Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 868/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 par. 1, art. 18, art. 100 par. 4, art. 102 par. 1,2,4
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 138 par. 2, art. 123 w zw. z art. 144, art. 138 par. 1 pkt 1,art. 30 par. 4, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 par. 2,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 102 par. 1, 2,art. 100 par. 1, art. 103
journal: Dz.U. 2002 nr 50 poz 449
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postepownaiu egzekucyjnym  w administracji
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 130a ust. 10
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska,, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. "R" Spółka z o.o. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego z żądaniem przyznania wynagrodzenia za przechowanie pojazdu marki [...] od dnia przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa do dnia odbioru pojazdu z parkingu.

Rozpoznając powyższy wniosek, postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe, jednakże w konsekwencji jego zaskarżenia, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...]r. uchylił to postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Następnie, postanowieniem z dnia [...] r. Komornik Skarbowy działający z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego , na podstawie art. 17 § 1, art. 18, art. 100 § 4, art. 102 § 1, § 2 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), odmówił przyznania Spółce z o.o. "R" wynagrodzenia za dozór pojazdu marki[...], za okres od dnia [...]r.

W wyniku zażalenia złożonego na powyższe postanowienie przez "R" Spółka z o.o., Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...]r., działając w oparciu o art. 138 § 2 i art. 123 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, celem przeprowadzenia dodatkowego postępowania mającego wyjaśnić: istnienie po stronie Spółki z o.o. "R" legitymacji prawnej do występowania z żądaniem w sprawie, a przy merytorycznym rozpoznaniu zasadności tego żądania, rozważyć wpływ dotychczasowej odmowy wydania pojazdu przez dozorcę na wezwanie organu, sposób wykonywania dozoru nad pojazdem oraz możliwość rozszerzenia wniosku strony o wynagrodzenie za dozór w okresie od przejęcia pojazdu na parking do przejścia jego własności na Skarb Państwa.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] powołując się na art. 17 § 1, art. 18, art. 100 § 1, i § 3, art. 102 § 1, § 2 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odmówił Spółce z o.o. "R" wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...], za okres od [...] r.

W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ podał, że "R" Spółka z o.o. nie posiada legitymacji do uzyskania wynagrodzenia za dozór pojazdu w okresie, w którym sprawowała go spółka cywilna "S" bowiem Spółka "R" nie przedstawiła umowy przelewu wierzytelności, a nawet, gdyby faktycznie umowa taka miała miejsce, to i tak nie powodowała ona nawiązania stosunku administracyjnoprawnego między Skarbem Państwa a Spółką z o.o. "R". Następnie Naczelnik zauważył, że nawet jeśli Spółka z o.o. "R" w wyniku faktycznego sprawowania dozoru stała się dozorcą za okres od [...] r. do dnia obioru pojazdu, to w kontekście braku wydania pojazdu na wezwanie organu oraz braku ustanowienia jej dozorcą przez organ likwidacyjny, nie ma ona prawa do wynagrodzenia za dozór, ani zwrotu poniesionych wydatków za wykonywanie dozoru, skoro sprawowała go w sposób sprzeczny z zamiarem i oczekiwaniem organu likwidacyjnego. Nadto, dozór nie był sprawowany należycie, skoro wydany pojazd nie miał żadnej wartości a jego stan w znaczący sposób odbiegał od stanu jaki pojazd przedstawiał w momencie usunięcia go na parking. Dowodzi to, iż dozorca nie wykazał się należytą starannością przy jego przechowywaniu. Dodatkowo, pojazd znajdował się na parkingu niestrzeżonym (od [...] r.).

W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka z o.o. "R" podkreśliła, że Naczelnik Urzędu Skarbowego, mimo wyraźnego nakazu przeprowadzenia postępowania uzupełniającego, nie wyjaśnił żądanych okoliczności faktycznych i prawnych, na które się powołuje w uzasadnieniu postanowienia. W ocenie skarżącej Spółki, brak możliwości odebrania pojazdów w trybie administracyjnym organ uzasadnił jedynie przypuszczeniami co do braku takiej możliwości, natomiast nie wskazał, czy faktycznie podjął takie próby i czy faktycznie Spółka uniemożliwiała odbiór pojazdu.

Zdaniem Spółki, organ likwidacyjny zainteresowany jest przeciąganiem postępowania i nieuznaniem jej za dozorcę, co pozwoliłoby na ukrycie niekompetencji pracowników organu podczas całego procesu likwidacyjnego, co w konsekwencji doprowadziło do powstania znacznych kosztów przechowywania pojazdu.

Ponadto w zażaleniu wskazano, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest niezgodne z prawem, bowiem art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie daje organowi możliwości odmowy przyznania wynagrodzenia.

"R" Spółka z o.o. podkreśliła, że występuje o wynagrodzenie dozorcy za cały okres dozoru nad pojazdem, tj. od dnia przejścia pojazdu na rzec Skarbu Państwa do dnia jego odbioru na mocy umowy przelewu wierzytelności co do samego wynagrodzenia. Kodeks cywilny nie ogranicza możliwości dysponowania wynagrodzeniem za dozór przez dozorcę, ani w żaden sposób nie uzależnia skuteczności takiej umowy od zgody dłużnika. Zgodnie z art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego, wraz z przelewem wierzytelności na nabywcę przechodzą wszelkie związane z nią prawa, więc także prawo do dochodzenia wynagrodzenia.

