działania godzące w porządek prawny. Tym samym organ dokonując zaskarżonej czynności prawidłowo uznał, że zachodzi obawa, że skarżący, jako oskarżony o popełnienie przestępstw umyślnych, o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit.a u.o.b., może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Wynik tej oceny – twierdzący – mieści się w granicach uznania przyznanego organom Policji przez ustawodawcę na gruncie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i nie ma ono w żaden sposób, jak zdaje się wykazać to strona skarżąca, charakteru arbitralnego.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł T. M., reprezentowany przez adwokata, zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 poz. 2325 ze zm. – dalej "P.p.s.a.") w zw. z art. 146 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b., poprzez jego błędną wykładnię, wyrażającą się w stwierdzeniu, iż przesłanką prewencyjnego odebrania broni jest tylko fakt prowadzenia przeciwko skarżącemu określonego postępowania karnego, zaś sam charakter postawionych w tym postępowaniu zarzutów uzasadnia obawę, iż skarżący może stanowić zagrożenie dla porządku publicznego, podczas gdy norma art. 19 ust. 1a. w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b. ma charakter wyłącznie fakultatywny i jej zastosowanie uzależnione jest od wystąpienia wskazanej powyżej obawy, która winna być wykazana w oparciu o całokształt okoliczności, w tym okoliczności podmiotowych, co oznacza, że przyjęcie jej zaistnienia wyłącznie na podstawie charakteru postawionych skarżącemu zarzutów jawi się jako co najmniej przedwczesne i nieuzasadnione, bowiem w takim wypadku abstrahuje się od oceny okoliczności podmiotowych przemawiających przeciwko przyjęciu omawianej obawy na kanwie danego stanu faktycznego i polega się jedynie na formalnym odwołaniu do katalogu przestępstw ujętych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b., co prowadzi do wniosku, iż powyższa błędna wykładnia przyjęta przez Sąd I Instancji w konsekwencji skutkowała niewłaściwym zastosowaniem omawianej normy prawa materialnego polegającym na tym, iż ustalony w realiach niniejszej sprawy stan faktyczny błędnie został uznany za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu we wskazanej normie;

2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj: - art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na dokonaniu przez Sąd I Instancji niejasnej oceny prawnej skutkującej wewnętrzną sprzecznością uzasadnienia w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a konkretniej przeprowadzonej wykładni normy art. 19 ust. 1a. w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b., co w konsekwencji uniemożliwia kontrolę kasacyjną wyroku;

- art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c) w zw. z art. 227 k.p.c., polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez zaniechanie dokonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, a to z uwagi na nieprzeprowadzenie oceny dopuszczonych dowodów z dokumentów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, na co wskazuje brak jakiegokolwiek ustosunkowania się do wskazanych dowodów w sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Podnosząc powyższe naruszenia wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto zarzut, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b., bowiem w istocie przyjął, iż przesłanką prewencyjnego odebrania broni jest wyłącznie fakt prowadzenia określonego postępowania karnego, zaś sam charakter postawionych w tym postępowaniu zarzutów uzasadnia obawę, iż skarżący może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Natomiast norma art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b. ma tylko charakter fakultatywny, zaś jej zastosowanie jest dopuszczalne wyłącznie przy wykazaniu zaistnienia w realiach konkretnej sprawy powyższej przesłanki materialnej w postaci uzasadnionej obawy, iż skarżący stanowiłby zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Tymczasem przyjęcie stanowiska Sądu I instancji nie wymagałoby jakiegokolwiek wykazania zmaterializowania się przedmiotowej obawy, bowiem w takim wypadku sam fakt postawienia określonych zarzutów automatycznie pociąga za sobą wniosek o zaistnieniu owej obawy, a co za tym idzie umożliwia prewencyjne odebranie broni. Takie stanowisko rozmija się ze wskazaniami Trybunału Konstytucyjnego z wyroku z dnia 18 grudnia 2013 roku (sygn. akt P 43/12). Przy zaaprobowaniu poglądu Sądu I instancji dokonanie czynności materialno - technicznej polegającej na odebraniu broni palnej wraz z amunicją oraz pozwoleniem na broń następowałoby w sposób automatyczny właściwy dla normy prawnej stanowiącej o obligatoryjności działania organu administracyjnego, podczas, gdy wskazana norma ma charakter fakultatywny, zaś jej zastosowanie jest dopuszczalne wyłącznie przy wystąpieniu wskazanej powyżej przesłanki materialnej. Dodatkowo, przy przyjęciu takiego stanowiska, posiadacz broni pozbawiony jest możliwości wykazania, iż nie należy do kategorii osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku bądź bezpieczeństwa publicznego.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie w sprawie organ administracji publicznej także popadł w sprzeczność, ponieważ w piśmie skierowanym do skarżącego z dnia 6 lutego 2019 roku wskazał, iż powzięcie informacji o toczącym się względem skarżącego postępowaniu karnym, spowodowało, że zachodzi konieczność ustalenia, czy T. M. należy do osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Taka konstatacja świadczy o tym, że de facto ustalenie powyższych okoliczności stanowiło przedmiot wszczętego postępowania administracyjnego. Natomiast w piśmie z tego samego dnia organ administracji publicznej wydał Komendantowi Miejskiemu Policji w Jastrzębiu - Zdroju polecenie odebrania broni, amunicji oraz pozwolenia na broń. Stąd też nie może być mowy, aby w przedmiotowej sprawie organ ustalił, że skarżący należy do osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego.

