Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 5/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 64a, art. 151a, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze sprzeciwu P. H. na od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w p w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej jako "K.p.a."), uchyliło decyzję Wójta Gminy G. nr [...] z dnia [...] września 2015 r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie siedliska rolniczego o 11 obiektów ( pawilonów) do hodowli zwierząt futerkowych (królików) o wymiarach: 150 m. długości, 2,5 m. szerokości, wielkość hodowli do 59 DJP, wraz z utwardzeniem terenu pod pawilony na działkach o nr ewid.[...], [...] i [...], obręb L., w miejscowości L., i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r., zmienianym i uzupełnianym pismami z dnia [...] lutego 2012 r., [...] kwietnia 2013 r., [...] stycznia 2014 r., [...] marca 2014 r., [...] marca 2014 r., [...] października 2014 r. oraz [...] listopada 2014 r. P. H. wystąpił o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie siedliska rolniczego o 11 obiektów (pawilonów) do hodowli zwierząt futerkowych (królików) o wymiarach: 150 m. długości, 2,5 m. szerokości, wielkość hodowli do 59 DJP, wraz z utwardzeniem terenu pod pawilony na działkach o nr ewid.[...], [...] i [...], obręb L., w miejscowości L..

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Wójt Gminy G. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla tego zamierzenia, jednak decyzja powyższa została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Kolejną decyzją z dnia [...] września 2015 r., organ I instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy dla tego zamierzenia, argumentując odmowę tym, że: 1) zamierzenie nie jest zgodne z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G., oraz 2) inwestycji tej sprzeciwiają się strony, część mieszkańców wsi L., grupa radnych oraz przedsiębiorcy działający w pobliżu terenów planowanej inwestycji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 07 grudnia 2016r. sygn. akt II SA/Po 562/16 uchylił powyższą decyzję.

Kolegium, po uzupełnieniu akt sprawy, zgodnie ze wskazaniami Sądu orzekła po raz kolejny o uchyleniu w całości decyzji po rozpatrzeniu odwołania Pana P. H., reprezentowanego przez pełnomocnika - adwokata Panią M. C., od decyzji Wójta Gminy G. nr [...] z dnia [...] września 2015r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie siedliska rolniczego o 11 obiektów (pawilonów) do hodowli zwierząt futerkowych (królików) o wymiarach: 150 m. długości, 2,5 m. szerokości, wielkość hodowli do 59 DJP, wraz z utwardzeniem terenu pod pawilony na działkach o nr ewid.[...], [...] i [...], obręb L., w miejscowości L..

Wydając powyższe rozstrzygnięcie Kolegium zwróciło uwagę, że przedmiotem tego postępowania było ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie siedliska rolniczego o 11 obiektów (pawilonów) do hodowli zwierząt futerkowych (królików) o wymiarach: 150 m. długości, 2,5 m. szerokości, wielkość hodowli do 59 DJP, wraz z utwardzeniem terenu pod pawilony na działkach o nr ewid.[...], [...] i [...], obręb L., w miejscowości L.. Jednakże dla trzech obiektów (pawilonów) dla królików jest już toczone postępowanie legalizacyjne przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego nakładające na P. H. obowiązek uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla trzech pawilonów, dla których roboty zostały już rozpoczęte. W świetle bowiem akt sprawy wynika, że P. H., przed uzyskaniem odpowiednich zezwoleń wykonał trzy pasy betonowe o długości 150.6 m i szerokości 2,6 metra. Zatem nie jest możliwe, zdaniem Kolegium, w jednym postępowaniu, w jednym trybie, orzekać o zamierzeniu składającym się de facto z dwóch części - z pierwszej, nielegalnie rozpoczętej i drugiej, nie zakwestionowanej i nierozpoczętej. Właściwym wydaje się prowadzenie przez organ I instancji dwóch ewentualnie odrębnych postępowań (po wcześniejszym złożeniu wniosku przez inwestora), a na tym etapie niezbędna jest korekta wniosku w celu ustalenia prawidłowego przedmiotu postępowania.

