Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 799/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej E. T. ([...])[...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [..] Prezydent Miasta W. nie uwzględnił wniosku A. K. i odmówił wymeldowania E. T. z miejsca pobytu stałego znajdującego się w lokalu nr [...] przy ul. S. we W., ustalając że nie nastąpiło trwałe i całkowite opuszczenie przedmiotowego lokalu przez stronę. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Wojewodę K., który orzekł w tym zakresie decyzją z dnia [...].

W następstwie rozpatrzenia kolejnego wniosku A. K. - współwłaścicielki nieruchomości przy ul. S. we W., o wymeldowanie E. T. z w/w miejsca pobytu stałego (wniosek z dnia 11 czerwca 2008 r.), Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł o wymeldowaniu E. T. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. S. we W. Decyzja ta po rozpoznaniu wniesionego przez pełnomocnika strony - adwokata R. T. odwołania, została decyzją Wojewody K. z dnia [...] utrzymana w mocy. W następstwie jednak wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Bydgoszczy z dnia 18 czerwca 2009 r. (sygn. akt II SA/Bd 344/09) decyzja organu II instancji została uchylona. W uzasadnieniu wskazanego wyroku Sąd stwierdził, iż dla prawidłowego orzeczenia o wymeldowaniu E. T. z przedmiotowego lokalu niezbędne jest ustalenie, że skarżąca opuściła go trwale i dobrowolnie, że w chwili orzekania w lokalu tym nie zamieszkuje oraz, że nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Sąd zaznaczył, że ustalenie zaistnienia przesłanek wymeldowania dotyczyć musi czasu poprzedzającego bezpośrednio podjęcie decyzji o wymeldowaniu, z przeprowadzonych zaś w postępowaniu administracyjnym czynności dowodowych nie wynika, że w czasie podejmowania decyzji o wymeldowaniu przez organy obu instancji, E. T. nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu. Ponadto Sąd akcentując braki w ustalonym stanie faktycznym (brak ustalenia kiedy faktycznie nastało opuszczenie przez stronę lokalu, brak ustalenia czy w lokalu tym znajdują się rzeczy osobiste skarżącej, brak odniesienia się do twierdzeń strony, że zamieszkiwała w domu swoich rodziców przed wyjazdem za granicę z uwagi na prowadzony w spornym lokalu remont) oraz w zgromadzonym materiale dowodowym, wskazał na zasadność uzupełnienia go o dodatkowe środki (zwłaszcza o wizję przeprowadzoną w spornym lokalu i przesłuchania kolejnych świadków), a następnie poddania go wszechstronnej, choć swobodnej ocenie, zgodnie z zasadami określonymi w art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa). Tylko bowiem prawidłowe ustalenie stanu faktycznego przy uwzględnieniu dyspozycji z art. 7 i art. 77 kpa oraz przesłanek warunkujących podjęcie decyzji w przedmiocie wymeldowania, pozwala podjęć rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. W konsekwencji przytoczonego wyroku Sądu z dnia 18 czerwca 2009 r., Wojewoda K. decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [....].

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych), orzekł o wymeldowaniu E. T. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [....] przy ul. S. we W.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, iż E. T. jako córka współwłaścicieli budynku – D. i M. T. jest zameldowana pod w/w adresem od 21 czerwca 1986 r., natomiast rodzice strony i jej siostra przeprowadzili się w 2005 r. do nowo wybudowanego domu, gdzie są zameldowani. Z akt poprzednio przeprowadzonego postępowania wynika, jak wskazał organ, że od 23 kwietnia 2007 r. E. T. jest zameldowana na pobyt czasowy w Irlandii w związku z podjęciem tam pracy zarokowej. Organ I instancji zaznaczył, że zgodnie z treścią wyroku Sądu z dnia 18 czerwca 2009 r., przeprowadzono w sprawie po raz kolejny w dniu 6 listopada 2009 r. wizję lokalną spornego lokalu oraz przeprowadzono dowody z przesłuchania świadków i z dokumentów. W wyniku oględzin lokalu organ ustalił, że w mieskzniu nr [....] nikt nie mieszka i nie prowadzi gospodarstwa domowego oraz, że mieszkanie to nie stanowi centrum życiowego osoby tam zameldowanej. Stan mieszkania wskazuje na to, że jest ono od wielu lat przygotowywane do remontu. Stan ten, jak zaznaczył organ, od momentu przeprowadzenia poprzednich oględzin lokalu tj. od