Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1744/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 721
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Przemysław Żmich Protokolant referent Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2011 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołań T. C. i F. D., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], udzielającą Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w W. w dzielnicy [....], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej współwłasność T. C. w ¼ części i F. D.o w ¾ części oraz nadającej tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Decyzja Ministra Infrastruktury wydana została w następującym stanie faktyczny sprawy.

Decyzją z dnia [..] kwietnia 2006 r., nr [...] Wojewoda [...] ustalił lokalizację dla inwestycji, polegającej na budowie drogi ekspresowej w korytarzu zarezerwowanym pod autostradę [...] (Południowa Obwodnica W.) – odcinek: węzeł "L." (z węzłem) – węzeł "P." (z węzłem) – wraz z przebudową infrastruktury technicznej. W tej części autostrada przebiegać miała m.in. przez nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] z obrębu [...], stanowiącą współwłasność T. C. w ¼ części i F. D. w ¾ części. Własność tej nieruchomości T. C. nabyła wraz z H.D. przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1985 r., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...].10.1992 r. sygn. akt [...]. H.D. zmarła w dniu 18 czerwca 2002 r., a spadek po niej nabył na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...].04.2007 r. sygn. akt [...] F. D.

Wnioskiem z dnia 21 marca 2007 r., uzupełnionym aneksem z dnia 18 września 2007 r., Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości oraz udzielenia w trybie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. – o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. Nr 80, poz. 721) zezwolenia na jej niezwłoczne zajęcie i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wniosku Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wskazywał, iż pilna potrzeba realizacji inwestycji wymaga uzyskania prawa do dysponowania terenem na cele budowlane, zaś właściciele terenu wyrazili jedynie warunkową zgodę na jego wykup za cenę kilkakrotnie wyższą od wartości rynkowej gruntów nabywanych w tym rejonie pod Południową Obwodnicę W., co zostało odebrane jako odmowa sprzedaży. Wnioskodawca wyjaśnił przy tym, że inwestycja jest realizowana na podstawie "Porozumienia w sprawie realizacji infrastruktury [...] w związku z budową [...] w P., zawartego w dniu 19 lutego 2004 r. przez Skarb Państwa, Miasto W. i Przedsiębiorstwo Państwowe "P." . Ponadto realizacja drogi ekspresowej, w korytarzu zarezerwowanym pod autostradę A2 ujęta jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2006 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ustalenia Programu rzeczowo-finansowego dla inwestycji drogowych realizowanych z wykorzystaniem środków Krajowego Funduszu Drogowego (Dz.U. Nr 25, poz. 183). Przedmiotowa nieruchomość, według harmonogramu prac, znajduje się w etapie II podetapie 2 zadania 2c., a Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad zobowiązana była uzyskać prawo do dysonowania terenem na dzień 30 marca 2007 r. Zgodnie z zatwierdzonym harmonogramem prac, rozpoczęcie robót budowlanych dla odcinka przebiegającego przez ww. nieruchomość przypada na koniec I kwartału 2008 r. Postępowanie wywłaszczeniowe jest natomiast postępowaniem długotrwałym, o nieokreślonym terminie jego zakończenia. W związku z powyższym, jedynie uzyskanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem jej natychmiastowej wykonalności, umożliwi planowe rozpoczęcie inwestycji.

W następstwie rozpatrzenia powyższego wniosku, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. udzielił zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości i nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez Ministra Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., a sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał na nieprawidłowe wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, gdyż nie doręczono zawiadomienia jego wszczęciu (zawiadomienie z dnia 10 lipca 2008 r.) F. D., ani jego pełnomocnikowi – M. i C., jak również nie doręczono tej stronie decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Skargi na powyższą decyzję, wniesione przez T.C. i Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalone wyrokiem z dnia 19 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1604/09.

W tym stanie rzeczy sprawa stanowiła przedmiot ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę [...].

Pismem z dnia 24 lutego 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] ponownie zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych z 21 marca 2007 r. postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości obejmującej działkę nr [...].

