Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 116/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: Referent- stażysta Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości spółki. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego

w B. orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako członka zarządu S. sp. z o. o. w B. za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego 2010r. do października 2013r. w łącznej kwocie [...]zł oraz pobranego, a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych od dokonanych wypłat wynagrodzeń za poszczególne miesiące od stycznia 2011r. do sierpnia 2013r. w łącznej kwocie [...]zł. podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2009-2010 w łącznej kwocie [...]zł oraz odsetki za zwłokę w łącznej wysokości [...] zł., w tym odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób prawnych za miesiące: od stycznia do kwietnia i od czerwca do sierpnia 2010r. oraz styczeń i luty 2011r. w łącznej kwocie [...]zł., koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości [...] zł.

W złożonym odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji

i umorzenie postępowania. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 116 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), dalej: "O.p." poprzez jego niesłuszne zastosowanie z uwagi na brak przesłanek do obarczenia podatnika odpowiedzialnością subsydiarną za podatkowe zobowiązania Spółki S.. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że

o odpowiedzialności członka zarządu nie można orzec wyłącznie w oparciu o przesłanki formalne np. wpis do właściwego rejestru, co według strony tożsame jest ze stwierdzeniem, że odpowiedzialności tej nie można przypisać osobie, która, ani faktycznie nie pełniła obowiązków członka zarządu Spółki, ani też nie miała możliwości ich pełnienia, bowiem nie miała w istocie żadnego wpływu na bieg spraw Spółki

w czasie powstania zaległości. Skarżąca podniosła, że była jedynie formalnym zarządcą Spółki, zaś faktycznie wszystkie czynności zarządcze ze stosunków cywilnoprawnych oraz publicznoprawnych wykonywał powołany w osobie jej małżonka pełnomocnik. Zaznaczyła, że ze względu na brak wykształcenia, doświadczenia

i rozeznania nie posiadała żadnych możliwości wykonywania zarządu, nie wiedziała bowiem na czym ta funkcja polega, jakie wynikają z niej obowiązki i odpowiedzialność. W konsekwencji, nie posiadała żadnej wiedzy na temat rozmiarów działalności Spółki, jej zobowiązań, faktu ich nieregulowania oraz konieczności podjęcia inicjatywy ogłoszenia upadłości lub wszczęcia postępowania układowego.

Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ powołując się na treść art. 116 O.p. wskazał, że

w przeprowadzonym postępowaniu zebrał materiał dowodowy pod kątem wystąpienia okoliczności potwierdzających zasadność oraz ewentualnie wyłączających orzeczenie

o odpowiedzialności, na podstawie którego ustalił, że przedmiotowa Spółka została zawiązana w dniu [...]. pierwotnie pod nazwą S. sp. z o. o., zmienioną z dniem [...]. na S. sp. z o. o. Z aktu założycielskiego wynika, że kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł i dzieli się na 100 udziałów o wartości nominalnej [...] zł. Zgodnie z odpisem z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego właścicielem wszystkich udziałów w Spółce jest D. S., która sprawuje funkcję jedynego członka zarządu i jest jedyną osobą wchodzącą w skład tego organu, uprawnionego do reprezentowania Spółki. W okresie prowadzenia działalności gospodarczej, S. składała za poszczególne miesiące w latach 2010-2013 deklaracje podatkowe VAT-7 dla podatku od towarów

i usług, zaś w podatku dochodowym za lata 2009-2010 - zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8), z kwotami należnych zobowiązań, których nie uregulowała.

W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za lata 2011-2013, Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego decyzją

z dnia [...]. orzekł o odpowiedzialności podatkowej strony jako płatnika

i określił wysokość należności z tytułu pobranego a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu zaliczek na ten podatek za miesiące od stycznia do maja 2012r. na łączną kwotę [...]zł, zaś decyzją z dnia [...]. orzekł o odpowiedzialności podatkowej strony jako płatnika i określił wysokość należności z tytułu pobranego a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu zaliczek na ten podatek za miesiące od stycznia do grudnia 2011r. oraz od stycznia do sierpnia 2013r. na łączną kwotę [...]zł.

