Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 272/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 38 ust. 6 i 7, § 39 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 1 art. 73
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności  jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia  bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Piotr Piszczek (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółki A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 278/17 w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 278/17 oddalił skargę Spółki A na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z [...] stycznia 2017 r.

Skargę kasacyjną – zaskarżając wyrok w całości – wywiódł pełnomocnik spółki, który powołując się na treść art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), orzeczeniu zarzucił:

1. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) § 38 ust. 6 (obecnie ust. 8) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013 (Dz.U. z 2013 r. poz. 361 ze zm.; dalej: rozporządzenie), przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten znajduje zastosowanie, gdy do powierzchni użytków zielonych, których posiadanie rolnik utracił, kiedykolwiek w przeszłości przyznano płatność rolno środowiskową, podczas gdy wykładnia wyrażona w wyroku NSA II GSK 394/15 z 19 lipca 2016 r. wydanym w przedmiotowej sprawie, oraz w wyrokach NSA II GSK 2918/14 z 26 maja 2015 r., II GSK 758/14 z 26 maja 2015 r., II GSK 646/14 z 26 maja 2015 r. wskazuje, że warunkiem zastosowania sankcji z tego przepisu jest ustalenie, że do działki utraconej została uprzednio przyznana płatność po dacie jej utraty, a nie w jakimkolwiek okresie w przeszłości, w konsekwencji czego Sąd błędnie uznał, że organ prawidłowo zastosował sankcję z § 38 ust. 6, pomimo że w sprawie spełnione były wszystkie przesłanki określone w hipotezie przepisu § 38 ust. 7 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wyłączające zastosowanie sankcji;

2) § 38 ust. 7 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepis ten znajduje zastosowanie, jedynie w sytuacji, gdy do powierzchni użytków zielonych, których posiadanie rolnik utracił płatność rolnośrodowiskowa nie była przyznana kiedykolwiek w przeszłości, w tym przed utratą władztwa nad tymi gruntami, podczas gdy wykładnia wyrażona w wyrokach NSA II GSK 758/14 z 26 maja 2015 r., II GSK 646/14 z 26 maja 2015 r. wskazuje, że warunek nieprzyznania płatności, obligujący organ do odstąpienia od 20-procentowej sankcji, należy odnosić do okresu już po utracie posiadania gruntów, a nie jakiegokolwiek okresu w przeszłości, w konsekwencji czego Sąd błędnie utrzymał w mocy wadliwe decyzje;

3) obrazę art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009 r., s. 1 ze zm.) przez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że przepis ten nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy Skarżący nie ponosi odpowiedzialności za rzekomo popełnione nieprawidłowości, ponieważ dokonane zmniejszenia deklarowanej we wniosku powierzchni wynikły z niezawinionej przez niego utraty władztwa nad gruntami w konsekwencji czego Sąd niesłusznie utrzymał w mocy wadliwą decyzję, na mocy której zastosowano względem Skarżącego obniżkę płatności;

2. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 3 § 1 i § 2 ust. 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151 p.p.s.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi, w konsekwencji zaakceptowania w procesie oceny legalności decyzji faktu, że organ oparł swe rozstrzygnięcie na nieprawidłowo zinterpretowanych przepisach rozporządzenia, w sytuacji gdy do utraconych gruntów dokonano płatności jedynie przed datą ich utraty, co zgodnie z wykładnią przedstawioną w ww. wyrokach NSA nie powinno skutkować nałożeniem sankcji, w wyniku czego niesłusznie utrzymano w mocy wadliwe decyzje;

2) art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 173 ze zm.) przez akceptację dla naruszenia przez organ zasady swobodnej oceny dowodów/wybiórcze rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, w szczególności faktu, że do utraconych gruntów dokonano płatności jedynie przed datą ich utraty, co zgodnie z wykładnią przedstawioną w ww. wyrokach NSA nie powinno skutkować nałożeniem sankcji, w wyniku czego niesłusznie utrzymano w mocy wadliwą decyzję i doszło do oddalenia skargi, zamiast jej uwzględnienia;

3) 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 153, art. 170 p.p.s.a. przez brak uwzględnienia w skarżonym wyroku wskazań dotyczących sposobu rozpatrzenia przedmiotowej sprawy jakie zawarł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 lipca 2016 (sygn. akt II GSK 394/15) i uznanie, że organ prawidłowo zastosował sankcję z § 38 ust. 6 rozporządzenia i nie zastosował zwolnienia z sankcji wyrażonego w § 38 ust. 7 na tej podstawie, że Skarżąca otrzymała płatność do wycofanych działek w roku 2012, pomimo że w tym okresie posiadała ona sporne działki, a w okresie po utracie ich posiadania płatność nie była jej przyznana, podczas gdy z wykładni zawartej w ww. wyroku NSA wynika, że sankcję można zastosować jedynie, gdy przyznano płatność po przeniesieniu lub utracie posiadania gruntów i do zbadania powyższej okoliczności NSA zobowiązał organ.

