Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 851/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 77, 28, 156 par. 1 pkt 4, art.30 par. 4,
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi I. [...] w S. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją dotycząca zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda Z. decyzją z dnia [...] r., nr [...] [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 j.t. ze zm.) dalej jako: "K.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. [...] w S., dalej zwaną "spółką" bądź "skarżącą", od decyzji Prezydenta Miasta S., zwanego dalej "Prezydentem" lub "organem I instancji", z dnia [...] r. (nr [...], [...]) o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta nr [...], z dnia [...] r. (nr [...], [...]: [...]), o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej operatora P. – obejmującego wolno stojącą wieżę o konstrukcji słupowej wraz z instalacją na niej anten sektorowych i radiolinii, urządzeń sterujących

u podstawy wieży oraz wewnętrznej linii zasilającej, na terenie położonym przy

ul. [...] w S. – działka nr [...], obręb nr [...], wydaną na rzecz P. Sp. [...] w W., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w całości.

Powyższe rozstrzygniecie zostało wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym, ustalonym przez organy I i II instancji.

Prezydent decyzją Nr [...], z dnia [...]. (nr [...], [...] [...]), zatwierdził projekt budowlany

i udzielił pozwolenia na budowę ww. stacji bazowej telefonii komórkowej.

Dnia 5 marca 2019 r. do Urzędu Miasta S. został nadany pocztą wniosek spółki o wznowienie postępowania zakończonego ww. prawomocną decyzją. Jako podstawę prawną żądania wznowienia postępowania wskazano art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. bez własnej winy nie branie przez wnoszącą pismo czynnego udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu żądania wznowienia skarżąca decyzji zarzuciła naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w aktualnym stanie faktycznym, ponieważ w dniu wydania decyzji spółka była ujawniona w księdze wieczystej jako użytkownik wieczysty gruntu stanowiącego niezabudowane działki nr [...] i [...], dla których to nieruchomości Sąd Rejonowy [...] w S. [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] Zdaniem wnioskodawczyni zgodnie z treścią przytoczonego wyżej przepisu decyzja w sprawie pozwolenia na budowę powinna zostać doręczona stronom, a stronami w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Decyzja nr [...] wydana przez Prezydenta w dniu [...] r. nigdy nie została doręczona spółce wobec czego, jej zdaniem, bez własnej winy nie brała ona udziału w postępowaniu. Wnioskodawczyni dodała, że o decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedziała się w dniu [...]., o czym ma świadczyć kopia pisma z tego dnia, potwierdzona za zgodność przez profesjonalnego pełnomocnika strony, stanowiąca załącznik nr 3 do wniosku.

Prezydent postanowieniem z dnia [...]. (znak: [...]- [...], [...]: [...]) wznowił postępowanie w sprawie decyzji nr [...] z dnia [...] r. na wniosek spółki wskazując, że został spełniony warunek umożliwiający wznowienie postępowania, ponieważ z wniosku spółki wynika, że dowiedziała się ona o decyzji w dniu [...] r., zatem został zachowany termin miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji, wskazany

w art. 148 § 2 K.p.a.

Następnie organ ten decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie

w sprawie wznowienia postępowania zakończonego swoją ostateczną decyzją

nr [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu wydania decyzji nie posiadał wiedzy (brak wpisów) na temat zbycia nieruchomości przez dotychczasowego użytkownika wieczystego "[...] S.A. na rzecz innego podmiotu, natomiast z zapisów późniejszych księgi wieczystej (po dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę) wynika, że w dniu [...]. spółka zbyła prawo własności i w dniu [...] r. (wydania ww. decyzji) nie posiadała przymiotu strony.

