Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 632/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: Art. art. 33 ust. 3, art. 34
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: Par. 36, 37, art. 262  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Barbara Pasternak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 kwietnia 2017 r. ([...]) w przedmiocie rozliczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Skarbu Państwa Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad kwotę 580 zł (słownie złotych: pięćset osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 0.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] 2017 r. ([...]), na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz.U. 2016.380 ze zm.) Wójt Gminy B rozliczył koszty postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości składającej się z działki nr [...], położonej w B od nieruchomości składającej się z działki nr [...], położonej w B wraz z punktami stycznymi na granicy z działkami nr [...] i nr [...], również położonymi w B oraz zobowiązał strony postępowania rozgraniczeniowego do zwrotu tych kosztów na rzecz organu prowadzącego postępowanie administracyjne:

- Z. i W. Ż. do zwrotu kwoty 700,00 zł (słownie: siedemset złotych, 00/100 groszy),

- E. i A. T. do zwrotu kwoty 700,00 zł (słownie: siedemset złotych, 00/100 groszy),

- Skarb Państwa Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad do zwrotu kwoty 600,00 zł (słownie: sześćset złotych 00/100 groszy)

- na konto Gminy B w Banku [...] nr rachunku: [...] w terminie czternastu dni, licząc od dnia w którym postanowienie stanie się ostateczne.

Organ podał, że przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego wszczętego postanowieniem Wójta Gminy B z dnia [...] 2015 r. nr [...] na wniosek Z. i W. Ż. była granica pomiędzy nieruchomością składającą się z działki nr [...] o pow. 0,3100 ha, położoną w B, stanowiącą własność ww., zgodnie z prowadzoną przy Sądzie Rejonowym, księgą wieczystą nr [...], a nieruchomością składającą się z działki nr [...] o pow. 0,6400 ha, stanowiącą własność E. i A. T., zgodnie z księgą wieczystą nr [...], prowadzoną przy Sądzie Rejonowym wraz z punktami stycznymi na granicy z działką nr [...], stanowiącą własność Gminy B, zgodnie z księgą wieczystą nr [...], oraz na granicy z działką nr [...], stanowiącą własność Skarbu Państwa, będącą w zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.

Wskazał, że na podstawie art. 31 ust 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2015. 520), dalej pgik, do przeprowadzenia czynności technicznych został upoważniony geodeta uprawniony mgr inż. M. G. Pomiędzy Gminą B, reprezentowaną przez Wójta Gminy a ww. geodetą została zawarta 7 stycznia 2016 r. umowa na wykonanie dokumentacji technicznej rozgraniczenia, wymienionych na wstępie nieruchomości, za kwotę 2 000,00 zł. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2016 r. Wójt Gminy B rozliczył koszty postępowania rozgraniczeniowego. Postanowieniem z dnia [...] 2016 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w/w postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2016 r. Wójt Gminy B ponownie rozliczył koszty postępowania rozgraniczeniowego, a postanowieniem z dnia [...] 2016 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w/w postanowienie Wójta Gminy B w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zgodnie z zaleceniem organu odwoławczego ustalono, że stronami postępowania rozgraniczeniowego byli Z. i W. Ż., E. i A. T., Gmina B oraz Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (Skarb Państwa). Działka nr [...], której właścicielem jest Gmina B została powołana w postępowaniu rozgraniczeniowym ze względu na wyznaczony punkt styczny. Nie dokonano żadnych zmian przebiegu granic z działką nr [...]. Zmianie uległo położenie punktu granicznego nr [...], jako punktu stycznego na granicy działek nr [...], [...], [...]. Z powyższego wynika, iż postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się w interesie właścicieli działek nr [...], nr [...] oraz [...] i to oni zostali zobowiązani do zwrotu kosztów postępowania: Z. i W. Ż., E. i A. T. oraz właściciel działki nr [...] - Skarb Państwa Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Z uwagi na to, że w efekcie sporu pomiędzy właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, składających się z działek nr [...] i nr [...] doszło do zmiany w przebiegu granic nie tylko tych nieruchomości ale także między nieruchomością, składającą się z działki nr [...], która jest własnością Skarbu Państwa, Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, została wydana decyzja Wójta Gminy B nr [...] z dnia [...] 2016r. ustalająca położenie punktu granicznego nr [...] jako punktu stycznego na granicy działek nr: [...], [...] i [...]. Wyjaśnił organ, że postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się także w interesie Skarbu Państwa Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, zasadny jest więc podział kosztów według wzoru:

- 35 % Z. i W. Ż., czyli 700,00 zł

- 35% E. i A. T., czyli 700,00 zł

- 30% Skarb Państwa Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, czyli 600,00 zł.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył Skarb Państwa Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, wskazując na naruszenie przepisów art. 262 § 1 pkt 2 oraz art. 8 i 107§ 3 kpa.

Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2017 r. ([...]) na podstawie art. 138§1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 2621 i 264 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podał, co następuje:

Kwestionowane postanowienie Wójta Gminy B dotyczy rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania administracyjnego. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły art. 264 § 1 i 262 § 1 kpa, które określają zasady rozdziału kosztów postępowania administracyjnego pomiędzy stronę, a organ. Zgodnie z tą regulacją stronę obciążają te koszty, które wynikają albo z jej winy (art. 262 § 1 pkt 1 kpa), albo też zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (art. 262 § 1 pkt 2 kpa). Z kolei zgodnie z art. 152 kodeksu cywilnego, koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie. Powołany przepis był przedmiotem rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dotyczącym tego, czy w przypadku postępowania rozgraniczeniowego koszty postępowania ponosi tylko podmiot na rzecz którego takie postępowanie jest prowadzone, czy też każdy z właścicieli nieruchomości rozgraniczanych w takim postępowaniu.

Rozbieżności te zostały przynajmniej częściowo wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06. W uchwale tej wyrażono pogląd, że organ administracji publicznej orzekając na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 kpa o kosztach postępowania rozgraniczeniowego powinien uwzględniać normę art. 152 k.c., co oznacza, że należy obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiednich nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Postępowanie rozgraniczeniowe jest szczególnym postępowaniem, ponieważ prowadzone jest ono w I instancji przed organem administracyjnym, a następnie przed sądem powszechnym. W obu tych postępowaniach sąd powszechny jak i organ administracji są obowiązane stosować te same zasady, co wynika z art. 152 i 153 k.c. oraz art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 ustawy pgik. Zatem uznać należy, że w postępowaniu administracyjnym ma zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 k.c., zgodnie z którą właściciele gruntów sąsiadujących ponoszą koszty rozgraniczenia po połowie (w równych częściach). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że udział w postępowaniu administracyjnym jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że toczy się ono w interesie nie tylko wnioskodawcy, ale każdej ze stron postępowania.

Nie jest okolicznością sporną, że przedmiotowe postępowanie rozgraniczeniowe obejmowało rozgraniczenie działki nr [...] w B będącej własnością Z. i W. Ż. z działką nr [...] w B która stanowi własność E. i A. T. Postępowanie obejmowało również ustalenie punktów stycznych z granicami działek: nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa będącej w zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz nr [...] będącej własnością Gminy B. Postępowanie to zostało wszczęte na wniosek Z. i W. Ż. Nie ulega również wątpliwości, że koszty postępowania wynoszą 2000 zł, co wynika z faktury nr [...] (karta 90, t. II). Kwestionowanym postanowieniem zobowiązano do poniesienia kosztów postępowania właścicieli działek nr [...], [...] i [...] uznając, że w ich interesie było dokonanie tego rozgraniczenia. Nie przedstawiono żadnego uzasadnienia dla takiej konstatacji, jak również dla przyjętego sposobu podziału kosztów, co niewątpliwe stanowi uchybienie kwestionowanego aktu. Podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie jest jednak w swej treści prawidłowe, a uzupełnienia wymaga jedynie przedstawione uzasadnienie.

