Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 346/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 31 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 30 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w charakterze podmiotu na prawach strony oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 18 lipca 2017 r. działając na podstawie art. 31 § 1 i 2 w związku z art. 123 K.p.a. odmówił dopuszczenia organizacji społecznej – Stowarzyszenia [...] do udziału w charakterze podmiotu na prawach strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. budowa zespołu czterech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z częścią usługowo – handlową w parterze, garażem podziemnym na działce nr [...] obr. [...], zjazdem z działki drogowej [...]) nr: [...], [...] obr. [...] oraz budowa drogi wewnętrznej po północnej części działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] i [...] w K.". W uzasadnieniu organ podał, że w swoim wniosku stowarzyszenie wskazało, że jego celem statutowym jest działanie na rzecz ochrony W. D., jako dzielnicy o określonej w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta K. strukturze przestrzennej i charakterze zabudowy. Równocześnie stowarzyszenie chce, aby charakter W. D. został utrzymany. Wnioskodawca wskazał również na potrzebę ochrony dziedzictwa historycznego W. D., a udział w postępowaniu przyczyni się do zachowania charakteru W. D. i jej tożsamości. We wniosku wskazano, że za udziałem Stowarzyszenia w postępowaniu przemawia interes społeczny, poprzez integrowanie mieszkańców oraz inspirowanie do czynnego udziału, podejmowania inicjatyw i wspólnej pracy na rzecz W. D. i jej rozwoju, a jego współpraca z samorządem terytorialnym będzie niewątpliwie przyczynkiem do większej integracji społecznej mieszkańców W. D.. Organ wskazał, że zgodnie z art. 31 § 1 K.p.a. dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w charakterze podmiotu na prawach strony następuje wtedy, gdy jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Zgodnie ze statutem Stowarzyszenia do jego celów należy miedzy innymi ochrona dziedzictwa historycznego W. D. oraz rozpowszechnianie wiedzy o jej historii i współczesności, podejmowanie i wspieranie działań na rzecz ochrony obiektów zabytkowych i dziedzictwa narodowego oraz działanie na rzecz Oborny W. D. jako dzielnicy określonej w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K. poprzez uczestniczenie w postępowaniach administracyjnych, w których zachodzi konieczność ochrony charakteru i walorów poszczególnych osiedli W. D., przeciwdziałanie zmianie charakteru osiedli, w których dominuje budownictwo jednorodzinne i dostosowany tylko do takiego budownictwa układ komunikacyjny. W ocenie organu brak jest podstaw, aby dopuścić wnioskującą organizację społeczną do udziału w przedmiotowym postępowaniu. Organ wnikliwie przeanalizował okoliczności czy interes mieszkańców osiedla reprezentowanych przez Stowarzyszenie stanowi także interes społeczny czy też Stowarzyszenie podejmuje działania w istocie tylko w interesie poszczególnych jego członków tj. mieszkańców osiedla. W wyniku tej analizy nie stwierdzono, że wydanie rozstrzygnięcia co do warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji w jakikolwiek sposób leży w interesie społecznym. Budowa niewielkiego kompleksu budynków mieszkalnych dla maksymalnie 50 rodzin w mieście liczącym prawie milion mieszkańców, na obszarze przeznaczonym w Studium pod budownictwo mieszkaniowe, w gabarytach brył budynków dostosowanych do zabudowy sąsiedniej (wysokość, powierzchnia zabudowy, itd.) zdecydowanie nie można kwalifikować jako interesu społecznego (publicznego). W ocenie postronnego obserwatora, mieszkańca W. D. lub dzielnicy sąsiedniej, zagrożenia lub korzyści z realizacji przedsięwzięcia objętego postępowaniem o warunki zabudowy jest znikome. Interes Stowarzyszenia przejawia się raczej w interesie niewielkiej grupy mieszkańców o określonej wizji dzielnicy, której w żadnym wypadku nie można utożsamiać z opinią większości mieszkańców. Należy uświadomić sobie, iż W. D. jest położona w bardzo bliskim sąsiedztwie ścisłego centrum miasta. [...] została wchłonięta przez rozrastającą się metropolię i obecnie na terenie dzielnicy mamy do czynienia z licznymi obiektami wielkomiejskimi jak handlowe obiekty wielkopo wierzchnie we ([...] centrum biurowo-handlowe [...] (dawne zakłady chemiczne [...]), wysoka zabudowa wielorodzinna (10-piętrowe budynki mieszkalne), zajezdnia autobusowa, supermarkety, linie tramwajowe , 5-kondygnacyjny hotel (, zespoły szkół. Ponadto w promieniu 200 metrów od wnioskowanej inwestycji znajduje się średnio wysoka i wysoka zabudowa wielorodzinna przy ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...]. W związku z powyższym nie należy traktować budowy zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z częścią usługowo - handlową na zbiegu ul. [...] i ul. [...] jako inwestycji w jakikolwiek sposób utożsamianej z interesem społecznym (publicznym). Zdaniem organu Stowarzyszenie nie wykazało ich związku z przedmiotem postępowania, a poprzestało na ich ogólnikowym wyliczeniu. Tymczasem jak wskazuje judykatura, "nie wystarczy ogólnikowe sformułowanie przez organizację społeczną, że działa w interesie społecznym, powoływanie się na ochronę środowiska, ochronę zdrowia czy życia łudzi, bo są to cele wskazane bardzo ogólnie i na tej zasadzie każda organizacja musiałaby być dopuszczona do udziału w każdym postępowaniu. Chodzi o to, aby powołując się na interes społeczny, który jest interesem ogólnym. Organizacja nie używała ogólnikowych stwierdzeń, lecz wskazywała konkretne okoliczności faktyczne, prawne, które mogą świadczyć o tym. że powinna w tym postępowaniu uczestniczyć. Jednak nie muszą to być takie okoliczności, które już rzeczywiście wystąpiły, ale okoliczności, które mogą zaistnieć" (cyt. NSA z dnia 5 listopada 2014 r., IIOSK 985/13).

