Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 501/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie NSA Małgorzata Gorzeń (spr.) del. SO Jolanta Górska Protokolant - Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 28 stycznia 2002 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za prawidłowe od d a l a s k a r g ę.


UZASADNIENIE

3 I SA/Gd 501/02

U z a s a d n i e n i e

Zaskarżoną decyzją Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego "A" Spółka z o.o. za prawidłowe.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał, że w dniu 5 lipca 2001 r. dokonano zgłoszenia celnego - w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym - papieru do druku offsetowego w ilości 319000 sztuk. Do zgłoszenia celnego zawartego w formularzy SAD dołączono załączniki m. in. takie jak deklaracja wartości celnej oraz faktura zakupu nr [...] z dnia 3 lipca 2001 r.

Z uwagi na to, że zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego, organ celny przyjął je wskutek czego towar w nim wymieniony został z mocy prawa objęty wnioskowaną procedurą celną tj. dopuszczenia do obrotu, a po określeniu kwoty wynikającej z długu celnego zwolniony.

Wartość celną oraz wymiar cła ustalono w oparciu o wypełniony SAD i deklarację wartości celnej. Z dokumentów tych jednoznacznie wynikało, że importem objęto towar w ilości 319000 sztuk, którego cena określona została w wysokości 17354,49 EURO.

W dniu 30 lipca 2001 r. strona złożyła wniosek o uznanie ww. zgłoszenia za nieprawidłowe z uwagi na błędnie podaną ilość towaru na załączonej fakturze i związane z tym niewłaściwe wypełnienie zgłoszenia celnego. Powodem takiego działania był - zdaniem wnioskodawcy - błąd eksportera, tj. A.W. AG, który wystawił fakturę, dołączoną następnie do odprawy celnej, z błędnie podaną ilością towaru w ostatniej pozycji, a tym samym zaniżoną wartością zaimportowanego towaru. Na potwierdzenie takiego stanu rzeczy spółka przedłożyła dodatkową fakturę nr [...] z dnia 19 lipca 2001 r., obejmującą towar w ilości 9000 sztuk i opiewającą na kwotę 524,29 EURO.

Decyzją z dnia 14 sierpnia 2001 r. Dyrektor Urzędu Celnego uznał zgłoszenie celne zawarte w formularzu SAD z dnia 5 lipca 2001 r. za prawidłowe. Zdaniem organu celnego pierwszej instancji kwota długu celnego została określona prawidłowo, w oparciu o dokumenty złożone przez upoważnioną osobę w dniu odprawy celnej. Dowody zaś przedstawione w trakcie prowadzonego postępowania nie dały wystarczających podstaw do uznania roszczeń wnioskodawcy.

Od powyższego rozstrzygnięcia pełnomocnik strony pismem z dnia 29 sierpnia 2001 r. wniósł odwołanie. W odwołaniu podniesiono, że ilość i wartość zaimportowanego towaru była wyższa i że faktura załączona do zgłoszenia celnego nie odzwierciedla jego rzeczywistej ilości i wartości. Przywołano również znaczenie dokumentów dotychczas złożonych w sprawie mających potwierdzać słuszność żądań strony.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Prezes GUC podniósł, że podstawę do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem celnym stanowią dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 65 § 2 Kodeksu celnego). Zgłoszenie celne w formie pisemnej powinno zostać dokonane przez zgłaszającego na właściwym formularzu, zgodnym ze wzorem przewidzianym do objęcia towaru określoną procedurą celną. Zgłoszenie to powinno być podpisane i zawierać wszystkie elementy niezbędne do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany (art. 64 § 1 Kodeksu celnego). Do zgłoszenia celnego zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany (art. 64 § 2 Kodeksu celnego). Wymogi, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne, wzory formularzy oraz dokumenty jakie należy do niego dołączyć określa Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. nr 104 z dnia 22.12.1999r. poz. 1193). Zgodnie z ww. rozporządzeniem przy stosowaniu procedury dopuszczenia do obrotu funkcjonariusz celny w druku SAD wypełnia pola A, B oraz J. Pozostałe pola wypełnia zgłaszający.

