Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1197/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7a
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: l.p. 2.5.2 zał nr 3 do ustawy
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi E.W. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, dalej "GITD", z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, wydana w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu 19 maja 2015 r. inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego, dalej "WITD" przeprowadzili kontrolę drogową autobusu marki MERCEDES – BENZ o nr rej. [...] kierowanego przez J.B., którym E.W. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Firma Przewozowo – Handlowo – Usługowa E.W. z siedzibą w K. wykonywała krajowy transport drogowy osób na linii regularnej S.- G. w zakresie przestrzegania przepisów regulujących wykonywanie transportu drogowego. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...]. W następstwie stwierdzonych naruszeń WITD wszczął z urzędu postępowanie i decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] nałożył na E.W. karę pieniężną w łącznej wysokości 10. 000, 00 zł z tytułu wykonywania w dniu 19 maja 2017 r. przewozu kontrolowanego na linii S.– G. bez wymaganego zezwolenia oraz wykonywania przewozu autobusem niewyposażonym w tablice kierunkową boczną.

W odwołaniu od powołanej wyżej decyzji E.W. zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego oraz dokonanie niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną wydanej decyzji. W szczególności podniosła, że dowody zgromadzone w sprawie nie potwierdzają jakoby wykonywała przewóz drogowy na trasie S.– G., był to przewóz na trasie S. – D., na wykonywanie którego posiadała stosowne zezwolenie. Odnośnie drugiego naruszenia wskazała, że braku bocznej tablicy kierunkowej nie można zakwalifikować jako niespełnienie wymaganego warunku technicznego, a jedynie jako brak wyposażenia pojazdu, który to podlega niższej karze.

Powołaną na wstępie decyzją GITD działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej "k.p.a."), art. 4 pkt 7 i 9, art. 18 ust. 1, art. 18 b, art. 20, art. 87, art. 92 a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm., dalej "u.t.d."), § 18 ust. pkt 13 i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022, dalej "Rozporządzenie") oraz lp. 2.1 i lp. 2.5.1. załącznika nr 3 do u.t.d. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W ocenie organu odwoławczego z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z zeznań przesłuchanego w charakterze świadka kierowcy – J.B., jednoznacznie wynikało, że w dniu kontroli drogowej wykonywał on w imieniu i na rzecz E.W. przewóz regularny na trasie S. – G. nie okazując w trakcie kontroli drogowej w dniu 19 maja 2017 r. zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na tej linii. Z ustaleń organu odwoławczego wynikało, że E.W. uzyskała takie zezwolenie dopiero po kontroli drogowej - w dniu 25 maja 2017 r, przy czym rozkład jazdy wydany na podstawie tego zezwolenia był ważny od dnia 26 maja 2017 r. Podnoszony przez stronę argument, iż posiada zezwolenie nr [...] wydane w dniu [...] kwietnia 2015 r. przez Marszałka Województwa [...] na linię komunikacyjną S. – W. – F. – K. nie miał znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ przewóz z dnia kontroli odbywał się na innej trasie. Organ I instancji prawidłowo zatem nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 8000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. oraz lp. 2.1 załącznika nr 3 do tej ustawy z tytułu wykonywania przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia, bez wymaganego zaświadczenia na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie drogowym.

