Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 696/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 87 ust. 5, art. 89 ust. 1 pkt 6, art. 89a ust. 1, art. 92a ust. 1 i ust. 3 pkt 3, art. 92b ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 77 par. 1, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 25, art. 31
journal: Dz.U. 2012 poz 1155
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 14 ust. 2, art. 15 ust. 1, 2 i 7
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym

SENTENCJA

Dnia 12 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi A.P. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w P. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], Okręgowy Inspektor Pracy w [...], utrzymał w mocy decyzję Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] Oddział w [...] z dnia [...] marca 2016 r., nakładającą na A.P., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą firmy [...] w [...], zwanego dalej skarżącym, karę pieniężną w kwocie [...] zł i uchylił rygor natychmiastowej wykonalności decyzji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniach [...] grudnia 2015 r. oraz [...] stycznia, [...] lutego 2016 r. Państwowa Inspekcja Pracy przeprowadziła kontrolę w przedsiębiorstwie skarżącego przestrzegania przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2007 r. nr 192, poz. 1381, ze zm.), ustawy z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. z 2013 r., nr 390, poz. 1414, ze zm., zwanej dalej: u.t.d.) oraz przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych. Stwierdzone podczas kontroli naruszenia zawarto w protokole kontroli z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...].

Inspektor Pracy decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2007 r. Nr 89, poz. 589) oraz art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 i 3 pkt 2 u.t.d., nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że wymierzył karę po [...] zł za każdego z kierowców na podstawie art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 i 3 pkt 2 oraz lp 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. wobec stwierdzonych naruszeń: nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień, przez kierowców: [...] za okres od [...] września do [...] października 2015 r. (w łącznej liczbie za [...] dni każdy z kierowców). Na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 3 u.t.d. kara pieniężna uległa ograniczeniu z kwoty [...] zł do [...] zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji reprezentujący skarżącego radca prawny podniósł, że organ nie wskazał expressis verbis na kogo nakłada karę ani nie wykazał, że praca kierowców była wykonywana w pełnym wymiarze, a za taki zostały nałożone kary. Nadto decyzja nie odpowiada wymogom art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem podpis na decyzji nie umożliwia identyfikacji czy podpisała ją osoba faktycznie do tego upoważniona. Organ nie wyjaśnił również nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.

Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu decyzją z dnia [...] maja 2016 r., wskazaną we wstępie, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o nałożeniu kary pieniężnej [...] zł i uchylił rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że strona została określona w nagłówku i uzasadnieniu. Inspektor pracy w protokole kontroli ustalił wymiar czasu pracy kierowców, zatem nieprawdziwe jest twierdzenie, że organ nie wykazał, że praca była wykonywana przez kierowców w pełnym wymiarze, zaś kontrolowany podmiot nie wykazał jakie czynności podejmował zmierzające do przestrzegania przepisów przez kierowców. Organ wskazał, że treść art. 107 § 1 K.p.a. nie wprowadza obowiązku złożenia czytelnego podpisu pod tekstem dokumentu będącego decyzją. Decyzja zawiera imienną pieczątkę wskazującą na stanowisko służbowe osoby upoważnionej do podpisania decyzji oraz skrócony podpis stwarzający możliwość porównania z podpisani złożonymi na innych dokumentach, np. protokole z kontroli czy zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Odnośnie rygoru natychmiastowej wykonalności organ stwierdził, że brak było podstaw do jego nadania, wobec braku wystąpienia przesłanek określonych w art. 108 § 1 K.p.a.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uwzględnienie skargi, uchylenie w całości obu decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, oraz ewentualnie uchylenie decyzji w zakresie pkt 1 i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. poprzez wybiórcze zgromadzenie materiału dowodowego oraz jego powierzchowną ocenę i przyjęcie, że liczba dni pracy determinująca wysokość kary pieniężnej została właściwie określona, art. 107 § 1 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez sporządzenie decyzji, która nie zawiera prawidłowej podstawy prawnej oraz podpisu umożliwiającego identyfikację osoby, która w imieniu organu decyzję wydała.