W świetle obowiązujących przepisów za prawidłowe złożenie wniosku o objęcie towarów właściwą procedurą celną odpowiedzialna jest strona. Ona też powinna złożyć odpowiednie dokumenty służące do ustalenia prawidłowej wartości celnej.

Bezspornym jest, że w JDA SAD złożonym przez zgłaszającego, ilość (319000 sztuk) i wartość towaru (w kwocie 17354,49 EURO) określono na podstawie dołączonej do zgłoszenia celnego faktury handlowej nr [...] z dnia 3 lipca 2001 r. Dokument ten został podpisany przez przedstawiciela strony, który nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń co do prawidłowości zgłoszenia celnego. Brak jest także śladów jakichkolwiek adnotacji (poprawek) naniesionych przez funkcjonariusza celnego. Również w deklaracji wartości celnej przedstawiciel strony oświadczył, że dane zawarte w DWC, m. in. dotyczące wartości towaru są prawdziwe i kompletne oraz poświadczył autentyczność i prawdziwość dołączonych dokumentów, w tym m. in. faktury handlowej nr [...] z dnia 3 lipca 2001 r. Zatem prawidłowo towar został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu i prawidłowo określona została kwota wynikająca z długu celnego w oparciu o dane zawarte w zgłoszeniu celnym.

Z akt sprawy wynika, iż strona nie kwestionowała "stanu towaru" w chwili dokonywania odprawy celnej. Podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą ma obowiązek złożenia do odprawy celnej dokumenty rzetelne odpowiadające m. in. rodzajowi, ilości i wartości towaru z jego rzeczywistym stanem. W braku możliwości stwierdzenia rzeczywistego stanu towaru podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą ma prawo w stosownym czasie i warunkach domagać się od organów celnych zważenia, przeliczenia czy też dokonania innych czynności pozwalających na jednoznaczne ustalenie stanu towaru. W aktach sprawy brak jest dowodu wskazującego by strona przed lub w czasie odprawy celnej miała wątpliwości co do ilości dostarczonego jej towaru, tak więc stan ilościowy towaru został ustalony na podstawie zgłoszenia celnego i dołączonych dokumentów przez stronę przedstawionych. Importer nie wykorzystał uprawnień wynikających z art. 40 Kodeksu celnego przewidującego możliwość zbadania towaru w celu sprawdzenia stanu ilościowego.

Strona domaga się zmiany wartości towaru, i co za tym idzie kwoty wynikającej z długu celnego z powodu nadwyżki towaru w dostawie, która nie została ujęta w fakturze załączonej do zgłoszenia celnego. Na potwierdzenie powyższego strona przedstawia dodatkową fakturę, jednak dodatkowa faktura nr [...] z dnia 19 lipca 2001 r. nie może zostać potraktowana jako uzupełnienie brakującego dokumentu do towaru objętego rzekomo zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 5 lipca 2001 r. Zarówno bowiem w dokumentach dołączonych do wysyłki objętej tym zgłoszeniem jak również w fakturze nr [...] z dnia 19 lipca 2001 r., na którą powołuje się strona brak stosownych zapisów, jakoby faktura ta odnosiła się do towarów przez pomyłkę nie ujętych w fakturze nr [...] z dnia 3 lipca 2001 r. i objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym.

Prezes Głównego Urzędu Ceł podkreślił, iż zgodnie z dyspozycją art. 83 § 3 Kodeksu celnego, jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, niekompletne lub nieprawidłowe dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Żądanie strony skorygowania wartości towaru powinno znajdować uzasadnienie w materiale nie budzącym wątpliwości i świadczącym o tym, że stan faktyczny sprawy był inny niż pierwotnie ustalony.

Po przeanalizowaniu akt sprawy Prezes Głównego Urzędu Ceł uznał, iż dowody przedłożone przez stronę w toku postępowania celnego nie dają podstaw do korekty wartości celnej wskazanej w zgłoszeniu z dnia 5 lipca 2001 r. nr [...]. Obejmowało ono bowiem jedynie towar w ilości 319000 sztuk. Pozostałe sztuki - o ile zostały wprowadzone na polski obszar celny - nie zostały zgłoszone do procedury dopuszczenia do obrotu, zatem uregulowanie ich statusu wymaga odrębnego postępowania celnego.

