Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 145/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1, 2, 3, 16, 23, 24, 32, 71, 72
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 7, 28, 30, 32, 33, 77, 80, 75, 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 8, 10, 11
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 98
journal: Dz.U. 1964 nr 9 poz 59
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek spr. Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 stycznia 2009 r. nr : [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2008 r. nr [...] doręczoną D. G. po ponownym rozpatrzeniu sprawy odmówił przyznania zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko M. G., w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 stycznia 2005 r.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 20 w zw. z art. 3 pkt. 11, art. 16, art. 23, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego a także rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U., nr 105, poz. 881 z późn. zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w wyniku decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylającej decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2008r. (znak: [...]) o odmowie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, przeprowadzono postępowanie wyjaśniające.

Stwierdzono na podstawie pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 października 2008 r., że dniu w 20 czerwca 2005 r. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych skarżący złożył wniosek o wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego dla syna, a w dniu 27 lipca 2005 r. wniosek ten został przez skarżącego wycofany i odebrany.

W związku z powyższym oraz na podstawie przeprowadzonego wcześniej postępowania wyjaśniającego ustalono zdaniem organu, ponad wszelką wątpliwość, że do 31 stycznia 2005 r. skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz syna w żadnej instytucji uprawnionej do wypłaty świadczenia.

D. G. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Podniósł, że decyzja wydana została w oparciu o fałszywe przesłanki i z naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego organ powołał się na przepisy z 2003 r. które nie istniały w dniu rozpoczęcia postępowania, czyli w lutym 2002 r. Skarżący wyraził również niezadowolenie ze sposobu przeprowadzenie postępowania. Zdaniem skarżącego składał on dwukrotnie tj. dnia 10 września 2003 r. i dnia 16 listopada 2003 r. wnioski o przyznanie zaległych zasiłków.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 8 stycznia 2009r. nr [...] doręczoną również D. G. po rozpoznaniu jego odwołania utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazało przepisy art. 16, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że rozpoznając ponownie sprawę organ zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o udostępnienie danych tj. czy w ZUS skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego na syna M. G., czy i do kiedy zasiłek był wypłacany (pismo z dnia 29 września 2008 r.).

W odpowiedzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił, iż z dokumentów będących w posiadaniu Oddziału wynika, że skarżący w dniu 20 czerwca 2005 r. złożył wniosek o wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego na syna M., a w dniu 27 lipca 2005 r. wniosek został wycofany i osobiście odebrany.

Przywołując treść art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych Kolegium stwierdziło, że z akt sprawy wynika, iż skarżący złożył w dniu 5 grudnia 2005 r. do Urzędu Miasta wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla M. G. z tytułu niepełnosprawności.

Według art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych - jeżeli osoba w okresie trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności złoży wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Regulacja ta została dodana do art. 24 z dniem 2 stycznia 2009 r. na podstawie ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych potwierdził w piśmie z dnia 24 października 2008 r., iż w dniu 20 czerwca 2005 r. skarżący złożył wniosek o zasiłek pielęgnacyjny, a w dniu 27 lipca 2005 r. wniosek został cofnięty.

Z akt sprawy wynika, iż mocą orzeczenia ze [...] 2005 r. Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (Znak: [...]) M. G. został zaliczony do osób niepełnosprawnych i ustalił, że niepełnosprawność datuje się od 28 sierpnia 2003 r., a orzeczenie wydano do dnia 25 stycznia 2005 r. Zatem, nawet przyjmując, że skarżący złożył skutecznie wniosek o zasiłek pielęgnacyjny 20 czerwca 2005 r., było to już po upływie 3 miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności, dlatego też w sprawie nie można ustalić zasiłku pielęgnacyjnego na syna od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o ustalenie niepełnosprawności.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył D. G. Zarzucił, że w postępowaniu naruszono przepisy art. 8, 9, 12 Kodeksu postępowania administracyjnego:

Skarżący podniósł, że decyzja Kolegium jest nieprawidłowa, ponieważ powołuje się na przepisy tj. ustawę z dnia 17 października 2008 r., które nie istniały w momencie rozpoczęcia postępowania w lutym 2002 r. Skarżący zarzucił Kolegium spowodowanie nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu poprzez nieprzesłanie dokumentów do Wydziału Świadczeń Socjalnych po wydaniu decyzji w dniu [...] 2008 r.

