Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2720/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer AWSA Dorota Dąbek Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2006 r sprawy ze skargi Z.A. na decyzję Wojewody z dnia 9 października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Z.A. kwotę [...],- ([...]złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2003 r. [...] Prezydent Miasta działając na podstawie art.105 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego(jednolity tekst Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071) umorzył postępowanie administracyjne z wniosku Z.A. o wymeldowanie J.F. z pobytu stałego przy ul. S. [...] w K.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ meldunkowy wskazał, że Z.A. ponownie wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie J.F. z pobytu stałego w K. ul. S. [...]. Postępowanie to w ocenie organu meldunkowego, jest bezprzedmiotowe albowiem sprawa wymeldowania J.F. została już rozstrzygnięta merytoryczną decyzją Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] 2003 utrzymaną w mocy przez Wojewodę decyzją [...] z dnia [...] 2003 r. Z akt sprawy nie wynika, aby zmienił się stan faktyczny i prawny, wobec czego organ meldunkowy ocenił, iż są to sprawy tożsame zarówno pod względem przedmiotowym jak i podmiotowym. Merytoryczne rozstrzygnięcie zdaniem organu meldunkowego, jest niedopuszczalne z przyczyn określonych w art.156 § 3 kpa, ponieważ wydana decyzja byłaby z mocy tego przepisu nieważna.

W toku postępowania przed organem meldunkowym ustalono, iż przed Sądem Rejonowym dla K. toczy się sprawa z powództwa J.F. przeciwko Z.A. o ochronę posiadania pod sygn. akt [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Z.A. wnosząc o jej uchylenie. Według odwołującej z akt sprawy jednoznacznie wynika że zmienił się stan faktyczny i prawny od momentu wydania decyzji w poprzedniej sprawie [...], albowiem fikcyjna sprawa o ochronę współwłasności wniesiona wtedy przez J.F. - po złożeniu przez odwołującą poprzedniego wniosku o wymeldowanie, zakończyła się zwrotem pozwu. Natomiast teraz J.F. - również oczywiście po wszczęciu nowego postępowania o wymeldowanie - znowu wniósł fikcyjną sprawę do sądu, tym razem o naruszenie posiadania, złożoną z rocznym opóźnieniem w stosunku do przepisów kodeksu cywilnego. Wobec powyższego stan prawny jest całkowicie odmienny od poprzedniego.

W odwołaniu zarzucono również, że organ meldunkowy nie zauważył sprzeczności w twierdzeniach J.F. W protokole z przesłuchania z [...] 2003 r. J.F. mija się z prawdą, gdyż sprawa o ochronę współwłasności nie "została przekwalifikowana", tylko pozew został zwrócony. Natomiast "nadanie sprawie nowej sygnatury" to zupełnie odmienny pozew, złożony przez niego w lipcu 2003 r., i sprawa ta faktycznie nie została jeszcze rozpoczęta. Według odwołującej nie sposób uznać za zasadne stanowisko organu meldunkowego, które nie znajduje oparcia w przepisach prawa a ponadto prowadzi do stanu, że jeżeli ktokolwiek wyprowadzi się z lokalu nawet kilkadziesiąt lat wcześniej, to nie będzie go można wymeldować z powodu zakładania przez niego kolejnych fikcyjnych spraw sądowych, wnoszonych po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania o wymeldowanie.

Ponadto odwołująca wskazała, że J.F. wyprowadził się dobrowolnie i wyłącznie z własnej woli z przedmiotowego lokalu w połowie lipca 2001 r., czyli ponad 2 lata temu.

