Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 344/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 127, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, Asesor WSA Jacek Boratyn, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Ł.B. na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne na 2017 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego Ł.B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 344/20

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2020r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARMiR), po rozpatrzeniu odwołania Ł. B., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARMiR z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2017.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 16 maja 2017 roku, Ł. B. złożył wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2017. Beneficjent zadeklarował w trzecim roku 5-letniego zobowiązania realizację pakietu 4 - Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 oraz pakietu 5 - Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000 a w ich ramach:

- wariant 4.4 - Półnaturalne łąki wilgotne na łącznej powierzchni 2,39 ha obejmującej działki rolne: E1, F1, G1, H1, I1, J1, K1, L1, Ł1 oraz M1;

- wariant 5.4 - Półnaturalne łąki wilgotne na powierzchni 4,08 ha obejmującej działkę rolną DD1,

- wariant 5.5-Półnaturalne łąki świeże na powierzchni 71,17 ha obejmującej działki rolne: A1, B1, C1, D1, AA1, AAA1, AAAA1, BB1 oraz CC1.

Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej deklaracji, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu [...] czerwca 2018 r. decyzję nr [...] o przyznaniu Beneficjentowi płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2017 rok w łącznej wysokości 65.281,62 zł dla wariantu 5.4- Półnaturalne łąki wilgotne oraz dla wariantu 5.5 - Półnaturalne łąki świeże. Jednocześnie organ I instancji odmówił przyznania płatności do wariantu 4.4 - Półnaturalne łąki wilgotne ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności.

Beneficjent złożył odwołanie od ww. decyzji. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

Beneficjent zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. I SA/Rz 1048/18 uchylił decyzję Dyrektora POR ARiMR z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że w aktach rozpoznawanej sprawy nie znajduje się ani wniosek, ani decyzja przyznająca płatność RŚK na 2015 rok, jak też na rok 2016, dlatego Sąd nie miał możliwości zweryfikowania zawartych w decyzji stwierdzeń organu, co do powierzchni podjętego w 2015 r. zobowiązania zwłaszcza, że skarżący kwestionuje stanowisko organu w tym zakresie i utrzymuje, że w 2016 r. otrzymał płatność niepomniejszoną do całej zadeklarowanej powierzchni i jest ona tożsama z powierzchnią zadeklarowaną w 2017 r. Sąd podniósł również, że z akt sprawy nie wynika, w jaki sposób organ ustalił powierzchnię 5 -letniej historii trwałych użytków zielonych (TUZ).

W związku z powyższym, Dyrektor POR ARiMR decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], nakazując organowi I instancji wydanie nowego rozstrzygnięcia w sprawie w oparciu o wyrok sądu, który zapadł w niniejszej sprawie.

Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej deklaracji, uwzględniając wyrok WSA w Rzeszowie, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu [...] grudnia 2019 r. decyzję nr [...] o przyznaniu Beneficjentowi płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2017 rok w łącznej wysokości 65.311,21 zł, stanowiącej płatność do:

- wariantu 5.4- Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości 1.842,43 zł do powierzchni 3,46 ha - wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1.029,10 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności;

- wariantu 5.5 - Półnaturalne łąki świeże w wysokości 63.468,78 zł do powierzchni 68,89 ha - wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 4.498,95 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności.

Jednocześnie organ I instancji powyższą decyzją odmówił przyznania płatności do wariantu 4.4 - Półnaturałne łąki wilgotne ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności.

W dniu 30 grudnia 2019 r. Beneficjent złożył odwołanie od ww. decyzji zarzucając organowi I instancji, że ten nie rozpatrzył całego materiału dowodowego i nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego, opierając się jedynie na informacji pozyskanej z systemu informacji geograficznej a pomijając zupełnie stanowisko Strony wskazane we wniosku o płatność na rok 2017, poparte zeznaniami świadków i oświadczeniem Strony. Zdaniem Beneficjenta, organ nie uwzględnił wyników wizytacji

w terenie, utrwalonych w raporcie [...], który dotyczy tych samych działek. Skoro w 2016 r. zweryfikowano powierzchnię działek a rolnik podjął zobowiązanie, to powierzchnia ta nie mogła ulec zmniejszeniu. Organ nie wyjaśnił, dlaczego czynności podjęte w celu weryfikacji powierzchni działek na miejscu nie są wystarczające dla stwierdzenia przydatności działek do płatności RŚK, natomiast zdjęcia lotnicze, satelitarne już tak. Beneficjent zarzucił również, że organ w sposób dowolny ocenił dowód w postaci zeznań świadka M. P. stwierdzając, że nie wynika z nich, że na przedmiotowych działkach TUZ istniał 5 lat wstecz od roku, w którym złożono wniosek o przyznanie płatności RŚK.

W związku z powyższym Beneficjent wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2017 do całej zadeklarowanej powierzchni tj. 77,64 ha.

Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor POR ARiMR, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2020r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ustalona przez organ I instancji powierzchnia kwalifikująca się do płatności RŚK w ramach deklarowanych wariantów nie budzi wątpliwości, mając na uwadze § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm., dalej: rozporządzenie RŚK).

W dalszej kolejności Dyrektor Oddziału wskazał, że z założeń deklarowanych wariantów tj. 4.4, 5.4 i 5.5 wynika, że na działkach zadeklarowanych w ich ramach muszą występować trwałe użytki zielone (TUZ), na których występują siedliska przyrodnicze, których typy są wymienione w ust. 3 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia RŚK.

Organ odwoławczy wskazał, że weryfikacja działek została przeprowadzona w roku 2015 do wariantu 5.5 oraz w roku 2016 do wariantu 4.4 i 5.4, co znalazło swoje odzwierciedlanie w decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2016r. (sprawa za rok 2015) oraz decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2017r. (za rok 2016), co do których Beneficjent wówczas nie wniósł odwołania. Decyzje te są ostateczne i prawomocne.

W rozpatrywanej sprawie za rok 2017 istotnym jest, że zobowiązanie RŚK jest realizowane przez Beneficjenta od 2015 roku dla wariantu 5.5 oraz od roku 2016 dla

wariantu 4.4 oraz 5.4. Zgodnie z § 6 rozporządzenia RŚK, Beneficjent zobligowany jest do utrzymania wielkości obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, gdyż wielkość i miejsce realizacji ww. zobowiązania nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji.

W niniejszej sprawie, po kontroli administracyjnej i analizie poszczególnych działek zadeklarowanych w roku 2017 stwierdzono, że na działkach ewidencyjnych, na których położone są działki rolne zadeklarowane do poszczególnych wariantów, powierzchnia jest większa od ustalonego zobowiązania, tj.:

- w wariancie 4.4 na działkach I1 na pow. 0,08 ha (dz. ewidencyjna nr 26/1), K1 na pow. 0,04 ha (dz. ewidencyjna nr 764), Ł1 na pow. 0,12 ha (dz. ewidencyjna nr 834), H1 na pow. 0,12 (dz. ewidencyjna nr 28), E1 na pow. 0,21 ha (dz. ewidencyjna nr 75) oraz L1 na pow. 0,11 ha (dz. ewidencyjna nr 816).

Ponadto w wyniku analizy pod kątem realizacji zobowiązania ustalono, że do działek rolnych L1 (0,11 ha) i Ł1 (0,12 ha) rolnik nie podjął zobowiązania w roku 2016 zatem nie mógł o te działki zwiększyć zobowiązania. Wobec powyższego powierzchnia 0,68 ha została wykluczona z płatności do wariantu 4.4.

Organ stwierdził również, że na działce rolnej DD1 w wariancje 5.4 nastąpiło zwiększenie podjętego zobowiązania w stosunku do roku 2016 - na dz. ew. nr 827/8 na pow. 0,54 ha, na dz. ew. nr 824/7 na pow. 0,05 ha i na dz. ew. nr 822/7 na pow. 0,03 ha, co w rezultacie spowodowało wykluczenie powierzchni 0,62 ha z płatności w wariancie 5.4.

Ponadto w przypadku wariantu 5.5 zostało stwierdzone niedotrzymanie zobowiązania w stosunku do roku 2015, które dotyczy działek ewidencyjnych: nr 167 (dz. rolna A1) na pow. 0,07 ha, działki ew. 9/2 (dz. rolna AA1) na pow. 2,07 ha, działki ew. 225 (BB1) na pow. 0,01 ha, działki ew. 173 na pow. 0,05 ha i działki 178 na pow. 0,01 ha stanowiącej działkę rolną AAAA1 oraz działki ewidencyjnej 12/8 stanowiącej działkę rolną AAA1 na powierzchni 0,07 ha. Łączna powierzchnia wykluczona w wariancie 5.5 wyniosła 2,28 ha.