Skarżący podniósł, że odebrał dokumenty z ZUS, ponieważ nie jest on stroną w sprawie, a do ZUS udał się, ponieważ został błędnie poinformowany, że jest to organ właściwy do wypłaty świadczeń przez pracownika Urzędu Wojewódzkiego.

W dniu 21 lutego 2002 r. skarżący złożył wniosek do OPS, którego treści nie pamięta, tego samego dnia otrzymał odpowiedż, w postaci postanowienia nr [...], zawiadamiającego skarżącego, że z powodu trudności finansowych jego sprawa nie może zostać załatwiona w przewidzianym w art. 35 kpa terminie. Poinformowano również skarżącego, ze na powyższe postanowienie nie służy zażalenie.

W dniu [...] 2002 r. skarżący stawił się przed Powiatowym Zespołem do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, który wydał decyzję odmowną. Orzeczeniem z dnia [...] 2002 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności utrzymał w mocy to orzeczenie. Skarżący podniósł, iż do dokumentacji dotyczącej jego syna została dołączona dokumentacja dziewczynki lat 12, co mogło mieć wpływ na wydane orzeczenie.

Skarżący podniósł też, że pismami z dnia 10 września 2003 r. oraz 16 listopada 2003r. zwracał się o wypłatę zaległych zasiłków pielęgnacyjnych oraz, że jego syn pobiera stale zasiłek pielęgnacyjny od drugiego roku życia.

Skarżący podkreślił, że decyzja z [...] 2005 r. o orzeczeniu niepełnosprawności jego syna została mu doręczona po dniu, do którego orzeczono niepełnosprawność.

Skarżący wyraził bardzo duże niezadowolenie z pracy organów orzekających w jego sprawie oraz podkreślił, ponownie, że nie jest prawdą, iż nie składał on wniosku o przyznanie zaległego zasiłku, gdyż czynił to dwukrotnie.

Skarżący dołączył do skargi orzeczenie z dnia [...] 2002 r. nr [...] Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności utrzymujące w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2002 r. nr [...] wydane na wniosek z dnia 21 lutego 2002 r.

Dołączył też kopię pisma z dnia 16 listopada 2003 r. skierowanego Urzędu Wojewódzkiego zawierającym skargę na opieszałość w załatwieniu wniosku o wypłatę zaległego zasiłku pielęgnacyjnego od lutego 2002r., czyli za kolejne miesiące, o co składał wniosek w dniu 10 września 2003 r.

W piśmie z dnia 11 grudnia 2003 r. skierowanym do skarżącego Urzędu Wojewódzki stwierdził, że kwestia zaległego zasiłku pielęgnacyjnego będzie możliwa do rozstrzygnięcia w momencie rozpatrzenia odwołania przez Sąd Pracy. Ponadto poinformowano skarżącego, że Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności nie jest organem właściwym do przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Z przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżący w dniu 20 czerwca 2005 r. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek "o wypłatę zaległego zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego na mocy wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] 2004 r. dla syna M. G.". W załączeniu skarżący przedłożył kopię orzeczenia o niepełnosprawności. Z dokumentu tego wynika, że Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem bez daty nr [...] w związku z wykonaniem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] 2004 r. sygn. [...], M. G. urodzonego [...] 1989 r. zaliczył do osób niepełnosprawnych, ustalił, że niepełnosprawność datuje się od 28 sierpień 2003 r., orzeczenie wydaje się do dnia 25 stycznia 2005 r.

Pismem złożonym w dniu 3 sierpnia 2005 r. w Urzędzie Miasta Wydział Świadczeń Socjalnych, skarżący wniósł o wypłatę zaległego zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie wyroku sądu pracy, ponieważ złożył taki wniosek do ZUS, który stwierdził, że nie jest płatnikiem zasiłku od 2004 r.