W związku z tym, iż na rachunek organu podatkowego nie wpłynęły deklarowane kwoty zobowiązań i zaliczek na zobowiązania za opisane powyżej okresy na łączną kwotę [...]zł, od których powstały odsetki za zwłokę na kwotę łączną [...] zł, Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego wszczął wobec Spółki postępowanie egzekucyjne. Prowadzona egzekucja okazała się bezskuteczna. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny w dniach 7 czerwca, 9 sierpnia i 18 października 2011r. oraz 6 marca, 26 lipca, 9 października 2012r. i 14 października 2013r. spisał protokoły o stanie majątkowym Spółki, z których wynikało, że podmiot prowadzi działalność w zakresie ślusarstwa pod adresem ul. [...] i zatrudnia

2 pracowników. Warsztat o powierzchni ok. 1.000 m2 usytuowany jest na działce stanowiącej współwłasność J. i D. S., zaś ruchomości będące jego wyposażeniem zostały zajęte w sądowym postępowaniu komorniczym, ponadto nie posiada żadnych nieruchomości i ruchomości oraz pojazdów mechanicznych. Na podstawie danych ujawnionych w Centralnej Ewidencji Pojazdów ustalono, że Spółka nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów. Ponadto Spółka nie figuruje

w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych. W dniu [...]. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Spółki w ING Bank Śląski S.A. Bank poinformował jednak, że brak środków pieniężnych na rachunkach bankowych Spółki stanowi przeszkodę w realizacji powyższego zajęcia egzekucyjnego.

W prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym sukcesywnie dokonywano zajęć wierzytelności z rachunków bankowych Spółki w BNP Paribas Bank Polska S.A., Alior Banku S.A. oraz Banku Zachodnim WBK S.A. W odpowiedzi na zawiadomienia

o zajęciu wierzytelności, uzyskiwano informacje, że na rachunkach bankowych Spółki brak jest środków pieniężnych. Z uwagi na to, że nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej, w dniu [...]. przekazano całość akt egzekucyjnych Komornikowi Sądowemu. Z treści ostatniego protokołu o stanie majątkowym Spółki spisanego w dniu [...]. wynikało, że z uwagi na brak zleceń, Spółka nie wykonuje już usług. Postanowieniem z dnia [...]. [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w B. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej

z ruchomości, wierzytelności i kont bankowych. W świetle powyższego Dyrektor Izby Skarbowej potwierdził stanowisko organu pierwszej instancji w przedmiocie bezskuteczności egzekucji prowadzonej z majątku Spółki.

Odnosząc się do kwestii pełnienia przez skarżącą obowiązków członka zarządu, organ wskazał, że z wpisu Spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz Uchwały Nr [...]

z dnia [...]. wynika, że strona została powołana na jedynego członka zarządu Spółki i funkcję tę pełni nadal.

Spełnione zatem zostały tzw. pozytywne przesłanki orzeczenia

o odpowiedzialności skarżącej za przedmiotowe zaległości podatkowe spółki.

W zakresie złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości organ wskazał, że z informacji Sądu Rejonowego w B. XV Wydziału Gospodarczego wynika, iż do Sądu nie wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. Nadto do dnia wydania decyzji odwoławczej w Krajowym Rejestrze Sądowym brak jest także informacji o złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania układowego. Dokonując analizy sytuacji finansowej Spółki organ stwierdził, że pomimo osiągnięcia zysku za 2010r. Spółka posiadała poważny problem w płynnością finansową, o czym świadczy poziom zobowiązań wynoszący na dzień [...]. - [...] zł (z [...] zł według stanu na [...].) Powyższe wyniki już wówczas kwalifikowały Spółkę jako dłużnika niewypłacalnego, co uzasadniało wystąpienie z wnioskiem

o ogłoszenie upadłości. Mając dodatkowo na uwadze brak aktywów trwałych oraz fakt, że pomimo osiągnięcia dochodu za 2009r. w kwocie [...]zł, Spółka od początku 2010r. nie regulowała swoich zobowiązań publicznoprawnych, winna była już wówczas rozważyć możliwość wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Nie bez znaczenia pozostaje fakt prowadzonego już wówczas wobec Spółki postępowania egzekucyjnego, w ramach którego w dniu [...]. spisano protokół o stanie majątkowym zobowiązanego. W ocenie organu, zdarzeniem determinującym złożenie takiego wniosku było zatwierdzenie sprawozdania finansowego Spółki za 2010r.

- w dniu [...]., stąd właściwym czasem do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości był dzień [...].

W ocenie organu, analiza danych bilansowych i sprawozdania finansowego za 2011r. potwierdza powyższe. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania wyniosły bowiem [...] zł i stanowiły je zobowiązania krótkoterminowe wobec pozostałych jednostek (z tytułu dostaw i usług [...] zł; z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń

i innych świadczeń [...] zł; inne [...] zł), przy wartości przychodów netto ze sprzedaży na kwotę [...]zł. Potwierdzeniem trudnej sytuacji finansowej

w Spółce jest ponadto informacja zawarta w sprawozdaniu-finansowym za 2012r. sporządzonym i podpisanym przez skarżącą w dniu [...]., w którym

w rozdziale A - Informacje ogólne, pkt 7 Wprowadzenia do sprawozdania finansowego Spółki z o.o. S. za ww. rok bilansowy zawarto, że: "Aktualny stan środków obrotowych, których główne pozycje stanowią należności od odbiorców i środki pieniężne w kasie wskazują na słabą kondycję posiadanych finansów. Brak płynności środków, w tym nieterminowe regulowanie zobowiązań wobec dostawców oraz całkowity brak regulowania zobowiązań publicznoprawnych wskazuje na poważne zagrożenia dla kontynuowania przez spółkę działalności. Sytuację pogarsza niska realizacja należności. W związku z często zmieniającą się formą rozliczeń zarówno zobowiązań, jak i należności oraz brakiem informacji o gotówkowej realizacji rozrachunków wcześniej określonych jako bezgotówkowe, salda rozrachunków nie odzwierciedlają stanu faktycznego". Jednak nawet pomimo zawarcia powyższej informacji w sprawozdaniu finansowym za 2012r., Spółka nie rozpoczęła postępowania układowego i nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości.

W zakresie drugiej przesłanki umożliwiającej członkowi zarządu uwolnienie się od odpowiedzialności tj. wskazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, organ podał, że strona nie wniosła żadnego dowodu potwierdzającego posiadanie przez Spółkę majątku,

z którego można byłoby zaspokoić roszczenia z tytułu zaległości podatkowych. Wobec powyższego, organ podatkowy drugiej instancji potwierdził zaistnienie kolejnej przesłanki umożliwiającej orzekanie o odpowiedzialności osoby trzeciej, a mianowicie niewskazanie przez członka zarządu mienia podatnika umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowej podatnika.

Podsumowując Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż okoliczności niniejszej sprawy potwierdzają zasadność orzeczenia o odpowiedzialności strony jako członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki S.. Z zebranego materiału dowodowego wynika bezspornie, że zostały spełnione przesłanki orzeczenia

o odpowiedzialności określone w art. 116 O.p. Egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, nie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości, skarżąca nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Zarazem nie ma wątpliwości, iż termin płatności przedmiotowych zobowiązań podatkowych upływał w czasie pełnienia przez stronę obowiązków członka zarządu Spółki.

