Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1090/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105  pkt 10
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędziowie WSA Ewa Grochowska - Jung Olga Żurawska - Matusiak (spr.) Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

Szef Służby Celnej decyzją z [...] maja 2012 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 168, poz. 1323 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] grudnia 2011 r. nr [...] w sprawie zwolnienia R. N. ze służby.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z [...] czerwca 2010 r., wydaną na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Celnej, zawiesił R. N. (dalej jako skarżący) z dniem [...] lipca 2010 r. na okres trzech miesięcy w pełnieniu obowiązków służbowych w Urzędzie Celnym w [...] oraz zwolnił skarżącego od pełnienia innych obowiązków służbowych, w związku z wszczęciem przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Zawieszenie skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych było następnie kilkakrotnie przedłużane, a ostatnia decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] w tym zakresie została wydana [...] grudnia 2011 r. i przedłużała okres zawieszenia do [...] stycznia 2012 r.

Zawiadomieniem z [...] sierpnia 2011 r. znak [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] poinformował skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia go ze Służby Celnej na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Pismami z [...] września 2011 r. oraz z [...] listopada 2011 r., skarżący zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej w [...] z prośbą o umorzenie postępowania i niezwalnianie go ze służby.

Decyzją z [...] grudnia 2011 r. znak [...] Dyrektor Izby Celnej w [...], na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, zwolnił skarżącego ze służby w Izbie Celnej w [...] z dniem doręczenia decyzji, które nastąpiło [...] grudnia 2011 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wykazał, że na skutek wszczęcia przeciwko skarżącemu postępowania karnego o przestępstwo umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego, został on zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych w okresie od [...] lipca 2010 r. do [...] stycznia 2012 r., zatem na dzień wszczęcia postępowania sprawie zwolnienia ze służby skarżący znajdował się w stanie zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych przez okres powyżej 12 miesięcy. Zawieszenie to miało charakter ciągły i związane było z prowadzeniem postępowania karnego. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w [...], okolicznością niesporną był również fakt, że nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia, gdyż prowadzone przeciwko skarżącemu postępowanie karne nie zostało zakończone do dnia wydania decyzji. Organ I instancji zwrócił uwagę na negatywne konsekwencje długotrwałego zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych dla Służby Celnej. Wskazał, że zawieszenie w obowiązkach służbowych, poprzez "blokadę etatów" związaną z jednoczesnym odsunięciem od wykonywania czynności służbowych, powoduje utrudnienia w organizacji pracy izby celnej. Sytuacja taka powoduje zaś konieczność zlecania dodatkowych zadań, przypisanych do etatów funkcjonariuszy zawieszonych, innym osobom pełniącym służbę. Dodatkowo organ I instancji podał, że za wydaniem decyzji o zwolnieniu ze służby stały względy ekonomiczne.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucił organowi naruszenie:

1. art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, polegające na jego błędnej interpretacji, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem tego przepisu,

2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie skarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa w wyniku wskazania w niej terminu zwolnienia z chwilą jej doręczenia,

3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji w zakresie określenia terminu jej wykonalności na dzień jej doręczenia.

W związku z tym skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji całości i umorzenie postępowania w pierwszej instancji lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ewentualnie stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W uzasadnieniu odwołania wskazał, iż z redakcji przepisu art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej wynika uznaniowy charakter decyzji o zwolnieniu ze służby. Podniósł, że przy wydaniu takiej decyzji znaczenie powinny mieć okoliczności natury obiektywnej, jak przebieg dotychczasowej służby, opinie przełożonych, charakter okoliczności leżących u podstaw zawieszenia w obowiązkach służbowych i przyczyny przedłużenia się okresu zawieszenia. Podkreślił, iż charakter postępowania i ciążący na nim zarzut nie powinien skutkować wydaniem tak drastycznej dla niego decyzji. Podał, że postępowanie sądowe w jego sprawie trwa już dwa lata i on nie ma realnego wpływu na przedłużającą się procedurę sądową. Dodatkowo skarżący wskazał, że organ I instancji, wydając decyzję, naruszył przepis art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., gdyż wskazał w jej sentencji termin jej wykonania na dzień doręczenia decyzji. Żaden przepis prawa, w szczególności ustawa o Służbie Celnej, nie wskazuje tak określonego terminu wykonania decyzji administracyjnej. Takie postępowanie wypełnia, zdaniem skarżącego, cechy decyzji wydanej bez podstawy prawnej, co powinno skutkować stwierdzeniem jej nieważności.