Pismem z dnia 22 sierpnia 2005 r. Urząd Miasta Wydział Świadczeń Socjalnych, wezwał skarżącego o uzupełnienie wniosku przez przedłożenie m.in. wypełnionego formularza wniosku o zasiłek pielęgnacyjny i wyroku Sądu.

Skarżący w Urzędzie Miasta Wydział Świadczeń Socjalnych, w dniu 5 grudnia 2005 r. złożył na formularzu wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla syna D. G. Do wniosku dołączył ponownie kopię orzeczenia bez daty Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nr [...], kopię Wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] 2004 r. sygn. [...]. Kopia ta nie jest kompletna a z jej treści wynika, że zawiera rozstrzygnięcie identyczne ze stwierdzonym przez Wojewódzki Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem nr [...]. Złożył też oświadczenie, że zasiłek pielęgnacyjny do sierpnia 2005 r. był pobierany w ZUS.

Pismem z dnia 19 grudnia 2005 r. skarżącego wezwano o uzupełnienie wniosku złożonego w dniu 5 grudnia 2005 r. poprzez przedłożenie aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności syna.

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] pozostawił bez rozpoznania powyższy wniosek ze względu na jego nieuzupełnienie.

Na skutek skargi skarżącego na działalność organu Prezydent Miast uzyskał z ZUS pisemną informację z dnia 6 grudnia 2006 r., że skarżący nie pobierał zasiłku pielęgnacyjnego na syna M. a na pismo skarżącego z dnia 20 czerwca 2005 r. nie otrzymał odpowiedzi, ponieważ w dniu 27 lipca 2005 r. wycofał wniosek i odebrał go osobiście.

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] ponownie pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego z dnia 5 grudnia 2005r. ze względu na jego nieuzupełnienie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2006 r. [...] po rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2006 r. nr [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2006 r. [...] po rozpoznaniu skargi D. G. z dnia 4 lipca 2006r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2006 r. [...]- uchyliło zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] 2006 r. nr [...] Prezydenta Miasta i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że niedopuszczalne jest wydanie przez organ I instancji decyzji o pozostawieniu wniosku D. G. bez rozpoznania, co powinno odbyć się w trybie art. 64 kpa w drodze sporządzenia odpowiedniej adnotacji.

W ocenie Kolegium wniosek D. G. winien zostać ponownie rozpatrzony przez organ I instancji z uwzględnieniem wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy w tym również ustalenia przez organ ponad wszelką wątpliwość daty nabycia prawa do wnioskowanych świadczeń. W szczególności dotyczy to prawa do zasiłku pielęgnacyjnego za okresy poprzednie, który mógłby być przyznany tylko w sytuacji gdyby w tamtym okresie do organy właściwego (Ośrodek Pomocy Społecznej lub ZUS złożony został wymagany wniosek, który na skutek toczącego się postępowania sądowego o orzeczenie o niepełnosprawności nie został rozpoznany a postępowanie w sprawie zostało zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie sądowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2007 r. sygn. II SA/Kr 169/07 oddalił skargę D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2006 r. [...]. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 7 stycznia 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 26 lutego 2007r. sygn. II SA/Kr 833/06 umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2006 r. [...] z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Prezydent Miast decyzją z dnia [...] 2008 r. [...] odmówił przyznania zasiłku pielęgnacyjnego na M. G. W uzasadnieniu organ wskazał, że D. G. złożył wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 5 grudnia 2005 r. W dniu składania wniosku nie posiadał ważnego orzeczenia o niepełnosprawności syna. Ponadto nie składał wniosku o przyznanie prawa do zasiłku w żadnej innej instytucji uprawnionej do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego a jedynie w dniu 21 lutego 2002 r. złożył w Ośrodku Pomocy Społecznej o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności, co nie jest tożsame z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2008 r. [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że organ założył, iż strona z wnioskiem w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego na syna wystąpiła po raz pierwszy w dniu 5 grudnia 2005 r. To jest wątpliwe, ponieważ informacja ZUS nie usuwa tych wątpliwości i z jej treści można wysnuć wniosek, że przed ustawowym przejęciem przez Gminy kompetencji w zakresie przyznawania zasiłków pielęgnacyjnych toczyło się postępowanie przed organami ZUS i nie można wykluczyć, że dotyczyło ono przedmiotowego zasiłku. Wątpliwości potwierdza odwołanie, w którym wskazano, że w sprawie przyznania zasiłku strona pierwszy wniosek skierował do właściwego organu już w dniach 10 września 2003 r. i 16 listopada 2003 r. Można z tego wnioskować, że wystąpienie do Prezydenta Miasta z wnioskiem z dnia 5 grudnia 2005 r. podyktowane było faktem przejęcia przez ten organ kompetencji w przedmiocie przyznawania zasiłków pielęgnacyjnych a zamiarem strony było podtrzymanie wcześniej złożonych wniosków o przyznanie świadczenia oraz dostarczenie ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Najprawdopodniej też po to odwołujący dochodził na drodze sądowej zmiany decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, by na podstawie orzeczenia Sądu otrzymać przedmiotowe świadczenie a zatem istnieje przypuszczenie, iż mógł wcześniej składać przedmiotowy wniosek by ustrzec się negatywnych konsekwencji postępowania organów orzekających w sprawach niepełnosprawności.