W uzasadnieniu skargi podniesiono zarzut, że nie można wywodzić założenia, iż kierowcy byli zatrudnieni w pełnym wymiarze czasu pracy i w takim zakresie rzeczywiście wykonywali pracę. Nadto decyzja nie wskazuje właściwej podstawy prawnej, bowiem w ocenie skarżącego organ nie wskazał na zmiany w publikatorach. Ponadto skarżący podtrzymał swoje stanowisko zawarte wcześniej w odwołaniu w odniesieniu do zarzutu kwestionującego prawidłowość podpisu osoby wydającej decyzję organu.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W tym zakresie kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy administracji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena sprawy dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej zwanej: P.p.s.a.) Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Sąd może wiec wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa. Skarga podlega oddaleniu w przypadku braku uzasadnionych podstaw zaskarżenia (art. 151 P.p.s.a.)

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414, ze zm.)

Wskazać należy również, iż stosownie do art. 89a ust. 1 pkt 6 ustawy inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy - w odniesieniu do zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju uprawnieni są do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87, oraz warunków w nich określonych. W świetle powyższego inspektor pracy uprawniony był do przeprowadzenia kontroli w ww. zakresie.

Na marginesie dodać należy, że art. 87 ust. 5 u.t.d. ustawy nakłada na podmiot wykonujący przewozy drogowe lub przewóz, o którym mowa w art. 3 ust. 2, obowiązek przechowywania przez okres jednego roku, licząc od dnia otrzymania, przekazane mu przez organy kontrolne dokumenty i protokoły z wyników kontroli przeprowadzonych na jego terenie lub podczas kontroli drogowej w zakresie czasu jazdy i czasu postoju, obowiązkowych przerw i czasu odpoczynku kierowców, wykonujących przewóz na jego rzecz.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do ewentualnego naruszenia przepisów prawa procesowego, a w niniejszej sprawie – wyłącznie do takich sprowadzają się zarzuty pełnomocnika skarżącego.

W pierwszej kolejności skarżący kwestionuje liczbę godzin pracy determinujących wysokość kary. Z faktu ustalenia, iż kierowcy byli zatrudnieni w pełnym wymiarze czasu pracy nie można, jego zdaniem, wywodzić, iż w takim zakresie rzeczywiście wykonywali pracę. Organ I instancji wskazał jednak, że wobec braku w zakładzie pracy ewidencji czasu pracy, list obecności lub innych dokumentów potwierdzających obecność kontrolowanych pracowników w pracy – organ, dla ustalenia dni pracy, za które nie okazano danych z kart kierowców, przyjął liczbę dni pracy, jaką pracownik był zobowiązany do przepracowania w kontrolowanym okresie, wynikającym z czasu pracy, tj. średnio 40 godzin na tydzień i 8 godzin na dobę. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę powyższe działanie Inspektora Pracy stanowi realizację normy z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.). Ponadto, to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy kierowcy, co będzie przedmiotem analizy w dalszej części uzasadnienia.

Rozpatrując zarzuty naruszenia dyspozycji art. 107 § 1 K.p.a., zgodnie z którym decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym, wskazać należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że podpis własnoręczny, co prawda nieczytelny, ale uzupełniony imienną pieczątką składającego podpis z podaniem imienia nazwiska i stanowiska służbowego spełnia wymagania z art. 107 § 1 K.p.a. i identyfikuje osobę, która wydała decyzję w sposób jasny i niewątpliwy, a temu właśnie służy złożenie podpisu pod decyzją. (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2105/06, wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 278/10). Zarzuty skarżącego dotyczące wadliwego podpisana decyzji nie są więc uzasadnione.

Dalej odnosząc się do kwestii wskazania nieaktualnych publikatorów, w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że błędne powołanie podstawy prawnej decyzji lub jej niepowołanie w okolicznościach, gdy podstawa taka istnieje w przepisach prawa, a ponadto przesłanki do jej zastosowania zostały spełnione, nie możne być uznane za istotne naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. m.in. red. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Komentarz do art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, wyd. 20, dostępny w Legalis, a także wyrok NSA z 22 stycznia 1999 r., sygn. akt V SA 1521/96, Lex Nr 61026; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2003 r., sygn. akt I SA 371/03, Legalis).

Mając na uwadze treść art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie dopatrzył się również naruszenia prawa materialnego.

Zaskarżone decyzje w I i II instancji wydały organy Państwowej Inspekcji Pracy, a zatem zastosowanie w sprawie ma ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r. , poz. 404, ze zm.). Nadto zastosowanie znajduje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., zwanej dalej u.t.d.), której art. 89 ust. 1 pkt 6 reguluje uprawnienia inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87 ustawy oraz warunków w nich określonych, w odniesieniu do zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju. W myśl art. 89a ust. 1 u.t.d. Inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy dokonują kontroli w zakresie przewozu drogowego na warunkach i trybie określonych w przepisach o Państwowej Inspekcji Pracy. Z przepisami ustawy o transporcie drogowym związana jest regulacja ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. 2012, poz. 1155, ze zm.) oraz regulacje wspólnotowe, w szczególności przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (DZ.U.UE.L. 1985.370.8, ze zm.), oraz rozporządzenie (WE) NR 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3520/85 (Dz.U.UE.L.2006.102.1 ze zm.).