Dopiero zatem przyjęta przez Sąd I Instancji błędna wykładnia normy art. 19 ust. 1a u.o.b. pozwoliła na "zalegalizowanie" działania organu administracji publicznej i przyjęcie, iż zmaterializowała się przesłanka materialna prewencyjnego odebrania broni pomimo tego, iż w rzeczywistości nie wykazał on jej zaistnienia.

Gdyby organ administracji publicznej nie oparł się wyłącznie na treści postawionych skarżącemu zarzutów i zweryfikował przed odebraniem broni w oparciu o art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b. wszelkie okoliczności podmiotowe relewantne z punktu widzenia obawy stanowienia przez niego zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, to prawdopodobnie nie miałby podstaw do dokonania wskazanej czynności materialne - technicznej. Powyższe potwierdza tezę, iż przyjęta przez Sąd I Instancji błędna wykładnia art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b. "legalizuje" czynność materialno - techniczną prewencyjnego odebrania broni podejmowaną przez organy administracji publicznej, która de facto była podjęta bez wykazania zaistnienia materialnej przesłanki warunkującej jej dopuszczalność.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. skarżący kasacyjnie wywiódł, że uzasadnienie wyroku nie pozwala na prześledzenie rozumowania Sądu, skoro w istocie wyraził on dwa sprzeczne ze sobą poglądy. Z jednej strony więc zauważono konieczność uwzględnienia przy ocenie zaistnienia omawianej obawy nie tylko okoliczności przedmiotowych, lecz również okoliczności podmiotowych, natomiast w dalszych wywodach przyjęto, iż każda osoba dopuszczająca się przestępstw umyślnych może być uznana za stanowiącą zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego. W istocie Sąd I Instancji uznaje więc, iż wystarczające jest przedstawienie posiadaczowi broni określonych zarzutów, a co za tym idzie, że przy zastosowaniu instytucji prewencyjnego odebrania broni można poprzestać na ocenie okoliczności przedmiotowych.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd I Instancji popada w wewnętrzną sprzeczność, gdyż przy takim stanowisku pomija on w zupełności konieczność dokonania oceny okoliczności podmiotowych.

Skarżący kasacyjnie wskazał również, że wnioskiem z dnia 13 czerwca 2019 roku, zawnioskował w oparciu o art. 106 § 3 P.p.s.a. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci protokołu posiedzenia Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 23 kwietnia 2019 roku (sygn. akt II Kp 109/19) oraz zażalenia obrońcy T. M. na postanowienie o zastosowaniu poręczenia majątkowego z dnia 22 stycznia 2019 roku. Przedmiotowe dowody zostały dopuszczone przez Sąd I Instancji w toku rozprawy z dnia 11 lipca 2019 roku. Dowody z dokumentów miały istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, gdyż były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a to z uwagi na ścisły związek zachodzący między prowadzonym względem skarżącego postępowaniem karnym a postępowaniem administracyjnym w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, jak również z zaskarżoną do Sądu I Instancji czynnością materialne - techniczną w postaci odebrania skarżącemu broni. W uzasadnieniu wydanego wyroku nie sposób zaś dopatrzeć się jakiegokolwiek ustosunkowania się przez Sąd I instancji do dopuszczonych dowodów.