Następnie decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 17 powołanej wyżej ustawy w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. – o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 154, poz. 958), Wojewoda Mazowiecki udzielił zezwolenia Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Od decyzji tej T. C.i F. D. wnieśli odwołanie, w którym podnieśli, iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. oraz wydania w tym trybie jakichkolwiek decyzji, w tym decyzji zezwalających na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, ponieważ przepisy prawa, na które powołuje się organ zostały uchylone. Zakwestionowali oni ponadto skuteczność doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego.

W następstwie rozpoznania powyższego odwołania Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], utrzymał decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2010 r. w mocy.

Wskazując na reguły kolizyjne zawarte w kolejnych nowelizacjach ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., organ odwoławczy wyjaśnił, iż zastosowanie w sprawie ma art. 17 ust. 1 w brzmieniu pierwotnym, w myśl którego, po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe.

Postępowanie wywłaszczeniowe, zainicjowane wnioskiem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 21 marca 2007 r., zostało w niniejszej sprawie wszczęte, o czym Wojewoda powiadomił strony pismem z 24 lutego 2010 r. Zawiadomienie to zostało doręczone pocztą pełnomocnikowi F. D. – M. C. w dniu 4 marca 2010 r. Odnośnie zaś zawiadomienia T. C. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego to, zdaniem Ministra, kwestia ta została już wyjaśniona w prawomocnej decyzji z [...] sierpnia 2009 r., w której wskazano, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 10 lipca 2008 r. odebrał osobiście jej pełnomocnik, a sprawa ta nie była przez strony kwestionowana. Nie została ona również podważona w wyroku sądu z 19 lutego 2010 r. Ponieważ postępowanie to nie zostało zakończone, to spełniona została, zdaniem organu, pierwsza przesłanka warunkująca wydanie decyzji w trybie art. 17 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. W sprawie spełniona została również druga przesłanka wydania decyzji, tj. zaistniał uzasadniony przypadek, w rozumieniu ww. przepisu, czego potwierdzeniem jest wydana w dniu [...] października 2008 r. decyzja Wojewody [...] nr [...], zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca zezwolenia na budowę, której to decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Organ wskazał przy tym na przekazanie wykonawcy robót, w dniu 4 września 2009 r., terenu budowy drogi ekspresowej [...] na odcinku "L." – "P." i rozpoczęciu w dniu 16 września 2009 r. prac budowlanych. Minister podkreślił również znaczenie jakie zrealizowana inwestycja, stanowiąca część Południowej Obwodnicy W., będzie miała dla systemu połączeń komunikacyjnych w centrum miasta i odciążenia przebiegających przez miasto dróg krajowych, przez zmniejszenia ruchu tranzytowego co w efekcie ułatwi dostępność transportową w ruchu miejskim. Za zasadnością nadaniem klauzuli rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o wyrażeniu zgody na niezwłocznym zajęciu nieruchomości przemawia natomiast to, że postępowanie wywłaszczeniowe jest długotrwałe i trudno przewidzieć termin jego zakończenia, a wykazanie się przez inwestora tytułem prawnym do nieruchomości jest niezbędne do uzyskania pozwolenia na budowę.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła T. C. W obszerny uzasadnieniu skargi zakwestionowała ona prawną możliwość stosowania po dniu 1 stycznia 2008 r. art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. w jego pierwotnym brzmieniu z uwagi na to, że przepis ten, stosownie do art. 45 tej ustawy, utracił moc prawną z dniem 31 grudnia 2007 r. Stanowisko to skarżąca opierała na szczegółowej analizie przepisów przejściowych zawartych w kolejnych nowelizacjach ustawy. Jej zdaniem w sprawach dotyczących inwestycji drogowych, które zostały wszczęte i nie zakończone przed dniem wejścia w życie nowelizacji z dnia 18 października 2006 r. zastosowanie winny mieć wyłącznie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). To zaś z kolei oznacza, że organem właściwym do orzekania w sprawach dotyczących wywłaszczenia nieruchomości winien być starosta wykonujący zadania z zakresu administracji, a nie jak w niniejszej sprawie wojewoda.

