Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 774/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski Sędzia WSA Danuta Kania Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2021 r. sprawy ze skargi G. M. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej 1. oddala skargę w części dotyczącej ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej, 2. odrzuca skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (dalej także: "CWKL" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej: "k.p.a."), art. 30a ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1541), a także § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013) w związku z § 10, § 18 ust. 4 oraz § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2018 r., poz. 258 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] G.M.(dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej także: "RWKL" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w sprawie ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej - utrzymała w mocy w/w orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej.

Zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w S. skierował [...] G.M. do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] celem przeprowadzenia badania lekarskiego określającego aktualną zdolność skarżącego do pełnienia czynnej służby wojskowej.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], po przeprowadzeniu badań lekarsko-specjalistycznych, wydała w dniu [...] listopada 2020 r. orzeczenie nr [...], w którym rozpoznała u orzekanego (vide: Pkt 9 orzeczenia zawierający określenie Rozpoznanie) Zaburzenia osobowości (określając jednostkę chorobową według § 68 pkt 2 załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r.).

RWKL ustaliła jednocześnie, że stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznanie powoduje niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej, na podstawie wykazu stanowiącego załącznik Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r.

Ponadto, RWKL uznała (vide: Pkt 11 orzeczenia zawierający określenie Związek poszczególnych chorób lub ułomności ze służbą wojskową), że schorzenie stwierdzone w wyniku rozpoznania nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, powołując w podstawie prawnej tego stwierdzenia rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. z 2003 r. Nr 62, poz. 567 ze zm.).

W piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. skarżący odwołał się od powyższego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej.

W petitum odwołania skarżący wyraźnie wskazał, iż nie zgadza się ze spornym orzeczeniem w całości.

W uzasadnieniu odwołania skarżący stwierdził, że nie zgadza się z treścią wydanego przez RWKL orzeczenia, podkreślając jednocześnie, że - wbrew zastrzeżeniom RWKL - posiada dobre wyniki psychologiczne, na co wskazują dołączone do odwołania orzeczenia, w tym orzeczenie lekarskie RWKL w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r. oraz orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r., w których nie stwierdzono przeciwwskazań psychologicznych skarżącego do pełnienia czynnej służby wojskowej. Skarżący podniósł ponadto, że posiada również bardzo dobre wyniki sportowe. W konsekwencji, skarżący zarzucił, iż poprzez wydanie spornego orzeczenia organy próbują bezprawnie zmusić go do rezygnacji z wypełnienia jego obywatelskiego obowiązku służby wojskowej.

W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego Centralna Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], utrzymała w mocy w/w orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w sprawie ustalenia zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej.

W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Centralna Wojskowa Komisja Lekarska stwierdziła, że na podstawie szczegółowej analizy akt należy uznać, iż ustalone przez RWKL rozpoznanie zawarte w pkt. 9.1 spornego orzeczenia zostało określone na podstawie wyniku badania psychologicznego i psychiatrycznego.

CWKL zauważyła, że opinia psychologa z dnia [...] listopada 2020 r. zawierała następujące stwierdzenia:

"Elew G.M, został skierowany do psychologa przez dowódcę pododdziału z powodu znacznych trudności w nabywaniu wiedzy i umiejętności w trakcie szkolenia podstawowego. Elew został wcielony [...].11.2020 r. W opinii przełożonych znacznie odstaje od reszty pododdziału, nie robi postępów, ma trudności z wykonywaniem najprostszych poleceń i rozkazów. Nie reaguje na upomnienia, nie koryguje swojego zachowania. Izoluje się od reszty pododdziału. Elewi skarżą się na fakt, że w nocy wychodzi z sali żołnierskiej, zakłóca innym sen. Znacznie spowalnia tryb szkolenia pododdziału.