Odnosząc się natomiast do zarzutu pełnomocnika strony naruszenia art. 123 § 1 oraz art. 200 Ordynacji podatkowej, Prezes Głównego Urzędu Ceł wyjaśnia, iż pismem z dnia 7 sierpnia 2001 r. Dyrektor Urzędu Celnego wyznaczył stronie 3-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, czym zapewnił stronie czynny udział w toczącym się postępowaniu. W związku z powyższym powyższy zarzut jest chybiony.

Skargę na decyzję Prezesa GUC wniosła "B" - Spółka z o.o. Zarzucając decyzji naruszenie prawa materialnego tj. art. 23 § 1, 83 § 3 i 85 Kodeksu celnego oraz przepisów proceduralnych tj. art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji.

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że działając na podstawie art. 83 § 1 Kodeksu celnego złożyła wniosek o uznanie zgłoszenia celnego z dnia 5 lipca 2001 roku nr [...] za nieprawidłowe. Do zgłoszenia celnego dokonanego w dniu 5 lipca 2001 roku nie dołączono bowiem wszystkich dokumentów wskazujących na ilość i wartość towaru objętego tym zgłoszeniem do procedury dopuszczenia towarów do obrotu. Zgłoszenie celne powinno również objąć towar, którego dotyczy załączona do wniosku strony faktura z dnia 19 lipca 2001 roku nr [...]. Z akt sprawy wynika, czego strona nie kwestionuje, że do zgłoszenia celnego załączono dokumenty dotyczące jedynie części importowanego towaru (objętego fakturą z 3 lipca 2001 r., nr [...]). Ilość towaru, której nie uwzględniono w zgłoszeniu celnym była w porównaniu z towarem zgłoszonym stosunkowo niewielka i nie można było stwierdzić na podstawie pobieżnych oględzin, że w transporcie znajduje się więcej towaru, niż wynikało to z faktury załączonej do zgłoszenia celnego. Dopiero pełne oględziny towaru mogłyby ustalić istniejącą różnicę. Strona (importer) nie ma jednak obowiązku, tym bardziej pod rygorem odmowy uwzględnienia ewentualnych przyszłych wniosków o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, domagać się by funkcjonariusz celny dokonał oględzin towaru polegających na dokładnym jego policzeniu, czy zważeniu. Nic zresztą w chwili zgłoszenia celnego nie wskazywało na rozbieżność w ilości towaru zadeklarowanego do zgłoszenia z ilością faktycznie importowaną. Wniosek o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe złożono właśnie ze względu na tę istniejącą różnicę w celu sprostowania dokumentacji celnej w taki sposób, by odzwierciedlała rzeczywisty przebieg zdarzenia gospodarczego.

Pomimo tego organy celne, chociaż przyznają w uzasadnieniach swych decyzji, że należności celne są wymagane według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego, nie uwzględniły wniosku strony o wydanie decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe ani nie zmieniły swej decyzji w postępowaniu odwoławczym.

Strona nie kwestionuje powołanego w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji faktu, że pod groźbą odpowiedzialności karnej poświadczyła w deklaracji wartości celnej prawdziwość i autentyczność dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego. Oświadczenie strony było w chwili jego składania w pełni zgodne z jej wiedzą dotyczącą stanu towaru, jaką posiadała w dniu zgłoszenia celnego. O faktycznym stanie towaru strona dowiedziała się dopiero po otrzymaniu faktury uzupełniającej, czyli po złożeniu oświadczenia i w związku z tym wniosła o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Powoływanie się przez Dyrektora Urzędu Celnego na oświadczenie strony złożone w dniu zgłoszenia celnego nie jest zatem żadnym argumentem za odmową uwzględnienia wniosku strony albo odwołania od decyzji.

