Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 267/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1 , art. 4 , art. 33 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 97 par 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Teza: 7. Tezy:

Rozstrzygnięcie sprawy o zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenie na budowę zależy od wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością - tym samym spór o własność nieruchomości na której ma być realizowana inwestycja prowadzony przed sądem powszechnym jest kwestią wstępną w rozumieniu art. 97 § 1 pkt. 4 kpa.

TEZY

7. Tezy:

Rozstrzygnięcie sprawy o zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenie na budowę zależy od wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością - tym samym spór o własność nieruchomości na której ma być realizowana inwestycja prowadzony przed sądem powszechnym jest kwestią wstępną w rozumieniu art. 97 § 1 pkt. 4 kpa.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Krystyna Daniel Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2010 r. sprawy ze skargi A.L. na decyzję Wojewody [....] z dnia 14 grudnia 2009 r., nr [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody [....] na rzecz skarżącego A.L. kwotę 800 zł (osiemset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr. [...] z dnia [...]10.2009 r. (znak: [...] Starosta K. , działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (tj. Dz.U. z 2006 r. nr.156 poz. 1118 z późn.zm.- zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestora: Przedsiębiorstwo Przemysłowo - Handlowo - Usługowe "[...]" (po sprostowaniu) Spółka z o. o., ul. [...] dla zamierzenia budowlanego pn: "Budowa hali sportowej [...]z kortami z wewnętrznymi instalacjami: c.o., wod.-kan., wentylacji grawitacyjnej, elektryka oraz przyłączami: kanalizacji sanitarnej do istniejącej kanalizacji sanitarnej na działce nr 1 i rozbiórka kolidującej wiaty, na dz .nr 1 , 2 w miejscowości Z. , gmina Z. ".

W uzasadnieniu podniesiono co następuje.

1. Obszar oddziaływania obiektu, o których mowa w art. 28 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., "obejmuje nieruchomości: dz. nr 3, 4, 5, 1 , 2 w miejscowości Z. , gmina Z. ".

2. Projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Z. zatwierdzonego uchwalą Rady Gminy Z. nr [...] z dnia 30 maja 2003r. (Dz. Urz. [...] ) Wnioskowana inwestycja nie oddziałuje na obszar "Natura 2000" w znaczeniu ustawy z dnia 3 października 2008 r., o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa oraz o ocenie oddziaływania na środowisko. Przedmiotowa inwestycja nie została zakwalifikowana do mogących znacząco oddziaływać na środowisko - zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 09.11.2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (z późn. zmianami).

3. Projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami w tym techniczno- budowlanymi. Inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie objętym niniejszą decyzją. Podczas prowadzonego postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę stronom postępowania zapewniono możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym. Uwag i wniosków nie złożono. Wobec spełnienia wymagań określonych w art.35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane - orzeczono jak w sentencji.

Odwołanie A.Ł. nie zostało uwzględnione i Wojewoda decyzją z dnia [...]12.2009 r., (znak: [...] ) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc w uzasadnieniu, że:

a. Projektowany budynek został zlokalizowany w przepisowej, zgodnej z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04. 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.nr .75 poz .690 z późn.zm. - zwanej dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych z 2002 r.) odległości od granic z sąsiednimi działkami. Odległość pomiędzy projektowanym budynkiem a budynkiem skarżącego wynosi ponad 16 m, tym samym zachowane są wymagane odległości pomiędzy budynkami wynikające z zapisów ww. rozporządzenia dotyczących usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe i określonych w § 271. Projekt budowlany został także uzgodniony bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń pożarowych.

b. Projekt budowlany posiada również pozostałe wymagane uzgodnienia i informacje, jest kompletny, został opracowany przez projektantów legitymujących się odpowiednimi uprawnieniami i będącymi członkami właściwych izb samorządu zawodowego. W toku postępowania odwoławczego inwestor przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do działek nr ewid. 1 i 2 obr. [...] w Z. , na których zlokalizowana jest inwestycja. Ponadto inwestor jako dowód przedłożył aktualne odpisy z ksiąg wieczystych dla nieruchomości oraz odpis z ewidencji gruntów. Ponadto przedłożono kopię umowy dzierżawy pomiędzy właścicielami działki nr ewid. 2 a inwestorem - Przedsiębiorstwem Przemysłowo-Handlowo-Usługowym "[...]" Sp. z o.o. oraz wypis z KRS tej Spółki.