Decyzją z dnia 9.10.2003 r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.05.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Z. A. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2003 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ meldunkowy zasadnie umorzył postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku Z.A. o wymeldowanie J.F. z pobytu stałego, z lokalu przy ul. Ślicznej [...] w K. albowiem sprawa wymeldowania J.F. z miejsca pobytu stałego została już rozstrzygnięta decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2003 r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] 2003 r. Od daty wydania tych decyzji nie zaszły żadne nowe okoliczności faktyczne, czy zmiany prawne, co oznacza, iż merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy nie jest dopuszczalne, gdyż wydana decyzja byłaby z mocy prawa nieważna.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu meldunkowego zawarte w zaskarżonej decyzji i uznał, iż brak jest podstaw do jej uchylenia. W szczególności organ odwoławczy nie zgodził się z podniesionym w odwołaniu zarzutem, iż sprawa o ochronę współwłasności założona przez J.F. zakończyła się zwrotem pozwu, a kolejna sprawa o naruszenie posiadania powoduje, że stan prawny jest odmienny od poprzedniego. W ocenie organ odwoławczego w sprawie nie zaszły żadne nowe okoliczności, ponieważ sprawa z powództwa J.F. przeciwko Z.A. o ochronę naruszonego posiadania przedmiotowego mieszkania, zarejestrowana pod sygn. [...] nadal jest w toku i dopiero jej zakończenie może stanowić nową okoliczność w sprawie. Jeżeli sprawa meldunkowa została już prawomocnie rozstrzygnięta tak jak w niniejszej sprawie, a nowych okoliczności w sprawie nie ma, to ponowne wydanie decyzji merytorycznej jest niedopuszczalne. Prawomocne rozstrzygnięcie posiada bowiem powagę rzeczy osądzonej, co wyklucza możliwość wydania merytorycznej decyzji w tej samej sprawie, jeżeli została ona już prawomocnie rozstrzygnięta, co do swej istoty. Aby takie stwierdzenie mogło być dokonane, organ meldunkowy musiał wszcząć postępowanie, dokonać koniecznych ustaleń, a następnie jako bezprzedmiotowe umorzyć.

Ponadto w ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie brak przesłanki opuszczenia lokalu uniemożliwia wymeldowanie J.F. z miejsca pobytu stałego. Dopiero wynik toczącej się sprawy o naruszenie posiadania pozwoli ustalić przyczyny i okoliczności opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ponieważ po raz drugi w tej samej sprawie nie może zapaść decyzja oparta o niezmieniony stan faktyczny i pomiędzy tymi samymi stronami, zatem Wojewoda uznał, iż decyzja pierwszoinstancyjna zgodna jest z obowiązującym stanem prawnym i jako zasadna zostaje utrzymana w mocy.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego Z.A. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody, jako niezgodnej z prawem i ze stanem rzeczywistym sprawy.

Z akt sprawy w ocenie skarżącej, jednoznacznie wynika, że zmienił się stan faktyczny i prawny od momentu wydania decyzji w poprzedniej sprawie [...], albowiem fikcyjna sprawa o ochronę współwłasności wniesiona wtedy przez J.F. - po złożeniu przez skarżącą pierwszego wniosku o wymeldowanie, zakończyła się zwrotem pozwu. Natomiast teraz J.F. - również po wszczęciu nowego postępowania o wymeldowanie - wniósł fikcyjną sprawę do sądu, tym razem o naruszenie posiadania, złożoną z rocznym opóźnieniem w stosunku do przepisów kodeksu cywilnego. Wobec powyższego stan prawny jest całkowicie odmienny od poprzedniego. Ponownie jak w odwołaniu skarżąca stwierdziła, że organ meldunkowy nie zauważa sprzeczności w stanowisku J.F. przestawionym podczas przesłuchania w dniu [...] 2003 r., gdyż sprawa o ochronę współwłasności nie "została przekwalifikowana", tylko pozew został zwrócony. Natomiast "nadanie sprawie nowej sygnatury" to zupełnie odmienny pozew J.F., złożony przez niego w lipcu, czyli w czasie tego przesłuchania mówił o sprawie, której jeszcze nie było i w związku z powyższym niezgodnie z prawdą twierdził, że "sprawa o naruszenie posiadania nie została jeszcze zakończona", gdyż faktycznie jeszcze się nie rozpoczęła.