Za chybiony Spółka uznała zarzut organu pierwszej instancji, o utracie wartości handlowej pojazdu. Naczelnik Urzędu Skarbowego bezpodstawnie przyjął, że sporny pojazd posiadał wartość handlową w dniu zatrzymania, co nie jest udokumentowane żadnymi dowodami. Jego wartość była mniejsza niż koszty jego usunięcia i parkowania już w momencie uzyskania zezwolenia na odbiór. Wraz z upływem czasu wartość samochodu spadła do zera, ponieważ stał się on wrakiem w sposób naturalny. Żaden przepis nie nakazuje dozorującemu dokonywania takich czynności jak konserwacja pojazdu, czy inne zapobiegające naturalnemu zużyciu. Niezasadny jest także argument, jakoby pojazd umieszczono na parkingu niestrzeżonym. Spółka cywilna "S" informowała Urząd Skarbowy o możliwości takiego rozwiązania wielokrotnie, wzywając organ do odbioru. Jednak faktycznie pojazd nie został nigdy przemieszczony na parking niestrzeżony. Żaląca się Spółka odniosła się również do kwestii spalenia samochodu, która uregulowana jest w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 103. Dozorujący nie ponosi odpowiedzialności za zniszczenie pojazdu, jeżeli do pożaru doszło nie z jego winy. Organ nie wskazał, że zniszczenie pojazdu powstało w wyniku działania dozorcy.

W efekcie rozpoznania sprawy na skutek wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 123 w związku z art. 144 K.p.a., art. 102 § 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. b i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449 – dalej określanej skrótem "u.p.e.a."), w zw. z art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...], za okres od [...]r.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym, pojazdy usunięte z drogi przed dniem wejścia w życie ustawy i nieodebrane przez uprawnioną osobę, z dniem 1 lipca 2002 r. uznaje się za porzucone z zamiarem wyzbycia się. W myśl art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, pojazdy usunięte z drogi i nieodebrane przez uprawnioną osobę uznaje się za porzucone z zamiarem wyzbycia się. Pojazd taki przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Z kolei stosownie do § 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanego dalej rozporządzeniem rozciągającym), przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy. Zgodnie z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia, do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100-103 u.p.e.a. Ponadto, w myśl § 6 ust. 2, przepis art. 100 § 1 u.p.e.a., w części dotyczącej pozostawienia ruchomości pod dozorem zobowiązanego lub jego dorosłego domownika albo innej osoby, stosuje się w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Stosownie natomiast do art. 102 § 1 u.p.e.a., dozorca obowiązany jest przechowywać zajętą ruchomość z taką starannością, aby nie straciła na wartości, oraz wydać ją na wezwanie organu egzekucyjnego lub poborcy skarbowego. Dozorca obowiązany jest zawiadomić organ egzekucyjny o zamierzonej zmianie miejsca przechowania ruchomości. Z kolei art. 102 § 2 u.p.e.a. daje dozorcy prawo wystąpienia do organu egzekucyjnego z żądaniem przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Jednocześnie, zgodnie z art. 102 § 4 u.p.e.a., na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór służy wierzycielowi, zobowiązanemu oraz dozorcy zażalenie.

Odnosząc się do zarzutu Spółki, iż przepis art. 102 § 2 u.p.e.a. nie daje organowi możliwości odmowy przyznania wynagrodzenia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgodnie z art. 102 § 4 u.p.e.a., postanowienie organu egzekucyjnego wydawane jest w sprawie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. W ocenie organu, użyty w przepisie zwrot "w sprawie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór" oznacza, że wydane może być rozstrzygnięcie przyznające takie należności ale również odmawiające ich przyznania. Przyjęcie interpretacji Spółki, zdaniem organu, prowadziłoby do sytuacji, w której w przypadku, gdyby dozorca nie poniósł żadnych wydatków związanych z dozorem, organ egzekucyjny, poza wynagrodzeniem, zobligowany byłby do przyznania także zwrotu wydatków, których dozorca w rzeczywistości nie poniósł.

Następnie organ wskazał, że pojazd będący przedmiotem niniejszego postępowania, w okresie objętym żądaniem wnioskodawcy przechowywany był przez dwa odrębne podmioty: spółkę cywilną "S" (od dnia umieszczenia go na parkingu do [...] r.) oraz "R" Spółka z o.o. (od [...] r. do dnia odbioru przez organ likwidacyjny). Z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia za cały okres dozoru wystąpiła Spółka "R" powołując się na umowę przelewu wierzytelności z [...] r., na podstawie której wspólnicy zlikwidowanej spółki cywilnej przenieśli na rzecz "R" wierzytelności z tytułu przechowywania pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, administracyjny charakter należności przewidzianych w przepisie art. 102 § 2 u.p.e.a. ogranicza stosowanie do nich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, w tym przepisu art. 509 § 1 k.c. Organ powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2003 r., sygn. akt III CZP 84/03 w której Sąd orzekł, iż przewidziane w kodeksie cywilnym reżimy przenoszenia praw, tj. przeniesienie własności, przelew wierzytelności lub zbycie spadku, znajdują zastosowanie tylko do rozporządzania cywilnymi prawami podmiotowymi. W drodze cesji nie mogą być przenoszone uprawnienia publicznoprawne, a ich przenoszenie nie pozostaje w sferze regulacji prawa cywilnego.

Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że art. 1 K.c. wprost wskazuje, że reguluje on stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi, które opierają się na zasadzie równości stron. Natomiast stosunki wynikające z przepisów prawa administracyjnego między organami administracji publicznej a stronami postępowania administracyjnego opierają się na władztwie administracyjnym polegającym na tym, że podmiot administracji publicznej działający na podstawie normy prawnej władczo rozstrzyga o pozycji prawnej strony postępowania administracyjnego. W związku z tym, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej z powyższej normy wynika, że przepisy Kodeksu cywilnego nie mogą mieć zastosowania do należności wynikających ze stosunków administracyjnoprawnych takich jak m.in. prawo do żądania przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzenia za dozór, bowiem znajdują się one poza zakresem uregulowań zawartych w Kodeksie cywilnym.

Niezależnie od powyższego, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, nawet gdyby przyjąć, że do należności, o których mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a. możliwe jest zastosowanie cesji, to art. 509 § 1 K.c. stanowi, że wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba że sprzeciwiałoby się to m.in. właściwości zobowiązania. Pojęcie wierzytelności, która nie może być przedmiotem przelewu ze względu na sprzeczność z właściwością zobowiązania, obejmuje zróżnicowane kategorie, tj. wierzytelności ściśle związane z osobą dłużnika, wierzytelności których przelew pozostawałby w kolizji z innym, związanym z wierzytelnością stosunkiem prawnym i wierzytelności niepodlegające cesji ze względu na szczególny charakter zobowiązania. Właściwość zobowiązania w rozumieniu art. 509 § 1 K.c. określają wskazane powyżej elementy związane z rodzajem podmiotów, treścią oraz celem nawiązanego stosunku, z którego owa wierzytelność wynika, wskazującego, że zobowiązanie może być wykonane jedynie między podmiotami, które pierwotnie nawiązały ten stosunek. Zdaniem organu odwoławczego, natura więzi ukształtowanej pomiędzy organami reprezentującymi Skarb Państwa w przypadku usuwania pojazdów w trybie Prawa o ruchu drogowym a dozorcą, rodzaj i sposób świadczenia oraz jego cel stanowią przeszkodę dla dokonania przelewu wierzytelności. Dlatego w ocenie organu drugiej instancji, nawet gdyby przyjąć za dopuszczalne stosowanie do należności wynikających z art. 102 § 2 u.p.e.a. regulacji zawartych w art. 509 § 1 K.c., przeniesienie wierzytelności z tytułu stosunku administracyjnego jakim niewątpliwie jest dozór, o którym mowa w u.p.e.a. prowadziłoby do naruszenia tożsamości zobowiązania.

Dlatego też, zdaniem organu odwoławczego wierzytelności wynikające ze stosunku administracyjnoprawnego określone w art. 102 § 2 u.p.e.a. (wynagrodzenie za dozór) nie są prawem zbywalnym. Skutkiem czego nie można uznać Spółki z o.o. "R" jako następcę prawnego spółki cywilnej "S.

W ocenie organu, brak również podstaw do uznania Spółki "R" za dozorcę w rozumieniu przepisów działu II rozdziału 6 u.p.e.a. do których odpowiedniego stosowania odsyła § 6 ust. 1 rozporządzenia rozciągającego. W myśl art. 100 § 4 u.p.e.a. osoba lub instytucja, pod której dozorem pozostają zajęte ruchomości, sprawuje obowiązki dozorcy. Podmiot, na parkingu którego umieszczono pojazd usunięty z drogi staje się więc dozorcą z mocy prawa. Natomiast stosownie do art. 100 § 1-2 u.p.e.a. w związku z § 4 ust. 2 rozporządzenia rozciągającego, dalsze decydowanie o miejscu przechowywania pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym jak i o podmiocie, który sprawować będzie dozór, należy do wyłącznej kompetencji pracownika urzędu organu likwidacyjnego, upoważnionego do likwidacji ruchomości. Dlatego przekazanie przez spółkę cywilną "S" pojazdów do przechowania spółce "R", jako dokonane bez wiedzy oraz wyraźnego wskazania w tym zakresie organu likwidacyjnego jest sprzeczne z charakterem dozorowania ruchomości określonym w wymienionych przepisach.

Organ wskazał, że o ile "S" spółka cywilna była przedsiębiorcą wyznaczonym przez Policję do wykonywania czynności usuwania lub przemieszczania pojazdów lub parkowania ich na parkingach strzeżonych na podstawie umowy z dnia [...] r. o współdziałaniu w zakresie parkowania pojazdów zawartej z Komendantem Miejskim Policji, o tyle "R" Spółka z o.o. nie była przedsiębiorstwem prowadzącym parking strzeżony wyznaczony przez starostę, o którym mowa w art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu przejęcia parkingu przez drugą z tych spółek. Zatem nie może być dozorcą Spółka, która samowolnie objęła dozór nad pojazdami stanowiącymi własność Skarbu Państwa.

Mając jednak na uwadze, iż w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego pojawiały się wątpliwości dotyczące uznania Spółki z o.o. "R" za dozorcę, organ z ostrożności procesowej dokonał oceny sposobu w jaki przechowywany był pojazd będący przedmiotem postępowania, w całym okresie od dnia przejścia na rzecz Skarbu Państwa do dnia jego odbioru przez organ likwidacyjny, pod kątem spełnienia przez dozorcę warunków wynikających z przepisów Prawa o ruchu drogowym oraz warunków określonych w przepisach art. 100-103 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Skarbowej jako dowód w sprawie przyjął, poza dokumentami dotyczącymi przedmiotowego pojazdu, również dokumenty dotyczące przechowywania [...] innych pojazdów umieszczonych na parkingu przy ul. [...], które są przedmiotem odrębnych postępowań prowadzonych równolegle przez organ odwoławczy wskutek zażaleń złożonych przez "R" Spółka z o.o. na postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego. Według organu nie sposób bowiem przyjąć, kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego, że różne pojazdy w zbliżonych okresach były przechowywane na tym samym parkingu, przez te same podmioty prowadzące ów parking, w odmienny sposób.

