Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 280/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2016 poz 1387
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - tekst jedn.
article: art. 29 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1512
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73 ust. 4 i 5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 25 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez J. K. (zwanego dalej również skarżącym) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu (dalej w skrócie: ARiMR) z dnia 25 kwietnia 2017 r., nr [...], którą organ uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu z dnia 23 czerwca 2016 r., nr [...], ustalającą skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej (pkt 1), oraz ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 47.682,15 zł, przyznanych na mocy decyzji z dnia 29 lutego 2008 r., nr [...] (pkt 2).

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 20 sierpnia 2007 r. skarżący zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu z wnioskiem o przyznanie renty strukturalnej. Do wniosku załączono m.in. zaświadczenie wydane przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w [...] z dnia 17 sierpnia 2007 r., z treści którego wynikało, że skarżący jako rolnik podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od dnia 1 lipca 1977 r. do nadal i od dnia 1 stycznia 1992 r. do nadal w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim.

Po weryfikacji wniosku i załączników, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu decyzją z dnia 29 lutego 2008 r., na podstawie § 16 ust. 1 w zw. z § 20 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 109, poz. 750, z późn. zm. - dalej zwane rozporządzeniem z dnia 19 czerwca 2007 r.), przyznał skarżącemu rentę strukturalną od stycznia 2008 r. do lutego 2015 r. w wysokości 958,81 zł. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 3 marca 2008 r. i była w kolejnych latach zmieniana w związku z waloryzacjami kwoty najniższej emerytury.

W dniu 3 marca 2015 r. do organu wpłynęła decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (zwanego dalej w skrócie: KRUS) z dnia 24 lutego 2015 r. o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników dla skarżącego. Decyzja została wydana w związku z zatrudnieniem skarżącego za granicą i niewykonywaniem pracy w gospodarstwie rolnym w okresach od 4 marca 1998 r. do 31 grudnia 2001 r. oraz od 10 stycznia 2002 r. do 23 stycznia 2008 r.

Następnie, postanowieniem z dnia 8 maja 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia 29 lutego 2008 r. w sprawie przyznania skarżącemu renty strukturalnej.

Decyzją z dnia 5 stycznia 2016 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu, na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. oraz § 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r., stwierdził, że decyzja z dnia 29 lutego 2008 r. w sprawie przyznania skarżącemu renty strukturalnej została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej skarżący nie spełniał warunku posiadania minimum 5-letniego udokumentowanego okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną.

W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzją z dnia 2 marca 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący nie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu.

Zawiadomieniem z dnia 19 kwietnia 2016 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności przyznanych skarżącemu z tytułu renty strukturalnej.