Przy rozdzielaniu kosztów postępowania pominięto Gminę B, uwzględniono natomiast Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. Podmioty te uczestniczyły w postępowaniu rozgraniczeniowym na takich samych zasadach, w związku z potrzebą wyznaczenia punktów stycznych, a nie wspólnej granicy. Niemniej jednak wynik postępowania w stosunku do tych dwóch podmiotów był odmienny. Jak wynika z dołączonej do akt sprawy mapy rozgraniczeniowej (karta 46) oraz wydanej w tym zakresie przez Wójta Gminy B decyzji z dnia [...] 2016 r. znak [...] o ustaleniu punktu granicznego nr [...] jako punktu stycznego granic działek nr [...], [...] i [...], na skutek prowadzonego postępowania doszło do zmiany również przebiegu granicy działki nr [...] z działkami nr [...] i [...]. Tymczasem granica z działką nr [...] nie uległa żadnej zmianie. Jak wskazuje się w orzecznictwie: "Pojęcie interesu w poniesieniu kosztów postępowania w rozumieniu przepisu art. 262 § 1 pkt 2 kpa nie należy ograniczać jedynie do wąsko pojmowanych bezpośrednich korzyści w przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego wyrażających się w inicjatywie wszczęcia tego postępowania, ale dotyczy ono również interesu prawnego wynikającego z przepisów ustawy (art. 152 i 153 k.c.), jakim w tym przypadku jest ustalenie stabilnej granicy między sąsiadującymi nieruchomościami dla obu stron -właścicieli tych nieruchomości" (tak wyrok NSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 1998 r., sygn. akt II SA 479/98). Stąd też przedmiotowe postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się nie tylko w interesie Z. i W. Ż. oraz E. i A. T., ale także Skarbu Państwa reprezentowanego przez GDDKiA. Granice działek należących do tych osób uległy bowiem zmianie w operacie sporządzonym przez uprawnionego geodetę.

W orzecznictwie przyjmuje się, że w postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości nie może skutecznie wywodzić, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży bowiem w interesie prawnym wszystkich właścicieli. Już sam fakt braku rozgraniczenia nieruchomości lub zaistnienia innej podstawy do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego prowadzi do konstatacji, że w interesie każdego z właścicieli nieruchomości, które nie są prawidłowo rozgraniczone, jest dokonanie rozgraniczenia (por. III SA/Kr 1332/16 i powoływane tam poglądy).

Przyjęty przez organ I instancji sposób podziału kosztów pomiędzy zainteresowane podmioty jest prawidłowy. Stwierdzić w tym kontekście należy, że zgodnie z art. 152 k.c. podział kosztów winien następować w równych częściach. Jak wskazuje się w orzecznictwie, orzekając o kosztach w postępowaniu administracyjnym nie należy jednak traktować tej zasady jako bezwzględnej, a to w związku z treścią art. 262 § 1 kpa, który nakazuje weryfikować w czyim interesie i w jakim stopniu koszty zostały poniesione. Zasadnie zatem odstąpiono od równego podziału kosztów uznając, że rozgraniczenie leżało w pierwszej kolejności w interesie właścicieli działek nr [...] i [...], których granica od początku była sporna, a w dalszej w interesie Skarbu Państwa, którego własność stanowi działka nr [...], której granice nie były kwestionowane.

Zasadnie również organ I instancji uznał, że dysproporcje w ponoszeniu kosztów przez właścicieli działek nr [...] i [...] oraz reprezentującą Skarb Państwa GDDKiA nie mogą być zbyt duże, bowiem obiektywnie rozgraniczenie dotyczyło tak samo granicy działek nr [...] i [...], jak i granicy działki nr [...] z działkami [...] i [...]. To właśnie na skutek ustalenia punktu stycznego nr [...] w decyzji Wójta Gminy B z dnia [...] 2016 r. doszło do wiążącego ustalenia przebiegu granicy działek nr [...] i [...] z działką nr [...], podczas gdy kwestia rozgraniczenia działek nr [...] i [...] jako sporna została na skutek umorzenia postępowania rozgraniczeniowego przed Wójtem Gminy B w tym zakresie, przekazano do rozpatrzenia sądowi powszechnemu.

Prawidłowo więc organ I instancji ustalił wysokość koniecznych do poniesienia kosztów dla właścicieli działek nr [...] i [...] po 700 zł, natomiast dla Skarbu Państwa reprezentowanego przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad w kwocie 600 zł.

Na powyższe rozstrzygnięcie Skarb Państwa Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Wójta Gminy B, mimo iż dotknięte jest ono uchybieniami, które winny skutkować jego uchyleniem, tj. zostało wydane z naruszeniem art. 262 § 1 pkt 2 kpa poprzez uznanie, że zachodzą podstawy do obciążenia skarżącego kosztami rozgraniczenia nieruchomości, podczas gdy pomiędzy uczestnikami postępowania nie istniał spór co do granic z działką będąca w zarządzie GDDKiA, oraz art. 8 i 107 § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie postanowienia z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, w szczególności niewyjaśnienie kryteriów, którymi organ się kierował przy rozdzieleniu kosztów postępowania.

Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy B z dnia [...] 2017 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017.1369 ze zm.), dalej w skrócie ppsa, sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ppsa), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ppsa). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 ppsa), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Kontrolując zaskarżone postanowienie zgodnie z powyższymi zasadami, skargę należało uznać za uzasadnioną, chociaż nie wszystkie jej zarzuty są trafne.