Zdaniem SKO postępowanie wymaga uzupełnienia w znacznym zakresie orzekając odmownie na podstawie art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych data złożenia wniosku jest istotnym elementem i organ obowiązany jest ustalić ten termin w sposób niebudzący wątpliwości. Organ I instancji w pierwszej kolejności winien sam dążyć do ustalenia pełnego materiału dowodowego a gdy wyczerpie swoje możliwości może przerzucić na stronę obowiązek udowodnienia powyższych faktów. W ocenie Kolegium takie stanowisko doprowadziło do naruszenia art. 7 i 77 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy gdyż stan faktyczne pozostał niewyjaśniony w dostatecznym stopniu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji powinien wyjaśnić, czy w ZUS w jakikolwiek sposób utrwalony został fakt złożenia przez D. G. wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego dla syna i kiedy takie zdarzenie miało miejsce.

M. D. G. – Ś. (po zmianie nazwiska) udzielił pełnomocnictwa skarżącemu D. G. do reprezentacji przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na wstepie należy zauważyć, że sąd administracyjny niezwiązany granicami skargi nie może przekroczyć tych granic sprawy administracyjnej i stosunku prawnego, w których skarga została wniesiona, nie może bowiem swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w sprawę nową w stosunku do tej, która była, albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów, przy czym termin "sprawa" występuje tu w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ograniczony jest zakresem sprawy, a więc materialnym stosunkiem administracyjnoprawnym, który stanowił przesłankę wszczęcia postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji. A więc to stosunek administracyjnoprawny wyznacza przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego i ramy tego postępowania, a badanie prawidłowości konkretyzacji tego stosunku stanowi istotę postępowania sądowoadministracyjnego i stwierdzenie spełnienia wszystkich istotnych wymagań tego procesu konkretyzacji stanowi w postępowaniu sądowoadministracyjnym podstawowy warunek uznania zaskarżonej decyzji za legalną. Tak, więc zakresem rozpoznania sądu I instancji objęte są wszystkie rozstrzygnięcia wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego, w jakiej fazie postępowania administracyjnego zostały wydane, jednak zawsze tylko w granicach stosunku administracyjnoprawnego wyznaczającego daną sprawę administracyjną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże nie w pełni w uwzględnieniu zarzutów w niej podniesionych.

