Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1408/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1 pkt 6, art. 12, art. 18 ust. 1g
journal: Dz.U. 2017 poz 1496
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych  tekst jedn

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odszkodowania za nasadzenia, urządzenia i obiekty ogródka działkowego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. K. (dalej w skrócie: "skarżąca") reprezentowanej przez r. pr. R. P., jest decyzja Wojewody [...] (dalej w skrócie: "Wojewoda") z dnia [...] października 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej w skrócie: "Prezydent Miasta") z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odszkodowania za nasadzenia, urządzenia i obiekty zlikwidowanego ogródka działkowego.

Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. [...] Prezydent Miasta udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa połączenia Alei [...] z ulicą [...], etap I - budowa drogi dojazdowej do targowiska wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi".

W dniu 9 sierpnia 2013 r. skarżąca wystąpiła o wydanie decyzji o ustaleniu na jej rzecz odszkodowania w wysokości 35 859 zł, za stanowiące jej własność nasadzenia, urządzenia i obiekty ogródka działkowego nr 32 położonego na byłym terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]".

Wobec niewydania decyzji przez organ skarżąca w dniu 4 września 2015 roku wniosła do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie – art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej w skrócie: "Kpa". Zażalenie zostało wniesione przez fachowego pełnomocnika – radcę prawnego. Domagano się w nim, wydania decyzji administracyjnej w trybie

art. 12 ust. 4a i 4b, art. 18 ust. 1g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1496 ze zm.; dalej w skrócie: "specustawa drogowa").

W następstwie rozpoznania wniesionego zażalenia wojewoda, postanowieniem

z dnia [...] listopada 2015 roku wyznaczył Prezydentowi Miasta [...] dwumiesięczny termin na załatwienie sprawy. W uzasadnieniu wojewoda podał, iż wbrew wynikającemu z przepisów prawa obowiązkowi – art. 12 ust. 4 i art. 18 ust. 1 g specustawy drogowej - prezydent nie rozpoznał wniosku skarżącej o odszkodowanie.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta odmówił ustalenia odszkodowania na rzecz skarżącej.

W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta stwierdził, że nie nastąpiła likwidacja Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogródkach działkowych ( t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2176), gdyż na dzień ostateczności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2011 r. [...] nie przysługiwały Polskiemu Związkowi Działkowców żadne prawa do nieruchomości, które zostałyby zbyte lub wygaszone. Skoro więc nie nastąpiła likwidacja ogrodu działkowego w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogródkach działkowych, to nie zachodzi przesłanka z art. 18 ust. 1g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych zobowiązująca podmiot, w którego interesie nastąpiła ta likwidacja do wypłaty na rzecz działkowców odszkodowania za stanowiące ich własność nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na działkach.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Wojewoda uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, albowiem Prezydent Miasta błędnie zastosował przepisy ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogródkach działkowych, podczas gdy w dniu, w którym decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2011 r. [...] stała się ostateczna, obowiązywała ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169, poz. 1419).

Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Prezydent Miasta odmówił wypłaty odszkodowania na rzecz skarżącej za nasadzenia, urządzenia i obiekty ogródka działkowego nr [...] znajdującego się na działce nr 914/4, położonego na byłym terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]", w związku z decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2011 r. [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa połączenia Alei [...] z ulicą [...] etap I - budowa drogi dojazdowej do targowiska wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną budowlami i urządzeniami budowlanymi" obejmującą działkę nr 914/3 w obr. [...] [...].