Pismem z [...] marca 2012 r. skarżący zwrócił się do Szefa Służby Celnej o wstrzymanie się z wydaniem decyzji do [...] kwietnia 2012 r., a pismem z [...] kwietnia 2012 r. poinformował Szefa Służby Celnej, że Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z [...] kwietnia 2012 r. o sygn. [...], warunkowo umorzył postępowanie w sprawie na okres próby 1 roku. Ponadto w piśmie tym skarżący wskazał na nieprawidłowości, które w jego ocenie wystąpiły w toku postępowania dyscyplinarnego oraz postępowania przygotowawczego i wniósł o ich wyjaśnienie w postępowaniu odwoławczym. Dodatkowo wystąpił o przeprowadzenie dowodów z przesłuchań świadków na okoliczności dotyczące przebiegu jego służby i opinii o jego pracy.

Po rozpoznaniu sprawy Szef Służby Celnej wydał wskazaną na wstępie decyzję. W jej uzasadnieniu wskazał, że ustawa o Służbie Celnej ustala obligatoryjne i fakultatywne przesłanki zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby. Jedną z przyczyn fakultatywnego zwolnienia, zgodnie z art. 105 pkt 10 ustawy, stanowi upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Organ podkreślił, że w sprawie bezspornym jest, iż upłynął okres dwunastomiesięcznego zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych. Skarżący został bowiem zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych na mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] czerwca 2010 r. na okres 3 miesięcy, a następnie kolejnymi decyzjami okres ten został przedłużony do [...] stycznia 2012 r. Zatem w sprawie, na dzień wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, istniała przesłanka 12 miesięcznego okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, wymagana przepisem art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Szef Służby Celnej podał, że przyczyną zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych było wszczęcie postępowania karnego o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego. Organ dodał ponadto, że na dzień wydania decyzji przez organ I instancji, nie został wydany wyrok, zatem bezspornym jest, iż przyczyna zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych nie ustała, tym samym druga przesłanka, wymagana przez przepis art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, została spełniona.

Jednocześnie organ wyjaśnił, że sposób prowadzenia postępowania karnego nie może być przedmiotem oceny przez Szefa Służby Celnej. Organy służby celnej, prowadząc postępowanie w oparciu o przepis art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, ustalają jedynie, czy upłynął 12 - miesięczny okres zawieszenia i czy w dalszym ciągu istnieją przyczyny będące podstawą zawieszenia. Przedmiotem postępowania, zainicjowanego odwołaniem, jest wyłącznie sprawa zwolnienia ze służby. W związku z powyższym, wszelkie okoliczności podniesione przez skarżącego, a odnoszące się do postępowania karnego, jako wykraczające poza granice sprawy objętej skarżoną decyzją, nie mogą być przedmiotem badania przez organ II instancji. W ocenie organu II instancji, zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, Dyrektor Izby Celnej w [...] wykazał, że zawieszenie w obowiązkach służbowych skarżącego, powoduje utrudnienia w organizacji pracy izby celnej. Taka sytuacja powoduje konieczność zlecania dodatkowych zadań innym osobom pełniącym służbę, co w konsekwencji prowadzi do dezorganizacji pracy, niemożności właściwego wykonywania nałożonych na Służbę Celną zadań oraz do wygenerowania nadgodzin.

