Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 34/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt. 1 i pkt. 10
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi ,,A" z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 listopada 2018 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego - "A" sp. z o.o. z siedzibą w G. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 17 stycznia 2018 r., wystawionego przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na zobowiązanie z tytułu opłaty za koncesję na obrót paliwami ciekłymi za okres od stycznia do marca 2013 r. w kwocie należności głównej 20.503,00 zł. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanemu w dniu 13 marca 2018 r.

Pismem z dnia 15 marca 2018 r. "A" sp. z o.o. z siedzibą w G., reprezentowany przez radcę prawnego, zgłosił zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. W treści zarzutów zobowiązany podniósł, że ich podstawą są następujące naruszenia:

- art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. z uwagi na wykonanie obowiązku uiszczenia opłaty koncesyjnej za 2013 r., względnie nieistnienie obowiązku z tego tytułu;

- art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. z uwagi na fakt, że tytuł wykonawczy nie określa rodzaju dochodzonej należności pieniężnej oraz nie identyfikuje podstawy prawnej obowiązku w sposób umożliwiający ustalenie, z jakiego tytułu wierzyciel dochodzi należność (czy opłaty za 2013 r., której podstawą jest poprzednia koncesja, czy aktualnie obowiązująca).

Z tej przyczyny, zobowiązany wystąpił o zawieszenie postępowania egzekucyjnego (w oparciu o art. 35 § 1 u.p.e.a.), następnie zaś o jego umorzenie.

Organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela celem wyrażenia przez niego stanowiska w tym przedmiocie. Stało się to postanowieniem z dnia 17 maja 2018 r., orzekającym o ich niezasadności. Na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki podtrzymał wyrażone uprzednio stanowisko, o czym orzekł ostatecznym postanowieniem z dnia 30 lipca 2018 r..

Na tej podstawie Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że zarzuty nie są zasadne, co uczynił w postanowieniu z dnia 26 września 2018 r.

Pismem z dnia 9 października 2018 r. "A" sp. z o.o. z siedzibą w G., reprezentowany przez radcę prawnego, w przypisanym prawem terminie zaskarżył ww. postanowienie organu egzekucyjnego. Wydanemu postanowieniu zarzucono następujące naruszenia:

1) prawa materialnego w postaci:

a) art. 34 ustawy prawo energetyczne (dalej jako u.p.e.) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że opłata koncesyjna, o której mowa w tym przepisie, może być wnoszona częściej niż raz do roku;

b) art. 43aa u.p.e. poprzez jego pominięcie i przyjęcie, że na podstawie art. 43 ustawy możliwym jest pobranie opłaty skarbowej za udzielenie koncesji, podczas gdy z treści przywołanych przepisów wynika, że opłata koncesyjna jest uiszczana z tytułu prowadzenia przedsiębiorstwa energetycznego w danym roku;

c) § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że opłata koncesyjna, o której mowa w art. 43 u.p.e., może być wnoszona częściej niż raz do roku;

2) prawa procesowego w postaci:

a) art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w warunkach niniejszej sprawy obowiązek istnieje, podczas gdy zobowiązany w 2013 r. uiścił już płatną corocznie należność z tytułu koncesji za ten rok, tak więc wzywanie o zapłatę za ten sam rok nie znajduje oparcia w przepisach;

b) art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że wydany w przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy określa treść podlegającego egzekucji obowiązku, podczas gdy w tytule tym wskazano wyłącznie "opłata z tytułu koncesji na obrót paliwami ciekłymi za rok 2013", podczas gdy w roku 2013 obowiązywały dwie decyzje o udzieleniu koncesji, a więc nie jest wiadomym, której opłaty dotyczy obowiązek;

c) art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez uznanie zarzutów zobowiązanego za pozbawionych zasadności, podczas gdy z całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego oraz stanu prawnego wynika, że wierzyciel winien uznać zarzuty za uzasadnione, a organ egzekucyjny umorzyć postępowanie;

d) art. 10 ustawy prawo przedsiębiorców (dalej jako u.p.p.) poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zobowiązany, uiszczając opłatę koncesyjną za 2013 r., działał uczciwie i z poszanowaniem dotychczas obowiązującej praktyki, obyczajów i wykładni prawa;

e) art. 11 u.p.p. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w warunkach niniejszej sprawy pozostaje wątpliwość co do treści normy prawnej z art. 34 u.p.e. oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia, która winna być rozpatrzona na korzyść zobowiązanego, albowiem nie sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ;

f) art. 12 u.p.p. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy pobieranie dwukrotnie opłaty koncesyjnej od jednych przedsiębiorców energetycznych, a od drugich tylko i wyłącznie jednej opłaty, wprowadza nierówność w traktowaniu, chociaż obie grupy przedsiębiorców prowadzą działalność w sposób legalny i zgodny z prawem;

g) art. 14 u.p.p. poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim stanie faktycznym i prawnym polegającej na pobieraniu opłaty koncesyjnej jedynie raz w roku kalendarzowym.

