Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 817/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 3, 4
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Protokolant Referent Anna Cyganek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2008 r. sprawy ze skargi J. F. i M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...]- w częściach, dotyczących skarżących oraz orzeka, że zaskarżona decyzja w tym zakresie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2. oddala skargę w pozostałej części, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zawiadomieniem z dnia [...] r., Prezydent Miasta B. poinformował J. i M. małż. F. oraz E. i S. małż. R. o wszczęciu postępowania ustalającego obowiązek uiszczenia jednorazowej opłaty od wzrostu wartości gruntu, objętego uchwaloną zmianą planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta. Organ wskazał, iż wszczęte postępowanie dotyczy nieruchomości położonej w K., sprzedanej w dniu [...] r. L. Z. Ponadto organ zauważył, iż uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. w sprawie zmian miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego określono wysokość jednorazowej opłaty na 30 % wzrostu wartości nieruchomości. Pismo to doręczono małż. F. w dniu [...] r., zaś małż. R. – w dniu [...] r.

Pismem z dnia [...] r. J. i M. F. zakwestionowali wszczęte postępowanie administracyjne i wnieśli o jego umorzenie. W ich ocenie, w sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, przewidujące trzyletni okres przedawnienia zobowiązań podatkowych, który minął.

Małżonkowie E. i S. R. w dniu [...] r. skierowali do organu pismo (k. 5 akt administracyjnych), w którym wyjaśnili, że uchwała zmieniająca plan zagospodarowania przestrzennego obejmująca swym zakresem grunt położony w B., K. weszła w życie [...] r., natomiast udział we współwłasności nieruchomości której dotyczy sprawa, nabyty przez nich został dopiero [...] r. Tym samym w dacie zmiany wartości nieruchomości powodowanej uchwaleniem zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie byli oni współwłaścicielami nieruchomości, w związku z tym jednorazowa opłata nie może wobec nich zostać ustalona.

Prowadząc czynności wyjaśniające Prezydent Miasta ustalił, iż stosownie do wpisów zamieszczonych w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B., działka nr [...] należała od [...] r. do P. M. i M. F. (na k. 14 akt administracyjnych wskazany jest M. F.). Każdy z nich był jej właścicielem w [...] części. Postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r. sygn. akt [...] udział P. M. nabył S. R. Z kolei aktem notarialnym z dnia [...] r. Repertorium [...] Nr [...] nieruchomość została w całości zbyta na rzecz L. Z. przez pozostających w ustawowej wspólności małżonków J. i M. F. oraz E. i S. R.

Celem ustalenia szacunkowego wzrostu wartości nieruchomości organ zlecił rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego. Oszacowana w ten sposób wartość działki nr [...] przed zmianą planu zagospodarowania przestrzennego wynosiła [...] zł, natomiast po jego zmianie [...] zł. Oszacowany wzrost wartości nieruchomości gruntowej wyniósł tym samym [...] zł.

Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. zawiadomił J. i M. F. oraz E. i S. R. o możliwości zapoznania się z operatem szacunkowym nieruchomości, wskazując, iż pozostaje on do wglądu w terminie przysługującym do złożenia odwołania od decyzji.

W tym samym dniu ([...] r.) wydana została decyzja nr [...], mocą której Prezydent Miasta B. ustalił z urzędu wysokość jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości obejmującej działkę nr [...] w K., na kwotę [...] zł, zobowiązując J. i M. F. oraz E. i S. R. jako właścicieli nieruchomości aż do dnia jej sprzedaży, do wpłaty tej kwoty na wskazane w decyzji konto, w terminie miesiąca od uzyskania przez decyzję przymiotu ostateczności. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji powołał przepisy art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowania przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta B. w zakresie usług przy ul. [...] (Dz. Urzęd. Woj. [...]. Nr [...] z dnia [...] r.)

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w myśl uchwały Rady Miejskiej z dnia

[...] r. obowiązującej od dnia [...] r. jednorazową opłatę od wzrostu wartości nieruchomości objętych zmianą planu ustala się w wysokości 30 %. Z dokonanych wyliczeń (zgodnie ze sporządzonym operatem szacunkowym) wynika – zdaniem Prezydenta Miasta B.– iż kwota 30 % opłaty, liczonej od wzrostu wartości nieruchomości wynosi [...] zł. Działka nr [...] o pow. [...] m2, przeznaczona została bowiem na usługi związane z obsługą podróżnych (stacja paliw, hotel, motel oraz uzupełniające usługi gastronomii, handlu, obsługi i naprawy pojazdów), podczas gdy w poprzednio obowiązującym planie (uchwała Nr [...] z dnia [...] r.) był to teren upraw polowych z możliwością lokalizacji rzemiosła nieuciążliwego.