Szef Służby Celnej, odnosząc się do zarzutu braku podstawy do ustalenia daty zwolnienia ze służby na "dzień doręczenia decyzji", podniósł, że zgodnie z art. 188 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, w przypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć odwołanie do Szefa Służby Celnej. Stosownie do postanowień art. 188 ust. 4 tej ustawy, złożenie odwołania od decyzji o zwolnieniu ze służby nie wstrzymuje wykonania decyzji. Ponadto w art. 107 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej został wskazany okres od dnia doręczenia decyzji o zwolnieniu, po upływie którego funkcjonariusz zostaje zwolniony ze służby.

Odnosząc się do kwestii naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania, Szef Służby Celnej wyjaśnił, że zasada wyrażona w art. 107 § 3 k.p.a. uprawnia organ do ustalania prawdy obiektywnej według swej wiedzy, doświadczenia oraz przekonania o wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych. Ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji, zawierającym wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę, a także podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odwoławczy nie dopatrzył się więc naruszenia przepisów proceduralnych. W ocenie Szefa Służby Celnej, Dyrektor Izby Celnej w [...] dokonał zasadnego rozstrzygnięcia w sprawie i słusznie ocenił, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, że dalsze przedłużanie zawieszenia funkcjonariusza celnego w obowiązkach służbowych byłoby niecelowe. Zdaniem organu odwoławczego, Dyrektor Izby Celnej w [...] przeprowadził również wystarczające postępowanie dowodowe, tj. podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. W swoim rozstrzygnięciu wskazał przepisy prawa materialnego, na których się oparł.

Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że zwolnienie ze służby nie wyklucza w przyszłości powrotu funkcjonariusza celnego do Służby Celnej. Zgodnie z art. 109 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusz celny ma zagwarantowane prawo powrotu do służby na poprzednich warunkach w przypadku prawomocnego:

1. umorzenia postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego ze względu na okoliczności wymienione w art. 17 § 1 pkt 1, 2 i 6 Kodeksu postępowania karnego,

2. uniewinnienia,

3. uchylenia prawomocnego wyroku skazującego.

Szef Służby Celnej, ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, wyjaśnił, że decyzja wydawana na podstawie tego przepisu, jako decyzja o charakterze uznaniowym, nakłada na organ obowiązek należytego przedstawienia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia powodów skorzystania lub nieskorzystania z przysługującego organowi administracji uprawnienia w konkretnej sprawie. W świetle powyższego, organ, argumentując zasadność zwolnienia skarżącego ze służby, zasadnie wziął pod uwagę nie tylko okoliczności wynikające wprost z treści art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, czyli upływ 12 - miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych i nieustąpienie przyczyn będących podstawą zawieszenia, ale również okoliczności pozostające w ścisłym związku z długotrwałym zawieszeniem skarżącego w czynnościach służbowych, tj. utrudnienia w organizacji pracy w Izbie Celnej w [...], zablokowanie etatu przez cały okres zawieszenia funkcjonariusza celnego, przy jednoczesnym ponoszeniu kosztów z nim związanych, wyznaczanie zastępstw. W zaistniałej sytuacji zarzut skarżącego, dotyczący naruszenia art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do wniosków dowodowych, dotyczących przesłuchania w charakterze świadków funkcjonariuszy celnych na okoliczność przebiegu służby skarżącego oraz opinii o jego pracy, Szef Służby Celnej podał, iż w jego opinii nie mają one znaczenia dla sprawy dotyczącej zwolnienia ze służby, gdyż w sprawie tej nie jest oceniany sposób pełnienia służby przez skarżącego. Ponadto zwrócił uwagę, że postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem odrębnym, niezależnym od postępowania administracyjnego. A zatem zarzuty i okoliczności podnoszone przez skarżącego, a dotyczące postępowania dyscyplinarnego, nie mogą być wyjaśniane na etapie postępowania odwoławczego, dotyczącego zwolnienia ze służby.