Jako podstawę prawną decyzji podał art. 104 Kpa oraz art. 12 ust. 4, art. 18 ust. 1g pkt. 1 i 3, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1496 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zgodnie z planem ogrodu działkowego "[...]" oraz załącznikiem do decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2011 r. t. j. mapy z projektem podziału nieruchomości z dnia 16 grudnia 2010 r. wynika, że ogródek działkowy nr [...] zlokalizowany był na działce nr 914/4 czyli poza linią rozgraniczającą teren inwestycji. Ponadto z zapisów w ewidencji gruntów i budynków wynika, że Polski Związek Działkowców jest nadal wpisany jako władający działką nr 914/4 położoną w obr. [...]. Skoro więc ogródek działkowy nr [...] położony był na działce nr 914/4 nie objętej decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2011 r., to nie zachodzą przesłanki z art.18 ust. 1g pkt. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, do zobowiązania podmiotu, w niniejszej sprawie Gminy Miasta [...], do ustalenia w trybie administracyjnym odszkodowania na rzecz działkowców za stanowiące ich własność nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na w/w działce.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że Prezydent Miasta słusznie orzekł o odmowie wypłaty odszkodowania w trybie art. 18 ust. 1g pkt 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Nie jest bowiem możliwe ustalenie odszkodowania za nasadzenia, urządzenia i obiekty ogródka działkowego, zlokalizowanego na działce, która nie była przeznaczona pod realizację inwestycji drogowej.

Stwierdził jednocześnie, że w punkcie VI decyzji Prezydenta Miasta z [...] maja 2011 r. wskazano działki, które objęte są przedmiotową inwestycją, a co za tym idzie, w stosunku do których można wydać decyzje w trybie art. 18 ust. 1g pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 4 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Działka nr 914/4 w ww. podpunkcie nie jest ujęta, jest natomiast ujęta w punkcie VII.5, wskazującym ograniczenia w sposobie korzystania, w ramach którego możliwe jest ewentualne ustalenie odszkodowania w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ponadto wskazał, że żądanie wypłaty odszkodowania w związku ze zwłoką w wydaniu decyzji odszkodowawczej nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 1 k.p.a., lecz ma charakter roszczenia cywilnego, zatem winno być dochodzone przed sądem powszechnym, nie zaś organem administracji publicznej.

W ustawowym terminie skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję, wnosząc o uchylenie jej w całości jak również decyzji organu pierwszej instancji, oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy t. j.:

1. art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez brak wnikliwego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - polegające na pominięciu przez Wojewodę faktu, iż jedyną przesłanką ustawową wypłacenia odszkodowania działkowcom jest likwidacja rodzinnego ogrodu działkowego - co w niniejszej sprawie nastąpiło, oraz fakt braku możliwości użytkowania ogródka po zrealizowaniu inwestycji;

2. art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez brak wnikliwego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - polegające na pominięciu faktu, że dzień w którym decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2011 r. stała się ostateczna t.j. [...] czerwiec 2011 r., wyznaczył treść obowiązku administracyjnego t.j. zapłaty odszkodowania za nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na działce zlikwidowanego rodzinnego ogrodu działkowego nr [...];

3. art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez brak wnikliwego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - polegające na uznaniu przez Wojewodę, iż decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2011 została objęta jedynie działka nr 914/3 podczas gdy z samej treści decyzji wynika, iż decyzją zostały objęte również działki 914/1, 914/2, 914/4 i nastąpiła likwidacja ROD [...] w całości;

4. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sposób, który nie budzi zaufania jego uczestników do władzy publicznej, poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta, pomimo, że w decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. Wojewoda uchylił wcześniejszą decyzję odmowną Prezydenta Miasta [...], wskazując w uzasadnieniu, iż data 20 czerwca 2011 r. wyznaczyła treść obowiązku administracyjnoprawnego zapłaty odszkodowania;

5. art. 138 ust. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie przez Wojewodę w mocy wadliwej decyzji Prezydenta Miasta, podczas gdy decyzja ta została wydana na skutek licznych błędów tak proceduralnych jak i w zakresie prawa materialnego;

6. art. 136 § 2 i 3 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy t.j. nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka R. W. (rzeczoznawcy majątkowego) - na okoliczność faktu fizycznej likwidacji całego ogródka działkowego nr [...], celem ustalenia, iż po zrealizowaniu inwestycji: "Budowa połączenia Alei [...] z ulicą [....], Etap I Budowa drogi dojazdowej do targowiska wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi" nie ma faktycznej możliwości użytkowania zlikwidowanego uprzednio ogródka działkowego nr [...].

Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego t. j.:

1. art. 12 ust. 4a i b ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta, podczas gdy w sprawie zostały spełnione wszelkie ustawowe przesłanki do wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania;

2. art. 18 ust. 1 g ww. ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Wojewodę, że "przepis ten dotyczy jedynie tej części ogrodu działkowego, która przeznaczona jest pod realizację inwestycji drogowej" podczas gdy nie znajduje to odzwierciedlenia w treści przepisu;

3. art. 18 ust. 1 g ww. ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta pomimo wyraźnego obowiązku ustawowego dotyczącego ustalenia odszkodowania w związku z likwidacją Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...];

4. art. 18 ust. 1 g ww. ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta pomimo faktu, iż w związku z przeprowadzoną inwestycją objętą decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2011 r. nastąpiła likwidacja Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w całości o czym świadczy m.in. usunięcie ogrodzenia otaczającego cały ROD [...], likwidację wewnętrznej ścieżki prowadzącej do poszczególnych ogródków działkowych, odcięcie prądu i usunięcie słupów energetycznych, odcięcie bieżącej wody, usunięcie drzew i krzewów na ogródku numer [...], usunięcie ogrodzenia wokół ogródka [...], usunięcie infrastruktury ogródka działkowego [...];

5. art. 18 ust. 1 g ww. ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta pomimo gdy z samej treści decyzji z dnia [...] maja 2011 r. wynika, iż decyzją została objęta działka 914/3, ale również działki 914/1, 914/2, 914/4 jako działki niezbędne dla obiektów budowlanych do przeprowadzenia inwestycji, w związku z czym nastąpiła likwidacja całego Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...];

6. art. 18 ust. 1 g ww. ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta pomimo, że faktyczne działania prowadzone na działce 914/4 w związku z realizacją inwestycji przez Prezydenta Miasta [...] doprowadziły do likwidacji ogródka nr [...], pozbawiły możliwości korzystania z ogródka działkowego nr [...] przez skarżącą, zostały zniszczone wszelkie urządzenia, obiekty i nasadzenia ogródka [...];

7. art. 18 ust. 1 g ww. ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. poprzez ustalenie przez Wojewodę, iż nie zaistniały przesłanki z w/w przepisu powodujące powstanie zobowiązania odszkodowawczego, podczas gdy jedyną przesłanką wypłacenia odszkodowania działkowcom jest likwidacja rodzinnego ogrodu działkowego, co w niniejszej sprawie nastąpiło.

W uzasadnieniu skargi skarżąca zakwestionowała argumentację Wojewody, iż art. 18 ust. 1g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych dotyczy jedynie tej części ogrodu działkowego, która przeznaczona jest pod realizację inwestycji drogowej.

Podniosła, że Rodzinny Ogród Działkowy [...] w skład którego wchodził ogródek działkowy m.in. [...] został zlikwidowany w związku z planowaną inwestycją, usunięto ogrodzenie otaczające cały [...], zlikwidowano wewnętrzną ścieżkę prowadzącą do poszczególnych ogródków działkowych, odcięto prąd i usunięto słupy energetyczne, odcięto bieżącą wodę, usunięto nasadzenia, urządzenia i obiekty w ogródku działkowym numer [...] jak i w pozostałych ogródkach działkowych. Nastąpiła więc likwidacja rodzinnego ogrodu działkowego w rozumieniu przepisów ustawy, co potwierdził Wojewoda w uzasadnieniu decyzji.

