Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 684/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2021 poz 510
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda P. decyzją z [...] sierpnia 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] czerwca 2022 r. nr [...] o wymeldowaniu P. T. z pobytu stałego w B. przy ul. Z. [...].

Decyzja została wydana na podstawie następujących okoliczności faktycznych i prawnych.

W dniu 21 lutego 2022 r. E. T. złożyła wniosek o wymeldowanie męża – P. T., z pobytu stałego w lokalu położonym w B. przy ul. Z. [...]. Wniosek swój uzasadniła tym, że nie mieszka on pod przedmiotowym adresem od listopada 2019 r. Lokal opuścił z własnej woli - nie zostawił w nim żadnych swoich rzeczy osobistych ani innych przedmiotów, nie posiada też kluczy do lokalu.

Organ pierwszej instancji zgromadził następujący materiał dowodowy:

1. dokumenty ze Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w B. z których wynika, że przedmiotowy lokal należał wcześniej, na warunkach spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, do rodziców E. T. (przydział Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej z 21 października 1987 r.). Po przyjęciu E. T. w poczet członków Spółdzielni, w miejsce jej matki, lokal w kwietniu 2001 r. został przyznany E. T. i P. T., początkowo jako lokatorskie prawo do lokalu spółdzielczego, a następnie jako spółdzielcze własnościowe;

2. wyjaśnienia E. T. udzielone do protokołu w dniu 31 marca 2022 r. z których wynika, że P. T. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od listopada 2019 r. a powodem jego wyprowadzki były związki z innymi kobietami. Lokal opuścił dobrowolnie i zabrał wszystkie swoje rzeczy osobiste, ubrania, dokumenty, radio, rower. Wyposażenie mieszkania zakupili razem, a właściwie większość została zakupiona przez nią. Około rok temu wymieniła zamki w drzwiach lokalu i nie udostępniła mężowi nowych kluczy. P. T. nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, wcześniej kiedy mieszał też nie dokładał się do rachunków. Od czasu wyprowadzki próbował dwukrotnie wejść do mieszkania. Pierwszy raz przyszedł po rower, był agresywny i interweniowała Policja. Natomiast ostatnia próba miała miejsce w 15 listopada 2021 r. - chciał zabrać z lokalu pieczątkę, której nie było, ponieważ ją wyrzucił 25 lat temu. Przychodził jedynie po swoje rzeczy, nie chciał ponownie zamieszkać w lokalu. W SR w B. toczy się postępowanie p-ko P. T. za znęcanie się nad nią. Z dokumentacji tej sprawy uzyskała warszawski adres męża. P. T. ma też założoną Niebieską Kartę. Procedura jest zawieszona z uwagi na to, że nie mieszka pod adresem zameldowania. Złożyła wniosek o rozdzielność majątkową, zamierza również wnieść pozew o rozwód. Obecnie w przedmiotowym lokalu mieszka z córką P. T. W końcowym stadium postępowania dodała, że od listopada 2019 r. P. T. wynajmował mieszkanie. Do kwietnia 2020 r. sporadycznie bywał w spornym lokalu. W kwietniu 2020 r. przyjechał z awanturą, żądał pieniędzy, których ona nie wzięła. Wezwała Policję, zasugerowano jej wymianę zamków w drzwiach i od tego czasu P. T. nie mógł wejść do przedmiotowego lokalu (wyjaśnienia z 3 czerwca 2022 r.);

3. wyjaśnienia P. T. nadesłane w piśmie z 12 maja 2022 r. z których wynika, że w przedmiotowym lokalu mieszkał 34 lata. Opuścił ten lokal w marcu 2020 r., gdyż żona znęcała się nad nim, wszczynała awantury, kazała mu się wynosić. Wiele razy tam był po swoje rzeczy osobiste, ale tylko w piwnicy, ponieważ zamki w drzwiach lokalu zostały wymienione. W lokalu tym znajdują się jego rzeczy osobiste, dokumenty oraz wyposażenie mieszkania kupione za otrzymane przez niego odszkodowanie powypadkowe. Ponadto przez wiele lat nakładem własnej pracy i środków podnosił standard mieszkania. Aktualnie jego sprawy życiowe skoncentrowane są na pracy w Warszawie. Obecnie nie finansuje kosztów utrzymania przedmiotowego lokalu, ponieważ koszty utrzymania mieszkania w Warszawie są wysokie. Nie wymeldował się z przedmiotowego lokalu, ponieważ nie miał gdzie się zameldować na pobyt stały. Żona powinna kupić mu 3-pokojowe mieszkanie - takie właśnie mieszkanie, po jego bracie, sprzedała bezprawnie. Brat zmarł w 2018 r. i E. T. zabrała pieniądze ze spadku po nim i pieniędzy za sprzedaż mieszkania jego brata nie zwróciła też ich matce. Do wyjaśnień tych została dołączona kopia pozwu M. K. - matki P. T., złożonego w styczniu 2022 r. do SR w O. p-ko E. T. o zapłatę 70.000 zł.;