dnia 9 stycznia 2007 r. do chwili obecnej tj. 6 listopada 2009 r. nie uległ poprawie, lecz przeciwnie pogorszeniu, o czym świadczy odrywający się tynk z sufitu, brak sedesu, brak bojlera. W pomieszczeniu w którym znajdują się meble kuchenne rozłożona jest folia na podłodze i stoją pojemniki po farbie, brak jest również szafki wiszącej i lodówki turystycznej. Na ścianie zaś wiszą kalendarze z 2005 r. i 2007 r. W ocenie organu wskazane okoliczności uzasadniają twierdzenie, że w omawianym mieszkaniu od 9 stycznia 2007 r. nic się nie działo, w szczególności nie trwał tam remont (mieszkanie jest jedynie przygotowane do remontu) i nie zamieszkiwała tam osoba zameldowana w tym lokalu. Organ ustalił, że znajdują się tam rzeczy, ubrania, które według oświadczenia, obecnej w trakcie oględzin matki strony – D. T., stanowią własność jej córki. Zdaniem organu, powołującego się na wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009 r. o sygn. akt III SA/Gd 360/08, nawet pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu. Odnoszą się zaś do przeprowadzonych dowodów z zeznań świadków organ wyjaśnił, że w trakcie wizji przesłuchano: P. F. - listonosza, J. T., E. S., K. J. i J. S., a także matkę strony – D. T. i wnioskodawczynię A. K. Zeznania świadków: J. S. i P. F. nic jednak nie wnoszą do sprawy. Natomiast z zeznań J. T., E. S. i K. J. wynika, że E. T, od co najmniej 2 lat nie mieszka w omawianym lokalu oraz, że – jak wynika z jednoznacznych zeznań J. T. i E. S. - w ciągu dnia furtka wejściowa na przedmiotową posesję jest otwarta. D. T. zaś podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, oświadczając że córka przebywa i pracuje za granicą, a jej nieobecność w spornym lokalu w czasie przerw w pracy i pobytów w Polsce wynika z utrudnień w dostępie do lokalu czynionych przez wnioskodawczynię, i z faktu przebycia w trakcie jednego z pobytów w Polsce zabiegu medycznego, a także że nie wie kiedy córka powróci z zagranicy, że ona po prostu tam jest i odkłada pieniądze na remont tego mieszkania. Wskazała również, że w mieszkaniu nie ma sedesu bo pękł, tak samo jak boiler oraz, że była raz z córką w tym mieszkaniu w czerwcu 2009 r., ale córka nie pozostała w nim, choć miała taki zamiar, bowiem umówiła się z koleżanką, w związku z czym mieszkanie tylko obejrzały, po czym je opuściły. Także wnioskodawczyni A. K. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko o wymeldowaniu strony ze spornego lokalu, wskazując na sprzeczności występujące w zeznaniach drugiej strony dotyczących braku dostępu do lokalu, a wynikające z zeznań koleżanek i kolegów strony w których powoływali się oni na częste wizyty na kawie u strony, co w ocenie wnioskodawczyni nasuwa pytanie jak się do mieszkania strony dostały skoro furtka była zamknięte a strona nie posiadała do niej kluczy. Ponadto organ wskazał, że w celu dokładnego wyjaśnienie sprawy przesłuchano także dodatkowo w terminie późniejszym (na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 15 grudnia 2009 r. i w dniu 28 stycznia 2010 r.) innych świadków. I tak przesłuchano znajomych ze szkoły E. T. tj. świadków L. B., J. S. i M. K., którzy jednak w swoich zeznaniach uwzględniają czas sprzed wyjazdu strony za granicę, z okresu jak wspólnie uczęszczali do szkoły i bywali u niej na kawie. Będąca natomiast bardzo często na terenie posesji, a nawet tam nocująca świadek A. Ł., jak wskazał organ, zeznała że E. T. nie mieszka pod adresem stałego zameldowania, że w ogóle w lokalu nr [...] nikt nie mieszka od kilku lat oraz, że furtka wejściowa do posesję jest otwarta od godziny 6 do godziny 21 zimą i 22 latem. Te ostatnie zeznania potwierdzają podobne zeznania świadka J. A., który także często i w różnych porach dnia bywa na terenie przedmiotowej posesji, i według którego ani E. T. ani nikt inny nie mieszka w omawianym lokalu, od czasu gdy rodzina T. wyprowadziła się z niego. Ponadto organ stwierdził, że przesłuchani w sprawie zgodnie z zaleceniem Sądu świadkowie mieszkający w rejonie obecnego miejsca zamieszkania rodziców E. T. – R. M. i D. R. nic istotnego nie wnieśli do sprawy. W ocenie organu z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, które znajdują potwierdzenie w innych dowodach zgromadzonych w sprawie wynika, że E. T. opuściła sporny lokal w sposób trwały i dobrowolny oraz, że wbrew twierdzeniom jej pełnomocnika oraz rodziców wskazujących na utrudnienia w korzystaniu z mieszkania w związku z brakiem kluczy do furtki wejściowej na posesję, nie próbuje ona nawet ze spornego lokalu korzystać. Brak zaś klucza do furtki wejściowej, jak wskazał organ, nie może stanowić przeszkody w korzystaniu z mieszkania, ponieważ furtka ta jest zgodnie z zeznaniami A. K. i innych świadków otwarta w okresie dnia i każdy kto zechce może z niej korzystać i wejść na teren posesji, tak jak to robią: listonosz, pracownik energetyki, pracownik wodociągów czy też pracownicy firmy wywożącej nieczystości. W przeciwnym wypadku współwłaścicielka nieruchomości jaką jest obecnie E. T. winna wystąpić z roszczeniem cywilnoprawnym o przywrócenie naruszonego według niej prawa współposiadania, czego jednak w/w nie uczyniła. Ustosunkowując się natomiast do zgromadzonych w sprawie dowodów z dokumentów, organ wskazał iż wynika z nich, że w spornym lokalu jest znikome zużycie energii elektrycznej (okres od października 2006 do kwietnia 2007 – 221 kWh, od maja 2007 do grudnia 2009 – 45 kWh), a zużycie wody jest zerowe (okres od października 2006 do kwietnia 2007 – 0 m3). Umowa na wywóz śmieci zawarta została z D. T. w 2006 r., nie stwierdzono zawarcia ani rozwiązania umowy z E. T.

W świetle przeprowadzonych w sprawie dowodów, w ocenie organ I instancji zachodzi podstawa do stwierdzenia, że w spornym lokalu nie są skoncentrowane interesy życiowe E. T., ta bowiem opuściła je w sposób dobrowolny i trwały. Organ zaznaczył, że samo jedynie wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej np. przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Utrzymywanie zameldowania na pobyt stały w lokalu, w którym faktycznie osoba nie przebywa byłoby, jak wskazał organ, tylko potwierdzeniem fikcji meldunkowej, na co przepisy z zakresu ewidencji ludności i dowodów osobistych nie pozwalają. Przepisy te bowiem mają charakter wyłącznie porządkowy, w związku z czym określona osoba powinna być zameldowana pod adresem, pod którym faktycznie mieszka.

Od powyższej decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] E. T. wniosła, działając przez pełnomocnika R. T., odwołanie w którym zarzuciła naruszenie przez organ I instancji przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez uznanie, że odwołująca dobrowolnie, całkowicie i na trwałe opuściła przedmiotowy lokal. Opuszczenie lokalu przez E. T. nastąpiło bowiem w celu świadczenia w Irlandii tymczasowo pracy zarobkowej, a po powrocie do kraju zamierza ona mieszkać w lokalu przy ul. S. W ocenie odwołującej organ I instancji nie zrozumiał istoty problemu w niniejszej sprawie, gdyż zeznania świadków i wizja lokalna, koncentrują się wokół stanu faktycznego istniejącego w chwili obecnej, a nie dotyczą sfery motywacyjnej odwołującej. Tymczasem wysnuty przez organ z tych środków dowodowych wniosek, że E. T. w chwili obecnej nie przebywa w lokalu przy ul. S., nie jest przez nią kwestionowany, albowiem odwołująca zgłosiła organowi meldunkowemu już 3 lata temu swój czasowy wyjazd do Irlandii, a w chwili obecnej organ również posiada informację o adresach czasowych E. T.. Z tych też względów żadnego waloru nie mają zeznania świadków, którzy twierdzą, że E. T. nie przebywa w spornym lokalu, gdyż informację tę organ posiada z urzędu w ramach prowadzonej ewidencji ludności, ani dowód z wizji lokalnej, który jedynie wskazuje że mieszkanie jest puste i od lat przygotowywane do remontu. Nieustannie zaś trwający stan remontu w mieszkaniu wynika z nieporozumień między rodzicami odwołującej a wnioskodawczynią, która uniemożliwia dostęp odwołującej i jej rodzinie do spornego lokalu. Dowodzą tego przede wszystkim pisma kierowane do Komendy Miejskiej Policji we W., Dzielnicowego oraz do Prokuratury Rejonowej we W. sygnalizujące możliwość popełnienia przestępstwa przez współwłaścicielkę lokalu A. K. Okoliczność zaś, próby przeprowadzenia remontu w spornym lokalu, potwierdza chociażby pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 22 września 2006 r. skierowane do A. K., a będące odpowiedzią na jej donos, dotyczące zachowania przez D. i M. T. przepisów prawa budowlanego. Ponadto odwołująca zaznaczyła, że na przełomie 2006 i 2007 r. toczyło