Zdaniem skarżącej, o likwidacji Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] jak również o fakcie, iż inwestycją objęte były również działki 914/1, 914/2, 914/4 świadczy sama decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2011 r., z której jasno wynika, iż:

- zatwierdzony został projekt budowlany dotyczący inwestycji w liniach rozgraniczających teren inwestycji, jak również w granicach terenu niezbędnego dla wykonania obiektów budowlanych leżących poza linią rozgraniczającą teren inwestycji — tj. w działce 914/3 ale również działkach 914/1, 914/2, 914/4 (strona 2 decyzji),

- przewidziano rozbiórkę istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania na całości działki numer 914 obr. 218 na której mieścił się Rodzinny Ogród Działkowy [...] tj. budynku świetlicy ogrodu działkowego, 19 budynków gospodarczych, 23 budynków innych (strona 4 decyzji),

- ustalono obowiązek przebudowy sieci uzbrojenia terenu na działkach 914/1, 914/2, 914/4 t.j. przebudowa kanalizacji sanitarnej, przebudowa sieci energetycznej, przebudowa sieci gazowej (strona 4 i 5 decyzji),

- działki 914/1, 914/2, 914/4 stanowiły granice terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych niezbędnych do wykonania inwestycji.

Zdaniem skarżącej oznacza to, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2011 r. obejmowała nie tylko działkę 914/3 ale również działki 914/1, 914/2, 914/4, które były niezbędne dla obiektów budowlanych do wykonania inwestycji. Wynika to również z uzasadnienia decyzji. Na działkach tych dokonano rozbiórki istniejących obiektów budowlanych, dokonano przebudowy sieci, zlikwidowano urządzenia, nasadzenia i obiekty co wiązało się z likwidacją ogrodu działkowego nr [...].

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna i jako taka podlegała oddaleniu. Organy właściwie zrekonstruowały podstawę prawną rozstrzygnięcia, adekwatnie do hipotez norm pranych wchodzących w jej zakres ustaliły stan faktyczny sprawy i finalnie prawidłowo wywiodły konsekwencje prawne, przewidziane dla przyjętej podstawy faktycznej.

Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wymaga ogólnych uwag porządkujących, które w sensie operatywnym pozwolą uporządkować dalsze wywody.

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była kwestia odszkodowania za utratę praw majątkowych, na skutek wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej - art. 11a ust. 1 specustawy drogowej. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. [...] Prezydent Miasta udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa połączenia Alei [...] z ulicą [...], etap I - budowa drogi dojazdowej do targowiska wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi".

Zgodnie z art. 12 ust. 4 specustawy drogowej nieruchomości lub ich części,

o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6 tej ustawy, stają się własnością Skarbu Państwa lub odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (zrid) stała się ostateczna.

Z tym też dniem ustanowione na nieruchomościach wchodzących w skład pasa drogowego użytkowanie wieczyste wygasa (art. 12 ust. 4d ustawy) oraz wygasają ustanowione na nieruchomościach (lub prawie użytkowania wieczystego) ograniczone prawa rzeczowe (art. 12 ust. 4c ustawy). Podmiotom, które w ten sposób utraciły własność nieruchomości albo wygasło im użytkowanie wieczyste lub ograniczone prawo rzeczowe, przysługuje odszkodowanie, w myśl art. 12 ust. 4f specustawy drogowej. Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18 (zob. art. 12 ust. 5 specustawy drogowej), a decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art. 12 ust. 4a specustawy drogowej).

Z kolei po myśli art. 18 ust. 1 specustawy drogowej "wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania".

Zwrócenia uwagi wymaga sformułowane w art. 12 ust. 4a i 4f i art. 18 ust. 1 (poprzez odesłanie do art. 12 ust. 4a) zastrzeżenie, iż odszkodowanie należy się wyłącznie "za nieruchomości, o których mowa w ust. 4". W przepisie tym (art. 12 ust. 4 specustawy drogowej) jest zaś mowa o tym, że: "Nieruchomości lub ich części,

o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa: 1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych, 2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych

i gminnych - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna". Art. 11f ust. 1 pkt 6 specustawy drogowej, do której odsyła art. 12 ust. 4 stanowi natomiast, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera – między innymi – "oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego". Owo oznaczenie nieruchomości, które z mocy prawa stają się własnością Skarbu Państwa, bądź jednostki samorządu terytorialnego następuje poprzez określenie linii rozgraniczających teren (art. 11f pkt 6), stanowiących jednocześnie linie podziału nieruchomości (art. 12 ust. 2).

