Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 461/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 151 par.1 pkt 1; art. 150; art. 7; art. 77 par.1;
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 2 ust. 1 i 2; art.3 pkt 3 lit.d
journal: Dz.U. 2018 poz 690
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych - tekst  jedn.
article: art. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 1575
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska Protokolant Sekretarz sądowy Marzena Okoń po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Szefa Urzędu z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., Nr [...] Szef Urzędu (dalej jako: "organ"), po rozpoznaniu sprawy wznowionej postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lipca 2018 r., Nr [...], którą odmówiono K. W. potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny i prawny przedstawia się następująco:

Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. Szef Urzędu odmówił potwierdzenia K. W. statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w toku postępowania nie wykazano, aby strona spełniała przesłanki określone w art. 2 lub art. 3 ustawy o działaczach.

W dniu 30 stycznia 2019 r. do Urzędu wpłynął wniosek o wznowienie postępowania, do którego załączono nowe dowody, tj. oświadczenie świadka - B. M., a także dokumenty - pisma, które otrzymał z Urzędu Marszałkowskiego Województwa L., opinię służbową z dnia [...] listopada 1990 r., wnioski urlopowe, przyznaną kwotę zaszeregowania, wypowiedzenie warunków pracy i płacy z dnia [...] lipca 1990 r., pismo do Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] lipca 1990 r. oraz sentencję wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] grudnia 1991 r.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. Szef Urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił postępowanie administracyjne i następnie przesłuchał stronę oraz świadka - B. M..

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania o którym mowa w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a łub art. 145b k.p.a.

Organ, przywołując treść przepisów art. 2 i art. 3 pkt 3 lit. d ustawy o działaczach, wskazał, że biorąc pod uwagę przeprowadzone dowody, nie ulega wątpliwości, że zainteresowany nie prowadził działalności opozycyjnej, która mogłaby stanowić podstawę potwierdzenia wnioskowanego statusu. K. W. w swoich zeznaniach potwierdził, że nie prowadził działalności konspiracyjnej, która polegałaby na podejmowaniu konkretnych czynności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Za taką działalność należałoby uznać chociażby udział w redakcji, druku, powielaniu, kolportażu ulotek antyrządowych i wydawnictw drugiego obiegu, a także organizowanie strajków, manifestacji lub pomocy dla osób represjonowanych. Nie stanowią działalności opozycyjnej indywidualne formy wyrażania swoich poglądów lub dezaprobaty dla panującego wówczas w Polsce ustroju. Świadek B. M. potwierdził, że K. W. do czasu wprowadzenia stanu wojennego był członkiem NSZZ "Solidarność". Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji okoliczność taka nie stanowi podstawy do potwierdzenia statusu. Niewątpliwie strona, co potwierdził również świadek B. M., w stanie wojennym utrzymywała kontakty z działaczami dawnej "Solidarności", wykazała sympatię i wsparcie dla działaczy podziemnych struktur, przeznaczała też datki na rzecz osób represjonowanych. Pozytywny stosunek do działań podejmowanych przez nielegalne struktury oraz uczestniczenie w organizowanych przez nie akcjach skierowanych do szerszego grona społeczeństwa, takich jak msze za ojczyznę, wiece, zgromadzenia, a także zakup rozprowadzanych cegiełek i przekazywanie datków w trakcie organizowanych zbiórek, nie stanowią działalności opozycyjnej.

Organ uznał również, że zainteresowany nie podlegał represjom wskazanym w ustawie, a rozwiązanie z nim umowy o pracę na skutek nieprzyjęcia proponowanego stanowiska, nie było wynikiem jego udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

W tym kontekście organ zwrócił uwagę, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że rozwiązanie ze stroną umowy o pracę nastąpiło na skutek nieprzyjęcia przez nią stanowiska starszego specjalisty. Wypowiedzenie warunków pracy i płacy miało być zaś wynikiem konfliktowej natury wnioskodawcy, jego krytycznego nastawieniem do wszelkich zmian w zakładzie pracy oraz dążeniom do wyodrębnienia powierzonego mu zakładu i stworzenia z niego samodzielnej jednostki. Z zeznań strony wynika, że rzeczywistą przyczyną przeniesienia jej na niższe stanowisko miał być narastający od lat konflikt z E. S., Kierownikiem [...], który w 1990 r. pełnił obowiązki dyrektora zakładu. Przyczyną zaistniałego konfliktu miało być zatrudnianie przez zainteresowanego osób zwalnianych przez E. S., a także antykomunistyczne poglądy strony. Odpowiednim pretekstem wypowiedzenia wnioskodawcy warunków pracy i płacy, miała być natomiast odmowa świadczenia pracy na rzecz nomenklaturowych spółek.