Decyzja powyższa stała się przedmiotem skargi R. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 105 pkt. 10 ustawy o Służbie Celnej, polegające na jego błędnej interpretacji, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem tego przepisu w okolicznościach przedmiotowej sprawy,

2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której decyzja organu I instancji wskazywała termin wykonania z chwilą jej doręczenia bez podstawy prawnej,

3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której uzasadnienie decyzji organu I instancji nie zawierało wyjaśnienia podstawy prawnej tej decyzji w zakresie określenia terminu jej wykonalności na dzień jej doręczenia.

W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że z redakcji przepisu art. 105 ust. 10 ustawy o Służbie Celnej wynika uznaniowy charakter decyzji o zwolnieniu ze służby, jednak nie oznacza to dowolności. W ocenie skarżącego, przy wydawaniu decyzji znaczenie powinny mieć okoliczności natury obiektywnej, takie jak przebieg dotychczasowej służby, opinie przełożonych, charakter okoliczności leżących u podstawy zawieszenia w obowiązkach służbowych i przyczyny przedłużania się okresu zawieszenia. Wskazał, że jego dotychczasowe osiągnięcia w pracy świadczą o osobistym, wielkim zaangażowaniu w wypełnianiu zadań postawionych przed Służbą Celną. Podał, że do okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych pełnił służbę przez okres 4 lat. W okresie tym nie toczyło się przeciwko niemu żadne postępowanie wyjaśniające ani dyscyplinarne, był 12- krotnie nagradzany, wyróżniany i premiowany za wyniki w walce z przemytem. Te osiągnięcia i dotychczasowa nienaganna praca powinny przemawiać za niestosowaniem wobec niego art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Odnosząc się do postępowania karnego, skarżący wskazał, że nie ma on żadnego realnego wpływu na przedłużającą się procedurę sądową, a jednocześnie stara się zgodnie z jego konstytucyjnymi uprawnieniami podejmować czynności obrony w tej sprawie, gdyż nie czuje się osobą winną. Zdaniem skarżącego, właściwa interpretacja przepisu art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej w powiązaniu ze wskazanymi wyżej okolicznościami faktycznymi prowadzą do wniosku, iż norma ta nie powinna mieć zastosowania w jego sytuacji. Ponadto skarżący podniósł, że organ II instancji, wydając decyzję, naruszył także przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż zaakceptował naruszenie prawa przez organ I instancji, który w swojej decyzji wskazał termin jej wykonania na dzień doręczenia decyzji. Żaden przepis prawa, w tym w szczególności ustawa o Służbie Celnej, czy przepisy k.p.a. nie wskazują tak określonego terminu wykonania decyzji administracyjnej. Takie postępowanie wypełnia ewidentnie cechy wydania decyzji bez podstawy prawnej, co powinno skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Zatem organ II instancji, stwierdzając błędnie, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, sam je naruszył.

W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wnioskiem z [...] listopada 2012 r. Związek Zawodowy Celnicy PL wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego i z pominięciem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 42 ust. 3 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie w sprawie, art. 30 Konstytucji RP oraz art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej poprzez jego błędną interpretację, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem tej normy prawnej w sprawie.

W związku z tym, uczestnik wnosił o:

• uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej,

• zwrócenie się do Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o nadesłanie kopii protokołów z [...] września 2008 r. oraz [...] marca 2011 r.,

• przeprowadzenie dowodu z tych protokołów na okoliczność działań organów państwa w zakresie nieuzasadnionej zwłoki w prowadzeniu postępowań przygotowawczych wobec funkcjonariuszy celnych oraz

• przeprowadzenie dowodu z pisma do Przewodniczącego Parlamentarnego Zespołu ds. Służb Mundurowych M. B. na okoliczność wykazania stosowania przepisu art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Cywilnej przeciwko interesowi publicznemu.