Na powyższe postanowienie zażalenie złożyło Stowarzyszenie [...] podnosząc, że względy pragmatyczne, jak również zainteresowanie mieszkańców W. D. przemawiają za przyjęciem uzasadnionego interesu społecznego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Dowodzą tego również cele statutowe organizacji. Uzasadniając to stanowisko podniesiono, że organ I instancji zarzucił Stowarzyszeniu brak odniesienia się we wniosku do przedmiotu sprawy, jego zakresu i problematyki odmawiając jednocześnie organizacji dostępu do wniosku o ustalenie warunków zabudowy i akt administracyjnych. Stowarzyszenie mogło więc odnieść jedynie tytuł inwestycji do celów statutowych organizacji. Zauważono, że w bliźniaczo podobnej sprawie Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 28.12.2016 r., znak: [...] dopuścił Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę pięciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi przy ul. [...] w K.. Zdaniem Stowarzyszenia organ I instancji w sposób nieprawidłowy kwestionuje interes społeczny Stowarzyszenia. Nie budzi wątpliwości bowiem, że w interesie społecznym leży sprawowanie przez społeczeństwo (Stowarzyszenie) kontroli nad prawidłowością działań administracji w postępowaniach o ustalenie warunków zabudowy dla budynków, w szczególności wielorodzinnych wewnątrz osiedli domów jednorodzinnych, z infrastrukturą do nich nieprzystosowaną, jak również przeciwdziałanie lokalizowaniu nowych inwestycji, które mogą być potencjalnie sprzeczne z obecnym charakterem poszczególnych osiedli oraz mogą potencjalnie naruszać interes prawny i majątkowy mieszkańców W. D.. Leży to w interesie społecznym tej społeczności lokalnej, jak i całego społeczeństwa. Inwestor mając świadomość charakteru dzielnicy nie poniesie uszczerbku we własnym interesie prywatnym poprzez pełniejsze zaangażowanie społeczności W. D. w kształt realizowanego przez niego przedsięwzięcia. Zdaniem Stowarzyszenia, skoro planowane inwestycje deweloperskie w zakresie budownictwa wielorodzinnego, w szczególności gęstość i wysokość zabudowy realizowanej w ich ramach, budzą istotne kontrowersje wśród społeczności W. D., w interesie społecznym jest wydanie decyzji w oparciu o jak najpełniejszą dokumentację (uwzględniając Studium i stanowisko wszystkich zainteresowanych decyzją.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 30 stycznia 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do treści art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. W ocenie Kolegium Stowarzyszenie [...], starając się o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu, nie wykazało we wniosku w sposób wystarczający wymienionych wyżej przesłanek. Z zalegającego w aktach sprawy Statutu Stowarzyszenia wynika, że celami, jakie Stowarzyszenie realizuje poprzez swoją działalność jest m.in., zgodnie z § 9 pkt 17 Statutu działanie na rzecz obrony W. D. jako dzielnicy o określonej w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K., strukturze przestrzennej i charakterze zabudowy poprzez m.in. a) uczestniczenie w postępowaniach administracyjnych, w których zachodzi konieczność ochrony charakteru i walorów poszczególnych osiedli W. D.; b) przeciwdziałanie zmianie charakteru osiedli, w których dominuje budownictwo jednorodzinne i dostosowany tylko do takiego budownictwa układ komunikacyjny; c) uczestniczenie w procesach administracyjnych odnoszących się do nowych inwestycji na terenie W. D., w celu utrzymania obecnego charakteru poszczególnych osiedli W. D., jak również w celu ochrony interesu majątkowego i prawnego mieszkańców W. D.; d) podejmowanie wszelkich działań służących utrzymaniu istniejących kierunków zabudowy na terenie W. D.. Na tle przytoczonych statutowych celów Stowarzyszenia, w kontekście przedmiotu postępowania, w którym Stowarzyszenie ubiega się o udział tj. postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla budowy zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych, istotnie co do samej zasady zachodzi powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, które