Prezydent dodał, że po wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1

pkt 4 K.p.a. organ bada istnienie interesu prawnego przy uwzględnieniu stanu aktualnego na dzień złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Z dokonanych ustaleń wynika, że w aktualnej treści księgi wieczystej widnieje wpis, iż w dniu [...] r. spółka zbyła prawo własności nieruchomości w drodze aktu notarialnego na rzecz osoby trzeciej, co tym samym pozbawiło ją uprawnień do tych nieruchomości, w tym interesu prawnego uzasadniającego przymiot strony. Z uwagi na brak legitymacji - interesu prawnego wnioskodawcy w dniu złożenia wniosku o wznowienie postępowania w rozpatrywanej sprawie, zdaniem organu, postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisu art. 20 ust 2 ustawy Prawo budowlane. W ocenie spółki nie sposób się zgodzić z argumentacją przedstawioną przez organ I instancji. Wyjaśniła, że wnioskodawczyni nabyła rzeczoną nieruchomość i złożyła wniosek o wpis do księgi wieczystej nr KW [...] w dniu [...] r. Na skutek powyższego wniosku w dniu [...] r. dokonano wpisu w księdze wieczystej. Decyzja wydana przez Prezydenta w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wydana została w dniu [...] r. Spółka podkreśliła, że w tej dacie wnioskodawczyni w dalszym ciągu była ujawniona w księdze wieczystej jako jej użytkownik wieczysty, wobec czego organ zgodnie z zasadą rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych winien doręczyć jej decyzję, czego nie uczynił. W ocenie strony działaniem tym organ I instancji w toku postępowania naruszył art. 28 ust. 2 ustawy

z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, co skutkowało uniemożliwieniem stronie brania czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.

Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda opisaną na wstępie decyzją utrzymał

w mocy decyzję pierwszej instancji, uznając odwołanie za bezzasadne.

W motywach rozstrzygnięcia organ ten wskazał, że w postępowaniach administracyjnych toczących się zarówno w zwykłym trybie, jak i w jednym z trybów nadzwyczajnych, krąg stron postępowania ustala się na podstawie przepisu art. 28 K.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Powołując się na orzecznictwo organ odwoławczy wskazał, że w rozumieniu przywołanego przepisu interes prawny to osobisty, konkretny i aktualny, prawnie chroniony interes znajdujący swoje oparcie w normie prawnej. Na gruncie postępowania administracyjnego interes prawny występuje zatem w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie danego postępowania będzie wywoływało wpływ na sferę praw lub obowiązków danego podmiotu. Musi zatem istnieć określona norma prawna, wynikająca z konkretnego przepisu prawa, która w powiązaniu z rozstrzygnięciem sprawy będzie wywoływała skutki prawne w sferze praw lub obowiązków danego podmiotu. Jeżeli zatem w sprawie nie występuje oddziaływanie na sferę prawną danego podmiotu, ponieważ brak jest normy prawnej, z której wynikać mogą uprawnienia lub obowiązki tego podmiotu albo też nie występuje związek pomiędzy obowiązującą normą prawną a sytuacją tego podmiotu, to w takiej sytuacji nie można mówić o istnieniu interesu prawnego. Czym innym jest bowiem posiadanie interesu prawnego, a czym innym interesu faktycznego, kiedy dany podmiot ze względu na swoją rzeczywistą sytuację lub subiektywne przekonanie, jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy. Jeżeli zatem dany podmiot posiada interes faktyczny, ale z przepisów prawa materialnego nie wynikają dla niego żadne uprawnienia ani obowiązki, to taki podmiot nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania czy też kwestionowania zapadłych w nim rozstrzygnięć.

Organ II instancji wyjaśnił również, że w postępowaniach prowadzonych na gruncie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. - Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm. - dalej "Prawo budowlane") do ustalania kręgu stron postępowania stosuje się przepis art. 28 ust. 2 przywołanej ustawy, który stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.

Stroną postępowania - poza inwestorem - będą zatem właściciele bądź użytkownicy wieczyści tylko tych nieruchomości, które wskutek zrealizowania inwestycji będą miały ograniczoną możliwość zagospodarowania terenu, w tym zabudowy, a to ograniczenie będzie miało oparcie w konkretnych przepisach prawa.

W ocenie organu odwoławczego działki nr [...] i [...] graniczą bezpośrednio

z działką inwestycyjną nr [...] i znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji.

Na podstawie znajdujących się w aktach sprawy wypisów z ewidencji gruntów

i budynków Wojewoda ustalił, że właścicielem działki nr [...] na dzień wydania badanej decyzji, tj. [...] r., była [...] S.A. z siedzibą w W..

Organ II instancji ustalił również, że pierwotnie działki nr [...], [...] i [...] stanowiły jedną nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy S. [...] w S. prowadził księgę wieczystą nr [...] Z treści tej księgi wieczystej wynika, że na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] r.

z nieruchomości tej wyodrębnione zostały działki nr [...] i [...], które zostały jednocześnie sprzedane na rzecz spółki. Dla wyodrębnionej nieruchomości składającej się z działek nr [...] i [...] założona została księga wieczysta nr [...] Z treści tej ostatniej księgi wieczystej wynika natomiast, że wnioskodawczyni dnia [...] r. sprzedała działki nr [...] i [...] osobom trzecim. Płynie z tego wniosek, że na dzień wydania badanej decyzji, tj. [...] r., spółka ta nie była już właścicielem nieruchomości składającej się z działek nr [...] i [...]. W tej sytuacji Wojewoda stwierdził, że skarżąca nie posiada żadnego tytułu prawnego do uznania jej za stronę w postępowaniu zakończonym badaną decyzją nr [...] z [...] r.