Decyzją z dnia 23 czerwca 2016 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 105.340,58 zł. Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 29 ust. 1, ust. 2 i ust. 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438; na dzień orzekania przez organ odwoławczy - Dz. U. z 2016 r. poz. 1512, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 28 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427, z późn. zm.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił zestawienie wyliczonych i wypłaconych skarżącemu kwot renty strukturalnej, wskazał na czynności podejmowane w ramach wznowionego postępowania dotyczącego decyzji o przyznaniu renty strukturalnej oraz na treść decyzji z dnia 5 stycznia 2016 r. Następnie wyjaśnił, że stwierdzenie w ostatecznej decyzji, wydanej po wznowieniu postępowania, iż decyzja o przyznaniu prawa do renty strukturalnej wydana została na rzecz skarżącego z naruszeniem prawa, stanowi podstawę do wszczęcia i prowadzenia postępowania w zakresie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. Dalej, organ przytoczył brzmienie przepisu art. 29 ust. 1 i 2 ustawy i stwierdził, że z uzasadnienia decyzji z dnia 5 stycznia 2016 r. wynika, iż płatności wypłacone skarżącemu nie należały się od stycznia 2008 r. Organ stwierdził również, że w sprawie nie ma zastosowania art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141, s. 18, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 796/2004, oraz art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316, s. 65, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1122/2009, a także art. 5 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, s. 8, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 65/2011, ponieważ w niniejszej sprawie płatności nie zostały dokonane na skutek pomyłki ARiMR, a okoliczności mające wpływ na zmianę decyzji o przyznaniu renty strukturalnej wyszły na jaw już po wydaniu decyzji w tym zakresie. Ponadto organ uznał, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004, bowiem już zwykłe niedbalstwo, czyli brak należytej staranności, wyklucza dobrą wiarę. W ocenie organu, skarżący w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej, przedstawiając aktualne zaświadczenie z KRUS dotyczące okresów opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników wiedział, że w okresie 10 lat poprzedzających datę złożenia wniosku wykonywał pracę zarobkową za granicą, co skutkowało nieposiadaniem minimum okresu 5 lat podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Brak poinformowania o tym fakcie jest zaniedbaniem strony i wskazuje, że nie działała ona w dobrej wierze. Organ wskazał, że decyzja została stronie doręczona przed upływem 10 lat od dnia wypłaty środków, tak więc ustalenie kwoty do zwrotu jest w pełni zasadne. Podał również organ pierwszej instancji, że stosownie do art. 3 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312, s. 1, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 2988/95, w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku zatem programów wieloletnich - a za taki niewątpliwie należy uznać Plan Rozwoju Obszaru Wiejskich na lata 2007-2013, w ramach którego wypłacana jest pomoc z tytułu rent strukturalnych - okres przedawnienia w każdym przypadku ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu. W odniesieniu do płatności w ramach PROW 2007-2013, będzie to data nie wcześniejsza niż 31 grudnia 2015 roku (tj. data, do której możliwe jest dokonywanie wypłat w ramach programu). Organ wyjaśnił też, że przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Przerwanie okresu przedawnienia nastąpiło w niniejszej sprawie w związku z wydaniem decyzji z dnia 5 stycznia 2016 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że pobrane świadczenie jest świadczeniem nienależnym, a także wskazanie, iż działał w złej wierze i z tego względu obowiązek zwrotu pobranych kwot nie uległ przedawnieniu. Skarżący sformułował również zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 ustawy poprzez dokonanie błędnego ustalenia, że decyzja z dnia 29 lutego 2008 r. przyznająca prawo do renty strukturalnej została skutecznie wyeliminowana z obrotu. Końcowo podniósł zarzut przedawnienia i naruszenia art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 poprzez błędne przyjęcie, że pozostawał w złej wierze i nie miał w jego przypadku zastosowania 4-letni okres przedawnienia. W uzasadnieniu nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że działał w złej wierze, ponieważ gospodarstwo rolne prowadził nieprzerwanie od momentu, gdy je otrzymał. Podał, że nawet gdy pracował w [...], to uprawiał ziemię. Było to możliwe, bo pracował niedaleko granicy. W ocenie skarżącego, spełnił wszystkie przesłanki do uzyskania renty strukturalnej. Nie podał więc nieprawdziwych danych, a w związku ze szczególną sytuacją organ niewłaściwe zastosował w sprawie przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia 26 sierpnia 2016 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy, uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji oraz ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 79.631,20 zł, przyznanych na mocy decyzji z dnia 29 lutego 2008 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że nienależny charakter płatności z tytułu renty strukturalnej pobranej przez stronę nie wynika wprost z aktu administracyjnego, który odmawiałby przyznania tych płatności. Niewątpliwie jednak płatności pobrane przez skarżącego są płatnościami nienależnymi w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy, ponieważ ostateczną decyzją z dnia 5 stycznia 2016 r., wydaną po wznowieniu postępowania, stwierdzono, że decyzja o przyznaniu renty strukturalnej zapadła z naruszeniem prawa. Zdaniem organu, skoro skarżący nie posiadał uprawnienia do otrzymania renty strukturalnej, to należało przyjąć, iż utracił uprawnienie do całości uzyskanych z tego tytułu płatności. Dalej, organ odwoławczy podzielił rozważania organu pierwszej instancji w zakresie terminów oraz wysokości wypłat poszczególnych kwot renty strukturalnej. Nie zgodził się natomiast z ustaleniami Kierownika Biura Powiatowego w zakresie łącznej wysokości nienależnie pobranych płatności. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie zaistniał obowiązek zwrotu płatności za lata 2008-2009. W tym zakresie organ wyjaśnił, że ogólna (generalna) zasada, zawarta w art. 29 ustawy, ustalania w drodze decyzji administracyjnej kwot nienależnie pobranych płatności, ograniczona została w postaci przesłanek wykluczających obowiązek zwrotu, o których mowa w przepisach unijnych. Dla płatności zrealizowanych w okresie od stycznia 2008 r. do grudnia 2009 r. zastosowanie mają przepisy rozporządzenia nr 796/2004. Z kolei, dla płatności realizowanych w roku 2010 i od stycznia 2011 do grudnia 2014 r. stosuje się przepisy odpowiednio - art. 80 rozporządzenia nr 1122/2009 i art. 5 rozporządzenia nr 65/2011 oraz - dla obu okresów wypłacania pomocy - art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95. Natomiast dla płatności zrealizowanych w roku 2015 należy stosować art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014. Dalej, organ odwoławczy wskazał, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej nie wynika z pomyłki organów ARiMR, a jest konsekwencją wyjścia na jaw - już po wydaniu decyzji przyznającej płatność - nowych okoliczności faktycznych (brak spełnienia przesłanki prowadzenia nieprzerwanej działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i podlegania przez okres co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników). Z kolei, odnosząc się do przesłanki zwalniającej z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych środków pomocowych, tj. przesłanki przedawnienia, o której mowa w art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004, organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu nie zasługuje na aprobatę. Przedmiotowy przepis ma bowiem zastosowanie tylko i wyłącznie do płatności wypłaconych w terminie do końca 2009 r. Dla środków zrealizowanych w kolejnych latach, z uwagi na brak wyraźnego przepisu w tym zakresie - zarówno w rozporządzeniu nr 1120/2009, jak i rozporządzeniu nr 65/2011 - zastosowanie mają regulacje art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95. W artykule tym wskazano m.in., że w przypadku programów wieloletnich - a za taki niewątpliwie należy uznać Plan Rozwoju Obszaru Wiejskich na lata 2007-2013, w ramach którego wypłacana jest pomoc z tytułu rent strukturalnych - okres przedawnienia w każdym przypadku ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu. Stąd, zdaniem organu odwoławczego, doszło do przerwania okresu przedawnienia w dniu 8 maja 2015 r. Analiza przesłanki przedawnienia, a co za tym idzie ocena działania strony pod kątem wystąpienia dobrej wiary dotyczyć może tylko i wyłącznie płatności zrealizowanych w okresie od stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2009 r., czyli środków wypłaconych w trakcie obowiązywania regulacji rozporządzenia nr 796/2004, co do których upłynął już czteroletni okres pomiędzy wypłatą płatności a zawiadomieniem o jej nienależnym charakterze (wszczęcie postępowania o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności). Organ stwierdził, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż od stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2009 r. na rzecz skarżącego zrealizowano nienależne płatności w łącznej wysokości 25.709,38 zł. W stosunku natomiast do pozostałej kwoty nienależnie pobranych płatności - wypłaconej w okresie od stycznia 2010 r. do lutego 2015 r. - w sumie 79.631,20 zł, rozważania na temat dobrej wiary są zupełnie niezasadne, gdyż brak jest przepisów nakładających na organ obowiązek badania wystąpienia dobrej wiary. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że kwota odpowiadająca sumie powyższych wartości stanowi łączną kwotę wypłaconej stronie renty strukturalnej i odpowiada sumie kwot zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W konsekwencji, organ odwoławczy w sposób odmienny niż organ pierwszej instancji ocenił działania strony, które doprowadziły do powstania potrzeby zwrotu nienależnie pobranych płatności i stwierdził, że posiadają one znamiona dobrej wiary. Ponadto zwrócił uwagę, że ustalenie wystąpienia dobrej wiary zawsze wymaga spełnienia trzech elementów, tj. przeświadczenia o istnieniu prawa lub stosunku prawnego, błędność tego przeświadczenia i możliwość usprawiedliwienia błędu w danych okolicznościach. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje zaś podstaw do przyjęcia, że skarżący nie działał w dobrej wierze. Za takim podejściem przemawiają okoliczności związane z uzyskaniem przez producenta zaświadczenia Placówki Terenowej KRUS w [...] z dnia 17 sierpnia 2007 r. o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników, stopień skomplikowania regulacji prawnych związanych z unikaniem podwójnego ubezpieczenia społecznego w przypadku rolników wykonujących pracę poza granicami kraju, a także fakt, że strona osobiście wykonywała prace polowe, opłacając systematycznie składki na ubezpieczenie i będąc przekonana, iż prowadzi nieprzerwanie działalność rolniczą. W rezultacie, organ uznał, że kwota nienależnie pobranych płatności to 79.631,20 zł, i stanowi ona sumę płatności, jakie strona otrzymała z tytułu wypłacanej renty strukturalnej w okresie od stycznia 2010 r. do końca okresu jej pobierania, tj. do lutego 2015 r.

