Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 481/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a; art 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 65; art. 82; art. 83 ust.1; art. 7; art. 87 ust.2; art. 89
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi G. I. O. Ś. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie ustanowienia trwałego zarządu do udziału w nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta B. P. z dnia [...] r., znak: [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz G. I. O. Ś. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lipca 2020 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania L. W. L., Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. P. z [...] kwietnia 2019 r., znak: [...] orzekającą o ustanowieniu na rzecz G. W. oraz W. L. wspólnego trwałego zarządu nad zabudowaną nieruchomością nr [...], położoną w B. P. przy ul. [...] oraz o ustaleniu opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z 27 lutego 2019 r. L. W. L. wystąpił o potwierdzenie ustanowienia wspólnego trwałego zarządu do nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, zabudowanej budynkiem laboratoryjno-biurowym o powierzchni użytkowej 717,30 m˛ i budynkiem garażowym o powierzchni 58,80 m˛, położonej w B. P. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4284 ha, dla której Sąd Rejonowy w B. P. prowadzi księgę wieczystą [...] Nieruchomość ta od 11 sierpnia 1989 r. znajdowała się w trwałym zarządzie Ośrodka Badań i Kontroli Środowiska w B. P., którego następcą prawnym od 1 stycznia 1999 r. jest W. L.. Za korzystanie z tej nieruchomości W. L. uiszczał opłatę roczną z tytułu sprawowania trwałego zarządu w kwocie [...]zł tj. 0,3% ceny nieruchomości ustalonej na kwotę [...]zł.

Decyzją z [...] kwietnia 2019 r., znak: [...] Prezydent Miasta B. P. wygasił z dniem 31 grudnia 2018 r. prawo trwałego zarządu ustanowionego na rzecz W. L. do udziału wynoszącego [...] części zabudowanej nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa położonej w B. P. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 0,4284 ha. Równocześnie tą decyzją potwierdził, że z dniem [...] stycznia 2019 r. nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa położona w B. P. w obrębie 3 - B. P., oznaczona jako działka nr [...] z mocy prawa stała się przedmiotem wspólnego trwałego zarządu Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska i Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska.

Jednocześnie na mocy tej decyzji Prezydent Miasta B. P. z dniem [...] stycznia 2019 r. ustanowił na czas nieoznaczony trwały zarząd na rzecz G. W. do udziału [...] części zabudowanej nieruchomości nr [...], z przeznaczeniem na działalność R. W. M. Ś. i C. L. B. z wyspecjalizowanym oddziałem regionalnym. Sposób korzystania z przekazanego udziału został przedstawiony na wykazie stanowiącym załącznik do ww. decyzji.

Stosownie do art. 83 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm., dalej: u.g.n.), mając na uwadze fakt, że trwały zarząd został ustanowiony na potrzeby realizacji celów statutowych G. I. O. Ś. i W. I. O. Ś., organ pierwszej instancji przyjął stawkę 0,3% ceny przedmiotowej nieruchomości oraz ustalił opłatę za trwały zarząd w wysokości [...] zł dla G. I. O. Ś. i [...] zł dla Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, (0,3% ceny nieruchomości stanowiącej kwotę [...]zł).Termin zapłaty opłaty rocznej określono do dnia 31 marca każdego roku z góry, z tym, że opłatę roczną za rok 2019 należy uiścić do dnia 30 kwietnia 2019 r.

W decyzji nie określono sposobu i terminu zagospodarowania nieruchomości, gdyż, jak przyznał Prezydent B. P., nieruchomość jest już zagospodarowana.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył W. L..