Odwołanie od tej decyzji złożyli E. R. i S. R., wskazując, iż wzrost wartości nieruchomości objętej decyzją nastąpił w dacie wejścia w życie planu zagospodarowania tj. [...] r., a więc w czasie, kiedy ani oni, ani małżonkowie F. nie byli jeszcze jej współwłaścicielami. Nadto, w myśl przepisów art. 68 § 1 w zw. z art. 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, decyzja w sprawie ustalenia opłaty mogła zostać wydana jedynie w ciągu trzech lat od końca roku kalendarzowego, w którym zaistniały przesłanki do nałożenia opłaty. Decyzja Prezydenta Miasta B. nie wskazuje tez zasad odpowiedzialności E. i S. R. oraz J. i M. F. Wreszcie, wszelkie zdarzenia prawne miały miejsce przed wejściem w życie powołanej ustawy z [...] r., a pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości dla E. i S. R. i w tej części umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe, w pozostałej zaś części utrzymało w mocy decyzję organu I instancji (art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 kpa).

W uzasadnieniu SKO stwierdziło, iż wbrew twierdzeniom odwołujących się w sprawie obowiązuje pięcioletni termin dochodzenia roszczeń z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, który upłynął dopiero z dniem [...] r., a nie z dniem [...] r.

Organ II instancji podzielił natomiast zarzut dotyczący nabycia współwłasności nieruchomości przez E. i S. R. już po zmianie planu zagospodarowania przestrzennego tj. w dniu [...] r. W związku z powyższym nie było podstaw prawnych do obciążenia ich jednorazową opłatą. W pozostałej części organ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy uznając ją za prawidłową.

W dniu [...] r. J. F. i M. F. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję SKO, domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu małżonkowie F. podnieśli występujące w sprawie naruszenia proceduralne polegające na braku informowania ich o poszczególnych czynnościach podejmowanych w sprawie. Zarzucili, iż status strony postępowania przyznany im został na etapie postępowania przed SKO, czyli w końcowej fazie postępowania, czym uchybiono wymogom z art. 6 i 8 kpa.

Nadto, z naruszeniem art. 28 kpa, decyzja organu I instancji została skierowana zarówno do nich jak też E. i S. R. pomimo, że Kodeks Postępowania Administracyjnego nie zna pojęcia podmiotu zbiorowego. Takie określenie stron postępowania, jakim posłużył się Prezydent Miasta B., stanowi ich zdaniem rażące naruszenie prawa.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż na każdym etapie postępowania przed organem I instancji skarżący brali w nim czynny udział (organ wskazał daty stosownych pism kierowanych do skarżących).

W ocenie SKO zarzut naruszenia przepisów proceduralnych jest zatem nieuzasadniony.

Organ odwoławczy zakwestionował również jako nietrafne twierdzenie skarżących, iż decyzja nie może określać jako strony postępowania współwłaścicieli nieruchomości.

Pismem z dnia [...] r. (data wpływu do Sądu [...] r.

k. 193 – 198 akt sądowych), zawierającym obszerne odniesienie się do okoliczności sprawy, pełnomocnik skarżących podtrzymał dotychczas zajęte w sprawie stanowisko, precyzując je jednak w ten sposób, iż podstawą skargi uczynił zarówno zarzut naruszenia prawa materialnego jak i procedury administracyjnej. Wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wskazał, iż w dniu [...] r. skarżący zawarli umowę majątkową małżeńską, znosząc ustrój wspólności ustawowej, której kserokopię załączono. Tym samym współwłasność łączna przekształciła się we współwłasność ułamkową, czego nie wzięły pod uwagę organy obu instancji, a co w efekcie doprowadziło do błędnego oznaczenia stron zobowiązanych do zapłaty opłaty.

Zdaniem pełnomocnika skarżących, błędna jest również redakcja sentencji decyzji, z której wynika, iż skarżący mają spełnić obowiązek w pełnej wysokości pomimo, iż posiadali każdy jedynie po [...] udziałów w nieruchomości i brak podstaw do przyjęcia zasady solidarnej odpowiedzialności w przypadku zbycia udziałów w nieruchomości (art. 46 krio w zw. z art. 1035 kc oraz art. 369 kc).

Organom rozpoznającym sprawę zarzucono także niezastosowanie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa.

Stąd też warunkiem skutecznego ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, jest doręczenie decyzji przed upływem terminu przedawnienia jej wymiaru. W niniejszej sprawie zmiana planu zagospodarowania przestrzennego weszła w życie z dniem [...] r., tym samym pięcioletni okres przedawnienia upłynął z dniem [...] r. Przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji awizowana została skarżącym dopiero [...] r., a wobec niepodjęcia w terminie doręczenie zastępcze ustalić należy na dzień [...] r. czyli po upływie terminu przedawnienia.

Pełnomocnik skarżących wskazał także, iż w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma zmiana stanu prawnego tj. uchylenie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), ustawą z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). W jego ocenie, nie można przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. odnosić do zdarzeń zaistniałych przed datą jej wejścia w życie. Nie można jej zatem stosować do zbycia przez skarżących udziałów w nieruchomości oznaczonej nr [...], które nastąpiło w dniu [...] r.

Wyrokiem z dnia 27 września 2006 r. (sygn. akt I SA/Gl 483/05) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję SKO w B., oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B., oraz orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, a także zasądził od organu II instancji na rzecz skarżących kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Jednakże wskutek skargi kasacyjnej J. F. i M. F. wyrokiem z dnia 23 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 336/07 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, odstępując od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na naruszenie przez sąd I instancji prawa E. i S. R. jako uczestników postępowania do udziału w nim, polegające na zbiorczym doręczeniu im pism w postaci odpisu skargi i odpowiedzi na skargę oraz zawiadomienia o terminie rozprawy, skutkujące nieważnością postępowania pierwszoinstancyjnego, niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej, do których w takiej sytuacji NSA nie odniósł się merytorycznie.

W związku z powyższym wyrokiem, zarządzeniem z dnia [...] r. doręczono odrębnie uczestnikom postępowania odpisy skargi, odpowiedzi na skargę oraz zawiadomienie o terminie rozprawy, wyznaczonej na dzień 24 października 2008 r.

Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie, a mianowicie w zakresie dotyczącym ustalenia opłaty planistycznej na rzecz skarżących, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty należy podzielić.

Przeprowadzone przez sąd administracyjny badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także decyzji rozstrzygnięcie to poprzedzającej (w zakresie dotyczącym skarżących), wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, choć tylko po części z przyczyn wskazanych przez skarżących. Podzielić bowiem należy pogląd zawarty w wyroku tut. Sądu z dnia

27 września 2006 r., że rozstrzygnięcie organu I instancji wydane zostało z naruszeniem art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.), który to przepis stanowi, że jeśli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Przytoczony przepis regulując kwestię partycypacji gminy w zyskach, jakie przynosi zbycie nieruchomości, której wartość wzrosła w związku ze zmianą ustaleń zawartych w planie miejscowym (por. szerzej np. T. Bąkowski: Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Zakamycze, 2004, Komentarz do art. 36 ustawy), przewiduje możliwość i obowiązek nałożenia przedmiotowej opłaty jedynie na osoby uzyskujące ze zmiany planu korzyści finansowe, a więc te, które w dacie wejścia w życie planu lub jego zmiany były właścicielami bądź użytkownikami wieczystymi nieruchomości, a następnie nieruchomość tę zbyli. Wbrew brzmieniu wskazanego przepisu, organ I instancji zaadresował wydaną przez siebie decyzję nie tylko do skarżących małżonków F., którzy w dacie wejścia w życie zmiany planu miejscowego istotnie byli współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości w [...] części, lecz obowiązek uiszczenia opłaty nałożył także na małżonków R., którzy współwłaścicielami nieruchomości, stali się dopiero po wejściu w życie planu miejscowego. Faktu tego organ I instancji nie uwzględnił w zaskarżonej decyzji, pomimo istnienia w aktach sprawy stosownych dokumentów. Nadto, obciążając współwłaścicieli nieruchomości obowiązkiem uiszczenia opłaty organ I instancji, pomimo adresowania decyzji do dwóch małżeństw stanowiących współwłaścicieli w [...], określił nakładaną rentę planistyczną w postaci jednej całościowej kwoty bez wyjaśnienia, czy odpowiedzialność współwłaścicieli ma charakter solidarny czy też indywidualny, a jeśli tak, to w jakich częściach, zdaniem organu, współwłaściciele winni ustaloną kwotę uiścić. Wskazać w tym miejscu należy, iż organ II instancji dostrzegł niewłaściwość obciążenia obowiązkiem uiszczenia renty planistycznej małżonków R. i zasadnie skorygował wadliwości decyzji pierwszoinstancyjnej poprzez uchylenie rozstrzygnięcia w części odnoszącej się do E. i S. R. i umorzenie prowadzonego wobec nich postępowania. W pozostałej części organ II instancji utrzymał jednak decyzję organu I instancji w mocy, pozostawiając tym samym w obrocie prawnym całą ustaloną kwotę renty stanowiącą w efekcie zobowiązanie nałożone jedynie na małżonków F. Do nałożenia mocą decyzji drugoinstancyjnej na J. i M. F. obowiązku uiszczenia pełnej wysokości renty pomimo, iż małżonkowie jedynie w [...] byli współwłaścicielami rzeczonej nieruchomości, organ II instancji nie odniósł się w uzasadnieniu swej decyzji. Przypomnieć zatem należy, iż zgodnie z art. 107 § 3 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.) uzasadnienie faktyczne decyzji administracyjnej powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji podzielić należy nadto zawarty w skardze zarzut naruszenia wobec skarżących przysługującego im prawa do czynnego udziału w postępowaniu zarówno przed organem I instancji, jak i w postępowaniu drugoinstancyjnym. Z akt sprawy nie wynika bowiem, by w myśl zawartego w art. 131 k.p.a. nakazu zostali oni poinformowani przez organ I instancji o wniesieniu przez E. i S. R. odwołania. W konsekwencji pierwszą czynnością jaką organ II instancji skierował w toku postępowania odwoławczego do małżonków F. było doręczenie im decyzji Kolegium. Nadto, z obrazą art. 10 § 1 k.p.a. organ I instancji powiadomił strony o możliwości zapoznania się z oceną rzeczoznawcy majątkowego łącznie z wydaniem w tym samym dniu rozstrzygnięcia w sprawie.

Z powyższych względów Sąd uznał konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji organu II instancji, jak też poprzedzającego ją rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego – w częściach dotyczących skarżących. Badając legalność podjętych w toku postępowania decyzji Sąd nie podzielił natomiast zawartych w skardze zarzutów co do generalnej niedopuszczalności wydania decyzji administracyjnej kierowanej do kilku adresatów, albowiem zarzut ten wobec brzmienia art. 107 § 1 k.p.a. (nakazującego w decyzji zawrzeć oznaczenie strony lub stron) jest w sposób oczywisty bezzasadny. Zresztą, ostatecznie zarzut ten został cofnięty. Zawarta w dodatkowym piśmie procesowym argumentacja pełnomocnika skarżących, iż w [...] r. skarżący znieśli umową ustawową wspólność małżeńską, a tym samym współwłasność łączna przekształciła się we współwłasność ułamkową, wydaje się nie mieć znaczenia dla dopuszczalności ustalenia samej opłaty planistycznej, albowiem przedmiotowa nieruchomość zbyta została przez małżonków już w roku [...], aczkolwiek kwestia ta ma znaczenie dla określenia zakresu obciążeń z tego tytułu.

Żaden przepis prawa nie stanowi bowiem zasady solidarnej odpowiedzialności małżonków z tytułu zobowiązań publicznoprawnych, których źródłem jest decyzja administracyjna, wydana po ustaniu wspólności majątkowej.

Skład orzekający nie podzielił też poglądu, aby doszło do naruszenia zasady nieretroakcji, jako że skarżący nie uwzględniają faktu, iż zawarte w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przepisy dotyczące renty planistycznej, nie kreują nowej konstrukcji prawnej, która przed wejściem w życie ustawy nie istniała w systemie prawa, lecz stanowią normy powielające rozwiązanie przyjęte już w przeszłości w ustawie obowiązującej w czasie, gdy zmianie uległ plan miejscowy i skarżący zbyli nieruchomość, osiągając w związku ze zmianą planu określone korzyści. Faktem jest, że zarówno uchwalenie planu miejscowego, jak i zbycie przedmiotowej nieruchomości, nastąpiło jeszcze pod rządami ustawy z dnia

7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), która została uchylona z dniem 11 lipca 2003 r. w związku z wejściem w życie cyt. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym na podstawie art. 88 ust. 1 tej ustawy. Określenie opłaty planistycznej następuje zaś w drodze decyzji konstytutywnej. Stąd też organ administracji z braku normy intertemporalnej władny jest orzekać jedynie na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Tymczasem w dacie wszczęcia postępowania, jak i orzekania przez organy obydwu instancji, nie obowiązywały przepisy art. 36 ust. 3 -7 ustawy z 1994 r., stanowiące analogiczne rozwiązania prawne, jak w obecnie obowiązującym stanie prawnym, łącznie z ich numeracją i brzmieniem.

W szczególności, poprzednio jak i obecnie, roszczenia z tytułu opłat planistycznych można wnosić w terminie 5 lat od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące. Nie nastąpiło zatem przedawnienie roszczenia na gruncie ustawy z 1994 r. przed wszczęciem postępowania administracyjnego w dniu [...] r., skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu wszedł w życie z dniem [...] r., tj. po upływie 14 dni od ogłoszenia uchwały.

W tej sytuacji prawidłowo uznały organy obydwu instancji, iż dopuszczalne jest określenie opłaty planistycznej w trybie ustawy z 2003 r. co do zdarzeń, które nastąpiły pod rządami uchylonej ustawy z 1994 r. Sąd nie podziela także wyrażanych tez, iż w odniesieniu do renty planistycznej stosować należy regulacje (zwłaszcza dotyczące terminów) zawarte w Ordynacji podatkowej i wreszcie, że warunkiem skutecznego ustalenia zobowiązania jest doręczenie przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia jej wymiaru decyzji administracyjnej, nie zaś samo li tylko wszczęcie w tej sprawie postępowania administracyjnego jako działanie skierowane na "dochodzeniu opłaty". Wskazane wątpliwości prawne już na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. zostały przesądzone w judykaturze, a orzecznictwo to zachowało w pełni aktualność także na tle ustawy obecnej. Przywołać w tym miejscu należy np. wyrok NSA z 3 września 2004 r. OSK 520/04, OSP 2005/7-8/91 akcentujący, iż do ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej. W sprawie opłaty planistycznej mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które mają charakter norm powszechnie stosowanych w postępowaniach administracyjnych. Określony w przepisach termin 5-letni stanowi natomiast termin wnoszenia roszczeń z tytułu wzrostu lub obniżenia wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji, zgodnie z art. 37 ust. 3 i 4 ustawy z 2003 r., wszczęcie postępowania o ustalenie tej opłaty może nastąpić w terminie 5 lat od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące. Data wydania i doręczenia decyzji w tej sprawie nie ma zaś znaczenia. Taki pogląd zajęto też w literaturze (vide: Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Komentarz pod red. prof. Z.Niewiadomskiego, Wyd. 2, Wyd. C.H. Beck, W-wa 2005, str. 292).

Jednakże z przedstawionych na wstępie powodów decyzje organów obydwu instancji – w częściach dotyczących skarżących podlegały uchyleniu na podstawie art. 145

§ 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji (w uchylonym zakresie) oparto na przepisie art. 152 cyt. ustawy. Wobec uwzględnienia skargi należało na wniosek skarżących orzec o kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie [...] zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w kwocie [...] zł tj. łącznie w wysokości [...] zł.

Rozstrzygnięcie w tym względzie oparto na przepisie art. 200, art. 202 § 2, art. 205

§ 1 i 2 i art. 209 cyt. ustawy oraz § 14 ust. 2 w zw. z § 6 rozp. Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Skarga w pozostałym zakresie, tj. dotyczącym decyzji Kolegium o umorzeniu postępowania wobec uczestników E. R. i S. R., podlegała zaś oddaleniu jako nieuzasadniona zgodnie z art. 151 cyt. ustawy.

Zasadnie bowiem organ odwoławczy przyjął, iż skoro małż. R. nie byli współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] r., kiedy to wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zmieniający przeznaczenie terenu, bowiem dopiero w dniu [...] r. nabyli udział we współwłasności działki nr [...], brak było podstaw do obciążenia ich opłatą planistyczną na podstawie ustawy z 2003 r. Stąd też prawidłowo umorzono w tej części postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 kpa). Zresztą, skarżący domagając się uchylenia w całości decyzji organów obydwu instancji, nie wskazali na żadne naruszenie prawa w tym zakresie.

Częściowe oddalenie skargi nie miało jednak wpływu na wysokość kosztów postępowania, bowiem w efekcie to skarżący zostali obciążeni całą kwotą opłaty planistycznej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji przed wydaniem decyzji winien zatem umożliwić skarżącym zapoznanie się ze sporządzonym operatem szacunkowym i ewentualne wniesienie zastrzeżeń do tejże wyceny.

Skoro w dacie zbycia przedmiotowej nieruchomości skarżący byli jej współwłaścicielami w [...] części, obciążająca ich opłata planistyczna winna być określona jedynie adekwatnie do ich udziału, tj. od [...] wzrostu wartości nieruchomości.

Wreszcie, wobec późniejszego zniesienia ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej na mocy umowy notarialnej z dnia [...] r. (rep. A nr [...]), obowiązek zapłaty określonej kwoty należy określić wobec każdego ze skarżących w odrębnej wysokości, adekwatnie do przysługujących im udziałów, przy istnieniu domniemania, że udziały te są równe.