się już postępowanie w przedmiocie wymeldowanie odwołującej z miejsca pobytu stałego, jednakże zostało ono zakończone ostateczną decyzją o odmowie wymeldowania E. T. ze spornego lokalu. Skoro więc wówczas odwołująca się bezsprzecznie mieszkała w lokalu, a następnie chwilę później wyjechała do pracy za granicę, zgłaszając ten fakt w Urzędzie Miasta, to tym samym bezpodstawne jest twierdzenie organu, że opuszczenie przez nią lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. W orzecznictwie bowiem przyjmuje się, że wyjazd w celach zarobkowych czy naukowych, nie może oznaczać dobrowolnego i trwałego opuszczenia lokalu. E. T. wywodziła również, że o jej woli powrotu do spornego lokalu świadczy choćby fakt doglądania mieszkania przez jej rodziców, a także zaznaczyła, że organ I instancji wadliwie ustalił, że przez rok lub dwa przed wyjazdem do Irlandii mieszkała ona u rodziców, albowiem stan faktyczny obejmujący ten okres został ustalony przez organ już w 2006 roku dla potrzeb toczącego się wówczas postępowania administracyjnego o wymeldowanie.

Po rozpatrzeniu odwołania E. T., Wojewoda K. decyzją z dnia [...] znak [...] Rej. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzję z dnia [...], uznając że wymeldowanie E. T. z przedmiotowego lokalu nastąpiło zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, iż oparł swoje rozstrzygnięcie na dowodach zebranych przez organ I instancji. W ocenie organu odwoławczego zgromadzone w sprawie wiarygodne i niesprzeczne dowody, jednoznacznie wskazują, że E. T. opuściła dobrowolnie miejsce stałego pobytu i, że powodem opuszczenia lokalu, wbrew twierdzeniom odwołującej i jej rodziny, nie był wyjazd do pracy za granicę, odwołująca bowiem potwierdziła, że nie zamieszkiwała w spornym lokalu bezpośrednio przed wyjazdem z Polski. Organ zaznaczył, że z przeprowadzona w sprawie wizja lokalna wykazała, że w przedmiotowym lokalu, mimo deklaracji rodziny T. o prowadzonym remoncie, nic się nie dzieje, nie ma postępów remontu od ostatniej wizji, a lokal jest zdewastowany. Z zebranych w czasie wizji zeznań, wynika że nie są czynione utrudnienia w dostępie do lokalu, furtka jest otwarta, a ojciec strony – M. T. może np. wynieść pęknięty sedes z lokalu czy wnieść do niego farby. Zeznania wnioskodawczyni oraz zaproponowanych przez nią świadków nie zawierają żadnych sprzeczności. Prezentowane stanowisko jest spójne, a przez to bardziej wiarygodne. Sprzeczności natomiast występują, jak stwierdził organ, w stanowisku strony odwołującej i wskazanych przez nią świadków, i dotyczą one kwestii kluczowych dla sprawy tj. utrudniania dostępu do lokalu, wizyt odbywających się w lokalu. W ocenie organu zeznania tych świadków, twierdzenia o wizytach składanych E. T. czy też o prowadzonym remoncie, fakt przybycia na posesję D. T. z córką podczas jej pobytu w kraju, fakt wyniesienia uszkodzonego sedesu i wniesienia puszek z farbami przez M. T., zeznanie tego ostatniego na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 r., że furtka jest jednak otwierana chociaż cyt. "są różne czasy, jak pasuje Pani K.", - przeczą temu co w toku kolejnych postępowań twierdziła strona odwołująca, mianowicie, że nie ma dostępu do lokalu. Organ odwoławczy zaznaczył, że w sprawie zebrano wiele dowodów, niemniej jednak ich wartość jest znikoma dla sprawy, z uwagi na powstające między nimi sprzeczności np. zeznania kolegów i koleżanek ze szkoły E. T. o wielokrotnych wizytach w jej mieszkaniu przy jednoczesnym zerowym zużyciu wody w mieszkaniu w tym czasie. W związku z tym, jak wskazał organ, przy wydawaniu decyzji oparto się jedynie na zeznaniach, które nie są wewnętrznie sprzeczne i nie zaprzeczają obiektywnym faktom (np. wskazaniom licznika wody), a które jednoznacznie wykazały, że E. T. dobrowolnie i trwale opuściła przedmiotowy lokal i obecnie stwarza pozory zajmowania lokalu na potrzeby toczącego się postępowania o wymeldowanie. Ten zaś stan wyczerpuje znamiona art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w związku z czym należało w sprawie orzec o wymeldowaniu E. T. z miejsc stałego zameldowania. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że pominął kwestie związane z własnością mieszkania i podziałem majątku stron uznając, że w obecnym stanie prawnym nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, E. T. zarzuciła naruszenie:

1) art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, że skarżąca w sposób dobrowolny, trwały i całkowity opuściła przedmiotowy lokal mieszkalny z czym łączył się zamiar stałego związania się z innym miejscem zamieszkania i urządzenie w nim nowego centrum życiowego, podczas gdy skarżąca przed wyjazdem za granicę przebywała faktycznie w spornym lokalu, co potwierdziła ostateczna decyzja z dnia [....], a wyjeżdżając za granicę dopełniła obowiązku zgłoszenia tego wyjazdu organowi meldunkowemu;

2) art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 104 § 2 kpa poprzez niedokonanie wszechstronnej analizy całego materiału dowodowego w sprawie i nie rozpoznanie jej istoty, co przejawie się m.in. w:

- nierozpatrzeniu sprawy na podstawie stanu faktycznego istniejącego w chwili orzekani, co przejawia się w ograniczeniu rozpoznania sprawy do okresu od 18 października 2006 do 23 kwietnia roku (data wyjazdu skarżącej za granicę),

- błędnym ustaleniu na podstawie stanowiska policji, że skarżąca nie podejmowała kroków prawnych mających na celu pozostanie w miejscu stałego zamieszkania lub powrót do niego, w obliczu przedstawionych przez skarżącą dowodów w postaci licznych zgłoszeń do Komendy Miejskiej Policji we W.;

W uzasadnieniu skargi E. T. podtrzymała argumentację zawartą w odwołaniu dodatkowo wskazując, iż organy I i II instancji obligowane są orzekać na podstawie stanu faktycznego istniejącego w chwili wydawania decyzji. Ten zaś wskazuje jednoznacznie, że skarżąca traktuje sporny lokal jako swoje miejsce zamieszkania. Nie przejawia się to przez samo fizyczne przebywanie w lokalu, z uwagi na wyjazd za granicę, lecz przez fakt, iż E. T. zgłosiła w ewidencji, że wyjeżdża za granicę oraz przez okoliczność, że jako współwłaścicielka nieruchomości uczestniczy w postępowaniu działowym przed Sądem Rejonowym we W. i jednoznacznie zmierza do zachowania swojego prawa do lokalu. Ponadto rodzicom skarżącej czynione są przeszkody w korzystaniu z lokalu córki, czego dowodem są składane pisma i interwencje Policji. Skarżąca zaznaczyła, że lokal wymaga niewątpliwie remontu, i zamierza go przeprowadzić po powrocie do kraju oraz, że nie ma nic dziwnego w tym, że przed samym wyjazdem z kraju pomieszkiwała u rodziców, a odmowa wymeldowania skarżącej ze spornego lokalu w 2006 r. jednoznacznie świadczy o tym, że nie wyprowadziła się ona wraz z rodzicami do ich nowego domu. Odnosząc się zaś do zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, skarżąca wskazała, iż są one nieprzydatne i obarczone dużym marginesem błędu, gdyż organy skupiły się na przesłuchaniu ich odnośnie okoliczności występujące w okresie pomiędzy październikiem 2006 a kwietniem 2007, nie sposób jest więc założyć, aby pamiętali oni dokładnie kiedy i w jakich okolicznościach widzieli skarżącą, a w kontekście tak krótkiego okresu czasu rozpatrywanego przez organy, ma to w ocenie skarżącej decydujące znaczenie. Natomiast okoliczność stwierdzona przez świadków bywających przy ul. S. np. A. Ł., że nie ma jej obecnie w spornym mieszkaniu, nie ma żadnego znaczenia, gdyż jest ona bezsporna między stronami, z uwagi na fakt przebywania skarżącej za granicą. W tym kontekście nie mają również znaczenia zeznania świadków mieszkających przy ul. S. W ocenie skarżącej nie ma również nic dziwnego w tym, że przed wyjazdem za granicę, w czasie remontu E. T. przeniosła się do rodziców. W tym względzie nawet sprzeczności w zeznaniach świadków nie mają większego znaczenia. Tymczasowy charakter przeniesienia się skarżącej do rodziców potwierdza fakt, że przed wyprowadzką stan faktyczny został potwierdzony decyzją z [...], natomiast po remoncie skarżąca podjęła decyzję o wyjeździe do Irlandii, który to zamiar zgłosiła w Urzędzie Miasta.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Podczas rozprawy sądowej w dniu 5 października 2010 r. pełnomocnik A. K. przedłożył, dołączone do akt sprawy, zaświadczenie Prezydenta Miasta W. z dnia 16 września 2010 r., z którego wynika, że w organ przyjął - podpisany przez skarżącą druk zgłoszenia wyjazdu do Irlandii - w dniu 23 kwietnia 2007 r. na okres od 23 kwietnia 2007 r. do 24 kwietnia 2008 r., w dniu 24 kwietnia 2008 r. na okres od 24 kwietnia 2008 r. do 25 kwietnia 2009 r. oraz w dniu 18 maja 2010 r. na okres od 18 maja 2010 r. do 18 maja 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd z urzędu tj. nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę zaistniałe na etapie postępowania administracyjnego naruszenia prawa i ocenia czy ich skutki powinny być wyeliminowane.