może uzasadniać udział tej organizacji w ww. postępowaniu administracyjnym. Trafna jest uwaga organu I instancji, że cele statutowe Stowarzyszenia oraz sposoby ich realizacji zostały określone dość ogólnie, jednak w ocenie Kolegium wymagany związek tych celów z przedmiotem sprawy głównej ma charakter oczywisty, przede wszystkim ze względu na cel statutowy z § 9 pkt 17 Statutu polegający m.in. na ochronie charakteru i walorów poszczególnych osiedli W. D. i przeciwdziałaniu zmianie charakteru osiedli, w których dominuje budownictwo jednorodzinne oraz utrzymanie istniejących kierunków zabudowy na terenie W. D. - w sytuacji, gdy postępowanie główne dotyczy ustalenia warunków zabudowy dla zespołu budynków wielorodzinnych z częścią handlowo - usługową i garażem podziemnym, który zgodnie z wnioskiem inwestora ma być zrealizowany w obszarze zabudowanym po części budynkami jednorodzinnymi. Trzeba zauważyć, że w statucie jednoznacznie wskazano, że celem Stowarzyszenia jest uczestniczenie w postępowaniach administracyjnych, w których zachodzi konieczność ochrony charakteru W. D., co zasadniczo eliminuje ewentualne wątpliwości dotyczące form, w których Stowarzyszenie może podejmować działania nakierowane na realizację swoich celów. Postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy w sposób niewątpliwy wpływa nie tylko na kształtowanie ładu przestrzennego, ponieważ wydanie decyzji w tym przedmiocie uwarunkowane jest zachowaniem walorów przestrzennych danego terenu, ale również na warunki życia i tym samym interesy społeczności lokalnej. Niedostrzeganie związku między celami statutowymi Stowarzyszenia a przedmiotem sprawy głównej wskazuje na przeprowadzenie przez organ I instancji nie dość wnikliwej oceny w tym zakresie. W tym więc zakresie tut. Kolegium nie podziela stanowiska zaskarżonego postanowienia przyjmując, że cele statutowe przemawiają za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Stwierdzenie jednak zaistnienia pierwszej z przesłanek ujętych w art. 31 § 1 K.p.a. nie przesądza automatycznie, że Stowarzyszenie winno być dopuszczone do udziału w każdym postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, do którego zgłosi wolę przystąpienia. Konieczne bowiem jest ustalenie, że za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w przedmiotowym postępowaniu przemawia interes społeczny (publiczny). W przedmiotowej sprawie przesłankę interesu społecznego Stowarzyszenie uzasadnia wskazując, iż w interesie społecznym pozostaje kontrola "nad prawidłowością działań podejmowanych przez administrację przy ustalaniu warunków zabudowy dla budynków, w szczególności wielorodzinnych, wewnątrz osiedli domów jednorodzinnych, z infrastrukturą do nich nieprzystosowaną", jak również "przeciwdziałanie lokalizacji nowych inwestycji, które mogą potencjalnie być sprzeczne z obecnym charakterem poszczególnych osiedli oraz mogą potencjalnie naruszać interes prawny i majątkowy mieszkańców W. D.". Ponadto, jak podniesiono we wniosku, w interesie społecznym jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy "w oparciu o stanowisko wszystkich zainteresowanych wydawaną decyzją". Zdaniem Kolegium zaprezentowane przez Stowarzyszenie argumenty świadczą o tym, iż jego udział w postępowaniu uzasadniony jest względami partykularnego interesu grupowego lub co najwyżej interesu lokalnego, a nie interesem publicznym (interesem ogółu). Żalący nie wskazał natomiast, ze względu na jakie okoliczności faktyczne występujące w tej konkretnej sprawie zachodzi konieczność kontroli społecznej nad niniejszym postępowaniem w imieniu ogółu społeczeństwa (społeczności lokalnej [...]). Poprzestano na ogólnie pojętej chęci kontroli postępowań o ustalenie warunków zabudowy, ze względu na znane mieszkańcom tej dzielnicy zamiary i praktyki deweloperów oraz wskazano na konieczność zachowania walorów historycznych i tożsamości osiedli W. D.. Stowarzyszenie nie podało jednak wprost i bezpośrednio, jakie cechy planowanej inwestycji wedle tej organizacji stanowią zagrożenie