Po drugie, akta sprawy zawierają decyzję Wójta Gminy G. nr [...] z dnia [...].09.2015r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie siedliska rolniczego o 11 obiektów (pawilonów) do hodowli zwierząt futerkowych (królików), powołanej na wstępie, na działkach o nr ewid.[...],[...] i [...], obręb L., w miejscowości L., która była skierowana także do osoby zmarłej. Akta sprawy zawierają kopertę z adnotacją, że M. P. nie żyje i adnotacja jest taka również znajduje się na załączniku do decyzji (rozdzielniku do decyzji - karta akt nr [...]). Jak wynika z akt sprawy organu I instancji, Wójt Gminy G., poza wskazaniem w "rozdzielniku" do decyzji, że M. P. nie żyje, nie podjął w ogóle próby w celu ustalenia potencjalnych spadkobierców osób zmarłych w toku tegoż postępowania administracyjnego, a także nie ustalił ewentualnych osób sprawujących zarząd majątkiem masy spadkowej. Postanowienie o nabyciu spadku po zmarłej M. P. przesłał jako uzupełnienie akt sprawy pełnomocnik inwestora. Kolegium podkreśliło, że doprowadzenie do zgodności zapisów w ewidencji gruntów ze stanem aktualnym należy do spadkobierców, a nie do inwestora, czy też organu rozstrzygającego w sprawie ustalenia warunków zabudowy.

Kolegium oceniło również możliwość realizacji tego zamierzenia na przedmiotowym terenie. W ocenie organu odwoławczego, uwzględniając analizę urbanistyczną przygotowaną dla decyzji "pozytywnej" można uznać, że nie dało się wskazać jednoznacznej przesłanki "negatywnej", wykluczającej realizację tego zamierzenia w tym konkretnym miejscu. Wnioskodawca nabył istniejące gospodarstwo rolne, składające się także z istniejącego już siedliska rolniczego. P. H. od pięciu lat mieszka w budynku mieszkalnym wchodzącym w skład zabudowań w Lulkowie nr [...]. Potwierdza to także zaświadczenie z gminy G. o zameldowaniu wnioskodawcy pod tym adresem. Wnioskodawca posiada na terenie gminy G. gospodarstwo rolne o powierzchni znacznie przekraczające średnią wielkość gospodarstwa rolnego w gminie - 21,5302 ha przy wielkości średniej gospodarstwa 10,8983 ha.

Na terenie wsi L., wzdłuż drogi, do której przylega działka nr [...], znajduje się zabudowa zagrodowa rolnicza, która mogła stanowić podstawę do ustalenia warunków zabudowy dla tego zamierzenia. Skoro przepisy szczególne zakładają, że hodowla zwierząt futerkowych do 60 DJP nie jest inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko to na terenach wiejskich istnieje możliwość współistnienia różnych form zabudowy: rolniczej i mieszkaniowej, to brak jest podstaw do przesądzenia o sprzeczności zamierzenia z dotychczasowym zagospodarowaniem przestrzennym wsi L.. Tylko taki przypadek pozwalałby na odmowę ustalenia warunków zabudowy.

Ponadto, ewentualne oddziaływanie zamierzenia na tereny sąsiednie badane jest dopiero w następnym postępowaniu, prowadzonym przed organami administracji architektomczno-budowlanej, a zmierzające do udzielenia pozwolenia na budowę. Powyższe uchybienia organu I instancji stanowią naruszenie zasady obiektywizmu, zawartej w art. 7 K.p.a. nakazującą organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, a także zasady wyrażonej w art. 77 § 1 K.p.a. zgodnie z którą organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji musi albo wykazać w sposób bezsporny taką sprzeczność zamierzenia z istniejącym ładem przestrzennym w tym rejonie gruntów wsi L., a jeżeli takiej sprzeczności nie da się wykazać, to organ ten winien te warunki ustalić, uwzględniając zasadę prymatu uprawnień właścicielskich dla terenów, dla których nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Sprzeciw na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. H. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika podnosząc zarzut naruszenia: art. 136 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie wezwanie wnioskodawcy do wskazania czy i w jaki sposób zakończyło się postępowanie toczące się przed Powiatowym inspektorem Nadzoru Budowlanego w G. w sprawie trzech pasów wykonanych bez wymaganych zezwoleń; art. 30 § 4 K.p.a. w zw. z art. 1025 Kodeksu cywilnego poprzez jego niezastosowanie, gdyż postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku jest dokumentem właściwym do stwierdzenia następstwa prawnego po zmarłej stronie, nie rejestry, ewidencje czy wpis w księdze wieczystej; art. 138 § 2 Kpa poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na błędnym przyjęciu, iż naruszenia organu i instancji uniemożliwiają wydanie decyzji rozstrzygającej istotę sprawy w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.; art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie wskazań sądu zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 07 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Po 562/16 i nie wydanie decyzji merytorycznej