W konsekwencji podniesionych zarzutów wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uznanie zarzutów za zasadne i umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem nr [...] z dnia 15 listopada 2018 r. orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu egzekucyjnego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, powołując stosowne przepisy prawa wskazał, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, że strona w 2013 r. w związku z udzieleniem jej koncesji w latach wcześniejszych (tj. w 2003 r.), jak i w 2013 r., była zobowiązana do uiszczenia opłat z tytułu posiadania każdej z koncesji odrębnie. Stąd też prowadzenie egzekucji opłaty koncesyjnej, co do której powstał obowiązek zapłaty w 2013 r., a nie została opłacona, było uzasadnione.

Pismem z dnia 17 grudnia 2018 r. "A" sp. z o.o. z siedzibą w G., reprezentowany przez radcę prawnego, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

W treści skargi strona podniosła, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem:

1) prawa materialnego w postaci:

a) art. 34 ustawy prawo energetyczne (dalej jako u.p.e.) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że opłata koncesyjna, o której mowa w tym przepisie, może być wnoszona częściej niż raz do roku, podczas gdy jest to opłata za prowadzenie działalności koncesjonowanej w danym roku, a nie za sam akt wydania koncesji;

b) art. 43aa u.p.e. poprzez jego pominięcie i przyjęcie, że na podstawie art. 43 tej ustawy możliwym jest pobranie opłaty skarbowej za udzielenie koncesji, podczas gdy z treści powołanych przepisów wynika, że opłata koncesyjna jest uiszczana z tytułu prowadzenia przedsiębiorstwa energetycznego w danym roku;

c) § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że opłata koncesyjna, o której mowa w art. 43 u.p.e., może być wnoszona częściej niż raz do roku;

2) prawa procesowego w postaci:

a) art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w warunkach niniejszej sprawy obowiązek istnieje, podczas gdy zobowiązany w 2013 r. uiścił już płatną corocznie należność z tytułu koncesji za ten rok, tak więc wzywanie o zapłatę za ten sam rok nie znajduje oparcia w przepisach;

b) art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że wydany w przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy określa treść podlegającego egzekucji obowiązku, podczas gdy w tytule tym wskazano wyłącznie "opłata z tytułu koncesji na obrót paliwami ciekłymi za rok 2013", podczas gdy w roku 2013 obowiązywały dwie decyzje o udzieleniu koncesji, a więc nie jest wiadomym, której opłaty dotyczy obowiązek;

c) art. 10 ustawy prawo przedsiębiorców (dalej jako u.p.p.) poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zobowiązany, uiszczając opłatę koncesyjną za 2013 r., działał uczciwie i z poszanowaniem dotychczas obowiązującej praktyki, obyczajów i wykładni art. 34 u.p.e.;

d) art. 11 u.p.p. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w warunkach niniejszej sprawy pozostaje wątpliwość co do treści normy prawnej z art. 34 u.p.e. oraz § 4 rozporządzenia, która winna być rozpatrzona na korzyść zobowiązanego, albowiem nie sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ;

e) art. 12 u.p.p. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy pobieranie dwukrotnie opłaty koncesyjnej od jednych przedsiębiorców energetycznych, a od drugich tylko i wyłącznie jednej opłaty, wprowadza nierówność w traktowaniu, chociaż obie grupy przedsiębiorców prowadzą działalność w sposób legalny i zgodny z prawem;

f) art. 14 u.p.p. poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim stanie faktycznym i prawnym polegającej na pobieraniu opłaty koncesyjnej jedynie raz w roku kalendarzowym.

Przedstawiając powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Z akt sprawy wynika, że w 2013 r. zobowiązanemu upłynął termin, na jaki została mu przyznana koncesja na obrót paliwami ciekłymi (nr [...]). Spółka nie wystąpiła o przedłużenie ważności koncesji, lecz o wydanie nowej. Uzyskała ją decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr [...] z dnia 1 lutego 2013 r. (okres ważności od 26 kwietnia 2013 r. do 26 kwietnia 2023 r.). W roku tym zobowiązany wniósł opłatę w kwocie 20.503,00 zł zaliczoną na poczet koncesji udzielonej decyzją z dnia 1 lutego 2013 r.. Z uwagi na nieuiszczenie opłaty za 2013 r. z tytułu obowiązującej uprzednio koncesji, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki podjął kroki w celu uzyskania tej opłaty. Najpierw skierował do strony wezwanie do zapłaty, później zaś upomnienie. Nieskuteczność tych działań zaowocowała wystawieniem tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 17 stycznia 2018 r..

