Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 507/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 9 , art. 10, art. 11, art. 50 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 1 -6, art. 123
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: par. 3 ust. 1 pkt 1 - 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski, Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka (spr.), Sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009 r., sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 2 lutego 2008 r. Z.K. wniósł o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy za okres od kwietnia 2000 r. do listopada 2002 r. oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy za styczeń 2003 r. wraz z odsetkami w łącznej kwocie 34.862,08 zł. W uzasadnieniu powołał się na niemożność uregulowania należności, które znacznie przekraczają możliwości jego finansowe. Wyjaśnił, iż jest zatrudniony na ½ etatu jako elektryk przy uposażeniu miesięcznym wynoszącym połowę najniższego miesięcznego wynagrodzenia, tj. 563 zł brutto. Uiszcza również alimenty wobec córki J. w wysokości 100 zł, którą wychowywał, ale ze względów finansowych zmuszony był powierzyć jej matce, a ponadto partycypuje w kosztach utrzymania 6 – letniej córki – N. W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawca podał, iż w okresie od 1990 r. do 2006 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług elektrycznych, opodatkowaną w formie ryczałtu. Nie posiada nieruchomości. Jest właścicielem samochodu osobowego Ford Orion, rok prod. 1985. Nie posiada zaległości z tytułu podatków. Posiada czworo dzieci, w tym dwoje pełnoletnie. Z zeznania PIT – 11 za 2007 r. wynika, iż strona osiągnęła dochód w wysokości 4.293,65 zł. Ponadto nie korzystała z pomocy społecznej.

Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek, gdyż nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), powoływanej dalej jako u.s.u.s., oraz nie została spełniona przesłanka wyrażona w § 3 ust. 1 pkt 1 – 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.).

W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona podniosła, że od 1998 r. sama opiekowała się chorym dzieckiem. Z przedłożonego aktu notarialnego z dnia "[...]" wynikało, iż zobowiązany wraz z żoną dokonali podziału majątku wspólnego w ten sposób, iż zobowiązany tytułem spłaty otrzymał 40.000 zł. Należności z tytułu nieopłaconych składek powstały w okresie zawieszenia działalności gospodarczej, do czego strona była zmuszona ze względu na opiekę nad dzieckiem. Według oświadczenia skarżącego w okresie tym zostały przeprowadzone cztery kontrole przez Inspektorat, w czasie których dokonał on uzupełnienia wymaganych dokumentów, a nawet otrzymał zwrot nadpłaconej składki. Dopiero, gdy w maju 2004 r. złożył on wniosek o zaświadczenie o niezaleganiu z płatnościami, poinformowano go, że nie uiścił wymaganych składek. Pracownica Inspektoratu ZUS w rozmowie przyznała, że było to skutkiem zmiany interpretacji przepisów. Skarżący odwołał się od decyzji w tym zakresie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który w części uwzględnił odwołanie.

Strona podniosła, iż gdyby przy pierwszej kontroli Inspektoratu ZUS została poinformowana, że w okresie zawieszenia działalności gospodarczej należy uiszczać składki, mogłaby zlikwidować działalność, a zapłata zaległości z racji, że byłyby one w owym czasie niewielkie, leżałaby w jej możliwościach. Dodała, iż nigdy nie korzystała z żadnej formy pomocy, w tym społecznej. Oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku, samochód osobowy nie przedstawia znaczącej wartości, a pieniądze z podziału majątku wydatkowała w okresie zawieszenia działalności gospodarczej na utrzymanie.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]". W uzasadnieniu powołał treść art. 28 ust. 2 u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Prezes ZUS przytoczył również treść art. 28 ust. 3 pkt 3 – 6 u.s.u.s., który zawiera enumeratywny katalog zdarzeń, w których zachodzi całkowita nieściągalność, m.in.:

1) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

2) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

3) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

4) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W ocenie Prezesa ZUS w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, albowiem strona posiada majątek ruchomy w postaci samochodu osobowego, jak również otrzymuje wynagrodzenie za pracę.

Prezes ZUS powołał również § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu nieopłaconych składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Mając na uwadze powyższe, Prezes ZUS wskazał, że dłużnik w przedmiotowej sprawie nie wykazał, że wymienione okoliczności miały miejsce. Zaś wskazując na trudną sytuację finansową nie przedstawił dowodów na potwierdzenie faktycznie ponoszonych kosztów utrzymania lub innych nadzwyczajnych wydatków, co uprawdopodobniłoby, że dochody nie wystarczają na pokrycie niezbędnych potrzeb życiowych.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję, strona wnosząc o jej uchylenie, ponownie wskazała, że w latach 1999 – 2003 otrzymała z Inspektoratu ZUS 4 wezwania do uzupełnienia dokumentów. O zadłużeniu z tytułu nieopłaconych składek dowiedziała się jednak dopiero w kwietniu 2004 r., kiedy planowała zaciągnąć kredyt na zakup narzędzi do wykonywania prac chłodniczych. W dniu 15 lipca 2004 r. otrzymała decyzję, od której odwołała się do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Podniosła, iż gdyby od razu powzięła wiadomość o obowiązku uiszczenia składek, nie dopuściłaby do wzrostu zadłużenia z tego tytułu do przekraczającej jej możliwości kwoty. Oświadczyła również, iż w związku z likwidacją firmy pracodawcy od 1 sierpnia 2008 r. pozostaje bez pracy, bez prawa do zasiłku.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sprawa rozpoznawana przed Sądem dotyczyła negatywnie rozpoznanego przez Prezesa ZUS wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy.