4. zeznania świadków mieszkających w sąsiedztwie przedmiotowego lokalu – K. J. oraz L. S., które potwierdziły, że P. T. nie mieszka w miejscu stałego zameldowania (protokoły z 16 marca 2022 r.). K. J. zeznała, że obecnie w lokalu nr [...] przy ul. Z. [...] w B. mieszka E. T. z córką. P. T. zna bardzo dobrze - od bardzo dawna już go nie widuje, może od około 4 lat. Natomiast L. S. zeznała, że mieszka przy ul. Z. [...] w B. od kilku lat. Nie zna P. T. Z tego co wie, to w lokalu nr [...] mieszka E. T.

5. informacja z Komisariatu Policji III w B. (pismo z 26 kwietnia 2022 r.) z której wynika, że w okresie od 27 kwietnia 2020 r. do 26 kwietnia 2022 r. odnotowano pod adresem: B., ul. Z. [...], jedną interwencję, która dotyczyła awantury z udziałem P. T. i E. T. - interwencja miała miejsce w dniu 27 kwietnia 2020 r. Pod adresem tym prowadzona była w okresie od 27 kwietnia 2020 r. do 4 listopada 2021 r. procedura Niebieskiej Karty - jako osoba, wobec której istnieje podejrzenie o stosowanie przemocy w rodzinie został wskazany P. T. P. T. nie mieszka pod wskazanym adresem od ok. 3 lat. Obecnie mieszka w Warszawie. Nie zgłaszał uniemożliwiania zamieszkiwania lub korzystania z lokalu nr [...] przy ul. Z. [...] w B. oraz nie podejmował prób powrotu do tego lokalu;

6. wyrok SR w B. z [...] listopada 2021 r., [...] warunkowo umarzający postępowanie karne wobec P. T. oskarżonego o fizyczne i psychiczne znęcanie się nad E. T. W postępowaniu tym ustalono, że pomiędzy stronami istnieje konflikt na tle finansowym; w przedmiotowym lokalu miały miejsce dwie interwencje domowe w dniach 5 października 2019 r. oraz 27 kwietnia 2020 r.; w kwietniu 2020 r. P. T. opuścił lokal zajmowany z E. T.

W oparciu o ten materiał dowodowy Prezydenta Miasta B. decyzją z [...] czerwca 2022 r. rozstrzygnął o wymeldowaniu P. T. z pobytu stałego w B. przy ul. Z. [...].

Odwołanie od tej decyzji wniósł P. T. i wskazał, że przestał mieszkać w przedmiotowym lokalu z powodu wywoływania awantur przez żonę, która tym samym znęcała się nad nim. Po wyjeździe do Warszawy przyjeżdżał raz na kwartał, był przeważnie przez dwa dni załatwiając swoje sprawy, np. wizytę u lekarza. Po wstawieniu przez żonę nowych zamków w drzwiach wejściowych do przedmiotowego lokalu - nie otwierano mu drzwi. Znaczna część odwołania dotyczy spraw związanych z utrzymywaniem przez niego rodziny od początku jej założenia oraz kwestii finansowych, w tym nakładów na przedmiotowy lokal z własnej pracy i środków uzyskanych w wyniku likwidacji swojej książeczki mieszkaniowej, wsparcia finansowego udzielanego przez jego matkę, odszkodowania za utratę zdrowia w wyniku wypadku czy spadku po jego bracie. Odwołujący podważył również wiarygodność zeznań przesłuchanych w sprawie świadków i zaznaczył, że nie ma gdzie się zameldować na pobyt stały, nadal leczy się u lekarzy specjalistów w B. Wymeldowanie pozbawi go praw obywatelskich, samodzielnej pracy, opieki lekarskiej.