W wywiadzie podaje, iż w 2005 r. był ofiarą w wypadku samochodowym, po którym, jak twierdzi, zaszły poważne zmiany w jego funkcjonowaniu. Do służby wojskowej zgłosił się, aby spełnić swoje marzenie. Uprzednio starał się do WOT, jednak bez powodzenia. Twierdzi, iż został pozytywnie zweryfikowany w badaniach psychologicznych do WOT.

W trakcie wywiadu elew nie potrafił utrzymać treści i tematu rozmowy wypowiadał się chaotycznie, wielokrotnie zmieniał wątki.

Na podstawie wywiadu psychologicznego i obserwacji stwierdzam, iż G.M. jest osobą skoncentrowaną na sobie, własnych myślach, nie potrafi skorygować zachowania zgodnie z instrukcją, przez co często zachowuje się nieadekwatnie do poleceń, nie podporządkowuje się zewnętrznym nakazom. Występuje u niego zaburzona racjonalna ocena siebie i własnych zachowań, która przybiera postać nadinterpretacji w stosunku do własnych możliwości i znaczenia (m.in. twierdzi, iż w 2 dni biegle nauczył się języka). Przejawia trudności w przewidywaniu, planowaniu, wnioskowaniu, zrozumieniu obowiązujących zasad.

Poruszając tematy dla siebie wrażliwe łatwo wpada w rozdrażnienie, gniew, rozżalenie co może wskazywać na trudności w kontrolowaniu emocji. Sprawia wrażenie osoby osamotnionej z silną potrzebą przynależności jednak mającą duże trudności w utrzymaniu bliskich relacji. Koncentracja na sobie utrudnia znacząco proces komunikacji z innymi.

Elew ma trudności w zrozumieniu sytuacji społecznej, w jakiej się znalazł. Traktuje służbę wojskową instrumentalnie jako miejsce do spełnienia swoich marzeń ignorując przy tym sygnały świadczące o braku predyspozycji do służby.

G.M. nie rokuje odbycia służby przygotowawczej. Nie jest w stanie przyswoić w stopniu dostatecznym wiedzy i umiejętności niezbędnych w służbie. Sugeruję ponowną weryfikację przez RWKL jego przydatności do służby wojskowej. Szczególnie istotna wydaje się konsultacja psychiatryczna oraz neurologiczna (informacja w wywiadzie o wypadku samochodowym, może w pewien sposób tłumaczyć trudności elewa)".

Jednocześnie, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wskazała, że z kolei badanie psychiatryczne przeprowadzone w dniu [...] listopada 2020 r. potwierdziło ustalenia psychologa i zobligowało lekarza do zakwalifikowania rozpoznanych zaburzeń osobowości do § 68 pkt 2 załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska zauważyła jednak, że mając na względzie treść odwołania skarżącego - uznała, iż należy wezwać skarżącego na dodatkowe badanie w Poradni Zdrowia Psychicznego.

CWKL wskazała, że stosowna konsultacja przeprowadzona została w dniu [...] lutego 2021 r. przez dwóch niezależnych psychologów, którzy potwierdzili wcześniejsze ustalenia RWKL w [...].

Organ odwoławczy zauważył, że wojskowe komisje lekarskie, tak pierwszej jak i drugiej instancji, orzekając o zdolności do czynnej służby wojskowej, zobowiązane są do ścisłego stosowania obowiązujących przepisów wynikających z rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2018 r., poz. 258 ze zm.).

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska uznała, że zgodnie z ww. przepisami Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] dokonała właściwego rozpoznania nieprawidłowości (pkt 9.1 orzeczenia) oraz jej kwalifikacji orzeczniczej (§ 68 pkt 2 załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r.), a to z kolei - jak zauważył organ odwoławczy - w sposób jednoznaczny obligowało komisję lekarską do określenia niezdolności do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej.

Biorąc powyższe pod uwagę, CWKL stwierdziła w konsekwencji dokonanych ustaleń, że nie ma podstaw do uwzględnienia odwołania.