Art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców nakazuje pracodawcy prowadzić ewidencję czasu pracy kierowców w różnych formach i przechowywać ją przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego. Ww. ustawa w zakresie rejestracji norm dotyczących okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów odpoczynku odsyła do rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/52 (Dz. U. UE. L. z 2006 r. nr 102/1 ze zm.), które to w zakresie urządzeń rejestrujących odsyła do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE L. nr 370/ 8 ze zm.). Wymienione rozporządzenia są przepisami wspólnotowymi dotyczącymi przewozów drogowych, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d.

Jak wskazuje się w orzecznictwie, to przedsiębiorca zobligowany został do przedstawienia uprawnionym do kontroli organom stosownych dokumentów, w szczególności wykresówek za wszystkie dni, kiedy kierowca był zatrudniony przez przedsiębiorstwo. Odstępstwem od tego obowiązku jest przedstawienie zaświadczenia o którym mowa w art. 31 wskazanej ustawy o czasie pracy kierowców. Zaświadczenie wydane w trybie art. 31 ust. 1 ustawy ma uzupełnić niepełną informację wynikającą z wykresówek, które zostaną okazane przez kierowcę podczas kontroli. Zaświadczenie to ma na celu wyjaśnić przyczynę i usprawiedliwić fakt nieposiadania przez kontrolowanego kierowcę wykresówek (zob. m.in. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 624/14).

Z art. 92 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wynika, że ten, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 25 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (art. 92a ust. 3 pkt 3 u.t.d.).

Przedsiębiorca ma obowiązek zapewnienia takiej organizacji pracy w prowadzonym przez siebie przedsiębiorstwie transportowym, aby wyeliminować lub przynajmniej zminimalizować zagrożenie wystąpienia naruszeń przepisów regulujących kwestię czasu pracy kierowców. Ten obowiązek jest oczywisty i wynika ze wskazanych wyżej przepisów prawa. Chodzi o zastosowanie takich rozwiązań organizacyjnych, które będą skłaniać i umożliwiać kierowcom przestrzeganie przepisów prawa o czasie pracy. Dopiero wykazanie, że przedsiębiorca takie rozwiązania zastosował, a pomimo tego kierowca naruszył przepisy, spowodować może uwolnienie przedsiębiorcy od odpowiedzialności.

Skarżący, jako przedsiębiorca winien sprawować ścisły nadzór i kontrolę przestrzegania przepisów prawa przez swych pracowników. Zważyć należy, że powołane powyżej prawodawstwo wspólnotowe przypisuje szczególną wagę zapewnieniu przestrzegania i kontrolowania ścisłych norm czasu pracy kierowców, związanemu z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu lądowym w sytuacji komercyjnej presji na ilość przewożonych ładunków i szybkość wykonywanych przewozów. Presja ta prowadzić może, przy braku konsekwentnego i skutecznego egzekwowania przepisów regulujących kwestię czasu pracy kierowców do zagrożenia bezpieczeństwa nie tylko kierowców ale i innych uczestników ruchu drogowego.

Wszystkie obowiązki wynikające z powołanych w zaskarżonej decyzji przepisów prawa wspólnotowego obciążały przedsiębiorcę transportowego już od czasu ich wejścia w życie. Rozporządzenia wspólnotowe są bowiem aktami prawa podlegającymi bezpośredniemu stosowaniu. Wejście natomiast w życie od 1 stycznia 2012r. art. 92 b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ma jedynie taki skutek, że pracodawca może w wymienionych w tym przepisie sytuacjach zwolnić się od odpowiedzialności.

Przedsiębiorca na podstawie art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 ma obowiązek przechowywania wykresówek i wydruków w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorca ma obowiązek wydawać kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wykresówki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Przepis wskazuje, iż celem nałożenia na przedsiębiorcę takiego obowiązku jest, w przypadku kontroli w siedzibie przedsiębiorcy, okazanie lub doręczenie niniejszej dokumentacji przedstawicielowi służb kontrolnych. Treść art. 15 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje na obowiązek odpowiedniego zabezpieczenia wykresówek lub kart kierowcy.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 cyt. rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.