W odpowiedzi na odwołanie E. T. podała, że P. T. opuścił przedmiotowy lokal świadomie i dobrowolnie zabierając wszystkie swoje rzeczy. Od ponad 2 lat centrum jego aktywności życiowej znajduje się w Warszawie. Od listopada 2019 r. do marca 2020 r. sporadycznie zamieszkiwał w tym lokalu, zaś od kwietnia 2020 r. w ogóle w lokalu nie przebywa. Z uwagi na agresywne zachowanie P. T. prowadzone było wobec niego postępowanie karne, które umorzono warunkowo. Pomimo tego P. T. pojawiał się na osiedlu wszczynając awantury. Po otrzymaniu decyzji o wymeldowaniu przyjechał do B. i siłą próbował wtargnąć do mieszkania niszcząc zamontowane zamki w drzwiach. W związku z tym wydane zostało postanowienie w przedmiocie podjęcia wobec niego postępowania karnego dotychczas zawieszonego warunkowo.

Organ odwoławczy dodatkowo uzyskał informację z SR w B., potwierdzającą, że P. T. nie występował p-ko E. T. z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu położonego przy ul. Z. [...] w B. (pismo z 3 sierpnia 2022 r.).

Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że dowody zgromadzone w sprawie świadczą ponad wszelką wątpliwość, że odwołujący nie mieszka w miejscu stałego zameldowania w lokalu przy ul. Z. [...] w B. Kwestią sporną pomiędzy stronami pozostaje natomiast charakter opuszczenia lokalu przez odwołującego. Z wyjaśnień E. T. wynika, że mąż od listopada 2019 r. sporadycznie pojawiał się w przedmiotowym lokalu, bo już w listopadzie 2019 r. się wyprowadził, opuścił lokal świadomie i dobrowolnie. Z wyjaśnień odwołującego wynika zaś, że lokal opuścił w marcu 2020 r. z powodu wywoływania awantur nocnych przez żonę, po czym zostały wymienione zamki w drzwiach lokalu.

W oparciu o analizę zgromadzonego materiału dowodowego, w tym uzasadnienia do wyroku SR w B. z [...] listopada 2021 r. [...] organ odwoławczy przyjął, że:

- strony pozostają w konflikcie, który eskaluje i który wpływa na podejmowane przez nie działania;

- już wcześniej odwołujący przebywał w przedmiotowym lokalu sporadycznie; sam podał, że z Warszawy gdzie pracuje, przyjeżdżał raz na kwartał by załatwić swoje sprawy, np. wizytę u lekarza;

- odwołujący nie przebywa (nawet sporadycznie) i tym samym nie mieszka w spornym lokalu od kwietnia 2020 r.;

- początkiem tego była dokonana przez E. T. wymiana zamków w drzwiach lokalu.

Organ odwoławczy wskazał, że odwołujący nie występował p-ko E. T. z powództwem o przywrócenie zakłóconego posiadania przedmiotowego lokalu i upłynął już termin do wytoczenia takiego powództwa (art. 344 K.c). Jak wynika z informacji Komisariatu III Policji w B., nie zgłaszał też uniemożliwiania zamieszania lub korzystania z tego lokalu oraz nie podejmował prób powrotu do lokalu. Stwierdzono zatem, że odwołujący nie korzystał ze środków prawnych, które ewentualnie mogłyby potwierdzić bezprawność pozbawienia go możliwości przebywania w miejscu zameldowania. Jak sam podał w toku postępowania, aktualnie jego sprawy życiowe skoncentrowane są w Warszawie.

