Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 676/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 7 a i pkt 8
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Marta Laskowska – Pietrzak Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. K., R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 644/14 w sprawie ze skargi A. K., R. K. na decyzję Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 września 2014 r., sygn. II SA/Bd 644/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę A. K. i R. K. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie robót budowlanych.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2014 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Toruniu (PINB) z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], na mocy której, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) oraz art. 104 k.p.a., PIBN nałożył na A. K. i R. K. (dalej jako: skarżący) obowiązek wykonania w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w m. C. ul. [...], gm. [...], na działce o nr geod. [...], robót budowlanych polegających na wykonaniu:

- w otworze okiennym od strony działki nr [...] (okno lewe) wymurowania dwóch słupków ceglanych o wymiarach 0,14m x 0,14m i wysokości 1,86 m oraz demontażu stolarki okiennej z pcv i osadzenia stolarki okiennej drewnianej zwieńczonej łukowo w kolorze białym, stosując jako wzór odtworzenia stolarki (proporcje, podziały i profile) okna II kondygnacji elewacji frontowej,

- w otworze okiennym od strony działki nr [...] (okno prawe) demontażu stolarki okiennej z pcv i osadzenia stolarki okiennej drewnianej zwieńczonej łukowo w kolorze białym, stosując jako wzór odtworzenia stolarki (proporcje, podziały i profile) okna II kondygnacji elewacji frontowej -

- w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w terminie do 30 lipca 2014 r.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo zastosował art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, skoro do wydania decyzji z dnia 10 lutego 2014 r. doprowadziło ustalenie, że skarżący wykonali w warunkach samowoli budowlanej roboty budowlane polegające na rozbiórce dwóch słupków ceglanych o wym. 0,14 m (szerokość), 0,14 m (głębokość), 1,86 m (wysokości), które stanowiły podparcie dla łukowego zwieńczenia otworu okiennego (podział na trzy skrzydła - elementy), a ponadto dokonali w dwóch istniejących otworach okiennych wymiany skrzydeł drewnianych o wym. 1,86 m x 1,62 m, na skrzydła wykonane z pcv, zmieniając jednocześnie ich kolor z białego na brązowy. Pierwotnie zamontowane skrzydła okienne były białe, wykonane z drewna oraz miały łukowe zwieńczenia w górnej części ramy okiennej (w tym jedno okno łukowe zwieńczenie z podziałem na trzy pola). Rozbiórka słupków ceglanych spowodowała zmianę układu przenoszonych z nadproża okiennego (łukowego) obciążeń na istniejący otwór. Nowe skrzydła okienne z pcv wykonane zostały w kolorze brązowym. Nie powtarzają one podziałów okien historycznych (pierwotnie zamontowanych), w tym historycznie przechodzącego ślemienia i wykroju otworu. Pierwotnie przechodzące poziome ślemię stanowiło element dzielący skrzydła okienne na dwie części. Nowo zamontowane okna posiadają skrzydła okienne składające się z jednego elementu na całej wysokości okna. Skarżący zmienili wymiar skrzydła okiennego osadzonego w otworze od strony działki nr [...], osadzając skrzydło o wysokości ok. 2-3 cm mniejszej niż wysokość otworu okiennego, a brakującą przestrzeń wypełnili pianką uszczelniającą.

Roboty budowlane polegające na rozbiórce dwóch słupków ceglanych PINB zakwalifikował jako przebudowę i uznał, że na ich wykonanie niezbędne było legitymowanie się pozwoleniem na budowę, zaś skarżący decyzji w tym przedmiocie nie uzyskali.

Ponadto organ stwierdził, że roboty polegające na wymianie stolarki okiennej powinny być zgłoszone właściwemu organowi architektoniczno budowlanemu.