Utrzymując w mocy powołaną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji, organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 45 u.g.n., trwały zarząd na rzecz jednostki organizacyjnej ustanawia właściwy organ, w drodze decyzji, z zastrzeżeniem art. 60 ust. 3. Wygaśnięcie trwałego zarządu, stosownie do art. 46 u.g.n. następuje z upływem okresu, na który został ustanowiony, albo na skutek wydania decyzji właściwego organu o jego wygaśnięciu. Wskazał następnie, że stosownie do art. 18 ust. 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1479, dalej jako: ustawa zmieniająca), z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 1 stycznia 2019 r., nieruchomości oddane w trwały zarząd wojewódzkim inspektorom ochrony środowiska, przeznaczone dotychczas w całości na realizację państwowego monitoringu środowiska i działalność laboratoriów przechodzą nieodpłatnie we wspólny trwały zarząd G. I. O. Ś. i W. I. O. Ś.. Zgodnie z ust. 3, trwały zarząd nieruchomości ustanowiony na rzecz wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska, o którym mowa w ust. 2, wygasa z dniem wejścia w życie ustawy.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy zmieniającej, z dniem jej wejścia w życie, tj. 1 stycznia 2019 r. nieruchomości oddane w trwały zarząd wojewódzkim inspektoratom ochrony środowiska, przeznaczone dotychczas częściowo na realizację państwowego monitoringu środowiska i działalność laboratoriów, przechodzą nieodpłatnie we wspólny trwały zarząd G. I. O. Ś. i W. I. O. Ś.. U. wspólnego trwałego zarządu, o którym mowa w ust. 4, potwierdza, w drodze decyzji, na wniosek Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska i Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska właściwy starosta.

Wojewoda wskazał, że w przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta B. P. wygasił z dniem 31 grudnia 2018 r. prawo trwałego zarządu do udziału wynoszącego [...] zabudowanej części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4284 ha, ustanowionego na rzecz W. I. O. Ś., ustanawiając równocześnie z dniem 1 stycznia 2019 r. na czas nieoznaczony trwały zarząd na rzecz G. W. nad udziałem [...] części tej nieruchomości, z przeznaczeniem na działalność R. W. M. Ś. i C. L. B. z wyspecjalizowanym oddziałem regionalnym.

Decyzja Prezydenta Miasta B. P. potwierdziła zatem, że z dniem 1 stycznia 2019 r. nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa z mocy prawa stała się przedmiotem wspólnego zarządu G. I. O. Ś. i W. I. O. Ś..

Wojewoda uznał, że podnoszone przez stronę zarzuty niezgodnego z prawem naliczenia przez Prezydenta B. P. w decyzji z [...] maja 2019 r. opłaty rocznej od dnia 1 stycznia 2019 r. z tytułu trwałego zarządu dla G. W. oraz dla W. I. O. Ś., a także zarzut, w którym strona kwestionuje sam fakt naliczenia opłaty rocznej dla tych jednostek, należy uznać za niezasadne. Organ odwoławczy podkreślił, że ustanowienie trwałego zarządu nad przedmiotową nieruchomością nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta B. P. znak: [...] z [...] grudnia 2017 r. i nieruchomość ta znajdowała się w trwałym zarządzie Inspekcji Ochrony Środowiska W. L.. Wojewoda zaznaczył, że ustawa zmieniająca z 20 lipca 2018 r. nie wprowadza zmian do ustawy o gospodarce nieruchomościami regulującej kwestie dotyczące trwałego zarządu. Podany przez odwołującego przepis art. 18 ust. 4 ustawy zmieniającej nie oznacza, zdaniem organu odwoławczego, nieodpłatnego trwałego zarządu, lecz reguluje jedynie kwestie rozliczenia pomiędzy jednostkami. Określenie "przechodzą nieodpłatnie" nie jest równoznaczne z określeniem "przechodzą w nieodpłatny zarząd" i nie stanowi o opłatach rocznych ani o tym bardziej o zwolnieniu trwałych zarządców z ich wnoszenia. Określenie to oznacza wyłącznie, że przejście tego zarządu pomiędzy jednostkami następuje nieodpłatnie, co dał wyraz organ w decyzji, stwierdzając w ust. 7 sentencji, że "przekazanie nieruchomości nastąpi na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego w terminie uzgodnionym pomiędzy jednostkami". Wojewoda zwrócił uwagę, że postanowienia art. 18 ustawy zmieniającej w ogóle nie rozstrzygają w przedmiocie odpłatności za trwały zarząd, a dotyczą wyłącznie przejścia i trybu przejścia w trwały zarząd G. I. O. Ś. z trwałego zarządu wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska na warunkach określonych w tym przepisie. Tym samym do opłat należy stosować przepisy ogólne, tj. przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 82 ust. 1 u.g.n., za nieruchomość oddaną w trwały zarząd pobiera się opłaty roczne.

W rozpoznawanej sprawie nie ma również, zdaniem organu, zastosowania art. 89 u.g.n. stanowiący, że w razie nabycia trwałego zarządu z mocy prawa opłaty roczne ustala właściwy organ w drodze decyzji, przy czym opłaty tej nie pobiera się za rok, w którym nastąpiło nabycie trwałego zarządu. Przepis ten dotyczy bowiem niepobierania opłaty rocznej za rok, w którym nastąpiło nabycie trwałego zarządu z mocy prawa do nieruchomości pozostającej dotychczas w nierozdysponowanym zasobie Skarbu Państwa, bądź jednostki samorządu terytorialnego. W związku z tym, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się od lat w trwałym zarządzie Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, nie ma podstawy do spełnienia przesłanki wynikającej z powyższego przepisu i opłaty roczne jednostki ponoszą, począwszy od roku 2019, zgodnie z art. 82 ust. 2 u.g.n.

Skargę na powyższą decyzję wniósł G. I. O. Ś., zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 2-5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz niektórych innych ustaw (dalej: ustawy zmieniającej) poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie tj.:

• błędne przyjęcie, że należy ustalić opłatę roczną z tytułu oddania części nieruchomości w trwały zarząd, w sytuacji, gdy art. 18 ust. 4 powołanej ustawy wskazuje, że powstały z mocy ustawy wspólny trwały zarząd jest nieodpłatny;

• błędne przyjęcie, że art. 18 ust. 4 ustawy reguluje kwestie rozliczeń pomiędzy jednostkami, nie stanowi zaś o ustanowieniu nieodpłatnego zarządu w sytuacji, gdy samo ustanowienie trwałego zarządu następuje z mocy ustawy, jest nieodpłatne i nie ma żadnych rozliczeń pomiędzy jednostkami z tego tytułu, stąd brak podstaw, aby dokonywać regulacji w tym zakresie, a przepis ten stanowi o nieodpłatności wspólnego trwałego zarządu;

2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 45 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 49a u.g.n. w związku z art. 18 ust. 2-4 ustawy zmieniającej poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie i błędne przyjęcie, że w przypadku ustanowienia na rzecz G. I. O. Ś. i W. L. wspólnego trwałego zarządu, należy ustalić opłatę roczną w sytuacji, gdy zgodnie z literalnym brzmieniem art. 45 ust. 2 pkt 7 u.g.n., opłata roczna z tytułu trwałego zarządu jest ustalana tylko wówczas, gdy zarząd ten ustanawiany jest odpłatnie, a w przedmiotowej sprawie, wskutek regulacji wskazanej w art. 18 ust. 2-4 ustawy zmieniającej, wspólny trwały zarząd powstaje z mocy ustawy i jest nieodpłatny;

3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 89 u.g.n. w związku z art. 18 ust. 5 ustawy zmieniającej poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie i ustalenie opłaty rocznej z tytułu wspólnego trwałego zarządu w sytuacji, gdy nabycie trwałego zarządu nastąpiło z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2019 r., stąd co najmniej za pierwszy rok, w którym nastąpiło nabycie opłata nie powinna być pobierana.

Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez potwierdzenie ustanowienia z mocy ustawy z dniem 1 stycznia 2019 r. nieodpłatnego, wspólnego trwałego zarządu do przedmiotowej nieruchomości, a także o zwrot kosztów postępowania.

W ocenie skarżącego, powstanie wspólnego trwałego zarządu w tym przypadku następuje na mocy ustawy, tj. art. 18 ust. 2 i 4 ustawy zmieniającej, a nie w trybie art. 45 u.g.n. Decyzja w tym przedmiocie jest tylko decyzją potwierdzającą zaistniały już stan prawny powstały z mocy ustawy. Zgodnie z art. 18 ust. 5 ustawy zmieniającej, ustanowienie wspólnego trwałego zarządu jest jedynie potwierdzane w drodze decyzji, samo zaś ustanowienie następuje z mocy prawa. Art. 18 ust. 2-4 ustawy zmieniającej jest więc przepisem szczególnym w stosunku do art. 45 u.g.n. oraz wyłącza zastosowanie art. 82 i 87 u.g.n. Zgodnie z art. 45 ust. 2 pkt 7 u.g.n. opłata roczna z tytułu trwałego zarządu jest ustalana tylko wówczas, gdy zarząd ten ustanawiany jest odpłatnie, a w przedmiotowej sprawie, wskutek regulacji wskazanej w art. 18 ust. 2-4 ustawy zmieniającej, wspólny trwały zarząd powstały z mocy ustawy jest nieodpłatny. Wobec powyższego, w ocenie Skarżącego, opłata roczna od powstałego na mocy ustawy trwałego wspólnego zarządu nie powinna zostać ustalona.

Skarżący wskazał, że Wojewoda przyjął, że art. 18 ust. 2-4 ustawy zmieniającej w zakresie nieodpłatności reguluje jedynie kwestie rozliczeń pomiędzy jednostkami. Wskazać bowiem należy, że ustanowienie zarządu trwałego jest nieodpłatne i nie ma żadnych rozliczeń pomiędzy jednostkami z tego tytułu. Brak jest więc podstaw, aby dokonywać regulacji w tym zakresie, a przepis art. 18 ust. 2-4 zmieniającej stanowi o nieodpłatności wspólnego trwałego zarządu.

Ponadto, zdaniem skarżącego, kwestia ewentualnego ustalania opłaty za trwały zarząd nie powinna być przedmiotem tego postępowania, gdyż jest poza jego zakresem. Wniosek dotyczył bowiem tylko potwierdzenia ustanowią wspólnego trwałego zarządu i w tym przedmiocie toczyło się postępowanie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Obowiązkiem sądu administracyjnego jest dokonanie kompleksowej oceny legalności zaskarżonego aktu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i powołanej przez skarżącego podstawy prawnej (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

Przepis ten znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, bowiem z przyczyn pozostających poza zakresem zarzutów podniesionych przez skarżącego, ale koniecznych do uwzględnienia, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, a także utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu jako naruszające prawo.

Przedmiotem sporu jest rozstrzygnięcie:

1) o wygaśnięciu z dniem 31 grudnia 2018 r. prawa trwałego zarządu ustanowionego na rzecz W. L. do udziału wynoszącego [...] części zabudowanej nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w B. P. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 0,4284 ha;

2) o ustanowieniu z dniem 1 stycznia 2019 r. na czas nieoznaczony wspólnego trwałego zarządu nad tą nieruchomością G. I. O. Ś. i W. I. O. Ś. oraz

3) o ustaleniu z dniem 1 stycznia 2019 r. i na lata następne opłaty za trwały zarząd w wysokości [...] zł dla Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska i [...] zł dla Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, (po 0,3% ceny nieruchomości stanowiącej kwotę [...]zł) w terminie do dnia 31 marca każdego roku z góry, zaś opłaty za rok 2019 – w terminie do dnia 30 kwietnia 2019 r.

Za materialnoprawną podstawę tego rozstrzygnięcia organy obu instancji przyjęły art. 18 ust., 1, 2 i 3 ustawy z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz niektórych innych ustaw (dalej: ustawy zmieniającej) w związku z art. 82 ust. 1 u.g.n.

W myśl art. 18 ust. 1 ustawy zmieniającej, z dniem jej wejścia w życie G. I. O. Ś. przejmuje ruchomości i środki finansowe pozostające w dyspozycji wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska przeznaczone dotychczas na realizację zadań państwowego monitoringu środowiska i działalności laboratoriów oraz na wynagrodzenia pracowników realizujących te zadania. Z dniem wejścia w życie tej ustawy nieruchomości oddane w trwały zarząd wojewódzkim inspektoratom ochrony środowiska przeznaczone dotychczas w całości na realizację państwowego monitoringu środowiska i działalność laboratoriów przechodzą nieodpłatnie w trwały zarząd G. I. O. Ś. (ust. 2). Trwały zarząd nieruchomości ustanowiony na rzecz wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska, o którym mowa w ust. 2, wygasa z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Wygaśnięcie trwałego zarządu, potwierdza, w drodze decyzji, na wniosek G. I. O. Ś. właściwy starosta (ust. 3).

Wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie wygaśnięcia z dniem wejścia w życie powołanej ustawy trwałego zarządu nieruchomości ustanowionego na rzecz wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska ma zatem miejsce jedynie wówczas, gdy nieruchomość, uprzednio oddana w trwały zarząd wojewódzkim inspektoratom ochrony środowiska, była dotychczas przeznaczona w całości na realizację państwowego monitoringu środowiska i działalność laboratoriów. Świadczy o tym odwołanie się w ustępie 3 art. 18 do ustępu 2 tego przepisu. W tej sytuacji wraz z wygaśnięciem trwałego zarządu nieruchomości ustanowionego na rzecz wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska następuje przejście trwałego zarząd z mocy prawa na Główny Inspektorat Ochrony Środowiska.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały wystąpienie przesłanki wygaśnięcia z dniem 31 grudnia 2018 r. prawa trwałego zarządu ustanowionego na rzecz W. L. do udziału wynoszącego [...] opisywanej na wstępie nieruchomości, mimo że nieruchomość ta do wejścia w życie ustawy była jedynie w części, nie zaś w całości przeznaczona na realizacje państwowego monitoringu środowiska i działalności laboratoriów. Okoliczność ta wynika z całokształtu materiału dowodowego w sprawie, w tym z treści wniosku W. L. o ustanowienie wspólnego trwałego zarządu nieruchomości, gdzie wskazano, że "część nieruchomości była wykorzystywana do wykonywania działalności laboratoryjnej i realizacji zadań państwowego monitoringu środowiska, część zaś była przeznaczona na działalność kontrolną Inspekcji Ochrony Środowiska".

Ponadto, co znamienne, zaskarżoną decyzją oraz utrzymaną nią w mocy decyzją organu pierwszej instancji orzeczono o ustanowieniu wspólnego trwałego zarządu nad przedmiotową nieruchomością G. I. O. Ś. i W. I. O. Ś., podczas, gdy art. 18 ust. 2 ustawy zmieniającej stanowi o przejściu trwałego zarządu wyłącznie na G. I. O. Ś..

W niniejszej sprawie, wbrew stanowisku organów obu instancji, nie mógł mieć zatem zastosowania tryb przejścia prawa trwałego zarządu nad nieruchomością uregulowany w art. 18 ust. 1, 2 i 3 ustawy zmieniającej.

Przejście tego prawa w sytuacji, gdy nieruchomość była do dnia wejścia w życie ustawy jedynie częściowo przeznaczona na realizację państwowego monitoringu środowiska i działalność laboratoriów reguluje natomiast art. 18 ust. 4 tej ustawy, zgodnie z którym, z dniem jej wejścia w życie nieruchomości oddane w trwały zarząd wojewódzkim inspektoratom ochrony środowiska przeznaczone dotychczas częściowo na realizacje państwowego monitoringu środowiska i działalności laboratoriów przechodzą nieodpłatnie we wspólny trwały zarząd G. I. O. Ś. i wojewódzkiego inspektoratu ochrony środowiska. Ustanowienie wspólnego trwałego zarządu, o którym mowa w ust. 4, potwierdza w drodze decyzji, na wniosek G. I. O. Ś. i wojewódzkiego inspektoratu ochrony środowiska właściwy starosta (ust. 5).

W niniejszej sprawie organy podstawą prawną rozstrzygnięć powinny zatem uczynić art. 18 ust. 4 i 5 ustawy zmieniającej. Przepisy te nie przewidują orzeczenia o wygaśnięciu prawa trwałego zarządu nieruchomości przeznaczonej częściowo na realizacje państwowego monitoringu środowiska i działalności laboratoriów, sprawowanego dotychczas przez wojewódzki inspektorat ochrony środowiska, a jedynie potwierdzenie o przejściu tej nieruchomości z dniem 1 stycznia 2019 r. we wspólny trwały zarząd Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska i wojewódzkiego inspektoratu ochrony środowiska.

Orzeczenie przez organy w niniejszej sprawie o wygaśnięciu trwałego zarządu stanowiło zatem istotne naruszenie prawa.

W rozpoznawanej sprawie oś sporu koncentruje się na kwestii ustalenia w zaskarżonych decyzjach opłaty rocznej z tytuły trwałego zarządu nieruchomością.

Zasady ustalania i aktualizacji opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością zostały określone w art. 82 - 90 u.g.n.

Zgodnie z art. 82 ust. 1 tej ustawy, za nieruchomość oddaną w trwały zarząd pobiera się opłaty roczne. Opłaty roczne uiszcza się przez cały okres trwałego zarządu, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok. W pierwszym roku po ustanowieniu trwałego zarządu opłatę roczną uiszcza się z góry za dany rok. W pierwszym roku po ustanowieniu trwałego zarządu opłatę uiszcza się najpóźniej po upływie 30 dni od dnia, w którym decyzja o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd stała się ostateczna. Opłatę te ustala się proporcjonalnie do pozostałego do wykorzystania w danym roku okresu trwałego zarządu (ust. 2).

Zastosowania wyżej powołanych regulacji nie wyłącza w niniejszej sprawie dyspozycja art. 18 ust. 4 ustawy zmieniającej, wedle którego nieruchomości oddane w trwały zarząd wojewódzkim inspektoratom ochrony środowiska przeznaczone dotychczas w całości na realizacje państwowego monitoringu środowiska i działalności laboratoriów przechodzą nieodpłatnie we wspólny trwały zarząd Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska i wojewódzkiego inspektoratu ochrony środowiska. Wbrew stanowisku skarżącego, cytowana norma prawna nie oznacza, że opłata roczna od powstałego prawa nie powinna zostać w ogóle ustalona. Z treści tego przepisu wynika jedynie, że między podmiotami wspólnego zarządu tj. między G. I. O. Ś. w W. oraz W. L. nie dochodzi do żadnych wzajemnych roszczeń z tytułu ustanowienia trwałego zarządu nad przedmiotową nieruchomością.

Innymi słowy, art. 18 ust. 4 ustawy zmieniającej nie jest przepisem szczególnym, wyłączającym w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zastosowanie art. 82-90 u.g.n. w kwestii opłat z tytułu trwałego zarządu.

Podstawą wymiaru opłaty rocznej i jej aktualizacji jest, w myśl art. 83 ust. 1 u.g.n., cena nieruchomości oddanej w trwały zarząd, ustalona zgodnie z art. 67 ust. 3 u.g.n., tj. w wysokości nie niższej niż wartość nieruchomości, która z kolei powinna zostać określona przez rzeczoznawcę majątkowego (art. 7 oraz art. 87 ust. 2 u.g.n.).

Wprawdzie, w myśl art. 89 u.g.n., opłaty z tytułu trwałego zarządu nie pobiera się za rok, w którym nastąpiło nabycie trwałego zarządu, jednak w niniejszej sprawie przed przejściem z mocy prawa wspólnego trwałego zarządu nad przedmiotową nieruchomością na rzecz wskazanych państwowych jednostek organizacyjnych nie wygasło uprzednio prawo trwałego zarządu ustanowionego na tej nieruchomości na rzecz W. L., co oznacza, że prawo wspólnego zarządu stanowi kontynuację wcześniejszego prawa, z tym że przysługuje ono obecnie Głównemu Inspektoratowi Ochrony Środowiska w W. oraz W. L., stosownie do przypadających im udziałów w nieruchomości. W takiej sytuacji nie ma zastosowania art. 89 u.g.n., bowiem nie jest to "pierwotne" nabycie z mocy prawa trwałego zarządu przedmiotową nieruchomością przez podmioty wskazane w art. 18 ust. 4 ustawy zmieniającej.

Zasadnie zatem w zaskarżonej decyzji przyjęto istnienie podstaw do ustalenia opłaty za każdy, w tym również za pierwszy, rok istnienia prawa trwałego zarządu. Podniesione w skardze zarzuty w tym zakresie są bezzasadne.

Niemniej jednak zastosowanie przez organy wadliwej podstawy prawnej decyzji, a w konsekwencji podjęcie niezgodnego z prawem orzeczenia o wygaśnięciu z dniem 31 grudnia 2018 r. prawa trwałego zarządu ustanowionego na rzecz W. L. do udziału wynoszącego [...] części przedmiotowej nieruchomości, stanowi wystarczającą przesłankę uchylenia decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ oraz art. 135 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wpis od skargi w kwocie [...]zł, zostało wydane na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ pierwszej instancji uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną i wyda rozstrzygnięcie w oparciu o art. 18 ust. 4 i 5 ustawy zmieniającej w związku ze stosownymi odpowiednio art. 82-90 u.g.n.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji.