Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 562/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.15 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 15 ust. 2, art. 5 ust. 3 ust 1 lit. a
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną skargą decyzją znak [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2011 r. znak [...] o cofnięciu P.K. licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy ze względu na brak spełniania wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu.

Wynikający z akt administracyjnych stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

W związku z uzyskaniem z Krajowego Rejestru Karnego informacji, iż P.K. został, prawomocnym od [...] marca 2009r., wyrokiem Sądu Rejonowego skazany za przestępstwo opisane w art. 286 § 1 Kodeksu karnego, na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, Starosta pismem z dnia [...] listopada 2010r. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia jej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy nr [...]. Jako przyczynę wszczęcia postępowania wskazano w nim, iż P.K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo M przestał spełniać wymóg dobrej reputacji, o którym mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym. W piśmie tym pouczono stronę o jej uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 Kpa. Wskazane pismo, z upoważnienia Starosty, podpisała E.G..

Pismem z dnia [...] listopada 2010r. do postępowania w charakterze pełnomocnika strony przystąpił adwokat M.R.. W dniu [...] grudnia 2010r. skierowane zostało do niego pismo wzywające do uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego z dnia [...] listopada i nadesłania pełnomocnictwa. Pismo to, z upoważnienia Starosty, podpisała E.G.. W toku postępowania profesjonalny pełnomocnik strony wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt Sądu Rejonowego w przedmiocie postępowania o ułaskawienie P.K.. Organ I instancji trzykrotnie w dniach [...] stycznia, [...] lutego i [...] marca 2011 r. uzyskiwał informację, iż postępowanie w sprawie ułaskawienia pozostaje w toku. [...] stycznia 2011r. do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek pełnomocnika strony o wyłączenie pracownika organu E.G. z toczącego się postępowania w sprawie cofnięcia licencji z uwagi na to, że jest ona stroną procesu cywilnego w którym adw. M.R. jest pełnomocnikiem strony przeciwnej, co, zdaniem wnioskodawcy, stwarza wątpliwości co do bezstronności tego pracownika w sprawie administracyjnej. W złożonym 21 stycznia 2011r. oświadczeniu E.G. przyznała, iż od kwietnia 2010r. jest stroną postępowania cywilnego w której jej przeciwnik procesowy reprezentowany jest przez adw. R..

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011r., znak [...]. działający w imieniu Starosty Naczelnik Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego odmówił wyłączenia pracownika E.G. z postępowania prowadzonego w sprawie cofnięcia licencji udzielonej P.K. na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. W uzasadnieniu organ stwierdził, że spór cywilny, którego stroną jest wymieniony pracownik nie ma związku ze stroną postępowania administracyjnego i fakt, że pełnomocnik strony jest jednocześnie pełnomocnikiem przeciwnika procesowego w procesie cywilnym nie uzasadnia wniosku o wyłączenie pracownika ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. znak [...] Starosta orzekł o cofnięciu P.K. licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy ze względu na brak spełniania wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że fakt skazania P.K. za przestępstwo z art. 286 § 1 Kodeksu karnego tj. za przestępstwo przeciwko mieniu powoduje, że przestał być spełniony wymóg dobrej reputacji o jakim mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, niezbędny do wykonywania działalności licencjonowanej, co uzasadnia cofnięcie stronie licencji stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy.

W odwołaniu od decyzji pełnomocnik strony zarzucił naruszenie art. 10 Kpa tj. zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych w sprawie dowodów, które ze względu na swój charakter obliguje organ odwoławczy do uchylenia decyzji. Podnosił również zarzut naruszenia art. 24 § 3 Kpa, poprzez przyjęcie przez organ I instancji, iż brak było podstaw do wyłączenia pracownika organu w osobie E.G. w sytuacji, gdy uprawdopodobnione zostały istotne okoliczności wywołujące wątpliwości co do bezstronności tego pracownika w toku prowadzonego postępowania, co naruszyło również art. 8 Kpa wyrażający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych. Podkreślał, iż strona skazana została na karę nie izolacyjną, okres próby upłynie na początku roku 2012 i nastąpi zatarcie skazania.

Powołaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego zostały uregulowane w rozdziale 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, działalność transportowa jest licencjonowana, co oznacza, że dopiero po spełnieniu określonych warunków istnieje możliwość jej podjęcia i prowadzenia. Na etapie ubiegania się o licencję na wykonywanie transportu drogowego przedsiębiorca powinien spełniać wymagania wymienione w art. 5 ust. 3 ustawy, w szczególności legitymować się tzw. dobrą reputacją, w tym m.in. niekaralnością za umyślne przestępstwa karnoskarbowe, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, ochronie środowiska lub warunkom pracy i płacy albo innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu (art. 5 ust. 3 pkt l lit. a ustawy). Celem wprowadzenia powyższych wymagań jest zapewnienie użytkownikom usług transportowych optymalnego poziomu przewozu oraz gwarancji zgodnego z prawem postępowania przewoźnika, dlatego tylko wówczas, gdy będą one spełnione zarówno na etapie ubiegania się o licencję, jak i w okresie jej ważności, przedsiębiorca może wykonywać przedmiotowe usługi. W sytuacji, gdy przedsiębiorca przestaje spełniać wymagania bezpiecznego przewozu organ ma obowiązek (art. 15 ust. 1 ustawy) lub uprawnienie (art. 15 ust. 3 ustawy) wszcząć postępowanie w przedmiocie cofnięcia licencji.

Kolegium wywiodło, iż w niniejszej sprawie podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy, zgodnie z którym licencję cofa się. jeżeli jej posiadacz nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Podstawą faktyczną decyzji było zaś ustalenie, iż P.K. został prawomocnie skazany za przestępstwo wymienione w art. 286 § 1 kk i czyn ten mieści się w katalogu przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy. SKO podkreśliło, że przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawiają organowi swobody decyzyjnej w przypadku zaistnienia wskazanych w nich okoliczności, zatem cofnięcie licencji ma charakter obligatoryjny. Z uwagi na bezwzględny charakter wskazanych przepisów i nie budzący wątpliwości fakt skazania odwołującego się za przestępstwo przeciwko mieniu, cofnięcie licencji na wykonywanie transportu drogowego było konieczne.

Za pozbawiony podstaw Kolegium uznało zarzut naruszenia przez organ art. 10 § 1 Kpa poprzez niezawiadomienie strony o zakończeniu postępowania administracyjnego, co miało uniemożliwić jej wypowiedzenie się w kwestii zebranych

materiałów i dowodów Kolegium podzieliło pogląd reprezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r. II OSK 831/2005 - OSP, zeszyt 3, poz. 26 /2007 i odpowiednio uchwała 7 sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 r. FPS 6/2004, ONSAiWSA 2005, nr 4 poz. 66), iż nie każde naruszenie art. 10 § 1 Kpa skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wskazało w związku z tym, iż zarzut naruszenia wskazanego przepisu poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków, może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Do strony stawiającej omawiany zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. W niniejszej sprawie pełnomocnik strony podniósł zarzut nie składając przy tym dodatkowych wniosków i żądań, jak też nie wniósł o przeprowadzenie nowych dowodów. W ocenie organu odwoławczego podobnie niezasadny okazał się zarzut udziału w postępowaniu pracownika podlegającego wyłączeniu. Sytuacja, w której pracownik organu administracji publicznej, który zresztą nie prowadzi przedmiotowej sprawy, jest stroną procesu cywilnego w którym pełnomocnik strony reprezentuje przeciwnika procesowego, nie mieści się w podstawach wyłączenia przewidzianych w art. 24 § 1 Kpa. Podkreślił jednocześnie, iż sytuacja ta nie miała również znaczenia dla wyników postępowania. Istotny bowiem pozostawał charakter sprawy, którą organ rozstrzygnął na podstawie bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawy i prawomocnego wyroku sądowego.