Budynek położony przy ul. [...] w C. znajduje się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, co sprawia, że zastosowanie ma art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego wymagający uzyskania przed przystąpieniem do wykonywania robót budowlanych pozwolenia właściwego organu administracji architektoniczno- budowlanej. Pozwolenia takiego skarżący nie posiadali, a zatem wykonali roboty budowlane w warunkach samowoli budowlanej.

Ponadto, w świetle uchwały Rady Miejskiej w Chełmży z dnia 13 czerwca 2006 r. nr XXX/250/06 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C. dla terenu położonego pomiędzy ul. [...], a północną granicą administracyjną miasta, [...] i brzegiem Jeziora [...], teren działki na której inwestorzy wykonali roboty budowlane położony jest w strefie B ochrony konserwatorskiej (§ 6 ust. 2 pkt 2 ww. uchwały), dla której ustala się ochronę obiektów historycznych według ustaleń podanych w ust. 3 i 4 (§ 6 ust. 2 lit e uchwały). Prowadzenie prac, stosownie do § 6 ust. 3 pkt 2 lit. e ww. uchwały z dnia 13 czerwca 2006 r. wymagało uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. PINB uzgadniał zakres prac objętych decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, który w pismach z dnia 18 listopada 2009 r., 17 marca 2010 r., 8 lipca 2010 r., 2 maja 2011r. oraz 30 listopada 2012 r. wyraził swoje stanowisko w zakresie robót budowlanych, których wykonanie jest niezbędne do zakończenia postępowania naprawczego. Odwołując się do wyrażonego w toku postępowania stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków PINB wskazał, że według organu ochrony konserwatorskiej wymiana stolarki powinna mieć charakter odtworzeniowy tj. polegać na odtworzeniu oryginalnych elementów historycznych, zastosowaniu materiału, z którego wykonana jest stolarka, wymiarów, proporcji i wewnętrznych podziałów, profili oraz wszelkich elementów zdobniczych, a nadto rozebrane słupki ceglane odtworzone powinny być poprzez wymurowanie ich z cegieł o maksymalnie zbliżonej kolorystyce do ceglanego lica. Dopuszczono ewentualne otynkowanie słupków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - w odniesieniu do treści art. 3 pkt 7, pkt 7a i pkt 8 Prawa budowlanego - za prawidłowe uznał stanowisko organów, że roboty budowlane polegające na rozbiórce dwóch słupków ceglanych w otworze okiennym są przebudową. W ocenie Sądu, nastąpiła zmiana parametrów użytkowych istniejącego otworu okiennego, która wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Również prawidłowe, zdaniem Sądu, było uznanie przez PINB, iż roboty budowlane polegające na wymianie stolarki okiennej należy zakwalifikować jako wykonanie robót remontowych, które stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wymagało zgłoszenia właściwemu organowi. Sąd stwierdził, że usuwając ceglane słupki skarżący zmienili kształt i wielkość otworów okiennych. Do takiej zmiany doszło również w przypadku drugiego okna, gdzie skarżący zmienili wymiar skrzydła okiennego, a brakującą przestrzeń wypełnili pianką uszczelniającą, co wynika z dokumentacji fotograficznej załączonej do protokołu z kontroli z dnia 22 września 2009 r. Usuwając ceglane słupki skarżący dokonali ingerencji w obiekt budowlany. Ich usunięcie, a następnie usytuowanie w ten sposób w nowo powstałym, większym otworze okiennym, nie stanowi bieżącej konserwacji.

