Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 116/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu
oddalono skargę w pozostałym zakresie
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi E.K. na bezczynność Wójta Gminy W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Wójt Gminy W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 19 stycznia 2022 r., II. oddala skargę w pozostałym zakresie, III. zasądza od Wójta Gminy W. na rzecz skarżącego E. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 19 stycznia 2022 r., złożonym drogą elektroniczną przez platformę ePUAP, skarżący E. K. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący"), wystąpił do Wójta Gminy (dalej: "Wójt") o udostępnienie na adres poczty elektronicznej skanów decyzji o warunkach zabudowy wraz z załącznikami, dotyczących realizacji budynków mieszkalnych jednorodzinnych, wydanych w latach 2012 - 2022 na terenie miejscowości O., gm. W., na nieruchomościach zlokalizowanych w odległości równej lub mniejszej niż 1OOm od linii brzegowej rzeki D. .

Pismem z dnia 25 stycznia 2022 r. Wójt, na podstawie art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", powiadomił wnioskodawcę o wysokości opłaty, na pokrycie kosztów dodatkowych związanych ze sposobem i formą udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, wskazując na ich oszacowanie na kwotę 1.570 zł .

W odpowiedzi na ww. pismo wnioskodawca, pismem z dnia 11 lutego 2022 r. poinformował, że nie wyraża zgody na pokrycie ww. kosztów w wysokości 1.570 zł oraz że nie odstępuje od wskazanego we wniosku sposobu udostępnienia informacji publicznej.

Pismem z dnia 16 lutego 2022 r., Wójt podtrzymał treść ww. powiadomienia z dnia 25 stycznia 2022 r. oraz wskazał, że brak wpłaty, zgodnie z pouczeniem, spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.

Pismem z dnia 1 kwietnia 2022 r. wnioskodawca złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieudzieleniu informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z 19 stycznia 2022 r. oraz wyznaczeniu niezgodnie z prawem opłaty w wysokości 1.570 zł. Wyliczonej opłacie zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), a także art. 7 ust. 2 i art. 15 ust. 1 u.d.i.p.

Jednocześnie wniósł o niezwłoczne udostępnienie wnioskowanej informacji bez wyznaczania kosztów dodatkowych.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2022 r. Wójt poinformował wnioskodawcę, że podniesione w piśmie z dnia 1 kwietnia 2022 r. zarzuty są bezpodstawne.

W ocenie Wójta, wątpliwości prawne budzi już sam fakt domagania się dostępu do decyzji o warunkach zabudowy, które wydane zostały w indywidualnych sprawach

i traktowanie ich jako informacji publicznej (art. 1 ust. 1 i 6 u.d.i.p.). Mimo powyższych okoliczności wnioskowane informacje zostałyby udostępnione, o ile wnioskodawca zrealizowałby obowiązek pokrycia kosztów ich udostępnienia i przetworzenia, co jest zgodne z art. 15 u.d.i.p.

Wbrew stanowisku wnioskodawcy dokonanie analizy wszystkich decyzji o warunkach zabudowy w miejscowości O. wydanych w okresie 2012-2022, dodatkowo zlokalizowanych w odległości równej lub mniejszej niż 100 m od linii brzegowej rzeki D. nie mieści się w zakresie obowiązków żadnego pracownika i przygotowanie wnioskowanej informacji w ewidentny sposób należy uznać za jej przetworzenie.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a w szczególności wątpliwości czy złożony wniosek rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, oraz że jego rozpatrzenie wiąże się z dodatkową pracą i przetworzeniem informacji, Wójt wskazał, że wnioskodawca nie wykazał interesu publicznego uzasadniającego uzyskanie zawnioskowanych informacji, zatem jego zrealizowanie będzie możliwe wyłącznie po pokryciu określonej w piśmie z dnia 25 stycznia 2022 r. kwoty

Pismem z dnia 13 kwietnia 2022 r. wnioskodawca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Wójta w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 19 stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżący, analogicznie jak w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zarzucił naruszenie:

- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie w jakim przepis ten stanowi normatywną podstawę prawa do informacji publicznej, poprzez nieprawidłowe nałożenie opłaty za dostęp do informacji publicznej, stanowiące faktyczne ograniczenie tego prawa;

- art. 3 ust. 2, art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., w zakresie w jakim przepisy te stanowią o tym, że zasadą jest prawo do informacji publicznej, poprzez nieuprawnione ograniczenie do niej dostępu;

- art. 7 ust. 2 u.d.i.p., w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że zasadą jest bezpłatność dostępu do informacji publicznej, poprzez nieuzasadnione nałożenie opłaty za dostęp do informacji publicznej, gdyż niemającej charakteru wyjątku od zasady;

- art. 15 ust. 1 u.d.i.p., w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę do nałożenia opłaty za dostęp do informacji publicznej, poprzez nieuzasadnione nałożenie opłaty spowodowane niewystąpieniem "dodatkowych kosztów", o których stanowi ten przepis.

Powyższe zarzuty zostały uszczegółowione w uzasadnieniu skargi.

Skarżący wniósł o:

1) zobowiązanie skarżonego organu do rozpatrzenia wniosku z dnia 19.01.2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

stwierdzenie, że bezczynność organu skarżonego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

wymierzenia organowi skarżonemu grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;

rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym;

zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wbrew treści skargi organ nie odmówił udzielenia informacji, o które wnosił skarżący, ale w oparciu o art. 15 u.d.i.p. powiadomił wnioskodawcę o wysokości opłaty. Wniosek dotyczył bowiem, udostępnienia indywidualnych decyzji o warunkach zabudowy, wraz z załącznikami graficznymi, dla wsi O. z lat 2012-2022, dodatkowo zlokalizowanych w odległości równej lub mniejszej niż 100 m od linii brzegowej rzeki D..

Organ wskazał, że w okresie którego dotyczy wniosek wydano łącznie 1475 decyzji o warunkach zabudowy. Każda decyzja składa się z około 3 - 4 stron tekstu i 2 sztuk załączników graficznych w formacie A 4 lub A 3. W ocenie organu, zrealizowanie wniosku skarżącego wymagało wyszukania decyzji dotyczących wsi O. a następnie wysegregowania tych, które dotyczą inwestycji znajdujących się w odległości równej lub mniejszej niż 100 m od linii brzegowej rzeki D.. Ponadto, wskazano na konieczność specjalnego zeskanowania map (ze względu na format), tak aby można je było przesłać wnioskodawcy pocztą elektroniczną na wskazany we wniosku adres, a także na konieczność anonimizacji zawartych w decyzjach danych osobowych.

Wójt zaznaczył, że opracowanie załączników w sposób umożliwiający ich przekazanie musiało odbyć się poza siedzibą Urzędu Gminy W., albowiem Urząd nie posiada urządzeń umożliwiających zeskanowanie tak dużego formatu jak mapy.

Organ przedstawił sposób wyliczenia kosztów, stwierdzając, że opłata nie została ustalona "dowolnie" i ma wymiar realny a nie potencjalny.

Koszty jakie wiążą się z rozpatrzeniem wniosku są konieczne i zostały w sposób logiczny i przejrzysty wykazane i nie dotyczą przeznaczenia określonego czasu przez pracownika na udostępnienie "prostej" informacji, ale ich przetworzenia.

Zdaniem organu, skarżący wnosi o udzielenie informacji przetworzonej, zatem winien wykazać, realizacji jakiego interesu publicznego ma służyć udostępnienie informacji o które wnosi.

Posiadana przez organ wiedza pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż wnioskodawca nie ma na celu żadnego interesu publicznego a jedynie własny interes związany z reprezentowaniem i prowadzeniem spraw spółki S. , która wystąpiła z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy we wsi O..

Przedstawiono orzecznictwo dotyczące nadużycia prawa do informacji publicznej przetworzonej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej okazała się zasadna, jednakże z innych przyczyn niż wskazał skarżący.

Na wstępie wskazać należy, że właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z art. 21 u.d.i.p. stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).

Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim podmiotowy i przedmiotowy, a wynikający z przepisów prawa obowiązek działania i podjęcia stosownego działania, a dopiero później, że obowiązku tego, w nakazanym terminie, organ nie wypełnia.

Od niedziałania organu trzeba odróżnić sytuację, w której odpowiada on na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wskazując formę, sposób i termin udostępnienia żądanych informacji. Zatem jakikolwiek przejaw działania ze strony podmiotu zobowiązanego w sprawie o udostępnienie informacji publicznej wyklucza zarzut bezczynności (wyrok NSA z 11.09.2012 r., sygn. akt I OSK 1135/12; wyrok WSA w Szczecinie z 28.04.2011 r., sygn. akt II SAB/Sz 19/11, wszystkie powołane: orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem jednak wykluczenia zarzutu bezczynności jest to by stosowne działanie podjęte było w wymaganym u.d.i.p. terminie i formie.

W tego rodzaju sprawach, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.).

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Realizując powinności wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ podejmuje dwojakiego rodzaju działania, a to załatwia sprawę w drodze czynności materialno-technicznej lub wydając decyzję. Czynnością materialno-techniczną (pismem) udziela żądanej informacji lub informuje o tym, że: wniosek nie znajduje oparcia w przepisach prawa, żądana informacja nie jest informacją publiczną, organ nie jest w posiadaniu informacji lub obowiązuje inny tryb udostępniania (np. BIP i itp.), nie ma podstaw do zastosowania trybu określonego w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Decyzję natomiast wydaje w przypadku: odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na przesłanki ograniczające dostępność; odmowy udostępnienia informacji przetworzonej z powodu nie wykazania interesu publicznego; umorzenia postępowania, jeżeli wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się do Wójta z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci przesłania na pocztę elektroniczną skanów decyzji w sprawie warunków zabudowy wraz z załącznikami, dotyczących realizacji budynków mieszkalnych jednorodzinnych, wydanych w latach 2012 - 2022 na terenie miejscowości O., gm. W., na nieruchomościach zlokalizowanych w odległości równej lub mniejszej niż 1OOm od linii brzegowej rzeki D..

Zidentyfikowanie, czy w rozpoznawanym przypadku doszło do bezczynności w zakresie ww. wniosku o udzielenie informacji publicznej wymaga w pierwszej kolejności zbadania, czy informacje, o udzielnie których zwrócił się wnioskodawca mają charakter informacji publicznej oraz, czy podmiot, do którego skierowano żądanie jest obowiązany do udostępniania takich informacji.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Wójt jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., jest zobowiązany do udzielania informacji publicznej w zakresie, w jakim jest on jej dysponentem.

Nie ulega również żadnych wątpliwości, że co do zasady decyzje organów publicznych stanowią informację publiczną, a jej udostępnienie niewątpliwie wpisuje się w obowiązek wynikający z przepisów art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.d.i.p. Decyzja w sprawie warunków zabudowy jest zatem dokumentem urzędowym, w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) i ust. 2 u.d.i.p. (por. np. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2017 r. sygn. I OSK 1856/15; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. I OSK 1003/17; wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. I OSK 204/16).

Wobec powyższego wniosek skarżącego z dnia 19 stycznia 2022 r. podlegał rozpoznaniu na podstawie przepisów u.d.i.p.

Z akt sprawy wynika, że Wójt w odpowiedzi na wniosek skarżącego z 19 stycznia 2022 r., poinformował skarżącego pismem z 25 stycznia 2022 r. o wysokości opłaty związanej z udostępnieniem żądanej informacji, w oparciu o art. 15 ust. 1 u.d.i.p. Skarżący nie zgodził się na uiszczenie opłaty, ani na zmianę formy udostępnienia informacji. W związku z nieuiszczeniem opłaty organ nie udostępnił informacji zgodnie z żądaniem i w formie wskazanej we wniosku, wskazując, że pozostawia wniosek bez rozpoznania.

Oceniając powyższe wskazać należy, że w świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p. zasadą jest, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Ustawodawca w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. przewidział możliwość przedłużenia terminu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej maksymalnie do 2 miesięcy, jeżeli jego załatwienie w terminie 14 dni nie jest możliwe.

W myśl zaś art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p., jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Wówczas podmiot ten, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że art. 15 ust. 2 u.d.i.p. przewiduje realizację obowiązku udostępnienia informacji zgodnie z pierwotnym wnioskiem także w przypadku braku odpowiedzi ze strony wnioskodawcy na zawiadomienie podmiotu zobowiązanego o wysokości opłaty związanej z udostępnieniem żądanej informacji, czyli bez wniesienia opłaty. Powstanie obowiązku uiszczenia opłaty w wysokości odpowiadającej kosztom związanym ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnia informacji i wezwanie strony do uiszczenia tej opłaty, powoduje jedynie przesunięcie terminu udostępnienia tej informacji w zakresie określonym w przepisie art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Organ administracji publicznej nie może więc uzależnić udostępnienia informacji publicznej od uiszczenia opłaty. Rozwiązanie przyjęte w art. 15 ust. 2 u.d.i.p. gwarantuje pewność działania podmiotu zobowiązanego, nie pozostawia go w niepewności co do konieczności i zakresu realizacji ciążącego na nim obowiązku udostępnienia informacji w sposób wskazany we wniosku, a także nie wyłącza możliwości zmiany lub wycofania wniosku przez zainteresowany podmiot (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 2 grudnia 2020 r., sygn. akt II SAB/Gd 53/20).

W doktrynie zasadnie podkreślono, że w przypadku braku reakcji wnioskodawcy na otrzymane powiadomienie o wysokości opłaty podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji nie może odmówić realizacji wniosku, tj. wydać decyzji o odmowie udostępnienia informacji, ani też skorzystać z możliwości wydania decyzji o umorzeniu postępowania, gdyż skorzystanie z ww. sposobów zakończenia postępowania może nastąpić jedynie w ściśle określonych przepisami u.d.i.p. przypadkach. Podmiot zobowiązany nie będzie mógł również w omawianej sytuacji pozostawić wniosku bez rozpoznania, gdyż przepisy u.d.i.p. przewidują jedynie trzy sposoby zakończenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej: wydanie decyzji odmownej lub o umorzeniu postępowania bądź też udostępnienie informacji publicznej (zob. K. Kędzierska, Opłaty związane z dostępem do informacji publicznej (w:) Informacja w Administracji Publicznej, 2016, Nr 2, s. 17).

Bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępniania informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie tej informacji podmiot taki nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 - z zastrzeżeniem modyfikacji terminu dokonywanej przez art. 15 ust. 2), albo nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2), albo nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 2).

Mając na względzie powyższe rozważania należy stwierdzić, że Wójt zobowiązany był do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 19 stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej pomimo nieuiszczenia przez skarżącego wymaganej opłaty, w wysokości określonej w powiadomieniu z dnia 25 stycznia 2022 r. Z tego względu uznać należy, że organ dopuścił się bezczynności.

Z pism kierowanych do skarżącego oraz z odpowiedzi na skargę wynika, że informacje, o udostępnienie których zwrócił się skarżący dotyczyły postępowania administracyjnego prowadzonego na wniosek innego podmiotu. Z twierdzeń Wójta zaprezentowanych w piśmie skierowanym do skarżącego i w odpowiedzi na skargę wynika, że skarżący reprezentuje spółkę w postępowaniu w sprawie o ustalenie warunków zabudowy we wsi O., co wykluczałoby możliwość uzyskania przez niego dostępu do określonych dokumentów w trybie u.d.i.p. Organ stwierdził, że skarżący nie ma na celu żadnego interesu publicznego a jedynie własny interes związany z reprezentowaniem i prowadzeniem spraw spółki S.

Wskazać zatem należy, że w przypadku stwierdzenia, że wniosek dotyczy udostępnienia informacji przetworzonej, adresat powinien wezwać wnioskodawcę do wykazania, dlaczego uzyskanie danej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Taką przesłankę można uznać za spełnioną, gdy wnioskodawca jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku, swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga. Informacja publiczna powinna bowiem stwarzać realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. Jeśli wnioskodawca nie wykaże, że uzyskanie danej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, jak wyżej już wskazano, podmiot zobowiązany powinien wydać decyzję o odmowie udzielenia tej informacji (art. 16 ust 1 u.d.i.p.). Tymczasem z treści pism organu (z dnia 4 kwietnia 2022 r. oraz z odpowiedzi na skargę dnia 21 kwietnia 2022 r.) wynika, że według Wójta skarżący wnosi o udzielenie informacji przetworzonej, zatem winien wykazać, realizacji jakiego interesu publicznego ma służyć udostępnienie informacji o które wnosi. Jednocześnie organ ocenił, że interes publiczny w sprawie nie zachodzi, przy czym skarżący – jak wynika z akt administracyjnych – nie był wzywany do wykazania interesu publicznego. Organ nie wydał też decyzji o odmowie udostępnienia informacji przetworzonej.

W konsekwencji nie może być uznane za załatwienie wniosku w trybie u.d.i.p. poinformowanie skarżącego o zajętym stanowisku jedynie w formie pisma z dnia 4 kwietnia 2022 r. oraz w odpowiedzi na skargę.

Zdaniem Sądu, organ nie załatwił więc sprawy zgodnie z trybem przewidzianym w u.d.i.p.

Wyjaśnić przy tym należy, że na etapie skargi na bezczynność Sąd nie jest uprawniony do oceny prawidłowości dokonanej przez organ administracji kwalifikacji informacji jako przetworzonej. Dopiero, gdy organ wyda decyzję odmowną w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p. z powodu niewykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu społecznego, a decyzja taka poddana zostałaby kontroli sądu administracyjnego, wówczas byłaby możliwa ocena przez sąd, czy żądana informacja rzeczywiście jest informacją przetworzoną i czy wobec tego wymagane było wykazanie szczególnie istotnego interesu społecznego i czy przesłanka ta została spełniona. Przy skardze na bezczynność organu przedwczesna jest ocena sądu co do charakteru żądanej informacji publicznej (prosta, czy przetworzona). Przy skardze na bezczynność zadaniem sądu jest ustalenie, czy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, a organ zobowiązany do jej udzielenie nie udziela jej (mimo że ją posiada), nie wydaje decyzji odmawiającej lub decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania. Przy kontroli bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej nie ma pola dla dalszej oceny charakteru żądanej informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2020 r., I OSK 3747/18).

Wobec powyższego Sąd w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że Wójt dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia 19 stycznia 2022 r. Treść zapadłego orzeczenia nie przesądza jednak o treści i formie rozstrzygnięcia organu. Trzeba wyjaśnić, że Sąd nie zobowiązuje organu do udostępnienia informacji publicznej we wskazanym zakresie, ale do załatwienia jego wniosku w sposób zgodny z przepisami u.d.i.p.

Sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa oraz odstąpił od ukarania organu grzywną, gdyż przyczyną zaistnienia stanu bezczynności nie było nieuzasadnione zaniechanie organu, lekceważenie przepisów prawa bądź zła wola organu.

Rażące naruszenie prawa oznacza zaś wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18).

W analizowanym przypadku organ praktycznie niezwłocznie poinformował skarżącego, z jakich względów nie udostępnił żądanych informacji. Choć przeprowadził w tym zakresie błędną analizę, to Sąd nie dostrzega w postępowaniu organu bagatelizowania podstawowych obowiązków wynikających z u.d.i.p. Brak właściwej (zgodnej z u.d.i.p.) reakcji na wniosek skarżącego był efektem nieprawidłowej wykładni analizowanych przepisów, w szczególności art. 15 ust. 1 u.d.i.p. i art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

Z tych względów Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, w pkt II sentencji wyroku. Przy tym, Sąd uznał, że zarzuty dotyczące zasadności i sposobu ustalenia wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej pozostają poza zakresem niniejszej sprawy. Sąd akceptuje linię orzecznictwa, według której ustalenie wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej następuje w drodze aktu z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i podlega odrębnej kontroli sądowoadministracyjnej.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł natomiast po myśli art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., w pkt III sentencji. Do kosztów tych zaliczono uiszczony wpis sądowy w wysokości [...] zł. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.

Wszystkie cytowane orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.