Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 750/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Popowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 14 października 2005 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich o d d a l a s k a r g ę /-/B.Popowska KB/


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia[...]lipca 2001 r. nr [...], na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. nr 142 poz.950 ze zm. ) pozbawił T. D. uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją ZW ZBOWiD w P. z dnia [...] grudnia 1982 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...] lipca 1948 r. do [...]marca 1949 r.

W uzasadnieniu decyzji podano, że w okresie uznanym za działalność kombatancką T. D. pełnił służbę w Wojsku Polskim - 7 Pułk KBW stacjonujący w K. i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art.1 ust.2 pkt 6 cytowanej ustawy. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że T. D. na podstawie dotychczasowych przepisów uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" co skutkuje, w myśl art.25 ust.2 pkt 2 cytowanej ustawy, pozbawienie takiej osoby tych uprawnień.

Ponadto Kierownik Urzędu stwierdził, że nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art.1 ust.2, art.2 i art.4 ustawy o kombatantach.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. D. odwołał się do swojego pisma z dnia [...] stycznia 2001 r. (prawdopodobnie chodzi o pismo k.19 akt administracyjnych), które przesłał do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego. Ponadto we wniosku T. D. ponownie podał, że brał udział w likwidacji byłych sotni Łastiwki i Żelaźniaka w okolicy Olszanicy w okresie od końca lipca do początku września 1948 r. oraz zaprzeczył twierdzeniom Kierownika Urzędu , że 7 Pułk KBW w Kielcach nie brał udziału w zwalczaniu band UPA na Rzeszowszczyźnie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] września 2001 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2001 r. o pozbawieniu T. D. uprawnień kombatanckich podzielając argumentację zawartą w tej decyzji. Ponadto Kierownik Urzędu powołał się na wykaz z Centralnego Archiwum Wojskowego nr 647 z dnia [...] sierpnia 1995 r. , na podstawie którego przyjęto, że 7 Pułk KBW w okresie od [...] lipca 1948 r. do [...] marca 1949 r. nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art.1 ust.2 pkt 6 ustawy o kombatantach.

Od powyższej decyzji T. D. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 1 czerwca 2004 r. sygn. 4/II SA/Po 3827/01 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych z dnia [...]lipca 2001 r. nr [...], i wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy rzeczą organu będzie wnikliwe wyjaśnienie tego czy T. D. w czasie pełnienia służby wojskowej faktycznie brał udział w walkach z oddziałami UPA, co dawałoby podstawę do ewentualnego zachowania uprawnień kombatanckich na podstawie art.1 ust.2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Kierownik Urzędu winien w szczególności udzielić skarżącemu informacji co do sposobu i możliwości uzyskania stosownych dowodów, a przede wszystkim dokumentów, na poparcie jego twierdzeń.

Kierownik Urzędu pismem z dnia [...] listopada 2004 r. (k. 41 akt administracyjnych) zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej o udzielenie informacji z kim walczył (wszystkie informacje), bądź z kim walczyły jednostki, w których służył skarżący w poszczególnych okresach. W załączeniu przesłano kartę przebiegu służby wojskowej T. D. W odpowiedzi IPN wskazał, że z materiałów archiwalnych, będących w posiadaniu Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej wynika, że formacje, w których służył w latach 1948-1957 skarżący brały udział w walkach zbrojnych z organizacjami; "Wolność i Niezawisłość", Armią Krajową, Narodowymi Siłami Zbrojnymi, Narodowym Zjednoczeniem Wojskowym, Związkiem Młodzieży Wielkopolskiej oraz bandami o charakterze rabunkowym.

Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] (k. 48 akt administracyjnych) Kierownik Urzędu pozbawił T. D. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w P. z dnia [...] grudnia 1982 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...] lipca 1948 r. do [...] marca 1949 r.

Uzasadniając wskazano, że na podstawie przeprowadzonego postępowania ustalono, że w okresie uznanym za działalność kombatancką T. D. pełnił służbę w Wojsku Polskim - 7 Pułku KBW stacjonującym w K. i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art.1 ust.2 pkt 6 cytowanej ustawy. Zgodnie z art. 1 ust.2 pkt 6 ustawy o kombatantach, za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Armii Powstańczej oraz grupami Wehrwolfu", co w przypadku skarżącego nie miało miejsca.

W przewidzianym ustawą terminie skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i podniósł, że kiedy w 1948 r. przebywał w rejonie miasteczka Czarne, działały tam jeszcze "resztki Wehrwolfu"

Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] (k. 57 akt administracyjnych) utrzymał w mocy decyzję własna z dnia [...]marca 2005 r.