W związku z powyższym, powierzchnia stwierdzona do płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej w wariancie 4.4 w roku 2017 r. z wniosku Beneficjenta wyniosła 1,71 ha i jest o 0,68 ha mniejsza niż deklaracja z wniosku, w wariancie 5.4 wynosi 3,46 ha i jest o 0,62 ha mniejsza niż deklaracja. W wariancie 5.5 wynosi 68,89 ha i jest o 2,28 ha mniejsza niż deklaracja z wniosku.

Zdaniem organu odwoławczego są to powierzchnie poprawne, ustalone

w kontroli administracyjnej wniosku w oparciu o system informatyczny ARiMR oraz uzupełnione o analizę działek w oparciu o § 12 ust. 4 i ust. 1 rozporządzenia RŚK tj. czy zmierzone powierzchnie działek rolnych stanowią trwały użytek zielony, zgodny z definicją 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013.

W ocenie Dyrektora Oddziału ARiMR, organ I instancji zasadnie wykluczył z poszczególnych wariantów powierzchnie - 0,68 ha z wariantu 4.4 - Półnaturalne łąki wilgotne, 0,62 ha z wariantu 5.4 - Półnaturalne łąki wilgotne oraz 2,28 ha z wariantu 5.5 - Półnaturalne łąki świeże, co powoduje naliczenie stosownych kar administracyjnych, określonych w art. 19 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 roku uzupełniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L 181 z 2014 r., str. 48 ze zm,), stanowiącym o karach administracyjnych w przypadkach zawyżenia deklaracji.

W związku z powyższym, na podstawie art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014 odmówiono Beneficjentowi przyznania płatności dla wariantu 4.4. w 2017 roku, gdyż procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach wariantu 4.4 a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosiła 39,77 %, a więc przekroczyła 20%.

W przypadku wariantu 5.4. procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach wariantu 5.4. a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 17,92 %, nie przekroczyła więc 20%. W związku z powyższym, stosownie do art. 19 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 Beneficjentowi przyznano pomoc do powierzchni stwierdzonej, pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Kwotę pierwotnie przyznanej płatności pomniejszono o kwotę sankcji powierzchniowej w rezultacie uznając, że kwota płatności RŚK do wariantu 5.4 powinna wynosić 1.842,43 zł.

Odnośnie do wariantu 5.5 stwierdzono, że wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych w ramach wariantu 5,4 a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 3,31 %, a więc ponad 3 %. Z tego powodu, stosownie do art. 19 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr

640/2014 pomniejszono przyznaną pomoc o dwukrotność stwierdzonej różnicy i zastosowano sankcję powierzchniową, w wyniku czego kwota płatności RŚK do wariantu 5.4 w roku 2017 wniosła 63 468,78 zł.

W konsekwencji, Beneficjentowi przyznano płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2017 w łącznej wysokości 65.311,21 zł stanowiącej płatność do: wariantu 5.4 - Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości 1.842,43 zł i wariantu 5.5 - Półnaturalne łąki świeże w wysokości 63.468,78 zł oraz odmówiono płatności do wariantu 4.4 - Półnaturalne łąki świeże.

Dyrektor Oddziału Agencji uznał prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji oraz nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Ł. B. zaskarżył ww. decyzję Dyrektora Oddziału ARMiR z dnia [...] marca 2020 r., wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą decyzją organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania sądowo- administracyjnego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy poprzez:

- niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, pominięcie wniosków płynących z dowodów przedstawionych przez Skarżącego tj.: zeznań świadka M. P. czy raportu [...] i oparcie się jedynie na informacji pozyskanej z systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu i Rady (UE) nr 1306/2013;

- niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, skutkujące wyłączeniem z dopłat RŚK obszaru 2,05 ha (powierzchnia wykluczona w ramach pakietów 5.4 i 5.5) z przyjętego w ramach pięcioletniego zobowiązania RŚK dla tych pakietów obszaru 74,4 ha, pomimo że na obszarze tym występowała wolna, pozbawiona zakrzaczeń i zadrzewień powierzchnia, na której prowadzono prace polegające na wykaszaniu i zebraniu plonu oraz istniał od co najmniej 5 lat trwały użytek zielony;

- brak uzasadnienia przyczyn, dla których organ pomniejszył powierzchnie kwalifikujące się do dopłat w ramach RŚK w wariancie 5.4 i 5.5 łącznie o 2,05 ha w porównaniu do przyjętego zobowiązania, pomimo że na obszarze tym występowała wolna, pozbawiona zakrzaczeń i zadrzewień powierzchnia, a jeżeli nawet występowały pojedyncze drzewa to w ilości nie przekraczającej 100 drzew na

1 ha, a obszar ten był użytkowany rolniczo, tak jak obszar pozbawiony drzew; na całej powierzchni działek objętych pakietem 5.4 i 5.5 prowadzono prace polegające na wykaszaniu i zebraniu plonu oraz istniał od co najmniej 15 lat trwały użytek zielony.

Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie;

- art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia [...] grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, poprzez jego niezastosowanie do części powierzchni wyłączonej z dopłat RŚK (2,05 ha).

W uzasadnieniu Skarżący zaznaczył, że trwałe użytki zielone oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych pastewnych roślin zielonych, które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres pięciu lat lub dłużej. Mogą one obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, pod warunkiem, że zachowano przewagę traw i innych pastewnych roślin zielonych. Weryfikacja powierzchni, do których Skarżący wnioskuje o dopłaty RŚK została przeprowadzona na przedmiotowych działkach w 2015 i 2016 r., gdzie stwierdzono obszar kwalifikujący się do dopłat RŚK w ramach poszczególnych wariantów. Skarżący wskazał, że fakt rolniczego wykorzystania działek potwierdza raport [...] - jest to dokument urzędowy, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania, stanowiący dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokument ten potwierdza, że działki objęte pakietami 4.4, 5.4 i 5.5 są użytkowane rolniczo na terenie większym niż to stwierdzono w ww. decyzjach, tj. na obszarze 77,64 ha, a nie 76,11 ha. To na tym dokumencie Beneficjent oparł się, sporządzając wniosek za rok 2017. Skarżący argumentował, że TUZ istniał na przedmiotowych działkach zarówno w roku 2015, jak i w latach wcześniejszych, co potwierdza również protokół z czynności kontrolnych, przeprowadzonych na przedmiotowych działkach. Zgodnie zaś z rozporządzeniem RŚK, na działkach mogą występować zadrzewienia lub zakrzaczenia. Maksymalne zagęszczenie drzew nie może przekroczyć 100 drzew na hektar. Zdjęcia satelitarne nie oddają w pełni charakteru zakrzaczenia czy zadrzewienia działek. Rolnik użytkuje bowiem przedmiotową powierzchnię pod koronami drzew czy też pomiędzy zakrzaczeniami. Organ powinien więc uwzględnić to w swoich szacunkach powierzchni użytkowej działki. Skarżący powołał się również na opinię w postaci Planu działalności rolnośrodowiskowej z 30 czerwca 2016r., dotyczącego przedmiotowych działek, w której łączna powierzchnia działek wynosi 78,19 ha, a więc stanowi niemal cały obszar.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARMiR wniósł o jej oddalenie z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje;

Skarga jest uzasadniona i musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W trakcie rozpatrywania sprawy przez organ II instancji dopuścił się on naruszenia prawa procesowego, co mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji.

Przebieg postępowania odwoławczego i obowiązki spoczywające na organie tego szczebla, rozpatrującego odwołanie złożone od decyzji organu I instancji w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 127 i następne kpa, z tym ,że w postepowaniu tym mają zastosowanie również, w zakresie w którym nie istnieją regulacje szczegółowe, przepisy dotyczące postępowania przed organem I instancji. W trakcie postępowania odwoławczego, które ma charakter ponownego rozpatrzenia sprawy organ musi więc ponownie rozważyć zarówno materiał dowodowy, jak i elementy prawne sprawy w szczególności dotyczące podstawy prawnej wydawanego rozstrzygnięcia , czyli przepisów ma podstawie których władczo kształtuje sytuację prawną obywatela . Organ ten jest również zobowiązany do przeprowadzenia dowodów jeżeli przyczyni się to do rozpatrzenia sprawy i nie zachodzi okoliczność z art. 138 § 2 kpa.

