Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 689/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 PAR 4, 145 PAR 1 PKT 1 LIT. C
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1741/17 w sprawie ze skargi P. P. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Warszawie, 2. odstępuje od zasądzenia na rzecz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 października 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1741/17 po rozpoznaniu skargi P. P. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny z [...] lipca 2017 r. nr [...] (pkt 1) oraz zasądził od Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na rzecz skarżącego P. P. kwotę 514 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Rozkazem personalnym z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego odwołał P. P. ze stanowiska Dyrektora [...] ABW w [...], przeniósł do Grupy Dyspozycyjnej Szefa ABW w Biurze Kadr ABW bez zmiany grupy zaszeregowania i składników uposażenia oraz z dniem [...] sierpnia 2016 r. delegował do czasowego pełnienia służby w Gabinecie Szefa ABW.

Pismem z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Szef ABW zaproponował P. P. przeniesienie z urzędu z E. do S. na stanowisko eksperta Wydziału Zamiejscowego w S. Delegatury ABW w G. W związku z brakiem zgody funkcjonariusza na tę propozycję kadrową, zawiadomieniem z [...] września 2016 r. nr [...] Szef ABW poinformował P. P. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w ABW.

Rozkazem personalnym nr [...] z [...] lipca 2017 r. Szef ABW zwolnił P. P. ze służby w ABW z dniem [...] sierpnia 2017 r.

Pismem z [...] sierpnia 2017 r. P. P. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej rozkazem personalnym nr [...] z [...] lipca 2017 r., wnosząc o jego uchylenie w całości.

Rozkazem personalnym nr [...] z [...] sierpnia 2017 r. Szef ABW utrzymał w mocy ww. rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby w ABW.

Następnie P. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższy rozkaz personalny.

W odpowiedzi na skargę Szef ABW wniósł o jej oddalenie.

Sąd pierwszej instancji uwzględniając skargę w szczególności wskazał, że na podstawie art. 54 ustawy z 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2017 r., poz. 1920 ze zm.) funkcjonariusza można odwołać z zajmowanego stanowiska i przenieść do dyspozycji Szefa Agencji, w której pełni służbę. Funkcjonariusz może pozostawać w dyspozycji Szefa Agencji nieprzerwanie nie dłużej niż 12 miesięcy, zaś po upływie tego okresu funkcjonariusza przenosi się na określone stanowisko służbowe, a w razie niewyrażenia przez niego pisemnej zgody na przeniesienie na to stanowisko, funkcjonariusza zwalnia się ze służby z zachowaniem uprawnień, przewidzianych dla funkcjonariuszy zwalnianych na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 6, chyba że spełnia warunki do zwolnienia ze służby na korzystniejszych zasadach (ust. 3). W rozpatrywanej sprawie organ nie przedstawił skarżącemu propozycji zajęcia stanowiska służbowego z upływem terminu określonego w art. 54 ust. 3 powołanej ustawy. Propozycję taką organ złożył na kilka dni po przeniesieniu funkcjonariusza do dyspozycji, zatem w ocenie Sądu pierwszej instancji propozycja ta została złożona przedwcześnie i nie mogła być podstawą do zwolnienia funkcjonariusza ze służby.

Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Zaskarżył go w całości. Zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. polegające na tym, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd nie dokonał spójnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nie sformułował również żadnych wytycznych co do dalszego postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na tym, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera błędne ustalenia faktyczne, które nie wynikają z akt sprawy, w oparciu o które Sąd niesłusznie zarzucił organowi naruszenie prawa, przesądzając, iż od czasu przeniesienia skarżącego do dyspozycji do wyznaczonej daty zwolnienia go ze służby nie upłynęło 12 miesięcy, podczas gdy okres ten, jak wynika z akt sprawy, wynosił ponad 12 miesięcy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. polegające na tym, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd nie dokonał spójnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przez niewskazanie jakie przepisy postępowania organ naruszył, jak również niewyjaśnienie na czym takie naruszenie miałoby polegać, pomimo, iż Sąd I instancji wskazał jako podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji m.in. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 54 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW, przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten należy odczytywać jako bezwzględne prawo funkcjonariusza do pozostawania w dyspozycji pełnych 12 miesięcy podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna doprowadzić do wniosku, że funkcjonariusz co do zasady powinien właśnie przebywać w dyspozycji Szefa ABW przez okres krótszy niż 12 miesięcy, albowiem okres ten zgodnie z intencją ustawodawcy jest okresem maksymalnym przebywania w dyspozycji Szefa ABW;

