Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 452/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.2,3,4 i 6
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2014 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2019 r. Prezydent Miasta (dalej: "Organ I instancji", "Prezydent Miasta" ustalił J.W. (dalej: "Strona", "Skarżący") zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2014 w kwocie 45,- zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji Strona zarzuciła ww. rozstrzygnięciu naruszenie art. 7-10, 77, 80, 81 i 81a Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Organ odwoławczy") działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.), dalej jako "O.p." w zw. z art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 oraz art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1170), dalej jako "u.p.o.l." oraz uchwały nr XLI 1/928/13 Rady Miasta z dnia 26 września 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek i zwolnień w podatku od nieruchomości na terenie Miasta, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta w sprawie ustalenia Stronie podatku od nieruchomości za przedmiotowy rok.

SKO wskazało, że ze złożonej przez Skarżącego dnia 28 listopada 2019 r. informacji w sprawie podatku od nieruchomości oraz ewidencji gruntów i budynków wynika, że jest on współwłaścicielem w 1/40 części nieruchomości obejmującej działkę o numerze [...], położonej w Gdańsku przy ul. [...], oznaczonej symbolem B - tereny mieszkaniowe. Na działce tej posadowiony jest wielolokalowy budynek mieszkalny. Skarżący jest właścicielem lokalu oznaczonego numerem [...] o pow. 50,41 m2, co wynika zarówno z treści złożonej informacji jak i aktu notarialnego nabycia lokalu z dnia 6 grudnia 1993 r. Okoliczności te nie były przez Skarżącego kwestionowane. Zatem w ocenie Organu odwoławczego nie budzi wątpliwości, że Skarżący jest zobowiązany do uiszczania podatku od nieruchomości w świetle ww. przepisów u.o.p.l. Sporne jest natomiast, czy organy miały możliwość wydania w roku 2019 - tj. po otrzymaniu informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez Skarżącego, decyzji za lata 2014-2018.

SKO powołując treść art. 6 ust 3 u.o.p.l., wskazało, że obowiązek Strony informowania organu o powstaniu obowiązku podatkowego wnikał z mocy ustawy i nie wymagał w tym zakresie jakiś dodatkowych czynności ze strony organu. Skarżący niezależnie od swojej woli był zobowiązany do uiszczania podatku od nieruchomości od roku 1993. Organy podatkowe mogą żądać zapłaty podatku do momentu przedawnienia zobowiązań. Organ odwoławczy zauważył, że zasadą jest, że organy mają trzyletni termin na doręczenie decyzji ustalającej wysokość podatku (art. 68 § 1 O.p.). Przepis ten ma zastosowanie jedynie, gdy podatnik złożył deklarację. W niniejszej sprawie Strona deklaracji nie złożyła, mimo zaistnienia takiego obowiązku. Zastosowanie zatem znajdował art. 68 § 2 O.p., w treści którego ustawodawca określił wyjątki od ww. zasady m.in. dotyczące sytuacji, w której podatnik bądź nie składa, bądź w złożonej deklaracji nie ujawnia wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. W takich stanach faktycznych organ może wydać decyzję ustalającą w okresie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Z przedstawionej regulacji wynika, że to zaniedbanie podatnika prowadzi do przedłużenia terminu do doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Zdaniem SKO nie można zgodzić się ze Stroną, że posiadanie przez organ podatkowy wszelkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, wyłącza przedłużenie materialnoprawnego terminu do doręczenia decyzji ustalającej ani tym bardziej, że ustalenie zobowiązania jest możliwe wyłącznie w okresie którego dotyczy. Dla ustalenia możliwości zastosowania tego przepisu, istotne jest jedynie ustalenie, czy podatnik poinformował organ podatkowy o wszelkich niezbędnych danych, pozwalających na prawidłowe ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego. Jeżeli tego nie uczynił, z mocy omawianego przepisu, termin do wydania decyzji ustalającej, ulega przedłużeniu do 5 lat. Ewentualna wina organu w braku doręczenia decyzji i tym samym powstaniu zobowiązania w konkretnym roku podatkowym, nie ma wpływu na przedłużenie terminu do doręczenia decyzji ustalającej. Strona informację w sprawie podatku od nieruchomości złożyła dopiero w roku 2019, zatem Organ I instancji był uprawniony do wydania decyzji ustalających zobowiązanie za okresy wsteczne (do 5 lat).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji organów I i II instancji w całości lub skierowanie do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 81a § 1 i art. 220 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