W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że jako naruszenie przepisów procesowych Kolegium zakwalifikowało wydanie przez Wójta Gminy G. decyzji w sytuacji, gdy stroną postępowania była osoba zmarła. Zgodnie z art. 30 § 4 K.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych bądź dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Pełnomocnik wnioskodawcy przesłał odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] marca 2014 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po M. P. oraz zestawienie A. P. zawierające listę spadkobierców wraz z adresami. Zgodnie z art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. Następstwo prawne praw dziedzicznych, które wchodzą w skład spadku po osobie zmarłej, powinno być wykazane według przepisów prawa cywilnego. Ustalenie kręgu spadkobierców nie należy bowiem do właściwości organów administracji publicznej, lecz do sądów powszechnych. Dopiero, gdy prawa spadkowe zostały już prawomocnie stwierdzone przez sąd lub potwierdzone przez notariusza, organ ma obowiązek odszukać ustalonych już spadkobierców i wezwać ich do udziału w toczącym się postępowaniu w charakterze strony. Zatem brak było konieczności uaktualnienia zapisów w ewidencji gruntów lub w księdze wieczystej przez spadkobierców strony, która zmarła, wobec istnienia w aktach postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Bowiem to postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku jest dokumentem, z którego wynika następstwo prawne. Zresztą wnioskodawcy nie przysługuje uprawnienie do zmian w księdze wieczystej lub w ewidencji gruntów, gdyż takie uprawnienie przysługuje jedynie właścicielom nieruchomości. Trudno oczekiwać, że wnioskodawca będzie uaktualniał księgi, rejestry i ewidencje innych osób.

Skoro pełnomocnik wnioskodawcy przesłał zarówno odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] marca 2014 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po M. P. oraz zestawienie P. A. Poniewiera zawierające listę spadkobierców wraz z adresami, spełnione zostały przesłanki art. 30 § 4 K.p.a.

Dalej, jako naruszenie przepisów materialnych organ II instancji wskazał zakres zamierzenia inwestycyjnego, które miałoby składać się z dwóch części, gdyż inwestor przed uzyskaniem pozwoleń wykonał trzy pasy betonowe o dł. 150,6 m i szer, 2,6 m. W toku postępowania organ II instancji wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku przedłożenia dokumentów zgodnie z pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Wnioskodawca zobowiązanie spełnił przesyłając mapy z zaznaczeniem, które z budynków na nieruchomości mają przeznaczenie mieszkalne, które gospodarcze (wskazał konkretne przeznaczenie poszczególnych budynków), które budynki są planowane do hodowli. Wykazał także, ze mieszka na przedmiotowej nieruchomości (m. in. przedłożył rachunki za prąd, zaświadczenie o zameldowaniu). Organ nie wezwał wnioskodawcę do wskazania czy i w jaki sposób zakończyło się postępowanie toczące się przed Powiatowym inspektorem Nadzoru Budowlanego w G. w sprawie trzech pasów wykonanych bez wymaganych zezwoleń, nie zwrócił się także do powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. o wyjaśnienie tej kwestii. Skarżący podniósł, że postępowanie to zostało zakończone wykonaniem rozbiórki pasów, co zostało stwierdzone przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. podczas kontroli (załączone pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] maja 2013 r.).

Skarżący podniósł, że w odwołaniu wniósł o uchylenie decyzji Wójta Gminy G. i orzeczenie co do istoty sprawy, a ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ II instancji nie uzasadnił w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, dlaczego odstąpił od zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., a zastosował art. 138 § 2 K.p.a. W niniejszej sprawie w aktach sprawy znajduje się projekt decyzji pozytywnej o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Projekt decyzji zawiera analizę urbanistyczną i jest podpisany przez uprawnionego urbanistę. Projekt ten został poddany procedurze uzgodnieniowej przewidzianej w art. 60 ust. 1, art. 53 ust. 3-5a i art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zatem wydanie decyzji co do istoty, w realiach tej sprawy, nie narusza zasady dwuinsancyjnosci postępowania. Brak jest zatem uchybień proceduralne które stałyby na przeszkodzie ustalenia warunków zabudowy zgodnie z treścią decyzji pozytywnej.