W piśmie procesowym z dnia 10 listopada 2020 r. pełnomocnik skarżącego poinformował, że postanowieniem z dnia 17 czerwca 2020 r., sygn. PO I Ds. 12/20, Prokuratura Okręgowa we Włocławku umorzyła prowadzone postępowanie karne.

W piśmie z dnia 19 września 2022 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej.

Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach, w piśmie z dnia 3 listopada 2022 r. wniósł o rozważenie możliwości uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania z uwagi na to, że przedmiot sporu już nie występuje.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy ustosunkować się do wniosku organu, zawartego w piśmie procesowym z dnia 3 listopada 2022 r., o umorzenie postępowania kasacyjnego. Jako podstawę tego wniosku organ wskazuje okoliczność, że skarżący został poinformowany przez Policję o możliwości odbioru broni palnej, a także finalnie ją odebrał, w związku z uprawomocnieniem się postanowienia Prokuratury Okręgowej we Włocławku o umorzeniu postępowania karnego przeciwko stronie.

Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego może nastąpić, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Postępowanie przed sądem administracyjnym staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowowoadministracyjna. Taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie jednak nie wystąpiła. Naczelny Sąd Administracyjny prowadzi bowiem kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego z punktu widzenia jego zgodności z prawem przez pryzmat przepisów powołanych w skardze kasacyjnej, według stanu na dzień wydania tego wyroku. Wobec tego zwrot odebranej broni w związku z umorzeniem postępowania karnego nie powodował bezprzedmiotowości postępowania. Zaskarżona czynność została zmaterializowana, zatem wywołała określone skutki w sferze praw skarżącego kasacyjnie. Skarga kasacyjna nie została również cofnięta, zatem Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany był do jej rozpoznania w granicach wyznaczonych zarzutami kasacyjnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą ten środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej obejmują zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego.

Przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na obu podstawach w pierwszej kolejności wymaga rozpoznania zarzutów procesowych albowiem tylko wówczas, gdy stan faktyczny sprawy został poprawnie ustalony i nie doszło do mających wpływ na wynik sprawy naruszeń procesowych, można przejść do oceny zastosowania i wykładni prawa materialnego.

Skarżący kasacyjnie powołał obie podstawy kasacyjne, przy czym naruszeń procesowych zasadniczo upatrywał jako skutku wadliwej wykładni przepisu prawa materialnego, a także niewłaściwego sposobu sporządzenia uzasadnienia, z pominięciem istotnych, jego zdaniem, okoliczności wynikających z dopuszczonych jako dowód, dokumentów.

Jednak w pierwszej kolejności NSA odniesie się do zarzutu najdalej idącego, tj. naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten określa niezbędne elementy jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku m.in. zwięzłe przedstawienie stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z zarzutem tym łączy się również ten, dotyczący naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 106 § 5 P.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie oceny dopuszczonych dowodów z dokumentów, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i brak jakiegokolwiek ustosunkowania się do wskazanych dowodów w sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Zasadniczo uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala zapoznać się z motywami Sądu I instancji, jednak rację ma skarżący kasacyjnie, że w przypadku dopuszczenia dokumentów z dowodów, odniesienie się do nich i ich wpływ na wynik sprawy powinno znaleźć się w uzasadnieniu wyroku. Takiego odniesienia w zaskarżonym wyroku zabrakło, choć, co wynika z protokołu rozprawy, Sąd dopuścił dowód wskazany w piśmie z dnia 13 czerwca 2019 r. w postaci protokołu posiedzenia Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 23 kwietnia 2019 roku (sygn. akt II Kp 109/19) w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie o zastosowaniu poręczenia majątkowego względem T. M. oraz zażalenia obrońcy T. M. na postanowienie o zastosowaniu poręczenia majątkowego z dnia 22 stycznia 2019 roku.