W ocenie Skarżącego ustalenia okoliczności faktycznych zostały dokonane z bez spełniania wymogu należytej staranności w związku z pominięciem art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 80. k.p.a. Przy ocenie materiału dowodowego organy nie były obiektywne w związku z tym pominięto art. 10 § 1 k.p.a, art. 138 § 2 k.p.a, a w szczególności art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a

Zdaniem Skarżącego, SKO nie zbadało genezy przeniesienia prawa własności lokalu mieszkalnego ze Skarbu Państwa za pośrednictwem Urzędu Miejskiego na matkę Skarżącego.

Odnośnie niezłożenia na formularzu informacji o nieruchomości Skarżący wskazał, że sprzedającym lokal mieszkalny po matce Skarżącego był organ podatkowy - Prezydent Miasta, co wynika z decyzji z dnia [...] 1988 r. W związku z tym organ podatkowy posiadał informacje, na podstawie, których miał obowiązek nałożenia podatku od nieruchomości z urzędu tak jak to czynił z podatkiem od użytkowania wieczystego gruntu.

W ocenie Skarżącego art. 6 ust. 6 u.p.o.l. nie ma zastosowania w tym konkretnym przypadku, gdyż pierwszym nabywcą danego lokalu była matka Skarżącego, która dokonała na jego rzecz darowizny. Prowadziła z nim wspólne gospodarstwo domowe co oznacza, że nastąpiła ciągłość pokoleniowa użytkowania mieszkania. W świetle tych faktów podporządkowanie się temu zapisowi skutkowało by dublowaniem dokumentów i informacji, które posiadał już organ podatkowy - Prezydent Miasta w imieniu, którego kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami w dniu 30 grudnia 1988 r. wyraził zgodę na sprzedaż mieszkania i ustanowił na rzecz kupującej prawo użytkowania wieczystego. Tym samym wydziały Urzędu Miejskiego posiadały wystarczającą wiedzę na temat lokalu mieszkalnego, który został ostatecznie sprzedany/spłacony w dniu 23 marca 1992 r. o czym Wydział Finansowy Urzędu Miejskiego informuje pismem z dnia 23 marca 1992 r. Już wówczas Urząd Miasta dysponował bazą danych w tym osobowo adresowych, z której można było by wywnioskować, że UM sprzedał mieszkanie, a nie wpływały wszystkie wymagane podatki i należy upomnieć się o nie od właścicielki wraz z odsetkami. Skarżący jako nowy właściciel - z dużą dozą prawdopodobieństwa - 27 lat temu złożył wymagane dokumenty informujące Organ l instancji (i inne instytucje) o zmianie właściciela zajmowanego lokalu ponieważ otrzymał pismo adresowane na siebie z dnia 20 lutego 1996 r. informujące o rocznej opłacie za użytkowanie wieczyste gruntu. Pismo to jest dowodem na to, że Skarżący skutecznie powiadomił Organ I instancji o zmianach, jakie zaszły w prawach właścicielskich. Z dostarczonych dokumentów wynika, że dokonano zmiany właściciela nieruchomości między innymi w ewidencji gruntów i budynków, na którą powołuje się SKO. Organy w żaden racjonalny sposób nie udowodniły, że Skarżący nie złożył w odpowiednim czasie odpowiednich dokumentów.

Zdaniem Skarżącego został on pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym w celu wyjaśnienia sytuacji niezastosowania się do obowiązku podatkowego, skoro na etapie postępowania przed Organem I Instancji nie dano mu możliwości zakwestionowania terminów zaległego podatku od nieruchomości (art. 10 § 1 k.p.a.) w związku z przedawnieniem, ponieważ decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego od nieruchomości została doręczona po upływie trzech lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze swoje podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga J.W. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Sporne w niniejszej sprawie jest, czy organy podatkowe były uprawnione do wydania decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2014 r. po terminie określonym w art. 68 § 1 O.p.

Zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3 (czyli zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania w danym roku).

Zgodnie zaś z art. 6 ust. 7 u.p.o.l. podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego.

Z powołanych przepisów wynika, że jeśli właścicielem lub współwłaścicielami nieruchomości są osoby fizyczne to mają one obowiązek, w określonym w art. 6 ust. 6 u.p.o.l., terminie złożyć informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru. Należny podatek od nieruchomości, zgodnie z art. 6 ust. 7 u.p.o.l. ustalany jest przez organ podatkowy decyzją. Dopiero w momencie skutecznego doręczenia decyzji ustalającej ten podatek powstaje u właściciela nieruchomości, będącej osobą fizyczną zobowiązanie w podatku od nieruchomości. Oznacza to, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości powstaje w sposób określony w art. 21 §1 pkt 2 O.p., tj. przez doręczenie decyzji.

Zasygnalizowania wymaga, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie określa organowi podatkowemu terminu do dokonania wymiaru podatku. W konsekwencji powyższego istotne jest, by dokonał tego do momentu przedawnienia prawa do wydania decyzji, co wynika z przepisów Ordynacji podatkowej.

W myśl art. 68 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Termin trzyletni wydłuża się jednak do lat pięciu, zgodnie z art. 68 § 2 O.p., jeśli podatnik (osoba fizyczna) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego (w zakresie podatku od nieruchomości informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, o której mowa w art. 6 ust. 6 u.p.o.l.) albo w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 6 grudnia 1993 r. Skarżący nabył lokal mieszkalny w drodze darowizny, a zatem zobowiązany był do złożenia deklaracji podatkowej w ciągu 14 dni od nabycia. Skarżący nie złożył w terminie wskazanym w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. informacji w sprawie podatku od nieruchomości. Czynności tej dokonał dopiero w dniu 28 listopada 2019 r. Powyższe okoliczności wskazują, że Skarżący nie dochował 14-dniowego terminu do złożenia deklaracji podatkowej.

Podkreślenia wymaga, że z ustaleń faktycznych wynika, że Skarżący o okoliczności nabycia nieruchomości w określonej w przepisach formie - nie informował organu. W ocenie Sądu, w sprawie nie ma znaczenia fakt, że urząd miejski przesłał Skarżącemu zawiadomienie o spłacie zadłużenia za lokal oraz informację o opłacie rocznej, skoro z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. wynika obowiązek złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości, zaś art. 68 § 2 O.p. przewiduje wydłużenie terminu przedawnienia w przypadku, gdy podatnik nie złożył deklaracji. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest także wskazywana przez Skarżącego "ciągłość pokoleniowa".

W art. 3 pkt 5 O.p. zawarto definicję pojęcia "deklaracja". Przez deklaracje rozumie się również zeznania, wykazy oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci. Z powyższej definicji wynika, że "informacja o nieruchomościach", o której mowa w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. jest deklaracją w rozumieniu art. 68 § 2 pkt 1 O.p. W konsekwencji zasadny jest wniosek, że nie złożenie przez Skarżącego informacji w sprawie podatku od nieruchomości (w której byłyby ujawnione kompletne i prawidłowe dane niezbędne do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego) powoduje, że zobowiązanie podatkowe nie powstanie dopiero wówczas, gdy decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Z uwagi na powyższe kolejne zmiany właściciela lokalu nie mają znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Istnienie przesłanek koniecznych do właściwego ustalenia zobowiązania podatkowego Skarżącego zostało w postępowaniu dowiedzione. Ustalono zarówno stronę przedmiotową obowiązku podatkowego (dane i powierzchnia nieruchomości podlagającej opodatkowaniu) oraz podmiotową (właściciela). Z zebranych dokumentów wynika, że od roku 1993 właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w G. przy ul. [...] jest Skarżący, zatem na nim spoczywa obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Okoliczności podnoszone przez Skarżącego - koncentrujące się w zasadzie na wcześniejszym braku wydania decyzji, pozostają dla niniejszej sprawy bez znaczenia, skoro w świetle wyżej cytowanych przepisów organ jest uprawniony do wydania i doręczenia decyzji w terminie wskazanym w art. 68 § 2 O.p. Nie można też uznać za wiarygodne wyjaśnień Strony, że być może złożyła stosowną deklarację. W ocenie Sądu w sytuacji, gdy Skarżący zdawał sobie sprawę z tego, że mimo ciążącego na nim obowiązku uiszczania podatku – organ nie wydał w stosunku do niego decyzji, to powinien zachować dowody świadczące o złożeniu deklaracji i przedłożyć je w toku postępowania. Skoro Strona nie dysponuje takim dokumentem, zaś organ nie jest w posiadaniu wymaganej informacji, to nie można uznać za prawdziwych wyjaśnień/przypuszczeń Skarżącego, co do tej okoliczności.