W trakcie tego postępowania, aby czyniło ono zadość statuowanej przepisem art. 7 kpa zasadzie prawdy obiektywnej musi on w sposób dokładny wyjaśnić stan faktyczny sprawy, tak by podstawą podejmowanych decyzji był rzeczywisty przebieg zdarzeń, a przesłanki podejmowanego rozstrzygnięcia nie budziły żadnej wątpliwości. W tym zakresie na etapie postępowania odwoławczego, z uwzględnieniem zasady przekonywania organ jest zobowiązany do odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu ( jeżeli zostały one wyszczególnione). Tylko bowiem w takim przypadku można będzie ocenić postępowanie organu jako prawidłowe, a w szczególności spełniające zasady rządzące postępowaniem odwoławczym.

W przedmiotowej sprawie podstawą wydanej przez organ I instancji decyzji była rozbieżność pomiędzy zadeklarowana przez rolnika powierzchnią uprawnioną do upraw z tytułu realizowanego programu rolnośrodowiskowego w wariantach powyżej opisanych, a rzeczywistą powierzchnią tych upraw do dopłat tych, w ocenie organu, uprawnioną. Przyczyny odmowy miały też tkwić w niespełnianiu przez działki warunków uznania ich za trwałe użytki zielone (TUZ ). Wskazać zatem należy, że rolnik zadeklarował do płatności działki w wariancie 4.4 półnaturalne łąki wilgotne o powierzchni 2,39 ha, w wariancie 5.4 półnaturalne łąki wilgotne o powierzchni 4,08 ha i w wariancie 5.5 półnaturalne łąki wilgotne o powierzchni 71,17 ha.

Odnośnie płatności w wariancie 4.4 organ przyjął, że rzeczywista powierzchnia uprawniona płatności wynosi 1,71 ha, co wynika w z wielkości działek zadeklarowanych do programu rolnośrodowiskowego w roku 2016. Organ wskazał, że realizacja programu rolnośrodowiskowego na charakter wieloletni i w trakcie jego realizacji ( 5lat ) rolnik nie może zarówno zmniejszyć, jak i też zwiększyć areału na którym to zobowiązanie jest realizowane. W aktualnie omawianej części sprawy organ wskazał, że w roku 2016, kiedy rolnik rozpoczynał realizację programu, wykazał on powierzchnię 1,71 i tylko do takiej powierzchni jest on uprawniony do otrzymywania dopłat w tym wariancie. Powiększenie tej powierzchni, nawet w sytuacji, gdy na zwiększonej części rzeczywiście są realizowane wymogi programu rolnośrodowiskowego powoduje ,że dochodzi do stanu przedeklarowania powierzchni, czyli zadeklarowania powierzchni większej niż ta, uprawniona do dopłat, co z kolei skutkuje nałożeniem odpowiednich sankcji. W przedmiotowej części sprawy zadeklarowana powierzchnia przekraczała powierzchnię uprawnioną do dopłat o ponad 30%, co skutkowało odnową przyznania dopłat w tej części. W tym zakresie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego. Przedstawiona przez organ argumentacja, co do zadeklarowania zbyt dużej powierzchni jako uprawnionej do dopłat znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy.

Podobnie należy ocenić argumentację i rozstrzygniecie organu co do wielkości powierzchni uprawnionej do dopłat według wariantu 5.4. W tym zakresie ( poza jedna z dzialek ) organ również dokonał weryfikacji wniosku z uwzględnieniem wielkości powierzchni zadeklarowanej przez rolnika do podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego w roku 2016, a w roku objętym wnioskiem o dopłaty , czyli roku 2017. Organ wskazał, że wielkości tych powierzchni różnią się o 0,62 ha, co skutkuje przyjęciem, że do tej wielkości powierzchni dopłaty nie mogą zostać przyznane. ( tylko bardzo niewielka powierzchnia jednej z działek miała nie spełniać wymogów TUZ ).