Oceniając prawidłowość zastosowanego trybu przeprowadzenia postępowania mającego na celu legalizację wykonanych robót budowlanych Sąd I instancji wskazał, że w sytuacji, gdy roboty budowlane są faktycznie wykonane zastosowanie ma art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. W sytuacji, gdy możliwe jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem organ wydaje decyzję przewidzianą w art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3 Prawa budowlanego, a postępowanie naprawcze kończy się wydaniem decyzji określonej przepisem art. 51 ust. 3 ww. ustawy. Z kolei, jeżeli nie jest możliwym doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, wówczas organ wydaje decyzję w której nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Niezależnie od tego, którą z możliwości prowadzenia postępowania zastosowanie znajdzie w konkretnym postępowaniu, decyzja taka w przypadku obiektów ujętych w ewidencji zabytków podlegać powinna uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Sąd I instancji podzielił stanowisko WINB co do konieczności zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego. Stosownie do wskazanego przepisu, w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów nie wpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Sąd podkreślił, że z pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 18 października 2010 r. wynika, że budynek, którego dotyczy zaskarżona decyzja figuruje w wojewódzkiej ewidencji zabytków. W gminnej ewidencji zabytków powinny być zaś ujęte zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków (art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, Dz.U. Nr 162 poz. 1568). W świetle utrwalonego w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiska, przepis art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego ma zastosowanie również do postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, a więc w przypadku prowadzenia postępowania związanego z legalizacją robót budowlanych uzyskanie decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków jest obligatoryjne (wyroki NSA dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. II OSK 153/09, z dnia 20 czerwca 2012 r. sygn. II OSK 524/11).

Sąd nie podzielił stanowiska zajętego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w decyzji nr [...] z dnia [...] września 2011 r. o umorzeniu postępowania uzgodnieniowego, w uzasadnieniu której organ ochrony konserwatorskiej uznał, że w postępowaniu niniejszym nie znajduje zastosowania przepis art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego. Sąd stwierdził jednak, że decyzja ta nie jest objęta jego kontrolą w niniejszej sprawie, a ponadto z uwagi na zajęcie stanowiska przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków m.in. w piśmie z dnia 18 listopada 2009 r., pozostaje bez wpływu na wynik postępowania.

Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie zaistniały podstawy do nałożenia na inwestorów obowiązków określonych w decyzji PINB, gdyż w sytuacji stwierdzenia, że roboty budowlane zostały wykonane bez pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia właściwemu organowi administracji budowlanej obowiązkiem PINB było wszczęcie postępowania naprawczego.

Sąd zauważył jednak, że w podstawie prawnej decyzji organu I oraz II instancji błędnie wskazany został art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zamiast 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, skoro zakres nakazanych do wykonania robót w swojej treści odpowiada ostatnio powołanemu przepisowi, a więc nakazaniu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Przyjęcie takiego rozstrzygnięcia uzasadnione jest w świetle treści pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 17 marca 2010 r., w którym organ ten wskazał na brak możliwości legalizacji robót budowlanych w zakresie wymiany stolarki okiennej i likwidacji ceglanych słupków. Błędne uznanie przez organ, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji powinien być przepis art. 51 ust. 1 pkt 2, a nie pkt 1 Prawa budowlanego nie miało jednak, zdaniem Sądu, wpływu na zakres koniecznych do wykonania robót budowlanych i nie mogło skutkować uchyleniem decyzji, gdyż uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a./).

Sąd I instancji nie uwzględnił ponadto zarzutów skarżących dotyczących naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trzech istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy pism kierowanych do inwestorów, tj. pisma PINB w Toruniu z dnia 30 września 2010 r., znak [...], decyzji z dnia [...] września 2011 r. wydanej przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2011 r., co ich zdaniem odegrało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że skarżący nie wskazali, jakie znaczenie dla rozstrzygnięcie miałoby mieć powyższe naruszenie przepisów. Ponadto postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zapadło w nieobjętym niniejszą skargą postępowaniu.

Wyrok z 3 września 2014 r. w całości zaskarżyli A. K. i R. K. zarzucając naruszenie przez Sąd I instancji:

I. prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) tj.:

1. art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że usunięcie słupków ceglanych w otworze okiennym stanowi przebudowę obiektu budowlanego, co skutkowało niewłaściwym przyjęciem, że dla tych prac niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę właściwego organu;

2. art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie wynikające z błędnego przyjęcia, że usunięcie słupków ceglanych nie stanowi bieżącej konserwacji obiektu budowlanego, lecz jest przebudową wymagająca pozwolenia na budowę;

3. art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wynikające z nieprawidłowego ustalenia przez Sąd obowiązku uzyskania zgody konserwatora zabytków w sytuacji, gdy zgoda ta jest potrzebna wyłącznie dla prac wymagających pozwolenia na budowę, zaś prace wykonane przez skarżących nie wymagają uzyskania pozwolenia czy zgłoszenia.