Zdaniem organu nie sposób uznać, aby osobisty konflikt między kierownikami dwóch odrębnych wydziałów w jednym zakładzie pracy, nawet jeżeli w części uzasadniony był on poglądami i antyrządową postawą wnioskodawcy, jak również niechęć strony do uczestniczenia w tworzeniu nomenklaturowych spółek, stanowiły udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Pojęcie "wystąpienie wolnościowe" należy bowiem rozumieć jako formę świadomego uczestnictwa, aktywności danej osoby w przedsięwzięciu zorganizowanym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka, która nie musiała wiązać się z pełniejszym zaangażowaniem przybierającym już formę działalności politycznej. Zdaniem organu o tym, że za wypowiedzeniem stronie warunków pracy i płacy nie stało podjęcie przez nią czynności na rzecz niepodległości Polski lub respektowania praw obywatelskich, świadczy chociażby fakt, że przez cale lata osiemdziesiąte, w okresie wzmożonych represji wobec opozycji, zachowała ona stanowisko kierownicze. Nie doznawała ona w tym czasie szykan ze strony dyrekcji i innych członków POP PZPR w zakładzie. Jedyną osobą z nomenklatury skonfliktowaną ze stroną był E. S..

Organ stwierdził także, że za udział w wystąpieniu wolnościowym nie można uznać złożenia deklaracji przystąpienia do legalnej partii politycznej, jaką od maja 1990 r. było Porozumienie Centrum. Włączenie się w działalność polityczną w ramach rozpoczynającego funkcjonowanie w Polsce pluralistycznego systemu partyjnego, nie podlega ocenie z punktu widzenia ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej.

K. W. (dalej także jako: "wnioskodawca" lub "skarżący") zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając błędną ocenę dowodów w sprawie prowadzonej przez organ i wydanie decyzji niezgodnej z Ustawą o Kombatantach i Osobach Represjonowanych oraz wnosząc o uchylenie decyzji i rozpoznanie materiału dowodowego, przez sąd, sprzecznego z ustaleniami Organu, w związku z Ustawą o Kombatantach i Osobach Represjonowanych.

Jak wskazał skarżący podstawa odmowy braku działalności strony, w wystąpieniu wolnościowym, upatrywana przez organ, i polegająca na twierdzeniu, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z powodów konfliktu osobistego z E. S., jest nietrafna i gołosłowna, w aspekcie dwóch wyroków Sądu Rejonowego w L., znajdujących się w aktach sprawy, które dołączone zostały, a pominięte, jako dowody represji, o których przypomniano organowi, pismem dnia [...].06.2019 r. Pkt. 4.

Ponadto twierdzenie organu, jakoby konflikt osobisty z osobą E. S., i konfliktowość strony, była powodem rozwiązania stosunku pracy [...] lipca 1990 r., brak stanowiska organu, do wyjaśnienia kwestii, od IPN, odnośnie załączonego pisma strony z dnia [...] stycznia 2011 r., i z dnia [...] stycznia 2019 r. przy piśmie do Szefa Organu z dnia [...] czerwca 2019 r. - brak odpowiedzi o Tajnych Współpracownikach SB [...] L., czyni decyzję - nietrafioną.

Ponadto w Oświadczeniu i zeznaniach Przewodniczący NSZZ Solidarność [...] w L., M. [...] podał treści, o pomocy dla osób represjonowanych, w okresie stanu wojennego - przez stronę, również ten fakt jest traktowany negatywnie przez Organ Szefa, z powodów, które nie zostały wymienione w decyzji, czy są wiarygodne, czy nie.