Jak już wyżej wskazano sąd akceptuje rozważania organu w tym zakresie w którym wywodzil on, że zwiększenie powierzchni usprawnionej do dopłat ponad te wskazana w pierwotnym wniosku, w roku rozpoczęcia realizacji programu rolnośrodowiskowego skutkuje odmową przyznania dopłat w tej części gruntu i zastosowaniem sankcji, o ile zostaną spełnione przesłanki je warunkujące.

Odmienna natomiast sytuacja zachodzi co do działek objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym według wariantu 5.5 W tym bowiem zakresie wniosku jedynie dwie działki zostały przedeklarowane z uwagi na zwiększenie areału w stosunku do działki zadeklarowanej w roku rozpoczęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego. Jak wynika z decyzji organu I instancji są to działki, gdzie łączne przedeklarowanie ( str.10 decyzji ) wynosi 0,08 ha. Powierzchnia ta nie rodziłaby zatem żadnych sankcji z uwagi na stosunek do całości zadeklarowanej w tym wariancie powierzchni. Poza tym przedeklarowanie miało wynikać z faktu, że powierzchnia zadeklarowana do dopłat nie spełnia warunków uznania ich za trwale użytki zielone ( TUZ ), a tym samym nie mogły zostać do nich przyznane dopłaty w ramach programu rolnośrodowiskowego. W tym zakresie należało zatem przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe, aby ustalić jaki jest rzeczywisty stan tych działek, nawet w sytuacji gdy w poprzednich latach TUZ został ustalony w wysokości niższej, niż deklarowany przez rolnika. W tym bowiem zakresie strona przedstawiła dokument urzędowy w postaci protokołu z wizytacji na gruncie, z którego wynikało, że wielkość działek uprawnionych do dopłat jest taka jak zadeklarowana przez nią do uzyskania płatności. Wnioski z tej wizytacji, jako przeprowadzonej przez kompetentnych inspektorów agencji nie są przez organ kwestionowane. Pozostają one w sprzeczności z dokonanymi na podstawie ortofotomapy ustaleniami co do wielkości ( głównie ) działki 181704_2.0010.9/2 o powierzchni zadeklarowanej 39,85 ha, a której wielkość przyjęły organy na 37,78 ha. ( przy zdeklarowanej wielkości w roku podjęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego 39,76 ha ). O ile zatem rolnik nieznacznie zwiększył wielkość powierzchni upraw do dopłat w stosunku do wielkości zadeklarowanej pierwotnie ( o 0,09 ha ), to jednak główne zmniejszenie powierzchni działki jest wiązane przez organy z niespełnianiem przez cześć działki kryteriów trwałego użytku zielonego, co zostało ustalone na podstawie kontroli administracyjnej, nie zaistniałej na gruncie. Z kolei kontrola na gruncie potwierdziła wielkość powierzchni deklarowanej przez rolnika. W tej sytuacji organ był zobowiązany do szczegółowego i jednoznacznego wyjaśnienia przyczyny rozbieżności. Nie może się powoływać przy tym na ustalenia z decyzji za lata

poprzednie ( niezaskarżonych przez rolnika ), gdyż w sytuacji ustalenia, że wynik kontroli na podstawie ortofotomapy był nieprawidłowy zaistniałaby potrzeba wzruszenia tych prawomocnych decyzji w trybie przewidzianym przez prawo ( np.: 145 § 1 pkt 5 kpa ).

Trzeba przyznać, że konieczność wyjaśnienia tego zagadnienia została dostrzeżona przez organ I instancji, który zwrócił się do Naczelnika Wydziału GIS przy [...] Regionalnym Oddziale ARiMR o przygotowanie i przedstawienie dokumentacji fotograficznej wraz z datami wykonania zdjęć dla działek zadeklarowanych przez skarżącego. W tym samym piśmie zwrócił się: " ze względu na skomplikowany charakter sprawy po wyroku sądu (...) o wskazanie części działek, które nie spełniają warunków kwalifikowalności i z jakich przyczyn nie mogą być zakwalifikowane do trwałego użytku zielonego ( pismo z dnia 12.11.2019 )

W odpowiedzi ( 25.11.2019 r. ) zostały przesłane zdjęcia z obliczoną powierzchnia działek z zastosowaniem ortofotomapy. Wnioskowany Naczelnik nie przesłał jednakże wyjaśnień odnośnie przyczyny wykluczeń części powierzchni wnioskowanej przez rolnika, tak jak wnioskował o to organ I instancji. Pomimo tego została wydana decyzja przez organ I instancji ( w dniu 17.12.2019r ).

