Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1760/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant referendarz sądowy Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA / Wa 1760 / 04

U Z A S A D N I E N I E

Minister Infrastruktury decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy A. nr [...] z dnia [...] marca 1991 r. w punkcie 2 orzekającym o przejęciu na własność Gminy A. gruntu wydzielonego pod ulicę, oznaczonego jako działka nr [...] o powierzchni [...] m.kw. z dniem uprawomocnienia się decyzji o podziale bez odszkodowania na rzecz dotychczasowych właścicieli. W pozostałej część Wojewoda[...] odmówił stwierdzenia nieważności.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Infrastruktury podniósł, że Wójt Gminy A. wskazaną wyżej decyzją orzekł o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości położonej w miejscowości K. oraz o przejęciu na własność Gminy A, gruntu wydzielonego pod ulicę, oznaczonego jako działka nr [...] o powierzchni [...] m.kw. z chwilą uprawomocnienia się decyzji o podziale a ponadto stwierdził, że " zgodnie z protokołem rozprawy między zainteresowanymi stronami z dnia 07.03.1991 r. odszkodowanie za w/w przejęty pod ulicę grunt wynosi :- , wszyscy współwłaściciele odstąpili od wypłaty odszkodowania za dz. [...]".

Wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji złożyli uczestnicy postępowania : H. i W. małż. M., B. K., I. i Z. małż. S., dotychczasowi współwłaściciele nieruchomości. Rozpoznając ten wniosek, po raz pierwszy w trybie nadzorczym, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy A.. W wyniku złożonego przez uczestników odwołania od tej decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę Wojewodzie [...] do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania nadzorczego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2004 r. orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy A. z dnia [...] marca 1991 r. w punkcie 2 orzekającym o przejęciu na własność gminy gruntu wydzielonego pod ulicę, jako działka [...] bez odszkodowania, zaś w pozostałej części odmówił stwierdzenia nieważności.

Od powyższej decyzji złożył odwołanie do Ministra Infrastruktury Wójt Gminy A..

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...].

Podstawą do wydania powyższego rozstrzygnięcia było uznanie, że zachodzą podstawy stwierdzenia rażącego naruszenia materialnego prawa administracyjnego przez organ wydający decyzję zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości. Minister Infrastruktury podzielił stanowisko Wojewody [...], iż Wójt Gminy A.wydając decyzję zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości, w części orzekającej o przejęciu działki nr [...] na własność gminy bez odszkodowania, dopuścił się rażącego naruszenia prawa tj. art.12 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Odnosząc się do kwestii odstąpienia przez organ od ustalenia wysokości odszkodowania za przejętą nieruchomość, Minister stwierdził, że powołany wyżej przepis wyraźnie stanowi, iż grunty zajęte pod ulice przechodzą na własność gminy za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Ponadto Minister podkreślił, iż nie podziela stanowiska odwołującego się Wójta Gminy A., że punkt 2 decyzji jest tylko dodatkową informacją, lecz stanowi część rozstrzygnięcia decyzji orzekającą o prawach i obowiązkach stron postępowania.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wójt Gminy A. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r., bądź o stwierdzenie nieważności wydanej przez siebie decyzji z dnia [...] marca 1991 r. również w punkcie 1.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1991 r. w punkcie 2 powoduje uchylenie podziału działki nr [...]w części dotyczącej działki nr [...], w związku z czym zostaje dokonany tylko częściowy podział działki [...] bez odniesienia do działki [...], która pozostaje nierozpoznana.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga nie jest zasadna a podniesione w niej zarzuty nie mogą być uwzględnione.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ dokładnie i zgodnie ze stanem faktycznym opisał przebieg dotychczasowego postępowania wszczętego wnioskiem uczestników – dotychczasowych współwłaścicieli nieruchomości o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy A. w części dotyczącej działki nr [...], wydzielonej pod drogę. Postępowanie toczyło się w trybie nadzorczym a organ prawidłowo ocenił istnienie przesłanek do stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji w części orzekającej o przejęciu jednej z działek pod drogę, bez odszkodowania. Istotą postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest ustalenie, czy decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad, o których stanowi art.156 par.1 kpa. W świetle utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz literatury dotyczącej zagadnienia stwierdzenia nieważności decyzji w postępowaniu przed sądem administracyjnym, decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem prawa materialnego. Minister Infrastruktury wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo ocenił, że w punkcie 2 decyzji tj. dotyczącym przejęcia na własność gminy z dniem uprawomocnienia się decyzji gruntu wydzielonego pod ulicę, bez odszkodowania, decyzja jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z art.12 ust.5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.