II. przepisu postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez oparcie się przez Sąd I instancji na faktach nieznajdujących żadnego odzwierciedlenia w aktach sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący stwierdzili, że prace polegające na usunięciu słupków ceglanych nie stanowią przebudowy w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, wymagającej pozwolenia na budowę. Ostatnio powołany przepis stanowi o przebudowie prowadzącej do zmiany parametrów istniejącego obiektu budowlanego, tymczasem Sąd I instancji uznał, że przebudową są roboty prowadzące do zmiany parametrów użytkowych nie obiektu, lecz otworów okiennych. Do robót budowlanych stanowiących przebudowę mogą być, zdaniem skarżących, zakwalifikowane tylko takie prace, które powodują zmianę parametrów techniczno-użytkowych obiektu, co do których organowi udało się wykazać, że ingerują w układ obciążeń w sposób wymagający konstruowania struktury nośnej obiektu na nowo (wyrok NSA z 4 marca 2010 r., sygn. II OSK 493/09). Usunięcie słupków nie ingerowało w układ obciążeń budynku w jakikolwiek sposób. Organ nie stwierdził żadnych zmian parametrów techniczno-użytkowych obiektu. Kwestie te nie były badane przez organ. Również w przypadku wymiany stolarki okiennej w prawym otworze okiennym organ nie badał, czy doszło do zmiany parametrów użytkowych bądź technicznych obiektu.

Skarżący podkreślili, że wykonane przez nich prace polegające na usunięciu słupków ceglanych i wymianie stolarki okiennej stanowią bieżącą konserwację mającą na celu zniesienie stanu zużycia okien, zapewnienie możliwości ich użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Nie mieszczą się w pojęciu remontu i nie wymagają pozwolenia na budowę. Skarżący dokonali wymiany stolarki okiennej bez ingerencji w obiekt budowlany. Organy stwierdziły wyłącznie zmianę wymiaru skrzydła okiennego w oknie prawym, wskazując, że osadzone okno jest ok. 2-3 cm mniejsze niż wysokość otworu okiennego, a brakująca przestrzeń wypełniona została pianką uszczelniającą. Otwór okienny pozostał taki sam, co wynika z treści zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. skarżący wskazali, że ustalenie przez Sąd, że: 1) wymiana słupków ceglanych w oknie lewym ingerowała w obiekt budowlany; 2) skarżący zmienili kształt i wielkość otworów okiennych; 3) skarżący spowodowali zmianę paramentów użytkowych istniejącego otworu okiennego – nie znajduje oparcia w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę faktyczną zaskarżonych decyzji. Ustalenia dokonane przez Sąd są zatem, zdaniem strony, całkowicie sprzeczne z zebranym w aktach sprawy materiałem dowodowym, co stanowi o rażącym naruszeniu art. 133 § 1 p.p.s.a.

Z powołanych względów skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Jako że rozpoznawana skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jako pierwsze ocenić należało zarzuty postawione w oparciu o podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zarzuty prezentowane przez skarżących w obrębie podstawy naruszenia przepisów postępowania ograniczają się do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne, gdyż nieznajdujące oparcia w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę faktyczną zaskarżonych decyzji ustalenie przez Sąd, że: 1) wymiana słupków ceglanych w oknie lewym ingerowała w obiekt budowlany; 2) skarżący zmienili kształt i wielkość otworów okiennych oraz 3) spowodowali zmianę paramentów użytkowych istniejącego otworu okiennego.