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym, zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 w/w ustawy, jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W świetle przytoczonego przepisu art. 15 ust. 2 w/w ustawy opuszczenie miejsca pobytu stałego stanowi niezbędną przesłankę warunkującą wymeldowanie danej osoby z miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, który tutejszy Sąd w pełni podziela, że przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy dana osoba fizyczne nieprzebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Zamiar, wola osoby ma więc także istotne znaczenie, przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dlatego też przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Organy meldunkowe, badając wystąpienie przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego, zobligowane są zatem ocenić czy osoba faktycznie opuściła bez wymeldowania się to miejsce i czy opuszczenie to, jako będące wynikiem woli tej osoby, ma charakter dobrowolny i trwały. Należy podkreślić, iż za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się, w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, sytuację w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu lub są czynione jej utrudnienia w dostępie do lokalu, a nie skorzystała ona we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych w postaci: powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania czy o eksmisję, bądź też zawiadomienia właściwych organów (np. Policji) o okoliczności umożliwiania jej dostępu czy powrotu do lokalu, a których to podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu czy osób trzecich za bezprawne. Nawet bowiem, jeśli osoba zameldowana na pobyt stały zostałaby z lokalu usunięta wbrew jej woli bądź niezgodnie z jej wolą nie miałaby ona do niego dostępu, ale nie podjęłaby ona żadnych kroków umożliwiających powrót do lokalu i faktycznie mieszkałaby i koncentrowała swoje sprawy życiowe w innym miejscu, to odmowa wymeldowania takiej osoby potwierdziłaby fikcję zameldowania, naruszając tym samym sens i wiarygodność ewidencji ludności (np. wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 127/05, LEX nr 201427; wyrok WSA w Opolu z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Op 31/08, LEX nr 481441). Należy również zauważyć, iż w świetle art. 15 ust. 3 omawianej ustawy, zgodnie z którym osoba która wyjeżdża za granicę na okres dłuższy niż 3 miesiące, jest obowiązana zgłosić swój wyjazd (najpóźniej w dniu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu) oraz powrót (najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia powrotu) właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego organowi meldunkowemu, sam fakt wyjazdu i pobytu za granicą nie stwarza podstaw do wymeldowania, nie jest on bowiem równoznaczny z opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu stałego, uzasadniającym wymeldowanie Również zaniechanie wykonania obowiązku zgłoszenia wyjazdu za granicę, o jakim mowa we wskazanym przepisie, nie musi mieć wpływu na ustalenie przesłanek z art. 15 ust. 2 w/w ustawy. Z drugiej jednak strony wyjazd za granicę nie zawsze musi stanowić okoliczność uniemożliwiającą wymeldowanie z pobytu stałego, jeżeli bowiem okoliczności konkretnej sprawy wskazują na dobrowolne i trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 w/w ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zasadnym jest podjęcie decyzji o wymeldowaniu. Jak bowiem przyjmuje się w orzecznictwie administracyjnym, zarówno w przypadku osoby przebywającej w Polsce jak i osoby wyjeżdżającej za granicę, przesłanki wymeldowania określa wyczerpująco i wyłącznie art. 15 ust. 2 w/w ustawy, w związku z czym w tych obu sytuacjach należy badać czy określona osoba faktycznie opuściła bez wymeldowania dotychczasowe miejsce pobytu stałego i czy opuszczenie to, jako związane z wolą tej osoby, ma charakter dobrowolny i trwały.