Przypomnienie treści regulacji stanowiącej podstawę tego wniosku jest konieczne, albowiem zdaniem Sądu orzekającego Prezes ZUS w sposób niezgodny z treścią wskazanej regulacji wydał zaskarżoną decyzję, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2 - 4. Ustęp 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. W ust. 3 określono katalog zamknięty przypadków całkowitej nieściągalności. Natomiast w ust. 3a postanowiono, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W myśl zaś ust. 3b Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Zakład może umorzyć należności z tytułu nieopłaconych składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Taka konstrukcja przepisu zobowiązuje Zakład do szczególnie wnikliwej oceny sytuacji zobowiązanego pod kątem przesłanek warunkujących umorzenie, określonych w punktach 1 - 3 § 3 ust. 1 rozporządzenia oraz wszystkich przypadków do nich podobnych, a zarazem mieszczących się w treści § 3 ust. 1.

Okolicznością bezsporną jest to, że wydana decyzja ma charakter decyzji uznaniowej, jednak obok konieczności oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia przesłanek z art. 28 ust. 1 – 3 u.s.u.s, zachodzi też konieczność wykazania, że uznaniowy charakter decyzji nie ma cech dowolności, gdyż zaistnienie takiej ewentualności nie byłoby do pogodzenia z wymogami państwa prawnego. Prezes ZUS przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym.

Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że w stanie faktycznym sprawy nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności. Ustalony w toku postępowania stan majątkowy skarżącego wskazywał na osiąganie dochodów oraz posiadanie majątku ruchomego, a zatem i na możliwość prowadzenia egzekucji należności z tytułu składek. W tym zakresie zatem nie było możliwości zastosowania instytucji uznania, o której to mowa w art. 28 ust. 2 u.s.u.s.

W odniesieniu jednak do sytuacji skarżącego ocenianej z punktu widzenia przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1 – 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stwierdzić należy, iż nie została ona rozważona w sposób wnikliwy i szczegółowy. Elementy te powinny znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia podjętej decyzji. Treść uzasadnienia ma bowiem ważkie znaczenie przy dokonywanej przez Sąd kontroli rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, szczególnie w przypadku decyzji o charakterze uznaniowym, gdzie, jak zgodnie podkreśla się w orzecznictwie, brak prawidłowego uzasadnienia uniemożliwia - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego.

Zgodnie z art. 123 u.s.u.s., w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Stosownie do art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 123 u.s.o.s. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które Zakład uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Warunkiem sporządzenia prawidłowego uzasadnienia decyzji jest również odniesienie się do wszystkich argumentów powoływanych przez stronę.

Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji składa się jedynie z przytoczonych przepisów u.s.u.s. Prezes ZUS ograniczył się tylko do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie ma charakter uznaniowy a ciężar udowodnienia, iż w sprawie wystąpiły okoliczności przemawiające za umorzeniem należności spoczywa na zobowiązanym. Lakoniczne stwierdzenie: "Po dokonaniu analizy zebranych dokumentów stwierdzam, że dłużnik w przedmiotowej sprawie nie wykazał, że powyższe zdarzenia miały miejsce" nie spełnia roli prawidłowo sporządzonego uzasadnienia. Samo przytoczenie przepisów i zaakceptowanie stanowiska zajętego w decyzji z dnia "[...]" nie może bowiem zastąpić tego obowiązku. Zarówno w decyzji z dnia "[...]", jak i wydanej na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy decyzji z dnia "[...]", nie odniesiono się w żadnej mierze do powoływanej przez zobowiązanego okoliczności powstania zaległości z tytułu składek tj. choroby córki skarżącego, którą był zmuszony opiekować się. Nie ustosunkowano się także do twierdzeń skarżącego, iż zaległości powstały na skutek udzielonej mu nieprawidłowej informacji, iż w okresie zawieszenia działalności gospodarczej nie miał obowiązku uiszczania składek. Prezes ZUS nie wypowiedział się również w żadnej mierze co do powołania się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na fakt prowadzenia czterech kontroli w okresie, w którym powstały zaległości, a które to nie ujawniły istnienia zaległości. Nie odniósł się także do kwestii przedłożonej przez zobowiązanego kopii przekazu pocztowego z dnia 10 stycznia 2003 r. dokumentującego zwrot nadpłaconych należności z tytułu składek. W ocenie Sądu, Prezes ZUS w uzasadnieniu decyzji powinien był ustosunkować się do wymienionych powyżej okoliczności i ocenić je w aspekcie przesłanek umożliwiających umorzenie należności. W sytuacji uznania, że argumenty, na które powołuje się strona nie mogły odnieść skutku ze względu na to, że unormowania dotyczące umorzenia należności z tytułu składek nie przewidują takiej przesłanki umorzenia jak szczególny sposób powstania zaległości, Prezes ZUS powinien był dać wyraz temu w treści uzasadnienia decyzji. Niewskazanie w treści uzasadnienia, iż powoływane przez stronę okoliczności nie mogą odnieść zamierzonego skutku mogło ją bowiem utrzymywać w przekonaniu o zasadności powoływanych argumentów i w konsekwencji poprzez brak świadomości, co ma istotne znaczenie w sprawie pozbawiać prawa do czynnego udziału w sprawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że podmiot, do którego jest adresowana decyzja ma prawo wiedzieć, jakimi przesłankami kierował się organ, który wydał zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie (art. 11 K.p.a.), a nie domyślać się co było tego przyczyną, nawet w przypadku gdy miał dostęp do akt w związku z prawidłowym zastosowaniem dyspozycji art. 10 K.p.a. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 571/06). Z powyższych względów w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie naruszono art. 8, 9 i 10 K.p.a., w którym wyrażone zostały zasady: prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa, obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz zapewnienia stronie czynnego udziału na każdym etapie postępowania.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż skoro § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. statuuje taką przesłankę umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek jak wykazanie przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, a zobowiązany w toku postępowania powołuje się na trudną sytuację materialną oraz przedstawia oświadczenie o stanie majątkowym, Prezes ZUS nie może uzasadnić odmowy umorzenia należności argumentem, iż zobowiązany nie wykazał, że wskazane przez niego zdarzenia miały miejsce, tj. nie przedstawił dowodów na ich potwierdzenie. Sformułowanie "wykaże, że" nie zwalnia bowiem organów z obowiązku poczynienia ustaleń w zakresie sytuacji rodzinnej i stanu majątkowego skarżącego. Obowiązek taki nakłada na organy zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 K.p.a. Zgodnie z jej treścią w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 571/06 oraz wyrok WSA). Ponadto należy wskazać, że rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego wymaga również uczynienia zadość obowiązkom wynikającym z innych przepisów, których celem jest zapewnienie realizacji zasady prawdy obiektywnej, tj. poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji zgodnej z unormowaniami z zakresu procedury administracyjnej.

Mając na uwadze powyższe należy uznać, iż jeśli złożone przez stronę oświadczenie majątkowe budziło wątpliwości bądź strona nie przedłożyła wystarczających dowodów na potwierdzenie wskazanych w nim kwot osiąganych dochodów i wydatków czy powoływanej przez stronę choroby córki, Prezes Zakładu, czyniąc zadość powołanym wyżej przepisom regulującym zasady prowadzenia postępowania dowodowego, winien był wezwać stronę do ich złożenia na podstawie art. 50 § 1 K.p.a.

Reasumując, w ocenie Sądu, konieczne jest dokonanie pełnych i prawidłowych ustaleń odnoszących się do przesłanek, które decydują o umorzeniu należności z tytułu składek oraz stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej zobowiązanego, a następnie oceny, czy w rozpatrywanej sprawie takie przesłanki wystąpiły. Ponadto zauważa się, iż sytuację skarżącego powinno ocenić się pod kątem skutków, jakie wystąpią w wyniku realizacji należności nie tylko wobec skarżącego, ale i jego rodziny. Takich ustaleń w niniejszej sprawie nie poczyniono.

Zauważyć należy, że powyższe zaniechania doprowadziły do sytuacji, w której uniemożliwia się sądowi administracyjnemu dokonanie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia bowiem nie wynika, dlaczego w odniesieniu do sytuacji skarżącego nie występują przesłanki umorzenia należności, tak więc uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogu, o którym mowa w art. 107 § 3 K.p.a. Uchybiono również obowiązkom wynikającym z art. 8, 9, 10 i 11 K.p.a. Z uwagi na brak właściwego uzasadnienia decyzji, tak prawnego, jaki i faktycznego, oraz z powodu braków w materiale dowodowym (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), o czym bezsprzecznie świadczy treść decyzji, jest ona wadliwa w stopniu wymagającym uchylenia.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes ZUS powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, uwzględnić całość zgromadzonego i uzupełnionego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie na podstawie całego materiału dowodowego dokonać oceny poszczególnych dowodów i ustalić w ten sposób stan faktyczny w sprawie, kierując się przy tym normą prawa materialnego mającą tu zastosowanie i wyznaczającą zakres tego postępowania. Przebieg postępowania dowodowego musi znaleźć swoje odbicie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ ma obowiązek wskazać wszystkie dowody występujące w sprawie, zarówno te, na których się oparł, jak i te, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podając przy tym przyczyny ich nieuwzględnienia. Ponadto Prezes ZUS zobowiązany jest odnieść się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego.

Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.