dla dobra ogólnego, pojmowanego przez Stowarzyszenie jako ochrona dotychczasowego zagospodarowania przestrzennego tej dzielnicy i zachowania jej tożsamości. Godzi się podkreślić, że Stowarzyszenie nie wykazało, w czym upatruje ono, że za jego udziałem w sprawie przemawia interes społeczny pomimo tego, że sprawa jest po raz drugi przedmiotem badania Kolegium, przy czym poprzednio Kolegium wyraźnie wskazało na potrzebę pełniejszego zbadania przez organ I instancji interesu społecznego Stowarzyszenia w aspekcie przedmiotu postępowania głównego, co zostało bardzo skrupulatnie i wyczerpująco dokonane w ponownym rozpoznaniu sprawy. Pomimo tego, jak też obszernej argumentacji badanego postanowienia negującego omawianą przesłankę i brak jej wykazania przez Stowarzyszenie, w zażaleniu wątek interesu społecznego nie został rozwinięty. W ocenie Kolegium dokonanej na podstawie analizy akt sprawy organ I instancji słusznie przyjął, że nie zmaterializował się interes społeczny uzasadniający udział Stowarzyszenia w przedmiotowym postępowaniu głównym. Trafnie organ I instancji odnotował, że planowana inwestycja mieszkaniowa zlokalizowana ma być w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej. Zatem planowane budynki, podobnie jak istniejąca już w sąsiedztwie zabudowa użytkowane będą w ten sam sposób - mieszkaniowy. Ze względu na tożsamość funkcji nie sposób przyjąć, że planowana inwestycja będzie w nadmierny sposób ingerować w dotychczasowe funkcjonalnie ogółu społeczności w tym środowisku. Projektowana w częściach parterowych tych budynków funkcja usługowa (handlowa) realizowana na użytek podstawowej funkcji mieszkaniowej, nie niweczy mieszkalnego sposobu użytkowania tych budynków. Kolegium podziela przy tym argumentację organu I instancji, że także różnica w rodzaju zabudowy planowanej (wielorodzinnej) i sąsiedniej zabudowy (jednorodzinnej) sama w sobie nie implikuje konieczności udziału czynnika społecznego w postępowaniu głównym i z różnic tych nie można wywodzić konieczności dodatkowej kontroli społecznej. Podkreślenia wymaga, że sam ustawodawca w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, statuując zasadę dobrego sąsiedztwa, wprowadził wymóg kontynuacji funkcji istniejącej, a nie rodzaju zabudowy. Odmienności wynikające z różnic w rodzaju zabudowy, oceniane są z kolei pod kątem realizacji zasady kontynuacji poszczególnych parametrów i cech zabudowy istniejącej. Ustalanie zaś parametrów, przy gwarancji prawnej ochrony przed wprowadzeniem w zastany ład przestrzenny obiektów w niego godzących, odbywa się w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Określony we wniosku zakres inwestycji pozwala też ustalić, że oddziaływanie tej inwestycji nie będzie sięgać dalej niż do działek zabudowanych bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, a tym samym nie będzie wpływać na inne interesy aniżeli interesy prawne właścicieli (użytkowników wieczystych) tych nieruchomości sąsiednich. Interesy innych mieszkańców przedmiotowego osiedla W. D. rozpatrywać należy natomiast jako interesy faktyczne - partykularne, opierające się - jak wskazało samo Stowarzyszenie - na zainteresowaniu przebiegiem postępowania. Interesy te nie pokrywają się z dobrem całej społeczności lokalnej. Zatem dobro to, przedstawione przez Stowarzyszenie jako dotychczasowa tożsamość przestrzenne przedmiotowego osiedla W. D., nie jest zagrożone w niniejszym postępowaniu, jego zachowanie gwarantują ww. przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Godzi się wskazać, że o ile przy lokowanych w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej inwestycjach o charakterze produkcyjnym czy usługowym o dużych rozmiarach generujących uciążliwości istniałyby podstawy do przyjęcia, że zamierzenia te mogą negatywnie wpływać na istniejący ukształtowany ład przestrzenny - zmieniając jego charakter ze szkodą dla ogółu społeczności i zagrażać tak pojmowanemu dobru społecznemu, o tyle dla przedmiotowej inwestycji mieszkaniowej twierdzenie takie nie znajduje uzasadnienia.

Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosło Stowarzyszenie [...] domagając się jego uchylenia i dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1/ art. 31 § 1 K.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że w sprawie nie występuje interes społeczny przemawiający za dopuszczeniem stowarzyszenia do postępowania, podczas gdy względy pragmatyczne, jak również zainteresowanie społeczności mieszkańców W. D. wyraźnie przemawia za tezą, że w sprawie występuje uzasadniony interes społeczny, przemawiający za dopuszczeniem stowarzyszenia do postępowania;

2/ art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w sposób odpowiadający wymogom prawa, skutkiem czego doszło także do naruszenia zasad wyrażonych w art. 8 i art. 11 K.p.a. w szczególności wobec całkowitego braku odniesienia się przez SKO do zarzutu naruszenia art. 63 § 1 K.p.a. w związku z art. 63 § 2 K.p.a. jak również art. 31 § 4 K.p.a.

W uzasadnieniu skarżące Stowarzyszenie rozwinęło powyższe zarzuty wskazując między innymi, że inwestycja niezgodnie z zapisami studium przewiduje budowę domów wielorodzinnych. Sam tylko tytuł inwestycji świadczy o jego powiązaniu z celami statutowymi stowarzyszenia, natomiast interes społeczny stowarzyszenia ma podwójne uzasadnienie, gdyż wypływa z tego, że organizacja reprezentuje cele istotne z punktu widzenia mieszkańców W. D., ale również reprezentuje założenia i cele przyjęte w studium, stanowiącym wyraz woli Rady Miasta K., która z kolei reprezentuje interes społeczny mieszkańców K..

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie była odmowa dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynku mieszkaniowego wielorodzinnego. Zdaniem skarżącej organizacji, jej udział w tym postępowaniu uzasadniony był celami statutowymi organizacji oraz przemawiał za tym interes społeczny. Stanowiska tego nie podzieliły organy administracji, co w ocenie sądu było stanowiskiem prawidłowym.

Zgodnie z art. 31 § 1 K.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. W myśl art. 5 § 2 pkt 5 K.p.a., organizacje społeczne to organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne.

Dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania, jakie toczy się przed organem administracji w sprawie dotyczącej innej osoby, może nastąpić w przypadku spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek. Przesłankami tymi są cele statutowe organizacji uzasadniające dopuszczenie jej do udziału w sprawie i interes społeczny który także za tym dopuszczeniem przemawia. Spełnienie powyższych warunków podlega ocenie właściwego organu administracji. Nie spełnienie chociażby jednej przesłanki skutkuje tym, że organ administracji winien odmówić dopuszczenia organizacji udziału w postępowaniu. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony nie może służyć partykularnym celom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 257).

Przez cel statutowy uzasadniające dopuszczenie organizacji do udziału w sprawie należy rozumieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania organizacji społecznej. Organ powinien zatem ocenić, czy między celami statutowymi organizacji społecznej a przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym. Jednakże nawet wtedy, gdy udział organizacji społecznej w postępowaniu jest uzasadniony jej celami statutowymi, organ, administracji publicznej może uznać żądanie organizacji społecznej za niezasadne ze względu na interes społeczny a w zasadzie brak tego interesu w przystąpieniu organizacji do udziału w postępowaniu. (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, Kraków 2000, s. 285-286).

Podkreślić należy, iż przy ustaleniu spełnienia przesłanek warunkujących dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym praw lub obowiązków osób trzecich nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca, albowiem dopuszczenie innego podmiotu, który nie broni własnego interesu prawnego zmienia układ praw procesowych strony (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II OSK 897/08). Także w wyroku z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2161/10 NSA wskazuje, iż organizacja społeczna powinna wykazać zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy Organizacja społeczna ubiegająca się o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu winna uprawdopodobnić, że przyczyni się do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego celów (wyrok NSA z 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 1038/08). Natomiast na organie administracji spoczywa cały ciężar zweryfikowania zasadności bądź niezasadności dopuszczenia organizacji społecznej (por. wyrok NSA z 23 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1339/09).

Organizacja społeczna w sprawie dotyczącej innego podmiotu musi działać w interesie społecznym w ramach wyznaczonych celów statutowych. Przez interes społeczny rozumie się dyrektywę nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa. Organizacja społeczna nie może natomiast powoływać się na przesłankę interesu społecznego, jeśli z całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy wynika, że udział w takim postępowaniu będzie służył zaspokajaniu jej własnego interesu czy też partykularnego interesu jej członków.

Jak wynika ze statutu Stowarzyszenia [...] jego celem jest miedzy innymi uczestniczenie w procesach administracyjnych dla nowych inwestycji na terenie W. D. w celu utrzymania obecnego charakteru poszczególnych osiedli na tym terenie, jak również w celu ochrony interesu majątkowego i prawnego mieszkańców W. D. oraz podejmowanie działań służących utrzymania istniejącego kierunku zabudowy na terenie W. D.. Statut wskazuje także sposoby realizacji tych celów, miedzy innymi poprzez wypowiadanie się w sprawach publicznych dotyczących spraw społecznych i innych, zbieżnych z celami stowarzyszenia. Wyżej wskazane cele statusowe pozwalają na uznanie, że cele te uzasadniają dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w sprawie. Rozważyć zatem należało, czy interes społeczny przemawia także za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu. Zdaniem sądu odpowiedz na to pytanie jest negatywna.

Wskazać w tym miejscu należy, iż jeżeli całokształtu sprawy, przede wszystkim wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie ale też z innych znanych organowi faktów nie wynika, że organizacja domaga się dopuszczenia jej do sprawy mając na uwadze przede wszystkim dążenie do prawidłowego, pełnego przebiegu postępowania administracyjnego, wniosek w tym przedmiocie jest pozbawiany podstaw. W szczególności, jeżeli z okoliczności o których mowa wyżej wynika, iż organizacja dąży do udziału w sprawie administracyjnej, powodowana wyłącznie chęcią negowania możliwości wydania decyzji o konkretnej treści, a szczególnie, jeżeli służyć ma to zaspokojeniu partykularnych interesów członków tej organizacji – brak podstaw by uznać, że interes społeczny przemawiał za dopuszczeniem jej do udziału w postępowaniu. W analogicznych sprawach ( II SA/Kr 451/16, II SA/Kr 449/16, II SA/Kr 5/457/16) tutejszy sąd przyjął, iż taka sytuacja właśnie zaistniała. Z materiałów załączonych do tych spraw wynikało, iż członkowie Stowarzyszenia [...] dążą do uniemożliwienia realizacji zabudowy wielorodzinnej na terenie dzielnicy W. D. i takiemu właśnie celowi przyświeca wniosek o dopuszczenie jej do udziału w sprawie, co w ocenie sądu świadczyło o chęci zrealizowania partykularnego interesu członków Stowarzyszenia, a nie interesu społecznego.