c. Organy administracji architektoniczno-budowlanej, orzekając w przedmiocie pozwolenia na budowę, są zobowiązane respektować istniejący stan prawny w dacie wydawania decyzji. Zasada ta odnosi się również do stanu prawnego nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie inwestor złożył wymagane przepisami Prawa budowlanego oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika z oświadczenia dysponuje on działka nr ewid 1 obr. [...], (będąca jego własnością) i działką nr ewid. 2 obr. [...] . Tą druga na podstawie umowy dzierżawy zawartej pomiędzy inwestorem i aktualnymi właścicielami tej działki uwidocznionymi zarówno w ewidencji gruntów jak i przede wszystkim w księdze wieczystej. Prowadzenie przez strony postępowań administracyjnych lub sądowych, zmierzających do zmiany stanu prawnego nieruchomości - korekty przebiegu granic czy też przejęcia własności ich części lub całość, na przykład z tytułu zasiedzenia, w postępowaniach administracyjnych o udzielenie pozwolenia na budowę, nie stanowią zagadnienia wstępnego, w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Dlatego nie stanowią przeszkody dla ich prowadzenia i wydania decyzji zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. To też zarzut odwołania mówiący o braku możliwości wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w stosunku do działki nr ewid. 2 obr [...], co do której odwołujący rości sobie prawa w postępowaniu przed sądem nie może zostać uwzględniony.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył A.Ł. i zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie :

1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., polegające na uznaniu, iż nie zachodzą wątpliwości co do przedstawionego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane mimo złożenia przez skarżącego wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości obejmującej działkę nr 2 w Z. w drodze zasiedzenia.

2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 2002 r., polegające na uznaniu iż nie zachodzą wątpliwości co do spełnienia warunku odległości między budynkami.

3. prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego tj. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ponieważ w prowadzonym postępowaniu administracyjnym nie uwzględniono okoliczności, iż na działkach będących przedmiotem postępowania administracyjnego jest planowana realizacja inwestycji "BUDOWA OBWODNICY [...] ".

4. prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 97 § l pkt 4 k.p.a. w postaci odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego mimo, iż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd w postępowaniu o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości obejmującej działkę nr 2 w Z. w drodze zasiedzenia.

5. prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 11 k.p.a. poprzez brak dogłębnego wyjaśnienia odwołującemu zasadności przesłanek uznania, iż wniosek o zasiedzenie nie jest w niniejszej sprawie zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § l pkt 4 k.p.a. i nie jest przeszkodą w rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy przed prawomocnym zakończeniem sprawy z wniosku skarżącego o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości obejmującej działkę nr 2 w Z. w drodze zasiedzenia.

6. prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa polegające na braku wnikliwego i logicznego uzasadnienia decyzji organu I instancji - brakuje bowiem takiego uzasadnienia, które w sposób wyczerpujący uzasadniałoby, iż złożenie wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości obejmującej działkę nr 2 w Z. w drodze zasiedzenia nie jest w niniejszej sprawie zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

7. prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 77 § 1 w zw. z art. 126 kpa polegające na braku wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w postaci nieuwzględnienia faktu złożenia przez skarżącego wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości obejmującej działkę nr 2 w Z. w drodze zasiedzenia

- i w oparciu o te zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm "przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: p.o.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Trzeba też wskazać, że zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.

Przedmiotem rozpoznania Sądu jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję organu l instancji zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę hali sportowej a także zezwalająca pozwolenia na rozbiórkę "kolidującej wiaty, na dz .nr 1 , 2 w miejscowości Z. , gmina Z".