W skardze P.K., reprezentowany przez adw. M.R., zarzucał decyzji SKO naruszenie norm postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 10 § 1 Kpa poprzez jego niewłaściwą wykładnię, wyrażającą się w przyjęciu, iż nie każde naruszenie prawa czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy zaniechanie powiadomienia strony skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, stanowi istotne naruszenie procedury administracyjnej dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a nadto naruszenie art. 10 Kpa jest uznawane za kwalifikowane i nie ma znaczenia, jaki jest jego wpływ na rozstrzygnięcie poprzez ograniczenie przyczyn prawa do końcowego zapoznania się z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego jedynie do możliwości składania dalszych wniosków dowodowych, w sytuacji gdy prawo to umożliwia również stronie ustalenie, jakie okoliczności faktyczne, wynikające z zebranych dowodów, organ będzie uwzględniał przy wydaniu rozstrzygnięcia. Nadto podnosił zarzut naruszenia art. 138 § 2 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 10 § 1 Kpa, art. 7 i 77 Kpa, art. 81 Kpa, art. 24 § 3 Kpa, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wskazywał także na dokonanie przez organ II instancji niewłaściwej wykładni przepisu art. 24 § 3 Kpa, wyrażającej się w przyjęciu, iż pracownik organu administracji publicznej, który pozostaje w

sporze z osobą reprezentowaną przez pełnomocnika strony nie podlega

wyłączeniu, w sytuacji gdy okoliczność taka może wywoływać wątpliwości co

do bezstronności pracownika. Podnosząc przywołane zarzuty wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podnosił, iż w sprawie niekwestionowane jest, iż organ I instancji naruszył zasadę czynnego udziału strony, spór dotyczy zaś konsekwencji dopuszczenia się takiego naruszenia. Wywodził , iż w orzecznictwie przyjmuje się, iż zaniechanie powiadomienia strony, stosownie do treści art. 10 § 1 Kpa o możliwości, wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, stanowi istotne naruszenie procedury administracyjnej dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2008 r. V SA/Wa 1569/2008 ). Jednym z aspektów realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest stworzenie przez organ administracji publicznej przesłanek realizacji przez stronę prawa do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Wyznaczenie stronie odpowiedniego terminu do zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego ma istotne znaczenie również z punktu widzenia zasady prawdy materialnej, gdyż okoliczność faktyczna - stosownie do art. 81 Kpa - może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Kategoryczne sformułowanie cytowanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że zachowanie określonych w nim wymagań, niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji, którego niewykonanie stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Realizacja zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym powinna być udokumentowana w aktach sprawy poprzez potwierdzenie, iż strona została pouczona o prawie zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach, a także poprzez zamieszczenie oświadczenia strony, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Istota uprawnienia strony, przewidzianego w art. 10 § 1 Kpa i art. 81 Kpa, polegającego na końcowym zapoznaniu się z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego (niezależnie od uprawnienia do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i składania dalszych wniosków dowodowych) polega bowiem na tym, że przed wydaniem decyzji ma ona możliwość dowiedzieć się, jakie okoliczności faktyczne, wynikające z zebranych dowodów, organ będzie uwzględniał przy wydaniu rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy organ uprawniony jest do przeprowadzania dowodów także z urzędu, w szczególności dotyczy to gromadzenia dokumentów urzędowych, będących w posiadaniu organu w związku z innymi sprawami toczącymi się przed nim, o czym strona na bieżąco nie jest informowana, to nie powinna ona dowiadywać się o tym dopiero z uzasadnienia decyzji. Tylko wiedza o całokształcie okoliczności, które będzie brał pod uwagę organ przy wydaniu decyzji, zapewnia stronie należytą gwarancję obrony jej praw. Z tego względu ważne jest umożliwienie jej końcowego zapoznania się ze wszystkimi zebranymi dowodami, niezależnie od tego, czy dowody te (zazwyczaj dokumenty) znane są jej z innych źródeł. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania, bez względu na to, czy uchybienie to miało czy też nie miało wpływu na wynik sprawy ( wyrok NSA z 25 marca 1998 r., IV SA 1040/96, Lex nr 45177; wyrok NSA z 26 stycznia 1999 r., III SA 979/98, Lex Polonica nr 345072). Naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową, stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ( teza trzecia wyroku NSA z 12 września 2000 r., III SA 1082/2000 , Lex nr 47981; wyrok NSA OZ w Lublinie z 19 czerwca 1998 r., I SA/Lu 652/97, Lex Polonica nr 341848). Wady tej nie można konwalidować przez uzupełniające postępowanie dowodowe, dokonane w postępowaniu odwoławczym ( wyrok NSA z 1 lipca 1999 r., IV SA 595/99, Lex Polonica nr 372481 - "Gazeta Prawna" 2005, nr 8, s. 7). Gwarancją realizacji prawa strony jest sankcja wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. W konsekwencji zatem, uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do materiału dowodowego sprawy przed wydaniem decyzji przez organ I instancji stanowi istotne naruszenie prawa procesowego i to bez konieczności wykazywania przez stronę, iż rzeczywiście miało ono wpływ na wynik postępowania.

Polemizując z argumentacją organu II instancji, podkreślał, iż jego stanowisko w tym zakresie jest bezzasadne. Skarżący bowiem w wyniku naruszenia art. 10 Kpa pozbawiony został możliwości wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również prawa do składania dalszych wniosków dowodowych. Podkreślał, iż w dniu 22 listopada 2010r. strona złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego w przedmiocie ułaskawienia. Wniosek ten nie został formalnie oddalony przez organ I instancji, a w istocie dowodu tego nie przeprowadzono. Za przeprowadzenie dowodu nie sposób uznać bowiem ograniczenia się przez organ do sporządzenia notatki urzędowej i to na stan [...] marca 2011r., a zatem na ponad miesiąc przed wydaniem decyzji. Należy podkreślić, iż decyzja w przedmiocie ułaskawienia ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Dlatego też bezpośrednio przed wydaniem decyzji należało ustalić aktualny stan postępowania karnego. Tymczasem ograniczono się jedynie do sporządzenia notatki urzędowej, której treść nie była stronie znana, albowiem nie poinformowano jej o możliwości zaznajomienia się z aktami w związku z zakończeniem postępowania dowodowego. Jednocześnie z notatki tej wynika, iż postępowanie w przedmiocie ułaskawienia rzeczywiście się toczy, a zatem należało przed wydaniem decyzji ustalić wynik tego postępowania. Organ ograniczył się natomiast jedynie do ustalenia, że na miesiąc przed wydaniem decyzji rozstrzygnięcie w przedmiocie rozpoznania wniosku o ułaskawienie jeszcze nie zapadło. Należy zatem zaznaczyć, iż wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji istnieje związek przyczynowy między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Zaniechanie przeprowadzenia dowodu z akt postępowania karnego, zawnioskowanych przez stronę doprowadziło również do tego, iż organ wydał decyzję w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, co z kolei stanowiło naruszenie art. 7 i 77 Kpa. Ze względu na powyższe nieprawidłowości decyzja organu I instancji powinna podlegać uchyleniu, albowiem została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy (ustalenie wyniku postępowania w sprawie o ułaskawienie) miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Należy podkreślić, iż w przypadku gdy decyzja organu administracji nie ma charakteru uznaniowego, tym bardziej konieczne jest dokładne i rzetelne ustalenie stanu faktycznego sprawy i ocena materiału dowodowego pod kątem zasadności zastosowania normy administracyjnego prawa materialnego. Tymczasem organ II instancji o tej zasadzie zapomniał, uznając, iż wystarczające jest ograniczenie się do ustalenia, iż zapadł prawomocny wyrok skazujący. Należy tymczasem zaznaczyć, iż procedura karna daje możliwości kwestionowania również prawomocnych wyroków. Dlatego też postępowanie administracyjne powinno uwzględniać całokształt okoliczności w zakresie prawnokarnej sytuacji osoby skazanej, a nie ograniczać się do ustalenia faktu prawomocnego skazania.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisu art. 24 § 3 Kpa wywodził, iż bezzasadne są dywagacje organu II instancji odnośnie niewystępowania przyczyn wymienionych w art. 24 § 1 Kpa. Wyłączenie pracownika na podstawie art. 24 § 3 Kpa wymaga przynajmniej uprawdopodobnienia, że istnieją okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość, co do jego bezstronności. Nie chodzi przy tym o uprawdopodobnienie istnienia okoliczności powodujących stronniczość pracownika, lecz jedynie wywołujących wątpliwość, co do jego bezstronności. Nie jest zatem konieczne uprawdopodobnienie, że pracownik będzie stronniczy w załatwieniu sprawy ze względu na daną okoliczność, lecz wystarczy, że okoliczność ta powoduje powstanie wątpliwości co do jego bezstronności, a zatem nie jest pewne i jasne, czy pracownik wykona swoje uprawnienia procesowe w sposób bezstronny. Nakaz bezstronnego wykonywania obowiązków służbowych jest jednym z podstawowych obowiązków pracownika, powiązany z obowiązkiem rzetelnego i sumiennego ich wykonywania. O ile zatem pracownik dostrzeże w rozpoznawanej sprawie istnienie przesłanek określonych w art. 24 Kpa, jest obowiązany powstrzymać się od podejmowania czynności w tej sprawie, bowiem naraża się na zarzut przekroczenia swoich obowiązków służbowych i przyczynienia się do wadliwości decyzji administracyjnej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 czerwca 2007 r. II SA/Ke 163/2007). Bez wątpienia negatywny stosunek do pełnomocnika w związku z reprezentowaniem przeciwnika pracownika organu administracji publicznej w innym postępowaniu może przełożyć się na negatywny stosunek do strony reprezentowanej przez tego samego pełnomocnika. Wskazana przez skarżącego okoliczność uprawdopodabniała w sposób dostateczny wątpliwość co do bezstronności tego pełnomocnika. Dlatego też wniosek o wyłączenie pracownika powinien zostać uwzględniony. Jednocześnie bezzasadne są ustalenia organu II instancji, iż pracownik, którego dotyczył wniosek nie prowadził przedmiotowej sprawy skoro skierował on do skarżącego zawiadomienie z dnia [...] listopada 2011 r. o wszczęciu postępowania i wezwanie do uzupełnienia zgłoszenia z dnia [...] grudnia 2010 r., wykonywał zatem w przedmiotowym postępowaniu czynności i powinien podlegać wyłączeniu na postawie art. 24 § 3 Kpa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Przeprowadzona przez Sąd, w zakresie wynikającym z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi 9 Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 – dalej jako:ppsa ) kontrola legalności zakwestionowanego skargą aktu wykazała, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do usunięcia z obrotu prawnego tj. w zakresie o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie pozostawała decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu licencji na wykonywanie transportu drogowego. Podstawą materialnoprawną stanowiska organów stanowił przepis art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 15 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( tekst jednolity Dz.U.z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm. ).

W związku z takim przedmiotem zaskarżenia wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym podstawy do wykonywania działalności gospodarczej w postaci transportu drogowego stwarza licencja wydawana przez właściwy organ administracji publicznej, podmiotom spełniającym wszystkie ustawowe przesłanki uprawniające do ubiegania się o wydanie stosownej licencji. Przesłanki określające wymogi wobec przedsiębiorców ubiegających się o wydanie licencji w celu podjęcia i wykonywania transportu drogowego zostały wymienione w art. 5 ust. 3, ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym. Stosownie do treści art. 5 ust. 3 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, przedsiębiorcy ubiegającemu się o przyznanie licencji, przyznaje się licencję jeżeli spełnia wskazane w ustawie wymogi , m.in. wymóg dobrej reputacji. W art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o transporcie rogowym ustawodawca wyjaśnił, iż wymóg dobrej reputacji nie jest spełniony lub przestał być spełniany przez osoby ubiegające się o przyznanie licencji lub posiadające określoną licencję jeżeli zostały skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne: karne skarbowe, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, ochronie środowiska lub warunkom pracy i płacy albo innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu.

W rozpoznawanej sprawie niekwestionowanym faktem pozostawało, że wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 2007 r. w sprawie [...] skarżący został prawomocnie skazany z art. 286 § 1 Kodeksu karnego na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem na 3 lata tj. za przestępstwo z rozdziału XXXV Kodeksu karnego – Przestępstwa przeciwko mieniu. Wyrok stał się prawomocny z dniem 3 marca 2009 r.

Z uwagi na fakt skazania za przestępstwo przeciwko mieniu P.K. przestał spełniać wymóg dobrej reputacji w rozumieniu art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o transporcie drogowym. Ta okoliczność faktyczna legła u podstaw uznania przez organy orzekające w sprawie, iż wystąpiła negatywna przesłanka wyłączająca wymóg dobrej reputacji i w konsekwencji skutkowałą cofnięciem udzielonej stronie licencji. Pozytywne ustalenie, iż osoba posiadająca licencję została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne przeciwko mieniu, jest wystarczającą podstawą do uznania, iż osoba taka nie legitymuje się niezbędną przesłanką do dysponowania licencją zezwalającą na podjęcie i wykonywanie transportu drogowego.

W rozpatrywanej sprawie skarżący nie zakwestionował okoliczności związanych ze skazaniem go prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo przeciwko mieniu. Oznacza to, że organ administracji publicznej zobligowany był do cofnięcia licencji w sytuacji gdy jej posiadacz przestał spełnić wymagania uprawniające do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Podkreślenia wymaga, iż decyzja podjęta przez organ I instancji jest decyzją związaną. W sprawach, w których zastosowanie ma instytucja decyzji związanej nie ma podstaw do stosowania zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, ze względu na jednoznaczne zdeterminowanie treści decyzji wolą ustawodawcy. W konsekwencji więc zaskarżony skargą akt, i poprzedzająca go decyzja Starosty pozostawały wolne od naruszeń prawa materialnego.

Odnosząc się zaś do stanowiska skargi zarzucającej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego uznać należało, iż nie mogły one wzruszyć bytu prawnego zaskarżonej decyzji. Nie zostały dostrzeżone przez Sąd inne naruszenia prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy administracyjnej.

W pierwszej kolejności zgodzić się należało ze stanowiskiem SKO, iż zaistniałe w toku postępowania przed organem I instancji naruszenie art. 10 Kpa pozostawało bez wpływu na wynik sprawy. Wbrew odmiennemu poglądowi strony skarżącej, podzielić bowiem należy, dominujący i utrwalony w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych pogląd, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 Kpa przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Jak trafnie zauważyło Kolegium, to do strony stawiającej zarzut należy wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r. w sprawie II OSK 831/05, z 15 maja 2003 r. w sprawie I SA/Gd 199/00, Przegląd Podatkowy 2004 nr 1, str. 43, uchwała 7 sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. w sprawie II FPS 6/04). Zatem to strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. złożenia dokumentu). Nie każde bowiem naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej poddanej kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mieć przy tym należy na uwadze, iż wynikający z przepisu art. 10 § 1 Kpa obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu obciąża zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy i to nawet w sytuacji, gdy nie prowadził on już postępowania dowodowego. Stosownie bowiem do przepisu art. 140 Kpa w sprawach nie uregulowanych w art. 136-139 Kpa w postępowaniu przed organem odwoławczym mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem I instancji. Zatem zarówno organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji nie mogą uchylić się od obowiązku wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego z innych przyczyn, niż wymienione w art. 10 § 2 Kpa. W przeciwnym razie zawsze dochodzi do naruszenia art. 10 § 1 Kpa. Naruszenie przez organ odwoławczy art. 10 § 1 Kpa jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niezastosowanie zaś w danej sprawie trybu określonego w art. 10 § 1 Kpa nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że jest to podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 tej ustawy, a tym samym do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny na postawie przepisu art. 145 § 1pkt 1 lit b ppsa (vide: uchwała 7 sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., wyrażona na tle analogicznej do art. 10 Kpa regulacji przepisu art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej).

W rozpoznawanej sprawie nie tylko organ I, ale również II instancji nie zawiadomiły strony skarżącej o zakończeniu postępowania w sprawie i o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Tak więc nie może budzić wątpliwości, iż organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisu art. 10 § 1 Kpa. Nie miało to jednak wpływu na wynik sprawy. Wbrew stanowisku strony skarżącej, organ I instancji zasięgał trzykrotnie w toku postępowania informacji o aktualnym stanie postępowania o ułaskawienie, ostatni raz w dniu wydania decyzji tj. [...] marca 2011 r. uzyskując wiedzę o tym, iż sprawa pozostaje w toku i nie został wyznaczony termin posiedzenia sądu karnego. W okolicznościach sprawy, rozważać wpływ postępowania o ułaskawienie na wynik prowadzonej z urzędu sprawy o cofnięcie skarżącemu licencji, organ I instancji mógłby jedynie w sytuacji powzięcia wiadomości o skorzystaniu przez Prezydenta RP z przysługującego mu uprawnienia. Organ I instancji nie miał natomiast obowiązku "ustalać wyniku tego postępowania" tj. oczekiwać na jego zakończenie podobnie, jak nie miał też obowiązku ustalać kiedy nastąpi zatarcie skazania ( do którego nota bene może dojść dopiero z upływem 6 miesięcy od zakończenia 3-letniego okresu próby – art. 76 § 1 Kodeksu karnego ). Natomiast organ II instancji, zobowiązany do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, wprawdzie informacji o stanie postępowania o ułaskawienie przed wydaniem decyzji nie zasięgnął, to wobec przyznania na rozprawie przez stronę skarżącą, iż postępowanie o ułaskawienie nadal się toczy, jego zaniechanie nie miało wpływu na wynik sprawy. Zważyć przy tym należy, iż w istocie "dowód z akt postępowania o ułaskawienie", którego zaniechania strona skarżąca zarzuca nie mógł wykazać nic innego ponad tę okoliczność, iż takie postępowanie nadal się toczy. W kontekście zaś tego, iż postępowanie o ułaskawienie dotyczy przecież samego skarżącego, pozbawionym merytorycznej doniosłości pozostawał zarzut niepowiadomienia strony skarżącej o dokonanych ustaleniach organu (w formie notatki urzędowej) co do stanu tegoż postępowania.

Natomiast w nawiązaniu do wcześniejszego stanowiska Sądu, dotyczącego skutków naruszenia art. 10 § 1 Kpa przez organ odwoławczy na możliwość uchylenia decyzji, podkreślić należy, iż skarga pozbawiona jest wywodu wskazującego dowody lub czynności procesowe, których zgłoszenia lub dokonania strona pozbawiona została na skutek niezawiadomienia jej, przed wydaniem decyzji, o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych.

Odnośnie zaś zarzutu naruszenia przez SKO przepisu art. 24 § 3 Kpa, to w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż nie zaistniały w sprawie okoliczności uzasadniające przeprowadzenie dowodu z pisma z dnia [...] sierpnia 2011r. na wskazywaną przez pełnomocnika okoliczność, iż pracownik organu I instancji E.G. "wbrew ustaleniom SKO podejmuje czynności w sprawie cofnięcia licencji" skarżącemu, bowiem wniosek dowodowy nie zmierzał do wyjaśnienia istotnej wątpliwości (art. 106 § 3 ppsa). Ostatecznym postanowieniem organu I instancji wskazany pracownik nie został wyłączony od prowadzenia postępowania, nadto pismo z dnia [...] sierpnia 2011r. ze skierowanym do WSA zapytaniem o stan rozpoznania wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, powstało już po zakończeniu sprawy w organie I instancji.

Odnosząc się już do zarzutu dokonania przez SKO niewłaściwej wykładni przepisu art. 24 § 3 Kpa, wyrażającej się w przyjęciu, iż pracownik organu administracji publicznej, który pozostaje w sporze z osobą reprezentowaną przez pełnomocnika strony nie podlega wyłączeniu, w sytuacji gdy okoliczność taka może wywoływać wątpliwości co do bezstronności pracownika uznać należało, że w okolicznościach niniejszej sprawy pozostaje on nieuzasadniony. O ile bowiem wadliwy pozostawał pogląd Kolegium, iż podpisanie przez pracownika organu E.G. dwóch pism w sprawie skarżącego tj. zawiadomienia z dnia [...] listopada 2010 r. o wszczęciu postępowania i wezwania z dnia [...] grudnia 2010 r. jego pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego świadczy o udziale tego pracownika w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia skarżącemu licencji, to trafnie organ odwoławczy uznał, iż odmowa wyłączenia wskazanego pracownika z przyczyn podnoszonych przez stronę skarżącą nie narusza przepisu art. 24 § 3 Kpa. Podkreślenia przy tym wymaga, iż nawet przyjęcie poglądu odmiennego, w okolicznościach niniejszej sprawy, pozostawało bez wpływu na wynik postępowania administracyjnego, zważywszy na omówione na wstępie regulacje prawa materialnego (art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 15 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym) i w konsekwencji związany charakter decyzji podejmowanych przez organy na podstawie powołanych przepisów ustawy o transporcie rogowym. Tym samym nie mogłoby stanowić podstawy do uznania iż doszło do naruszenia prawa w stopniu o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.

W tym stanie rzeczy, na podstawie przepisu art. 151 ppsa skarga podlegała oddaleniu.

Zważywszy na treść rozstrzygnięcia Sądu przypomnienia wymaga jedynie, iż z momentem wydania wyroku ustała, udzielona w niniejszej sprawie ochrona tymczasowa, wynikająca z postanowienia Sądu z dnia 6 października 2011 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji SKO ( art. 61 § 6 ppsa ).