Interes społeczny jest pojęciem szerokim - ma służyć społeczeństwu, a nie wybranej tylko grupie interesów. Inaczej prowadziłoby to do nieuprawnionego uprzywilejowania członków organizacji społecznych. Udział organizacji społecznej w toczącym się postępowaniu nie może stanowić także formy nacisku na organy administracji. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, organizacja społeczna ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby nie może poprzestać na przedstawieniu swoich celów statutowych. Organizacja społeczna powinna uprawdopodobnić, że przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego celów. Dopiero wówczas będzie można przyjąć, że za jej udziałem przemawia interes społeczny (por. glosa do wyroku NSA z dnia 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 756/09). Przyjmuje się także, iż za udział organizacji społecznej w postępowaniu uzasadniony będzie wtedy, gdy wykaże ona ,że dysponuje ona wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych swoimi celami statutowymi, ale i rozeznaniem w sprawie, w której ma uczestniczyć (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia: 24 kwietnia 2014r. sygn. akt VIII SA/Wa 1016/13; 26 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1925/10)...

W niniejszej sprawie organy prowadzące postępowanie słusznie uznały, że Stowarzyszenie [...] nie spełniło przesłanek wymienionych w art. 31 § 1 K.p.a., które uzasadniałyby dopuszczenie tej organizacji do udziału w postępowaniu. Znamiennym jest, że Stowarzyszenie nie wskazało na legitymowanie się np. dużym doświadczeniem w zakresie zagadnień urbanistyczno-architektonicznych. Cele organizacji określone zostały w statucie, w sposób tak ogólny, że nie sposób stwierdzić istnienia pomiędzy tymi celami a przedmiotem postępowania rzeczywistego powiązania merytorycznego w sensie prawnym i faktycznym. Sam wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie jest zaś niezwykle lapidarny (k.16-19 akt adm.). Poza wskazaniem celów statutowych, wzmiankuje się w nim, że za dopuszczeniem do udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny (...) gdyż skutki decyzji wpływać będą na sytuację prawną nie tylko strony ale także innych podmiotów na otoczenie. Dalej we wniosku wskazuje się, że w interesie społecznym jest wydanie decyzji w oparciu o jak najpełniejszą dokumentację, z uwzględnieniem studium, uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta K. jak również w oparciu o stanowisko wszystkich zainteresowanych wydaną decyzją. Zdaniem sądu w piśmie tym wnioskodawca nie uprawdopodobnił istnienia interesu społecznego (w szerokim rozumieniu) w przystąpienia do sprawy jako strony. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie są w żaden sposób dla organów wiążące. Celem tergo postępowania jest ustalenie czy zamierzenie inwestycyjne spełnia wymogi tzw. zasady dobrego sąsiedztwa a także inne wymogi określone ustawą oraz ustalenie dopuszczalnych parametrów planowanej zabudowy. Strona skarżąca nie wskazała, o jakie to dokumenty chce ubogacić postępowanie administracyjne. Dokumenty w tym postępowaniu gromadzi wyłącznie inwestor (np. zapewnienie możliwości dostarczenia mediów dla zamierzenia inwestycyjnego) i organ prowadzący postępowanie (analizę architektoniczno-budowlaną oraz konieczne opinie i uzgodnienia). Z pisma tego nie wynika żaden argument, iż przystąpienie strony skarżącej do postępowania w jakikolwiek sposób poprawi jego jakość, przyśpieszy go czy też będzie dla społeczeństwa użyteczne w jakikolwiek inny sposób.

Tym samym w ocenie Sądu, Stowarzyszenie nie wykazało istnienia interesu społecznego uzasadniającego jego przystąpienie do udziału w postępowaniu administracyjnym.

Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.