Według skarżącego potwierdzenie niedomówień z tych faktów i dokumentów, i ocena, zawarta jest w cytowanej treści decyzji skarżonej: "W ocenie organu nawet, jeżeli uznać, że przyczyną wypowiedzenia warunków pracy i płacy, był udział strony w wystąpieniu wolnościowym, okoliczność rozwiązania umowy o pracę na skutek nieprzyjęcia przez zainteresowanego nowego stanowiska nie stanowi represji będącej podstawą do potwierdzenia statusu. Odmienny pogląd stawiałby w lepszej sytuacji prawnej osoby, które dobrowolnie odeszłyby z zakładu nie przyjmując nowych warunków, od tych, które mimo upokorzenia pozostały i podjęły nową pracę."

Jak stwierdził w tym kontekście skarżący wniosek z tego nielogicznego twierdzenia pozostawia Szefowi Organu, a dalsze trwanie przy nieuznaniu strony za osobę represjonowaną i odmowę statusu, według Ustawy i Wyroków Sądu, jak podaje w korespondencji załączonej wnosi o przekazanie skargi z całą dokumentacją dowodową do Sądu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.

Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, oświadczenia i dokumenty świadczące o sytuacji prawnej i faktycznej wnioskodawcy.

Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów.

Konstatacji takiej nie zmieniają w żaden sposób także dokumenty przedstawione organowi we wznowionym obecnie postępowaniu albowiem dokumenty te nie odbiegają swą treścią od pozostałych dokumentów złożonych przez skarżącego w toku trwającego postępowania administracyjnego, a poddanych ocenie organu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

Organ nie naruszył także dyspozycji art. 107 § 1 k.p.a. albowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji zwiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem.

Brak jest również podstaw do uznania za trafne zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Postępowanie, w który wydano zaskarżoną decyzję, prowadzone było w trybie wznowienia postępowania

Istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi. Ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, które zmierza do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, przesłanki warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

W przypadku, gdy u podstaw żądania wznowienia leżą nowe okoliczności faktyczne lub dowody, przedmiotem oceny powinno być to czy wskazywane okoliczności faktyczne lub dowody są nowe, czy istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie były znane organowi, który wydał decyzję oraz czy są istotne dla sprawy. Podkreślić należy, że istotne dla sprawy będą tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie będzie mieć bezpośredni wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych. Tym samym, oceny powyższej kwestii, dokonywać należy na gruncie przepisów materialnych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy.

W istocie zatem, także w niniejszej sprawie, podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 2 i 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 690 - dalej jako: "ustawa o działaczach i osobach represjonowanych").

W myśl tych przepisów działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. 2. Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (art. 2 ust. 1 i 2 ustawy).

Natomiast osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:

1) przebywała w:

a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1575 oraz z 2018 r. poz. 5 i 369), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,

f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;

4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (art. 3 ustawy).

Organ prawidłowo zastosował powyższe przepisy albowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nawet z uwzględnieniem dodatkowych dokumentów i oświadczeń przedstawionych w postępowaniu wznowieniowym, nie daje podstaw do uznania, że wnioskodawca swoją działalnością wypełnił przesłanki określone w art. 2 lub 3 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych.

Wbrew odmiennym twierdzeniom i zarzutom skargi w pierwszej kolejności wskazać należy, że brak jest podstaw do tego, by skarżącego uznać za działacza opozycji antykomunistycznej w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych.

Z preambuły tego aktu wynika, że dotyczy on tych osób, które w latach 1956-1989 z narażeniem własnego życia, wolności, majątku lub praw pracowniczych angażowali się w działalność antykomunistyczną zmierzającą do odzyskania suwerenności i niepodległości Polski.

Art. 2 ust. 1 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych doprecyzowuje, że za działacza opozycji antykomunistycznej może być uznana wyłącznie osoba, która prowadziła zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi.