W wyniku rozpoznania skargi J. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 511/16, uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu z dnia 26 sierpnia 2016 r., nr [...], uznając, że organ naruszył przepisy prawa materialnego, jak i przepisy postępowania administracyjnego, mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, iż wypłata przyznanej skarżącemu renty strukturalnej nie była wynikiem błędu czy pomyłki organu ją przyznającego. Na zaistnienie tej okoliczności nie wskazuje materiał dowodowy sprawy i okoliczności tej nie podnosił również skarżący. Dalej, Sąd wskazał, iż rozporządzeniem nr 1122/2009 doszło do uchylenia z dniem 1 stycznia 2010 r. rozporządzenia nr 796/2004. W ocenie Sądu, pomimo uchylenia rozporządzenia nr 796/2004 ma ono nadal zastosowanie w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych i okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. Przepis art. 86 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 stanowi bowiem, że rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych i okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. Z kolei art. 86 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009 przewiduje, że odesłania do rozporządzenia nr 796/2004 traktuje się jako odesłania rozporządzenia nr 1122/2009 i odczytuje z tabelą korelacji zawartą w załączniku II. Sąd wywiódł również, odwołując się w tym zakresie do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 jest przepisem spełniającym warunki uznania go za bezpośrednio skuteczny, a więc za przepis, który w świetle zasady efektywności, bezpośredniej skuteczności i pierwszeństwa prawa unijnego stanowił (i powinien był stanowić) wyłączną podstawę rekonstrukcji normy prawnej do ustalenia okresu przedawnienia prawa do żądania zwrotu nienależnego świadczenia z tytułu renty strukturalnej. Tym samym, Sąd uznał, że skoro przyznana skarżącemu decyzją z dnia 29 lutego 2008 r. renta strukturalna była pomocą udzieloną w okresie od stycznia 2008 r. do lutego 2015 r., a więc dotyczyła okresu premiowego, który rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2010 r., to zastosowanie w sprawie znajdowały przepisy rozporządzenia nr 796/2004. W ocenie Sądu, zastosowanie w tej sytuacji przez organy dla płatności realizowanych w roku 2010 i od stycznia 2011 r. do grudnia 2014 r. odpowiednio przepisów - art. 80 rozporządzenia nr 1122/2009 i art. 5 rozporządzenia nr 65/2011 oraz - dla obu okresów wypłacania pomocy - art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, zaś dla zrealizowanych w roku 2015 - art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014, nie znajdowało uzasadnienia. Ponadto w przekonaniu Sądu, skarżący składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej pozostawał w dobrej wierze, za czym przemawiają okoliczności związane z uzyskaniem przez producenta zaświadczenia Placówki Terenowej KRUS w [...] z dnia 17 sierpnia 2007 r. o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników, fakt prowadzenia działalności rolnej, pomimo świadczenia pracy za granicą, nieprzerwane opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Sąd zgodził się nadto ze stanowiskiem organu odwoławczego, że popełniony przez skarżącego błąd jest usprawiedliwiony poziomem skomplikowania przepisów nakazujących unikanie podwójnego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników wykonujących pracę poza granicami kraju. Reasumując, Sąd podzielił stanowisko, wedle którego błędne przeświadczenie skarżącego, iż renta strukturalna jest mu należna jest usprawiedliwione, a działaniom strony zmierzającym do otrzymania tej płatności nie można przypisać złej wiary. Końcowo Sąd przyjął, że w kontrolowanej sprawie za okres od stycznia 2010 r. do lutego 2015 r. nie ustalono, czy doszło do spełnienia przesłanek odstąpienia od obowiązku zwrotu należności, o jakich mowa w art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 796/2004.

W wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania skarżącego, decyzją z dnia 25 kwietnia 2017 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy - uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji z dnia 23 czerwca 2016 r. oraz ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 47.682,15 zł przyznanych na mocy decyzji z dnia 29 lutego 2008 r. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy i zacytował przepisy ustawy, w tym art. 29 ust. 1, ust. 2 i ust. 3. Wskazał również na treść § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 114, poz. 1191, z późn. zm.) oraz przepisy mającego zastosowanie w niniejszej sprawie - zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r. - rozporządzenia nr 796/2004. Następnie organ przypomniał, że nienależny charakter płatności z tytułu renty strukturalnej pobranej przez stronę nie wynika wprost z aktu administracyjnego, który odmawiałby przyznania tych płatności. Niewątpliwie jednak płatności pobrane przez skarżącego są płatnościami nienależnymi w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy, ponieważ ostateczną decyzją z dnia 5 stycznia 2016 r., wydaną po wznowieniu postępowania, stwierdzono, że decyzja o przyznaniu renty strukturalnej zapadła z naruszeniem prawa. Zdaniem organu, skoro skarżący nie posiadał uprawnienia do otrzymania renty strukturalnej, to należało przyjąć, że utracił uprawnienie do całości uzyskanych z tego tytułu płatności. Organ odwoławczy zgodził się z organem pierwszej instancji, że brak jest spełnienia przesłanki związanej z błędem Agencji skutkującym koniecznością zwrotu, jednak w sposób odmienny ocenił działania skarżącego, które doprowadziły do powstania konieczności zwrotu nienależnie pobranych płatności i stwierdził, iż posiadają one znamiona dobrej wiary. Powyższe, jak podkreślił, wynika również z wyroku WSA w Opolu z dnia 17 stycznia 2017 r. Odnosząc się do przesłanki zwalniającej z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych środków pomocowych, tj. przesłanki przedawnienia, o której mowa w art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004, organ podał, że skarżący w dniu 19 kwietnia 2016 r. został po raz pierwszy poinformowany o nieuzasadnionym charakterze przyznanej płatności. Tak więc ocena działania skarżącego pod kątem wystąpienia dobrej wiary dotyczy płatności zrealizowanych w okresie od marca 2008 r. do 19 kwietnia 2012 r., co do których upłynął już czteroletni okres pomiędzy wypłatą płatności a zawiadomieniem o jej nienależnym charakterze (wszczęcie postępowania o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności). Organ zaznaczył, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż od marca 2008 r. do 19 kwietnia 2012 r. na rzecz skarżącego zrealizowano nienależne płatności w łącznej wysokości 57.658,43 zł. Natomiast w stosunku co do pozostałej kwoty nienależnie pobranych płatności - wypłaconej w okresie od 20 kwietnia 2012 r. do lutego 2015 r. - w łącznej kwocie 47.682,15 zł, nie może być mowy o upływie okresu przedawnienia, ponieważ okres ten w przypadku uznania dobrej wiary wynosi cztery lata, a więc w stosunku do powyższych płatności okres ten jeszcze nie upłynął. Reasumując, organ stwierdził, że płatności pobrane przez skarżącego od marca 2008 r. do 19 kwietnia 2012 r., z uwagi na upływ czteroletniego terminu od dnia ich realizacji do dnia wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej oraz z powodu przyznania działaniom strony charakteru dobrej wiary, nie są płatnościami nienależnymi w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy. Tym samym kwota nienależnie pobranych płatności wynosi 47.682,15 zł i stanowi sumę płatności, jakie strona otrzymała z tytułu wypłacanej renty strukturalnej w okresie po 19 kwietnia 2012 r. do końca okresu jej pobierania, tj. lutego 2015 r. Ponadto organ wyjaśnił, że brak jest podstaw do całkowitego odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, stosownie do art. 28a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, ponieważ kwota nienależnie pobranych płatności znacznie przekracza równowartość 100 euro.