Skarżąca zakwestionowała ponadto skuteczność powiadomienia F.D. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, podnosząc, że podpis pełnomocnika strony na zwrotnym potwierdzeniem odbioru zawiadomienia z 24 lutego 2010 r. został sfałszowany. Wywodziła także, że stroną prowadzonego postępowania jest M. C., którego udział w tym charakterze w postępowaniu, nie został przez organ uwzględniony. W dacie zaś nabycia przez nią własności nieruchomości (1 stycznia 1985 r.), był on jej mężem, a nieruchomość weszła do ich wspólnego majątku. Małżeństwo to w 1987 r. zostało rozwiązane, a co za tym idzie ustała wówczas także wspólność majątkowa. Zatem jej udział w prawie własności nieruchomości (1/4), stanowiący dotychczas element wspólnoty majątkowej małżeńskiej, przypadł po połowie każdemu z małżonków. Tym samym M.C., jako współwłaściciel 1/8 części przedmiotowej nieruchomości winien być, zdaniem skarżącej, traktowany przez organ jako strona postępowania wywłaszczeniowego, a inicjator tego postępowania zobowiązany był wystąpić do niego z ofertą zakupu przypadającej mu części nieruchomości, co jednak w niniejszej sprawie nie nastąpiło.

Skarżąca podniosła ponadto, iż zgodnie z decyzją lokalizacyjną z [...] kwietnia 2006 r. na działce nr [...] mają zostać zrealizowane dwa cele publiczne: odcinek drogi ekspresowej oraz budowa przepompowni wód opadowych wraz ze zbiornikami retencyjnymi, z czego budowa drogi dotyczyć ma tylko [...] m2, z ogólnej powierzchni działki obejmującej obszar [...] ha. W tym stanie rzeczy wydanie decyzji, w oparciu o art. 17 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r., w stosunku do całej nieruchomości (a więc także przeznaczonej pod zbiorniki retencyjne), rażąco narusza jej zdaniem przepisy ustawy o drogach publicznych.

W oparciu tak sformułowane zarzuty wniosła ona o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2010 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Rozpoznając sprawę w ramach tych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] o udzieleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie, położonej w W., dzielnicy [...], działki nr [...] i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia sprawy był art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. Nr 80, poz. 721) w jego pierwotnym brzmieniu.

Prawidłowość zastosowanej podstawnej prawnej, a co za tym idzie także właściwość organu (wojewody) w sprawie nie budzą wątpliwości Sądu, zaś podniesione w tym zakresie zarzuty skargi, sprowadzające się do zakwestionowania prawnej możliwości orzekania w niniejszej sprawie w tym trybie, są w ocenie Sądu, całkowicie chybione. Zważyć bowiem należy, że o tym jaki reżim prawny należy zastosować dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy będącej w toku, w kontekście zmieniającego się prawa, decydują normy prawa intertemporalnego zawarte w przepisach przejściowych aktów nowelizujących. W niniejszej sprawie będą to przepisy zawarte w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. - o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 220, poz. 1601 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958).

Artykuł 5 ust. 2 ustawy nowelizującej z 2006 r. (która weszła w życie w dniu 15 grudnia 2006 r.) stanowił, że do nieruchomości objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydanymi na podstawie dotychczasowych przepisów, stosuje się przepisy rozdziału 3 ustawy, o której mowa w art. 1 w jego dotychczasowym brzmieniu. Ustawą, o której mowa w art. 1 była zaś ustawa z 10 kwietnia 2003 r., a jej rozdział 3, zatytułowany "Nabywanie nieruchomości pod drogi", obejmował artykuły od 12 do 23, które zawierały regulacje dotyczące zarówno zasad wszczynania postępowań wywłaszczeniowych w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, jak również wskazujące organ właściwy do wydania decyzji w przedmiocie wywłaszczenia (ar. 16 ust.1) oraz zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (art.17 ust.1).