Spór w sprawie poddanej kontroli Sądu dotyczy prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, którego ustalenia dla M. G. domaga się jego ojciec D. G., ponieważ Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem bez daty nr [...] w związku z wykonaniem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] 2004 r. sygn. [...], M. G. urodzonego [...] 1989 r. zaliczył do osób niepełnosprawnych, ustalił, że niepełnosprawność datuje się od 28 sierpień 2003 r., orzeczenie wydaje się do dnia 25 stycznia 2005 r. Spór, więc dotyczy ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla M. G. z powodu jego niepełnosprawności trwającej od 28 sierpnia 2003 r. do 25 stycznia 2005 r. M. G. w chwili orzekania o niepełnosprawności był w rozumieniu art. 3 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.), niepełnosprawnym dzieckiem - oznacza to dziecko w wieku do ukończenia 16 roku życia legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi Sąd zauważa, że z regulacji zawartej w art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że zasiłek pielęgnacyjny przysługuje niepełnosprawnemu dziecku. Postępowanie w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych regulują przepisy zawarte w Rozdziale 6 ustawy oświadczeniach rodzinnych. W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 32 ust 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Zgodnie z treścią art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych: ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej. Uprawnionymi do składania wniosków o ustalenie prawa do świadczeń i do rąk których świadczenia są wypłacane są nie tylko osoby uprawnione do uzyskania świadczenia w postaci zasiłku pielęgnacyjnego. Nie ulega jednak wątpliwości, że adresatami decyzji w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego - o jego przyznaniu lub odmowie przyznania - są osoby spełniające ustawowe przesłanki do ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. To ich uprawnienia konkretyzuje decyzja z tym, że jeżeli są to osoby niepełnoletnie w postępowaniu o przyznanie świadczenia takie osoby są reprezentowane przez osoby upoważnione. Osoby uprawnione do ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego są, więc stronami postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., nr.98, poz. 1071 ze zm.), zwanego dalej kpa, który określa, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 30 § 1 kpa). Osoby fizyczne nie posiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych ustawowych przedstawicieli (art. 30 § 2 kpa). Każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną (art. 8 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r., nr 16, poz.93 ze zm.) zwanej dalej kc.

Pełnoletnim jest, kto ukończył lat osiemnaście (art. 10 kc). Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletniości (art. 11 kc).

Rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka (art. 98 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy- (Dz.U. z 1964 r., nr 9, poz. 59 ze zm.).

W sprawie poddanej kontroli Sądu skarżący D. G. domagał się przyznania zasiłku pielęgnacyjnego dla swojego syna M. G. urodzonego w dniu [...] 1989 roku. Stroną tego postępowania był, więc M. G. który nabył pełną zdolność do czynności prawnych z chwilą uzyskania pełnoletności w dniu [...] 2007 r., do tego czasu reprezentowany w sprawie przez ojca D. G.

Zarówno decyzja organu I instancji, która została wydana w dniu [...] 2007 r. jak i decyzja organu odwoławczego, która została wydana w dniu 8 stycznia 2009 r. zostały doręczone D. G., pomimo, ze w dacie ich wydawania M. G. był już osobą pełnoletnią.

Brak jest też w sprawie pełnomocnictwa M. G. dla D. G. udzielonego w trybie art. 32 kpa i dołączonego do akt postępowania administracyjnego zgodnie z brzmieniem art. 33 § 3 kpa. Organ nie wskazał też, że sprawa niniejsza jest sprawą mniejszej wagi i dlatego nie żądał pełnomocnictwa a ponadto pełnomocnikiem jest najbliższy członek rodziny a nie ma wątpliwości, co do istnienia zakresu i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony (art. 33 § 4 kpa).

Były to naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy skoro dysponentem sprawy w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego jest pełnoletni M. G.

Organ I instancji przyjął, że skarżący w ogóle nie złożył wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego do 31 stycznia 2005 r. skoro wniosek złożony przez skarżącego w ZUS w dniu 20 czerwca 2005. został przez skarżącego wycofany i odebrany.

Z kolei organ II instancji przyjął, że skarżący złożył w dniu 31 grudnia 2005 r. do Urzędu Miasta taki wniosek jednakże w związku z tym, że wniosek z 20 czerwca 2005. został przez skarżącego wycofany i odebrany nawet przyjmując, ze skarżący złożył wniosek skutecznie w dniu 20 czerwca 2005 r. w związku z brzmieniem art. 24 ust. 2 a ustawy o świadczeniach rodzinnych było to już po upływie 3 miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności.

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń (art. 1 ust. 1). Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r. (art. 72), uchylając zgodnie z treścią art. 71 ust 2, m.in. przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (tj. Dz. U. z 1998 r., nr 102, poz. 651, z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art. 2 ust 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych: świadczeniami rodzinnymi są: świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne. Świadczenia opiekuńcze uregulowane zostały w treści przepisów zawartych w Rozdziale 3 ustawy.