Wskazując na powyższe zarzuty na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Organ nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jednie nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu; żadna z nich nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych art. 141 § 1 w zw. z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a.

Wedle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty oparte w obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art.174 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii naruszenia norm prawa procesowego albowiem stosowanie norm materialnych może być oceniane wówczas, kiedy prawidłowo został ustalony stan faktyczny w następstwie niewadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego.

Nie ulega wątpliwości – oceniając trafność zarzutów skargi kasacyjnej w zakresie obrazy przepisów prawa procesowego – że Sąd pierwszej instancji był związany dokonaną wykładnią przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 lipca 2016 r. w sprawie II GSK 349/15, a także własną – patrz wyrok WSA w Białymstoku z 25 listopada 2014 r. w sprawie I SA/Bk 342/14.

NSA w ww. judykacie wskazał, że niezachowanie trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo w rozumieniu § 38 ust. 8 jest naruszeniem obowiązku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.

NSA przypomniał, że w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym, jednym z warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest realizowanie 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego obejmującego wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych. Przyjęcie przez Sąd I instancji, że "niezachowanie", o którym stanowi § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, ma miejsce w razie zniszczenia lub zmiany uprawy dotychczasowej w zasadzie jest uzasadnione. Niewątpliwie bowiem w takiej sytuacji grunty nie są już zajęte pod uprawę traw lub innych pasz zielonych naturalnych samosiewnych lub wysiewnych, a skoro tak, to rolnik nie realizuje zobowiązania rolnośrodowiskowego. Nie są to jednak jedyne przypadki "niezachowania" – o którym stanowi § 38 ust. 8. Prawodawca wskazał zatem na "niezachowanie" trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo "w wyniku" przeniesienia lub utraty posiadania gruntów. Skoro tak, to przyjąć trzeba, że przeniesienie (w sposób określony przepisem) lub utrata posiadania gruntów, na których występują użytki zielone lub opisane elementy krajobrazu nieużytkowane rolniczo jest rodzajem niezachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo.

W konsekwencji – co do zasady – tego rodzaju niezachowanie trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo skutkować winno zmniejszeniem płatności na zasadach określonych § 38 ust. 8. Wskutek tego rodzaju "niezachowania" trwałych użytków zielonych rolnik także nie realizuje podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego. W ust. 9 § 38 prawodawca ustanowił jednak wyjątek, który dotyczy w sposób jednoznaczny niezachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo w wyniku przeniesienia lub utraty posiadania gruntów, na których występują takie użytki lub elementy krajobrazu, jednak pod określonym warunkiem, że do powierzchni tych gruntów nie została przyznana płatność rolnośrodowiskowa.

Nie ulega zatem wątpliwości – zdaniem NSA – że sam fakt niezachowania trwałych użytków zielonych w wyniku przeniesienia lub utraty posiadania gruntów, na których występują takie użytki, nie jest wystarczający do odstąpienia od stosowania § 38 ust. 8 rozporządzenia. Użyty przez ustawodawcę zwrot "do powierzchni tych gruntów nie została przyznana płatność rolnośrodowiskowa" oznacza powierzchnię trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego, nieużytkowanych rolniczo, "niezachowaną" w wyniku przeniesienia lub utraty posiadania gruntów. Należy przy tym mieć na uwadze, że zmniejszanie płatności, o którym mowa w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym, rozważane jest na etapie rozpoznawania wniosku o przyznanie płatności, czyli przed jej przyznaniem. Tymczasem wprowadzone przez prawodawcę zastrzeżenie "do powierzchni tych gruntów nie została przyznana płatność rolnośrodowiskowa" co do "przyznania płatności" posługuje się czasem przeszłym. Rzecz zatem w tym, by nie miało miejsca przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do gruntów, na których występują trwałe użytki zielone, a których rolnik "nie zachował" (już nie posiadał) wskutek przeniesienia lub utraty posiadania.

Warunek z § 38 ust. 8 rozporządzenia nie zostanie spełniony, a więc zmniejszenie będzie miało zastosowanie, gdy w chwili uprzedniego przyznawania płatności rolnośrodowiskowej do gruntów (wskazanych w przepisie § 38 ust. 1) powierzchnia tych gruntów, nieużytkowanych rolniczo w wyniku przeniesienia lub utraty posiadania została zmniejszona, bo wtedy rolnik "nie zachował" tych gruntów. Gdyby każdy przypadek uprzedniego przyznania płatności rolnośrodowiskowej eliminował wyjątek ustanowiony § 38 ust. 9 instytucja odstąpienia od zmniejszenia aktualnie dochodzonej przez rolnika płatności w gruncie rzeczy nie znajdowałaby zastosowania.