Z przepisów tych wynika, że w razie zatwierdzenia podziału nieruchomości, przez nieruchomość, o której mowa w art. 18 ust. 1 specustawy drogowej, należy rozumieć część nieruchomości powstałą w wyniku podziału zatwierdzonego decyzją

o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, która to część nieruchomości stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Skoro zatem według art. 18 ust. 1 ustawy chodzi o stan nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, to w grę wchodzi stan, do którego doszło w wyniku podziału nieruchomości. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1659/16 oraz z dnia 9 lutego 2017 r. I OSK 1926/16 (publ. CBOSA), które Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela.

Przyjmując za punkt wyjścia ustalenie, iż odszkodowanie, o jakim mowa

w art. 12 ust. 4a, 4b, 4f, ust. 5 i art. 18 ust. 1 specustawy drogowej przysługuje wyłącznie za nieruchomości, które w wyniku uostatecznienia się decyzji o zrid stały się własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, do rozstrzygnięcia pozostaje, czy odszkodowanie przysługujące działkowiczom na podstawie art. 18 ust. 1g pkt 1 specustawy drogowej może zostać przyznane za nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na działkach innych, niż te, o jakich mowa w art. 12 ust. 4 tej ustawy, a więc tych, które nie przeszły na własność ww. podmiotów publicznych. Na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć negatywnie.

Przepis art. 18 ust. 1g specustawy drogowej stanowi modyfikację ogólnej zasady wypłaty odszkodowania za utracone prawa majątkowe, określonej w art. 12 ust. 4f specustawy drogowej. Przewidziana tym przepisem trawestacja odnosi się do sytuacji, gdy decyzja o zrid dotyczy rodzinnych ogrodów działkowych, ustanowionych zgodnie z powoływaną już przez organ ustawą z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (u.r.o.d.) – Sąd opiera się na przepisach tej ustawy, albowiem to właśnie ta ustawa obowiązywała w dniu wydania decyzji o zrid. Potrzeba adaptacji normatywnej w omawianych układach faktycznych podyktowana jest odstępstwem od ogólnej zasady superficies solo cedit, wynikającym z art. 15 u.r.o.d. Stanowi on, że urządzenia, budynki i budowle rodzinnego ogrodu działkowego przeznaczone do wspólnego korzystania przez użytkujących działki i służące do zapewnienia funkcjonowania ogrodu stanowią własność Polskiego Związku Działkowców (a nie właściciela gruntu), a nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na działce, wykonane lub nabyte ze środków finansowych użytkownika działki, stanowią jego własność. W konsekwencji, wobec wydania decyzji o zrid, każdy podmiot, w tym

i użytkownik działki w rodzinnym ogródku działkowym, który poniósł szkodę

w następstwie przejścia prawa własności nieruchomości na Skarb Państwa albo jednostkę samorządu terytorialnego ma prawo do odszkodowania.

Należy z całą mocą podkreślić, że wynikająca z art. 18 ust. 1g pkt 1 specustawy drogowej modyfikacja "zasady ogólnej" odnosi się wyłącznie do rodzaju utraconego prawa, za które przysługuje odszkodowanie, nie dotyczy trybu przyznania odszkodowania. Tryb został określony w art. 12 ust. 4a specustawy drogowej, z którego wynika, że decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Skoro zgodnie z art. 12 ust. 4f odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4 (a jak wyjaśniono nie tylko za nieruchomości), przysługuje dotychczasowym właścicielom, użytkownikom wieczystym oraz osobom, którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe, a art. 18 ust. 1g pkt 1 i 2 jest tylko jego konieczną modyfikacją, z uwagi na odmienny przedmiot wywłaszczenia z mocy decyzji o zrid, to nie ma powodu do uznania, że odszkodowanie, o jakim mowa w pkt 1 ust. 1g art. 18 specustawy drogowej, miałoby być ustalane i wypłacane w innym trybie, niż odszkodowanie na podstawie art. 12 ust. 4f tej ustawy.

