Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1018/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: § 44 pkt 2, § 45, § 46 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2014 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę -


UZASADNIENIE

P. SA Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w W. (dalej: "P. S.A.") wnioskiem z dnia 18 października 2012 r. zwróciła się o dokonanie zmian danych ewidencji gruntów i budynków do działek: [...] w obrębie [...],[...] w obrębie [...] i [...] w obrębie [...] polegających na przywróceniu wpisów w ewidencji sprzed 6 grudnia 2011 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie wpisów właściciel: Towarzystwo W., władający: P. SA, załączając kopie wniosków P. SA, skierowanych do Wojewody [...] o wydanie decyzji w trybie art. 37 a ust. 4 ustawy z dnia [...] września 2000 r. [...] (Dz. U. nr [...] poz. [...] ze zm.).

Z akt sprawy wynika, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków dnia 6 grudnia 2011 r., na podstawie opatrzonej klauzulą ostateczności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej nr [...] dokonał zmian w ewidencji dla działki [...], dla działki [...] i dla działki [...], wpisał Skarb Państwa, jako właściciela, a P. P. S.A. jako użytkownika wieczystego przedmiotowych nieruchomości.

Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] odmówił przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków wpisu P. S.A. jako władającego oraz Towarzystwa W., jako właściciela do działek ew.: [...] w obrębie [...],[...] w obrębie [...],[...] w obrębie [...].

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "kpa") zawiesił postępowanie odwoławcze do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie uwłaszczenia, w trybie art. 37a ustawy [...], w odniesieniu do ww. działek ewidencyjnych.

Główny Geodeta Kraju, po rozpatrzeniu zażalenia P. S.A., postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] uchylił powyższe postanowienie z dnia [...] maja 2013 r. i umorzył postępowanie I instancji w sprawie zawieszenia postępowania odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1910/13 oddalił skargę P. S.A. na postanowienie Głównego Geodety Kraju.

Od powyższej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2013 r. P. S.A. złożyła odwołanie, w którym organowi I instancji zarzuciła naruszenie rozdziału 2b ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.) oraz art. 7 i art. 77 kpa.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że w myśl art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki. Wszelkie prawa ujawnione w ewidencji gruntów i budynków powinny wynikać z dokumentu wskazującego osoby, które są właścicielami lub władają danym gruntem z woli właściciela. Techniczno - deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków wyklucza bowiem dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych, lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność.

Następnie organ odwoławczy stwierdził, że z materiału dowodowego wynika, że właścicielem przedmiotowego gruntu na podstawie ww. decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej w związku z planowaną inwestycją na linii W. – L. stał się Skarb Państwa, a użytkownikiem wieczystym P. P. S.A. Stanowi to podstawę odmowy wykazania P. S.A. - jako władającego tymi działkami z uwagi na uregulowanie prawa własności do przedmiotowego gruntu.

Jednocześnie organ podniósł, iż zakres przysługującego P. S.A. prawa do działek ewidencyjnych: [...] w obrębie [...],[...] w obrębie [...],[...] w obrębie [...] jest przedmiotem odrębnego postępowania toczącego się przed Wojewodą [...] o uwłaszczenie w trybie art. 37a ustawy [...].

P. S.A. na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2014 r. złożyła skargę do

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzająca ją decyzją organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 20, art. 22 i art.24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz wydanego na podstawie art.26 ust 2 tej ustawy § 12 ust. 1 pkt. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) przez ich błędne zastosowanie.

Zdaniem P. S.A. w przedmiotowej sprawie nie ma przeszkód do dokonania wnioskowanej zmiany danych w ewidencji gurtów polegającej na przywróceniu poprzedniego wpisu. Podniosła, że poprzednia zmiana wpisu została dokonana z naruszeniem przepisów zawartych w ustawie o transporcie kolejowym, tj. art. 9s i następne tej ustawy, jak również ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Skarżąca wskazała, iż podstawą przedmiotowej zmiany dokonanej przez organ w ewidencji gruntów była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, w związku z modernizacja linii kolejowej W. –M. (S.). Decyzja ta została wydana przy zastosowaniu, jako podstawy prawnej przepisów ustawy o transporcie kolejowym. W ocenie P. S.A. dokonując zmiany w ewidencji gruntów organ naruszył przepisy ww. ustawy.

