Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 158/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art 246 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Lu 463/08 w przedmiocie częściowego uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w kwocie powyżej 3500 zł w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 27 maja 2008 r. w przedmiocie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 2005 r. postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 05.03.2009 r., sygn. I SA/Lu 463/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał M. P. na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "popsa" prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie go od wpisu od skargi ponad kwotę 3.500 zł.

W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że wpis od skargi został określony na kwotę 24.598 zł. Sąd przyznając prawo pomocy skarżącemu, zwrócił uwagę, że osiąga on z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej dochód w wysokości 4.239 zł. Natomiast wydatki skarżącego na utrzymanie siebie, małżonki i 2-letniej córki wynoszą 3.200 zł. Skarżący posiada również 30-hektarowe gospodarstwo rolne. Majątek ruchomy skarżącego służący do prowadzenia działalności gospodarczej został zajęty na zaspokojenie określonej zaległości podatkowej w kwocie ponad 6.000.000 zł. Zdaniem Sądu uiszczenie przez skarżącego kwoty 3.500 zł nie będzie stanowiło zbyt dużego obciążenia dla budżetu rodziny skarżącego, w szczególności, że wysokość ponoszonych przez niego wydatków świadczy o ponad standardowym poziomie życia jego rodziny. Sąd przy określaniu wysokość udzielonego prawa pomocy wziął pod uwagę wysokość wpisów określonych w dwóch pozostałych sprawach skarżącego.

Od powyższego postanowienia M. P., za pośrednictwem swojego pełnomocnika, złożył zażalenie, w którym wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego uchylenie i przyznanie skarżącemu prawa pomocy w całości, zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 246 § 1 pkt 2 popsa. W zażaleniu skarżący wskazał, iż jego aktualna sytuacja finansowa nie pozwala na uiszczenie wpisu od skargi nawet w kwocie 3.500 zł. Jego cały majątek został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o kwestionowane przez niego ostateczne decyzje wymiarowe. Skarżący podkreślił, że w rzeczywistości nie posiada on co miesiąc wolnej kwoty w wysokości 1.000 zł. Cały uzyskiwany dochód przeznacza na pokrycie wydatków jego rodziny, a ewentualną nadwyżkę wykorzystuje na spłacenie rosnącego zadłużenia w prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący zwrócił również uwagę na trudną sytuację na rynkach gospodarczych.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje:

Zażalenie uzasadnione nie jest.

Podstawą rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawię był art. 246 § 1 pkt 2 popsa. Przepis ten stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący przedstawił swoje możliwości finansowe w sposób wyczerpujący. Sąd pierwszej instancji był więc w posiadaniu wszelkich dokumentów obrazujących jego sytuację materialną. Reasumując, materiał dowodowy został zgromadzony kompleksowo i wyjaśniał wszelkie okoliczności mogące mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii spornych. Drugą, równie istotną kwestią jest jednak odpowiedź na pytanie czy zebrany materiał dowodowy został należycie oceniony? W tym zakresie również nie sposób zakwestionować zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zrównoważył wysokość kosztów postępowania, jakie na obecnym etapie obciążają skarżącego, w stosunku do jego aktualnych możliwości finansowych. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wiąże się z ustaleniem, iż uiszczenie przez skarżącego pełnych kosztów postępowania sądowego spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym (podkreślenie tut. Sądu) jego i jego rodziny. Słusznie Sąd pierwszej instancji przyjął, że z uwagi na wysokość dochodów skarżącego i jego wydatków uiszczenie kwoty ponad 24.000 złotych zagroziłoby egzystencji jego rodzinie. Natomiast sytuacja taka nie nastąpi przy obowiązku opłacenia wpisu sądowego w kwocie 3.500 zł. Trzeba bowiem podkreślić, że ponoszenie przez skarżącego kwoty 3.200 zł na zaspokajanie potrzeb rodziny wykracza poza poziom utrzymania koniecznego. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, iż w odniesieniu do pozostałej części wpisu skarżący nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 popsa. Zestawienie przedstawionych dochodów oraz wydatków wyraźnie wskazuje, iż uiszczenie kwoty 3.500 zł jest w zasięgu jego możliwości finansowych. Warto podkreślić za Sądem pierwszej instancji, że okres czasu, który upłynął od doręczenia skarżącemu decyzji ostatecznych do dnia rozpoznania jego wniosków o przyznanie prawa pomocy umożliwiał na poczynienie przez skarżącego stosownych oszczędności pozwalających na pokrycie wszystkich wpisów sądowych.

Odnośnie przyznania skarżącemu pełnomocnika z urzędu nie można pominąć kwestii, że od początku postępowania sądowego skarżący działa przy pomocy doradcy podatkowego ustanowionego z wyboru. Zatem w tym zakresie wniosek skarżącego jest bezprzedmiotowy, skoro skarżący uzyskuje profesjonalną pomoc we własnym zakresie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 popsa orzekł jak w sentencji.