Odnosząc się do kwestii braku u skarżącej umiejętności zarządzania Spółką, skutkiem czego było ustanowienie pełnomocnika w osobie jej męża, J. S.,

a przez to braku wiedzy o stanie finansów prowadzonej firmy, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że osoba podejmująca funkcję członka zarządu ma obowiązek zapoznać się z sytuacją finansową podmiotu, którego zarząd sprawuje, bowiem z dniem objęcia funkcji członka zarządu ponosi odpowiedzialność za całą politykę przedsiębiorstwa. Zatem w sferze należytej staranności i dbałości o własne sprawy leży dołożenie wszelkich wysiłków w celu monitorowania sytuacji finansowej prowadzonego podmiotu. Jednocześnie, zdaniem organu, przyjęcie funkcji członka zarządu bez posiadania elementarnej wiedzy o kondycji spółki wiąże się z przyjęciem na siebie ryzyka. Skutki decyzji o objęciu funkcji członka zarządu w takich okolicznościach obciążać będą członka zarządu, nawet jeśli osoby trzecie przyczyniły się do pogorszenia kondycji finansowej przedsiębiorstwa. Przyjęcie obowiązków członka zarządu wiąże się

z przyjęciem odpowiedzialności za sprawy reprezentowanego podmiotu. W kontekście powyższego, organ stwierdził, że dla podjęcia decyzji w przedmiocie orzeczenia

o odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe Spółki bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż wobec braku umiejętności zarządzania firmą strona ustanowiła pełnomocnika, który faktycznie prowadził firmę. Ponadto, analiza dokumentów bilansowych składanych przez Spółkę dowodzi, że zarówno wprowadzenie do sprawozdania finansowego, jak również postanowienia w sprawie zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia corocznie podpisywane były przez właściciela, D. S..

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 116 § 1 O.p. poprzez błędne przyjęcie, iż czynności egzekucyjne wypełniają zakres desygnatów pojęcia egzekucji bezskutecznej tak w części, jak

i w całości, a także, że istniały przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości

w sytuacji braku zasięgnięcia wiadomości specjalnych oraz naruszenie art. 122 O.p. poprzez odstąpienie od rzetelnego zbadania stanu faktycznego, a w szczególności poprzez odstąpienie od zasięgnięcia wiadomości specjalnych od biegłego z zakresu rachunkowości w celu ustalenia istnienia lub nieistnienia przesłanek obligujących zarząd Spółki S. do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, w sytuacji złożenia takiego wniosku dowodowego przez skarżącą na etapie postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi strona zarzuciła organowi błędną interpretację art. 116 O.p., który w opinii skarżącej jednoznacznie wskazuje, iż odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania nie aktualizuje się w sytuacji formalnego piastowania funkcji członka zarządu, a rzeczywistego pełnienia obowiązków związanych ze sprawowaną funkcją. Ż powyższego strona wnioskuje, że figurowanie we właściwym rejestrze jako członek zarządu nie stanowi o faktycznym podejmowaniu decyzji jako prezes zarządu. Zdaniem strony, nie można przypisać odpowiedzialności za zobowiązania spółki osobie, która faktycznie nie pełniła obowiązków członka zarządu spółki, ani też nie miała możliwości ich pełnienia z uwagi na brak kwalifikacji. W opinii skarżącej, negatywne skutki związane z przeniesieniem odpowiedzialności z podatnika na osobę trzecią nie mogą dotyczyć osób, które nie miały w istocie żadnego wpływu na działalność spółki

w czasie powstania zaległości. Skarżąca w tym zakresie podniosła, że była tylko formalnym członkiem zarządu, zaś faktyczną funkcję osoby zarządzającej w Spółce pełnił jej mąż, od decyzji którego zależały wszelkie kwestie organizacyjne oraz finansowe Spółki i zdaniem strony błędnym jest twierdzenie organu, iż okoliczność ta nie ma znaczenia dla odpowiedzialności. Dodatkowo skarżąca podniosła, że organ podatkowy nie dysponuje wiadomościami specjalnymi pozwalającymi na kategoryczne sformułowanie tezy, iż istniały przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, stąd naruszeniem było zaniechanie dopuszczenia wnioskowanego dowodu

z opinii biegłego rzeczoznawcy. Z uwagi, że organ nie wyjaśnił, w jakim terminie oraz jakie konkretne przesłanki decydowały o konieczności złożenia takiego wniosku, zdaniem strony zaskarżona decyzja nosi znamiona nierzetelnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył , co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew wywodom skargi odpowiada prawu. Organy podatkowe w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena zasadności orzeczenia

o odpowiedzialności skarżącej, która pełniła funkcję członka zarządu Spółki z o.o. "S." w czasie gdy powstały zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego 2010r. do października 2013r.