2. art. 54 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że użyte w nim sformułowanie "po upływie okresu, o którym mowa w ust. 2" w każdym przypadku oznacza upływ 12 miesięcy i dopiero wówczas po upływie tego okresu można przedstawić funkcjonariuszowi wiążącą propozycję kadrową, a dopiero w przypadku odmowy jej przyjęcia Szef ABW powinien wszcząć postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby w ABW, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu powinna doprowadzić do wniosku, że okres, do którego w tym przepisie jest odniesienie, jest okresem faktycznego pozostawania w dyspozycji, którego koniec wyznacza data przedstawienia funkcjonariuszowi propozycji przeniesienia na określone stanowisko służbowe;

3. art. 54 ust. 3 w zw. z art. 60 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 60 ust. 4 ustawy o ABW oraz AW przez błędną wykładnię polegającą na odczytaniu brzmienia art. 54 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW bez uwzględnienia ochronnego charakteru regulacji z art. 60 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW w zakresie, w jakim przewiduje ona, że zwolnienie funkcjonariusza, który nie wyraził pisemnej zgody na przeniesienie na określone stanowisko służbowe odbywa się z zachowaniem uprawnień przewidzianych dla funkcjonariuszy zwalnianych na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 6, chyba że funkcjonariusz ten spełnia warunki do zwolnienia ze służby na korzystniejszych zasadach oraz bezpodstawne przypisanie tego charakteru przepisowi art. 54 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW.

4. art. 54 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wiążąca propozycja objęcia stanowiska służbowego powinna obejmować stanowisko co najmniej równorzędne z uprzednio zajmowanym stanowiskiem służbowym, w sytuacji kiedy niniejszy przepis stanowi o przenoszeniu na określone stanowisko służbowe, które nie musi być równorzędne z poprzednio zajmowanym.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto zwrócono się o zwrot poniesionych kosztów postępowania od skarżącego na rzecz organu administracji według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną P. P. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, w wysokości trzykrotności stawki przewidzianej przepisami prawa. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazano, że funkcjonariusz nie jest poddany autorytatywnej woli przełożonych, zaś określony w przepisach pragmatycznych status funkcjonariusza posiada charakter gwarancyjny. Przyjęcie interpretacji art. 54 ustawy o ABW i AW proponowanej przez organ doprowadziłoby do pozbawienia art. 57 tejże ustawy jego ochronnego charakteru, z pominięciem mechanizmów ochronnych jakie służą funkcjonariuszowi. Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ już dwa tygodnie po przeniesieniu skarżącego do dyspozycji Szefa ABW zaproponowano skarżącemu objęcie niższego stanowiska służbowego. Wobec wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w tym zakresie wszczęto wobec skarżącego postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby.

Pismem z 23 czerwca 2020 r. (data nadania) organ przedstawił rozwinięcie uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej. Wskazał, że błędne jest stanowisko Sądu Wojewódzkiego, jakoby w razie pozostawienia funkcjonariusza do dyspozycji Szefa ABW funkcjonariusz ten nie mógł zostać zwolniony ze służby aż do upływu 12 -miesięcznego okresu z art. 54 ust. 2 ustawy. W ocenie organu okres ten ma charakter przejściowy, ponieważ organ nie jest w stanie z góry przewidzieć, jak długo funkcjonariusz nie będzie wykonywać zadań w ramach zajmowanego stanowiska służbowego. Niezależnie od upływu czasu okres przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji kończy się po znalezieniu stanowiska, na którym mógłby on wykonywać swoje obowiązku lub z dniem zwolnienia funkcjonariusza ze służby.

Pismem z 21 sierpnia 2020 r. (data nadania) skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko procesowe. Wskazał, że organ powołuje się w głównej mierze na orzecznictwo powstałe na tle instytucji pozostawania w dyspozycji w formacjach innych niż AW i ABW. Tymczasem regulacja, która ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, została ukształtowana w sposób odmienny niż przyjęta w ustawie o Policji. W ocenie skarżącego termin z art. 54 ust. 2 ustawy o ABW i AW ma charakter ochronny i błędny jest pogląd, zgodnie z którym okres przebywania w dyspozycji może zakończyć się przed upływem 12 miesięcy.

Kolejnym pismem z 5 marca 2021 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego poparł dotychczasowe stanowisko.

Pismem z 9 marca 2021 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego kasacyjnie organu przedstawił uzupełniające stanowisko, także podtrzymując uprzednio zaprezentowaną argumentację.