Skarżąca ponownie wskazała, że J.F. wyprowadził się dobrowolnie i wyłącznie z własnej woli z przedmiotowego lokalu w połowie lipca 2001 r., czyli ponad 2 lata temu, której to okoliczności organ meldunkowy nie bierze pod uwagę. Według skarżącej organ meldunkowy i organ odwoławczy dysponując materiałem dowodowym wydały decyzje sprzeczne ze stanem faktycznym. Skarżąca wskazała, że w dniu [...] 2003 r. Sąd Rejonowy dla K w sprawie do sygn. akt [...], oddalił powództwo J.F. przeciwko Z.A. o ochronę posiadania. Sąd ten w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że J.F. świadomie i dobrowolnie wyprowadził się z przedmiotowego mieszkania [...] 2001 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wskazując na motywy jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a w szczególności, że dotychczasowe prawomocne rozstrzygnięcia posiadają powagę rzeczy osądzonej, co wyklucza możliwość wydania decyzji w tej samej sprawie, jeżeli została ona już prawomocnie rozstrzygnięta, co do samej istoty. W przedmiotowej sprawie brak jest nadal spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu przez J.F. , co uniemożliwia wydanie decyzji o wymeldowaniu go z pobytu stałego.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art.97§1 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz.1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269)sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami - badał, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Rację mają organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie, że uzasadniającym umorzenie postępowania administracyjnego może być sytuacja, gdy sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną(prawomocność rzeczy rozstrzygniętej). Trafnie więc w uzasadnieniu swoich decyzji organ meldunkowy a także organ odwoławczy wskazały, że merytoryczne rozstrzygnięcie w takiej sytuacji jest niedopuszczalne z przyczyn określonych w art.156 §1 pkt 3 kpa, ponieważ wydana decyzja byłaby z mocy tego przepisu nieważna.

Niezasadnie jednak organy obu instancji przyjęły, że postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe albowiem sprawa wymeldowania J.F. została już rozstrzygnięta merytoryczną decyzją Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] 2003 utrzymaną w mocy przez Wojewodę decyzją [...] z dnia [...] 2003 r. W ocenie organów obu instancji z akt sprawy niniejszej sprawy nie wynika, aby zmienił się stan faktyczny i prawny w stosunku do poprzednie sprawy administracyjnej, wobec czego są to sprawy tożsame zarówno pod względem przedmiotowym jak i podmiotowym. Dlatego też, postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art.105§1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego należało umorzyć. Takie stanowisko organów jest oczywiście nietrafne. Jak wynika z akt postępowania poddanego w niniejszej sprawie kontroli Sądu Administracyjnego, wprawdzie istnieje tożsamość podmiotów w niej występujących jak i tożsamy jest przedmiot postępowania to stan faktyczny sprawy zmienił się w odniesieniu do poprzedniego postępowania, w którym zapadły decyzje w przedmiocie wymeldowania J.F. z miejsca pobytu stałego w rozumieniu ustawy meldunkowej. Przede wszystkim ustalono w toku nowego postępowania administracyjnego, że w sądzie powszechnym z powództwa J.F. przeciwko Z.A. zawisła sprawa o ochronę naruszonego posiadania mieszkania przy ul. S. [...] w K., zarejestrowana pod sygn., [...] co z oczywistych względów jest niewątpliwie nową okolicznością. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem, że dopiero tej sprawy zakończenie może stanowić nową okoliczność w sprawie skoro jak twierdzi skarżąca sprawa posesoryjna została wniesiona już po złożeniu przez skarżącą ponownego wniosku o wymeldowanie J.F., co wykazała przedkładając kopię pozwu w tej sprawie skierowanego do Sądu Rejonowego dla K. z odnotowana datą wpływu na dzień [...] 2003 r.. Wprawdzie jak wynika z twierdzeń J.F. podczas przesłuchania w dniu [...] 2003 r., sprawa o ochronę posiadania nie została zakończona, ale "przekwalifikowana"na sprawę o umożliwienie zamieszkiwania w przedmiotowym mieszkaniu to z zalegającego w aktach postępowania administracyjnego kopii zarządzenia z dnia [...] 2003 r. wydanego przez Przewodniczącego Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego w K. w sprawie do sygn. [...] z powództwa J.F. przeciwko Z.A. o ochronę własności, pozew został zwrócony wobec nieuiszczenia opłaty sądowej od pozwu. Dopiero w piśmie skierowanym po przesłuchaniu do organu meldunkowego J.F. wskazał, że do sygn. [...] toczy się postępowanie o ochronę posiadania. Sąd Rejonowy dla K. potwierdził, że takie postępowanie przed tym sądem jest w toku.