oraz pobranego a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych od dokonanych wypłat wynagrodzeń za poszczególne miesiące od stycznia 2011r. do sierpnia 2013r. , podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2009-2010, odsetek za zwłokę oraz kosztów postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do podniesionych zarzutów należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 107 § 1 O.p. za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem również osoby trzecie, solidarnie z podatnikiem. Zgodnie natomiast z art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez z jego winy, bądź też wskaże on mienie,

z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Stosownie zaś do § 2 art. 116 O.p. odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Zakresem przedmiotowym odpowiedzialności kategorii osób trzecich objęte są zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwrócone

w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług, a także ich oprocentowanie i koszty postępowania egzekucyjnego.

Przesłanki orzekania o odpowiedzialności tych podmiotów są następujące:

a) powstanie zaległości z tytułu zobowiązania podatkowego w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu spółki,

b) bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki w całości lub części,

c) niewykazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek

o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo wykazanie braku winy (jakiejkolwiek) w niepodjęciu działań w tym kierunku,

d) niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki.

Należy podkreślić, iż w orzeczeniu o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wskazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, gdyż ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.

Jak wynika z akt sprawy, spółka została zawiązana w dniu [...] r. pierwotnie pod nazwą "S." Spółka z o.o. (akt notarialny Repertorium A

nr [...]), zmienioną z dniem [...] r. na "S." Spółka

z o. o. (akt notarialny Repertorium A nr [...]). Uchwałą nr [...] z dnia [...]. D. S. została powołana do jednoosobowego zarządu spółki. (k-76 akt admin.). Zgodnie z odpisem z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego właścicielem wszystkich udziałów w Spółce jest D. S., która sprawuje funkcję jedynego członka zarządu i jest jedyną osobą wchodzącą w skład tego organu, uprawnionego do reprezentowania Spółki.

W okresie prowadzenia działalności gospodarczej, "S." Spółka z o.o. składała za poszczególne miesiące w latach 2010-2013 deklaracje podatkowe VAT-7 dla podatku od towarów i usług, zaś w podatku dochodowym za lata 2009-2010 - zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8), z kwotami należnych zobowiązań, których nie uregulowała. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za lata 2011-2013, Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] orzekł o odpowiedzialności podatkowej spółki jako płatnika i określił wysokość należności z tytułu pobranego a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu zaliczek na ten podatek za miesiące od stycznia do maja 2012 r. na łączną kwotę [...]zł, zaś decyzją z dnia [...] r. Nr [...], orzekł

o odpowiedzialności podatkowej spółki jako płatnika i określił wysokość należności

z tytułu pobranego a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu zaliczek na ten podatek za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. oraz od stycznia do sierpnia 2013 r. na łączną kwotę [...]zł.

Biorąc pod uwagę obciążający organy w postępowaniu dotyczącym orzeczenia

o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek tej odpowiedzialności, a zatem pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu w czasie, o jakim mowa w art. 116 § 2 O.p. Sąd stwierdza, że zostały one przez organy prawidłowo wykazane.