W przedmiotowej sprawie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia przyjęcia, że wnioskodawca w okresie wyznaczonym ustawą (art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych) prowadził zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, co trafnie stwierdził także organ.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że z informacji udzielonych przez Instytut Pamięci Narodowej wynika, że w zasobach tego podmiotu brak jest informacji o działalności opozycyjnej wnioskodawcy lub o doznanych przez niego represjach (k.19 akt administracyjnych).

Z pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym również z dokumentów złożonych w postępowaniu wznowieniowym i sądowym, również nie wynika, by skarżący wypełnił hipotezy art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych. W szczególności zaś okoliczność taka nie wynika z żadnego z orzeczeń sądowych przedstawionych przez skarżącego.

W istocie jedynym dokumentem, który wskazywałby na ewentualną możliwość prowadzenia przez wnioskodawcę działalności, o której mowa w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych, tj. zagrożonej odpowiedzialnością karną działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, jest przedstawione przez skarżącego oświadczenie B. M. z dnia [...] stycznia 2019 r., w którym znalazło się stwierdzenie, że wnioskodawca "po wprowadzeniu przez WRON stanu wojennego prowadził będąc członkiem zakładowej Solidarności opozycyjną działalność wobec organizacji zakładowych wspierających stan wojenny takich jak zakładowa komórka PZPR i związek zawodowy OPZZ" (k.138 akt administracyjnych).

Ustalając te okoliczności faktyczne organ przesłuchał B. M. w charakterze świadka, który nie potwierdził powyższych stwierdzeń, wyjaśniając, że faktycznie miały one inny sens niż wskazany w oświadczeniu. Świadek ten zeznał bowiem, że: "Pisząc w oświadczeniu, że Pan K. W. po wprowadzeniu stanu wojennego prowadził, będąc członkiem Solidarności, opozycyjną działalność wobec organizacji zakładowych wspierających stan wojenny, jak zakładowa PZPR i związek zawodowy OPZZ" miał na myśli "jego negatywne wypowiedzi". Świadek w tym kontekście zeznał nadto, że wnioskodawca był jedynym kierownikiem wydziału, który nie należał do takich organizacji jak PZPR i OPZZ, co świadczy o jego przychylności i że w ten sposób też się narażał na utratę stanowiska, że na jego wydziale nadal były organizowane spotkania Komisji Zakładowej, że zwalniał swoich pracowników na czas takich spotkań, był osobą wspierającą spotkania Komisji Zakładowej w stanie wojennym, sam żadnej funkcji nie pełnił, że wnioskodawca nie prowadził kolportażu nielegalnych ulotek i prasy, ale - jak zeznał świadek - świadek myśli, że wiedział, że taki kolportaż się odbywał (k.153-154v akt administracyjnych).

Z powyższego w żaden sposób nie można wywieść wniosku, że skarżący w okresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych, prowadził zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi.

Okoliczność taka nie wynika także z żadnego innego dowodu przeprowadzonego w sprawie. Oczywiste jest bowiem, że tego rodzaju okoliczności jak pozytywny stosunek do działań podejmowanych przez nielegalne struktury związkowe oraz uczestniczenie w organizowanych przez nie akcjach skierowanych do szerszego grona społeczeństwa, takich jak msze za ojczyznę, wiece, zgromadzenia, a także przekazywanie datków w trakcie organizowanych zbiórek, sympatyzowanie z takim działaniami, czy też posiadanie wiedzy o takich działaniach, utrzymywanie kontaktów z działaczami "Solidarności", czy negatywny stosunek do rządzących ówcześnie władz komunistycznych i wspierających je organizacji, nie stanowią działalności opozycyjnej w rozumieniu art. 1 i 2 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych.

Na marginesie już więc tylko należy wskazać, że tego rodzaju działalność, aby mogła skutkować przyznaniem statusu działacza opozycji antykomunistycznej, musiała być prowadzona przez okres co najmniej 12 miesięcy (art. 2 ust. 1 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych), czego w przedmiotowej sprawie w żaden sposób nie wykazano.