Odnosząc się do tak sformułowanych i uzasadnionych zarzutów wskazać należy, że ustanowiony w art. 133 § 1 p.p.s.a. obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach oraz powinność uwzględnienia przez sąd stanu faktycznego istniejącego w momencie wydania kontrolowanych aktów lub czynności. W orzecznictwie odróżnia się jednak poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. Przyjmuje się, że przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego (zob. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2016 r., II OSK 2929/4). Naruszeniem normy prawnej wynikającej z art. 133 § 1 p.p.s.a. jest zaś takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, które doprowadza do przedstawienia przez Sąd I instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym.

W nawiązaniu do powyższych uwag stwierdzić należy po pierwsze, że nie może być uznane za skuteczne zarzucanie wadliwości zaskarżonemu wyrokowi w odniesieniu do treści art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez kwestionowanie stanowiska Sądu wyrażającego pogląd, że usuwając ceglane słupki skarżący dokonali ingerencji w obiekt budowlany, gdyż stanowi ono przyjętą przez Sąd I instancji ocenę fragmentu niekwestionowanego przez stronę stanu faktycznego sprawy – tj. ustalonego faktu usunięcia słupków ceglanych. Z przyczyn wskazanych powyżej, prawidłowość tej oceny, tj. czy usunięcie słupków stanowi ingerencję w obiekt budowlany, czy też ingerencji takiej nie stanowi, nie może podlegać rozważeniu w odniesieniu do treści art. 133 § 1 p.p.s.a., gdyż pozostaje poza zakresem regulacji tego przepisu.

Po drugie zauważyć należy, iż wskazanie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że nastąpiła zmiana parametrów użytkowych istniejącego otworu okiennego w budynku stanowi odzwierciedlenie ustaleń faktycznych przyjętych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, Sąd przytacza bowiem dokładnie powyższe stwierdzenie zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej. W tej sytuacji zarzut, że ten element stanu faktycznego sprawy został przyjęty przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w oderwaniu od akt sprawy, również jest zarzutem całkowicie chybionym.

Co zaś do wskazania przez Sąd, że skarżący zmienili kształt i wielkość otworów okiennych, to w powyższy sposób Sąd ocenił wynik prac budowlanych polegających na usunięciu przez skarżących dwóch słupków ceglanych w otworze okiennym na parterze elewacji frontowej od strony działki nr [...]. Ustalenie to, nieznajdujące oparcia w treści kontrolowanych przez sąd decyzji administracyjnych, uznać należy za wadliwość zaskarżonego wyroku, niemającą jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy oraz Sąd I instancji trafnie bowiem przyjęły, że usunięcie słupków ceglanych stanowi przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy – Prawo budowlane, a to, że w wyniku demontażu słupków nie doszło do zmiany wielkości otworów okiennych oceny tej nie zmienia. Dla uznania za prawidłową przyjętą przez organy oraz zaaprobowaną przez Sąd kwalifikację robót budowlanych polegających na demontażu słupków ceglanych w ścianie frontowej budynku wystarczające było bowiem ustalenie, że w wyniku tej rozbiórki nastąpiła zmiana układu obciążeń przenoszonych z łukowego nadproża okiennego na istniejący otwór, a ponadto, że rozbiórka ta łączyła się z wstawieniem skrzydeł okiennych niepowtarzających pierwotnych podziałów, co skutkowało zmianą parametrów użytkowych istniejącego otworu okiennego w budynku. W orzecznictwie przyjmuje się, że do kategorii przebudowy mogą być bowiem zakwalifikowane takie prace powodujące zmianę parametrów techniczno-użytkowych, które ingerują w układ obciążeń. O ile zatem roboty budowlane w ścianach działowych, które nie ingerują w konstrukcję obiektu nie można zakwalifikować jako przebudowy o tyle nie budzi wątpliwości, że roboty odnoszące się do ściany nośnej stanowią ingerencje w konstrukcję budynku i stanowią przebudowę (wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r., II OSK 627/12). Wobec powyższego, jako że wykonane roboty budowlane polegające na usunięciu słupków ceglanych spowodowały zmianę układu obciążeń, zarzut naruszenia art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego i powiązany z nim zarzut naruszenia art. 3 pkt 8 tej ustawy poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że usunięcie słupków ceglanych nie stanowi bieżącej konserwacji obiektu budowlanego, lecz jest przebudową wymagającą pozwolenia na budowę nie zasługiwał na uwzględnienie.