Jak podkreślono, niniejsze rozstrzygnięcie Kolegium to czwarta decyzja kontrolna w niniejszej sprawie, poprzednio Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło dwie poprzednie decyzje Wójta Gminy G. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, nadto wyrokiem z dnia 07 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Po 562/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 czerwca 2016 r. wskazując m. in. na uchybienie art. 138 § 2 i 136 K.p.a.

W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem niniejszego sprzeciwu jest decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] grudnia 2017 r., mocą której uchylono decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] września 2015r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie siedliska rolniczego o 11 obiektów ( pawilonów) do hodowli zwierząt futerkowych (królików) o wymiarach: 150 m. długości, 2,5 m. szerokości, wielkość hodowli do 59 DJP, wraz z utwardzeniem terenu pod pawilony na działkach o nr ewid.[...], [...] i [...], obręb L., w miejscowości L., i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Sprzeciw wniesiony na podstawie art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2017 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: u.p.z.p.) okazał się uzasadniony.

W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, że w dniu 01 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 07 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), która nakazuje do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych po tej dacie stosować przepisy w brzmieniu zmienionym niniejszą ustawą. Zgodnie z art. 17 ust. 1 tejże ustawy zmieniającej do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy P.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony po wejściu w życie ustawy, do jego rozpoznania należy stosować przepisy P.p.s.a. w nowym brzmieniu.

Przepisy powyższe wprowadziły instytucję sprzeciwu od decyzji o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., w miejsce dotychczasowej – składanej na zasadach ogólnych – skargi. W myśl art. 64a P.p.s.a., po zmianach, od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Zgodnie z art. 64c § 1 i 2 P.p.s.a. w nowym brzmieniu sprzeciw od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu od decyzji, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Granice rozpoznania sprawy ze sprzeciwu od decyzji określa przepis art. 64e P.p.s.a. w nowym brzmieniu, wskazując, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a.

Mając powołane przepisy na względzie, stwierdziwszy, że sprzeciw w niniejszej sprawie został wniesiony w ustawowym terminie, Sąd uznał, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję w warunkach niniejszej sprawy dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie.

Na wstępie zważyć należy, że wydając zaskarżoną decyzję WWINB obowiązane było stosować przepisy K.p.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej wyżej powołaną ustawą. Przepis przejściowy tej ustawy – art. 16 określił bowiem, że do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy K.p.a. w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n K.p.a. ustawy zmienianej w art. 1 (dot. mediacji).

Powyższe ma o tyle znaczenie, że zasadniczej zmianie poprzez niniejszą ustawę nowelizującą K.p.a. i inne ustawy uległy przepisy art. 138 (dodano § 2a i § 2b) oraz art. 136 (zmiana brzmienia i wyodrębnienie § 1-4).

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego podjęte zostało w oparciu o dotychczasowe brzmienie przepisu art. 138 § 2 K.p.a., który stanowił procesową podstawę do wydania decyzji kasacyjnej, powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy mógł uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Taka treść omawianego przepisu funkcjonowała od dnia 11 kwietnia 2011 r. na skutek ustawy z dnia 03 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18).

Zgodnie z treścią art. 138 § 2 K.p.a., ustawowym warunkiem dopuszczalności uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia jest łączne wystąpienie dwóch przesłanek: 1) naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów procesowych oraz - stanowiące konsekwencję tego naruszenia - 2) zaniechanie wyjaśnienia przez ten organ okoliczności faktycznych sprawy w stopniu wykraczającym poza uprawnienia organu odwoławczego, o których mowa w art. 136 k.p.a. Użyte w art. 138 § 2 k.p.a. określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. W szczególności można stwierdzić, że nawiązuje ono do pojęcia "nieprzeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części", co - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy.