Z protokołu posiedzenia Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 23 kwietnia 2019 roku w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej o zastosowaniu poręczenia majątkowego, wynika, że sąd rozpoznający to zażalenie uznał, że w postanowieniu o zastosowaniu względem skarżącego poręczenia majątkowego nie powołano żadnej szczególnej podstawy stosowania środka zapobiegawczego a tym bardziej nie wskazano okoliczności przemawiających za koniecznością stosowania środka z przyczyn określonych w art. 249 § 1 Kodeksu postępowania karnego, poprzestając na cytowaniu przepisów. U podstaw takiego rozstrzygnięcia, na co zwrócono uwagę w skardze kasacyjnej, legło uznanie zażalenia obrońcy za całkowicie zasadne, co skutkowało uznaniem podniesionych w nim zarzutów przez sąd za własne.

Skoro sąd powszechny uchylił postanowienie o zastosowaniu poręczenia majątkowego, zatem istniały wątpliwości m.in. co do tego, czy istnieje duże prawdopodobieństwo, iż T. M. popełnił zarzucane mu przestępstwa, co z kolei mogło rzutować na sprawę objętą skargą w zakresie ustalenia, czy prewencyjne odebrani broni podyktowane powinno być przesłanką zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Wątpliwości te w toku postępowania sądowadministracyjnego nie zostały należycie wyjaśnione.

Odebranie broni w trybie art. 19 ust. 1a u.o.b. nie jest co prawda rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej, lecz w drodze czynności, do której co do zasady nie mają zastosowania przepisy k.p.a. choćby dotyczące postępowania dowodowego, jednak z racji jednak tego, że podlega ona kontroli sądu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem, to motywy podjęcia tej czynności mogą zostać podane np. w odpowiedzi na skargę. Sąd I instancji, powtarzając argumentację organu zawartą w odpowiedzi na skargę jedynie ogólnie wskazał, że waga postawionych zarzutów, charakter popełnionych czynów, ich okoliczności, uzasadnia obawę, że skarżący może stanowić zagrożenie dla porządku publicznego. Nie skonfrontował jednak tego stanowiska z dopuszczonymi na etapie postępowania sądowego dowodami z dokumentów, co do potencjalnego zagrożenie ze strony podejrzanego/oskarżonego o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b. dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Już choćby z tego powodu skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na trafność zarzutów co do naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 P.p.s.a..

Zasadny okazał się również zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia prawa materialnego tj. błędnej wykładni art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b., wyrażającą się w stwierdzeniu, iż przesłanką prewencyjnego odebrania broni jest tylko fakt prowadzenia przeciwko skarżącemu określonego postępowania karnego, zaś sam charakter postawionych w tym postępowaniu zarzutów uzasadnia obawę, iż skarżący

może stanowić zagrożenie dla porządku publicznego, podczas gdy norma art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b. ma charakter wyłącznie fakultatywny i jej zastosowanie uzależnione jest od wystąpienia wskazanej powyżej obawy, która winna być wykazana w oparciu o całokształt okoliczności, w tym okoliczności podmiotowych,

Sąd wojewódzki uznał, że wystarczającą przesłanką odebrania broni i amunicji jest sama obawa, że skarżący, jako oskarżony o popełnienie przestępstw umyślnych, o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a u.o.b, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Swoje stanowisko oparł na ustaleniu, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne, w którym zarzucono mu popełnienie przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego związanych z jego udziałem w działającej na terenie RP i Czech zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw przeciwko porządkowi publicznemu, wiarygodności dokumentów oraz przestępstw skarbowych.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Sądu wojewódzkiego, co do sposobu wykładni art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b, bowiem uznaje, że sam fakt, iż przeciwko osobie legalnie posiadającej broń toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b., nie jest wystarczającą podstawą do odebrania broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni na podstawie art. 19 ust. 1a u.o.b.

Jak wskazano zarówno w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jak również w skardze kasacyjnej, przepis art. 19 ust. 1a u.o.b. w zakresie, w jakim wskazuje przesłanki umożliwiające dokonanie czynności materialno-technicznej odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b. był przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego w zakresie zgodności z Konstytucją. W wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. P 43/12 TK orzekł, że przepis ten jest zgodny z zasadą prawidłowej legislacji wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku Trybunał stwierdził, że "użycie przez ustawodawcę słowa "może", stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o

popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób".