Wyjaśniła, że P. S.A. nie mogła nabyć prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do przedmiotowych działek na podstawie ww. decyzji z dnia [...] marca 2011 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, gdyż art. 9x ust. 6 ustawy o transporcie kolejowym wyklucza nabycie gruntów będących w użytkowaniu wieczystym P. S.A.

Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z [...] września 2000r. [...] (Dz.U. Nr [...], poz. [...] ze zm.) P. S.A. wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem było P., bez względu na charakter prawny tych stosunków.

Na podstawie art. 37a ust.1 ustawy [...] do ww. nieruchomości P. S.A. przysługuje z mocy prawa na dzień 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz prawo własności budynków i innych urządzeń usytuowanych na przedmiotowym gruncie. Stosowne wnioski zostały przez P. S.A. złożone do Wojewody [...].

Jednak powyższe nie ma znaczenia w sprawie ponieważ brak było podstaw do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Wskazała, że podjęcie decyzji w sprawie zmiany danych w ewidencji gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny. Natomiast decyzja w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 37a ustawy [...] ma charakter decyzji deklaratoryjnej w odniesieniu do stanu prawnego, jaki istniał w dniu 28 luty 2003 r. i niezależnie od daty jej wydania wywołuje skutki prawne z mocą wsteczną (ex tucn) tzn. od 1 czerwca 2003 r.

W niniejszej sprawie z decyzji lokalizacyjnej o ustaleniu linii kolejowej nie wynika, iż P. P. SA nabyły w myśl art. 9s ust. 3b ustawy prawo użytkowania wieczystego - odnośnie tej kwestii w sprawie nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego. Dlatego też nie zgadza się ze stanowiskiem organu, który nie bierze pod uwagę stanów prawnych, powstałych z mocy prawa i uznaje je za nieistniejące z powodu braku decyzji deklaratoryjnej.

Zdaniem P. S.A. dokonana zmiana stanowi naruszenie prawa P. SA do przedmiotowego gruntu i jest sprzeczna z treścią art. 9s ust. 6 ustawy o transporcie kolejowym, wg którego ust. 3 nie stosuje się do nieruchomości będących przedmiotem własności lub użytkowania wieczystego P. S.A. lub P. S.A. Stwierdziła, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 9s ust. 6 ustawy o transporcie kolejowym.

Ponadto w opinii skarżącej organ odwoławczy naruszył treść art. 7 i 77 kpa, poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i brak analizy przepisów prawa regulujących kwestię zmiany ewidencji gruntów i wpisania praw P. SA.,

Zaznaczyła, iż nie kwestionuje prawa Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości, dlatego też - w jej ocenie - zgodnie z przepisami byłoby częściowe przywrócenie poprzedniego wpisu w ewidencji gruntów, a więc P. S.A. jako władającego.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Stosownie zaś do art 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ) -zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.

Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd stwierdza, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Należy wskazać, że podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż ewidencja gruntów i budynków to zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 powoływanej ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. W odniesieniu do gruntów, ewidencja zawiera dane dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Wskazuje ona także właściciela lub władającego gruntem (art. 20 cyt. ustawy).

Podstawową zasadą dotyczącą prowadzenia ewidencji jest wynikająca z § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem - zasada utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 § 1) z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11.

Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów (§ 46 ust. 2).