Dokonując oceny niniejszej sprawy w świetle przytoczonych przepisów prawnych oraz wskazanych kryteriów oceny zawartych w nich przesłanek wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego, należy wskazać, iż orzekające w sprawie organy obu instancji podjęły rozstrzygnięcie nieodpowiadające prawu, gdyż naruszające art. 7, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu z przeprowadzonych w sprawie czynności dowodowych nie wynika jednoznacznie, że w czasie podejmowania decyzji o wymeldowaniu przez organy I i II instancji, E. T. w lokalu przy ulicy S. we W. nie zamieszkiwała. Niezbędnym zaś elementem prawidłowego zastosowanie normy prawa materialnego wyrażonej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, i stwierdzenia wystąpienia przesłanek w nim określonych, jest poczynienie przez organy orzekające w sprawie jasnych, wyczerpujących i niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych, mających miejsce w czasie orzekania o wymeldowniu. W tym miejscu podkreślić należy, że obowiązek dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, wynika z obwiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej - art. 7 kpa. Obowiązek ten jest realizowany dzięki, wynikającemu z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa, nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Jako dowolne należy traktować więc ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 kpa). Obowiązek organu administracyjnego zgromadzenia całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, znajduje odzwierciedlenie w powinności organu podjęcia stosownych działań, m.in. przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy czy zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń. Jeżeli więc organy orzekające w niniejszej sprawi powzięły informację, że skarżąca wyjechała w dniu 23 kwietnia 2007 r. za granicę, i że o obowiązku tym poinformowała właściwy organ meldunkowy, powinny one były wyjaśnić na jak długo skarżąca wyjechała za granicę, jaki okres wyjazdu wskazała w druku zgłoszeniowym, czy składała ona kolejne druki zgłoszeniowe oraz czy okresy wskazane w tych drukach wypełniają w sensie czasowym okres nieobecności skarżącej w Polsce, czy też występują pomiędzy nimi jakieś dłuższe przerwy, uzasadniające konieczność zbadania gdzie w tym czasie przebywała skarżąca. Wyjaśnienie tych okoliczności, było istotne tym bardziej, że od momentu pierwszego zgłoszeniem przez skarżącą wyjazdu za granicę, do daty podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia minęło ponad 3 lata. Należy także wskazać, że z otrzymanego przez Sąd na rozprawie administracyjnej od pełnomocnika uczestniczki postępowania dokumentu tj. zaświadczenie Prezydenta Miasta W. z dnia 16 września 2010 r. wynika, że przyjęte przez organ w dniach: 23 kwietnia 2007 r., 24 kwietnia 2008 r. i 18 maja 2010 r. druki zgłoszenia wyjazdu do Irlandii przez skarżącą, nie wypełniają czasowo pełnego okres nieobecności skarżącej w Polsce, bowiem okres od 25 kwietnia 2009 r. do dnia 18 maja 2010 r. nie został w ogóle objęty zgłoszeniem organowi meldunkowemu wyjazdu za granicę. Niewyjaśnienie zatem tej okoliczności faktycznej, zaskutkowało wydaniem decyzji niezawierającej pełnego odniesienia się do istotnej okoliczności podnoszonej przez stronę skarżącą tj. zamiaru mieszkania w przedmiotowym lokalu, zważywszy że początek tego niezbadanego okresu bezpośrednio poprzedza wydanie zaskarżonej decyzji. W tym miejscu należy zaznaczyć, jak już wskazano powyżej, ze okoliczność niezgłoszenia organowi meldunkowemu wyjazdu za granicę, nie przesądza o wystąpieniu przesłanek z art. 15 ust. 2 w/w ustawy, niemniej jednak ma ona podstawowe znacznie po pierwsze dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, a po drugie do dokonania oceny zamiaru, woli wewnętrznej skarżącej nieopuszenia w sposób trwały spornego lokalu. Organ administracyjny powinien więc wyjaśnić, czy skarżąca mieszkała w tym okresie w przedmiotowym laku, czy też przebywała wówczas u rodziców bądź w innym miejscu, a jeżeli tak to czy miał na to wypływ ewentualny remont spornego lokalu.