Na wstępie wskazać należy, że przy rozgraniczaniu nieruchomości unormowanym przepisami pgik, występują dwa stadia postępowania: administracyjne i sądowe. Rozgraniczenie kończy się w postępowaniu administracyjnym, gdy zainteresowani właściciele zawrą ugodę, albo gdy organ prowadzący postępowanie wyda decyzję w sprawie. Od decyzji organu administracyjnego nie przysługuje stronom odwołanie do organu II instancji, lecz w myśl art. 33 ust. 3 pgik, strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dni doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Konsekwencją istnienia dwóch faz postępowania rozgraniczeniowego jest to, że w postępowaniu administracyjnym, oprócz przepisów kpa, mogą mieć zastosowanie także przepisy kodeksu cywilnego. Dlatego należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie wynikająca z art. 152 kc norma materialnoprawna stanowiąca, że właściciele nieruchomości koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, która wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych (tak NSA w uchwale siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06, Lex Omega nr 229485).

W świetle przepisów rozdziału 6 ustawy pgik, w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym możliwe jest wydanie trzech rodzajów decyzji:

- decyzji o rozgraniczeniu wydanej na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy, poprzedzonej ustaleniem przebiegu granicy bądź w oparciu o dowody wymienione w art. 31 ust. 2 ustawy, bądź – w przypadku braku dowodów – na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (art. 31 ust. 3 ustawy). Z art. 33 ust. 3 ustawy wynika, że strona niezadowolona z przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od doręczenia jej decyzji o rozgraniczeniu, przekazania sprawy sądowi.

- decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie rozgraniczenia w związku z zawarciem przez strony ugody przed uprawnionym geodetą (art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 4 pgik), bądź w następstwie bezprzedmiotowości postępowania z innych przyczyn (np. skutecznego cofnięcia wniosku albo połączenia nieruchomości oddzielonych granicą lub skupienia ich w rękach jednego właściciela (art. 105 k.p.a.)

- decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu z urzędu sprawy do rozpatrzenia sądowi powszechnemu (art. 34 ust. 2 pgik) wydanej w sytuacjach określonych w art. 34 ust. 1 ustawy tj. w związku z niedojściem do zawarcia ugody lub brakiem podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu.

Jak wynika z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych, postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte postanowieniem Wójta Gminy B z dnia [...] 2015 r. nr [...] zostało zakończone wydaniem dwóch decyzji – z dnia [...] 2016 r. [...], ustalającej położenie punktu granicznego nr [...] jako punktu stycznego na granicy działek nr [...], [...] i [...] )k. 105 akt adm.), oraz decyzją z dnia [...] 2016 r. [...], wydaną na podstawie art. 34 ust. 1-2 pgik o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu z urzędu do rozpatrzenia Sądowi. Tym samym sam organ administracji uznał, że spór o granicę wystąpił, a jego rozstrzygnięcie w postępowaniu administracyjnym nie jest możliwe, za wyjątkiem ustalenia punktu granicznego nr [...]. Decyzje powyższe nie są rzecz jasna przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie, a nadto – wydając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, organ nie miał wpływu na ich treść i nie mógł ich zmieniać. Jak wynika z akt sprawy, wydanie obydwu ww. decyzji poprzedzone było tymi samymi czynnościami wyznaczonego geodety na gruncie, oraz sporządzeniem jednej dokumentacji – "Operatu technicznego rozgraniczenia pomiędzy działkami nr [...],[...],[...], [...]" z dnia 23 lutego 2016 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia SKO podało, że dotyczy ono postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją z dnia [...] 2016 r. znak [...] o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego, jednocześnie wskazując dalej, że w jego wyniku, decyzją z dnia [...] 2016 r. ustalono punkt graniczny nr [...] jako punkt styczny granic działek nr [...], [...] i działki strony skarżącej - nr [...]. Powyższa niekonsekwencja nie ma jednak decydującego znaczenia przy ocenie prawidłowości zaskarżonego postanowienia - niezależnie bowiem od rodzaju rozstrzygnięcia kończącego administracyjny etap postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, w toku tego postępowania powstają koszty związane z wynagrodzeniem geodety, wydatkami poniesionymi za sporządzenie map i innych dokumentów oraz znaków granicznych, a także na przeprowadzenie dowodów w toku postępowania. Niewątpliwie w toku postępowania rozgraniczeniowego wszczętego przez Wójta Gminy B postanowieniem z dnia [...] 2015 r. koszty takie zostały poniesione i wyniosły one zgodnie z umową zawartą z geodetą, oraz fakturą z dnia 8 kwietnia 2016 r. 2000,- złotych.