Podczas kontroli prawidłowo ustalono również, że autobus nie był wyposażony w boczną tablicę kierunkową, a jedynie w świetlną tablicę kierunkową czołową. Ustalenie to znajduje potwierdzenie w treści własnoręcznie podpisanego przez kierowcę J.B. protokołu oględzin pojazdu oraz w dokumentacji zdjęciowej sporządzonej przez inspektorów organu I instancji. Art. 66 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym stanowi, że pojazd uczestniczący w ruchu ma być zbudowany, wyposażony i utrzymany tak, aby korzystanie z niego nie naruszało warunków określonych w punktach od 1 do 6 ustępu 1 art. 66 Prawa o ruchu drogowym. Zamieszczając powołany wyżej przepis prawa w dziale III zatytułowanym "Pojazdy" w rozdziale 1 zatytułowanym "Warunki techniczne pojazdów" tym samym wskazano, że obowiązki związane z budową pojazdów ich wyposażeniem i utrzymaniem należy objąć wspólnym pojęciem-warunków technicznych pojazdów. Dział III Rozporządzenia wydanego na podstawie art. 66 ust. 5 ustawy zatytułowany "Warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem" obejmuje 13 rozdziałów, z czego przepisy prawa zawarte w 4 pierwszych odnoszą się swym zakresem do wszystkich pojazdów samochodowych i przyczep, a przepisy prawa zawarte w rozdziałach od 5 do 13 działu III odnoszą się do wskazanych szczegółowo rodzajów pojazdów. Autobusy winny spełniać warunki techniczne określone w przepisach rozdział 1-4 działu III Rozporządzenia, a nadto winny spełniać dodatkowe warunki określone w rozdziale 5 działu III tego aktu wykonawczego. Przystępując do realizacji przewozu osób na danej linii przedsiębiorca jest zobowiązany informację o jej miejscu początkowym i końcowym przekazać podróżnym i do tego celu służą m. in. tablice kierunkowe. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 13 Rozporządzenia tablice kierunkowe muszą być umieszczone za przednią i boczną szybą autobusu, a § 21 ust. 1 tego rozporządzenia dokładnie określa miejsce umieszczenia tablic. Umieszczenie ich w jakimkolwiek innym miejscu w pojeździe bądź brak choćby jednej z tablic stanowi naruszenie powołanych przepisów.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że tablica kierunkowa nie stanowi warunku technicznego pojazdu w ścisłym tego słowa znaczeniu, bowiem nie jest związana z jego mechanicznym funkcjonowaniem i dopuszczeniem do ruchu, ale jest dodatkowym warunkiem technicznym, w szerszym rozumieniu, czyli ze względu na przeznaczenie pojazdu. W tym stanie rzeczy uznać należy, że skoro, stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 13 oraz § 21 ust. 1 Rozporządzenia, autobusy regularnej komunikacji publicznej powinny być wyposażone w tablice kierunkowe, to brak tego wyposażenia rodzi skutek w postaci wykonywania przewozu regularnego w komunikacji publicznej autobusem nieodpowiadającym wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego i okoliczność ta uzasadnia zastosowanie sankcji określonej w lp. 2.5.1. załącznika nr 3 do u.t.d. w postaci kary pieniężnej w wysokości 5. 000 zł.

Do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku działań skarżącej, a materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie uzasadniał zastosowania art. 92c u.t.d. i zaniechania wszczęcia lub umorzenia wszczętego postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

E.W. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną na wstępie decyzję zaskarżając w całości zażądała uchylenia decyzji obu instancji i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w szczególności: art. 6 k.p.a., 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art., 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., polegające na zaniechaniu przez organy ITD wszelkich niezbędnych kroków w celu należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nieuwzględnieniu zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej, sprzeczność ustaleń decyzji z ustaleniami protokołu kontroli, rozstrzygnięciu wątpliwości ujawnionych w toku postępowania na niekorzyść strony, dowolną i wybiórczą ocenę dowodów, dokonaną w sposób arbitralny, naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów - nieobiektywną, arbitralną i sprzeczną z zasadami logiki ocenę materiału dowodowego, która przybrała charakter dowolny, brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 18 ust. 1 pkt 1, art. 4 pkt 7, art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na błędnej ich wykładni, prowadzącej do ich niewłaściwego zastosowania,

- art. 18b ust. 1 pkt 1. art. 18b ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do tejże ustawy oraz § 17-23 Rozporządzenia polegające na błędnej ich wykładni, prowadzącej do ich niewłaściwego zastosowania, w szczególności zastosowanie w sposób niedopuszczalny ich wykładni rozszerzającej.