W piśmie z dnia [...] lutego 2020 r. skarżący, działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2021 r., zaskarżając je w całości.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że zaskarżone orzeczenie CWKL zawiera kłamliwe stwierdzenia lekarzy, którzy rozstrzygali w sprawie wbrew składanej przysiędze lekarskiej. Jednocześnie, skarżący podkreślił, że ma prawo być w wojsku, gdyż jest to jego obowiązek obywatelski.

W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").

Należy zauważyć jednocześnie, że przed przystąpieniem do oceny zasadności każdej skargi, Sąd ma obowiązek zbadać, czy przedstawiona mu sprawa należy do drogi sądowej, a więc czy mieści się w granicach objętych kontrolą sądową. Sąd administracyjny sprawuje bowiem sądową kontrolę działalności administracji publicznej tylko w granicach prawem określonych.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności obowiązany był zbadać, czy przedmiot skargi w ogóle należy do właściwości sądów administracyjnych, albowiem granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji RP, z treści którego wynika, że sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności organów administracji publicznej.

Dokonując oceny przedmiotowej sprawy w świetle powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2021 r. utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] listopada 2020 r., w części dotyczącej związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową jest niedopuszczalna i jako taka podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

W pozostałym zakresie, tj. w części dotyczącej określenia zdolności skarżącego G.M., do pełnienia czynnej służby wojskowej, skarga podlegała oddaleniu jako nieuzasadniona, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdzając w powyższym zakresie przesłankę do odrzucenia skargi w trybie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zauważył, że na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2021 r. w części utrzymującej w mocy orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. w zakresie orzeczenia o związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

W ocenie Sądu, należy przede wszystkim wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt I OSK 1203/04 (publik. /w:/ https://orzeczenia.nsa.gov.pl), wyraźnie podkreślił, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy.

Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej.

Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, określające ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw, niż ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 372), czy też ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 1131). Orzeczenia tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji administracyjnych o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego.

Biorąc zatem pod uwagę wspomniane wyżej dwa reżimy prawne, wskazać należy, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.

Warto zauważyć, że potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (por. uchwała składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99; publik. /w:/ OSNP z 2000 r., nr 5, s. 167). Analogiczne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (publik. /w:/ ONSA z 2001 r., zeszyt nr 2, poz. 47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04.

W niniejszej sprawie, jak wynika wyraźnie z treści skargi, przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w całości, a więc także w zakresie dotyczącym ustalenia związku stwierdzonego u skarżącego schorzenia ze służbą wojskową.

Tymczasem, na tę kategorię orzeczeń Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, a zatem Sąd obowiązany był stwierdzić niedopuszczalność skargi we wspomnianym zakresie i ją odrzucić.

Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na orzeczenie CWKL z dnia [...] lutego 2021 r. utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. w części dotyczącej określenia zdolności skarżącego do pełnienia czynnej służby wojskowej, Sąd stwierdził, że skarga w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaznaczenia wymaga, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie o zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o sformalizowanym charakterze.

Podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez wojskowe komisje lekarskie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Rozporządzenie to w załączniku Nr 2 określa wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa.

Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 14 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 16 ust. 1 cyt. rozporządzenia).

Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (§ 22 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r.).

Co do zasady, jak stanowi przepis § 23 ust. 2 omawianego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r., Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...], działając jako wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jednakże, w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów.

Mając powyższe na uwadze, należy wyraźnie stwierdzić, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego, tj. czy dokonana kwalifikacja zdolności do czynnej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd nie jest natomiast uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Ustalony na podstawie wyżej wymienionych dokumentów stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej.

Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że orzekająca w pierwszej instancji Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] była właściwa miejscowo i rzeczowo do orzekania w sprawie. Stosownie do § 18 ust. 1 ww. rozporządzenia, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzekała w składzie trzech lekarzy. Swoje orzeczenie wydała na podstawie wykonanych badań i konsultacji specjalistycznych skarżącego.

W ocenie Sądu, uznać należy, że również Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...], orzekając w składzie trzech lekarzy, działała zgodnie ze swoją właściwością (§ 23 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r.).