Będący przedmiotem postępowania pojazd marki [...], w dniu usunięcia z drogi ze względu na to, że kierująca nim osoba nie posiadała dowodu rejestracyjnego, OC i uprawnień do kierowania pojazdem, jak wynika dyspozycji jego usunięcia z dnia [...] r. sporządzonej przez funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji , był brudny, porysowany, posiadał liczne wgniecenia i zarysowania lakieru. Tymczasem w dniu [...]r. biegły skarbowy stwierdził brak w pojeździe[...], co pozwala wysnuć tezę, że pojazd został rozkradziony. Jednocześnie porównanie opinii biegłego zawierającej również zdjęcia tego pojazdu ze zdjęciami wydanego w dniu [...] r. silnie skorodowanego wraku pojazdu, pozbawionego szeregu elementów wyposażenia, dodatkowo bez dachu wskazuje, że dozór nad stanowiącym własność Skarbu Państwa pojazdem był sprawowany w sposób sprzeczny z tym, jaki określony został w art. 102 § 1 u.p.e.a. Zdaniem organu, podmioty prowadzące parking przechowując pojazd nie dochowały w trakcie pełnienia swoich obowiązków należytej staranności, by pojazd ten nie stracił na wartości. Tym samym organ nie zgodził się z argumentami strony, iż wartość samochodu wraz z upływem czasu spadła do zera, ponieważ stał się on wrakiem w sposób naturalny przez korozję i gnicie.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał również, że pojazd przechowywany był niezgodnie z dyspozycją zawartą w art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu usunięcia pojazdu z drogi, czy też obowiązującym od 19 października 2006 r. przepisem art. 130a ust. 5c tej samej ustawy, które określają sposób przechowywania pojazdów usuniętych z drogi. Oba wskazywały, iż usunięty pojazd umieszcza się na parkingu strzeżonym. Zatem przemieszczenie tego, jak i innych pojazdów stanowiących własność Skarbu Państwa na parking niestrzeżony, o czym obie spółki informowały kilkukrotnie, m.in. w piśmie z [...] r. i późniejszych (np. z [...] r.), z jednej strony sprzeczne było z zapisami powyższej ustawy, określającymi warunki przechowywania, z drugiej strony brak należytego dozoru, w ocenie organu, mógł w znacznej mierze przyczynić się do pożaru pojazdu, jaki miał miejsce [...] r.

Ponadto w ocenie organu, na utratę wartości pojazdu w trakcie pełnienia nad nim dozoru przez przechowawców musiał mieć wpływ sposób sprawowania tego dozoru. Jak wynika z dokumentacji fotograficznej sporządzonej w dniu [...] r. przez biegłego skarbowego, pojazdy na parkingu przy ul. [...] przechowywane były w sposób urągający zwyczajowo przyjętym zasadom przechowywania samochodów. Znajdujące się w materiale dowodowym zdjęcia przedstawiają pojazdy ułożone jeden na drugim, wzajemnie się przy tym niszczące, pozbawione szeregu elementów wyposażenia.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej , to działania dozorcy, który przechowywał samochód, choć nie mogły uchronić pojazdu od czynników nie do uniknięcia, na które dozorca nie może mieć wpływu (siła wyższa), poprzez zaprzestanie sprawowania dozoru nad nim oraz przechowywanie w sposób, jaki wynika ze zdjęć wykonanych w dniu [...] r., doprowadziły do zwiększenia ryzyka spalenia wielu spośród pojazdów stanowiących własność Skarbu Państwa w wyniku zdarzeń, które wnioskodawca usiłuje zakwalifikować jako przypadek np. aktów wandalizmu, zaprószenia ognia bądź celowego podpalenia.

Organ wskazał też, że w dniu przejścia dozorowanego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa był on uznany za porzucony przez poprzedniego właściciela z zamiarem wyzbycia się. Kierując się zasadami logiki oraz doświadczeniem życiowym organ zauważył, że porzucane z zamiarem wyzbycia się bywają najczęściej pojazdy o niewielkiej wartości, których koszty usunięcia i przechowywania mogą częstokroć przewyższać ich wartość, w stosunku do których ryzyko gospodarcze dozorcy związane z ich przechowywaniem a więc odpowiedzialność za ich utratę, pogorszenie lub zniszczenie jest znikome. Jednakże nie sposób stwierdzić, iż są to pojazdy bezwartościowe. Z drugiej jednak strony, niska wartość dozorowanego pojazdu nie może uzasadniać jego przemieszczenia na parking niestrzeżony, czyli faktycznego zaprzestania sprawowania dozoru oraz przechowywania go w sposób, w jaki miało to miejsce na parkingu administrowanym kolejno przez ""S"" spółka cywilna oraz "R" Spółka z o.o., np. jeden na drugim.