Za niedopuszczalną uznaje się przy tym wykładnię rozszerzająca omawianego przepisu. Użycie trybu określonego w art. 138 § 2 K.p.a. jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacji, gdy organ odwoławczy przekonująco i w sposób wyczerpujący uzasadni istnienie przesłanek zawartych w tym przepisie. Ponadto, organ odwoławczy powinien wykazać, że przeprowadzenie przez niego dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II OSK 65/15, Baza NSA). W sytuacji bowiem, gdy uzupełniające postępowanie wyjaśniające, przewidziane w art. 136 K.p.a., umożliwiłoby organowi odwoławczemu prawidłowe załatwienie sprawy, wydanie decyzji kasacyjnej jest równoznaczne z naruszeniem zarówno tego przepisu, jak i art. 138 § 2 K.p.a.

W realiach przedmiotowej sprawy wskazać należy, że organ odwoławczy uznał, że konieczne jest skorzystanie z art. 138 § 2 K.p.a. z następujących powodów. Po pierwsze, nie pełnego ustalenia przez organ I instancji, czy inwestor nie wykonał już w części robót budowlanych objętych wnioskiem o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie Kolegium niedopuszczalnie jest orzekanie o zamierzeniu składającym się z dwóch części - z pierwszej, nielegalnie rozpoczętej i drugiej, nie zakwestionowanej i nierozpoczętej. Właściwym wydaje się prowadzenie przez organ I instancji dwóch ewentualnie odrębnych postępowań (po wcześniejszym złożeniu wniosku przez Inwestora), a na tym etapie niezbędna jest korekta wniosku w celu ustalenia prawidłowego przedmiotu postępowania. Po drugie, akta sprawy zawierają kopertę z adnotacją, że jedna ze stron nie żyje.

W ocenie Sądu, rozstrzygając powyższą sprawę zwrócić należało w pierwszej kolejności uwagę, że przedmiotowe postępowanie administracyjne toczy się od stycznia 2012 r., a więc od prawie 6 lat. Niewątpliwie już sama ta okoliczność rażące naruszenie podstawowej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest zasada szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.). Równocześnie stwierdzone przez Kolegium okoliczności nie przemawiały za koniecznością zastosowania art. 138 § 2 K.p.a.

I tak, wątpliwości Kolegium, co do wykonania części robót budowlanych mogły zostać rozstrzygnięte w trybie art. 136 K.p.a. poprzez zwrócenie się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. o udzielenie wyjaśnień, co do prowadzonych na nieruchomości postępowań. Zwrócić bowiem należy uwagę, że skarżący podniósł, że prowadzone postępowanie zostało zakończone wykonaniem rozbiórki pasów, co zostało stwierdzone przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. podczas kontroli (pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] maja 2013 r.). A więc w ocenie Sądu na etapie postępowania odwoławczego istniała możliwość rozstrzygnięcia powstałych wątpliwości. Zakres czynności koniecznych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy umożliwiał skorzystanie z treści art. 136 K.p.a., co nie stanowiłoby naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.

W odniesieniu do śmierci jednej ze stron postępowania Sąd zwraca uwagę, że pełnomocnik wnioskodawcy przesłał odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] marca 2014 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po M. P. oraz zestawienie A. P. zawierające listę spadkobierców wraz z adresami. Zgodnie z art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. Następstwo prawne praw dziedzicznych, które wchodzą w skład spadku po osobie zmarłej, powinno być wykazane według przepisów prawa cywilnego. Ustalenie kręgu spadkobierców nie należy bowiem do właściwości organów administracji publicznej, lecz do sądów powszechnych. Dopiero, gdy prawa spadkowe zostały już prawomocnie stwierdzone przez sąd lub potwierdzone przez notariusza, organ ma obowiązek odszukać ustalonych już spadkobierców i wezwać ich do udziału w toczącym się postępowaniu w charakterze strony. Zatem brak było konieczności uaktualnienia zapisów w ewidencji gruntów lub w księdze wieczystej przez spadkobierców strony, która zmarła, wobec istnienia w aktach postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Bowiem to postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku jest dokumentem, z którego wynika następstwo prawne. A więc również w powyższym zakresie stanowisko Kolegium uznać należało za wadliwe.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151a § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd zasądził na rzec strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w oparciu o przepis art. 200, art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ). Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości [...],- zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...],- zł oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości [...] , - zł – łącznie [...],- zł