W kontekście powyższych ustaleń, organ odwoławczy wyjaśnił, że nawet w sytuacji kiedy osoba zameldowana na pobyt stały ma utrudniony dostęp do lokalu, ale nie podejmuje żadnych prawem przewidzianych kroków umożliwiających powrót do lokalu, faktycznie zaś mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe w innym miejscu, odmowa wymeldowania potwierdziłaby jedynie fikcję meldunkową. Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać również sytuację, w której osoba w nim zameldowana została przymuszona do opuszczenia tego lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Podkreślono, że ustawowym celem ewidencji ludności jest rejestracja danych o miejscu pobytu osób. Przepis art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności w sposób jednoznaczny określa, że zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Zameldowanie jest zatem jedynie czynnością rejestrującą faktyczne dane o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem. Odpowiednio do zameldowania potwierdzającego fakt pobytu pod określonym adresem - wymeldowanie rejestruje tylko i wyłącznie fakt niezamieszkiwania osoby w dotychczasowym miejscu zameldowania. Odnosząc się do podnoszonych przez odwołującego kwestii finansowych organ odwoławczy stwierdził, że wykraczają one poza zakres sprawy meldunkowej i przez to nie mają wpływu na jej rozstrzygnięcie. Bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy jest również podnoszona okoliczność pozostawienia przez odwołującego w przedmiotowym lokalu swoich rzeczy. Bezsprzecznym bowiem pozostaje fakt niezamieszkiwania odwołującego w miejscu dotychczasowego zameldowania - pozostawienie rzeczy nie świadczy zatem o dalszym koncentrowaniu spraw życiowych w lokalu. Dlatego też organ pierwszej instancji zasadnie wymeldował P. T. z pobytu stałego w B. przy ul. Z. [...] na podstawie art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r., poz. 1191 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa).

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniósł P. T. i zarzucił, że wyjaśnienia złożone przez jego żonę są niewiarygodne. Spornego lokalu nie opuścił z własnej woli, ale wyjechał do pracy do Warszawy remontować mieszkanie znajomemu z B. Po skończeniu tych prac chciał wrócić do B., ale zastał zmienione zamki w drzwiach wejściowych i nie otrzymał nowych kluczy. Do pracy do Warszawy wyjechał 2020 r., a nie jak podaje żona w 2019 r. Nie miał żadnych związków z innymi kobietami. Mieszka sam i pracuje dorywczo bo trudno mu znaleźć stałą pracę w budownictwie przy utracie 61% zdrowia. W dalszej części skargi skarżący opisał swoje relacje z córką oraz kwestie rozliczeń finansowych z żoną. W piśmie procesowym z 5 października 2022 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko, że nie wyprowadził się ze spornego mieszkania lecz wyjechał do pracy w Warszawie przy remoncie mieszkania znajomego. Na czas pandemii Covid 19 pozostał w Warszawie, kierując się dobrem żony, która leczy się na płuca. W wolnych dniach przyjeżdżał do domu, żeby zabrać ubrania czy też narzędzia do pracy. Ponadto po wypadku leczy się w B. Przyjazdy na konsultacje lekarskie stały się utrudnione z powodu wymiany przez żonę zamków do drzwi wejściowych mieszkania i nieprzekazania kluczy. Skarżący podniósł, że nie ma możliwości zameldowania się na pobyt stały w innym miejscu, ani zdrowie mu nie pozwala na podjęcie dobrze płatnej pracy, aby mógł sobie kupić mieszkanie. W związku z tym wnosi o nie wymeldowywanie go ze spornego lokalu. W kolejnym piśmie procesowym z 20 października 2022 r. powtórzono argumentację z poprzedniego pisma.

E. T. w piśmie procesowym z 14 listopada 2022 r. podniosła, że w sprawie zachodzą wszystkie przesłanki warunkujące wymeldowanie P. T. Podjął on samodzielną i dobrowolną decyzję o wyprowadzce i przeniesieniu centrum życiowego do Warszawy, porzucając rodzinę. Sporny lokal przestał był miejsce koncentracji jego interesów życiowych. Stan taki ma charakter trwały. Nie jest on zainteresowany powrotem do B., o czym świadczy fakt, że nie korzystał ze środków prawnych umożliwiających mu powrót do mieszkania.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2002 r. skarżący podał, że nie mieszka w spornym lokalu od kwietnia 2022 r. Z uwagi na ograniczenia pandemiczne nie podejmował kroków prawnych, celem powrotu do lokalu. Wynikało to też z nieznajomości prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W niniejszej sprawie kontroli sądu administracyjnego poddana została decyzja Wojewody P. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o wymeldowaniu P. T. z pobytu stałego w B. przy ul. Z. [...].

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz.1191 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa).