Ponadto należy wskazać, że Z.A. ponownie wystąpiła do organu meldunkowego z wnioskiem o wymeldowanie J.F. z pobytu stałego w K. ul. S. [...] w dniu [...] 2003 r. (data prezentaty). Poprzednia sprawa w przedmiocie wymeldowania została rozstrzygnięta merytoryczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2003r., utrzymaną w mocy przez Wojewodę ostateczną decyzją z dnia [...] 2003 r. W uzasadnieniu swojego ponownego wniosku skarżąca wskazywała, że nie rozpoczął się proces o ochronę praw J.F. przed sądem powszechnym, co było podstawą wydania poprzednich decyzji a J.F. nadal nie mieszka w przedmiotowym mieszkaniu od lipca 2001 r. Już samo porównanie daty wydania poprzedniej ostatecznej decyzji przez Wojewodę, co miało miejsce w dniu [...] 2003 r. z datą złożenia ponownego wniosku o wymeldowanie, co nastąpiło w dniu [...] 2003 r., wskazuje na odmienność stanu faktycznego w porównaniu do poprzednio ustalonego. Przez ten okres czasu J.F. nie przebywał w miejscu stałego zameldowania i tej okoliczności nie można uznawać za znaną organowi meldunkowemu w poprzednim postępowaniu jako kontynuację jego zachowania wynikająca z faktu opuszczenia tego miejsca w lipcu 2001 r. Należy zgodzić się ze skarżącą, że przy takiej ocenie w zasadzie niemożliwe byłoby kiedykolwiek przeprowadzenie skutecznego postępowania o wymeldowanie przy niezmienionym zachowaniu osoby, której wniosek o wymeldowanie dotyczy, która przebywając nadal faktycznie poza miejsca stałego zameldowania, uniemożliwiałby wydanie merytoryczne decyzji w przedmiocie wymeldowania albowiem tożsamy byłby przedmiot i podmiot każdego następnego postępowania w stosunku do poprzednio zakończonego. Taki stan jest oczywiście nie do zaakceptowania i naruszałby ustawowe obowiązki organów prowadzących ewidencję ludności w oparciu o wskazaną już uprzednio wielokrotnie ustawę o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w której jako podstawowe zadanie organów prowadzących ewidencję ludności określono rejestrowanie faktycznego pobytu osób a nie utrzymywanie fikcji meldunkowej.

Stanowiska Sądu jest uprawnione także dlatego, że decyzje meldunkowe z poprzedniego postępowania o wymeldowanie J.F. , które stanowiły odniesienie do uznania bezprzedmiotowości niniejszego postępowania meldunkowego zostały uchylone nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie do sygn. II SA/Kr 1227/03. Nie ma możliwości ustanowienia innej granicy czasowej do takiej sytuacji oprócz przyjęcia, że okres nieprzebywania J.F. w przedmiotowym mieszkaniu jako podstawa dokonanych w poprzednim postępowaniu w przedmiocie wymeldowania ustaleń stanu faktycznego, stanowiących podstawę wydania poprzedniej odmownej decyzji o wymeldowaniu, zamknął się najpóźniej datą wydania poprzedniej ostatecznej decyzji a więc [...] 2003 r.

Nie należy również tracić z pola widzenia tego, że sprawa o ochronę posiadania może zakończyć się uzyskaniem ochrony posesoryjnej, ale jej zakończenie może wiązać się także z oddaleniem powództwa, co jak wynika z twierdzeń skarżącej i z przedłożonej kopii nieprawomocnego wyroku w sprawie [...] miało miejsce w sprawie z powództwa J.F.