Kolejna nowelizacja specustawy, dokonana ustawą z dnia 25 lipca 2008 r, przewidywała, w art. 6 ust. 1, że do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ust. 2 tego artykułu stanowił zaś, że do przedsięwzięć drogowych, dla których przed dniem wejścia w życie ustawy została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stosuje się przepisy dotychczasowe. Skoro zatem przepisy przejściowe ustawy nowelizującej z 2008 r. nakazują, dla stosunków prawnych ukształtowanych przepisami obowiązującymi przed nowelizacją, stosować przepisy dotychczasowe, to tym samym, gdy decyzja o lokalizacji inwestycji wydana została jeszcze przed pierwszą nowelizacją ustawy (co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie: decyzja o lokalizacji inwestycji drogowej wydana została w dniu [...] kwietnia 2006 r.), zastosowanie dla ustalenia reżimu prawnego obowiązującego przy rozstrzyganiu sprawy dotyczącej tej inwestycji musi mieć reguła kolizyjna zawarta w art. 5 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej z 2006 r., nakazująca w stosunku do nieruchomości, które objęte były decyzjami o lokalizacji dróg krajowych, wydanymi na podstawie dotychczasowych przepisów, stosować przepisy rozdziału 3 ustawy nowelizowanej (a więc także art. 17) w ich dotychczasowym brzmieniu.

W tym stanie rzeczy, jako zgodne z prawem należy ocenić zastosowanie dla rozstrzygnięcia sprawy przez Wojewodę [...] i Ministra Infrastruktury art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. w jego pierwotnym brzmieniu.

Za całkowicie błędny uznać natomiast należy pogląd strony, iż odesłanie do dotychczasowych przepisów, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy nowelizacyjnej z 2006 r., odnieść należy również do pierwotnego brzmienia art. 45 ustawy nowelizowanej (określającego termin utraty mocy ustawy). Celem przepisów przejściowych jest bowiem ustalenie reguł postępowania obowiązujących dla stosunków prawnych ukształtowanych przed wejściem w życie nowych regulacji prawnych, tak by w zmienionej sytuacji prawnej umożliwić zakończenie prowadzonego względem nich postępowania. Artykuł 45 specustawy jest zaś przepisem końcowym (stanowiącym o terminie utraty mocy aktu prawnego), a nie przepisem merytorycznym, w oparciu o który kształtowane są prawa i obowiązki adresatów norm zawartych w ustawie. W tym stanie rzeczy uznanie, że zawarte w przepisie przejściowym odesłanie do stosowania w sprawach niezakończonych przepisów dotychczasowych, rozumieć należy jako odesłanie do pierwotnego brzmienia art. 45 ustawy, nie znajduje w ocenie Sądu, żadnego racjonalnego uzasadnienia.

Wskazany wyżej przepis art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 grudnia 2006 r.) przewidywał, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach w drodze decyzji pozwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.).

Zasadnicze zatem znaczenie dla oceny legalności podejmowanych w tym trybie rozstrzygnięć ma ustalenie, czy w stosunku do nieruchomości nimi objętych (w stosunku do których uprzednio wydana została prawomocna decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej) wszczęte zostało postępowanie wywłaszczeniowe, a okoliczności sprawy wskazują na zasadność udzielenie zezwolenia na jej zajęcie jeszcze przed zakończeniem procedury wywłaszczenia oraz czy ze względu na wymogi prawa budowlanego (związane z koniecznością dysponowania gruntem, na którym ma być realizowana inwestycja drogowa), niezbędne jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zaistnienie ww. przesłanek obliguje bowiem wojewodę do wydania decyzji zgodnej z wnioskiem inwestora. Zważyć przy tym należy, że dokonując oceny legalności podjętej w trybie art. 17 specustawy decyzji, sąd nie bada prawidłowości wszczęcia i prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. Jest ono bowiem odrębnym postępowaniem, które podlega ocenie co do jego zgodności z prawem w trybie przewidzianym dla tego postępowania. Dlatego też wszelkie zarzuty skargi odnoszące się do postępowania wywłaszczeniowego przedmiotowej działki, w tym zarzut objęcia postępowaniem wywłaszczeniowym całości nieruchomości (mimo, że droga ekspresowa ma przebiegać przez jej część), jako wykraczające poza zakres postępowania dotyczącego udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, nie podlegają ocenie Sądu w niniejszej sprawie i nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż dla terenu na którym znajduje się m.in. działka nr [...] wydana została w dniu [...] kwietnia 2006 r. decyzja Wojewody [...] nr [...] o ustaleniu lokalizacji budowy drogi ekspresowej w korytarzu zarezerwowanym pod autostradę [...] (południowa obwodnica W.) – odcinek węzeł "L" (z węzłem) – węzeł "P." (z węzłem) – wraz z przebudową infrastruktury technicznej. Decyzja ta z dniem [...] grudnia 2006 r. stała się ostateczna.