Utrzymując w mocy zaskarżone orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...], CWKL podzieliła stanowisko RWKL odnośnie niezdolności skarżącego do czynnej służby wojskowej. Orzeczenie zostało wydane w następstwie analizy zgromadzonej dokumentacji medycznej, o której mowa w § 14 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 16 ust. 1 cyt. rozporządzenia).

Zaznaczyć przy tym należy, że użyte przez prawodawcę w ww. przepisie sformułowanie, iż "W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne, badania psychologiczne wykonywane przez wojskowe pracownie psychologiczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie" oznacza, że uzupełnienie postępowania Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską, jako komisję odwoławczą, ma charakter fakultatywny. Nie oznacza natomiast obowiązku po stronie tej komisji podjęcia dodatkowych czynności procesowych w sytuacji, gdy wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne zostały w sposób wszechstronny wyjaśnione na etapie postępowania przed wojskową komisją lekarską rozstrzygająca w pierwszej instancji.

Ponadto wskazać, iż wojskowe komisje lekarskie, orzekając o zdolności do zawodowej służby wojskowej zobligowane są do ścisłego przestrzegania przepisów regulujących ich funkcjonowanie.

Zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne dla potrzeb orzekania przez wojskowe komisje lekarskie realizują placówki medyczne wybrane przez Ministra Obrony Narodowej. Natomiast na podstawie art. 5 ust. 6a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz jest obowiązany poddać się badaniom zleconym przez wojskową komisje lekarską, w tym również badaniom specjalistycznym, psychologicznym i dodatkowym.

Z powyższych regulacji prawnych wynika jednoznacznie, że wszelkie badania i konsultacje, które przeprowadzane są w ramach postępowania orzeczniczego, wykonywane są przez niezależne placówki medyczne wyłonione w tym celu na zasadach przetargu. Wobec powyższego, zarzuty formułowane przez skarżącego są chybione i wskazują jedynie na prawidłowe, zgodne z przepisami postępowanie lekarzy orzeczników wojskowych komisji lekarskich.

Ponadto, warto podkreślić, że pomimo tego, iż wojskowe komisje lekarskie wydają rozstrzygnięcie na stan zdrowia z dnia orzekania, to dla rozpoznania niektórych ze schorzeń wymienionych w załącznikach do rozporządzenia niezbędna jest analiza wcześniejszej dokumentacji medycznej, bowiem nie można postawić rozpoznania na podstawie jednego badania, czy też konsultacji specjalistycznej.

W tej sytuacji, uznać należy, iż Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, uzasadniając podjęte rozstrzygniecie, szczegółowo opisała stwierdzone rozpoznania oraz przeprowadzone badania lekarskie i konsultacje specjalistyczne, a także biorąc pod uwagę treść odwołania skarżącego skierowała skarżącego na dodatkowe badanie w Poradni Zdrowia Psychicznego, które z kolei potwierdziło wcześniejsze ustalenia RWKL w [...]. Zdaniem Sądu, CWKL zasadnie wskazała w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, iż z analizy dokumentacji orzeczniczej zgromadzonej w sprawie wynika jednoznacznie, iż stwierdzone rozpoznanie powoduje u skarżącego niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju.

W ocenie Sądu, uznać należy zatem, iż na podstawie całości dokumentacji orzeczniczej, a także w oparciu o stosowne przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska miała pełne podstawy do rozpoznania schorzenia wymienionego wcześniej w spornym orzeczeniu RWKL.

W tej sytuacji, uznać należy, iż ustosunkowując się do wyników badań załączonych przez skarżącego do odwołania, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska zasadnie stwierdziła, iż RWKL ustaliła rozpoznanie na podstawie wyników zleconych przez siebie konsultacji specjalistycznych oraz dokumentacji medycznej. Niemniej, organ odwoławczy, mając na względzie treść odwołania skarżącego, uznał jednak, że należy przeprowadzić dodatkowe badanie skarżącego w poradni zdrowia psychicznego. Warto zauważyć, iż stosowna konsultacja przeprowadzona została w dniu [...] lutego 2021 r. przez dwóch niezależnych psychologów, którzy potwierdzili wcześniejsze ustalenia RWKL w [...].