W uzasadnieniu zakwestionowała ustalenia organów w zakresie, w jakim organ uznał, że kierowca wykonywał w dniu 19 maja 2017 r. krajowy transport drogowy na linii regularnej S. – G. Przeczy temu sporządzony przez kontrolujących w dniu kontroli wydruk z kasy fiskalnej potwierdzający sprzedaż biletu na trasie S. – D. Wskazuje na tą okoliczność także treść protokołu kontroli i decyzji organu I instancji, z których wynika, że kierowca podczas kontroli zadeklarował wykonywanie przewozu na trasie S.- D. Wbrew twierdzeniu organu odwoławczego o wykonywaniu przewozu na linii S. – G. nie świadczy jednoznacznie tablica świetlna, na której kierowca omyłkowo lub przez niedopatrzenie ustawił nieprawidłowo kierunek jazdy. Okoliczność posiadania przez stronę zezwolenia nr [...] wydanego w dniu [...] kwietnia 2015 r. przez Marszałka Województwa [...] na linię komunikacyjną S. – W.- F. – K. ma kapitalne znaczenie, gdyż właśnie na tej trasie stanowiącej cześć trasy komunikacyjnej obsługiwanej w ramach wspomnianego zezwolenia wykonywany był sporny kurs w dniu 19 maja 2017 r. Wątpliwości budzi także powołanie się przez organ I instancji na wskazany w protokole kontroli i okazany przez kierowcę rozkład jazdy na trasie G. – F. – S., bez sprecyzowania o jakiego rodzaju dokument tutaj chodzi. Ponadto organy obydwu instancji nie wykazały jakoby skontrolowany w dniu 19 maja 2017 r. przewóz spełniał formalne przesłanki przewozu regularnego, którego zasady określono w art. 18b ust. 1 u.t.d. podczas gdy zastosowana przez organ sankcja przewidziana w lp. 2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. odnosi się wprost do przewozu regularnego, a nie do jakiegokolwiek przewozu. W przedmiotowej sprawie nie zostało ustalone w żaden sposób, czy skontrolowany przewóz miał charakter publiczny, odbywał się na określonej trasie i w określonych odstępach czasu, znanych pasażerom oraz jakich kategorii osób dotyczył.

Strona zakwestionowała przyjętą przez organ obydwu instancji kwalifikację prawną naruszenia stypizowanego w lp. 2.5.2. załącznika nr 3 do u.t.d., tj. wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego. Warunki techniczne pojazdów, w tym także autobusów określają przepisy działu III rozdziału I ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, ze zm.) oraz przepisy Rozporządzenia, które rozgranicza pojęcia "warunki techniczne" od "wyposażenia pojazdu". Tablice kierunkowe są elementem wyposażenia i oznakowania autobusu, a nie należą do warunków technicznych pojazdu. Termin "warunki techniczne pojazdu" dotyczy sprawności samego pojazdu jako całości oraz jego części składowych. Nie dotyczy natomiast jego dodatkowego wyposażenia, na które składają się rzeczy odrębne (niebędące częściami składowymi pojazdu), a przez to nierzutujące na warunki techniczne (sprawność techniczną) samego pojazdu. Przesądza o tym również sam załącznik nr 3 do u.td. określający różne rodzaje naruszeń. Pod lp. 2.5. ustawodawca wymienia wykonywanie przewozu autobusem, który: 2.5.1. - nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego (kara - 5 000 zł), 2.5.2. - nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów( kara - 2 000 zł). Skoro tablice boczne nie stanowią nie stanowią warunków technicznych w rozumieniu art. 66 ust. 1 i 5 P.r.d. to ich nieposiadanie nie może być sankcjonowane na podstawie art. 92a ust. 1 i 6 w z w. z lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga została przez Sąd oddalona, mimo że częściowo była zasadna.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Przedmiotem rozpoznanej skargi uczyniono decyzję GITD o utrzymaniu w mocy decyzji WITD o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 10 000 zł z tytułu :

1) wykonywania przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia w wysokości 8000 zł;

2) wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego w wysokości 5000 zł.

Zdaniem Sądu, Skarżąca niesłusznie zarzuca Organom Inspekcji Transportu Drogowego naruszenie przepisów obowiązującego prawa w zakresie nałożenia kary pieniężnej z tytułu wykonywania przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia w wysokości 8000 zł, tj. z tytułu naruszenia lp. 2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. W świetle tej regulacji wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia jest sankcjonowane karą pieniężną w kwocie 8000 zł.