Nie budzi również wątpliwości Sądu, że na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 21 marca 2007 r. w stosunku do ww. działki zostało wszczęte przez Wojewodę [...] postępowanie wywłaszczeniowe, a strony legitymujące się tytułem prawnym do nieruchomości, wynikającym z postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...].10.1992 r. sygn akt [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...].04.2007 r. sygn. akt [...], zostały o tym powiadomione. Jak wynika z akt sprawy, zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi T. C. w dniu 10 lipca 2008 r. w jego miejscu zamieszkania, przez pracownika urzędu wojewódzkiego, co potwierdzone zostało znajdującą się w tych aktach notatką służbową. Drugiemu współwłaścicielowi nieruchomości (F. D.), działającemu również przez pełnomocnika, zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczono za pośrednictwem poczty w dniu 4 marca 2010 r. Skarżąca kwestionuje wprawdzie fakt tego doręczenia podnosząc, że podpis pełnomocnika F. D. został na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma sfałszowany, jednakże w ocenie Sądu, okoliczność ta wobec dotychczasowego niepotwierdzenia jej stosownym orzeczeniem sądowym, nie może obalić domniemania skuteczności tego doręczenie

Powyższe oznacza, że została spełniona pierwsza z przesłanek warunkujących udzielenia przez Wojewodę [...] zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w trybie powołanej wyżej ustawy, tj. w sprawie wszczęte zostało postępowanie wywłaszczeniowe.

Potrzebę wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości z nadaniem jej rygoru natychmiastowej wykonalności - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad uzasadniał tym, że brak dostępu do terenu uniemożliwia wystąpienie o pozwolenie na budowę oraz rozpoczęcie i prowadzenie na nieruchomości robót zgodnie z zatwierdzonym harmonogramem rozpocząć się muszą najpóźniej na koniec I kwartału 2008 r. Wskazywał również na finansowanie inwestycji ze środków publicznych i ujęcie jej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2006 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ustalenia Programu rzeczowo-finansowego dla inwestycji drogowych realizowanych z wykorzystaniem środków Krajowego Funduszu Drogowego (Dz.U. Nr 25, poz. 183). Wnioskodawca wskazywał przy tym na znaczenie inwestycji dla odciążenia ruchu tranzytowego przebiegającego dotychczas przez W. i znaczenie jakie będzie ona miała dla usprawnienia i poprawy ruchu drogowego w mieście. Dodatkowo w toku prowadzonego ponowne postępowania (po uchyleniu przez Ministra uprzednio wydanej w sprawie decyzji) Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w piśmie z dnia 11 marca 2010 r. poinformował organ pierwszej instancji o przekazaniu w dniu 4 września 2009 r. terenu budowy drogi ekspresowej [...] na odcinku "L." – "P." wykonawcy robót: firmie T. i rozpoczęciu prac budowlanych w dniu 16 września 2009 r.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, przedstawiona we wniosku argumentacja uprawniała organy obu instancji do oceny, że w stosunku do działki oznaczonej nr [...] zaistniał "uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 17 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, umożliwiający wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oraz nadanie temu rozstrzygnięciu, na podst. ust. 2 ww. artykułu, rygoru natychmiastowej wykonalności, co oznacza, że spełniona została także druga z przesłanek zastosowania w sprawie przewidzianego w tym przepisie rozwiązania.