Ponadto stosownie do treści art. 15 ust. 7 lit. c) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, upoważniony funkcjonariusz służb kontrolnych może sprawdzić przestrzeganie przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006, analizując wykresówki, wyświetlone lub wydrukowane dane zapisane przez urządzenie rejestrujące lub przez kartę kierowcy, lub, jeśli ich brak, analizując wszelkie inne dokumenty pomocnicze, usprawiedliwiające nieprzestrzeganie przepisów, takie jak określone w art. 16 ust. 2 i 3.

Z powyższych przepisów wspólnotowych jednoznacznie wynika, iż - co do zasady - każdy przedsiębiorca prowadzący przewozy drogowe, niezwolnione z obowiązku posiadania urządzenia rejestrującego, zobowiązany jest do przechowywania w siedzibie przedsiębiorstwa wykresówek.

Ustawodawca wspólnotowy przewidując praktyczną możliwość zajścia takich sytuacji, w których kierowca prowadzący przewozy nie posiada wykresówek z przyczyn usprawiedliwionych, pozostawił ustawodawstwu poszczególnych krajów członkowskich kwestię szczegółowego uregulowania sposobów wykazywania i usprawiedliwiania takich okoliczności w toku kontroli.

W prawie krajowym dlatego wprowadzono przepis art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, zgodnie z którym kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG (obecnie rozporządzenia WE nr 561/2006), na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 cyt. rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz. Przewidziano tym samym możliwość wykazywania się przez kierowcę dokumentem potwierdzającym fakt nieprowadzenia pojazdu, a tym samym usprawiedliwiającym fakt nieposiadania wykresówki podczas kontroli.

Zdaniem Sądu, w świetle powyższych unormowań, uznać należy, iż na przedsiębiorcę nałożony jest bezwzględny obowiązek okazania wykresówek za wszystkie dni, kiedy kierowca był zatrudniony przez przedsiębiorcę, jedynym zaś odstępstwem od wskazanego obowiązku może być przedstawienie odpowiednich zaświadczeń, zgodnie z art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców.

Systemowa interpretacja przepisów nakładających na stronę obowiązek przechowywania zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku - powoduje, że w sposób analogiczny do kontroli na drodze, przedsiębiorca może przedstawić dowody (zaświadczenia) świadczące o przyczynie nieokazania wykresówek, które co do zasady każdy przedsiębiorca zobowiązany jest przechowywać przez okres co najmniej roku od dnia ich użycia.

Ustawodawstwo wspólnotowe, w tym art. 14 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 3821/85, expressis verbis nie nakłada na przedsiębiorcę obowiązku przechowywania zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców. Powyższa regulacja wprowadza obowiązek przechowywania wykresówek przez co najmniej rok po ich użyciu. Zasadą jest, iż kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd. W przypadku kontroli drogowej, gdzie okresem kontroli objęty jest dzień bieżący i 28 dni wstecz, za dzień, w którym kierowca nie prowadził pojazdu lub prowadził pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub AETR, przedsiębiorca powinien wystawić kierującemu właściwe zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu.

Podczas kontroli w przedsiębiorstwie, pracodawca powinien być w stanie udokumentować każdy dzień pracy zatrudnionego przez siebie kierowcy. Mimo że normy prawa nie wprowadzają obowiązku przechowywania zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu, ale nakazują na przykład przechowywać rozkład jazdy i plan pracy przez okres roku po upływie objętego nim okresu. Ponadto z brzmienia art. 15 ust. 7 lit. c) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 wynika, iż przestrzeganie przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 można sprawdzić analizując wykresówki, wyświetlone lub wydrukowane dane zapisane przez urządzenie rejestrujące lub przez kartę kierowcy, lub, jeśli ich brak, analizując wszelkie inne dokumenty pomocnicze, usprawiedliwiające nieprzestrzeganie przepisów. Regulacje wspólnotowe dopuszczają udokumentowanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie okresów prowadzenia pojazdu, innej pracy, przerw i dyspozycyjności przy pomocy innych dokumentów jedynie przykładowo wskazując na art. 16 ust. 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i wymienione w nim plan pracy i rozkład jazdy.