W podobny sposób, a więc jako niezasadny, ocenić należało zarzut naruszenia art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo budowlane uzasadniony przez autora skargi kasacyjnej nieprawidłowym uznaniem przez Sąd I instancji, że prace wykonane przy drugim otworze okiennym, tj. otworze usytuowanym od strony działki nr [...] polegające na wymianie stolarki okiennej nie stanowią bieżącej konserwacji, lecz są robotami remontowymi, których wykonanie stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wymagało zgłoszenia właściwemu organowi. W tym przypadku niezależnie od tego, że wstawione skrzydła okienne wykonano z innego materiału niż skrzydła pierwotnie wstawione (skrzydła z pcv zamiast z drewna) oraz o innym kolorze (brązowy w miejsce białego) doszło bowiem zarazem do zmiany wymiaru skrzydła okiennego. Nowo osadzone skrzydło ma wysokość ok. 2-3 cm mniejszą od wysokości otworu okiennego, brakującą przestrzeń wypełniono pianką uszczelniającą. Ustalenie to nie pozwala przyjąć, że - jak podnoszą skarżący - nie doszło do ingerencji w obiekt budowlany, a wykonane roboty stanowiły bieżącą konserwację, gdyż miały na celu wyłącznie odtworzenie stanu pierwotnego i zniesienie stanu zużycia obiektu.

Usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej nie stanowi także zarzut naruszenia art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, w świetle którego w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowalnego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Skarżący nie kwestionują, iż roboty budowlane, których dotyczą zaskarżone decyzje związane są z obiektem, do którego odnosi się art. 39 ust. 3 (tj. niewpisanym do rejestru zabytków, a ujętym w gminnej ewidencji zabytków), jak również nie wywodzą, że naruszenie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego spowodowane było tym, że uzgodnienia o którym mowa w ww. przepisie dokonano w niewłaściwej formie procesowej. Nieprawidłowego zastosowania art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego skarżący kasacyjnie upatrują wyłącznie w błędnym przyjęciu przez Sąd i organy, że skarżący mieli obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w uzgodnieniu w organem ochrony konserwatorskiej w prowadzonym postępowaniu naprawczym, podczas gdy ich zdaniem, skoro wykonane przez nich roboty budowlane nie stanowiły remontu czy przebudowy, obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków w tej sprawie nie zachodził. W odniesieniu do tak sformułowanego zarzutu należało więc stwierdzić, że skoro w wyniku dokonanej kontroli kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał jako zgodne z ustalonym stanem faktycznym stanowisko organów oraz Sądu I instancji co do zasadności zakwalifikowania robót budowlanych jako przebudowy i remontu, to nie mógł utrzymać się oparty na przeciwnym stanowisku skarżących zarzut naruszenia art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego.

Należy też zauważyć, że wyrażając dezaprobatę dla stanowiska Sądu I instancji, odwołującego się do wyrażanego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu, w świetle którego przepis art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego ma zastosowanie również do postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, a więc w przypadku prowadzenia postępowania związanego z legalizacją robót budowlanych (wyroki NSA dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. II OSK 153/09, z dnia 20 czerwca 2012 r. sygn. II OSK 524/11), skarżący kasacyjnie ze stanowiskiem tym we wniesionym środku odwoławczym nie podjęli żadnej merytorycznej polemiki.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.