Organ meldunkowy nie uwzględnił również praktyki i utrwalonego już orzecznictwa sądowoadministracyjnego, na które sam się powołuje, że w sprawach o wymeldowanie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy mają znaczenie rozstrzygnięcia sądów powszechnych o ochronę posiadania. Naruszenie zasad postępowania jest tym bardziej istotne, że już po wniesieniu odwołania przez skarżącą także organ odwoławczy dokonał ponownego ustalenia, że sprawa z powództwa J.F. o ochronę posiadania w Sądzie Rejonowym dla K. sygn. [...] jest w toku i najbliższy termin rozprawy wyznaczony został na dzień 17.10.2003 r. Należy w tym miejscy wskazać, że decyzja organu odwoławczego w niniejszej sprawie został wydana w tym samym dniu tj.9.10.2003, r., kiedy organ odwoławczy dokonał powyższego ustalenia. Takie procedowanie jest tym bardziej niezrozumiałe, że organy oby instancji zgodnie twierdziły, że dopiero wynik toczącej się sprawy o naruszenie posiadania pozwoli ustalić przyczyny i okoliczności opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy meldunkowej. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie zaś jedynie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu od orzeczenia pierwszoinstancyjnego (art. 138 w zw. z art. 140 kpa) (...) (wyrok NSA z 19.07.2001 r. V SA 3872/00, LEX nr 78936).

Ponadto organy obu instancji stwierdziły, że w przedmiotowej sprawie brak przesłanki opuszczenia lokalu uniemożliwia wymeldowanie J.F. z miejsca pobytu stałego i dopiero wynik toczącej się sprawy o naruszenie posiadania pozwoli ustalić przyczyny i okoliczności opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Należy zauważyć, że brak ustawowej przesłanki do uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art.105§1 kpa, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 1992 roku I SA 1289/91,OSNA 1992/1,poz 17).

Z tych przyczyn dokonana przez organy prowadzące niniejsze postępowanie ocena zebranego materiału dowodowego, z której wywiodły wniosek o tożsamości spraw i prawomocności rzeczy rozstrzygniętej a w konsekwencji o bezprzedmiotowości postępowania, jest dowolna i sprzeczna z art.80 kpa Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego(art.80 kpa),zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący(art.77 kpa)a więc przy podjęciu wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku do wydania decyzji o przekonującej treści(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4.07.2001 r. I S.A. 1768/99,LEX nr 54171).

W tym miejscu należy ponadto zauważyć, że we wniosku o wszczęcie postępowania o wymeldowanie skarżąca złożyła wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka na okoliczność nie przebywania J.F. w przedmiotowym mieszkaniu, P.F. Organ meldunkowy do tego wniosku, mimo, że prowadził postępowanie dowodowe nie odniósł się w trybie określonym w art.78 kpa. Przepis art. 77 § 1 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy(wyrok NSA z dnia 17.10.2001 r., I SA 1110/01,LEX nr 75516).

Ponadto, w toku postępowania organy obu instancji traktowały Z.A. jako stronę postępowania wszczynając na jej wniosek postępowanie o wymeldowanie J.F.

Przepis art. 28 k.p.a.(...), nie może być interpretowany w oderwaniu od przedmiotu postępowania administracyjnego wyznaczonego postanowieniami art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Jedynie wtedy, gdy na podstawie przepisów prawa materialnego organ administrujący będzie uprawniony do rozstrzygania o sytuacji prawnej adresata, dysponuje on (adresat) interesem prawnym lub obowiązkiem kwalifikującym go jako stronę postępowania. Ocena, czy określony podmiot jest stroną postępowania, powinna być zatem poprzedzona ustaleniem, czy sprawa, której postępowanie ma dotyczyć, jest sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Jeśli np. zainteresowany złoży wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji w sprawie administracyjnej załatwianej w innej formie prawnej niż decyzja administracyjna (np. w formie czynności materialno-technicznej), postępowanie nie zostaje zawiązane, zaś wnioskodawca nie uzyskuje statusu strony.