Nie ma również oparcia, w żadnym z przepisów regulujących obrót towarowy z zagranicą, twierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Urzędu Celnego, że warunkiem podważenia prawidłowości zgłoszenia celnego mogłoby być jedynie nie uwzględnienie dokumentów i dowodów przedłożonych do zgłoszenia celnego w dniu zgłoszenia celnego, a także pogląd tego organu, oparty jakoby na art. 85 § 1 Kodeksu celnego, według którego stan towaru i jego wartość celną oceniać można wyłącznie na podstawie dokumentów przedłożonych organowi w dniu zgłoszenia celnego.

Taka interpretacja przepisów kodeksu celnego wyłączyłaby możliwość weryfikacji zgłoszenia (zarówno na wniosek, jak i z urzędu), gdyby strona lub urząd ujawniły nowe dokumenty handlowe dotyczące operacji przywozu (i wywozu) i jednocześnie nie kwestionowały prawidłowości pozostałych dokumentów, przedłożonych do zgłoszenia.

W toczonym sporze organy celne nie odniosły się do powołanego przez stronę we wniosku argumentu wskazującego na tożsamość numeru zamówienia wpisanego w fakturach, które załączono do zgłoszenia celnego i do wniosku o uznanie zgłoszenia za nieprawidłowe. Zarówno z faktury [...] z 3 lipca, jak i z faktury [...] z 19 lipca wynika, że towar, którego te faktury dotyczą wysłano w jednym transporcie w związku z jednym zamówieniem ([...]) oznaczonym na obu fakturach symbolem "[...]". Takie działanie organów stanowi naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, tym bardziej, że nie wskazanie w uzasadnieniach decyzji przyczyn, dla których odmówiono dowodom przedstawionym przez stronę wiarygodności, uniemożliwia w praktyce udział w postępowaniu stronie, która nie zna stanowiska organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administra-cyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej... pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 83 § 1 Kodeksu celnego organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego, przepis ten przewiduje tzw. kontrolę postimportową, umożliwiającą podjęcie przez organy celne czynności zmierzających do weryfikowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym po zwolnieniu towaru.

Zakres tej kontroli określa § 2 art. 83, stanowiący że po zwolnieniu towarów organ celny w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane (§ 3 art. 83 Kodeksu celnego).

W przedmiotowej sprawie skarżąca Spółka we wniosku z dnia 30 lipca 2001 r. o dokonanie kontroli zgłoszenia celnego i o uznanie zgłoszenia celnego z dnia 5 lipca 2001 r. za nieprawidłowe, podnosiła iż w zgłoszeniu błędnie wskazano na import 111000 arkuszy a faktycznie importowano 120000 arkuszy, powołując się na fakturę z 19 lipca 2001 r. nr [...] dotyczącą takiego samego towaru i tego samego numeru zamówienia.

W świetle powyższego sedno sporu sprowadza się do wyjaśnienia czy skarżąca Spółka wykazała zaistnienie okoliczności wymaganych przepisami § 2 i 3 art. 83 Kodeksu celnego.

Zdaniem Sądu należy zgodzić się, w rozpoznawanej sprawie, z argumentacją Prezesa GUC w tej części, w której stwierdził, że żądanie strony skarżącej skorygowania wartości i ilości towaru powinno znajdować uzasadnienie w materiale nie budzącym wątpliwości i świadczącym o tym, że stan faktyczny sprawy był inny niż pierwotnie ustalony.

Nałożenie na organ prowadzący postępowanie celne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony od działania w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy niewykazanie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony.

W niniejszej sprawie dowody przedłożone przez skarżącą Spółkę nie dają podstaw do korekty zgłoszenia celnego z dnia 5 lipca 2001 r. Faktura z dnia 19 lipca 2001 r. wskazuje jedynie na to, że została wystawiona na podstawie tego samego zamówienia co faktura z dnia 3 lipca 2001 r. (stanowiąca podstawę zgłoszenia z dnia 5 lipca 2001 r.), nie stanowi natomiast dowodu iż była objęta tą samą dostawą zgłoszoną dnia 5 lipca 2001 r. W stosunkach handlowych często jedno zamówienie jest realizowane w kilku transzach - dostawach, niejednokrotnie w dużych odstępach czasowych.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarżąca Spółka nie wykazała aby zgłoszenie celne z dnia 5 lipca 2001 r. było nieprawidłowe, a zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.