Zgodnie z art. 35 ustawy, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 (właściwy ze względu na położenie nieruchomości), wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2 (posiadającego tytuł prawny do lokalu), decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się jednolite stanowisko, że zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 6 czerwca 2013 r., IV SA/Po 310/13; wyrok NSA z 10 lipca 2012 r., II OSK 824/11 - orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej "CBOSA"). Zameldowanie nie służy zatem powstaniu, czy też potwierdzeniu prawa własności do określonego lokalu, zaś wymeldowanie w żaden sposób tego prawa nie niweczy. Celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter czysto ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania. Dla przyjęcia podstaw uzasadniających wydanie przez organ decyzji o wymeldowaniu wymagane jest jedynie: opuszczenie miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.

Z trwałą zmianą miejsca pobytu mamy do czynienia w sytuacji, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i opuściła go na stałe, a zamiar ten jest związany z założeniem w innym, nowym miejscu, ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny, przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany, przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego związane jest zazwyczaj z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania (vide: wyroki NSA: z 14 lipca 2022 r., II OSK 2224/19; z 19 lutego 2021 r., II OSK 2961/20; z 1 lipca 2021 r., II OSK 2915/18; z 1 marca 2018 r., II OSK 2068/17, pub. CBOSA).

Odnośnie przesłanki dobrowolności w orzecznictwie wskazuje się, że brak jej spełnienia nie stanowi jednoznacznie negatywnej przesłanki do orzeczenia wymeldowania. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana, to jest także wtedy gdy deklaruje zamiar powrotu do lokalu, jednak z przyczyn obiektywnych zrealizowanie tego zamiaru nie jest już możliwe. Na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się również sytuację, gdy osoba w nim zameldowana została przymuszona w drodze przymusu psychicznego lub fizycznego do opuszczenia tego lokalu, jednak nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub środki te nie były prawnie skuteczne. Wyczerpanie bezskuteczne tych środków lub rezygnację z ich zastosowania uznaje się za okoliczność usuwającą stan przymusu, a zatem otwierającą drogę do wymeldowania (vide: wyroki NSA: z 11 stycznia 2018 r., II OSK 1177/17; z 8 czerwca 2019 r., II OSK 2025/17; z 18 grudnia 2019 r., II OSK 3427/18; z 19 grudnia 2019 r., II OSK 3268/18, pub. CBOSA).

W sprawie niniejszej, słusznie przyjęły organy, że bezsporne jest, że skarżący opuścił miejsce stałego pobytu w lokalu przy ul. Z. [...] w kwietniu 2020 r. Jest to okoliczność przyznana przez samego skarżącego. Według stanu faktycznego na dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy skarżący w spornym lokalu nie przebywał ponad 2 lata (decyzja została wydana w sierpniu 2022 r.). Z wyjaśnień skarżącego wynika, że w okresie tym swoje centrum życiowe zorganizował w Warszawie przy ul. [...]. Korespondencja kierowana do skarżącego pod ten adres była przez niego osobiście odbierana. Po wyjeździe do Warszawy przyjeżdżał raz na kwartał, był przeważnie przez dwa dni załatwiając swoje sprawy, np. wizytę u lekarza. Prawidłowo więc w sprawie przyjęto, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego i miało to charakter trwały.

Kwestią sporną w tej sprawie jest natomiast to, czy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny. Skarżący podniósł, że przestał mieszkać w przedmiotowym lokalu z powodu wywoływania awantur przez żonę, która w konsekwencji ograniczyła mu dostęp do mieszkania wymieniając zamki w drzwiach wejściowych. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności z uzasadnienia wyroku SR w B. z [...] listopada 2021 r., [...] wynika, że strony pozostają w konflikcie i konflikt ten eskaluje. Stąd przyjąć można, że rzeczywiście opuszczenie lokalu spowodowane było istnieniem konfliktu pomiędzy małżonkami. Jak jednak wskazano powyżej na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się również sytuację, gdy osoba w nim zameldowana została przymuszona w drodze przymusu psychicznego lub fizycznego do opuszczenia tego lokalu, jednak nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub środki te nie były prawnie skuteczne. Stąd też dla oceny spełnienia przesłanki dobrowolności w sprawie niniejszej istotne jest to, że skarżący we właściwym czasie nie podejmował dostępnych kroków prawnych, przede wszystkim nie zainicjował stosownego postępowania sądowego celem przywrócenia utraconego posiadania, które to roszczenie zgodnie z art. 344 § 2 K.c. może być dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia (vide: pismo z SR z 3 sierpnia 2022 r.). Nadto jak wynika z informacji uzyskanej od właściwego miejscowo Komisariatu Policji skarżący nie zgłaszał uniemożliwienia mu zamieszkiwania lub korzystania ze spornego lokalu (vide: pismo z 26 kwietnia 2022 r.). Sąd podziela stanowisko, że sam fakt istnienia konfliktu między członkami rodziny nie powoduje podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Nie traci bowiem co do zasady dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem (vide: wyrok NSA z 6 marca 2008 r., II OSK 140/07, wyrok WSA w Krakowie z 7 marca 2013 r., III SA/Kr 654/12, wyrok WSA w Łodzi z 8 grudnia 2012 r., III SA/Łd 459/09, pub. CBOSA).