Regulacja dotycząca okresu na który przyznawany był zasiłek pielęgnacyjny zawarta była w obowiązującej na datę złożenia wniosku 20 czerwca 2005 r. jak przyjmują organy a także na datę 5 grudnia 2005 r. jak wskazuje organ II instancji, w treści art. 24 ustawy (tekst pierwotny: Dz.U. z 2003 r., nr 228, poz. 2255) który określał, że:

1. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9 i 14-16.

2. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

3. W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba, że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.

4. W przypadku ustalania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego prawo ustala się na czas nieokreślony, chyba, że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.

Przepis ten ulegał wielokrotnej nowelizacji.

Z dniem 30 października 2007 r. art. 24 ust. 2 w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, został uznany za niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07 (Dz.U.07.200.1446).

W uzasadnieniu tego wyroku TK wskazał, że artykuł 69 Konstytucji mówi o przysługiwaniu osobom niepełnosprawnym pomocy ze strony władz publicznych, w zakresie zabezpieczenia egzystencji, przysposobienia do pracy oraz komunikacji społecznej. Powołany przepis zawiera tylko stwierdzenie istnienia obowiązków władzy publicznej do wykreowania stosownych mechanizmów legislacyjnych, umożliwiających realizację tego zadania. Artykuł 69 odsyła do ustawy (zarówno, jeśli chodzi o poziom zaspokajania potrzeb osób niepełnosprawnych, jak i przedmiot regulacji w tym zakresie). Nie można, zatem tego właśnie przepisu uważać za konstytucjonalizację określonego poziomu świadczeń, ich postaci, konkretnego zakresu czy trybu uzyskiwania. Wskazany wzorzec konstytucyjny należy odczytywać jako zobowiązanie władzy publicznej do wykreowania mechanizmu realizacji zadań w nim wskazanych. Mechanizm ten musi zapewniać efektywne osiągnięcie celu. Nie budzi sprzeciwu to, że samo uzyskanie urzędowego potwierdzenia stanu niepełnosprawności wymaga postępowania administracyjnego zainicjowanego przez osobę zainteresowaną. Nie budzi także zastrzeżeń to, że postępowanie to z natury rzeczy musi trwać przez czas odpowiadający standardom właściwym dla postępowania administracyjnego i że w tym okresie zainteresowany jako nieodpowiadający ustawowym przesłankom uznania niepełnosprawności jest pozbawiony zasiłku. Jednakże od momentu wskazanego przez władzę publiczną w decyzji ustalającej wystąpienie niepełnosprawności danego stopnia zainteresowany ma prawo uzyskać - w ustawowym trybie - zasiłek pielęgnacyjny w ustawowo określonej wysokości. Z tą datą jego interes w uzyskaniu takiego zasiłku jest chroniony konstytucyjnie. Dlatego przeczy tej spójnej konstrukcji, wynikającej z art. 69 Konstytucji, rozwiązanie przyjęte w kontrolowanym art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wprowadzającym bezwzględny termin ograniczający datę przyznania zasiłku opiekuńczego w oderwaniu od konkretnej daty urzędowo ustalonej w ustawowo określonym trybie stwierdzania przesłanek realizacji uprawnienia publicznoprawnego chronionego konstytucyjnie.

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, zasiłek pielęgnacyjny spełnia efektywnie swój cel, gdy jest przyznawany od daty wskazanej w orzeczeniu o znacznej niepełnosprawności. Biorąc pod uwagę przede wszystkim cel zasiłku pielęgnacyjnego, a ponadto tryb orzekania o niepełnosprawności, który zgodnie z przewidzianymi prawem terminami może trwać kilka miesięcy, ustanowiony w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych termin (prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji, gdyż narusza wynikający z zasady państwa prawnego nakaz przestrzegania przez ustawodawcę poprawnej legislacji. Przepis ten, w systemie przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego, jest nielogiczny i niekonsekwentny w stopniu uniemożliwiającym realizację celu wynikającego z art. 69 Konstytucji.

Organ I instancji wydając decyzję w dniu [...] 2008 r. w ogóle nie odniósł się do wskazań Trybunału Konstytucyjnego, którego to błędu nie dostrzegł organ II instancji.