Zdaniem organu odwoławczego, wbrew twierdzeniom skarżącej, za uznaniem jej za stronę postępowania nie może przemawiać fakt, że na dzień wydania badanej decyzji w księdze wieczystej nr [...] nadal widniała jako właściciel nieruchomości (zasada rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych). Istotne jest bowiem to, kto na dany dzień był właścicielem nieruchomości (użytkownikiem wieczystym), a nie kto formalnie widniał w rejestrze jako właściciel.

W ocenie Wojewody wobec faktu, że odwołująca się nie posiada prawa własności (użytkowania wieczystego) do działek nr [...] i [...], nie przysługuje jej przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Skoro zaś skarżąca nie jest stroną postępowania, to w świetle przepisu art. 105 § 1 K.p.a. wznowione postępowanie w sprawie ostatecznej decyzją Prezydenta nr [...] z dnia [...] r. okazało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu.

Na powyższą decyzję spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 50 § 1 tejże ustawy, zaskarżając ją w całości i zarzucając nieważność postępowania na podstawie art. 156 § 1 pkt. 4 K.p.a. Powyższy zarzut ma wynikać z nieskierowania decyzji Prezydenta z dnia [...] r. do skarżącej lub do nabywców prawa użytkowania wieczystego, czego następstwem jest, w ocenie strony, nieważność tej decyzji z uwagi na pominięcie podmiotów, które posiadały przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, zakończonym prawomocną decyzją nr [...] z dnia [...] r., co skutkuje wadliwością decyzji Wojewody z dnia [...] r.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, które w jej ocenie miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 77 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na niedokonaniu przez organ prowadzący postępowanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do wydania przez Wojewodę decyzji z dnia [...] r. w oparciu o błędne ustalenie stanu faktycznego tj. na przyjęciu, że skarżąca nie posiadała przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, czego konsekwencją było utrzymanie w mocy decyzji w przedmiocie umorzenia przez Prezydenta postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego prawomocną decyzją nr [...] z dnia [...] r.;

- art. 80 K.p.a. w związku z art. 8 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na wydawaniu odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamego stanu faktycznego i prawnego, a mianowicie wydanie w dniu [...] r. przez Prezydenta postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej operatora P. (...), a następnie w dniu [...] r. wydanie przez Prezydenta Miasta S. decyzji (nr [...], [...]: [...])

w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego prawomocną decyzją nr [...] z dnia [...] r., czego następstwem jest naruszenie zasady pogłębiania zaufania stron postępowania do organów administracji publicznej,

- art. 28 K.p.a. w związku z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece oraz w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie w aktualnym stanie faktycznym czego skutkiem było niepowiadomienie skarżącej o toczącym się postępowaniu administracyjnym,

co doprowadziło do uznania, że ww. spółce nie przysługuje przymiot strony postępowania administracyjnego, pomimo że w świetle art. 3 ustawy z dnia 6 lipca

1982 r. o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo ujawnione

w księdze wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, gdzie strona widniała jako użytkownik wieczysty nieruchomości położonej w S., przy ul. [...] działek nr [...] i [...], co stanowiło o jej prawie do bycia stroną

w postępowaniu administracyjnym o wydanie rzeczonego pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, czego konsekwencją jest utrzymanie w mocy decyzji organu l instancji;

- art. 40 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na niedoręczeniu stronie postępowania decyzji nr [...] z dnia [...] r. wydanej przez Prezydenta, czego skutkiem było uniemożliwienie stronie czynnego brania udziału w postępowaniu administracyjnym, a następstwem czego było wydanie decyzji Wojewody z dnia [...] r. w oparciu o błędny stan faktyczny;

- 81a K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w aktualnym stanie faktycznym, polegające na braku rozstrzygnięcia wątpliwości tj. sprzeczności pomiędzy treścią ksiąg wieczystych a informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków na korzyść skarżącej, czego konsekwencją było uniemożliwienie stronie czynnego brania udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym prawomocną decyzją nr [...] z dnia [...] r.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia

[...] r. wydanej przez Prezydenta oraz uchylenie decyzji organu odwoławczego z dnia [...] r.