Ustosunkowują się natomiast do zarzutu skarżącej nierozpatrzenia sprawy na postawie stanu faktycznego istniejącego w chwili orzekania, należy wskazać, iż zarzut ten jest uzasadniony. Organy bowiem obu instancji przede wszystkim skoncentrowały się nie wyjaśnieniu okoliczności czy opuszczenie przez skarżącą spornego lokalu miało związek z jej wyjazdem za granicę w dniu 23 kwietnia 2007 r., czy też nastąpiło ono wcześniej ale nie bezpośrednio przed tym wyjazdem, uznając że w sprawie wystąpiła ta druga sytuacja. Tym samym organy zbadały okoliczności faktyczne mające miejsce ponad 3 lata przed wyjazdem za granicę. Do okoliczność faktycznych zaś poprzedzających rozstrzygnięcie w sprawie, albo ustosunkowały się w niewielkim stopniu, czyniąc w tym zakresie mało konkretne ustalenia, albo też – jak już Sąd wskazał w poprzednim akapicie - w ogóle się do nich nie ustosunkowały. Takie działanie organu przesądza w ocenie Sądu o istotnym naruszeniu również art. 104 kpa. W tym kontekście należy zauważyć, iż nawet samo zbadanie przez organy orzekające w sprawie okoliczności czy skarżąca zamieszkiwała bezpośrednio przed wyjazdem za granicę w miejscu pobytu stałego, mogło dotyczyć tylko i wyłącznie okresu od dnia 5 lutego 2007 r. (data uostatecznienia się decyzji odmawiającej wymeldowania skarżącej ze spornego lokalu) do dnia 23 kwietnia 2007 r. (wyjazd za granicę skarzącej), gdyż stan faktyczny sprzed dnia 5 lutego 2007 r. został objęty ostateczna decyzją o odmowie wymeldowania, potwierdzającą iż odwołująca wówczas nie opuściła przedmiotowego mieszkania. Innym słowy organy, badając czy opuszczenie przez skarżącą mieszkania miało związek z jej wyjazdem za granicę winien był wykazać, że w okresie od 5 lutego 2007 r. do dnia 23 kwietnia 2007 r. skarżąca wyprowadziła się definitywnie ze spornego lokalu, i że to wyprowadzenie nie miało związku z prowadzonym w tym lokalu remontem, i z faktem późniejszego "zgłoszonego" organowi meldunkowemu wyjazdu za granicę.

Biorąc więc pod uwagę wszystkie wskazane powyżej okoliczności, należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie, nie wyjaśniono wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i nie dokonano ustaleń dotyczących okoliczności bezpośrednio poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji, pomimo wyraźnych wskazań w tym zakresie zawartych w uzasadnieniu wyroku tutejszego Sądu z dnia 18 czerwca 2009 r. (sygn. akt II SA/Bd 344/09) – str. 6, o którym mowa w części wstępnej niniejszego uzasadnienia, przez co naruszono przepisy postępowania zawarte w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa oraz w art. 104 kpa w zw. z art. 140 kpa, i w konsekwencji przepisy prawa materialnego, przytoczone na wstępie rozważań prawnych uzasadnienia. Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego nie mogło bowiem doprowadzić do prawidłowej subsumcji dokonanych ustaleń pod określone normy prawa materialnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracyjny uzupełni materiał dowodowy zgodnie z uwagami zawartymi w uzasadnieniu wyroku, dokonując stosownych ustaleń faktycznych z punktu widzenia przesłanek warunkujących zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i chwili orzekania o przedmiocie sprawy.

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa, orzekł o uchyleniu zaskarżoną decyzję organu II instancji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ppsa, a o kosztach na podstawie art. 200 ppsa.