Pomimo zatem sytuacji, w której organ dostrzegł konieczność ustalenia pewnych faktów mających istotny wpływ na rozpatrzenie sprawy i podjęcie decyzji nie doszło do działań dowodowych w tym kierunku przez co, aktualnie sąd nie jest w stanie wszechstronnie rozważyć podnoszonych przez stronę w skardze argumentów odnośnie prawidłowego określenia powierzchni uprawnionej do dopłat w ramach wariantu 5.5.

Nie podjął z tym argumentami ( podnoszonymi na etapie odwołania ) również polemiki organ II instancji nie rozważając ich w sposób dogłębny i wszechstronny. Powołał się jedynie na argumenty usunięcia przez rolnika nieprawidłowości. Jest to jednak argument gołosłowny nie posiadający potwierdzenia w zgromadzonych dowodach zwłaszcza zaś nie poddający się kontroli wobec braku określenia przyczyn pomniejszenia powierzchni opisywanej działek, o co wniósł organ I instancji w powołanym piśmie. Pozostaje ono natomiast w sprzeczności z treścią zeznań świadka M. P., którego wiarygodności wszakże organ nie zanegował, a który wskazał, że przedmiotowe powierzchnie nie podlegały zmianom w zakresie gospodarowania . Teza o walidacji uchybień nie znajduje zatem uzasadnienia w dowodach.

Dlatego tez zaskarżona decyzja jako niestety przedwczesna ( pomimo długiego okresu procedowania ) musiała ulec uchyleniu, zaś sprawa stanie się przedmiotem procedowania przez organ II instancji.

Organ II instancji nie dokonał w tym zakresie dogłębnych rozważań skupiając się w uzasadnieniu decyzji głównie na powiększeniu areału wobec pierwotnie deklarowanych wielkości, nie zaś na tej części przesłanek skutkujących wydaniem niekorzystnej dla skarżącego decyzji, które opierają się na braku kwalifikowalności powierzchni jako spełniającej definicje TUZ.

W ponownym postępowania odwoławczym organ musi się odnieść w sposób precyzyjny do zarzutów skarżącego w zakresie powierzchni TUZ i przeprowadzić wszelkie dowody mogące doprowadzić do ostatecznego wyjaśnienia tej kwestii. Po pierwsze należy ustalić czy wyniki wizytacji i wyniki kontroli administracyjnej metodą ortofotomapy pozostają w rzeczywistej sprzeczności pomiędzy sobą . W tej części należy ustalić jakie części działek nie zostały zakwalifikowane do płatności z uwagi na nie spełnianie warunków powierzchni kwalifikowalnej TUZ i z jakiej przyczyny. Następnie należy ustalić jaki był stan tych części działek w czasie kontroli – wizytacji na miejscu. Porównanie tych dwóch stanów pozwoli na określenie czy doszło do pomyłki w trakcie dokonywania tych pomiarów metodą ortofotomapy czy też na wynikach kontroli w roku 2016 zaważyły zmiany dokonane przez skarżącego po wykonaniu zdjęć, które wszakże zostały wykonane w roku 2015. Dopiero wykonanie tych czynności pozwoli na dogłębne, a zarazem sprawiedliwe podjęcie decyzji tak, aby z jednej strony powierzchnia do dopłat nieuprawniona dopłat takich nie otrzymała, ale z drugiej strony w sytuacji spełniania warunków kwalifikowalności rolnik dopłat tych pozbawiany nie był. Nawet w sytuacji, gdy zostały wydane niekorzystne dla niego decyzje. Tego typu fakty prawne nie mogą bowiem stanowić podstawy do sankcjonowania ewentualnych nieprawidłowości.

Po dokonaniu jednoznacznych ustaleń w tym zakresie organ podejmie wszystkie czynności konieczne dla zgodnego z prawem rozpatrzenia sprawy.

Podstawa orzeczenia sądu są przepisy art. 145 §1 pkt 1 lit c i art. 200 ppsa.