Tak więc w przypadku wywłaszczenia pod inwestycję drogową części ogrodu działkowego ustanowionego zgodnie z ustawą z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, obowiązkiem organu jest wszczęcie postępowania administracyjnego nie tylko w zakresie dotyczącym odszkodowania za wygasłe prawo własności, użytkowania wieczystego, itd. do działek gruntu, ale także odszkodowania za prawa majątkowe, o jakich mowa w art. 18 ust. 1g pkt 1 specustawy drogowej i wydanie decyzji na podstawie art. 12 ust. 4a tej ustawy. Jeszcze raz należy bowiem podkreślić, że art. 18 ust. 1g pkt 1 i 2 przewiduje jedynie modyfikację odszkodowania, o jakim mowa w ust. 4, powołanym w ust. 4a art. 12. Modyfikację ze względu na "oderwanie" praw majątkowych, o jakich mowa w art. 18 ust. 1g pkt 1, od prawa do gruntu. Nie może budzić wątpliwości, że odszkodowanie musi obejmować wszystkie prawa majątkowe utracone lub wygasłe na skutek wydania decyzji o zrid, a podmioty, którym przysługiwały prawa majątkowe określone w art. 18 ust. 1g pkt 1, z pewnością należą do grona "dotychczasowych właścicieli", o jakich mowa w art. 12 ust. 4f ustawy. Prawo do odszkodowania za prawa majątkowe z art. 18 ust. 1g pkt 1 zostało więc określone w podobny sposób, jak prawo do odszkodowania za wygasłe prawo użytkowania wieczystego i ograniczone prawa rzeczowe (ust. 4d i 4c), które również nie zostały wymienione w ust. 4 art. 12 specustawy drogowej, ale nie ma wątpliwości, że odszkodowanie za te prawa przysługuje poprzez określenie podmiotowej strony uprawnionych do odszkodowania w ust. 4f art. 12 – zob. uwagi Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie

w wyroku z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. I OSK 1710/11.

Uwzględniając zaprezentowane oceny prawne Sąd przyjmuje, iż przewidziane w art. 18 ust. 1g pkt 1 specustawy drogowej odszkodowanie za stanowiące własność działkowicza nasadzenia, urządzenia i obiekty, przysługuje wyłącznie wówczas, gdy znajdowały się ona na działkach, które na mocy art. 12 ust. 4 pkt 1 i 2 tej ustawy, z dniem uostetczenienia się decyzji

o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, stały się własnością Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Własność działki, która znajduje się poza liniami rozgraniczającymi inwestycję nie staje się własnością podmiotów publicznych, o jakich mowa w art. 12 ust. 4 specustawy drogowej,