Przywołane regulacje oznaczają w praktyce, że w toku postępowania organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w wymienionych dokumentach, w tym także rozstrzygać sporów dotyczących własności. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która mając charakter techniczno-deklaratoryjny rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego - z dnia 27 października 1998 r.t sygn. akt II SA 1094/98, LEX Nr 41305, z dnia 18 marca 1999 r., II SA 1728/98, LEX nr 46224, z dnia 19 kwietnia 2001 r., II SA 862/00, LEX Nr 53361).

Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się więc do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian.

W sprawie niniejszej organy administracji prowadziły postępowanie w związku z wnioskiem P. S.A. Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w W. (dalej: "P. S.A.") o dokonanie zmian danych ewidencji gruntów i budynków do działek: [...] w obrębie [...], [...] w obrębie [...] i [...] w obrębie [...] polegających na przywróceniu wpisów w ewidencji sprzed 6 grudnia 2011 r.

Generalnie zatem wnioskodawcy chodziło o wprowadzenie zmian w ewidencji, które doprowadziłyby do wpisania do przedmiotowych działek jako właściciela: Towarzystwo W. zaś jako władającego: P. S.A.

W tej sytuacji należy wskazać, że zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki. Wszelkie prawa ujawnione w ewidencji gruntów i budynków muszą wynikać ze stosownych dokumentów wskazujących podmioty, które są właścicielami lub władają danym gruntem z woli właściciela. Techniczno-deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków wyklucza dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych, lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność.

Wnioskodawca (P. S.A.) nie przedstawił żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że po dniu 6 grudnia 2011r. w odniesieniu do przedmiotowych działek nastąpiły zmiany uzasadniające dokonanie wnioskowanych zmian.

Z akt sprawy wynika, że właścicielem przedmiotowego gruntu na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej w związku z planowaną inwestycją na linii W. – L. stał się Skarb Państwa, a użytkownikiem wieczystym P. P. S.A. W tych okolicznościach nieprzedstawienie przez wnioskodawcę żadnych nowych dokumentów uzasadniało odmowę wykazania P. S.A. - jako władającego tymi działkami.

Jednocześnie Sąd stwierdza, że zakres prawa do działek ewidencyjnych: [...] w obrębie [...], [...] w obrębie [...], [...] w obrębie [...] jest przedmiotem odrębnego postępowania toczącego się przed Wojewodą [...] o uwłaszczenie w trybie art. 37a ustawy [...].

Kwestionowanie przez stronę skarżącą poprzedniej zmiany wpisu w ewidencji - z 2011 roku - wobec nieprzedstawienia żadnych nowych dokumentów nie może wywrzeć skutków w obecnym postępowaniu w sprawie wprowadzenia wnioskowanych zmian.

Badanie zgodności z prawem prawomocnej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej nie leży w kompetencji organu prowadzącego ewidencję gruntów.

Jednocześnie Sąd stwierdza, że jeżeli w toku postępowania toczącego się przed Wojewodą [...]o uwłaszczenie w trybie art. 37a ustawy [...] zostaną ustalone prawa P. S.A. do przedmiotowych działek ewidencyjnych nr: [...],[...] i [...] to rozstrzygnięcie takie będzie stanowiło podstawę do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków odnośnie tych działek.

Bezspornym jest jednak, że w toku postępowania przed organami ewidencji gruntów skarżący nie przedstawili żadnych nowych (stworzonych po dniu 6 grudnia 2011r.) dokumentów, na podstawie których można było by wprowadzić zmiany w ewidencji gruntów.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasad postępowania administracyjnego Sąd stwierdza, iż materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a., został zebrany i rozpatrzony wnikliwie, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

Organ zasadnie przyjął, na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, iż strona skarżąca nie wykazała faktów czy okoliczności mogących obligować organ do wprowadzenia w ewidencji gruntów żądanych zmian.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny sprawy, Sąd stwierdza, iż organ dokonał wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, uzasadnił podstawę prawną wskazaną w decyzji i dokonując właściwej interpretacji przepisów wydał orzeczenie zgodne z prawem.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), należało oddalić skargę jako niezasadną.