W rozpoznawanej sprawie – w ocenie NSA – brak było ustaleń co do spełnienia warunku z § 38 ust. 8 rozporządzenia z 2013 r. w przedstawionym wyżej rozumieniu. Organ administracji, podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, przyjął, że Spółka nie zachowała występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i w konsekwencji zastosował 20% zmniejszenie płatności. Zasadnie zatem Sąd I instancji wytknął, że z decyzji nie wynikało co w istocie było przyczyną zastosowania w stosunku do spółki zmniejszenia. Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, czy w związku z wycofaniem części wniosku i zmniejszeniem powierzchni realizacji zobowiązania, nastąpiła zmiana uprawy lub zniszczenie uprawy dotychczasowej, w wyniku czego grunt nie był już zajęty pod uprawę traw lub innych upraw roślin zielonych ewentualnie, czy nie był już gruntem nieużytkowanym rolniczo. Z tych też względów uchylenie wydanej w sprawie decyzji byłoby zasadne.

Realizując wytyczne zawarte w obu wyrokach i oceniając legalność wydanych w sprawie aktów administracyjnych WSA w Białymstoku w motywach wyroku z 6 czerwca 2017 r., I SA/Bk 278/17 dostrzegł, że Spółka, składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, podjęła się realizacji zobowiązań przez okres 5 lat, w tym m.in. – w ramach pakietu 5, wariant 5.1 – do zachowania występujących w gospodarstwie rolnym, określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej, trwałych użytków zielonych, które w 2013 r. uległy zmniejszeniu. Zatem Spółka wycofując w tym roku działkę ewidencyjną nr 723 – z uwagi na nieprzedłużenie umowy użytkowania – naruszyła przyjęte na siebie zobowiązanie.

W konsekwencji – zdaniem WSA w Białymstoku – ze względu na naruszenie § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, Organy prawidłowo zastosowały sankcję 20%, przewidzianą w § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Rozpoznając sprawę ponownie Organy ustaliły, że sporna działka wycofana z płatności była określona w planie działalności rolnośrodowiskowej na lata 2012–2017, jako trwały użytek zielony. Zdaniem Sądu I instancji słusznie jednak przyjęto, że nie jest możliwe zastosowanie w sprawie § 38 ust. 7 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, skoro ustalono, że Spółka w 2012 r. otrzymała płatności do przedmiotowej działki ewidencyjnej. Jednocześnie w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających przeniesienie zobowiązania rolnośrodowiskowego. W konsekwencji należało przyjąć, że z uwagi na powyższe w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania wskazany przepis pozwalający na niezastosowanie sankcji wobec spółki. Z akt sprawy wynika, że nastąpiła utrata posiadania przedmiotowej działki, niemniej jednak została do niej przyznana płatność rolnośrodowiskowa. Stąd jako bezpodstawne w rozpatrywanym przypadku należało uznać argumenty odnoszące się do "nieprzyznania płatności rolnośrodowiskowej" i wykładnia zwrotu, który w tym zakresie zawierał § 38 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Sąd I instancji dostrzegł, że Spółka zarzuca, że sankcję zastosowano w innym roku niż ten, w którym zostało stwierdzone uchybienie. Zarzut ten nie jest trafny. Z treści § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wynika, że w razie określonych w nim naruszeń/uchybień płatność rolnośrodowiskowa przysługuje rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20% w roku, w którym zostało stwierdzone takie uchybienie. W tej sprawie uchybienie polegające na niezachowaniu trwałych użytków zielonych miało miejsce w roku 2013 i za ten właśnie rok zastosowano sankcję z § 38 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Odnośnie do zarzutu naruszenia przepisu § 39 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, z którego Spółka wywodzi, że niezachowanie TUZ w 2013 roku powinno skutkować pomniejszeniem płatności o wycofaną z wniosku powierzchnię, natomiast jedyną sankcją spółki powinien być zwrot otrzymanej w 2012 roku płatności w wysokości równej wycofanej powierzchni, należy uznać go za bezzasadny. W ocenie Sądu I instancji przepisy § 38 i § 39 dotyczą innych stanów faktycznych i nie regulują one konkurencyjnych wobec siebie trybów postępowania. Pierwszy z nich znajduje zastosowanie na etapie przyznawania płatności rolnośrodowiskowej, a więc na etapie rozpoznawania wniosku o płatność, drugi zaś odnosi się do sytuacji prowadzonych postępowań w zakresie zwrotu płatności rolnośrodowiskowych z tytułu zmniejszenia obszaru, na którym rolnik powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe (tym samym dotyczy sytuacji, gdy płatność została już przyznana).