W opinii organu drugiej instancji, to przechowawca sprawując dozór w sposób nienależyty i nie dochowując wymaganej staranności, w znacznej części przyczynił się do znacznej utraty wartości przechowywanej ruchomości.

Organ podkreślił, iż mimo ustawowego obowiązku wynikającego z art. 102 § 1 u.p.e.a. tj. wydania przechowywanej ruchomości na wezwanie organu egzekucyjnego lub poborcy skarbowego "S", a później "R" Spółka z o.o. odmawiała wydania po wezwaniu przez organ przedmiotowego pojazdu, warunkując wydanie ruchomości dokonaniem uprzedniej zapłaty. Spółka domagała się stawki [...] zł za dobę w odniesieniu do samochodów osobowych. Natomiast w załączniku nr [...] do umowy o współdziałaniu w zakresie parkowania pojazdów z [...] r., na podstawie której Policja umieszczała pojazdy na tym parkingu, stawka za przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym dla motocykli i samochodów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t określona została w wysokości [...] zł + VAT ([...] zł brutto).

Zestawienie ze sobą tych dwóch stawek oraz faktu, że pojazdy, wbrew ustawowym regulacjom oraz zapisom tej umowy nie były przechowywane na parkingu strzeżonym, uwidacznia, iż działania przechowawców ukierunkowane były w tym zakresie na nieuzasadnione wzbogacenie się kosztem Skarbu Państwa.

Następnie Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż Spółka naruszyła kolejny z obowiązków dozorcy określonych w art. 102 § 1 u.p.e.a., tj. zawiadomienia organu egzekucyjnego o zamierzonej zmianie miejsca przechowania ruchomości.

Organ podał, że samowolne przemieszczenie przedmiotowego pojazdu na parking niestrzeżony dokonane zostało bez uprzedniego zawiadomienia organu likwidacyjnego. Za takie zawiadomienie nie może być bowiem uznane żadne z pism stanowiących odpowiedzi na wezwania do wydania przedmiotowego pojazdu oraz innych pojazdów przechowywanych przez te podmioty. Spółki informowały w nich, organ likwidacyjny o dokonanym fakcie przemieszczenia pojazdów na parking niestrzeżony. Nie może ono być więc w żaden sposób uznane za zawiadomienie o zamierzonej (przyszłej) zmianie miejsca przechowania ruchomości. W ocenie organu, okoliczność ta (przemieszczenie na parking niestrzeżony i zaprzestanie pełnienia dozoru) mogła mieć bezpośredni wpływ na wspomnianą wcześniej utratę wartości pojazdu.

Na podstawie powyższych przesłanek Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż nawet gdyby przyjąć, że "R'' Spółka z o.o. przysługuje w niniejszym postępowaniu status dozorcy w rozumieniu przepisów art. 100-103 u.p.e.a., wobec nienależytego wykonywania obowiązków dozorcy określonych w art. 102 § 1 u.p.e.a., żądanie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] za okres od [...]., jest nieuzasadnione.

Na wyżej opisane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Spółka z o.o. "R" wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. W skardze postawiono zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 107 § 2 K.p.a., art. 100 § 4, art. 102 § 2, art. 103 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem skarżącej Spółki, postanowienia te zostały wydane bez podstawy prawnej, gdyż w myśl art. 102 § 2 u.p.e.a. organ jest zobowiązany na wniosek dozorcy przyznać mu wynagrodzenie za sprawowanie dozoru.

Według skarżącej, błędne są twierdzenia organów, iż Spółka "R"' nie była dozorcą w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Umowa przelewu wierzytelności jaką zawarła ze spółką cywilną "S" dotyczy wyłącznie przelewu praw do wynagrodzenia za dozór. Zawarcie tej umowy nie wymaga zgody dłużnika na dokonanie tej czynności. Przelew praw do wynagrodzenia przedsiębiorcy z tytułu wykonanych prac jest powszechnie spotykaną praktyką. W ocenie skarżącej, nie ma znaczenia czy prawo do wynagrodzenia powstało w wyniku umowy cywilnoprawnej, czy w ramach stosunku administracyjnoprawnego. Ponadto, zgodnie z art. 30 § 4 K.p.a., w przypadku praw zbywanych, w miejsce strony wchodzi jej następca prawny. Jest to obligatoryjne i nie wymaga zgody organu.

W skardze podniesiono, iż przepisy art. 100-103 u.p.e.a. stosuje się jedynie odpowiednio w przypadku przechowywania pojazdów. Zgodnie zaś z art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazdy usunięte z drogi umieszcza się na parkingu strzeżonym. Parking jest prowadzony przez podmiot gospodarczy świadczący usługi przechowania pojazdów. Zasady przechowania reguluje Kodeks cywilny. Zmiana podmiotu zarządzającego parkingiem, na którym znajdował się pojazd [...] nie mieści się więc w koniecznym wymogu powiadomienia organu egzekucyjnego, a jedynie przemieszczenie ruchomości związane jest z takim faktem. Obowiązek dozoru powstał z powodu dokonania czynności administracyjnej przez funkcjonariusza Policji zlecającego umieszczenie pojazdu na parkingu strzeżonym przy ul. [...] i dotyczył on, zdaniem skarżącej, każdego podmiotu zarządzającego tym parkingiem. Ponadto, w dyspozycji usunięcia pojazdu funkcjonariusz Policji określił jedynie miejsce usunięcia, nie wskazując podmiotu zarządzającego parkingiem.

W skardze zarzucono również organowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w dokonaniu oceny sprawowania dozoru przez skarżącą. Spółka wskazała, iż brak jest jakiegokolwiek dowodu wskazującego na wartość pojazdu w chwili usunięcia z drogi a ogólny zapis mówiący o uszkodzeniach pojazdu, nie może być podstawą do przyjęcia, iż pojazd posiadał wartość handlową. W ocenie skarżącej Spółki fakt, że samochód nie został odebrany przez jego właściciela oraz że był to samochód stary rocznikowo oznacza, że samochód ten mógł nie posiadać wartości handlowej. Ponadto, doświadczenie życiowe uczy, że stary, zniszczony pojazd pozostawiony bez konserwacji na parkingu ulega zniszczeniu w sposób naturalny.

Skarżąca podała też, że organ nie przywołał żadnych dowodów, z wyjątkiem pism kierowanych do Urzędu Skarbowego o przemieszczeniu pojazdów na parking niestrzeżony, z których wynikałoby, że pojazd znajdował się na parkingu niestrzeżonym. Natomiast stan faktyczny był taki, że pojazd cały czas znajdował się na parkingu strzeżonym przy ul. [...], na terenie ogrodzonym, oświetlonym i całodobowo dozorowanym. Pożar do którego doszło na terenie parkingu, został natychmiast zauważony przez pracowników Spółki, którzy powiadomili Państwową Straż Pożarną i uczestniczyli w jego ugaszeniu. Ułożenie pojazdów na parkingu jeden na drugim jest natomiast powszechnie i zwyczajowo przyjętą praktyką przechowywania wraków czyli pojazdów, które nie posiadają wartości np. spalonych, silnie skorodowanych, nie nadających się do eksploatacji.

W skardze wskazano, iż nieprawdą jest, że Spółka odmawiała wydania pojazdu, gdyż organ egzekucyjny nie podjął żadnych działań faktycznych zmierzających do przejęcia pojazdu. Zdaniem Spółki, jeśli organ egzekucyjny żąda wydania dozorowanej rzeczy na piśmie nie oznaczając terminu w jakim dokona jej odebrania bądź też w momencie żądania wydania nie przystępuje do odebrania rzeczy, to w dalszym ciągu spoczywa na nim obowiązek zapłaty należności o których mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a. Organy nie przedstawiły natomiast żadnego dowodu z którego wynikałoby, że Spółka odmówiła wydania pojazdu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w kwestionowanym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Przeprowadzona kontrola zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem, stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), doprowadziła Sąd do uznania, że postanowienie to prawa nie narusza.

Niesporne w sprawie są ustalenia faktyczne związane z umieszczeniem pojazdu marki [...] na parkingu przy ul. [...] w związku z jego usunięciem z drogi w trybie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Pojazd został usunięty z drogi, wedle dyspozycji z dnia [...] wydanej przez funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji w [...] (k. [...] akt adm.) i przekazany w oparciu o art. 129 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym firmie ""S"" s.c.

Decyzję o przejęciu ww. pojazdu przez Skarb Państwa w związku z jego nieodebraniem przez właściciela w ustawowo określonym terminie, wydał Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] r. (karta [...] akt administracyjnych).

Kwestią wymagającą przesądzenia w sprawie w pierwszej kolejności stało się udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy Spółka z o.o. "R" legitymuje się prawem do żądania od Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego , przyznania zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] w trybie przepisów obowiązujących na dzień podejmowania przez organ zaskarżonego postanowienia, a w szczególności w oparciu o art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym i art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oczywiście mając również na względzie regulacje jakie obowiązywały w okresie od zatrzymania pojazdu w dniu [...] r. (art. 129 ust. 2 i 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym – tekst pierwotny ustawy Dz. U. 1997 r. Nr 98, poz. 602 i przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.) do wejścia w życie powołanych przepisów. Przedmiotem sporu w sprawie stało się bowiem m.in. to, czy Spółka z o.o. "R", powołując się umowę z dnia [...]r. jaką zawarła z byłymi wspólnikami spółki cywilnej "S" D.S i I.C. dotyczącą przelewu praw do wynagrodzenia za dozór, stała się dozorcą pojazdu w rozumieniu powołanych wyżej przepisów od dnia przejęcia parkingu przy ul. [...] i jednocześnie uprawnioną do żądania wynagrodzenia za okres, w którym podmiotem prowadzącym ten parking była spółka cywilna "S".

W orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtował się pogląd, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu jest typowym stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracyjnych (por. Uchwała SN z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt III CZP 47/07, postanowienie SN z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt V CSK 332/08, Lex nr 515452). Jako argument istnienia takiego stosunku administracyjnoprawnego przywołuje się to, że usunięty pojazd umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (art. 130 ust. 5c ustawy Prawo o ruchu drogowym), po usunięciu pojazdu jego właściciel powiadomiony jest w trybie administracyjnym o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, w razie jego nieodebrania w ustawowym terminie (§ 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów), wysokość opłat, o których mowa w art. 5c art. 130 ww. ustawy ustala rada powiatu (art. 130 ust. 6), a podstawą odbioru pojazdu jest zezwolenie administracyjne, którego wydanie uzależnione jest m.in. od uiszczenia opłaty za usunięcie pojazdu i parkowanie (§ 6 ust. 1 pkt 2 cyt. wyżej rozporządzenia MSWiA).

Zbliżone, acz nie identyczne uwarunkowania prawne obejmowały swym zakresem również pojazdy, które zostały umieszczone na parkingach strzeżonych w trybie art. 129 ust. 2 pkt 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym do których zastosowanie miały przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów.