Na samym wstępie należy zwrócić uwagę na pewną ogólną kwestie. Celem postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej jest rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach strony. Jednym z niezbędnych elementów każdej decyzji jest "rozstrzygnięcie". To rozstrzygnięcie, będące treścią decyzji, przesądza o istocie sprawy, określa prawa i obowiązki strony. Musi więc ono być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób nie budzący wątpliwości, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone. Obowiązek ten powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Jest to niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji kontroli prawidłowości jej wykonania.

Art. 107 kpa zalicza do części składowych decyzji administracyjnej m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie stanowi zatem integralną część wyjaśnienia rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcia nie można ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia. Winno ono być wyrażone expressis verbis w osnowie decyzji. Rzecz dotoczy rozstrzygnięcia zezwalającego na rozbiórkę "kolidującej wiaty, na dz .nr 1 , 2 w miejscowości Z. , gmina Z. ". Pomijając stylistykę rozstrzygnięcia nie wiadomo o jaką "kolidująca wiatę", nie można tego wywnioskować z planu zagospodarowania terenu. Nieczytelne, nie jasne rozstrzygnięcie samo w sobie stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ja decyzji organu l instancji. Nie jest to jednak jedyna przyczyna powodująca uwzględnienie skargi.

Już w odwołaniu skarżący zakwestionował prawo inwestora do dysponowania nieruchomością oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz.ewid. 2 . W ocenie organu II instancji, organy administracji architektoniczno-budowlanej, orzekając w przedmiocie pozwolenia na budowę, są zobowiązane respektować istniejący stan prawny w dacie wydawania decyzji tzn. stan taki jaki wynika z przedłożonych dokumentów. Zdaniem Wojewody prowadzenie przez strony postępowań administracyjnych lub sądowych, zmierzających do zmiany stanu prawnego nieruchomości - korekty przebiegu granic czy też przejęcia własności ich części lub całość, na przykład z tytułu zasiedzenia, w postępowaniach administracyjnych o udzielenie pozwolenia na budowę, nie stanowią zagadnienia wstępnego, w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

Powyższego poglądu podzielić nie można. Zgodnie z art. 4 Prawa Budowlanego z 1994 r., każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dysponowania nieruchomością na cele budowlane - to tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych (art. 3 pkt. 11 Prawa Budowlanego z 1994 r.). W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości, że złożone przez inwestora oświadczenie jest zgodne z aktualnym stanem prawnym. Ustawodawca wprowadzając uproszczoną formę wykazywania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - nie zrezygnował aby to prawo materialne było prawem rzeczywistym.

Problem sprawy niniejszej sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w toku postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenie na budowę - strona może kwestionować prawo materialne inwestora (nie oświadczenie które jest tylko domniemaniem, iż składającemu przysługuje takie prawo) do dysponowania nieruchomością i czy toczące się postępowanie sądowe w sprawie własności nieruchomości na której ma być realizowana inwestycja jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt. 4 kpa.

Skarżący kwestionując prawo inwestora do dz.ewid. 2 , podniósł, że przed sądem powszechnym toczy się postępowanie w przedmiocie nabycia prawa własności tej nieruchomości przez zasiedzenie. Wynik tego postępowania będzie miał wpływ na prawo inwestora do dysponowania nieruchomością bo gdy okaże się, że właścicielem nieruchomości jest nie wydzierżawiający (inwestor swe prawo do dysponowania wykazuje umową dzierżawy z właścicielem ujawnionym w księdze wieczystej) to skarżący (lub inny podmiot który nabędzie prawo własności przez zasiedzenie) skutecznie wykaże, że inwestor nie dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością co w konsekwencji doprowadzi do odmowy wydania pozwolenia na budowę.

Kwestia prejudycjalna (inaczej kwestia wstępna) to okoliczność, od której osobnego rozstrzygnięcia zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Rozstrzygnięcie sprawy o zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenie na budowę zależy od wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością - tym samym spór o własność nieruchomości na której ma być realizowana inwestycja prowadzony przed sądem powszechnym jest kwestią wstępną w rozumieniu art. 97 § 1 pkt. 4 kpa.

Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, narusza prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" oraz 152 i art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.