Z powyższego wynika, że oprócz ustalenia, że toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b. w stosunku do określonej osoby należy także odwołać się do zobiektywizowanej przesłanki i ustalić, czy w stosunku do tej osoby, podejrzanej/oskarżonej o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b., zachodzi obawa, że pozostawienie w jej posiadaniu broni stanowiłoby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Takiego ustalenia w wyroku objętym skargą kasacyjną zabrakło. W związku z powyższym organ nie mógł oprzeć zaskarżonej czynności tylko na fakcie skierowania przeciwko skarżącemu aktu oskarżenia, ale powinien uprawdopodobnić, że posiadanie przez skarżącego broni zagraża bezpieczeństwu publicznemu.

Należy także zwrócić uwagę na to, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się również na brak konsekwencji ustawodawcy wyrażający się w tym, że w przypadku skazania osoby posiadającej pozwolenie na broń prawomocnym orzeczeniem sądu rzeczone skazanie nie jest wystarczającą podstawą odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni, gdyż ustawodawca wymaga, aby było to jeszcze uzasadnione tym, iż zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu, zaś w przypadku, gdy wobec takiej osoby "jedynie" toczy się postępowania karne o takie przestępstwo wystarczającą przesłankę podjęcia takich samych czynności jest – uwzględniając literalne brzmienie art. 19 ust. 1a u.o.b. - sam fakt, iż postępowanie karne jest w toku. Skoro zatem osobie posiadającej pozwolenie na broń, która została skazana prawomocnym orzeczeniem za określone przestępstwo, można odebrać broń, amunicję i dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni, pod warunkiem, że zwłoka zagraża bezpieczeństwu publicznemu, to tym bardziej taki warunek powinien występować, gdy wobec osoby posiadającej pozwolenie na broń postępowanie karne za takie przestępstwo dopiero się toczy (zob. wyrok NSA z dnia 27 maja 2021 r., sygn. II OSK 2530/18).

W tym kontekście zauważyć należy, że na etapie postępowania przed Komendantem Policji ani w postępowaniu sądowym nie zostały podane żadne inne okoliczności uzasadniających odebranie skarżącemu broni i amunicji posiadanych zgodnie z przepisami, oprócz tych, że toczy się wobec niego postępowanie karne o przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b.. Co prawda Sąd próbował dowodzić, że waga postawionych zarzutów, charakter popełnionych czynów, ich okoliczności, uzasadnia obawę, że skarżący może stanowić zagrożenie dla porządku publicznego jednak było to niczym niezweryfikowane stanowisko. Natomiast Policja może posiadać informacje o zagrożeniu ze strony posiadacza broni różnych źródeł (np. z interwencji, z postępowań karnych lub o wykroczenie, działalności operacyjnej). Nie zostały one na żadnym etapie postępowania przedstawione, co więcej to skarżący doręczał dowody wskazujące na brak znamion popełnienia czynu zabronionego. Skarżący kasacyjnie przedstawił m.in. decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 6 sierpnia 2019 roku (czyli wydanej już po wyroku Sądu I instancji) wskazującą, iż zebrane w prowadzonym postępowaniu administracyjnym dowody nie umożliwiają aktualnie uznania T. M. za osobę stanowiącą zagrożenie dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, o których mowa w pierwszej części przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b., a także, że strona jest aktualnie osobą niekaraną i posiada pozytywną opinię z miejsca zamieszkania odpadła zatem przesłanka do cofnięcia stronie pozwolenia na broń w oparciu o treść art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.o.b.

W ocenie NSA zachodzą zatem podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku. Gdyby Sąd I instancji przyjął prawidłowy sposób wykładni powołanego przepisu oraz właściwie go zastosował, to powinien był stwierdzić bezskuteczność zaskarżonej czynności, jako nieznajdującej w przedstawionych przez organ administracji okolicznościach podstawy prawnej.

Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając uproszczony charakter postępowania uznał, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, w związku z czym na podstawie art. 188 P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku, a w oparciu o art. 146 § 1 P.p.s.a., orzekł o bezskuteczności czynności Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 15 lutego 2019 r. nr ZW-R-0151/427/574/19.

O zasądzeniu kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.