Ponadto organ II instancji wydając decyzję w dniu 8 stycznia 2009 r. zastosował przepis art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który określa, że jeżeli osoba w okresie trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności złoży wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Regulacja ta została dodana do art. 24 na podstawie ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2008 r., nr 223, poz. 1456). Było to oczywiście wadliwe, co trafnie zauważył skarżący. Niewątpliwie przepis art. 24 ust. 2a dodany przez art. 1 pkt 13 lit. a) ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych zmieniającej ustawę z dniem 2 stycznia 2009 r., obowiązywał w dacie wydawania decyzji przez organ II instancji. Jednakże organ ten przyjął, że skarżący w dniu 5 grudnia 2005r. do Urzędu Miasta taki wniosek złożył, przyjmując też, że skarżący złożył wniosek skutecznie w dniu 20 czerwca 2005 r. Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych opublikowana została w Dzienniku Ustaw z dnia 18 grudnia 2008 r. określając w art. 4, że ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów nie dotyczących sprawy.

Dlatego też wadliwym było zastosowanie do tych wniosków skarżącego regulacji zawartej w art. 24 ust. 2a skoro wnioski te pochodziły z 2005 r. Wnioski te winny być, przy uwzględnieniu także wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07 i zawartych w jego uzasadnieniu wskazań co do daty przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, rozważone w odniesieniu do określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych merytorycznych przesłanek ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego przysługującego niepełnosprawnemu dziecku legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności, ponieważ orzeczeniem bez daty Wojewódzki Zespoł do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nr [...] w związku z wykonaniem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] 2004 r. sygn. [...] M. G. zaliczył do osób niepełnosprawnych i ustalił, że niepełnosprawność datuje się od 28 sierpień 2003 r., orzeczenie wydaje się do dnia 25 stycznia 2005 r.

W sprawie niewątpliwym jest to, że uzyskanie urzędowego potwierdzenia stanu niepełnosprawności wymagało postępowania zainicjowanego przez D. G. już w 2002 roku, które zakończyło się wyrokiem sądu powszechnego z dnia [...] 2004 r. ustalającym niepełnosprawność M. G. oraz orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Jak przyjął Trybunał Konstytucyjny, od momentu wskazanego przez władzę publiczną w decyzji ustalającej wystąpienie niepełnosprawności danego stopnia zainteresowany ma prawo uzyskać - w ustawowym trybie - zasiłek pielęgnacyjny w ustawowo określonej wysokości. Z tą datą jego interes w uzyskaniu takiego zasiłku jest chroniony konstytucyjnie.

Należy też zauważyć w związku z określonym wobec M. G. okresem niepełnosprawności, że okres ten dotyczy także czasu sprzed wejścia w życie od dnia 1 maja 2004 r. ustawy o świadczeniach rodzinnych, która wprowadziła nowe zasady w zakresie przyznawania i wypłaty zasiłków pielęgnacyjnych. Organy wskazywały, że rozpoznawały sprawę o prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 stycznia 2005 r. Można jedynie przypuszczać, ponieważ w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji nie odniesiono się do tej kwestii, że uznano datę wejścia w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych za datę początkową tego świadczenia nie rozważając zupełnie możliwości przyznania zasiłku za cały okres niepełnosprawności M. G.

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego, normuje postępowanie przed organami administracji publicznej, przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art.7 kpa). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 §1 kpa). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art.80 kpa). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art.107 §3 kpa). Z zachowaniem tych zasad organy powinny postępowanie przeprowadzić, przy czym należy zaznaczyć, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 kpa).

W konsekwencji zdaniem Sądu, z naruszeniem powyższych zasad organy nie wyjaśniły ani też nawet nie rozważyły kwestii możliwości ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w okresie przed 1 maja 2004 r. Jak już wskazano sądy administracyjne sprawują funkcję kontrolną i dlatego przedwczesnym byłoby wypowiadanie się w niniejszej sprawie przez Sąd w tej kwestii.

