Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1085/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Monika Nowicka asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant M.M. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2007 r. sprawy ze skargi M. C., Z. U., M. L., T. L., M. F., W. P., B. S. i A. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość warszawską 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Wojewody Mazowieckiego solidarnie na rzecz skarżących M. C., Z. U., M. L., T. L., M. F., W. P., B. S. i A. K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu odwołania M. C., Z. U., M. L., M. F., W. P., B. S. i A. K. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...], odmawiającej przyznania odszkodowania za 32/50 części nieruchomości położonej przy ulicy [...] w W., ozn. hip. [...], wchodzącej w skład działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...],[...] i [...] w obrębie [...] oraz umarzającej postępowanie o przyznanie odszkodowania za 18/50 części w/w nieruchomości, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ przedstawił następująco stan faktyczny:

Prezydent W. w punkcie 1 decyzji odmówił przyznania w/w osobom przyznania odszkodowania za 32/50 części nieruchomości położonej przy ulicy [...] w W. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości przysługuje odpowiednio za dom jednorodzinny jeżeli przeszedł on na własność Skarbu Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz za działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ocenie organu – biorąc pod uwagę nadesłane w dniu 3 listopada 2005 r., znak IV 840-1073/05 przez Archiwum Państwowe W. wydruki Ogólnego Planu Zabudowania W. z dnia 11 sierpnia 1931 r. zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych - w dniu wejścia w życie dekretu, tj. dnia 21 listopada 1945 r. przedmiotowa nieruchomość była niezabudowana.

W punkcie 2 decyzji organ umorzył postępowanie odnośnie 18/50 części przedmiotowej nieruchomości – po pierwsze – z uwagi na likwidację Fundacji [...] (byłych właścicieli części nieruchomości wynoszącej 17/50) i przejęcia jej na własność Skarbu Państwa oraz – po drugie – z uwagi na nieudokumentowanie następstwa prawnego obecnego Towarzystwa [...] (odnośnie 1/50 części przedmiotowej nieruchomości).

Od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. do Wojewody Mazowieckiego odwołanie złożyli: M. C., Z. U., M. L., M. F., W. P., B. S. i A. K. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z powodu błędnej interpretacji przez organ pierwszej instancji art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w części dotyczącej pojęcia "budownictwo jednorodzinne".

Rozpoznając odwołanie organ drugiej instancji podzielił stanowisko organu pierwszej instancji uznając, iż przedmiotowa nieruchomość nie mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, gdyż zgodnie z Ogólnym Planem Zabudowania W. znajdowała się ona na terenie przeznaczonym pod zabudowę zwartą o 5 kondygnacjach do 50% powierzchni zabudowania oraz w części pod zabudowę zwartą o 4 kondygnacjach i 50 % powierzchni zabudowania, a taka budowla nie mieści się w pojęciu zabudowy jednorodzinnej. Organ podkreślił, iż wymogi wspomnianego planu, jako aktu administracyjnego o charakterze władczym, odczytywane muszą być jako bezwzględnie obowiązujące. Z przyczyn powyższych w ocenie organu brak jest podstaw do przyznania odszkodowania

Ustosunkowując się do punktu 2 decyzji organu pierwszej instancji, umarzającego postępowanie dotyczące 18/50 części przedmiotowej nieruchomości, organ drugiej instancji podzielił argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji tegoż organu.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: M. C., Z. U., M. L., M. F., W. P., B. S., A. K. i T. L., reprezentowani przez radcę prawnego P. K. W powyższej skardze wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej błędną wykładnię art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący podnieśli, że organ błędnie uznał, iż przedmiotowa nieruchomość nie mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne i nietrafnie zinterpretował postanowienia Ogólnego Planu Zabudowania W. z dnia 11 sierpnia 1931 r., co skutkowało odmową przyznania w/w osobom odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się wiec do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, przy czym czyni to w oparciu o materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach sprawy.

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 powyższej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Na wstępie należy zaznaczyć, że postępowanie odwoławcze nie ogranicza się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz organ odwoławczy jest obowiązany ponownie sprawę zbadać i rozstrzygnąć.

Tymczasem organ odwoławczy podzielił w pełni stanowisko organu pierwszej instancji, nie zwracając zupełnie uwagi na uchybienia procesowe zaistniałe w postępowaniu administracyjnym. Przede wszystkim należało prawidłowo ustalić wszystkie strony postępowania. Tymczasem w aktach sprawy brak jest dokumentu, z którego wynikałoby, że mienie zlikwidowanej na podstawie dekretu z dnia 24 kwietnia 1952 r. o zniesieniu fundacji (Dz. U. Nr 25, poz. 172) fundacji [...]. zostało przejęte przez Ministra Oświaty, który został uznany za stronę tego postępowania. Organ nie wyjaśnił także jaki tytuł prawny do gruntu uzyskiwał właściwy minister przejmujący majątek fundacji w oparciu o powyższy dekret, czy tylko powierzono mu ten majątek, który następnie mógł zostać oddany np. w zarząd innemu podmiotowi, czy też otrzymał go w zarząd. Wyjaśnienie powyższego ma istotne znaczenie dla sprawy, ponieważ wpływa w sposób istotny na to, kto jest właściwym do reprezentowania interesów Skarbu Państwa w tej sprawie.

Tymczasem zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy w ogóle nie przeanalizował tej kwestii, a tym samym nie odniósł się do tego, czy oprócz następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości jeszcze ktoś powinien być stroną tego postępowania. Organ przyjął bez dogłębnej analizy, że mienie przejął Minister Oświaty, którego następcą prawnym jest Minister Edukacji Narodowej, i to on jest stroną tego postępowania. Zatem ponownie rozpatrując sprawę organ powinien przede wszystkim w sposób wyczerpujący ustalić wszystkie strony postępowania, bowiem stosownie do treści art. 7, 77 KPA do organu administracji należy podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a także wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego.

Wobec powyższych uchybień proceduralnych sąd nie rozpoznał merytorycznych zarzutów skargi odnoszących się do interpretacji pojęcia "budownictwa jednorodzinnego" w kontekście przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. Nr 46, poz. 543 ze zm.).

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.