Jak wskazano powyżej, przy ustalaniu rozdziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego będą miały zastosowanie: powołany wyżej art. 152 kc oraz art. 262 § 1 pkt 2 kpa. Przepis ten stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony, a więc w przypadku kosztów rozgraniczenia koszty te obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 kc.

Wystąpienie sporu granicznego implikuje sposób rozliczenia kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i uzasadnia obciążenie tymi kosztami wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. W uchwale składu 7 sędziów z dnia 11 grudnia 2011r. sygn. I OPS 5/06 został bowiem wypowiedziany pogląd, iż organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 kpa może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Użycie w uchwale sformułowania o możliwości obciążenia kosztami rozgraniczenia obu właścicieli sąsiadujących nieruchomości oraz uzasadnienie uchwały, wskazuje, że każdorazowo taką decyzję winna poprzedzać pogłębiona analiza trafności obciążania kosztami rozgraniczenia obu stron postępowania rozgraniczeniowego, przy założeniu jednak zasady, że koszty rozgraniczenia ciążą po połowie na obu właścicielach rozgraniczanych nieruchomości i traktowaniu jako wyjątku obciążenia tymi kosztami wyłącznie właściciela nieruchomości inicjującego postępowanie o rozgraniczenie. W uzasadnieniu uchwały w sprawie I OPS 5/06 możliwość obciążenia kosztami administracyjnego rozgraniczenia nieruchomości obu właścicieli graniczących nieruchomości wyprowadzono z treści przepisów kodeksu cywilnego, regulujących zasady rozgraniczania nieruchomości na etapie postępowania sądowego tj. art. 152 i 153 K.c. Stwierdzono, że skoro w art. 152 k.c. sformułowana jest zasada, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych, a koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie, to również na etapie rozliczania kosztów rozgraniczenia z fazy postępowania administracyjnego, powyższą regułę prawa cywilnego należy mieć na uwadze. Co do zasady bowiem postępowanie rozgraniczeniowe toczy się w interesie wszystkich podmiotów uczestniczących w rozgraniczeniu, gdyż ustalenie spornego przebiegu granic leży w interesie prawnych wszystkich właścicieli nieruchomości graniczących.