Wobec powyższego uznać należało, że Strona nie wypełniła obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. i w sprawie nie znajdował zastosowania art. 68 § 1 O.p. Oznacza to, że stosownie do art. 68 § 2 O.p., organ podatkowy miał 5 lat na wydanie i doręczenie decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2014, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym obowiązek podatkowy postał, tj. do 31 grudnia 2019 r. Jak wynika z akt spraw, decyzja Organu I instancji została doręczona Stronie przed upływem terminu przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego za ww. rok podatkowy (19 grudnia 2019 r.). W związku powyższym zarzuty Skarżącego w powyższym zakresie są również bezpodstawne.

Podkreślenia wymaga, że podatnik jest zobowiązany do złożenia organowi podatkowemu informacji o przedmiotach opodatkowania, sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego (art. 6 ust. 6 u.p.o.l.). Tym samym złożenie informacji w tym względzie po upływie terminu nie może zwolnić podatnika od uregulowania tej należności.

Bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postepowania administracyjnego (art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 81a § 1 i art. 220 § 1), gdyż przepisy te nie mają zastosowania w rozpoznawanej sprawie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana nie na podstawie przepisów k.p.a., tylko przepisów Ordynacji podatkowej. Niemniej nie można uznać, że w sprawie doszło do naruszenia odpowiednich przepisów zawartych w Ordynacji podatkowej.

W ocenie Sądu, prowadzone postępowanie nie narusza przyjętych w procedurze podatkowej standardów postępowania. Podkreślić przy tym należy, że skuteczne podnoszenie zarzutu naruszenia prawa procesowego wymaga wykazania, iż uchybienia procesowe miały istotny wpływ na wynik sprawy, a takiej, uzasadnionej argumentacji wniesiona skarga nie zawiera Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, również nie stwierdził takiego naruszenia postępowania, które miałoby wpływ na zmianę kierunku rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu, postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W niniejszej sprawie nie można mówić o naruszeniu art. 121 § 1 O.p. skoro podjęte przez organ rozstrzygnięcie zostało wydane bez naruszeń prawa, które mogłoby skutkować wyeliminowaniem decyzji o obrotu prawnego.

Odnosząc się do zasady czynnego udziału Strony w postępowaniu podatkowym (art. 123 O.p.) należy zauważyć, że w sprawie przed wydaniem decyzji nie zawiadomiono Skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, jednakże uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, w sytuacji gdy ustalania stanu faktycznego zostały ustalone na podstawie przedłożonych przez Skarżącego dokumentów.

W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia zasady in dubio pro tributario określonej w art. 2a O.p. W przepisie tym mowa jest o niedających się usnąć wątpliwościach co do treści przepisów prawa podatkowego. W rozpoznanej sprawie nie zaistniały takie wątpliwości, których nie dałoby się usunąć w drodze wykładni, ponieważ nie można do nich zaliczyć sytuacji, gdy organ dokonuje wykładni przepisu ustalając sposób jego rozumienia, w sposób odmienny od oczekiwań Skarżącego.

Organ zgromadził wystarczający materiał dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Następnie dokonał prawidłowej analizy stanu faktycznego i prawnego oraz jego oceny, jak też przeprowadził wszechstronną ocenę poczynionych ustaleń. Odniósł się również w sposób wystarczający do twierdzeń Skarżącego.

Podsumowując, ocena zaskarżonej decyzji nie dała Sądowi podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Kwestionowana decyzja znajduje bowiem podstawy w obowiązującym prawie.

Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.