Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 921/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4
journal: Dz.U. 2008 nr 118 poz 745
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu  samochodu osobowego
article: art. 241 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1240/14 w sprawie ze skargi T. T. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie podatku akcyzowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lutego 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 1240/14 oddalił skargę T. T. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.

Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Po rozpatrzeniu wniosku T. T. (dalej: skarżący) z dnia [...] lipca 2007 r. o zwrot podatku akcyzowego w kwocie 4.616,81 zł, zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] nr nadwozia [...], Naczelnik Urzędu Celnego w W. decyzją z [...] listopada 2007 r. nr [...] odmówił zwrotu podatku akcyzowego.

W wyniku ponownego wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2008 r., w tym samym przedmiocie Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z [...] października 2008 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z [...] listopada 2007 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wniosek o zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego został złożony po upływie terminu do wystąpienia z żądaniem o wznowienie postępowania, określonego w art. 4 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118, poz. 745; dalej: ustawa o zwrocie nadpłaty).

Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] marca 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 października 2009 r. (sygn. akt III SA/Wa 704/09) oddalił skargę T. T., wskazując, iż organ podatkowy zasadnie odmówił wznowienia postępowania na skutek wniosku skarżącego z 21 sierpnia 2008 r., jako że został on złożony po upływie terminu określonego w art. 4 ustawy o zwrocie nadpłaty.

Pismem z 30 listopada 2009 r. (uzupełnionym 18 stycznia 2010 r.) skarżący wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2007 r., uzasadniając, że niezachowanie terminu z art. 241 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: O.p.) nastąpiło bez jego winy, a tym samym nie może mieć wpływu na odmowę zwrotu akcyzy.

Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z [...] marca 2010 r. nr [...] odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia wniosku. W motywach postanowienia organ wyjaśnił, że skarżący nie podał przyczyny implikującej uchybienie terminu i nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. W konsekwencji organ stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 stycznia 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1204/10 oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z [...] marca 2010 r., a Naczelny Sąd Administracyjny na skutek złożonej skargi kasacyjnej postanowieniem z 15 marca 2013 r. sygn. akt 1471/11 uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę, wskazując, że skarżący nie złożył zażalenia na postanowienie z 19 marca 2010 r., a tym samym nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia w toku postępowania podatkowego

Wskutek złożonego przez skarżącego zażalenia Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z [...] lutego 2014 r. przywrócił termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z 19 marca 2010 r., a następnie postanowieniem z [...] mara 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie z [...] marca 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, że kwestię sporną w sprawie stanowi możliwość przywrócenia określonego w art. 4 ustawy o zwrocie nadpłaty, terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wyjaśnił, że ustawa o zwrocie nadpłaty weszła w życie 20 lipca 2008 r., zatem termin do złożenia wniosku o wznowienia postępowania, w związku z orzeczeniem ETS w sprawie C-313/05 upłynął 20 sierpnia 2008 r. Skarżący wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 O.p. złożył 21 sierpnia 2008 r., a więc z przekroczeniem terminu wynikającego z art. 4 ustawy o zwrocie nadpłaty. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż aby doszło do przywrócenia terminu, zgodnie z art. 162 § 1 i 2 O.p. zainteresowany musi: złożyć wniosek, wskazać we wniosku przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnić brak winy w spowodowaniu przekroczenia terminu oraz dokonać czynności, dla której przewidziano dany termin. Przy czym organ podkreślił, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Organ wyjaśnił, że skarżący w piśmie z 18 stycznia 2010 r. wskazał, iż niezachowanie terminu nastąpiło bez jego winy, a tym samym nie może mieć wpływu na odmowę zwrotu akcyzy. Jednak skarżący nie podał przyczyny, z powodu której jego wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu. Dopiero w zażaleniu na postanowienie, skarżący stwierdził, że okoliczności uprawdopodabniające opóźnienie w złożeniu wniosku spowodowane były pobytem za granicą Polski.

W ocenie organu powyższa okoliczność nie stanowi przeszkody nie do przezwyciężenia. Skarżący miał bowiem możliwość uzyskania informacji o wydaniu wyroku ETS, ponieważ został on opublikowany w powszechnie dostępnym Dzienniku Ustaw, podobnie jak przepisy określające sposób i zasady realizacji wynikających z tego wyroku praw. Wskazał także, że argument skarżącego o złożeniu wniosku już 23 lipca 2007 r. nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu, bowiem argument ten podnoszony był już przez skarżącego w postępowaniu zakończonym wyrokiem WSA w Warszawie z 27 października 2009 r. (sygn. III SA/Wa 704/09), w którym stwierdzono, że organ podatkowy zasadnie odmówił wznowienia postępowania na skutek wniosku z 22 sierpnia 2008 r., jako że został on złożony po upływie terminu określonego w art. 4 ustawy o zwrocie nadpłaty, a wniosku skarżącego z 23 lipca 2007 r. nie można utożsamiać z wnioskiem o wznowienie postępowania, ponieważ jest to wniosek o stwierdzenie nadpłaty złożony w trybie zwykłym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem wskazanym na wstępie oddalił skargę T. T. W uzasadnieniu, wskazał iż wobec skarżącego toczyło się już w 2007 r. postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, wszczęte jego wnioskiem z 23 lipca 2007 r. Postępowanie to zakończone zostało decyzją odmowną, która stała się ostateczna na skutek niewniesienia odwołania. Zatem ponowne procedowanie w sprawie nadpłaty było możliwe dopiero w trybie nadzwyczajnym w przypadku wzruszenia powyższej decyzji ostatecznej. Wobec tego jak zauważył WSA – z uwagi na treść art. 240 § 1 pkt 11 O.p. – potencjalnie istniała w przypadku skarżącego możliwość wznowienia w sprawie postępowania w związku z wyrokiem ETS z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05. Z tego względu organ I instancji rozpatrzył żądanie skarżącego zawarte w piśmie wniesionym 21 sierpnia 2008 r., jako wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 O.p.

W ocenie WSA możliwość przywrócenia określonego w art. 4 ustawy o zwrocie nadpłaty terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przewiduje art. 162 § 1 O.p., jednakże Sąd zwrócił uwagę, że przepis ten nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Powołując orzecznictwo sądowoadministracyjne WSA, wskazał, iż wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym.

Sąd I instancji za niezasadne uznał argumenty dotyczące przebywania skarżącego za granicą za okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Jak podkreślił, możliwość uzyskania informacji o wydaniu przez ETS wyroku mającego wpływ na prawa i obowiązki podatników została zapewniona obywatelom poprzez obowiązek publikacji takiego orzeczenia w Dzienniku Ustaw, podobnie jak przepisów określających sposób i zasady realizacji wynikających z tego wyroku praw. Skarżący już wcześniej interesując się kwestią odzyskania podatku akcyzowego i posiadając doświadczenie prawne w tym zakresie, biorąc pod uwagę nawet podstawową ochronę swych interesów, winien śledzić tok postępowania legislacyjnego w tej kwestii.

Sprawa ta była nagłaśniana a trudno wywodzić, że przy współczesnych możliwościach technicznych śledzenia toku sprawy (nawet w Internecie będąc poza granicami kraju) skarżący dopiero dzień po powrocie do Polski mógł dowiedzieć się o opublikowaniu wyroku ETS w sprawie C-313/05 w Dzienniku Ustaw.

Tymczasem z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, aby skarżący wykazał większą staranność oraz zainteresowanie tą kwestią. W ocenie Sądu, okoliczności przywołane przez skarżącego nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu. Wyjazd poza granice kraju nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Zasadnie zatem organ odwoławczy stwierdził, że okoliczności powołane przez skarżącego nie stanowią wyjątkowych i nagłych okoliczności, które uniemożliwiły dochowanie uchybionego terminu i nie świadczą o dochowaniu przez skarżącego należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw.

Skargą kasacyjną skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 162 § 1 O.p. i w zw. z art. 4 ustawy o zwrocie nadpłaty, poprzez ich niezastosowanie, skutkujące oddaleniem skargi w trybie art. 151 p.p.s.a., a to w następstwie przeprowadzenia przez WSA kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w sposób nieprawidłowy, poprzez zaakceptowanie w rozstrzygnięciu przeprowadzenia przez organ oceny materiału dowodowego zawartego w sprawie w sposób wadliwy polegający na przyjęciu, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w związku z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05 (Dz. Urz. UE C 56 z 10.03.2007, str. 6) nastąpiło z winy skarżącego;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewskazanie podstawy faktycznej wyroku, poprzez poprzestanie na wskazaniu, że sprawa była nagłaśniana a skarżący przy wykorzystaniu "współczesnych możliwości technicznych" mógł "śledzić tok sprawy", a tym samym zaniechanie wskazania, w jaki sposób okoliczności te miały lub mogły mieć wpływ na zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez skarżącego, a także zaniechanie dokonania ustaleń faktycznych w zakresie charakteru pracy skarżącego w czasie pobytu za granicą, wieku skarżącego, dostępu do sieci Internet.

W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż nie jest on profesjonalnym uczestnikiem obrotu prawnego, nie można zatem wymagać od niego, by przebywając za granicą analizował wszystkie publikacje w Dzienniku Ustaw.

W piśmie procesowym z dnia 5 kwietnia 2016 r. organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania z przyczyn wskazanych w § 2 tego przepisu, której w tej sprawie nie stwierdzono.

Nie jest trafny zarzut sformułowany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, a dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. W związku z tym zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. jako samodzielnej podstawy kasacyjnej może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada dyspozycji z art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż zawiera wszystkie elementy składowe wymienione w tym przepisie, w szczególności w zakresie przyjętej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Zakres przyjętego przez sąd administracyjny stanu faktycznego sprawy zawsze należy odnosić do tego co jest przedmiotem konkretnie rozstrzyganej sprawy administracyjnej (podatkowej). W tym wypadku przedmiot sprawy dotyczył wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego. Zatem przedmiot sprawy dotyczył ustalenia okoliczności i przyczyn uchybienia terminu do dokonania wskazanej wyżej czynności procesowej.

Sąd I instancji, wbrew zarzutom skarżącej, z tego obowiązku się wywiązał, gdyż przedstawił istotne elementy stanu faktycznego dotyczące kwestii związanych z wskazanymi przez wnioskodawcę przyczynami skutkującymi uchybieniem terminu.

Natomiast argumentacja skarżącego, iż Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż poprzestał na wskazaniu, że "sprawa była nagłaśniana", a skarżący przy wykorzystaniu "współczesnych możliwości technicznych" mógł "śledzić tok sprawy" odnosi się do oceny przyjętych ustaleń faktycznych.

Zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować prawidłowości merytorycznej rozstrzygnięcia. Jak wyżej wskazano, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje jaki stan faktyczny sprawy został przez sąd przyjęty i dlaczego, wówczas art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Bez odniesienia się do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego (podatkowego) nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji, który formalnie z nałożonego na niego obowiązku się wywiązał, ale w ocenie strony przyjęte ustalenia są merytorycznie błędne (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09; opubl. ONSAiWSA 2010/3/39, zbiór lex nr 552012).

W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. za nieskuteczną należy też uznać argumentację, iż Sąd I instancji zaniechał dokonania ustaleń faktycznych w zakresie charakteru pracy skarżącego w czasie pobytu za granicą, wieku skarżącego, dostępu do sieci Internet.

Tego rodzaju argumentacja wskazuje na niezrozumienie istoty sądowoadministracyjnej kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. Istotą tej kontroli jest rozstrzyganie sprawy sądowoadministracyjnej, rozumianej jako wywołany przed sądem administracyjnym spór między adresatem rozstrzygnięcia organu administracji publicznej a organem, którego przedmiotem jest zarzut naruszenia prawa przez organ administracji, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie. Kontrola ta sprowadza się do badania zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dlatego podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest w zasadzie cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy, zgromadzony w postępowaniu przed organami podatkowymi (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia organu. Natomiast sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją lub postanowieniem.

Nie zasługiwały także na uwzględnienie zarzuty sformułowane w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej.

Istota sporu objętego powyższymi zarzutami sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organ zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 162 § 1 O.p., tj. niewskazanie braku winy w uchybieniu terminu.

Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

W powołanym przepisie wprowadzono warunek braku zawinienia w uchybieniu terminu jako konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu. Spełnienie tego warunku należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna, istniała cały czas wymagany do dokonania czynności i jednocześnie uniemożliwiła jej działanie, nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach. Przepis art. 162 § 1 O.p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym.