Wierzyciel, wyjaśniając zasadność dochodzenia opłaty, powołał się na art. 34 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 755 ze zm.) w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 1998 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja (Dz. U. z 1998 r. nr 60 poz. 387 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami, przedsiębiorstwo energetyczne, któremu została udzielona koncesja, obowiązane jest wnieść do budżetu państwa coroczną opłatę, obciążającą koszty jego działalności. Termin zapłaty, ustalony mocą powołanego rozporządzenia, przypada na 31 marca każdego roku. Wierzyciel zaznaczył, że opłata za 2013 r. nie wpłynęła. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wskazał, że przedsiębiorstwo uiściło tylko pierwszą opłatę, o której mowa w § 4 ust. 3 w zw. z § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia. Podmiot ten wyjaśnił, że opłata ta dotyczy przedsiębiorstw, którym udzielono koncesji na wniosek, jeżeli w roku poprzedzającym jej udzielenie uzyskało przychody ze sprzedaży produktów (wyrobów i usług) lub towarów w zakresie działalności objętej koncesją. Opłata ta wnoszona jest w terminie 30 dni od dnia wydania koncesji przez podmiot, który ją otrzymał.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, wierzyciel w odpowiedzi na zarzuty zobowiązanego stwierdził, że nie istnieje wątpliwość, co do treści normy prawnej z art. 34 u.p.e. oraz § 4 rozporządzenia. Jak zaznaczono, coroczną opłatę koncesyjną wnoszoną do dnia 31 marca danego roku należy odnosić do koncesji dotychczas posiadanej przez przedsiębiorcę w przeciwieństwie do opłaty wymaganej na podstawie § 4 ust. 3 rozporządzenia, która stanowi inną opłatę, należną bezpośrednio po udzieleniu koncesji (nowej) na wniosek. W konkluzji stwierdzono, że są to dwie różne; opłaty, a każda z nich ma odrębny tytuł prawny. Wykluczono, ażeby pobierana była podwójna opłata koncesyjna.

Sąd stwierdził, że pogląd ten jest prawidłowy.

Zdaniem Sądu, opłata koncesyjna jest uiszczana z góry do 31 marca każdego roku niezależnie od tego, czy działalność koncesjonowana wykonywana jest przez cały okres, za który opłata zostaje uiszczana, zaś jej wysokość ustalana jest na podstawie przychodów osiągniętych w roku poprzedzającym jej ustalenie. Sam zaś obowiązek zapłaty powstaje z dniem 1 stycznia każdego kolejnego roku, na który koncesja zostaje udzielana. Nie istnieje zależność między wysokością opłaty koncesyjnej w danym roku, a przychodem uzyskanym w nim z działalności koncesjonowanej. Wysokość opłaty koncesyjnej nie jest też powiązana z długością okresu wykonywanej działalności objętej koncesją w danym roku. Za ekwiwalent opłaty koncesyjnej uznać należy uzyskanie przez przedsiębiorcę uprawnienia, a nie korzystanie z niego.

Tym samym stwierdzić należy, iż wniesione na podstawie art. 33 § 1 zarzuty nieistnienia oraz wykonania obowiązku nie mogły zostać ocenione inaczej niż jako niezasadne.

Odnosząc się do zarzutu wad tytułu wykonawczego, Sąd wskazał, że każdorazowo podstawą prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest tytuł wykonawczy, którego elementy określa art. 27 § 1 u.p.e.a.. Jednym z wymaganych przez powołany przepis obligatoryjnych wymogów jest to, by tytuł ten zawierał treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). W ocenie Sądu, wystawiony na zobowiązanego tytuł wykonawczy w pełni spełnia wymogi ustawowe, w tym te określone przez powołany przepis.

W tytule wykonawczym podano bowiem, że:

- obowiązek dotyczy opłaty z tytułu koncesji na obrót paliwami ciekłymi za rok 2013;

- obowiązek ten wynika bezpośrednio z przepisów prawa, tj. art. 34 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne;

- obowiązek ten dotyczy egzekwowanej należności głównej w kwocie 20.503,00 zł;

- termin, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia tej należności w terminie, to 1 kwietnia 2013 r.;

- rodzaj naliczanych odsetek to odsetki za zwłokę, zaś wysokość stawki tych odsetek to 8%;

- obowiązek ten jest wymagalny.

Powyższe elementy odpowiadają w zupełności treści art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a..

Należy się zgodzić, że upomnienie "służy" oczywiście zobowiązanemu, zaś dla organu egzekucyjnego wypełnienie tytułu wykonawczego zgodnie z treścią art. 27 § 1 u.p.e.a. ma umożliwić organowi egzekucyjnemu zbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Dopuszczalność nie jest równoważna zasadności wystawienia tytułu wykonawczego, do czego prowadzi prosta analiza powołanego już art. 29 § 1 u.p.e.a. Stąd wskazywanie w treści zażalenia, a później skargi, jakoby organ egzekucyjny miał z treści tytułu wykonawczego badać, czy wierzyciel nie dochodzi danego obowiązku dwukrotnie, nie ma oparcia w obowiązujących regulacjach. Weryfikacja zasadności egzekucji danego obowiązku może zajść w wyniku złożenia odpowiednich zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, co też zobowiązany uczynił. Badanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym w trybie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. miało charakter merytoryczny (wierzyciel odniósł się szczegółowo do zasadności dochodzenia opłaty). Zaś badanie zarzutu w trybie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. ma charakter czysto formalny i nie konkurencyjny dla oceny zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a..

W tej sytuacji w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie zawiera nieprawidłowości. W konsekwencji Sąd stwierdza, że żaden z argumentów skargi nie uzasadnił skutecznie wniosku o jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Z tego powodu na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.

DSz