W konsekwencji, w ocenie Sądu, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska zasadnie przyjęła, iż rozpoznanie określone, jako zaburzenia osobowości upośledzające lub znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne poddające się korekcji powoduje - zgodnie z dyspozycją § 68 pkt 2 załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2018 r. - niezdolność do pełnienia czynnej służby wojskowej dla osób orzekanych w Grupie I (kolumna czwarta wykazu) obejmującej m.in. żołnierzy zasadniczej służby wojskowej, żołnierzy służby przygotowawczej i żołnierzy odbywających przeszkolenie wojskowe.

W tej sytuacji, jeśli z ustaleń wojskowych komisji lekarskich obu instancji wynikało, że na moment orzekania wyniki badań skarżącego stwierdzały ewidentnie występowanie konkretnego schorzenia powiązanego z określoną kategorią zdrowia, to organy zasadnie uznały, że jest on niezdolny do czynnej służby wojskowej.

Warto zauważyć jednocześnie, że dokonując kwalifikacji ustalonego w toku badań rozpoznania pod kątem zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej, wojskowa komisja lekarska nie jest związana zarówno subiektywnymi odczuciami skarżącego odnośnie jego stanu zdrowia i predyspozycji do służby, jak też przedłożonymi przez orzekanego zaświadczeniami lekarskimi, czy też psychologicznymi. Rolą wojskowych komisji lekarskich nie jest bowiem dokonywanie określonych rozpoznań pod kątem ich ewentualnego leczenia, czy też zapobiegania negatywnym konsekwencjom w przypadku braku dalszych czynności, lecz jedynie ocena, czy dokonane rozpoznania maja wpływ na zdolność do pełnienia określonego rodzaju służby wojskowej. Istotne jest to, że interpretacja wyników badań należy do lekarzy orzeczników wojskowych komisji lekarskich, posiadają oni bowiem stosowną wiedzę nie tylko z zakresu medycyny, lecz również w kwestiach zależności obiektywnych czynników stanu zdrowia a ich wpływem na zdolność do pełnienia czynnej służby wojskowej.

Ponadto, należy zauważyć, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest także stwierdzenie stanu zdrowia orzekanego - tak jak jest to w typowym badaniu lekarskim - ale rozstrzygnięcie o zdolności orzekanego do służby wojskowej. W tej sytuacji, uznać należy, że rozpoznane schorzenie jest podstawą do jej klasyfikacji pod kątem rozstrzygnięcia o zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej i jedynie do specjalistycznej wiedzy medycznej lekarzy orzeczników należy ocena, czy badany jest do tej służby zdolny.

Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym przyjąć należy, iż zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2021 r. utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] listopada 2021 r. zostało podjęte zgodnie z obowiązującymi w tej materii uregulowaniami prawnymi.

W ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., albowiem - skarżący brał aktywny udział w każdym stadium postępowania, składając m.in. dokumenty (wyniki badań), które zostały ocenione przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską.

Sad uznał również, iż skarżący nie wykazał, aby wojskowe komisje lekarskie obu instancji wadliwie ustaliły stan faktyczny sprawy (stan zdrowia i ustalone schorzenie skarżącego), a w konsekwencji, by bezzasadnie uznały, że skarżący jest niezdolny do pełnienia czynnej służby wojskowej.

W tej sytuacji, skoro z utrwalonego dotychczas orzecznictwa sądów administracyjnych wynika jednoznacznie, iż kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu kandydata za zdolnego do pełnienia czynnej służby wojskowej, dokonywana przez te sądy, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do czynnej służby wojskowej była prawidłowa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie jest władny, aby rozważać kwestie stricte medyczne.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł, jak w pkt. 1 sentencji wyroku.

Jednocześnie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie (pkt 2 sentencji wyroku).