Uzasadniając wydaną decyzję organ wskazał, że IPN pismem z dnia [...] lutego 2005 r. stwierdził jednoznacznie, że skarżący nie brał udziału w walkach z UPA i Wehrwolfem. Podkreślono, że również skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie swojego udziału w walkach z UPA lub Wehrwolfem, a samo tylko oświadczenie woli nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustaw o kombatantach.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. D. wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r., doręczonym dnia [...] sierpnia 2005 r. zawiadomiono skarżącego o złożeniu przez Kierownika Urzędu wniosku o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz o czternastodniowym terminie do złożenia żądania przeprowadzenia rozprawy. Wobec upływu powyższego terminu sprawę skierowano do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Pismem z dnia [...]września 2005 r. skarżący uzupełnił złożoną skargę wskazując m.in. osobę świadka por. W. S.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadną.

Sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa i do tych jedynie kwestii ograniczają się rozważania sądu w sprawie objętej skargą.

Stosownie do treści art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały te uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" Zgodnie z treścią powyższego przepisu, wszczęto postępowanie weryfikacyjne w celu wydania decyzji w sprawie prawa T. D. do świadczeń określonych ustawą o kombatantach.

Bezspornym jest, iż uprawnienia kombatanckie T. D. przyznane zostały decyzją ZW ZBOWiD w P. z dnia [...] grudnia 1982 r. - wyłącznie - z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...]lipca 1948 r. do [...]marca 1949 r.

Stosownie do wytycznych - zawartych w wyroku WSA z dnia 1 czerwca 2004 r. sygn. 4/II SA/Po 3827/01, uchylającym decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] września 2001 r. nr [...]oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]lipca 2001 r. nr [...]- na Kierowniku Urzędu spoczywał obowiązek poinformowania skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego oraz zbadania podnoszonych przez skarżącego argumentów.

W toku całego postępowania weryfikacyjnego skarżący twierdził konsekwentnie, że pełniąc służbę w 7 Pułku KBW brał udział w zwalczaniu UPA na Rzeszowszczyźnie, jednak nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie tej okoliczności. Niewątpliwie uregulowania ustawy o kombatantach wprowadzają wyjątek od uregulowanej przepisem art. 77 § 1 kpa zasady rozłożenia ciężaru dowodu. W postępowaniu weryfikacyjnym na organie administracji spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (wyrok NSA z 6 września 2002 r., sygn. V SA 3140/01). Jeżeli skarżący powołuje się na określoną okoliczność, to organ ma obowiązek ją zbadać. Zauważenia wymaga jednak, iż w piśmiennictwie Barbara Adamiak wskazuje jako przykład, art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach, który wprost wymaga od osób ubiegających się o uprawnienia, przedłożenia dowodów na wskazane okoliczności. W rozpatrywanej sprawie Kierownik Urzędu zwracał się do T. D. o nadesłanie wszelkich wiarygodnych wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, skarżący jednak na potwierdzenie swojego udziału w walkach z UPA lub grupami Wehrwolfu nie przedstawił żadnych dowodów. Przy powtórnym rozpatrywaniu sprawy skarżący skorzystał z prawa zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, jednak nie kwestionował dokonanych ustaleń, ani nie zgłosił nowych zarzutów. W odniesieniu do argumentów podnoszonych w piśmie uzupełniającym do skargi (k.14 akt sądowych) oraz załączonego do niego oświadczenia świadka należy wskazać, że wcześniej nie były one przedstawiane Kierownikowi Urzędu, a zatem nie mogły być przedmiotem prowadzonych przez organ ustaleń.

W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że ujawnienie nowych (zarówno nowoodkrytych, jak i po raz pierwszy przez stronę zgłoszonych) okoliczności faktycznych lub dowodów, istotnych dla sprawy może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania.

Kierownik Urzędu w toku postępowania uzyskał wykaz Centralnego Archiwum Wojskowego nr [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r., na podstawie którego ustalono, że 7 Pułk KBW w okresie zaliczonym skarżącemu jako działalność kombatancka nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu. Ponownie rozpatrując sprawę organ zwrócił się także do Instytutu Pamięci Narodowej, który potwierdził służbę skarżącego w 7 pułku KBW i wskazał, że z posiadanych materiałów archiwalnych nie wynika, aby formacje, w których skarżący służył brały udział w walkach z UPA lub Wehrwolfem.

Kierownik Urzędu podjął stosowne działania w celu potwierdzenia udziału skarżącego w walkach z UPA i Wehrvolfem, jednak wobec nie potwierdzenia tych okoliczności organowi nie można zarzucić aby w toku postępowania naruszył zasady dochodzenia prawdy obiektywnej ( art. 7 kpa). W ocenie Sądu organ zastosował się do wskazówek zawartych w wyroku z dnia 1 czerwca 2004 r. Kierownik Urzędu zajął stanowisko wobec całego materiału zebranego w toku postępowania i uzasadnił jasno, i należycie swe zdanie, a w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. W myśl dyrektyw art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( j.t. Dz.U. 98/00/1071 ze zm. - dalej kpa) organ administracji dopuścił jako dowód wszystko, co mogłoby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i dopiero na podstawie całokształtu materiału ocenił, czy dana okoliczność została udowodniona.

Uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec o oddaleniu skargi.

/-/B. Popowska

KB/