Przechodząc do oceny drugiej z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności byłego członka zarządu, zdaniem Sądu organy podatkowe zasadnie przyjęły, że egzekucję prowadzoną z majątku spółki należało uznać za bezskuteczną. Wniosek taki nasuwa nie tylko formalne stwierdzenie bezskuteczności egzekucji w postaci postanowienia [...] Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki ale także zgromadzone przez organy dowody obrazujące przebieg prowadzonego w stosunku do spółki postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, że w toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny w dniach 07 czerwca, 09 sierpnia i 18 października 2011 r. oraz 06 marca, 26 lipca, 09 października 2012 r. i 14 października 2013 r. spisał protokoły o stanie majątkowym Spółki. Jak wynikało z ich treści, podmiot prowadzi działalność w zakresie ślusarstwa pod wskazanym adresem (ul. [...]) i zatrudnia 2 pracowników. Warsztat o powierzchni ok. 1000 m2 usytuowany jest na działce stanowiącej współwłasność J. i D. S., zaś ruchomości będące jego wyposażeniem zostały zajęte w sądowym postępowaniu komorniczym, ponadto nie posiada żadnych nieruchomości i ruchomości oraz pojazdów mechanicznych. Na podstawie danych ujawnionych w Centralnej Ewidencji Pojazdów prowadzonej przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Departament Ewidencji Państwowych i Teleinformatyki ustalono, że Spółka nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów. Ponadto jak wynika z danych Ministerstwa Sprawiedliwości Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych, "S." Spółka z o.o. nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych. W dniu [...] r. zawiadomieniem

Nr [...] dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Spółki w ING Bank Śląski S.A. Przy piśmie z dnia [...] r. Nr [...], ING Bank Śląski poinformował, że brak środków pieniężnych na rachunkach bankowych "S." Spółki z o.o. stanowi przeszkodę w realizacji powyższego zajęcia egzekucyjnego.

W prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym sukcesywnie dokonywano zajęć wierzytelności z rachunków bankowych Spółki w BNP Paribas Bank Polska S.A., Alior Banku S.A. oraz Banku Zachodnim WBK S.A. W odpowiedzi na zawiadomienia

o zajęciu wierzytelności, uzyskiwano informacje, że na rachunkach bankowych Spółki brak jest środków pieniężnych. Z treści ostatniego protokołu o stanie majątkowym Spółki spisanego w dniu [...] r. wynikało, że z uwagi na brak zleceń, Spółka nie wykonuje już usług. W uzasadnieniu decyzji organy szczegółowo wskazały także, na działania jakie były podejmowane w celu ustalenia majątku i wyegzekwowania należności budżetu i wskazania te mają oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Jak wskazuje się w orzecznictwie, bezskuteczność egzekucji, rozumiana jako brak możliwości przymusowego zaspokojenia wierzyciela publicznoprawnego w toku wszczętej i przeprowadzonej przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki może być wykazana nie tylko na podstawie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ale także w inny sposób. Bezskuteczność egzekucji stwierdza się na podstawie okoliczności wynikających z czynności przeprowadzonych

w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt II UK 5/11, z dnia 23 marca 2012 r., II UK 152/11, z dnia 6 marca 2012 r.,

I UK 318/11). Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 8 grudnia

2008 r., sygn. akt II FPS 6/08, wyraził pogląd, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p. powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego oraz że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza bezskuteczność prowadzonej wobec Spółki egzekucji, skoro nie posiada ona majątku pozwalającego na realne zaspokojenie należności Skarbu Państwa.

Mając na względzie, że spełnione zostały obie pozytywne przesłanki warunkujące odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki do rozważenia przez Sąd pozostawała zatem kwestia, czy skarżąca wykazała, że wystąpiła którakolwiek z okoliczności uwalniającej ją od tej odpowiedzialności (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) i pkt 2 O.p.).

Zaakceptować należy ocenę organów, że nie zachodzi przesłanka egzoneracyjna tj. wskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych. Zgodzić się należy, ze stanowiskiem organów, że okolicznością zwalniającą członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości spółki nie jest wskazanie mienia jakiegokolwiek, ale takiego, które faktycznie, realnie, umożliwia zaspokojenie istniejących zaległości podatkowych. Określenie "zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części" oznacza, że można przewidzieć z dużą dozą pewności, że egzekucja będzie skuteczna i doprowadzi do wyegzekwowania należności, a ich wysokość będzie miała wartość stanowiącą znaczny (duży) odsetek porównując ją z wysokością zaległości podatkowych spółki. Skarżąca nie przedłożyła żadnego dowodu potwierdzającego posiadanie przez "S." majątku z którego można byłoby zaspokoić roszczenia z tytułu zaległości podatkowych.

W ocenie Sądu skarżąca nie zwolniła się też z odpowiedzialności poprzez wykazanie zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. tj. że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości) nastąpiło bez jej winy. Brak zgłoszenia wniosku jest bezsporny wobec informacji udzielonej przez Sąd Rejonowy w B. XV Wydział Gospodarczy przy piśmie z dnia 18 lutego 2015r.(k-35 akt admin.)

Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze. zm.), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie do art. 11 ust. 1 i 2 tej ustawy dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Zgodnie z poglądami literatury "Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań czy też tylko niektórych z nich. [...] Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11. [...] Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje więc nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn, np. nie wykonuje zobowiązań w celu doprowadzenia swego kontrahenta do stanu niewypłacalności albo też nie wykonuje zobowiązań z przyczyn irracjonalnych." (zob. A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003, s. 41

i 42, a także orzecznictwo, m.in. wyrok NSA z 20 kwietnia 2011 r., I FSK 738/10, dostępny w internetowej bazie orzeczeń www.cbois.nsa.gov.pl).

W myśl art. 21 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 i 2, 4, 5, 7 ustawy Prawo upadłościowe

i naprawcze zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, a ta zachodzi gdy dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań

w rozumieniu art. 11 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze. Dodać należy, iż

w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że przy ocenie, czy w okolicznościach danej sprawy wniosek o upadłość zgłoszony został we właściwym czasie nie można ograniczyć się do ustalenia obiektywnego momentu zaistnienia przesłanek zgłoszenia wniosku o upadłość i mechanicznie przenosić do niego terminu wskazanego w przepisach ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, abstrahując jednocześnie od obowiązków, jakie członek zarządu spółki ma do spełnienia wobec jej wierzycieli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1663/04, Lex nr 171368). Celem postępowania upadłościowego jest ochrona praw wierzycieli oraz zaspokojenie roszczeń wobec upadłego w sposób przewidziany przepisami. Termin 14 dni na złożenie przez przedsiębiorcę wniosku o ogłoszenie upadłości liczony od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, ma na celu ograniczenie do niezbędnego minimum okresu, w którym dłużnik może rozporządzać swoim majątkiem w sposób odmienny, niż czyniłby to syndyk po ogłoszeniu upadłości. Członkowie zarządu dłużnika będącego osobą prawną, nie dochowując ww. terminu

i rozporządzając majątkiem przedsiębiorcy, narażają prawa wierzycieli. W związku

z powyższym należy zaznaczyć, że rygor, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, jest emanacją naczelnej zasady prawa upadłościowego (tj. ochrony praw wierzycieli) i jako taki powinien być interpretowany w świetle art. 116 O.p..

Nie budzi wątpliwości, że jednym z obowiązków członka zarządu jest monitorowanie zadłużenia spółki pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku

o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego, co z kolei uwalnia go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Zatem w takim przypadku niezgłoszenie we właściwym czasie stosownego wniosku jest wynikiem zawinionego zaniechania obowiązków członka zarządu (v. wyrok SN z 20 stycznia 2011 r., II UK 174/10, publ. OSNP 2012/5-6/73, wyrok NSA z dnia 19 lutego 2013 r., I GSK 239/12, dostępne w internetowej bazie orzeczeń www.cbois.nsa.gov.pl).

Dokonując ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek ogłoszenia upadłości organy zasadnie oparły się na danych wynikających ze sprawozdań finansowych za lata 2010-2012. Zgodzić się należy z oceną organu z której wynika, że pomimo osiągnięcia zysku za 2010r. Spółka posiadała poważny problem z płynnością finansową, o czym świadczy poziom zobowiązań wynoszący na dzień [...]. - [...] zł