W ocenie skarżącej na dzień [...] r., tj. dzień wydania decyzji zatwierdzający plan budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, zgodnie z treścią księgi wieczystej, posiadała ona przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, wobec czego wymieniona powyżej decyzja winna zostać doręczona skarżącej, a uzasadnienie organu, iż na dzień wydania decyzji nie posiadał wiedzy na temat zbycia nieruchomości przez "[...] S.A., jest bezzasadne. Jednocześnie z ostrożności procesowej spółka wskazała, że decyzja Prezydenta z dnia [...] r. nie została również doręczona osobom trzecim, które w dniu [...] r. nabyły od skarżącej opisywane nieruchomości. Powyższe, zdaniem strony uniemożliwiło skarżącej branie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym czym organy zarówno I jak i II instancji naruszyły art. 40 K.p.a.

Co więcej, skarżąca argumentowała, że w toku postępowania administracyjnego organ ujawnił sprzeczności pomiędzy informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków a treścią księgi wieczystej o nr [...] Z treści rejestru, jak ustalił Wojewoda, wynika, że właścicielem działki nr [...] na dzień wydania badanej decyzji była [...] S.A. z siedzibą w W.. Natomiast zdaniem wnioskodawczyni, jak wynika z treści księgi wieczystej na dzień wydania przedmiotowej decyzji użytkownikiem wieczystym nieruchomości była skarżąca. W powyższych okolicznościach wątpliwość ta powinna zostać rozstrzygnięta przez organ na korzyść strony, czego nie uczynił zarówno organ I instancji, jak i II instancji naruszając jednocześnie art. 81a K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej przywoływanej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 P.p.s.a.).

Kontrolując legalność aktów wymienionych w art. 3 P.p.s.a., sąd administracyjny stosuje przepis art. 134 § 1 P.p.s.a., według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że są one zgodne z prawem.

Na wstępie wskazać należy, że prawidłowa wykładnia przepisów Prawa budowlanego w zakresie pojęcia strony ma w tej sprawie podstawowe znaczenie, ponieważ złożony wniosek o wznowienie postępowania opiera się wyłącznie na podstawie pozbawienia prawa udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę.

W postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw.

z art. 28 K.p.a. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego zawęża pojęcie strony,

o którym mowa w art. 28 K.p.a. Nadal jednak przymiot strony powiązany jest

z istnieniem interesu prawnego lub obowiązku określonego podmiotu, o którym mowa w art. 28 K.p.a. Stosownie do art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami

w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zdefiniowane zostało

w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Zauważyć trzeba,

że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się

w otoczeniu projektowanej inwestycji. O obszarze oddziaływania za każdym razem będą zatem decydować indywidualne cechy obiektu budowlanego, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu.

Zaznaczyć przy tym należy, że przy ocenie czy podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenia czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługiwał (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r., II OSK 1321/06, ten jak i pozostałe przytoczone orzeczenia dostępne są w Internecie). Podkreślenia bowiem wymaga, że jeżeli jakikolwiek przepis prawa podmiotowego wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora, to wówczas właściciel tejże działki ma prawo żądać sprawdzenia przez organ, czy zamierzona inwestycja ograniczy jego prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania działki będącej jego własnością, pozostającej w użytkowaniu wieczystym lub w stosunku do której przysługują mu uprawnienia zarządcy nieruchomości. Oznacza to nałożenie na organy administracji obowiązku ustalenia i oceny okoliczności związanych z tym, czy konkretny przepis prawa nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu jakiejkolwiek innej nieruchomości w związku z realizacją inwestycji objętej pozwoleniem na budowę. Ustalenie przez organ okoliczności, które – na gruncie konkretnej normy prawa materialnego – mogłyby stanowić ograniczenie w możliwości zagospodarowania jakiejkolwiek innej nieruchomości, powinno skutkować objęciem właściciela, wieczystego użytkownika bądź zarządcy takiej nieruchomości zakresem podmiotowym postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt II OSK 911/11, wyrok NSA z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 282/12).