Reasumując należy stwierdzić, że ani dokumenty złożone przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym, ani też dokumenty przedstawione już w toku trwającego postępowania wznowieniowego, nie uzasadniają przyjęcia, że skarżący prowadził przez okres co najmniej 12 miesięcy zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, o której mowa w art. 2 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych, co trafnie stwierdził również organ odmawiając uchylenia decyzji odmawiającej skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej

Zdaniem Sądu w sprawie nie budzi także wątpliwości to, że skarżącego nie można uznać za osobę represjonowaną z powodów politycznych w rozumieniu ustawy o działaczach i osobach represjonowanych.

W myśl przywołanego wyżej art. 3 tej ustawy za osobę represjonowaną może być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art. 3 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych.

Żaden z dowodów zgormadzonych w sprawie nie potwierdza, by wobec wnioskodawcy stosowane były, z powodów politycznych, tego rodzaju środki represji, co oznacza, że skarżącego nie można było uznać za osobę represjonowaną z powodów politycznych.

Z twierdzeń skarżącego wynika, że w sprawie miałby mieć zastosowanie punkt 3 lit. d) artykułu 3 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych, który stanowi, że osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r. brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym została z nią rozwiązana umowa o pracę.

Z powyższego wynika, że dla uznania za osobą represjonowaną z powodów politycznych z powyższej przyczyny konieczne jest stwierdzenie, że osoba taka w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r. brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym została z nią rozwiązana umowa o pracę.

Tytułem wstępu należy zauważyć, że powyższy przepis nie może uzasadniać żądania skarżącego z tej podstawowej przyczyny, że do rozwiązania z wnioskodawcą umowy o pracę nie doszło w okresie oznaczonym w art. 3 pkt 3 lit. d) ustawy o działaczach i osobach represjonowanych, tj. w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.

Skierowanym do wnioskodawcy wypowiedzeniem zmieniającym z 18 lipca 1990 r. wypowiedziano dopiero skarżącemu z dniem 1 sierpnia 1990 r. warunki pracy i płacy (k.89, 125 akt administracyjnych). Złożenie tego rodzaju oświadczenia w przedmiocie wypowiedzenie zmieniającego nie skutkuje rozwiązaniem stosunku pracy, ten bowiem ustaje dopiero z upływem okresu wypowiedzenia w razie odmowy przyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków pracy lub płacy.

W sprawie wypowiedzenia warunków pracy i płacy dokonano dopiero z dniem 1 sierpnia 1990 r., a więc po upływie okresu oznaczonego w art. 3 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych, przy czym do ustania samego stosunku pracy doszło dopiero po dniu 31 października 1990 r. (świadectwa pracy - k.70, 71 akt administracyjnych).

Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w tym także dokumenty przedstawione w postępowaniu wznowieniowym, nie uzasadniają przyjęcia, że ze skarżącym została rozwiązana umowa o pracę w związku z wzięciem przez niego udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Twierdzeń takich nie uzasadniają w żadnym stopniu dokumenty przedstawione przez skarżącego. Wręcz przeciwnie dokumenty te wskazują, że rozwiązanie ze skarżącym stosunku pracy nie było spowodowana jakąkolwiek działalnością na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, lecz jego zaniedbaniami mającymi charakter pracowniczo-organizacyjny, a więc związany wyłącznie z pracą wykonywaną przez skarżącego.

Na fakty takie wskazują wyroki wydane przez sądy w sprawach, w których skarżący domagał się przywrócenia do pracy w sprawach sygn. akt VII P [...] i po uchyleniu orzeczenia w sprawie sygn. akt VII P [...] Sądu Rejonowego w L. (k.35, 42, 43, 46, 76-77, 123 akt administracyjnych). W szczególności zaś na powyższe wskazuje znajdujące się w aktach sprawy uzasadnienie wyroku wydanego w sprawie VII P [...] (k.76-77 akt administracyjnych). Z uzasadnienia tego jasno wynika, że powodem dokonanego przez zakład pracy wypowiedzenia warunków pracy i płacy były jedynie zarzucane skarżącemu przez zakład pracy zaniedbania natury pracowniczej i związana z tym negatywna ocena jego przydatności do dalszego zajmowania dotychczasowego stanowiska kierowniczego.