Z powołanego wcześniej przepisu art. 162 § 1 O.p. wynika, że wystarczy, iż przesłanka "braku winy w uchybieniu terminu" zostanie przez stronę uprawdopodobniona. Okoliczności uprawdopodobnione przez stronę mogą jednak stanowić podstawę do uwzględnienia wniosku dopiero wówczas, gdy ich ocena wskazuje, że strona nie dokonała czynnosci w terminie bez swojej winy. Ocena prawidłowości i zasadności twierdzeń zawartych we wniosku o przywrócenie terminu dokonania czynności procesowej należy do organu rozpatrującego wniosek.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezsporny jest fakt uchybienia przez skarżącego terminowi określonemu w art. 4 ustawy o zwrocie nadpłaty. Zgodnie z ostatnio powołanym przepisem w przypadku żądania strony o wznowienie postępowania w związku z orzeczeniem ETS z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05 (Dz.Urz. UE.C.56 z 10.03.2007 r., str. 6) termin, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 2 O.p., liczy się od dnia następującego po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

Skarżący jako przyczynę złożenia wniosku o wznowienie postępowania po upływie terminu liczonego przy uwzględnieniu art. 4 ustawy o zwrocie nadpłaty, tj. w dniu 21 sierpnia 2008 r. podał fakt przebywania za granicą. Przy czym należy zauważyć, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tegoż wniosku o wznowienie postępowania skarżący złożył 30 listopada 2009 r. i wówczas tej okoliczności jako przyczyny uchybienia terminu nie wskazał. Nie podał tej przyczyny także w piśmie uzupełniającym powyższy wniosek (tj. w piśmie z dnia 18 stycznia 2010 r.).

Dopiero w zażaleniu na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania skarżący wyjaśnił, że okolicznością uprawdopodobniającą opóźnienie w złożeniu tego wniosku był pobyt za granicą Polski. Jednakże wraz z przedstawieniem tej nowej informacji, mającej uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, skarżący nie przedstawił żadnych wyjaśnień dotyczących tego w jakim konkretnie okresie przebywał za granicą, jaka była przyczyna wyjazdu i dalszego pobytu za granicą, a także gdzie konkretnie i w jakich warunkach tam przebywał. Etap postępowania zażaleniowego był zaś ostatnim momentem, w którym skarżący miał możliwość przedstawienia wszystkich okoliczności i informacji związanych z tym, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, liczonego według art. 4 ustawy o zwrocie nadpłaty, nastąpiło bez jego winy w związku z pobytem – w tymże terminie – za granicą. Przedstawienie w tym zakresie przez skarżącego stosownej argumentacji pozwalałoby organowi rozpoznającemu zażalenie umożliwić ocenę prawidłowości i zasadności twierdzeń o przyczynie uprawdopodobniającej brak jego winy w niedochowaniu terminu. Lakoniczność informacji, że przyczyną tą był jego pobyt za granicą Polski, nie mogła być inaczej oceniona przez organ, aniżeli zostało to przedstawione w uzasadnieniu wydanego przez ten organ rozstrzygnięcia, następnie zaakceptowanego przez Sąd I instancji. Skoro z całokształtu okoliczności i pism zgromadzonych w tej sprawie wynikało, iż skarżący już od 2007 r. ubiegał się o zwrot podatku uiszczonego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podejmując różne kroki prawne w tym zakresie, a z działań tych wynikało, iż był zainteresowany tą kwestią, to nie sposób uznać, że skarżący w sposób należyty dopełnił reguł starannego działania, o którym mowa w art. 162 § 1 O.p. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W tym kontekście stanowisko Sądu I instancji, iż kwestia dotycząca postępowania legislacyjnego w związku z wyrokiem ETS w sprawie C-313/05 była nagłośniona, przy uwzględnieniu podejmowanych przez skarżącego kroków prawnych począwszy od 2007 r. o uzyskanie zwrotu uiszczonego podatku akcyzowego, nie może być uznane za naruszające wskazane przez skarżącego przepisy. Nietrafna jest przy tym argumentacja, że skarżący był zwolniony z podjęcia wszelkich działań, gdyż nie był profesjonalnym uczestnikiem obrotu prawnego.

Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak sentencji.