W sprawie zdaniem Sądu, nie zostało wyjaśnione, kiedy skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego dla syna M. G. pomimo tego, że dwukrotnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazywało na potrzebę wyjaśnienia tej okoliczności

W szczególności Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2006 r. [...] wskazało, że w ocenie Kolegium wniosek D. G. winien zostać ponownie rozpatrzony z uwzględnieniem wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy w tym również ustalenia przez organ ponad wszelką wątpliwość daty nabycia prawa do wnioskowanych świadczeń. W szczególności dotyczy to prawa do zasiłku pielęgnacyjnego za okresy poprzednie, który mógłby być przyznany tylko w sytuacji gdyby w tamtym okresie do organy właściwego (Ośrodek Pomocy Społecznej lub ZUS złożony został wymagany wniosek, który na skutek toczącego się postępowania sądowego o orzeczenie o niepełnosprawności nie został rozpoznany a postępowanie w sprawie zostało zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie sądowe.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2008 r. [...] po raz kolejny wskazało, że organ założył, iż strona z wnioskiem w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego na syna wystąpiła po raz pierwszy w dniu 5 grudnia 2005 r. To jest wątpliwe, ponieważ informacja ZUS nie usuwa tych wątpliwości i z jej treści można wysnuć wniosek, że przed ustawowym przejęciem przez Gminy kompetencji w zakresie przyznawania zasiłków pielęgnacyjnych toczyło się postępowanie przed organami ZUS i nie można wykluczyć, że dotyczyło ono przedmiotowego zasiłku. Wątpliwości potwierdza odwołanie, w którym wskazano, że w sprawie przyznania zasiłku strona pierwszy wniosek skierowała do właściwego organu już w dniach 10 września 2003 r. i 16 listopada 2003 r. Można z tego wnioskować, że wystąpienie do Prezydenta Miasta z wnioskiem z dnia 5 grudnia 2005 r. podyktowane było faktem przejęcia przez ten organ kompetencji w przedmiocie przyznawania zasiłków pielęgnacyjnych a zamiarem strony było podtrzymanie wcześniej złożonych wniosków o przyznanie świadczenia oraz dostarczenie ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Najprawdopodobniej też po to odwołujący dochodził na drodze sądowej zmiany decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, by na podstawie orzeczenia Sądu otrzymać przedmiotowe świadczenie a zatem istnieje przypuszczenie, iż mógł wcześniej składać przedmiotowy wniosek by ustrzec się negatywnych konsekwencji postępowania organów orzekających w sprawach niepełnosprawności. Zdaniem SKO postępowanie wymaga uzupełnienia w znacznym zakresie orzekając odmownie na podstawie art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych data złożenia wniosku jest istotnym elementem i organ obowiązany jest ustalić ten termin w sposób nie budzący wątpliwości. Organ I instancji w pierwszej kolejności winien sam dążyć do ustalenia pełnego materiału dowodowego a gdy wyczerpie swoje możliwości może przerzucić na stronę obowiązek udowodnienia powyższych faktów. W ocenie Kolegium takie stanowisko doprowadziło do naruszenia art. 7 i 77 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy gdyż stan faktyczne pozostał niewyjaśniony w dostatecznym stopniu.

W ocenie Sądu znajdujące się w aktach postępowania administracyjnego dokumenty mogą wskazywać, że skarżący składał wniosek o ustalenie zasiłku pielęgnacyjnego dla M. G., co najmniej już w 2003 roku a, więc znacznie wcześniej niż przyjęły obecnie organy. Niewątpliwie skarżący nie dysponował wówczas orzeczeniem o niepełnosprawności syna wydanego w wyniku postępowania zainicjowanego wnioskiem z 21 lutego 2002 roku, które zakończyło się wyrokiem sądu powszechnego z dnia [...] 2004 r. oraz orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Dla ustalenia tej istotnej kwestii należy przypomnieć, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 kpa). Koniecznym, więc choć nie zawsze wystarczającym jest poprzestanie na analizie dokumentów w sprawie zgromadzonych a niewątpliwie wiedzę o tym gdzie, kiedy i w jakim celu wnioski były składane posiada D. G.

Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w zakresie wyżej opisanym, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a oraz c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy rozpatrzą sprawę uwzględniając oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mając na względzie także zasadę szybkości i prostoty postępowania wyrażona w 12 kpa określającego, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§2).