Stan faktyczny sprawy został przez Organy inspekcji ustalony w sposób umożliwiający dokonanie właściwej subsumpcji. Materiał dowodowy sprawy jednoznacznie dowodzi temu, że wykonujący w imieniu i na rzecz strony skarżącej przewóz regularny kierowca J.B. w dniu kontroli przeprowadzonej przez inspektorów inspekcji transportu drogowego 19 maja 2017 r., o godzinie 10:10 w S. na ul. [...], nie okazał zezwolenia na przewóz na trasie S.– G. W/w kierowca w trakcie kontroli zeznał, że w dniu 19 maja 2017 r. wykonywał przewóz osób na linii regularnej na trasie przejazdu S. – G., gdzie pierwszy przystanek wyznaczono na stacji PKP S. o godzinie 10:00, linia liczy 33,7 km. Na tą trasę wysłał go przełożony R. W. Szef nie wyposażył świadka w aktualny rozkład jazdy oraz licencję na wykonywanie przewozu osób. Zeznania zostały złożone przez kierowcę J.B. do protokołu z dnia dokonania kontroli, tj. 19 maja 2017 r., pod rygorem odpowiedzialności karnej. Protokół został podpisany przez kierowcę bez jakichkolwiek dodatkowych uwag. W trakcie oględzin stwierdzono również, że pojazd skarżącej o nr [...], posiadał tylko tablicę świetlną czołową przednią, na której wyraźnie wyświetlono kierunek przejazdu – G. Materiał fotograficzny przedstawiający kierunek przejazdu autobusu, treść zeznań kierowcy, a także miejsce i czas przeprowadzonej kontroli w stosunku do oświadczonego przez kierowcę czasu miejsca rozpoczęcia kursu (pierwszy przystanek o godzinie 10.00 w miejscowości S.), pozostają z sobą spójne i potwierdzają trafny wniosek Organów obu instancji, iż skarżącą wykonywała bez wymaganego prawem zezwolenia przejazd na trasie S. – G. Z tym materiałem pozostaje spójna przyczyna niepodpisania przez kierowcę protokołu kontroli drogowej w postaci polecenia jego szefa (zob. adnotację inspektora w protokole kontroli drogowej przy podpisie kierowcy). Zbieg tych wszystkich wydarzeń nie mógł być zdaniem Sądu przypadkowy. Organ drugiej instancji przekonująco wyjaśnił przyczyny, dla których uznał oświadczenie J.B. złożone na piśmie 30 maja 2017 r., za posiadające mniejszą moc dowodową w stosunku do zeznań złożonych w dniu przeprowadzenia kontroli. Jest oczywistym, że celem zmiany pierwotnych zeznań była chęć uniknięcia odpowiedzialności administracyjnej wiążącej się dla pracodawcy kierowcy z dotkliwą karą pieniężną.

Odnosząc się do twierdzeń złożonych wskazać także należy, iż kierowca nie mógł przez pomyłkę podać na wyświetlaczu tablicy kierunkowej czołowej kierunku jazdy, jeżeli jednocześnie ten kierunek tj. miejscowość G. był zgodny oświadczonym do protokołu przebiegiem trasy przejazdu. Znajdujący się w aktach bilet wystawiony na trasę S. – D. nie potwierdza wersji strony z przyczyn podanych przez Organ pierwszej instancji. Fakt niewprowadzenia do kasy nielegalnej trasy przejazdu nie świadczy o posiadaniu przez przedsiębiorcę zezwolenia na trasę podaną przez kierowcę, tym bardziej, że na kopii biletu z dnia 19 maja 2017 r. oznaczono godzinę przyjazdu 8:21 w sytuacji gdy kontrola odbywała się 19 maja 2017 r., o godzinie 10:10. W kontekście zgromadzonych dowodów w postaci jednoznacznego zeznania kierowcy oraz fotografii tablicy świetlnej pojazdu, za zasadny uznać należało wniosek GITD o tym, że zezwolenie o nr [...] Marszałka Województwa [...] wydane w dniu 8 kwietnia 2015 r. na linię S. – W. – F. – K. jest bez znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ przewóz z dnia kontroli odbywał się na innej trasie niż ta jaką dopuszczało powyższe zezwolenie. Z tych przyczyn zasadnie ukarano skarżącą kwotą 8000 zł za brak wymaganego prawem zezwolenia.