W skardze na powyższą decyzję J. K. zarzucił naruszenie art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009, art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011 oraz art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że prawidłowo nałożono na niego obowiązek zwrotu płatności, choć błąd dotyczył stanu faktycznego, a poza tym nie uwzględniono, iż o decyzji o zwrocie należało powiadomić zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Skarżący zarzucił również niezastosowanie w sprawie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej i nieprzyjęcie, że upłynął 3-letni termin przedawnienia do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. Podniósł też zrzut zarzut przedawnienia obowiązku zwrotu środków krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej. Na podstawie tych zarzutów wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący domagał się także zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu skargi J. K. nie zgodził się ze stanowiskiem o braku podstaw do zwolnienia go z obowiązku zwrotu całości nienależnie pobranych kwot płatności. Podniósł, że od samego początku działał w dobrej wierze i brak jest jakiejkolwiek jego winy. Ponadto istnieją wątpliwości co do ewentualnego terminu przedawnienia i sposobu jego liczenia, mając na uwadze fakt, że do wypłaty świadczenia użyto środków krajowych, które przeznaczono na współfinansowanie wypłaconego świadczenia. Wątpliwości te powstają w świetle przepisów Ordynacji podatkowej, które stosuje się odpowiednio, co wynika z ustawy. Zdaniem skarżącego, rozważenia wymaga także stosowanie do całości środków przepisów unijnych. Końcowo skarżący podkreślił, że w dniu składania wniosku o przyznanie renty strukturalnej pozostawał w przeświadczeniu, iż spełnia wszystkie przesłanki do jej uzyskania, co potwierdzały aktualne w tej dacie dokumenty. Nadto był przekonany, że podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, uprawiał rolę i osobiście prowadził gospodarstwo, o czym także świadczyło systematyczne odprowadzanie składek ubezpieczenia. Pozostawał więc w zaufaniu co do prawidłowości zaświadczeń wydanych przez właściwe organy rentowe.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podkreślił, że przepisy prawa unijnego powołane w skardze nie miały w sprawie zastosowania, co wynikało z wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r., w którym Sąd w kwestii przedawnienia wskazał na konieczność zastosowania przepisów rozporządzenia nr 796/2004, a nie przepisów Ordynacji podatkowej.