Sąd, postanowieniem z [...] listopada 2012 r., wydanym na rozprawie, dopuścił Zawiązek Zawodowy Celnicy PL do udziału w postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie, wobec zarzutów skargi, na podkreślenie zasługuje, iż w wyroku z 19 października 2004 r. (sygn. akt K 1/04, publ: OTK-A 2004/9/93) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "zadania Służby Celnej mają charakter wieloaspektowy. Stanowią one realizację celów przypisanych tradycyjnie, z jednej strony - służbom pionu śledczego, z drugiej zaś - skarbowego. Należy zwrócić uwagę na doniosłość prawidłowego wykonywania zadań Służby Celnej dla budżetu państwa (...). Troska o dobro służby publicznej, w tym Służby Celnej, usprawiedliwia zastosowanie indywidualnych rygorów prawnych zdeterminowanych jej specyfiką, nawet jeżeli cechować je będzie duży stopień represyjności".

Podstawę materialnoprawną decyzji Szefa Służby Celnej o zwolnieniu R. N. ze Służby Celnej stanowił przepis art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Zgodnie z tym przepisem, funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Treść powyższego przepisu wskazuje, że decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Decyzja taka pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając w jego celowość. Z tego względu sądowa kontrola takich decyzji zmierza do ustalenia czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydawaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności.

Jak wynika z powyższego przepisu, podstawą podjęcia zaskarżonej decyzji o zwolnieniu był upływ 12 miesięcy zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych oraz to, że przyczyna zawieszenia w postaci prowadzenia postępowania karnego trwała nadal.

Okres zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych rozpoczął się na mocy decyzji z [...] czerwca 2010 r., a nastepnie kolejnymi decyzjami okres ten został przedłużony do [...] stycznia 2012 r. W konsekwencji, w dacie wszczęcia postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby czyli [...] sierpnia 2011 r., łączny okres zawieszenia przekroczył 12 miesięcy. W dalszym ciągu trwały też przyczyny zawieszenia, gdyż postepowanie karne nie zostało zakończone. Nie ulega zatem wątpliwości, iż zawieszenie skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych przez okres przekraczający 12 miesięcy pozwalało organowi na zwolnienie go ze służby na podstawie przepisu art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Przepis ten daje możliwość zwolnienia funkcjonariusza w przypadku upływu 12 - miesięcznego okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, z tą jednak uwagą, że przywołany przepis nie określa wprost ani daty wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie zwolnienia, ani terminu jego zakończenia. Oczywistym jest natomiast, że postępowanie w tym przedmiocie prowadzi się nie tylko w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z zachowaniem zasad w nim wymienionych (art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej), ale i w zgodzie z pozostałymi przepisami ustawy o Służbie Celnej, w szczególności w zgodzie z art. 103 ustawy o Służbie Celnej.

To właśnie w tym przepisie ustawodawca przewidział możliwość przedłużenia zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, o ile w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Z kolei, interpretując pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku", organy winny przede wszystkim brać pod uwagę charakter zarzucanego funkcjonariuszowi czynu i wartość naruszonego dobra. Tym samym, ustawodawca, poprzez treść art. 105 pkt 10 w powiązaniu z treścią art. 103 ustawy o Służbie Celnej, dał organom Służby Celnej możliwość zwolnienia tych funkcjonariuszy celnych, którzy, z uwagi na wyjątkowo długi okres zawieszenia (trwający ponad 1 rok) i toczące się w dalszym ciągu postępowanie karne, nie mogą pełnić służby do czasu jego zakończenia. Taka regulacja uwzględnia jednocześnie procesową i ustrojową odrębność postępowania karnego od postępowania w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby.

W konsekwencji stwierdzić należy, iż organy Służby Celnej, zwalniając skarżącego ze służby, nie naruszyły konstytucyjnej zasady domniemania niewinności, ponieważ to nie wina czy niewinność skarżącego legła u podstaw wydanej decyzji o zwolnieniu, lecz długość okresu zawieszenia, zależna od okresu prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego. Okoliczność, że ani skarżący, ani też organ nie mają wpływu na toczące sie przed sądem powszechnym postepowanie, a zwłaszcza na czas jego trwania, jest w przedmiotowej sprawie bez prawnego znaczenia.

Dyrektor Izby Celnej w [...], zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył istotny dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy oraz wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy (art. 11 k.p.a.). W szczególności organ I instancji w sposób bezsporny ustalił, że do czasu wydania kwestionowanej decyzji nie ustąpiła przyczyna będąca podstawą zawieszenia skarżącego.

W ocenie Sądu, zarówno Dyrektor Izby Celnej w [...], jak i Szef Służby Celnej nie przekroczyli też granic uznania administracyjnego. Podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w warunkach uznania administracyjnego, organy w należyty sposób wyważyły interes społeczny i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.), prawidłowo uznając, że przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu funkcjonariusza był interes społeczny. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszyło zasady proporcjonalności, jak również godności skarżącego.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy organy orzekające prawidłowo uznały, że interes skarżącego w pozostawieniu go w Służbie Celnej nie mógł zyskać przewagi nad interesem i dobrem służby.

I tak, organ I instancji wyjaśnił, że podejmując decyzję o zwolnieniu uznał przede wszystkim, że w sprawie przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu skarżącego był interes społeczny, tzn. dobro Służby Celnej. Organy zasadnie zwróciły uwagę, że przejawem interesu społecznego w tej sprawie były względy natury organizacyjnej – przedłużająca się absencja funkcjonariusza dezorganizowała pracę w jednostce, w której pełnił służbę i utrudniała prawidłową realizację nałożonych na Służbę Celną zadań.

Argumentację organu należy uznać za przekonywującą, w dostateczny sposób uzasadniającą wydane rozstrzygnięcie i mającą potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Logicznym jest, iż fakt zawieszenia funkcjonariusza celnego w wykonywaniu swych obowiązków prowadzi do faktycznej blokady etatu, co próbuje kwestionować skarżący. Niewątpliwie słuszny interes skarżącego musiał być oceniany w tej sprawie przez pryzmat wykonywanej przez niego służby. Zważyć należy, że w Służbie Celnej nie ma możliwości zatrudniania pracownika na zastępstwo na czas nieobecności danego funkcjonariusza. Obowiązki nieobecnego funkcjonariusza muszą przejąć inni funkcjonariusze i wykonywać je obok własnych zadań, wynikających z zajmowanego stanowiska. Oznacza to, że długotrwała nieobecność w służbie dezorganizuje ją i powoduje, że zajmowane przez skarżącego stanowisko pracy nie mogło być racjonalnie wykorzystane przy realizacji zadań przez Urząd Celny w [...]. Niewątpliwie istotny jest również aspekt finansowy, gdyż pozostawanie skarżącego w służbie wiązało się z comiesięcznym wypłacaniem mu 50 % wynagrodzenia, podczas gdy nie przyczyniał się on w żaden sposób do realizacji zadań służbowych. Reasumując, podkreślić należy, że w sytuacji powszechnie znanych problemów kadrowych Służby Celnej, dalsze pozostawanie w służbie celnika, który został zawieszony w czynnościach służbowych oraz czynności tych ze wspomnianego powodu nie pełni i to przez okres wykraczający poza ustalony przez ustawodawcę maksymalny 12-miesięczny okres ochronny, stanowi realne i bardzo istotne zagrożenie dla interesu społecznego, gdyż w sposób oczywisty zakłóca pracę służb omawianej formacji i w znacznym stopniu wpływa na możliwość rzetelnego wywiązywania się przez te służby z powierzonych im zadań publicznych (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2012 r., I OSK 390/12, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozwala na poznanie motywów, którymi kierował się organ, orzekając o zwolnieniu skarżącego ze służby celnej i nie daje podstaw do stwierdzenia dowolności działania organu. W przywołanym na wstępie wyroku, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że "Każdy funkcjonariusz Służby Celnej z uwagi na potrzebę zapewnienia bezstronności i rzetelności wykonywanych obowiązków, a także transparentność zawodową i majątkową, co w sposób bezpośredni wiąże się z doniosłością zadań tej służby – jest poddany licznym ograniczeniom również w zakresie korzystania z praw chronionych konstytucyjnie". W tych okolicznościach, nie można przyjąć, że organ wyolbrzymia konsekwencje finansowo - organizacyjne. Za prawidłowe należy uznać także stanowisko organu o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych, zgłoszonych przez stronę, jako niemających znaczenia w sprawie, gdyż w sprawie nie był oceniany sposób pełnienia służby przez skarżącego. Organ oceniał jedynie czy są podstawy do dalszego utrzymania istniejącego stosunku służbowego, w sytuacji długotrwałego zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach słuzbowych. Organ nie mógł natomiast odnosić sie do postepowania dyscyplinarnego i dokonywać kontroli prawidłowości jego prowadzenia. Zauważyć również wypada, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji odniósł się do tych argumentów skarżącego, które mają istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie i pozostają w związku z istotą mającej w sprawie zastosowanie normy prawnej.