(z [...] zł według stanu na [...] r.), Słuszny jest zatem wniosek organu, że powyższe wyniki już wówczas kwalifikowały Spółkę jako dłużnika niewypłacalnego - stosownie do powołanych wyżej przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, co uzasadniało wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Mając dodatkowo na uwadze brak aktywów trwałych oraz fakt, że pomimo osiągnięcia dochodu za 2009 r. w kwocie [...]zł, Spółka od początku 2010 r. nie regulowała swoich zobowiązań publicznoprawnych, tj. w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2009 r. na kwotę [...]zł, podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r. na kwotę [...]zł oraz innych zobowiązań cywilnoprawnych, winna była już wówczas rozważyć możliwość wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Nie bez znaczenia pozostaje fakt prowadzonego już wówczas wobec Spółki postępowania egzekucyjnego. Sąd w pełni akceptuje zatem tezę organu, iż zdarzeniem determinującym złożenie takiego wniosku było zatwierdzenie sprawozdania finansowego Spółki za 2010 r. - w dniu 31 maja

2011 r., stąd właściwym czasem do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości był dzień [...] r. Analiza danych bilansowych i sprawozdania finansowego za 2011 r. potwierdza powyższe ustalenia.

Odnosząc się w tym miejscu za zarzutu skarżącej iż, była tylko formalnym członkiem zarządu bowiem to mąż faktycznie zarządzał spółką należy podkreślić, że niezajmowanie się finansami spółki samo w sobie nie zwalnia członka zarządu

z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Brak jest bowiem takiego przepisu, który pozwalałby na uniknięcie odpowiedzialności, o której mowa w ww.

art. 116 §1 Ordynacji podatkowej. Funkcja członka zarządu jest dobrowolna, a więc

w każdej chwili można złożyć rezygnację. Zgodnie z art. 202 §4 k.s.h złożenie rezygnacji z funkcji członka zarządu powoduje wygaśnięcie mandatu – nie jest więc konieczne oczekiwanie na wykreślenie wpisu w KRS. Jeżeli skarżąca (pełniąca funkcję prezesa zarządu) z powodu braku wiedzy i kompetencji nie była w stanie podołać swoim obowiązkom, to powinna zrezygnować z tej funkcji, a nie ograniczać się do faktycznego przekazania prokurentowi (mężowi) zarządzania spółką. Zaniechanie skarżącej w tym zakresie (niezależnie od stopnia zawinienia) powoduje, że nieskuteczne jest uchylanie się od odpowiedzialności za zaległości spółki. W związku

z powyższym bezzasadne były zarzuty naruszenia art. 116 §1 oraz przepisów dotyczących postępowania dowodowego i zasad ogólnych Ordynacji podatkowej. Organy nie musiały bowiem w tym zakresie w ogóle prowadzić postępowania dowodowego, skoro skarżąca nie kwestionowała faktu formalnego pełnienia funkcji prezesa zarządu, a okoliczność ta dodatkowo potwierdzona została stosownym wpisem do KRS. Interesowanie się bieżącym stanem finansowym zarządzanej spółki jest jednym z podstawowych obowiązków każdego członka zarządu. Skarżąca mogłaby się ewentualnie powołać na brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość gdyby stan jej zdrowia uniemożliwiał jej zgłoszenie wniosku o upadłość (np. nagły atak serca lub ciężka choroba uniemożliwiająca rozpoznanie znaczenia okoliczności wskazujących na konieczność złożenia wniosku o upadłość lub swobodne podjęcie w tym zakresie decyzji) ale taka sytuacja w niemniejszej sprawie nie miała miejsca.

W ocenie Sądu nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa przez organ poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia momentu właściwego na zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje utrwalony pogląd, że

w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu, organ podatkowy jest zobowiązany do samodzielnej oceny i zbadania, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości. Powyższe stanowisko wyrażone zostało w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSP 3/09, w którym stwierdził, że "w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości. Tylko bowiem niezłożenie wniosku o upadłość czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie przepisu art. 116 § 1 ordynacji podatkowej. Do takiego wniosku prowadzi wnioskowanie a contrario: skoro członek zarządu nie odpowiada, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość, to odpowiadać może tylko wtedy, kiedy upadłości we właściwym czasie nie zgłoszono. Badanie przez organ podatkowy "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku

o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustaloną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy".

Mając na względzie powyższe, tut. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

J. Szulc H. Adamczewska – Wasilewicz U. Wiśniewska