WSA podziela natomiast te zarzuty skargi, które oparte są o naruszenie przez organy przepisów prawa materialnego w postaci lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Na mocy tej regulacji wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego podlega karze w wysokości 5000 zł. Na tej podstawie wymierzono stronie karę w wysokości 5000 zł, uprzednio wykazując brak tablicy bocznej kierunkowej. Organ drugiej instancji ocenił brak tablicy bocznej kierunkowej jako niespełnienie jednego z warunków technicznych jakie powinien zachować przewoźnik posługujący się przy wykonywaniu przewozu autobusem w świetle § 18 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2016 r. poz. 2022; zwane dalej rozporządzeniem). GITD dokonując wykładni tej regulacji stwierdził, iż tablica kierunkowa to nie wprost warunek techniczny pojazdu, a więc związany z jego mechanicznym funkcjonowaniem i dopuszczeniem do ruchu. Jednak taka tablica jest warunkiem technicznym w szerszym rozumieniu, czyli ze względu na przeznaczenie pojazdu. Stanowisko Organu jest zgodne z linią orzeczniczą NSA, która stwierdza że skoro stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 13 oraz § 21 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia autobusy regularnej komunikacji publicznej powinny być wyposażone w tablice kierunkowe, to brak tego wyposażenia rodzi skutek w postaci wykonywania przewozu regularnego w komunikacji publicznej autobusem nie odpowiadającym wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego i okoliczność ta uzasadnia zastosowanie sankcji określonej w Ip. 2.5.1. załącznika nr 3 do u.t.d. (zob. wyroki NSA z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1173/10; z 17 września 2014 r., sygn. akt 904/13; z 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2403/13; z 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1100/14; i z 16 lipca 2015 r., II GSK 1556/14).

Sąd nie podziela tak restrykcyjnej dla przewoźników wykładni powołanych regulacji u.t.d.. Zdaniem WSA w aktualnym stanie prawnym nie znajduje uzasadnienia pogląd, że brak tablic kierunkowych, stanowiących niewątpliwie element wyposażenia pojazdu w związku z przewozem pasażerów, należy traktować jako naruszenie warunków technicznych. Brak tego rodzaju tablic stanowi natomiast delikt opisany w lp. 2.5.2. załącznika nr 3 do u.t.d. w postaci nie spełnienia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów, za który również grozi przewoźnikowi kara jednak w niższej wysokości bo w kwocie 2000 zł (vide wyrok WSA w Olsztynie z 26 sierpnia 2014 r., sygn. II SA/Ol 646/14, LEX, wyrok WSA w Krakowie z 18 lutego III SA/Kr 791/13, LEX, wyrok WSA w Warszawie z 26 maja 2010 r., sygn. VI SA/Wa 628/10, LEX).

Sąd podziela w całości stanowisko wyrażone w zdaniu odrębnym do wyroku NSA z dnia 10 października 2017 r. o sygn. II GSK 4852/16, sędziego NSA Zbigniewa Czarnika. W tym stanowisku przekonująco wyjaśniono, że ustalenie znaczenia pojęcia warunków technicznych jakie powinny spełniać pojazdy musi wychodzić z treści art. 66 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nie można zgodzić się z założeniem, że rozdział zatytułowany "warunki techniczne pojazdów", obejmuje wszystkie parametry związane z budową, wyposażeniem i ich utrzymaniem. Gdyby tak było, to ustawodawca nie rozróżniałby wysokości sankcji na gruncie przepisów u.t.d. Skoro jednak to czyni, to przyjąć należy, że warunki techniczne i wyposażenie, to różne kategorie techniczne (części składowe pojazdu), ale przede wszystkim różne kategorie prawne, skoro są z nimi łączone różne kary. Ponieważ u.t.d. oraz P.r.d. nie definiują pojęcia warunków technicznych pojazdu, to ustalenie jego treści nie może odwoływać się tylko do wykładni systemowej realizowanej w ramach jednego aktu prawnego jakim jest rozporządzenie z dnia 31 grudnia 2002 r. Akt ten wydany na podstawie art. 66 ust. 5 P.r.d. określa warunki techniczne oraz zakres niezbędnego wyposażenia pojazdu. Zatem już na etapie delegacji ustawowej dla ministra wydającego rozporządzenie jednoznacznie rozróżniono warunki techniczne i wyposażenie. Z tego powodu niedopuszczalna jest sytuacja, w której warunki techniczne są pojęciem interpretowanym szerzej niż by to było możliwe. Pojawienie się w treści rozporządzenia niekonsekwencji terminologicznej nie uprawnia do takiej wykładni § 18 ust. 1 pkt 13 tego aktu, w myśl której boczna tablica kierunkowa jest warunkiem technicznym autobusu. Ustalanie treści i zakresu pojęcia warunków technicznych pojazdów musi wychodzić nie tylko od wewnątrzsystemowej wykładni samego rozporządzenia, ale przede wszystkim od semantycznego ustalenia znaczenia takiego terminu w powiązaniu z zawartą tam regulacją. Na gruncie językowym warunki to czynniki wyznaczające zaistnienie określonego zdarzenia, właściwości, cechy czy stanu rzeczy. Warunki techniczne to właściwości jakie w procesie wytworzenia, szeroko ujętej pracy ludzkiej, uzyskuje określony przedmiot (rzecz) ze względu na różne parametry, np. przeznaczenie, bezpieczeństwo itp. Wychodząc z takiej perspektywy językowej warunki techniczne pojazdu to te właściwości, które decydują o parametrach technicznych, które gwarantują spełnienie przez pojazd warunków związanych z bezpiecznym korzystaniem z tego rodzaju rzeczy w zależności od rodzaju funkcji, które ma on spełniać. Wszystko inne, co jest częścią pojazdu musi być traktowane jako wyposażenie. W kontekście tych uwag boczna tablica kierunkowa w autobusie nie jest związana z tak rozumianymi właściwościami pojazdu, a przez to nie może być warunkiem technicznym w rozumieniu pkt 2.5.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Jest ona jednym z elementów informujących pasażera o kierunku kursu i tylko taka jest jej rola.