Pismem z 19 marca 2021 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz ustosunkował się do argumentacji organu, wskazując że zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarządzeniem z 29 stycznia 2021 r. Przewodnicząca Wydziału III w Izbie Ogónoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołując się na art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 1842 ze zm., dalej uCOVID-19), skierowała sprawę na posiedzenie niejawne, z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym, strony postępowania zawiadomiono o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne celem rozpoznania skargi kasacyjnej. Ponadto strony pouczono, że mają prawo w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia do pisemnego dodatkowego przedstawienia swojego stanowiska w sprawie w granicach zarzutów złożonej skargi kasacyjnej.

W sprawie należało rozstrzygnąć czy dopuszczalne jest, w świetle art. 15 zzs⁴ uCOVID-19, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uwzględniając zasadę jawności posiedzeń sądowych (art. 10 p.p.s.a.) i regułę rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych w formie rozprawy (art. 90 § 1 p.p.s.a.), przy jednoczesnym zastrzeżeniu wyjątku od nich, gdy przewiduje to "przepis szczególny", przy odpowiednim zastosowaniu rozwiązań przewidzianych w art. 15zzs4 ust. 2 i 3 uCOVID-19, na pytanie to należy odpowiedzieć pozytywnie. Z przepisów tych wynika odpowiednio, że: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących" (ust. 2) oraz "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów" (ust. 3). Należy mieć na względzie, że w pierwotnej wersji uCOVID-19 zamieszczono przepis art. 15 zzs ust. 6, z którego treści wynikało, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 "nie przeprowadza się rozpraw ani posiedzeń jawnych", z wyjątkiem rozpraw i posiedzeń jawnych w sprawach określonych w art. 14a ust. 4 i 5 tej ustawy, określonych mianem "pilnych". Do katalogu takich spraw pilnych ustawodawca nie zaliczał niniejszej sprawy. Uchylenie przepisów art. 14a i art. 15zzs uCOVID-19 nastąpiło jednocześnie z dodaniem do tej ustawy m. in. przywołanych uprzednio regulacji zawartych w jej art. 15 zzs4 ust. 2 i 3. Sens takiego działania ustawodawcy sprowadza się zatem do tego, że istniejący stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 (co jest okolicznością notoryjną) nie stanowi aktualnie przeszkody m. in. do działania przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym. Dodanie w uCOVID-19 przepisów art. 15 zzs4 ust. 2 i 3 nakazuje rozważyć, czy tam przewidziane rozwiązania – wobec niewątpliwie utrzymującego się stanu epidemii COVID-19 powinny mieć zastosowanie w stosunku do niniejszej sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia funkcjonalna przepisów uCOVID-19 nakazuje opowiedzieć się za dopuszczalnością zastosowania konstrukcji zawartej w art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19 w przedmiotowej sprawie i możliwością rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Ten standard ochrony praw stron został zachowany, skoro wskazanym uprzednio zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 29 stycznia 2021 r. strony zostały o tym powiadomione i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie.

Konkludując powyższe uwagi, skład Sądu rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że dopuszczalne jest rozpoznanie złożonej w niej skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19, albowiem przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Przechodząc do rozpoznania skargi kasacyjnej należy wskazać, że rozpoznając skargę kasacyjną – po myśli art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm.) – Naczelny Sąd Administracyjny czyni to w granicach zakreślonych przez ramy tego środka odwoławczego, gdyż jest nimi związany, biorąc pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Przy braku przesłanek nieważnościowych w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.

W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a więc zarzutach zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyroki NSA z: 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424; 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025; 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 402/13, LEX nr 1488113). W rozpoznawanej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutami naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawa materialnego, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do zasadniczego problemu w niniejszej sprawie, tj. zasadności uchylenia przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego – w sytuacji zarzucanego naruszenia prawa materialnego, tj. błędnej wykładni art. 54 ust. 2 i ust. 3, art. 60 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 ustawy o ABW oraz AW.

Istota sporu prawnego między stronami dotyczy wykładni art. 54 ust. 2 i 3 ustawy o ABW oraz AW i wymaga wyjaśnienia, czy przewidziana w art. 54 ust. 2 cyt. ustawy możliwość pozostawania przez funkcjonariusza w dyspozycji Szefa ABW nieprzerwanie nie dłużej niż 12 miesięcy oznacza, że w przypadku przedstawienia funkcjonariuszowi przed upływem tego okresu propozycji przeniesienia na określone stanowisko, w sytuacji, gdy nie wyrazi on pisemnej zgody na przeniesienie na to stanowisko, zwolnienie go ze służby na podstawie art. 54 ust. 3 tej ustawy może nastąpić dopiero po upływie okresu, o którym mowa w art. 54 ust. 2 omawianej ustawy, a więc 12 miesięcy?