"o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości"/Dz.U.1985 r., nr 14, poz.74 z późń.zm./, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Obowiązek wypłaty odszkodowania wynika również z art.55 i art.56 wyżej wskazanej ustawy. Przepisy te nie dają podstaw do odstąpienia przez organ administracyjny od ustalenia odszkodowania za przejmowaną nieruchomość. Wobec ustawowego obowiązku wypłaty odszkodowania bez znaczenia prawnego pozostaje okoliczność, że w trakcie postępowania administracyjnego przed zatwierdzeniem podziału nieruchomości przez Wójta, uczestnicy postępowania należnego odszkodowania się zrzekli, od którego to oświadczenia następnie odstąpili oświadczając, iż działali pod wpływem błędu. Zatem brak orzeczenia w decyzji Wójta gminy o należnym uczestnikom odszkodowaniu skutkuje uznaniem, że decyzja w tej części rażąco naruszyła obowiązujące prawo.

Stosownie zaś do art.12 ust.3 wskazanej powyżej ustawy organ administracji uprawniony był jedynie do orzekania o zatwierdzeniu projektu podziału a nie był władny orzekać o własności działki nr [...] wydzielonej pod drogę w wyniku podziału. Przejście własności gruntu wydzielonego pod ulicę na gminę, przy spełnieniu przesłanek wymaganych do tego przejścia, następowało z mocy samego prawa z dniem, w którym decyzja podziale stała się ostateczna, bez potrzeby wydawania odrębnej decyzji. Stanowisko takie wynika również z ugruntowanego już orzecznictwa NSA. W tych warunkach decyzja Wójta Gminy A. z [...]marca 1991 r. w punkcie 2 rażąco narusza wyżej wymienione przepisy prawa materialnego.

Wniosek skarżącego o uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie nieważności własnej decyzji również w punkcie 1 i formułowany przy tej okazji zarzut, iż stwierdzenie nieważności decyzji w części powoduje, iż został dokonany tylko częściowy podział działki i tym samym błędne jest stwierdzenie nieważności decyzji jedynie w tej części, jest niezasadny. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności części decyzji administracyjnej /np. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 23 lutego 1998 r. ONSA 1998, z.2, poz.40, wyrok NSA: z 21stycznia 1998, /ONSA 1990, z.2-3, poz.25/. Stwierdzenie nieważności decyzji w części możliwe jest, gdy pozostałe w mocy rozstrzygnięcia mogą mieć – w świetle norm materialnego prawa administracyjnego – z jednej strony samodzielny byt prawny, a z drugiej strony, ich treść nie jest determinowana rozstrzygnięciem wadliwym, pozbawionym mocy wiążącej. Unieważnienie części decyzji może więc nastąpić, gdy tylko część unieważniana zawiera wady z art.156 par.1 kpa., a wadliwość rozstrzygnięcia nie wywiera wpływu na treść pozostałych rozstrzygnięć zawartych w decyzji.

W niniejszej sprawie wolny od wad punkt 1 decyzji może samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Z akt sprawy wynika, że decyzja Wójta Gminy A. zatwierdzająca projekt podziału była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja ta w punkcie 1 nie zawiera wad skutkujących stwierdzeniem nieważności lub jej uchyleniem.

Należy dodatkowo podnieść, że Sąd rozpoznający skargę na zaskarżoną decyzję bada prawidłowość jej wydania, zgodność z przepisami prawa, dokonuje kontroli legalności tej zaskarżonej decyzji, nie ma uprawnień do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy A. w części, co do której Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenie jej nieważności. Stąd wniosek skarżącego zawarty w skardze, aby sąd administracyjny stwierdził nieważność jego decyzji jest też niezasadny ze względów proceduralnych.

Biorąc pod uwagę powyższe skargę - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "/ Dz.U. 2002, nr 153, poz.1270 z późń. zm/ - należało oddalić.