Odnosząc powyższe zasady do kontrolowanego postępowania Sąd uznał, że organ orzekając w przedmiocie kosztów postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy B o umorzeniu postępowania nie dokonał poprawnej analizy stanu sprawy i nie uzasadnił w sposób należyty, z jakich przyczyn uznał za zasadne obciążenie skarżącej kosztami postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 700,-złotych. Postępowanie rozgraniczeniowe dotyczyło rozgraniczenia działek nr [...] (własność Z.i W. Ż.) i [...] (własność E. i A. T.) wraz – jak to określił organ z punktami stycznymi na granicy z działką nr [...] (własność Gminy B), oraz na granicy z działką [...] (własność Skarbu Państwa, w zarządzie skarżącej). Ww. podmioty były uczestnikami tego postępowania. Zważyć więc należy, że postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się w interesie każdej z jego stron. Jak bowiem stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1230/11 (publ. LEX nr 1378983), interes prawny jest kategorią obiektywną a udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Uwagę powyższą zawarło SKO w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jednakże sposób rozdziału kosztów między uczestników postępowania dokonany rozstrzygnięciem Wójta Gminy z dnia [...] 2017 r. poprzedzającym zaskarżone rozstrzygnięcie uznało za prawidłowy, pomimo zakwestionowania identycznego stanowiska organu pierwszej instancji co do sposobu rozdziału kosztów, w postanowieniu z dnia [...] 2016 r. znak [...] uchylającym postanowienie organu I instancji z dnia [...] 2016 r. W tymże postanowieniu SKO wskazało, że ..." kwota przypadająca dla GDDKiA za ustalony (i to w interesie 3 stron postępowania) punkt styczny winna być znacznie niższa. Ponadto kwota powinna wynikać z konkretnych wyliczeń...". Treść rozstrzygnięcia o kosztach nie zależy wyłącznie od tego, czy dotychczasowy przebieg granicy uległ zmianie, ani od istnienia interesu prawnego poszczególnych stron, ponieważ wszystkie strony postępowania rozgraniczeniowego jako jego uczestnicy mają interes prawny w toczącym się postępowaniu i pojęcie to nie podlega "stopniowaniu". Okoliczność, iż ze sporządzonej przez geodetę dokumentacji wynika, że przebieg granicy działki nr [...] stanowiącej własność Gminy nie zmienił się nie oznacza, że nie miała ona interesu prawnego w toczącym się postępowaniu rozgraniczeniowym. Nie ma więc także racji skarżąca twierdząc, że nie miała ona interesu prawnego w prowadzeniu postępowania zakończonego decyzją z dnia 30 czerwca 2016 r. Kwestia posiadania interesu prawnego w postępowaniu rozgraniczeniowym nie zależy od rodzaju rozstrzygnięcia, jakie zapadnie, czy też zapadło w wyniku toczącej się sprawy o rozgraniczenie na etapie postępowania administracyjnego. Także obciążenie stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego nie jest uzależnione od posiadania lub nie interesu prawnego w udziale przez poszczególne strony w takim postępowaniu, skoro udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny że stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron. Przy ustalaniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego istotna jest natomiast reguła wynikająca z art. 262 § 1 pkt. 2 kpa. Zgodnie bowiem z tym przepisem, stronę – a więc podmiot posiadający interes prawny w toczącym się postępowaniu - obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. W powołanej już wyżej uchwale I OPS 5/06 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że interes, o którym mowa w powołanym art. 262 § 1 k.p.a. oznacza interes prawny, który w sprawach o rozgraniczenie ma swoje umocowanie w art. 152 k.c. Stosownie bowiem do tego przepisu właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Lublinie z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 248/16 (LEX nr 2104976), iż z powołanej uchwały NSA, zwłaszcza z użytego w niej sformułowania "może" nie wynika, że w realiach konkretnej sprawy nie jest możliwe obciążenie kosztami rozgraniczenia poniesionymi w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym wyłącznie wnioskodawcy, bądź wszystkich lub niektórych stron w różnej wysokości, a więc z pominięciem reguły określonej w art. 152 k.c., oraz w przytoczonych tam wyrokach. W takiej jednak sytuacji, rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów nie może być rozstrzygnięciem dowolnym i winno uwzględniać stan faktyczny sprawy oraz zgromadzony w jej toku materiał dowodowy. Zdaniem Sądu organ winien brać pod uwagę w szczególności, czy zachowanie strony (stron) uzasadnia obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich czy wszystkie a w tym ostatnim przypadku - w jakim stosunku (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2211/14, Lex nr 1769241). Kolejną istotną kwestią jest wykazanie przez organ, z czego wynika kwota, którą ma uiścić dana strona postępowania rozgraniczeniowego – niezbędne jest więc ustalenie z jakich składników składa się ta kwota – czy z kosztów konkretnych czynności geodety, np. liczby wyznaczonych punktów granicznych, czy też z innych jeszcze składników. Organ powinien więc odnieść się do tych okoliczności, ustalić jaki był faktycznie udział skarżącej w rozgraniczeniu i wysokość kosztów poniesionych "w interesie skarżącej" w rozumieniu art. 262 § 1 pkt. 2 kpa. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, dlaczego Kolegium uznało za zasadne nałożenie na skarżącą obowiązku zapłaty 30% kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Kolegium tym samym zaakceptowało stanowisko organu pierwszej instancji, iż zasadny jest podział kosztów "według wzoru : 35%.., 35%... i 30%...". Wzór ten nie ma jednak żadnego odniesienia do stanu faktycznego sprawy – tj. do wskazanych wyżej elementów, co czyni uprawnionym uznanie, że koszty postępowania rozgraniczeniowego dla skarżącej ustalone zostały w sposób dowolny. Kolegium nie wskazało dokładnie kosztów poszczególnych czynności geodety, nie zażądało wyjaśnień od geodety, lecz oparło się wyłącznie na treści umowy, oraz wystawionej faktury opiewającej ogólnie na kwotę 2 000,- zł.

Ponownie rozpatrując zażalenie skarżącej organ odwoławczy winien uwzględnić powyższe stanowisko podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 2 kpa, względnie - po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 § 1 kpa.

Wskazane braki świadczą o naruszeniu przez organ przepisów postępowania, tj. art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych powodów skarga zasługiwała na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy.