Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 236/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17c ust. 9, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Dnia 13 czerwca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 286/17 w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] marca 2017 r., nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę [pic]


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z 19 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 286/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi D. W. (I) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] marca 2017 r., nr [...], oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego; (II) zasądził koszty postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy.

Prezydent [...] decyzją z [...] września 2016 r. przyznał D. W. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad córką – M. W., na okres od [...] czerwca 2016 r. do [...] lipca 2019 r., w kwocie 1300 zł miesięcznie. Decyzją z [...] stycznia 2017 r. zmieniono decyzję z [...] września 2016 r., w zakresie dotyczącym wysokości przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego.

D. W. zwróciła się do Prezydenta [...] o przyznanie jej świadczenia rodzicielskiego na M.W.

Prezydent [...] decyzją z [...] stycznia 2017 r., wydaną na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.; dalej: u.ś.r.), odmówił przyznania stronie świadczenia rodzicielskiego wnioskowanego na dziecko – M. W., z uwagi na wcześniejsze przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego.

D. W. odwołała się od tej decyzji, zaznaczając, że świadczenie pielęgnacyjne zostało jej przyznane na córkę M., a sprawa dotyczy przyznania jej świadczenia rodzicielskiego na córkę M. Zdaniem strony art. 27 ust. 5 u.ś.r. dotyczy tylko sytuacji zbiegu świadczeń na to samo dziecko. W odwołaniu powołano w tym zakresie pogląd wyrażony w orzecznictwie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] (SKO) decyzją z [...] marca 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

SKO wskazało, że świadczenie rodzicielskie przysługuje matce albo ojcu dziecka, w związku z wychowywaniem dziecka (art. 17c ust. 1 pkt 1 u.ś.r.). Stosownie do art. 17c ust. 8 u.ś.r., osobie uprawnionej do świadczenia rodzicielskiego przysługuje: 1) w tym samym czasie jedno świadczenie rodzicielskie bez względu na liczbę wychowywanych dzieci; 2) jedno świadczenie rodzicielskie w związku z wychowywaniem tego samego dziecka. Według zaś art. 17c ust. 9 u.ś.r., świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeżeli: 1) co najmniej jeden z rodziców dziecka lub osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, otrzymują zasiłek macierzyński lub uposażenie za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego; 2) dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej – w przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 4; 3) osoba ubiegająca się o świadczenie rodzicielskie lub osoba pobierająca świadczenie rodzicielskie nie sprawuje lub zaprzestała sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, w tym w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej, które uniemożliwiają sprawowanie tej opieki; 4) w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 5) osobom, o których mowa w ust. 1, przysługuje za granicą świadczenie o podobnym charakterze do świadczenia rodzicielskiego, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Zgodnie natomiast z art. 27 ust. 5 u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego lub świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną.

Zdaniem SKO, pobieranie zasiłku macierzyńskiego wyklucza otrzymywanie w tym samym okresie zarówno świadczenia rodzicielskiego (art. 17c ust. 9 pkt 1 u.ś.r.), jak i świadczenia pielęgnacyjnego. Zasiłek macierzyński jest świadczeniem pieniężnym mającym na celu zapewnienie środków utrzymania w czasie, w którym osoba go otrzymująca nie wykonuje pracy w związku z urodzeniem dziecka i koniecznością opieki nad nim. Zasiłek ten zastępuje dochód z pracy (wynagrodzenie) mając na względzie to, że osoba taka nie może w tym okresie wykonywać pracy zarobkowej. Świadczenie pielęgnacyjne ma zaś na celu zrekompensować utracony zarobek (wynagrodzenie) osobie, która zmuszona była zrezygnować z zatrudnienia lub nie może podjąć zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.

Ratio legis unormowania zawartego w art. 27 ust. 5 u.ś.r. jest więc zapobieżenie pobieraniu dwóch świadczeń o tym samym charakterze i spełniającym identyczną funkcję. Świadczenie rodzicielskie, jak i świadczenie pielęgnacyjne, stanowią w istocie ekwiwalent wynagrodzenia. Nieuzasadnioną jest zatem taka interpretacja przepisów u.ś.r., która prowadziłaby do przyznania dwóch świadczeń określonej osobie (w analizowanym przypadku - świadczenia rodzicielskiego i świadczenia pielęgnacyjnego), celem zastąpienia/zrekompensowania jednego wynagrodzenia (zob. w tym kontekście art. 17c ust. 8 pkt 1 ustawy). Wykładnia art. 27 ust. 5 pkt 1 i 2 u.ś.r. wskazana przez stronę prowadziłaby do naruszenia równości między osobami pobierającymi zasiłek macierzyński, a osobami uprawnionymi do świadczenia rodzicielskiego, a tym samym naruszałaby zasady konstytucyjne, w szczególności wyrażone w art. 2 Konstytucji RP. Co równie ważne, skoro ustawodawca – w art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r. – wykluczył możliwość przyznawania świadczenia rodzicielskiego, gdy – w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem – jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, to niecelowym i zbędnym byłoby powielenie tej regulacji w art. 27 ust. 5 ustawy. Takie "powtarzanie" w jednym akcie normatywnym określonego unormowania naruszałoby zasady techniki prawodawczej.

Zatem zastosowanie wykładni literalnej art. 27 ust. 5 u.ś.r. daje jasny i niebudzący wątpliwości rezultat, w dodatku potwierdzony przez wyniki wykładni systemowej i celowościowej wskazujący na to, że unormowanie to dotyczy kwestii zbiegu uprawnień dla danej osoby do określonych świadczeń, niezależnie od tego, nad kim sprawowana jest opieka. Przepis ten w swej treści nie odnosi się do tego, czy dane świadczenie zostało uprzednio przyznane osobie uprawnionej w związku z opieką czy wychowywaniem tej lub innej osoby. Nieuzasadnionym jest więc stwierdzenie, że art. 27 ust. 5 u.ś.r. może znaleźć zastosowanie tylko w sytuacji, gdy zbieg uprawnień do określonych w tej regulacji świadczeń będzie zbiegiem uprawnień w sensie podmiotowym, zarówno co do osoby sprawującej opiekę lub wychowanie, jak i osoby wymagającej opieki. Znaczenie ma bowiem jedynie to, czy osoba uprawniona pobiera już jedno ze świadczeń wyliczonych w art. 27 ust. 5 u.ś.r.

Wobec powyższego SKO stwierdziło, że art. 27 ust. 5 u.ś.r. wyklucza przyznanie stronie świadczenia rodzicielskiego wnioskowanego na córkę M. z uwagi na wcześniejsze przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką – M., na okres od [...] czerwca 2016 r. do [...] lipca 2019 r.

W skardze na powyższą decyzję D. W. zarzuciła SKO naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17c ust. 9 pkt 4 w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż wymieniony przepis nie dotyczy sytuacji wychowywania lub opieki nad różnymi dziećmi, a tym samym uprawnionej przysługują zarówno świadczenie pielęgnacyjne na córkę M. i świadczenie rodzicielskie na córkę M. Skarżąca powołała wyroki sądów administracyjnych, potwierdzających przytoczoną interpretację wskazanego przepisu.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

Uwzględniając skargę wskazanym na wstępie wyrokiem z 19 października 2017 r., IV SA/Wr 286/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że podstawę prawną obydwu decyzji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. W myśl art. 2 pkt 5 u.ś.r. świadczeniem rodzinnym jest m.in. świadczenie rodzicielskie. Świadczenie to zostało wprowadzone do systemu świadczeń rodzinnych na mocy ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2015 r., poz. 1217), która w tym zakresie weszła w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Świadczenie rodzicielskie (uregulowane w rozdziale 3a u.ś.r. przyznawane jest na podstawie art. 17c tej ustawy, i przysługuje osobom, które urodziły dziecko, a które nie są uprawnione do zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia macierzyńskiego. Uprawnieni do pobierania tego świadczenia są więc bezrobotni, studenci, a także osoby wykonujące prace na podstawie umów cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 17c ust. 8 u.ś.r., osobie uprawnionej do świadczenia rodzicielskiego przysługuje: 1) w tym samym czasie jedno świadczenie rodzicielskie bez względu na liczbę wychowywanych dzieci; 2) jedno świadczenie rodzicielskie w związku z wychowywaniem tego samego dziecka. Oznacza to, że nawet w sytuacji opieki osoby uprawnionej nad więcej niż jednym urodzonym dzieckiem (nawet gdy w trakcie jednego porodu urodzono dwoje i więcej dzieci), przysługuje wyłącznie jedno świadczenie rodzicielskie, do tego w tym samym czasie. Ponadto dostrzega się niepodzielność uprawnienia z uwagi na przypisanie jednego świadczenia do tego samego dziecka. W art. 17c ust. 9 u.ś.r. wymienia się przypadki, w których świadczenie rodzicielskie nie przysługuje. Taka sytuacja ma miejsce m.in., gdy w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r.). Przepis ten zatem wyłącza prawo do świadczenia rodzicielskiego w przypadku, gdy uprzednio w stosunku do tego samego dziecka zostało już ustalone prawo do innego świadczenia rodzinnego, m.in. w sytuacji ustalenia w związku z opieką nad tym samym dzieckiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje, bowiem skarżąca ubiega się o świadczenie rodzicielskie na córkę M., natomiast świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane na córkę M. Nie zaistniała zatem sytuacja wychowywania tego samego dziecka i opieki nad tym samym dzieckiem, tak jak stanowi powyższy przepis.

Świadczenie rodzicielskie jest pomocą przysługującą w zamian świadczenia macierzyńskiego dla osób, które nie mogą skorzystać z tego typu świadczenia. W żadnym przepisie ustawodawca nie wprowadził ograniczenia uprawnień do świadczenia rodzicielskiego w przypadku zbiegu z uprawnieniami do innych świadczeń przysługujących na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku różnych dzieci. Za nieprawidłowe należy więc uznać takie właśnie stanowisko organów, które zostało zaprezentowane w kontrolowanych decyzjach, a wywiedzione z brzmienia art. 27 ust. 5 u.ś.r. Przepis ten stanowi, że w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną.

W orzecznictwie zwraca się uwagę, że wskazany w art. 27 ust. 5 u.ś.r. zbieg uprawnień do określonych w nim świadczeń ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy mamy do czynienia ze zbiegiem uprawnień w sensie podmiotowym, zarówno co do osoby sprawującej opiekę lub wychowanie, jak i osoby wymagającej opieki. Innymi słowy art. 27 ust. 5 u.ś.r. dotyczy prawa do przyznania jednego ze świadczeń rodzinnych na skutek zbiegu uprawnień na podstawie wyboru osoby uprawnionej w sytuacji wychowania lub opieki nad tym samym dzieckiem, a nie dotyczy przypadku, gdy mamy do czynienia ze zbiegiem uprawnień z tytułu wychowywania lub opieki nad różnymi dziećmi. Nie można bowiem przyjąć, że z punktu widzenia normy zawartej w art. 27 ust. 5 u.ś.r., istotne jest wyłącznie to, czy osoba uprawniona pobiera jedno ze świadczeń wymienionych w tym przepisie, a bez znaczenia pozostaje okoliczność nad kim sprawowana jest opieka lub wychowanie. Komentowany przepis stanowi bowiem o zbiegu uprawnień, które nie mogą być rozpatrywane bez badania przesłanek uprawnień w przypadku świadczenia rodzicielskiego i świadczenia pielęgnacyjnego, które są uprawnieniami przyznawanymi w stosunku do sprawowania opieki nad konkretnym podmiotem (wyrok WSA we Wrocławiu z 23 sierpnia 2016 r., IV SA/Wr 158/16).

W związku z powyższym, zdaniem Sądu I instancji, zaskarżone decyzje zostały wydane w oparciu o błędną wykładnię prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 5 u.ś.r., co dało temu Sądowi podstawę do uchylenia decyzji organów obu instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19 października 2017 r., IV SA/Wr 286/17, wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...]. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciło mu naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a., poprzez nieuzasadnione uwzględnienie skargi D. W., choć organy administracji zasadnie odmówiły jej przyznania świadczenia rodzicielskiego wnioskowanego na dziecko – M. W.;

II. naruszenie prawa materialnego:

1. art. 27 ust. 5 u.ś.r., przez błędną jego wykładnię sprowadzającą się do konstatacji, że wyłączenie kumulacji świadczeń, wynikające z tej regulacji, ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy dochodzi do zbiegu uprawnień w sensie podmiotowym, zarówno co do osoby sprawującej opiekę, jak i podopiecznego, która prowadzi do naruszenia równości między osobami pobierającymi zasiłek macierzyński, a osobami uprawnionymi do świadczenia rodzicielskiego, a tym samym zasady konstytucyjnej wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, a w konsekwencji - nieuzasadnione niezastosowanie art. 27 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy;

2. art. 17c ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, przez błędną jego wykładnię, sprowadzającą się do stwierdzenia, że katalog negatywnych przesłanek do przyznania świadczenia rodzicielskiego został zawarty wyczerpująco w tej regulacji.

W związku z powyższym SKO wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną D. W., reprezentowana przez adwokata, wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, podzielając stanowisko Sądu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.

Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów, powołanych w ramach obydwu podstaw kasacyjnych (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, choć uzasadniony okazał się tylko zarzut naruszenia prawa materialnego.

Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia była odmowa przyznania skarżącej świadczenia rodzicielskiego, w sytuacji, gdy ma ona już przyznane na inne dziecko świadczenie pielęgnacyjne.

Zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art. 27 ust. 5 u.ś.r. Przepis ten w chwili orzekania przez organ odwoławczy (w marcu 2017 r.) stanowił, że "W przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń:

1) świadczenia rodzicielskiego lub

2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub

3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub

4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub

5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów

- przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną."

Przepis w powyższym brzmieniu został wprowadzony do ustawy o świadczeniach rodzinnych na podstawie art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1217) i obowiązywał od 1 stycznia 2016 r. Jednocześnie tą samą ustawą zmieniającą (zob. art. 1 pkt 4) do ustawy o świadczeniach rodzinnych dodano rozdział 3a Świadczenie rodzicielskie, składający się z jednego przepisu – art. 17c. Ten ostatni przepis w ust. 9 pkt 4 stanowi, że świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeżeli w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Jaka w istocie norma wynika z zestawienia powyższych przepisów, wprowadzonych tą samą ustawą (art. 17c ust. 9 pkt 4 i art. 27 ust. 5 u.ś.r.), może rodzić poważne wątpliwości, ale nie ma tu miejsca na rozprawę o jakości legislacji. Wystarczy zauważyć, że z powodu tych samych pięciu świadczeń, o jakich mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., świadczenie rodzicielskie nie przysługuje osobie uprawnionej "w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem" (art. 17c ust. 9 pkt 4), ale też w przypadku zbiegu może przysługiwać każde (ale jedno) z pięciu świadczeń, wybrane przez osobę uprawnioną ("jedno ze świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną" - art. 27 ust. 5). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane wyżej przepisy w podanym brzmieniu należy odczytywać w ten sposób, że świadczenia rodzicielskiego w ogóle nie można przyznać, jeżeli jest już ustalone prawo do świadczeń wymienionych w art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r. "w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem", ale jeśli te same świadczenia mogą być przyznane osobie uprawnionej w związku z wychowaniem lub opieką nad różnymi dziećmi, to przysługuje jedno z nich, wybrane przez osobę uprawnioną. Potwierdzeniem takiego rozumowania jest nowelizacja art. 27 ust. 5 u.ś.r. dokonana przez art. 6 pkt 17 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodziny (Dz. U. poz. 1428), która obowiązuje od 1 sierpnia 2017 r. Obecne brzmienie art. 27 ust. 5 jest takie, że w przypadku zbiegu uprawnień do pięciu świadczeń w nim wymienionych – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Należy wnioskować, że ostatnia nowelizacja art. 27 ust. 5 u.ś.r. była wynikiem wspomnianych trudności w wykładni powyższych przepisów, jakie pojawiły się w orzecznictwie, o czym świadczy choćby wyrok powołany przez Sąd I instancji.

Mimo tego zatem, że obecne brzmienie art. 27 ust. 5 u.ś.r. nie obowiązywało jeszcze w chwili podejmowania decyzji przez organy obydwu instancji, to ostatnią jego nowelizację należy traktować jako doprecyzowanie poprzedniego brzmienia przepisu, a nie zmianę normy i wykładać go trzeba na użytek niniejszej sprawy zgodnie z obecnym brzmieniem. Wykładnia art. 27 ust. 5 u.ś.r. dokonana przez Sąd I instancji, polegająca na tym, że reguluje on zbieg do wymienionych w nim świadczeń w sytuacji, gdy mamy do czynienia z łączeniem uprawnień w sensie podmiotowym zarówno co do osoby sprawującej opiekę lub wychowanie jak i osoby wymagającej opieki, pozostaje w sprzeczności z doprecyzowanym obecnie brzmieniem przepisu i jej uznanie mogłoby w obecnej sytuacji rodzić wątpliwości na płaszczyźnie konstytucyjnej, w zakresie równego dostępu do świadczeń rodzinnych. A ponieważ na gruncie niniejszej sprawy nie ma wątpliwości co do tego, że skarżąca wybrała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przyznane w związku z opieką nad innym dzieckiem, to nie może jej przysługiwać prawo do świadczenia rodzicielskiego na córkę M. W. Ze wszystkich wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność zarzutu naruszenia art. 27 ust. 5 i art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r., gdyż z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że chodzi właśnie o pkt 4 tego ostatniego przepisu.

Natomiast art. 145 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a. ma charakter wynikowy i samodzielnie nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej. Mógł być on powołany np. w związku z art. 27 ust. 5 u.ś.r., ale wówczas byłaby to podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Mając to na uwadze, na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 i art. 151 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.