Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 161/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłata targowa
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 168 par 2, art 169 par 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 06 maja 2009r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie opłaty targowej za grudzień 2007r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] znak [...] określającą Z. S. wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za 26 dni grudnia 2007r. w łącznej kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że Z. S., będąc najemcą dwóch boksów handlowych (nr [...]) znajdujących się w "Pasażu Handlowym" przy [...] w G., odmówiła zapłaty opłaty targowej za sprzedaż na zajmowanej powierzchni przed boksami handlowymi. W ocenie organu I instancji skarżąca zwolniona jest z obowiązku opłaty targowej od zajmowanych boksów handlowych, które stanowią budynki w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Ciąży na niej jednak obowiązek zapłaty opłaty targowej od powierzchni zajmowanej przed boksami, na której wystawia swoje towary. Okres, za jaki organ I instancji określił wysokość opłaty targowej ustalony został na podstawie informacji inkasenta uprawnionego do poboru tej opłaty w "Pasażu Handlowym" przy [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej podnosi, że Z. S. zawarła umowę najmu, której przedmiotem są dwa pawilony handlowe położone w "Pasażu Handlowym" przy [...] w G. Nie kwestionuje przy tym okoliczności faktycznych ustalonych w niniejszej sprawie tj. zajmowania przez skarżącą części powierzchni pasażu handlowego przed wynajmowanymi pawilonami. Kwestionuje natomiast istnienie obowiązku zapłaty opłaty targowej, wskazując, że sprzedaż prowadzona jest w wynajmowanych przez Z. S. pawilonach, w ramach umowy najmu.

W ocenie organu odwoławczego zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Obowiązek uiszczania opłaty targowej powstaje z mocy samego prawa. Jej pobór jest uzależniony od dwóch przesłanek: dokonywania sprzedaży i realizowania tej czynności na targowisku. Z chwilą wyjścia przez Z. S. z ofertą sprzedaży poza wynajmowane przez nią pawilony i zajęcie dla celów ekspozycji oferowanych towarów powierzchni targowiska (pasażu handlowego) nastąpiło prowadzenie sprzedaży w warunkach sprzedaży obnośnej, o której mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej Grudziądza Nr XXX/143/04 z dnia 1 grudnia 2004r. w sprawie wysokości stawek opłaty targowej (DZ. Urz. Kuj.-Pom, Nr 123, poz. 2137). Również stawka opłaty targowej ustalona została prawidłowo.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał na przepis art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który wprowadza zasadę powszechności wnoszenia opłaty targowej przez podmioty (niezależnie od ich formy organizacyjnej) dokonujące sprzedaży na targowiskach, przy czym zgodnie z art. 15 ust. 2 targowiskami są wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel, z zastrzeżeniem ust. 2a, który to przepis wyłącza spod obowiązku wnoszenia opłaty sprzedaż prowadzoną w budynkach lub częściach budynków z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw.

Stosownie zaś do powołanej uchwały Rady Miejskiej Grudziądza przy sprzedaży obnośnej oraz sprzedaży prowadzonej w budynkach i obiektach budowlanych niezwiązanych trwale z gruntem, dzierżawionych, najmowanych od osób fizycznych lub prawnych obowiązują odrębne stawki opłaty targowej.

Natomiast zgodnie z § 1 regulaminu funkcjonowania "Pasażu Handlowego" prawo handlu w pasażu mają osoby, które podpisały z Miejskim Przedsiębiorstwem Gospodarki Nieruchomościami sp. z o.o. (zarządcą pasażu) umowy najmu na boksy handlowe oraz umowy dzierżawy. Osoby te maja obowiązek uiszczania dziennej opłaty targowej w wysokości określonej uchwałą Rady Miejskiej. Zgodnie z § 9 ust. 4 regulaminu sprzedający mają prawo wystawiać swoje towary do czerwonej linii znajdującej się przed ich miejscem handlu.

W ocenie organu odwoławczego zajęcie ziemi na targowisku, przez najemcę pawilonu (boksu) handlowego, nawet w sytuacji, gdy wynajmujący, będący jednocześnie podmiotem prowadzącym targowisko, wyraził zgodę na zajęcie powierzchni przed wynajmowanym pawilonem, nie wyczerpuje dyspozycji art. 15 ust. 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżąca, nie będąc podatnikiem podatku od nieruchomości należnego od zajmowanych przez nią pawilonów, nie może być zwolniona z obowiązku opłacania opłaty targowej na podstawie art. 16 w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Obowiązek uiszczenia opłaty targowej będącej daniną o charakterze publicznoprawnym, powstaje każdorazowo z chwilą dokonania sprzedaży na targowisku. Obowiązek zapłaty jest niezależny od istnienia jakichkolwiek stosunków cywilnoprawnych pomiędzy podmiotem prowadzącym targowisko a przedsiębiorcą dokonującym sprzedaży na targowisku. Obowiązku uiszczenia opłaty nie znosi więc łącząca te podmioty umowa najmu.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. Z. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wniosła w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Argumentuje to tym, iż w jej ocenie nie prowadzi sprzedaży obnośnej, albowiem dokonuje ją w pawilonie handlowym w ramach umowy najmu, płacąc z tego tytułu należny czynsz dzierżawy. Ponadto podniosła, iż nie dokonuje sprzedaży w warunkach określonych w § 1 ust. 1 i 2 powołanej uchwały Rady Miejskiej Grudziądza, tj. z ręki, z kosza, ze skrzynki, z wiadra, z wózka ręcznego, ze stołu, z ławy, ze straganu składanego ani z ziemi. Ponadto skarżąca podniosła, iż w "Pasażu Handlowym" przy [...] w G. nie każdy sprzedający ma swobodny dostęp do miejsca sprzedaży, a jedynie ten, który zawarł umowę najmu pawilonu handlowego. Zdaniem skarżącej jest to ograniczenie cywilno-prawne i nie występuje tam sprzedaż o charakterze obnośnym.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji w całości podtrzymał argumentację podniesioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W oparciu zaś o treść art. 133 § 1 powołanej wyżej ustawy sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy tzn. na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, że skarga jest zasadna, bowiem skarżona decyzja organu II instancji tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza prawo w stopniu nie dającym się zaakceptować.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii, czy organy podatkowe zasadnie uznały, iż skarżąca winna uiszczać opłatę targową z tytułu zajęcia powierzchni przed wynajmowanym przez siebie boksem handlowym, znajdującym się na terenie pasażu handlowego w G., przy ul. [...].

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca jest najemcą boksów nr [...] i z tego tytułu ponosi opłaty na rzecz zarządcy targowiska. Zgodnie z informacją uzyskaną od poborcy odmówiła zapłaty tzw. dziennej opłaty targowej za 26 dni grudnia 2007r.

(za powierzchnię przed boksem) w łącznej w kwocie [...] zł. W związku z czym, Prezydent Miasta po wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie - decyzją z dnia [...] określił wysokość zobowiązania.

W wyniku złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Zgodnie z wyrokiem tut. Sądu z dnia 12 września 2007r. w sprawie I SA/Bd 474/07 pobór opłaty targowej będzie zasadny, gdy pasaż zostanie uznany za budynek będący jednocześnie targowiskiem pod dachem lub halą używaną do aukcji, targów lub wystaw, a gdyby okazało się, że jest budynkiem nie będącym targowiskiem pod dachem lub halą używaną do aukcji, targów lub wystaw, nie będzie podstaw do obciążenia strony tą daniną. WSA wytknął, że z zaskarżonej decyzji jak i decyzji Prezydenta Miasta Grudziądzu nie wynika, aby organy podatkowe prowadziły w tym zakresie jakiekolwiek rozważania.

Sprawę opłat targowych reguluje ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006r. Nr 121, poz. 844 ze zm.). Przepis art. 15 ust. 1 wprowadza zasadę powszechności wnoszenia opłaty targowej przez podmioty (niezależnie od ich formy organizacyjnej) dokonujące sprzedaży na targowiskach, przy czym zgodnie z art. 15 ust. 2 targowiskami są wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel, z zastrzeżeniem ust. 2a, który to przepis wyłącza spod obowiązku wnoszenia opłaty sprzedaż prowadzoną w budynkach lub częściach budynków

z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw.

Co oznacza, że opłatą targową opodatkowana jest sprzedaż na targowiskach

z pominięciem boksów handlowych, które jako budynki opłacie tej nie podlegają.

Jak wynika z akt administracyjnych, stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Obie strony go nie zakwestionowały. Spór sprowadza się wyłącznie do tego, czy wystawienie towaru poza czerwoną linię jest odrębną sprzedażą i czy z tego względu podlega dziennej opłacie targowej. W opinii strony wystawienie towaru nawet poza czerwoną linię nie jest sprzedażą obnośną, gdyż sprzedaż odbywa się w pawilonie. W opinii organów, dziennej opłacie targowej podlega teren poza wynajętym boksem.

Sąd stwierdza, że stanowisko organów podatkowych jest nieprawidłowe. Wystawianie towaru jest ofertą sprzedaży tego konkretnego handlowca, a ekspozycja towaru jest formą reklamy tego, co znajduje się w pawilonie. Nie jest ofertą innego handlowca tylko tego, który wynajmuje przedmiotowy pawilon. Nie stanowi odrębnej oferty i dlatego trudno zgodzić się z opinią organów, iż z tego tytułu skarżąca winna opłacać opłatę targową. Gdyby uznać stanowisko organów za prawidłowe to w takiej sytuacji doszłoby do kolejnego opodatkowania z tytułu tej samej sprzedaży.

W kontekście powyższego warto powołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Wydział Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 07 czerwca 2001 r. sygn. akt SA/Bk 354/01 w którym Sąd wyraził m. innymi takie stanowisko, iż nie można pobierać dodatkowej opłaty za dokonywanie sprzedaży przez ten sam podmiot w tym samym czasie. Opłata targowa pobierana od osób dokonujących sprzedaży na targowisku nie może obejmować opłaty za zajęcie dodatkowej powierzchni. Upraszczając, można stwierdzić, że opłata targowa jest "od sprzedaży", a nie "od zajęcia dodatkowej powierzchni na targowisku".

Podobne stanowisko wyraził NSA oz. w Lublinie w wyroku z dnia 12 października 1993r. w sprawie SA/Lu 591/93 stwierdzając, że:

"1. Art. 15 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych stwarza podstawę do pobierania opłaty targowej od podmiotów dokonujących sprzedaży na targowiskach. Dokonywanie sprzedaży na targowiskach nie może oznaczać nic innego, jak zawieranie umów sprzedaży w rozumieniu art. 535 Kc. Samo zajęcie miejsca na targowisku lub poza nim nie jest równoznaczne z dokonywaniem sprzedaży. Obowiązek uiszczania opłaty targowej powinien być konsekwencją dokonywania rzeczywistych transakcji kupna-sprzedaży.

2. Fiskalizm w poczynaniach organów gmin jest dopuszczalny tylko wówczas, gdy znajduje swoje bezpośrednie oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa".

Organy podatkowe, jak wynika z akt administracyjnych, obowiązek zapłaty opłaty targowej wywodzą z przepisów porządkowych tj. z zapisów "Regulaminu funkcjonowania pasażu handlowego" gdzie w § 9 pkt 4 wskazano, że sprzedający mają prawo wystawiać swoje towary do czerwonej linii, znajdującej się przed ich miejscem handlu ". Przepisy regulaminu dalej stanowią (§ 10), iż za nieprzestrzeganie regulaminu przewidziano środki dyscyplinujące w postaci:

• wezwania osoby dopuszczającej się naruszeń do opuszczenia pasażu (pkt 1)

• zawiadomienia odpowiednich służb i organów;

• wypowiedzenia umowy najmu lub umowy dzierżawy (pkt 2).

Zatem można stwierdzić, iż są to ewentualne środki, które zgodnie

z przywołanym regulaminem zarządca ma prawo zastosować. Najemca, co należy podkreślić, działa w oparciu o stosowne zezwolenia, opłaca podatek dochodowy jak

i uiszcza stosowny czynsz z tytułu najmu przedmiotowego boksu handlowego. Obciążanie go w tej sytuacji dodatkowym podatkiem za nieprzestrzeganie regulaminu

w opinii Sądu jest niedopuszczalne.

Mając powyższe na względzie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak

w sentencji wyroku. O wykonalności orzeczono w oparciu o art. 152 , o kosztach

na podstawie art. 200 cyt. ustawy.