Podkreślić również należy, że interes prawny, o którym mowa w art. 28 K.p.a., może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także

z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego. Pozwolenie na budowę nie może naruszać obowiązującego porządku prawnego, w tym przepisów prawa cywilnego, tym bardziej że art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego wprost uzależnia legalność projektowania i budowy obiektu budowlanego od poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. W związku z definicją obszaru oddziaływania (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego), która ma wpływ na ustalenie kręgu stron postępowania zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, uznać należy, że do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 należą również przepisy dotyczące własności i innych praw rzeczowych określone w kodeksie cywilnym i innych ustawach. Realizacja inwestycji może bowiem uniemożliwić realizację tych praw i dochodzenie roszczeń w stosownej procedurze przed sądem powszechnym. Ochrona praw takich osób wymaga dokonania przez organ administracyjny oceny wpływu inwestycji na istniejące na nieruchomości stosunki cywilnoprawne (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt

II OSK 2503/12).

Zgodnie z art. 30 § 4 K.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. W doktrynie prawa i postępowania administracyjnego oraz orzecznictwie wskazuje się, że prawa i obowiązki nabyte na przykład w drodze decyzji administracyjnej są w zasadzie niezbywalne, chyba że są to prawa i obowiązki o charakterze cywilnoprawnym. Przepis art. 30 § 4 K.p.a. odczytywać trzeba łącznie z art. 28 K.p.a., według którego przymiot strony postępowania administracyjnego przysługuje wyłącznie temu, kto ma interes prawny. W sytuacji przejścia osobistego prawa podmiotowego, na przykład skutkiem przeniesienia własności rzeczy, dana osoba traci w postępowaniu administracyjnym swój interes prawny wypływający z prawa własności (użytkowania wieczystego), natomiast ten interes prawny uzyskuje następca prawny takiej osoby. Następstwo procesowe jest w tej sytuacji skutkiem sukcesji cywilnoprawnej, a taka sukcesja wpływa na istnienie legitymacji do bycia stroną w określonym postępowaniu administracyjnym. Jeśli zatem przepisy prawa materialnego wiążą w jakiś sposób status strony postępowania z pewnym zbywalnym lub dziedzicznym prawem (z zakresu prawa cywilnego), np. poprzez odpowiednie sformułowanie przesłanek legitymacji procesowej, można wówczas powiedzieć, że postępowanie administracyjne dotyczy prawa zbywalnego lub dziedzicznego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 1074/17).

W ocenie Sądu, z przedstawionej wykładni przepisu art. 30 § 4 K.p.a. wyprowadzić trzeba wniosek, że organ administracji powinien wykluczyć

z postępowania administracyjnego osobę zbywcy (prawa zbywalnego), nabywca zaś, wstępując w jego prawa, staje się stroną tego postępowania. Wstąpienie to bowiem następuje z mocy prawa, zatem niezależnie od woli stron czy też organu. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 listopada 1997 r., sygn. akt I SA/Lu 1373/96 "przepis ten (art. 30 § 4 K.p.a.) pozwala na kontynuowanie

i zakończenie wszczętego postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy na skutek sprzedaży bądź dziedziczenia następuje zmiana podmiotu stosunku materialno-prawnego".

Aktualny w tym zakresie pozostaje pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego oz w Katowicach wyrażony w wyroku z dnia 29 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA/Ka 657/01, iż z mocy art. 30 § 4 K.p.a., w sprawach dotyczących praw zbywalnych w razie zbycia prawa w toku postępowania wstępują jej następcy prawni. Zasadę następstwa prawnego należy odnieść także do przypadku zbycia prawa w toku postępowania wznowieniowego. W konsekwencji, zbywca prawa traci uprawnienia strony w takim postępowaniu na rzecz nabywcy. Nie sposób bowiem przyjąć, aby postępowanie, miało się toczyć z udziałem osób, którym nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zwykłym w dniu wydania decyzji objętej wnioskiem o jego wznowienie, a nie może budzić żadnej wątpliwości, iż zmiana podmiotu w takim postępowaniu następuje z mocy prawa (art. 30 § 4 K.p.a.).

Skoro skarżąca nie była stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę od dnia [...] [...] r., w związku ze zbyciem działek o nr [...] i [...], to nie ma również legitymacji do występowania z wnioskiem o wznowienie tego postępowania. Zgodnie bowiem z wyrokiem NSA z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. II OSK 598/06 (...) zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzonej w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. Stwierdzenie zaś, że wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od strony, powoduje konieczność umorzenia wznowionego postępowania.