Wskazać należy, iż przeniesienie funkcjonariusza do dyspozycji jest jedną z form pełnienia przez niego służby. Sposób pełnienia służby przez funkcjonariusza pozostającego w dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego określają przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 marca 2003 r. w sprawie warunków i trybu przenoszenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do dyspozycji, wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 54 ust. 4 ustawy o ABW oraz AW. Z § 2 i § 4 tego rozporządzenia wynika, że przeniesienie funkcjonariusza do dyspozycji Szefa może nastąpić w przypadku przewidywanego wyznaczenia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe. Dokonując przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji, uwzględnia się dotychczasowy przebieg służby funkcjonariusza, posiadane przez niego kwalifikacje zawodowe oraz predyspozycje, istniejące możliwości etatowe i potrzeby ewentualnego mianowania funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe.

Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że celem przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji Szefa jest oczekiwanie na wyznaczenie na inne stanowisko służbowe. Instytucja przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji ma zatem charakter tymczasowy i trwa do chwili pojawienia się możliwości mianowania funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe, które powinno nastąpić w ciągu okresu 12 miesięcy. Jednocześnie zauważyć należy, iż stosownie do treści § 3 ust. 3 w/w rozporządzenia w rozkazie personalnym o przeniesieniu funkcjonariusza do dyspozycji Szefa określa się jedynie datę, z którą następuje przeniesienie funkcjonariusza do dyspozycji Szefa, natomiast nie oznacza się daty granicznej przebywania w tej dyspozycji. Oznacza to, że okres pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji Szefa, w zależności od terminu przedstawienia funkcjonariuszowi propozycji kadrowej dotyczącej innego stanowiska służbowego i zachowania funkcjonariusza w tym przedmiocie, a więc wyrażenia zgody na przeniesienie na zaproponowane stanowisko służbowe bądź niewyrażenia pisemnej zgody na przeniesienie na to stanowisko, może być krótszy niż 12 miesięcy.

W świetle § 5 powołanego rozporządzenia, funkcjonariuszowi pozostającemu w dyspozycji Szefa można wyznaczyć stały zakres obowiązków służbowych. W okresie pozostawania w dyspozycji funkcjonariusz może zostać wyznaczony do wykonywania określonych zadań służbowych, jeżeli charakter tych zadań odpowiada posiadanym przez funkcjonariusza kwalifikacjom, lub do pełnienia, na określonych warunkach, dyżurów, a także skierowany do odbycia odpowiednich kursów, szkoleń lub praktyk zawodowych. Funkcjonariuszowi pozostającemu w dyspozycji Szefa można udzielić urlopu wypoczynkowego i urlopu dodatkowego.

Okres pełnienia przez funkcjonariusza służby w dyspozycji określa art. 54 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW stanowiąc, że wynosi on "nie dłużej niż 12 miesięcy". Z art. 54 ust. 3 tej ustawy, określającego zasady i tryb zwolnienia funkcjonariusza, wynika nawiązanie do okresu, o którym mowa w art. 54 ust. 2. W tym przepisie jest mowa o pozostawaniu funkcjonariusza w dyspozycji Szefa Agencji. Czas trwania tego okresu nie został jednak ściśle określony. Rozpoczyna się w chwili odwołania funkcjonariusza z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji Szefa (art. 54 ust. 1). Kończy się z chwilą przeniesienia funkcjonariusza na określone stanowisko służbowe lub zwolnienia ze służby, w razie niewyrażenia zgody na przeniesienie na zaproponowane stanowisko, z tym, że:

1) okres pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji może trwać nieprzerwanie nie dłużej, niż 12 miesięcy,

2) zwolnienie funkcjonariusza następuje z zachowaniem uprawnień przewidzianych dla funkcjonariuszy zwalnianych na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 6 ustawy o ABW oraz AW, chyba że spełnia warunki do zwolnienia ze służby na korzystniejszych zasadach.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonując wykładni art. 54 ust. 3 cyt. ustawy brak jest podstaw do utożsamiania "okresu, o którym mowa w ust. 2" w każdym przypadku z okresem 12 miesięcy. Trafność tego stwierdzenia potwierdza użycie przez ustawodawcę w tym przepisie określenia "nie dłużej". Pogląd prezentowany przez P. P. i Sąd pierwszej instancji byłby uprawniony w przypadku, gdyby ustawodawca w omawianym przepisie posłużył się określeniem, "po upływie okresu pozostawania w dyspozycji Szefa, który to okres trwa 12 miesięcy" bądź przepis ten otrzymałby brzmienie "Funkcjonariusz pozostaje w dyspozycji Szefa Agencji, w której pełni służbę nieprzerwanie co najmniej 12 miesięcy".

Zauważyć należy, iż z powołanych przepisów art. 54 ust. 2 i 3 ustawy o ABW oraz AW wynika, że przede wszystkim regulują one czynności, których skutkiem jest zakończenie okresu pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji. Wpływ funkcjonariusza na swój status w okresie pozostawania w dyspozycji sprowadza się do tego, że może on wyrazić zgodę na przeniesienie na określone stanowisko służbowe. Wówczas okres pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji kończy się przeniesieniem na określone stanowisko służbowe. Natomiast w przypadku, gdy funkcjonariusz nie wyrazi pisemnej zgody na przeniesienie na określone stanowisko służbowe okres pozostawania w dyspozycji kończy się zwolnieniem go ze służby z zachowaniem uprawnień przewidzianych dla funkcjonariuszy zwalnianych na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy, chyba że spełnia warunki do zwolnienia ze służby na korzystniejszych zasadach. Termin, o którym mowa w omawianych przepisach, jest zatem tylko dopełnieniem normy zasadniczej.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż powyższe rozważania upoważniają do stwierdzenia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał błędnej wykładni art. 54 ust. 2 i ust. 3 ustawy o ABW oraz AW. Niezasadnie przyjął, że przepis art. 54 ust. 2 tej ustawy stanowi dla funkcjonariusza uprawnienie o charakterze ochronnym – przebywania w dyspozycji Szefa Agencji przez okres co najmniej 12 miesięcy. Tymczasem użyte w tym przepisie sformułowanie "nie dłużej niż 12 miesięcy" oznacza jedynie maksymalny okres przez który funkcjonariusz może przebywać w dyspozycji. Przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji interpretacja tego przepisu, przy uwzględnieniu treści art. 54 ust. 3 w/w ustawy oznaczałaby, że przed upływem tego okresu składanie przez organ funkcjonariuszowi propozycji przeniesienia na inne stanowisko byłoby bezskuteczne.

W zakresie art. 54 ust. 3 w/w ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nietrafnie przyjął, że użyte w tym przepisie sformułowanie "po upływie okresu, o którym mowa w ust. 2" w każdym przypadku oznacza upływ 12 miesięcy. Jak wyżej wykazano, okres, o którym mowa w tym przepisie to okres faktycznego przebywania przez funkcjonariusza w dyspozycji, który kończy się przeniesieniem na określone stanowisko służbowe w przypadku przyjęcia propozycji w tym przedmiocie lub zwolnieniem ze służby w przypadku niewyrażenia zgody na to przeniesienie.

Ponadto zauważyć należy, iż art. 54 ust. 3 omawianej ustawy nie różnicuje dwóch stanów faktycznych określonych w tym przepisie, gdyż upływ okresu, o którym mowa w art. 54 ust. 2, warunkuje możliwość zarówno przeniesienia na określone stanowisko służbowe, jak i zwolnienia ze służby. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że przyjęcie przez funkcjonariusza zaproponowanego stanowiska służbowego skutkuje tym, że zostaje on na to stanowisko przeniesiony (mimo że nie upłynął termin 12 miesięcy pozostawania w dyspozycji), natomiast w przypadku nieprzyjęcia zaproponowanego określonego stanowiska służbowego nie zostaje on ze służby zwolniony i pozostaje w niej aż do upływu tego okresu. W konsekwencji oznaczałoby to, że funkcjonariusz pozostający w dyspozycji, który nie przyjął zaproponowanego stanowiska służbowego, mógłby być zwolniony nie po upływie 12 miesięcy od dnia, w którym został przeniesiony do dyspozycji, ale przy uwzględnieniu regulacji zawartej w art. 60 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 60 ust. 4 w/w ustawy – dopiero po upływie 18 miesięcy. W istocie w takim przypadku funkcjonariusz miałby zagwarantowane pozostawanie w służbie bez możliwości jego wykorzystania do realizacji zadań Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zgodnie z potrzebami służby.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na uwzględnienie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 54 ust. 3 w zw. z art. 60 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 60 ust. 4 ustawy o ABW oraz AW. Sąd pierwszej instancji, dokonując wykładni pierwszego z tych przepisów i kwalifikując jako przepis ochronny nie dostrzegł, że takim przepisem jest jedynie art. 60 ust. 4 tej ustawy. Zachowanie uprawnień przewidzianych dla funkcjonariuszy zwalnianych na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy oznacza nawiązanie do likwidacji jednostki organizacyjnej Agencji lub jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej. Zgodnie z art. 60 ust. 4 ustawy o ABW oraz AW, zwolnienie funkcjonariusza ze służby następuje po upływie 6 miesięcy (a ze służby przygotowawczej, w której skarżący nie pozostawał, w terminie 3 miesięcy) od dnia podjęcia decyzji o likwidacji jednostki organizacyjnej Agencji lub jej reorganizacji. Początkiem biegu terminu określonego w art. 60 ust. 4 cyt. ustawy nie jest zatem data wydania decyzji o zwolnieniu, lecz data zdarzenia skutkującego zaistnieniem przesłanki zwolnienia. W przypadku art. 60 ust. 2 pkt 6 omawianej ustawy jest to data podjęcia decyzji o likwidacji jednostki organizacyjnej Agencji lub jej reorganizacji. Stosując zasady określone w art. 60 ust. 4 w związku z art. 60 ust. 2 pkt 6 powołanej ustawy, uznać należy, iż początkiem biegu terminu zwolnienia ze służby na podstawie art. 54 ust. 3 jest zdarzenie stanowiące podstawę zwolnienia funkcjonariusza na podstawie tego przepisu. Tym zdarzeniem jest czynność prawna funkcjonariusza o niewyrażeniu pisemnej zgody na przeniesienie na określone stanowisko proponowane przez organ. Takie stanowisko zajął również NSA w wyroku z 8 marca 2019 r. o sygn. akt I OSK 856/17, którym to uchylił wyrok WSA w Warszawie z 9 stycznia 2017 r., na który powołuje się pełnomocnik P. P., oraz w wyroku z 16 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 2053/19. Z przedstawionych wyżej względów nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie odmienne stanowisko NSA zaprezentowane w wyrokach z 16 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 701/09 i z 27 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2451/13.

W rozpoznawanej sprawie tak rozumiany termin zwolnienia skarżącego ze służby został przez organ zachowany. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego przyjął, że P. P., który pozostawał w dyspozycji od [...] sierpnia 2016 r., odmówił przyjęcia przedstawionej mu propozycji z [...] sierpnia 2016 r. przeniesienia na określone stanowisko służbowe w innej miejscowości. W związku z powyższym, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zawiadomieniem z [...] września 2016 r. poinformował funkcjonariusza o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby w ABW na podstawie art. 54 ust 3 ustawy o ABW i AW. Następnie rozkazem personalnym z [...] lipca 2017 r., utrzymanym w mocy rozkazem personalnym z [...] sierpnia 2016 r., zwolnił wyżej wymienionego funkcjonariusza ze służby z dniem [...] sierpnia 2017 r., a więc z zachowaniem omówionego wyżej uprawnienia. Zwolnienie P. P. ze służby nastąpiło po upływie 6 miesięcy od daty niewyrażenia przez niego pisemnej zgody na przeniesienie na zaproponowane przez organ określone stanowisko służbowe tj. w terminie określonym w art. 60 ust. 4 w związku z art. 60 ust. 2 pkt 6 ustawy o ABW i AW.

Trafnie zarzucił też organ naruszenie art. 54 ust. 3 ustawy pragmatycznej przez błędne przyjęcie, że wiążąca propozycja objęcia stanowiska służbowego powinna obejmować stanowisko co najmniej równorzędne z uprzednio zajmowanym stanowiskiem służbowym, gdyż przypadki, w których można zaproponować stanowisko niższe zostały enumeratywnie wymienione w treści art. 57 ustawy pragmatycznej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 54 ust. 3 tej ustawy umożliwia zaproponowanie funkcjonariuszowi pozostającemu w dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego także stanowiska niższego.

Otóż, jak wynika z treści art. 54 ust. 1 i ust. 3 ustawy pragmatycznej funkcjonariusza można odwołać z zajmowanego stanowiska i przenieść do dyspozycji Szefa Agencji, w której pełni on służbę, a po upływie okresu, o którym mowa w ust. 2, funkcjonariusza przenosi się na określone stanowisko służbowe, a w razie niewyrażenia przez niego pisemnej zgody na przeniesienie na to stanowisko, funkcjonariusza zwalnia się ze służby z zachowaniem uprawnień przewidzianych dla funkcjonariuszy zwalnianych na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 6, chyba że spełnia warunki do zwolnienia ze służby na korzystniejszych zasadach.

Natomiast zgodnie z art. 57 ust. 1 i ust. 2 ustawy pragmatycznej funkcjonariusza przenosi się na niższe stanowisko służbowe w razie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, zaś można go przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku:

1) orzeczenia przez właściwą komisję lekarską Agencji trwałej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku służbowym, jeżeli nie ma możliwości mianowania go na stanowisko równorzędne,

2) nieprzydatności na zajmowanym stanowisku służbowym, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej,

3) niewywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym, stwierdzonego w okresie służby stałej w dwóch kolejnych opiniach służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy,

4) likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na równorzędne stanowisko służbowe.

Analiza powyższych przepisów uprawnia do twierdzenia, iż normują one odmienne stany faktyczne. Przepis art. 57 ustawy pragmatycznej reguluje przypadki przeniesienia na niższe stanowisko służbowe funkcjonariusza pozostającego na określonym stanowisku służbowym. Przeniesienie następuje w sytuacjach ściśle określonych w tym przepisie. Natomiast art. 54 ustawy pragmatycznej dotyczy sytuacji szczególnej, tj. funkcjonariusza przeniesionego uprzednio do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, któremu w okresie 12 miesięcy ustawodawca nakazał zaproponowanie stanowiska służbowego, jednocześnie nie nakazując, aby stanowisko to było stanowiskiem co najmniej równorzędnym do stanowiska uprzednio zajmowanego. Skoro zatem ustawodawca posłużył się w treści art. 54 ust. 3 ustawy pragmatycznej ogólnym wyrażeniem "określone stanowisko służbowe", nie ma podstaw, aby zawężać jego znaczenie i odnosić wyłącznie do stanowisk co najmniej równorzędnych (patrz przywoływany przez Sąd pierwszej instancji (ale na poparcie innego twierdzenia) wyrok NSA z 16 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 701/09).

Ponadto należy wyjaśnić, że przepis art. 54 ust. 3 ustawy o ABW i AW nie zawiera szczegółowych przesłanek przeniesienia na określone stanowisko służbowe, polegających na uwzględnieniu kwalifikacji funkcjonariusza, jego doświadczenia, przebiegu służby, czy sposobu wyboru stanowiska dla funkcjonariusza pozostającego do dyspozycji Szefa Agencji. Zatem wybór stanowiska przez organ ma charakter zbliżony do uznania administracyjnego. Dyspozycją o charakterze związanym jest złożenie propozycji przeniesienia na określone stanowisko i uzyskanie pisemnej zgody funkcjonariusza. Kontrola sądowa zastosowania przez organ art. 54 ust. 3 w zakresie propozycji przeniesienia musi uwzględniać przede wszystkim charakter stosunku służbowego funkcjonariusza ABW. Jest to stosunek administracyjnoprawny. Do jego cech należy nierównorzędność stron, przejawiająca się w nadrzędności władzy służbowej, która dysponuje uprawnieniami władczymi wobec zatrudnionego funkcjonariusza. Nadrzędność ta znajduje swój wyraz zarówno w formalnie jednostronnym charakterze aktu mianowania (zgoda kandydata nie jest składnikiem aktu nominacyjnego lecz tylko warunkiem jego ważności i skuteczności), jak i podległości władzy dyrektywnej przełożonego (obowiązek poddania się jednostronnym zmianom treści stosunku służbowego) – patrz: Tadeusz Kuczyński "Wybrane problemy orzecznictwa sądowoadministracyjnego w sprawach z zakresu stosunków służbowych", ZNSA 2010/5-6/s. 251-252.

Nie oznacza to dowolności organu (przełożonego). Zasadniczym kryterium są potrzeby służby rozumiane jako działania prowadzące do realizacji ustawowych zadań Agencji, sformułowanych w art. 5 ust. 1 ustawy o ABW i AW. W sprawie przeniesienia w trybie art. 54 ust. 3 tej ustawy nie obowiązują normy szczegółowe dotyczące odwołania i przeniesienia do dyspozycji zawarte w art. 54 ust. 1 oraz w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 marca 2003 r. w sprawie przenoszenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do dyspozycji (Dz. U. Nr 52, poz. 453). Jednak pomocniczo organ powinien, także w sprawie przeniesienia na podstawie art. 54 ust. 3, kierować się okolicznościami wskazanymi w § 4 tego rozporządzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska NSA zaprezentowanego w wyroku z 18 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 90/11, na który powołał się Sąd pierwszej instancji. Przeciwna do zaprezentowanego wyżej argumentacja zawarta w tym wyroku, dotyczyła funkcjonariusza CBA i oparta była głównie na treści § 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 16 października 2006 r. w sprawie warunków i trybu przenoszenia funkcjonariuszy do dyspozycji Szefa CBA. Stosownie do § 3 tego rozporządzenia, dokonując przeniesienia funkcjonariusza do dyspozycji uwzględnia się dotychczasowy przebieg służby funkcjonariusza, posiadane przez niego kwalifikacje zawodowe oraz predyspozycje, jak również istniejące możliwości etatowe i potrzeby mianowania danego funkcjonariusza na "inne równorzędne stanowisko służbowe". Tymczasem w mającym zastosowanie do funkcjonariuszy ABW rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 marca 2003 r. w sprawie warunków i trybu przenoszenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do dyspozycji, wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 54 ust. 4 ustawy o ABW i AW oraz AW nie ma mowy o "przeniesieniu na równorzędne stanowisko", lecz tylko o "przeniesieniu na inne stanowisko służbowe", co koreluje z regulacją zawartą w art. 54 ust. 3 ustawy o ABW i AW, w którym jest mowa tylko o przeniesieniu na określone stanowisko służbowe. Nawet z przepisów art. 57 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy o ABW i AW, wynika możliwość przeniesienia funkcjonariusza na niższe stanowisko, w sytuacji gdy nie ma możliwości mianowania go na równorzędne stanowisko służbowe a dotyczy to sytuacji niezależnych od postępowania funkcjonariusza. Ponadto, jak już wskazano wyżej, wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji art. 54 ust. 3 ustawy o ABW i AW nie ma charakteru gwarancyjnego. Nie należy też zapominać, że stosownie do treści art. 118 ust. 1 ustawy o ABW i AW funkcjonariusz przeniesiony na niższe stanowisko służbowe na podstawie art. 54 ust. 3 tej ustawy zachowuje prawo do uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku (w sytuacji skarżącego na stanowisku dyrektora), do czasu uzyskania wyższego uposażenia według stanowiska objętego po przeniesieniu.

W konsekwencji, wbrew Sądowi pierwszej instancji, zaproponowanie skarżącemu stanowiska niższego czyni zadość obowiązkowi, o którym mowa w art. 54 ust. 3 ustawy pragmatycznej, a brak zgody na jego przyjęcie uprawnia Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do podjęcia decyzji o zwolnieniu ze służby.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu Sąd pierwszej instancji nie przyjął, że od czasu przeniesienia skarżącego do dyspozycji do wyznaczonej daty zwolnienia go ze służby nie upłynęło 12 miesięcy. Sąd ten uznał natomiast, że 12 miesięcy nie upłynęło od przeniesienia skarżącego do dyspozycji do złożenia mu propozycji zajęcia stanowiska służbowego. Zatem nie doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 134 § 1 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie mógł naruszyć art. 153 p.p.s.a., ponieważ przepis ten jest kierowany do organu i sądu ponownie rozpoznającego sprawę. Z mocy art. 153 p.p.s.a. organ wydając ponownie decyzję (rozkaz) w sprawie, zobowiązany jest do uwzględnienia oceny prawnej i wskazań wyrażonych w orzeczeniu sądu. Oczywiste jest, że taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Zasadnie natomiast zarzucono w skardze kasacyjnej naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji jako jedną z podstaw uchylenia zaskarżonych rozkazów wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. tj. naruszenie przepisów postępowania nie podając jakie konkretnie przepisy postępowania organ naruszył, tym bardziej, że Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie przytoczył żadnej argumentacji wskazującej na naruszenie przez organ przepisów postępowania. Wbrew twierdzeniom skarżącego P. P. Sąd nie wskazał, że organ naruszył art. 7 k.p.a. Przepis ten Sąd podał jedynie w rozważaniach teoretycznych. Sąd nie dopełnił też jednego z wymogów wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. że uzasadnienie wyroku w sytuacji uwzględnienia skargi i konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy, powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę kasacyjną, dalsze postępowanie organu w niniejszej sprawie nie wydawało się tak oczywiste.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, dlatego na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Sąd ten przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględni przedstawioną wykładnię przepisów ustawy o ABW i AW i przy ponownej ocenie zarzutów postawionych w skardze rozważy prawidłowość zastosowania wskazanych wyżej przepisów przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, wcześniej oceniając prawidłowość ustaleń dokonanych przez ten organ.

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w oparciu o art. 207 § 2 p.p.s.a., odstępując od zasądzenia ich zwrotu na rzecz organu. Skład orzekający podzielił pogląd zaprezentowany w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2008 r., sygn. akt I FSK 140/07 i z 21 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 51/11, że jeżeli wyłączną przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego było wadliwe orzeczenie Sądu pierwszej instancji, które spowodowało wniesienie skargi kasacyjnej uwzględnionej przez Naczelny Sąd Administracyjny, to brak jest dostatecznych podstaw do tego, aby obciążyć stronę, która wniosła skargę do Sądu pierwszej instancji, kosztami postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.