Postanowieniem z dnia 6 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Op 280/17, starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu zwolnił skarżącego od wpisu od skargi (pkt 1) i oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (pkt 2).

Na rozprawie pełnomocnik organu podtrzymała wnioski i wywody przedstawione w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, ustalenia organu nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 25 kwietnia 2017 r., którą organ uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu z dnia 23 czerwca 2016 r., ustalającą skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej (pkt 1), oraz ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 47.682,15 zł, przyznanych na mocy decyzji z dnia 29 lutego 2008 r. (pkt 2).

Odnotować też trzeba, że w niniejszej sprawie wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w granicach związania wynikającego z art. 153 P.p.s.a., a ocena prawna oraz wskazania co do postępowania w tej sprawie wyrażone zostały w prawomocnym wyroku WSA w Opolu z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 511/16.

Stosownie do powyższego wyjaśnić należy, że zgodnie przepisem art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przytoczony przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wyrażona w nim zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie, tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Natomiast naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 P.p.s.a., w razie złożenia skargi, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Dostrzec również przyjdzie, że związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, na co wprost wskazuje brzmienie art. 153 P.p.s.a, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie, a więc chodzi o okoliczności, które nie zaistniały w niniejszej sprawie.

Z uzasadnienia wiążącego Sąd w niniejszej sprawie wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r. wynika, że pomimo uchylenia rozporządzenia nr 796/2004 rozporządzeniem nr 1122/2009, ma ono nadal zastosowanie w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych i okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. W konsekwencji powyższego, w omawianym wyroku Sąd uznał, że w sprawie znajdowały zastosowanie przepisy rozporządzenia nr 796/2004, skoro przyznana skarżącemu decyzją z dnia 29 lutego 2008 r. renta strukturalna dotyczyła okresu premiowego, który rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2010 r. Ponadto Sąd wyjaśnił, że przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 jest przepisem spełniającym warunki uznania go za bezpośrednio skuteczny, a więc za przepis, który w świetle zasady efektywności, bezpośredniej skuteczności i pierwszeństwa prawa unijnego stanowił (i powinien był stanowić) wyłączną podstawę rekonstrukcji normy prawnej do ustalenia okresu przedawnienia prawa do żądania zwrotu nienależnego świadczenia z tytułu renty strukturalnej. Poza tym w przekonaniu Sądu, skarżący składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej pozostawał w dobrej wierze, za czym przemawiają okoliczności związane z uzyskaniem przez producenta zaświadczenia Placówki Terenowej KRUS w [...] z dnia 17 sierpnia 2007 r. o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników, fakt prowadzenia działalności rolnej pomimo świadczenia pracy za granicą oraz nieprzerwanego opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że błędne przeświadczenie skarżącego, iż renta strukturalna jest mu należna jest usprawiedliwione, a działaniom strony zmierzającym do otrzymania tej płatności nie można przypisać złej wiary.

Analizując zaskarżoną decyzję pod tym kątem stwierdzić należy, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował się do oceny prawnej oraz wskazań wynikających z przytoczonego wyroku. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR - uwzględniając stanowisko Sądu - zastosował przepisy rozporządzenia nr 796/2004 dla wszystkich okresów premiowych, których dotyczyła wypłata skarżącemu środków z tytułu przyznanej renty strukturalnej. Z tego powodu niezasadne są zarzuty skarżącego wskazujące na naruszenie przez organ przepisów art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009, art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011 oraz art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014, które to przepisy nie miały zastosowania w sprawie, co wprost wynika z wiążącego organ i skład orzekający w rozpoznawanej sprawie wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r.