Poza tym, skoro załącznik nr 3 w pkt 2.5.1. i 2.5.2. dokonuje wyraźnego rozróżnienia kary za naruszenie warunków technicznych pojazdu i wyposażenia, to przy braku jednoznacznej, legalnej definicji tych pojęć wykładnia ich treści musi brać pod uwagę wysokość dolegliwości za ich naruszenie. Na gruncie art. 2 Konstytucji RP nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której organ dokonuje rozszerzającej wykładni pojęcia warunków technicznych pojazdów, obejmując tym zakresem elementy wyposażenia, zwłaszcza że § 18 ust. 1 rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r. jednoznacznie językowo posługuje się pojęciem wyposażenia. Temu terminowi nie można nadawać treści poprzez rozszerzające rozumienie terminu warunki dodatkowe, który pojawia się w tytule rozdziału 5 tego aktu, bo warunki dodatkowe to także w zakresie wyposażenia o jakim stanowi § 18 ust. 1.

Dodać do tego wypada konieczność uwzględnienia przez Organ zasady ogólnej postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 7a K.p.a. nakazującej rozstrzygać wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony. W myśl tego przepisu jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Państwo nie powinno osiągać korzyści z wprowadzenia niejasnych przepisów, mogąc stosować je w taki sposób, który byłby najkorzystniejszy z punktu widzenia interesów państwa. Należy zgodzić się, iż funkcją art. 7a K.p.a. jest zwiększenie ochrony praw strony przez ograniczenie negatywnych skutków nieprecyzyjnego formułowania przepisów prawa (Przybysz, Piotr Marek. Art. 7(a). W: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany. System Informacji Prawnej LEX, 2018). Niewątpliwie treść powołanych unormowań budzi wątpliwości, czego dowodem są powstałe w orzecznictwie sądowoadministracyjnym odrębności na temat wykładni § 18 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia, a nawet stanowisko GITD co do konieczności uznania tablicy kierunkowej za warunek techniczny w szerszym rozumieniu. Dlatego też przytoczony przepis wraz z przepisami sankcjonującymi brak tablicy kierunkowej bocznej, winny było zostać zinterpretowane przez organy inspekcji na korzyść skarżącej.

Dostrzeżone przez WSA uchybienie w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa materialnego nie miało wpływu na ustalony przez Organy wynik postępowania w postaci nałożenia na stronę kary pieniężnej w kwocie 10 000 zł. Określona w decyzjach kara pieniężna jest zgodna z przepisami, skoro brak tablicy bocznej kierunkowej stanowi w świetle lp. 2.5.2 załącznika nr 3 do u.t.d. delikt zagrożony karą w wysokości 2000 zł. Stwierdzony przez Organy brak świadczy o niespełnieniu przez skarżącą wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów, co w połączeniu z deliktem nieposiadania zezwolenia, musiało oznaczać nałożenie na stronę kary w łącznej wysokości 10000 zł, co też ustalono w decyzji.

W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Ponieważ błędna wykładnia przepisów prawa materialnego nie zaważyła na ustalonym w decyzji wyniku sprawy tj. na wymiarze kary pieniężnej, to skarga pomimo że częściowo zasadna, została przez Sąd oddalona.

Z tych przyczyn WSA zobligowany był do oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.