a zatem możliwość ubiegania się o odszkodowanie za znajdujące się na niej nasadzenia, urządzenia i obiekty, w trybie art. 18 ust. 1g pkt 1 tej ustawy, jest wyłączona.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że użytkowany przez skarżącą ogródek działkowy nr [...] znajduje się na działce nr 914/4, która nie została objęta liniami rozgraniczającymi inwestycję; Działka nr 914 w wyniku zatwierdzenia podziału decyzją o zrid z [...] maja 2011 roku, uległa podziałowi na działki nr 914/1, 914/2, 914/3 i 914/4. Wyłącznie działka nr 914/3 została objęta liniami rozgraniczającymi inwestycję. W dniu wydania decyzji o zrid działka 914 stanowiła własność Gminy Miasto [...]. W związku z kategorią inwestycji drogowej, nieruchomość pod nią zajęta miała nadal pozostać własnością gminy – nieruchomość nie zmieniła właściciela w trybie art. 12 ust. 4 specustawy drogowej – pkt V ppkt 1 i VI decyzji o zrid. Nie zmienia to jednak ogólnej konkluzji, co do podmiotowego i przedmiotowego zakresu odszkodowania, o jakim mowa w art. 18 ust. 1g pkt 1. Jeżeli w następstwie wydania decyzji o zrid, wydzielona działka 914/4, na której znajdował się użytkowany przez skarżącą ogródek nr [...], nie została objęta liniami rozgraniczającymi inwestycję, to tym samym nie jest to nieruchomość, o jakiej mowa w art. 12 ust. 4 i ust. 4f oraz art. 18 ust. 1 specustawy. Oznacza to, że możliwość domagania się odszkodowania w trybie art. 18 ust. 1g pkt 1 specustawy za nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na tej działce, jest wyłączona. Już wyłącznie ta okoliczność przesądza o bezpodstawności skargi.

Abstrahując od powyższego, należy dodatkowo zauważyć, że ze zgromadzonych w toku postępowania dokumentów wynika, iż działka 914/4 nadal pozostaje we władaniu Polskiego Związku Działkowiczów. Trudno zatem pozytywnie zweryfikować stawianą w skardze tezę, że w następstwie wydania decyzji o zrid rodzinny ogród działkowy uległ likwidacji. Podkreślana przez skarżącą okoliczność

o braku faktycznej możliwości korzystania z ogródka nie świadczy o tym, że rodzinny ogród działkowy został zlikwidowany w wyniku wydania decyzji o zrid.

Sąd potwierdza wskazaną w skardze okoliczność, że działka nr 914/4 została objęta decyzją o zrid z [...] maja 2011 roku. Owo "objęcie" nie stanowi jednak uwzględnienia jej w obszarze zakreślonym liniami rozgraniczającymi inwestycję.

Z treści decyzji wynika wprost, że działka 914/4, na podstawie art. 11f pkt 8 lit. i specustawy drogowej została uwzględniona, jako ta, w stosunku do której zachodzi konieczność określenia ograniczenia z korzystania, w związku z koniecznością przeprowadzania prac dostosowujących znajdującą na niej infrastrukturę do potrzeb inwestycji drogowej – pkt VII ppkt 5 decyzji. Z treści art. 11f ust. 2 specustawy drogowej wynika z kolei, że do tej kategorii ograniczeń stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 ust. 4-7 i art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Powołane przepisy nakładają na podmiot korzystający

z ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości obowiązek przywrócenia jej do stanu poprzedniego, po zakończeniu prac (art. 124 ust. 4 ugn), a gdyby to nie było możliwe, przewiduje możliwość wypłaty odszkodowania (art. 124 ust. 4 związku

z art. 128 ust. 4 ugn). Z powyższego wynika zatem, że istnieje prawna możliwość kompensacji szkód poniesionych przez skarżącą, jako użytkownika ogródka nr [...] na działce 914/4, tyle że nie w trybie, w jakim się tego domagała. Należy bowiem zaznaczyć, że skarżąca działając przez fachowego pełnomocnika w sposób jednoznaczny określiła, iż żąda odszkodowania w trybie art. 18 ust. 1g pkt 1 specustawy drogowej. Ponadto na tryb wynikający z przepisów art. 12 ust. 4f i art. 18 ust. 1g pkt 1 tej ustawy, pełnomocnik skarżącej powołał się w zażaleniu na bezczynność z dnia 4 września 2015 roku. Jednoznacznie z powyższego wynika, iż wolą skarżącej było uzyskanie decyzji administracyjnej wydanej w oparciu

o powołane przez nią przepisy.

Z powyższych względów Sąd uznał, iż organy obu instancji wydały decyzje zgodne z prawem, a wniesiona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

-----------------------

• s*