Zdaniem WSA w Białymstoku Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 nie miał w sprawie zastosowania. Zgodnie z tym przepisem obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Artykuł 73 ww. rozporządzenia ma zatem zastosowanie do obniżek i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II cytowanego rozporządzenia. Zgodnie z Tytułem IV – Podstawa obliczania pomocy, obniżek płatności i wykluczeń z płatności, rozdział I odnosi się do niezgłoszonych obszarów, zaś rozdział II do ustaleń w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności. W związku z tym, że nałożone w sprawie sankcje dotyczące niezachowania występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych wynikają z przepisów prawa krajowego – rozporządzenia rolnośrodowiskowego i art. 73 ww. aktu unijnego nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania.

Nie mógł zostać przez Sąd I instancji uwzględniony zarzut naruszenia § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, odnoszącego się do kategorii siły wyższej lub wyjątkowej okoliczności, w przypadku wystąpienia której zwrot pomocy nie jest wymagany. Sąd podzielił stanowisko Organu, że w aktach sprawy nie znajdują się dokumenty potwierdzające wystąpienie w gospodarstwie któregokolwiek z przypadków siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych wymienionych w § 45 tego aktu. Należy przy tym podkreślić, że możliwość wypowiedzenia umowy dzierżawy nie jest okolicznością, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Ponadto, w art. 47 rozporządzenia nr 1974/2006, upoważniającego państwa członkowskie do uznania kategorii siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, które nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta, prawodawca unijny zastrzegł, że przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności (zob. ust. 2 tej regulacji).

Uwzględniając poczynione rozważania Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do zanegowania powyższych konstatacji.

Odnośnie do zarzutu nr 2.1 i 2.3 skargi kasacyjnej wskazać należy, że oddalenie skargi przez Sąd I instancji było efektem uznania, że utrata gruntów przez Spółkę w 2013 r. nastąpiła po przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej za 2012 r. Wskazać jednocześnie należy, że wiążący charakter — dla wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia — ma treść uzasadnienia zawarta w wyroku NSA z 19 lipca 2016 r., II GSK 349/15; pozostałe judykaty tej właściwości nie posiadają.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone skargą kasacyjną orzeczenie — w warstwie uzasadnienia — wskazuje motywy, którymi kierowano się wydając wyrok z 6 czerwca 2017 r., I SA/Bk 278/17; treść tego rozstrzygnięcia wyżej obszernie zrelacjonowano.

Konsekwentnie należało uznać, że nie zasługuje - w kontekście pomieszczonego tam uzasadnienia - zarzut 2.2 skargi kasacyjnej wskazujący m.in. naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 cyt. ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...), jako że przepisy te stanowią, że w sprawach o przyznanie pomocy, tj. płatności Organ: stoi na straży praworządności, a także że jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały zebrany materiał dowodowy. Naczelny Sąd Administracyjny - w niniejszej sprawie - nie dostrzegł w tej sprawie uchybień także w powyższym zakresie.

Gdyby przyjąć za trafną argumentację zawartą w motywach skargi kasacyjnej (dot. uzyskania płatności za 2012 r. i uszczuplenia powierzchni trwałych użytków zielonych w 2013 r. przed przyznaniem płatności za 2013 r.), to należałoby przyznać pełną płatność rolnośrodowiskową niezależnie od stwierdzonych nieprawidłowości; takie rozumowanie nie znajduje oparcia we wskazanych przepisów prawa materialnego, a także w stanowisku NSA (patrz cyt. wyrok z 19 lipca 2016 r., II GSK 349/15).

Powyższa konstatacja wskazuje, że bezzasadne są także zarzuty wskazujące na naruszenie prawa materialnego, w szczególności zarzut skargi kasacyjnej nr 1.1 oraz 1.2. Analiza rozporządzenia rolnośrodowiskowego (w szczególności § 38 ust.6 i 7) prowadzi do wniosku, że Organy administracyjne prawidłowo zastosowały sankcję z §38 ust. 6 przy uznaniu, że nie jest możliwe zastosowanie w sprawie § 38 ust. 7 tego rozporządzenia i trafnie to zaakceptował Sąd I instancji.

Identycznie należy ocenić zarzut 1.3 skargi kasacyjnej i odesłać do orzeczenia WSA w Białymstoku z 6 czerwca 2017 r., I SA/Bk 278/17. W tym judykacie wskazano jego prawidłową wykładnię oraz tryb postępowania aby można było skorzystać z art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Również w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego możliwość wypowiedzenia umowy dzierżawy nie jest okolicznością, której nie można przewidzieć w dacie podejmowania zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Mając na względzie to, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw należało orzec w myśl art. 184 p.p.s.a.