Niewątpliwie zasadą jest, aby w dniu, w którym kierowca prowadzi pojazd, nie wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub AETR, rejestrował czas pracy na wykresówkach (w przypadku tachografu analogowego) lub karcie kierowcy (w przypadku tachografu cyfrowego). W przypadku kontroli w przedsiębiorstwie, pozostałe dni, w których kierowca pojazdu nie prowadził, powinny zostać udokumentowane w inny sposób.

Przepis art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 wyraźnie nakłada na przedsiębiorcę obowiązek przechowywania m.in. wykresówek w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu. Jednocześnie wskazuje, iż celem nałożenia na przedsiębiorcę takiego obowiązku jest, w przypadku kontroli w siedzibie przedsiębiorcy, okazanie lub doręczenie niniejszej dokumentacji upoważnionemu funkcjonariuszowi służb kontrolnych. Jednocześnie przepis wskazuje, iż art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 doprecyzowuje sposób, w jaki należy przechowywać wykresówki i sporządzać wydruki.

Brak jest zatem możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, albowiem zastosowanie tej regulacji uzależnione jest od stwierdzenia, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (ust. 3 pkt 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6).

W zaskarżonej decyzji organy obu instancji na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego zasadnie przyjęły, że doszło do naruszenia przepisów dotyczących zasad i warunków używania urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego poprzez nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień po 500 zł. – Ip.6.3.7 oraz dokonały poprawnego matematycznego wyliczenia.

Penalizacja w załączniku nr 3 Ip.6.3.7. do ustawy zachowania przedsiębiorcy związanego z nieokazaniem podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia oraz przepis art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85, oznacza, że ustawodawca nie pozostawił tzw. luzu decyzyjnego organom administracji, a stwierdzenie ww. uchybienia skutkować musi wymierzeniem kary w określonej przepisem wysokości. W tym miejscu zasadnym jest zauważenie, że ww. rozporządzenie nr 3821/85 wiąże w całości i może wywoływać bezpośrednie skutki prawne w stosunku do indywidualnych podmiotów, a w wykładni prawa krajowego należy uwzględniać akty wiążące Unii Europejskiej (art. 288 TFUE – Dz. U. C 326 z 26 października 2012 r.). W sprawie koniecznym jest nadto wskazanie celu, jaki wiązał się z wydaniem przepisów rozporządzenia nr 3821 oraz rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE. L. 102/1 z dnia 11 kwietnia 2006 r.), dalej rozporządzenie nr 561. Stosownie do punktu 17 preambuły rozporządzenia nr 561 przepisy w nim zamieszczone mają na celu poprawę warunków socjalnych pracowników objętych jego zakresem, a także ogólną poprawę bezpieczeństwa drogowego. Państwa Członkowskie winny ustanowić przepisy dotyczące kar stosowanych w przypadku naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia oraz zapewnić ich wykonanie. Kary te musza być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące. Wspólny zakres środków dostępnych Państwom Członkowskim powinien zawierać także możliwość unieruchomienia pojazdu w razie wykrycia poważnych naruszeń. Zawarte w niniejszym rozporządzeniu przepisy dotyczące kar lub postępowania nie powinny naruszać przepisów krajowych dotyczących ciężaru dowodu (pkt 26). Ww. rozporządzenia miały zatem na celu wymuszenie stosowania i realizowania przepisów dotyczących bezpieczeństwa ruchu drogowego, czasu pracy i odpoczynku kierowców. Celowi temu miało służyć m.in. przedkładanie przez przedsiębiorcę dokumentów obrazujących czas pracy i odpoczynku kierowców. Nieokazanie zatem podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu powoduje nałożenie kary wynikającej z regulacji Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy. W związku z powyższym właściwie uznały organy procedujące w sprawie, że ustalony stan faktyczny uzasadniał przyjęcie, że skarżący do momentu zakończenia kontroli nie okazał wykresówek kierowców za okres [...] dni oraz, że przedsiębiorca winien był okazać te wszystkie dokumenty w trakcie trwającej w przedsiębiorstwie kontroli, tj. do momentu sporządzenia protokołu kontroli.

Podzielić należy także argumentację organu, że w sprawie nie zaistniały okoliczności wymienione w art. 92 c ustawy o transporcie drogowym mogące wyłączyć odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenie, tj. okoliczności sprawy i dowody nie wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Skoro w niniejszej sprawie przedsiębiorca nie przedstawił podczas kontroli stosownych dokumentów, tj. wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, to organy Państwowej Inspekcji Pracy nie miały obowiązku analizowania przyczyny nieokazania tych dokumentów przez przedsiębiorcę.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.