Odmiennych faktów nie potwierdza żaden z dokumentów przedstawionych przez skarżącego. W tym kontekście szczególną uwagę zwrócić należy na rewizję, która wniesiona została od niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia sądowego wydanego w sprawie VII P [...] (k.53-53v akt administracyjnych). Z rewizji sporządzonej w imieniu wnioskodawcy, przez jego pełnomocnika, nie wynika, by rozwiązanie ze skarżącym umowy o pracę spowodowane było jakąkolwiek działalnością wnioskodawcy na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W rewizji strona skarżąca polemizuje jedynie z ustaleniami dotyczącymi przypisywanych skarżącemu zaniedbań w zakresie wykonywania obowiązków pracowniczych. W najmniejszym nawet stopniu w rewizji nie zarzucono, że wypowiedzenie motywowane było działalnością niepodległościową wnioskodawcy.

W tym kontekście zwrócić należy także uwagę, że z pisma Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" Zakładów [...] w L. wynika, że Komisja nie zajmowała stanowiska w sprawach dotyczących skarżącego. Jest to okoliczność znamienna albowiem nie sposób jest uznać, że organizacja ta nie podjęłaby żadnych działań gdyby faktycznie do rozwiązania ze skarżącym stosunku pracy doszło z uwagi na działalność niepodległościową, czy związkową skarżącego.

Za uznaniem skarżącego za osobę represjonowaną z powodów politycznych w rozumieniu ustawy o działaczach i osobach represjonowanych nie może także przemawiać twierdzenia skarżącego o pozbawianiu go premii. Powyższe, tj. fakt pozbawiania skarżącego premii z powodu prowadzonej przez niego działalności niepodległościowej (wzięcia udziału w wystąpieniu wolnościowym) nie został w jakimkolwiek stopniu wykazany. Po drugie tego rodzaju zdarzenie nie należy do dolegliwości wymienionymi w art. 3 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych, co oznacza, że już ze swej istoty nie może ono przemawiać za uznaniem skarżącego za osobę represjonowaną z powodów politycznych.

Reasumując stwierdzić należy, że prawidłowo ustalił organ, iż treść zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie uzasadnia przyjęcia, że skarżący prowadził przez okres co najmniej 12 miesięcy zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, o której mowa w art. 2 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych, jak też nie uzasadnia uznania skarżącego za osobę represjonowaną z powodów politycznych w rozumieniu ustawy o działaczach i osobach represjonowanych.

Zgodzić należy się ze skarżącym, że nie do końca są zrozumiałe wywody organu zawarte na stronie 5 uzasadnienia decyzji (przedostatni akapit uzasadnienia decyzji). Okoliczność ta nie ma jednak żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy z tej przyczyny, że w sprawie brak było podstaw do uznania, że przyczyną wypowiedzenia warunków pracy i płacy był udział strony w wystąpieniu wolnościowym. Nie istniała zatem jakakolwiek potrzeba rozważania w sprawie sytuacji czysto hipotetycznej, o której nadmienił końcowo organ.

Sąd nie uwzględnił złożonego na rozprawie wniosku skarżącego o zwrócenie się do IPN czy osoby wymienione na k.14 akt sądowych były tajnymi współpracownikami Służby Bezpieczeństwa lub TW (k.39 akt sądowych).

W świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów tylko wtedy, gdy nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Realizacja żądania dowodowego, z którym wystąpił skarżący, skutkowałoby znacznym przedłużeniem postępowania w sprawie, co uniemożliwiało uwzględnienie tego wniosku. Nie można także przyjąć, że ustalenie okoliczności zawartych we wniosku, tj. tego czy inne niż skarżący osoby trzecie były współpracownikami służby bezpieczeństwa, czy też nie, było niezbędne do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Przedmiotem osądu w niniejszej sprawie było jedynie zachowanie skarżącego, tj. czy skarżący prowadził przez okres co najmniej 12 miesięcy zagrożoną odpowiedzialnością karną działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, o której mowa w art. 2 ustawy o działaczach i osobach represjonowanych lub był osobą represjonowaną z powodów politycznych w rozumieniu ustawy o działaczach i osobach represjonowanych, a nie zachowanie innych osób.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.