Kontynuując rozważania, wskazać należy, że w sytuacji gdy ostateczną decyzją z dnia 5 stycznia 2016 r. uznano, że przyznanie skarżącemu pomocy w postaci renty strukturalnej nastąpiło z naruszeniem prawa, gdyż nie zostały spełnione warunki do jej nabycia (w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej skarżący nie spełniał warunku posiadania minimum 5-letniego udokumentowanego okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną), prawidłowo organy Agencji zakwalifikowały wypłacone środki jako nienależne, a zatem podlegające zwrotowi. Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy obowiązek ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej, następuje w drodze decyzji administracyjnej, którą wydaje organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. W krajowym porządku prawnym obowiązek zwrotu pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości płatności wynika wprost z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2016 r. poz. 1387, z późn.zm.). Zgodnie bowiem z tą regulacją, pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 1). Pomocą i pomocą techniczną, pobranymi nienależnie, jest w szczególności pomoc: wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje operacji w całości lub w części lub obowiązków związanych z jej wykonaniem (ust. 2 pkt 1); wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem (ust. 2 pkt 2); wypłacona bez podstawy prawnej lub w wysokości wyższej niż określona na realizację operacji (ust. 2 pkt 3); wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje zobowiązań związanych z przyznaniem pomocy technicznej (ust. 2 pkt 4). Właściwość i tryb ustalania kwot pomocy i pomocy technicznej, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, są określone w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, chyba że przepisy wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 lub pkt 3 stanowią inaczej (ust. 3). Natomiast na gruncie prawa unijnego obowiązek zwrotu pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości pomocy wynika z przepisu art. 73 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 stanowiącego, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. Obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika (ust. 4 zdanie pierwsze). Zgodnie zaś z art. 73 ust. 5 tego rozporządzenia, obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działa w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy prawidłowo dokonał oceny okoliczności faktycznych sprawy w kontekście przesłanek zawartych w art. 73 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004. W tym zakresie słusznie stwierdził, że wypłata przyznanej skarżącemu renty strukturalnej nie była wynikiem błędu organu ją przyznającego. Takie też stanowisko wyraził Sąd w wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r. Odnosząc się z kolei do przesłanki zwalniającej z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych środków pomocowych, tj. przesłanki przedawnienia, o której mowa w art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004, organ - zgodnie z wytycznymi Sądu - uznał, że skarżący działał w dobrej wierze. W konsekwencji tego, przyjmując czteroletni okres przedawnienia, właściwie wyliczył, że zwrotowi podlega łączna kwota 47.682,15 zł nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, zrealizowanych od 20 kwietnia 2012 r. do końca okresu pobierania renty, tj. lutego 2015 r. Natomiast odnośnie do płatności w łącznej wysokości 57.658,43 zł, zrealizowanych w okresie od marca 2008 r. do 19 kwietnia 2012 r., organ zasadnie stwierdził, że upłynął już czteroletni okres pomiędzy wypłatą płatności a zawiadomieniem o jej nienależnym charakterze (wszczęcie postępowania o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności).

W ocenie Sądu, trafnie też przyjął organ odwoławczy, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do całkowitego odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, stosownie do art. 28a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, ponieważ kwota nienależnie pobranych płatności znacznie przekracza równowartość 100 euro.

Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut skarżącego dotyczący konieczności zastosowania w niniejszej sprawie okresów przedawnienia, określonych w przepisach Ordynacji podatkowej. W powoływanym już wcześniej wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r. przesądzono, że w kwestii przedawnienia zastosowanie znajduje art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004. Ponadto dostrzec przyjdzie, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego również przyjmuje się, iż przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 jest przepisem spełniającym warunki uznania go za bezpośrednio skuteczny, stanowiący wyłączną podstawę prawną odnośnie do ustalenia terminu przedawnienia żądania zwrotu nienależnych płatności, nie zaś art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, do odpowiedniego stosowania którego odsyła art. 29 ust. 7 ustawy (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II GNP 2/13; wyrok NSA z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1008/15, oba dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Reasumując, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy dokonał wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Nadto, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r., dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod powołane w zaskarżonej decyzji przepisy i właściwie ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 47.682,15 zł. Poza tym organ, stosownie do wymogów art. 107 § 3 K.p.a., przedstawił w zaskarżonej decyzji szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, wyjaśniając jego motywy. Z powyższych względów zarzuty skargi uznać należało za bezzasadne. Sąd nie dopatrzył się też z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a.