W rozpoznawanej sprawie, w dniu wydawania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi publicznej i jego umieszczenia na parkingu przy ul. [...], prowadzonego wówczas przez spółkę cywilną "S", obowiązywało ww. rozporządzenia z dnia 2 sierpnia 2002 r. W tym stanie faktycznym i prawnym umieszczenie pojazd następowało na parking strzeżony wyznaczony przez starostę (§ 3 rozporządzenia). Z akt sprawy i wyjaśnień strony skarżącej wynika, ze spółka cywilna "S" zawarła z Komendantem Miejskim Policji umowę w dniu [...] r. na okres [...] lat (§ 8 ust. 2 umowy). Zamieszczone w umowie zapisy, odwołujące się do obowiązujących w tym czasie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym (art. 129 ust. 1 pkt 2, ust. 5) i przepisów rozporządzenia MSWiA z 14 stycznia 2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół, (Dz. U. Nr 5, poz. 64) obrazują jakie obowiązki wynikające z tych regulacji prawa publicznego przyjęli na siebie przedsiębiorcy prowadzący parking w ramach spółki cywilnej w zamian za oferowaną usługę parkowania i wynagrodzenie. Do obowiązków tych należało sprawne i szybkie wykonanie dyspozycji przyjęcia usuniętego przez Policję pojazdu i umieszczenia go na parkingu strzeżonym (§ 2 ww. umowy i § 4 ww. rozporządzenia) oraz obowiązek wydania pojazdu właścicielowi, osobie uprawnionej lub upoważnionej przez właściciela pojazdu na podstawie pisemnego zezwolenia Policji (po wcześniejszym uregulowaniu należności za usunięcie pojazdu) - § 5 ww. umowy.

Zauważyć w tym miejscu należy, że powołane wyżej orzeczenia Sądu Najwyższego, w szczególności Uchwała z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt III CZP 47/07, jak i akceptujące ją stanowisko sądów administracyjnych, wyrażone także w Uchwale NSA z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10, nie obejmowały przedmiotem swych rozważań charakteru stosunku prawnego występującego w trakcie realizacji usługi umieszczenia i parkowania pojazdu w trybie umowy zawartej z Komendantem Miejskim Policji i przepisów obowiązujących w tym zakresie przed dniem wejścia w życie (11 września 2002 r.) rozporządzenia MSWiA z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133) oraz nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym wprowadzonej ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 129, poz. 1444), mocą której wprowadzono art. 130a i zasadę, że pojazdy usunięte z drogi przed dniem wejścia w życie ustawy i nieodebrane przez uprawnioną osobę, z dniem 1 lipca 2002 r. uznaje się za porzucone z zamiarem wyzbycia się (art. 4 ust. 8 nowelizacji).

Tym niemniej, jak zauważył NSA w powołanej wyżej Uchwale, istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym, które jest wykonywane przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro zatem zadanie to jest wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zadanie z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy te jednostki także z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków.

Prowadzenie głębszej analizy stosunku prawnego wynikającego z realizacji przez spółkę cywilną "S" umowy zawartej z Komendantem Miejskim Policji o współdziałaniu w zakresie parkowania pojazdów i obowiązujących ówcześnie przepisów prawa, prawidłowości wydanych w sprawach orzeczeń deklaratoryjnych o przejęciu poszczególnych pojazdów na rzecz Skarbu Państwa a następnie ewentualnej wysokości przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdów, nie stało się w rozpoznawanej sprawie okolicznością najistotniejszą. Okolicznością taką jest natomiast to, że z żądaniem przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może wystąpić podmiot, który łączy lub łączył ze Skarbem Państwa stosunek administracyjny.

W toku postępowania przed organami administracji "R" Spółka z o.o. niewątpliwie występowała we własnym imieniu a swą legitymację do żądania od organów przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdów wywiodła z faktycznego przejęcie od [...] r. parkingu przy ul. [...], który wcześniej prowadziła spółka cywilna "S". Dodatkowo skarżąca akcentowała zawarcie w dniu [...] r. umowy przejęcia od byłych wspólników spółki cywilnej "S" na przechowywanie przez "R" Spółka z o.o. wymienionych w załączniku do umowy pojazdów znajdujących się na parkingu strzeżonym przy ul. [...] wraz z przejęciem przez "R" Spółka z o.o. przysługujących byłym wspólnikom spółki cywilnej "S" wierzytelności z tytułu przechowania pojazdów, zarówno istniejących jak i przyszłych. Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że "R" Spółka z o.o. jest wyznaczona przez Starostę do prowadzenia parkingu pojazdów odebranych w trybie ustawy Prawo o ruchu drogowym od [...] r.

Oceniając uprawnienie strony skarżącej do żądania ustalenia i przyznania w trybie administracyjnym wynagrodzenia za dozór należy podkreślić, że dyspozycja umieszczenia pojazdów w rozpoznawanych sprawach miała miejsce w okresie w którym parking prowadzony był przez spółkę cywilną "S. Co prawda ze wspólnikami tej spółki została zawarta umowa o współdziałaniu w zakresie parkowania pojazdów, która miała obowiązywać do[...] r., jednak umowa ta niewątpliwie wygasła, a z materiałów zgromadzonych w sprawie nie wynika jednocześnie, aby prowadzony dalej przez spółkę cywilną "S" parking stał się parkingiem wyznaczonym przez starostę zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów i art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W ocenie Sądu, ze skutecznym żądaniem ustalenia i przyznania w trybie administracyjnym wynagrodzenia za dozór może wystąpić tylko podmiot prowadzący parking wyznaczony przez starostę na mocy obowiązującego w danym okresie przepisu prawa a także podmiot umowy o współdziałaniu w zakresie parkowania pojazdów, o której stanowił § 10 rozporządzenia MSWiA z 14 stycznia 2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół, przy założeniu istnienia stosunku administracyjnoprawnego wynikającego z obowiązywania takiej umowy i jej realizowania.

Sąd podzielił w pełni stanowisko zaprezentowane w zaskarżonych postanowieniach, że cesja wierzytelności a nawet przejęcie w drodze umowy od byłych wspólników spółki cywilnej "S" na przechowywanie przez "R" Spółka z o.o. wymienionych w załączniku do tej umowy pojazdów nie mogło skutkować przejściem stosunku administracyjnoprawnego powstałego przed utworzenie skarżącej Spółki i to zarówno co do okresu parkowania pojazdu na parkingu prowadzonym przez spółkę cywilną "S" jak i do okresu późniejszego, kiedy podmiotem zawiadującym parkingiem była skarżącą Spółka "R".

W nauce przyjmuje się, że charakter stosunku administracyjnoprawnego materialnego, polegający na wzajemnej relacji co najmniej dwóch podmiotów, oparty na przepisach tego prawa, której treścią są uprawnienia i obowiązki, wskazuje na ich osobisty przymiot. Niedopuszczalność przekształceń stosunków administracyjnoprawnych podkreśla jednocześnie cecha bezwzględnie wiążącego ich charakteru. Żadna ze stron nie może z góry rezygnować z uprawnień przysługujących jej w ich obrębie ani - bez szczególnego upoważnienia ustawowego - przenosić je na kogoś innego (por. J. Filipek, Stosunek administracyjnoprawny, Kraków 1968, s. 112). Jedną z konsekwencji wykorzystania umowy administracyjnej jest przekazywanie podmiotom prywatnym części władztwa administracyjnego poprzez wykonywanie zadań publicznych, to zaś dla stron umowy (porozumienia) jest obowiązkiem ustawowym i niezbywalnym.

Także E. Szczygłowska w opracowaniu "Sukcesja uprawnień i obowiązków administracyjnych", Wolters Kluwer business, 2009, stwierdziła, że (...) stosunek administracyjnoprawny będzie zawsze osobisty w tym sensie, że nie można wynikających z niego uprawnień i obowiązków bez zastrzeżeń uczynić przedmiotem obrotu cywilnoprawnego – stosunek administracyjnoprawny między następcą a organem administracji, zgodnie z zasadami ogólnymi, może bowiem powstać tylko z mocy samej ustawy lub w wyniku działań administracji" (s. 265).

Powyższe uwagi prowadzą do konstatacji, że do nawiązania stosunku administracyjnego pomiędzy Skarbem Państwa a podmiotem prowadzącym parking strzeżony może dojść tylko wówczas, gdy parking ten spełnił określone kryteria i w związku z tym podmiot go prowadzący został wyznaczony (wybrany) do wykonywania dozoru nad umieszczanymi na tym parkingu pojazdami. Stosunek ten, w ocenie Sądu, nie może zostać przeniesiony na inny podmiot jednostronnie przez podmiot na którym ciążą określone przepisami prawa publicznego zobowiązania, których należyta realizacja uprawnia go do uzyskania określonego wynagrodzenia. Podkreślić należy, że umieszczenie pojazdów w trybie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym nie może następować na jakikolwiek parking, lecz jedynie na parking prowadzony przez podmiot do tego zadania wyznaczony przez określone organy. Dlatego też nie było możliwe przejście na Spółkę z o.o. "R" stosunku administracyjnoprawnego nawiązanego mocą umowy z dnia [...] r. w wykonaniu dyspozycji umieszczenia pojazdu na parkingu spółki cywilnej "S", które nastąpiło zresztą już po utracie mocy rozporządzenia w sprawie usuwania pojazdów i blokowania kół, a umowa przestała obowiązywać w związku z jej wygaśnięciem, co nastąpiło na długo przed powstaniem skarżącej Spółki. Spółka z o.o. "R" jak i spółka cywilna "S" nie były także podmiotami wyznaczonym przez właściwego starostę do prowadzenia parkingu w trybie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Rekapitulując, za trafne Sąd uznał stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej , że skarżąca Spółka z o.o. "R" nigdy nie stała się stroną stosunku administracyjnoprawnego związanego z dozorem pojazdów umieszczonych na parkingu przy ul. [...]. W związku z tym rozstrzygnięcie organu odmawiające skarżącej przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdów jest zgodne z prawem. Taki wniosek bezprzedmiotowym uczynił prowadzenie dalszych rozważań mających na celu odniesienie się do takich zagadnień jak prawidłowość wykonywania dozoru, istnienie lub brak przeszkód do wcześniejszego odbioru pojazdu przez organ likwidacyjnych i jego wpływ na wysokość wynagrodzenia za dozór, czy też okres za jaki należałoby je przyznać.

W świetle uznania, że skarżąca Spółka z o.o. "R" nie mogła wystąpić ze skutecznym żądaniem przyznania jej wynagrodzenia za dozór nad pojazdem w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.