Ocena ta znajduje potwierdzenie zarówno w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym, jak również faktach powszechnie znanych, które stosownie do 77 § 4 k.p.a. nie wymagają dowodu. Powołane przez inicjatora postępowania wywłaszczeniowego okoliczności mają w znacznej mierze taki właśnie charakter, powszechnie bowiem wiadomo, że inwestycja ta ma charakter priorytetowy, a za jej realizacją przemawia ważny interes społeczny polegający na konieczności zmiany dotychczasowej sytuacji komunikacyjnej na terenie W., poprzez zmniejszenie przebiegającego przez miasto ruchu tranzytowego, co znacznie poprawi bezpieczeństwo mieszkańców [...], jak również usprawni komunikację miejską. Należy mieć również na względzie to, że inwestycja ta związana jest z finansowaniem jej ze środków publicznych, co nakłada na inwestora obowiązek wykorzystywania tych środków w ściśle określonych terminach, a organy państwa do czuwania nad racjonalnością ich wydatkowania. Poza sporem pozostaje zaś fakt, że wymóg dysponowania przez inwestora nieruchomością jest niezbędny w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane, jeżeli chce on wystąpić o pozwolenie na budowę (art. 33 ust. 2 tej ustawy), bez którego to pozwolenia nie może on rozpocząć realizowania inwestycji. W tej sytuacji uzyskanie dostępu do terenu, w trybie art. 17 ustawy z 10 kwietnia 2003 r., umożliwi rozpoczęcie i prowadzenie robót bez konieczności oczekiwania na zakończenie długotrwałej procedury wywłaszczeniowej. To zaś pozwoli na przyspieszenie realizacji inwestycji, której termin zakończenia, już w chwili obecnej przekroczył terminy określone w harmonogramie rzeczowym prac.

Odnosząc się zaś do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego pominięcia w postępowaniu jednej ze stron, tj. M. C., którego uprawnienie do występowania w sprawie, w tym charakterze, wynikać ma z przysługującego mu prawa własności do 1/8 części działki, to stwierdzić należy, że zarzut ten nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim podnieść należy, że stronami postępowania administracyjnego (w rozumieniu art. 28 k.p.a.), prowadzonego w trybie art. 17 ust. 1 i 2 specustawy, jest z jednej strony inicjator postępowania wywłaszczeniowego, a z drugiej podmioty, które legitymują się tytułem prawnorzeczowym do objętej nim nieruchomości. Jak wynika zaś z akt sprawy, M. C. takim tytułem nie dysponuje. Nie przedłożyła go również skarżąca. Podnoszone zaś w skardze argumenty, odnoszące się do rzekomego nabycia przez niego własności nieruchomości, w związku z ustaniem wspólności ustawowej małżeńskie, nie mogą w ustalonym stanie faktycznym sprawy stanowić podstaw do przyznania mu w tej sprawie przymiotu strony. Wprawdzie zgodzić się należy ze skarżąca, że rozwiązanie związku małżeńskiego rodzi skutek w postaci ustania wspólności majątkowej małżeńskiej, jednakże dla stwierdzenia, że własność określonej nieruchomości nabyta przez jednego z małżonków w trakcie trwania małżeństwa, przypadła po ustaniu wspólności majątkowej konkretnemu małżonkowi, wymaga przeprowadzenia w tym zakresie stosownego postępowania przed sądem powszechnym. Z przedłożonych zaś w toku postępowania dokumentów nie wynika, aby postępowanie takie T. C. i M.C. w ogóle przeprowadzili, ani że w jego następstwie, sąd dokonał podziału majątku wspólnego w taki sposób, że przyznał prawo własności do nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania M. C. Tym samym zarzut pominięcia w postępowaniu administracyjnym jego osoby, uznać należy za całkowicie chybiony.

Skoro zaś w sprawie spełnione zostały przesłanki, określone w art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 kwietnia 2003 r., uprawniające organ do wydania przewidzianej w tym przepisie decyzji oraz nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności i nie stwierdzono by w toku prowadzonego postępowania organy uchybiły przepisom postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to skarga strony nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury jak również utrzymana przez nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.