(...)Pogląd o odrębności wskazanych wyżej norm należy zweryfikować w jednej kwestii. W postępowaniu wszczętym na żądanie strony mogą uczestniczyć osoby, które nie żądały jego wszczęcia, natomiast dysponują interesem prawnym w rozumieniu art. 28k.p.a.(...).

(...)Postępowanie administracyjne "dotyczy" interesu prawnego lub obowiązku określonego podmiotu w tym znaczeniu, że w jego wyniku wydaje się decyzję rozstrzygającą o prawach i obowiązkach tego podmiotu, lub też rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu (...).

W pierwszym wypadku postępowanie dotyczy interesu lub obowiązku danego podmiotu w sposób bezpośredni, bowiem decyzja administracyjna rozstrzyga o jego prawach i obowiązkach. W drugim - postępowanie "dotyczy" interesu prawnego lub obowiązku innego podmiotu w sposób pośredni. Decyzja nie rozstrzyga wprost o prawach i obowiązkach podmiotu, lecz jedynie oddziaływa na jego prawa i obowiązki wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji z sytuacją prawną tego podmiotu (...). Podmiot, na którego sytuację prawną oddziaływa decyzja, będzie w większości wypadków wywodził swój interes prawny z tzw. "prawa refleksowego" wiążącego się z sytuacją, w której prawo podmiotowe wykonywane przez uprawnionego może prowadzić do naruszenia nieobojętnych dla interesów osoby trzeciej norm prawa przedmiotowego, naruszenia uzasadniającego tym samym interes osoby trzeciej w tym, aby władza administracyjna poddała go ochronie prawnej (...).

Prawo refleksowe kształtuje specyficzną więź prawną między podmiotem dysponującym publicznym prawem podmiotowym o charakterze pozytywnym a osobą trzecią dysponującą prawem publicznym negatywnym. Związek ten ma charakter materialny i formalny. Materialny wyraża się w tym, że wykonywanie (przyznanie) uprawnień pierwszemu z nich powoduje pewien skutek w uprawnieniach drugiego. Formalny z kolei wiąże się z koniecznością ochrony procesowej podmiotu dysponującego prawem refleksowym w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji. Charakterystyczny będzie brak bezpośredniego związku między sytuacją osoby trzeciej a normą prawa materialnego, z którego wynika interes prawny podmiotu naruszającego interes osoby trzeciej (...).(Komentarz do art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005.).

W postępowaniach meldunkowych ochronie prawnej nie podlegają ani prawo własności ani też inne uprawnienia mogące wynikać z szeroko rozumianej ochrony cywilno czy też karno prawnej. Ewidencja jest tylko rejestrowaniem faktycznego pobytu osób na terenie Rzeczypospolite Polskiej. Dlatego też w sytuacji składania wniosków o wszczęcie takich postępowań organ musi rozważyć czy jego decyzja zostanie skierowana do adresata, którym jest osoba wniosek składająca czy też należy potraktować wniosek jako przedstawienie informacji mogących posłużyć organowi meldunkowemu do wszczęcia z urzędu postępowania w oparciu o przepisy ustawy meldunkowej i kodeksu postępowania administracyjnego.

Ponadto organ pierwszej instancji oczywiście błędnie stwierdził w uzasadnieniu swojej decyzji, że wobec prawomocności rzeczy rozstrzygniętej, merytoryczne rozstrzygnięcie jest niedopuszczalne z przyczyn określonych w art.156 § 3 kpa, a wydana decyzja byłaby z mocy tego przepisu nieważna, ponieważ właściwym przepisem tę kwestię regulującym jest art.156 §1 pkt 3 kpa.

Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca]ą decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, co mogło mieć wpływ na wynik postępowania, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) - orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy prowadzące postępowanie rozważą dotychczas zebrany w sprawie materiał dowodowy zgodnie z podanymi zasadami.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy w zw. z art.97§2 w/w ustawy.