Zwolnienie ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej jest uprawnieniem pracodawcy, związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia pracy przez funkcjonariusza celnego. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie zaistniały, wynikające z art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby, a organy wykazały, że interes służby, który w rozpoznawanej sprawie jest tożsamy z interesem społecznym, przemawia za koniecznością niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego, to zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.

Dodatkowo należy podkreślić, iż ustawodawca przewidział sytuację, gdy zarzuty stawiane funkcjonariuszowi celnemu w postępowaniu karnym okażą się niezasadne, a postępowanie karne zakończy się wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa. Wówczas - zgodnie z dyspozycją art. 109 ust. 1 i 3 ustawy o Służbie Celnej – funkcjonariusz może być przywrócony do służby na poprzednich warunkach z wypłatą świadczenia pieniężnego odpowiadającego uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem.

Odnosząc się do zarzutu braku podstaw do ustalenia daty zwolnienia ze służby na "dzień doręczenia decyzji", wskazać należy, że w art. 130 § 1 k.p.a. została zawarta zasada, że decyzja przed upływem terminu do wniesienia odwołania nie ulega wykonaniu. Natomiast, stosownie do § 2 art. 130 k.p.a., wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Od tej zasady zostały wprowadzone wyjątki w § 3 art. 130 k.p.a., a mianowicie przepisów o wstrzymaniu decyzji, przewidzianych w § 1 i 2, nie stosuje się, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności oraz gdy decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Z takim wyjątkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Art. 188 ust. 2 i ust. 4 ustawy o Służbie Celnej stanowi, że złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz odwołania od określonych decyzji nie wstrzymuje ich wykonania . Przepis ten jasno określa, że samo wniesienie takich środków odwoławczych nie wstrzymuje wykonania decyzji, a zatem zawarta w nim regulacja stanowi wyjątek, o którym mowa w art. 130 § 3 k.p.a. Dyrektor Izby Celnej w [...] był tym samym uprawniony orzec w decyzji, że podlega ona wykonaniu z dniem jej doręczenia.

Końcowo wyjaśnić należy, że Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych uczestnika postepowania, albowiem możliwość przeprowadzenia przez Sąd dodatkowych dowodów z dokumentów została przewidziana jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne dla zweryfikowania okoliczności, które mają istotne znaczenie w sprawie i wpływ na rozstrzygnięcie. Tymczasem stan faktyczny sprawy nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń.

Uznając zarzuty skargi, jak również te sformułowane przez uczestnika postepowania, za nieuzasadnione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.