Zdaniem sądu prawidłowo uznano, że zebrany materiał dowodowy wykazał trwałe i dobrowolne opuszczenie przez skarżącego spornego lokalu, czym wypełnione zostały przesłanki wymeldowania określone w art. 35 ustawy. Opuszczenie przez skarżącego mieszkania na skutek upływu ponad 2 lat nabrało cech trwałości, ponieważ przez ten czas nie powrócił on do mieszkania i nie podjął żadnych środków w tym zakresie, a dalsze utrzymywanie tego stanu stwarzałoby tzw. fikcję meldunkową.

Ustosunkowując się zaś do podniesionych w skardze zarzutów i twierdzeń podkreślić należy, że celem decyzji o wymeldowaniu jest wyłącznie doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu danej osoby z miejscem rejestracji. Wydawana na podstawie art. 35 ustawy, decyzja służy celom jedynie aktualizacyjnym, tj. doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania danej osoby. Okoliczności, które zostały szczegółowo opisane przez skarżącego, a dotyczące jego relacji z córką i rozliczeń finansowych z żoną, nie dotyczą przesłanek meldunkowych, tj. opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Okoliczności te nie mogły zatem doprowadzić do odmowy wymeldowania. Wobec treści skargi podkreślenia wymaga, że nawet zrozumienie sądu dla prawdopodobnie trudnej sytuacji życiowej skarżącego wynikającej z wypadku samochodowego, uszczerbku na zdrowiu i utraty zdolności zarobkowej, nie może podważać ustaleń i oceny prawnej organów obydwu instancji o wystąpieniu podstaw do wymeldowania. Stwierdzenie faktu opuszczenia lokalu, tj. opuszczenia o charakterze trwałym i dobrowolnym, może wynikać z okoliczności obiektywnych, do których podważenia nie wystarczy wyłącznie werbalny brak zgody strony na wymeldowanie. Zwłaszcza gdy strona nie wykazuje jakichkolwiek innych okoliczności świadczących o przebywaniu w lokalu bądź będących realną podstawą do zrealizowania zamiaru powrotu do lokalu. Z materiału dowodowego zaś wynika, że skarżący w lokalu nie przebywa od ponad dwóch lat, nie wskazał przy tym aby podjął jakiekolwiek, poza skargą na decyzję o wymeldowaniu, środki prawne aby do lokalu powrócić. Zdaniem sądu, w tych okolicznościach nawet wola (zamiar) powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania i to w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania. Deklaracja chęci powrotu przez skarżącego do lokalu nie przesądza o charakterze pobytu w innym miejscu (lokalu) (vide: wyrok NSA z 30 maja 2019 r., II OSK 1331/18, pub. CBOSA).

Reasumując, organy administracji publicznej bez naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, tzn. w zakresie wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia o wymeldowaniu skarżącego. Na podstawie zebranych dowodów prawidłowo ustaliły stan faktyczny, który potwierdza zaistnienie materialnych przesłanek wymeldowania. Bez naruszenia art. 35 ustawy dokonały również wykładni tego przepisu i go zastosowały. Nie doszło również do naruszenia zasady przekonywania, gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zwięzłe, klarowne i jasno z niego wynikają przesłanki orzeczenia o wymeldowaniu (art. 107 § 3 K.p.a.).

Z powyższych względów sąd stwierdzając, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.).