Zatem w niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo ustaliły w swoich rozstrzygnięciach, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony na podstawie art. 28

ust 2 Prawa budowlanego. Badając interes prawny organy administracji odwołały się zarówno do statusu wnioskodawczyni w postępowaniu zwykłym jak i nadzwyczajnym. Z ustaleń organów wynika ponadto, że skarżącej przysługiwało prawo użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...], graniczących bezpośrednio z inwestycją i znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji wyłącznie w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r.

Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania opierającego się na naruszeniu art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., który ma wynikać z pominięcia podmiotów, które posiadały przymiot strony, a także nabywców, należy zauważyć, że w doktrynie

i orzecznictwie przyjmuje się, że zwrot "skierowanie decyzji" zawarty w tym przepisie należy rozumieć jako określenie w drodze decyzji praw i obowiązków oznaczonego podmiotu (por. Komentarz do art. 156 k.p.a. w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 6, Warszawa 2020). Natomiast postępowanie wznowieniowe ujawniło, że wnioskodawczyni nie była stroną postępowania w dniu wydania decyzji z dnia [...] [...] r. o pozwoleniu na budowę, a nawet gdyby była, to z rozstrzygnięcia nie wynikałyby dla skarżącej żadne prawa i obowiązki, ponieważ nie stałaby się ich adresatem. Zatem zarzut ten należy uznać za bezpodstawny.

Jednocześnie należy mieć na uwadze, że powyższa argumentacja strony nie mogła odnieść zamierzonego skutku w stosunku do nabywców wskazanych działek

z tego powodu, że osoby te, jak wskazują zgromadzone akta administracyjne, nie wystąpiły z wnioskiem wznowieniowym. Zachowują one jednak prawo do dochodzenia swoich praw w ramach postępowania nadzwyczajnego, pod warunkiem wykazania następstwa prawnego oraz przesłanek uzasadniających wszczęcie procedury wznowieniowej.

Na aprobatę nie zasługiwał także zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 28 K.p.a. w związku z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece oraz w związku z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, gdyż utrata (zbycie) przez stronę źródła interesu prawnego, stanowiącego podstawę legitymacji do występowania w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu zarówno art. 28 K.p.a., jak i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oznacza, że strona nie dysponuje już interesem prawnym w dalszej fazie tego postępowania. W momencie zbycia nieruchomości jej interes prawny nie ma już charakteru rzeczywistego i aktualnego. Innymi słowy, skarżący nie mogli już ze skutkiem prawnym dowodzić, że działki nr [...] i [...] położone są w obszarze oddziaływania – o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego – inwestycji objętej decyzją z dnia [...] r., a więc, że przysługuje im przymiot strony we wznowionym postępowaniu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2018 r. VII SA/Wa 1270/17).

Oceniając sposób przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania w trybie zwykłym, w kontekście zarzutów o naruszenie przepisów postępowania, należy stwierdzić, że organ ten miał możliwość zapoznania się z treścią księgi wieczystej

nr [...] i ustalenia nabycia i zbycia działek nr [...] i [...] przez skarżącą, skoro numer ten znajduje się w aktach sprawy w wydruku z dnia [...] r., zatytułowanego informacja opisowo-graficzna z mapy ewidencyjnej i rejestru gruntów. Niemniej z wyżej przytoczonych powodów, dotyczących następstw zbycia nieruchomości przez skarżącą uchybienie powyższe nie miało znaczenia

w rozpoznawanej sprawie.

Wbrew zarzutom skarżącej nie doszło również do naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Organy prowadzące to postępowanie miały obowiązek ustalić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności. W niniejszej sprawie jedyną okolicznością, która wymagała wyjaśnienia było rozstrzygnięcie,

czy skarżącej przysługiwał przymiot strony postępowania o pozwolenie na budowę. Organy prowadzące postępowanie prawidłowo ustaliły, że nie jest ona użytkownikiem wieczystym działek nr [...] i [...] od dnia [...] r. i w dniu [...] r. – wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie posiadała przymiotu strony. Ocena tego faktu z punktu widzenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 28 K.p.a. jest prawidłowa.

Mając powyższe na względzie należało uznać, że skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w rozumieniu wyżej przywołanego przepisu, zatem zasadnie organy uznały, że na podstawie art. 105 K.p.a. postępowanie administracyjne podlega umorzeniu, jeżeli z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Jedną z takich przyczyn jest brak posiadania przymiotu strony postępowania przez podmiot składający wniosek o jego wszczęcie (tak Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16 maja 2018 r., sygn. akt: II OSK 1570/16).

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.