Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1729/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4 i art. 36
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 183 par. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Sygn. akt II OSK 1729 /19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 maja 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1160/18 w sprawie ze skargi I.C. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lipca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2018 r. II SA/Kr 1160/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę I. Ć. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 4 lipca 2018 r. nr WI-I.7840.16.19.2018.BU w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:

Decyzją z dnia 12 lutego 2018 r. (BA.6740.1.1545.2017.PM), na podstawie art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 1332 ze zm.) Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. Ć. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce ewid. nr [...] położonej w miejscowości K., gmina K., powiat [...], woj. Małopolskie (obręb [...], jedn. ewid. [...]).

Na skutek wniesionego odwołania, zaskarżoną w tej sprawie decyzją z dnia 4 lipca 2018 r. (WI-I.7840.16.19.2018.BU), na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202) Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 12 lutego 2018 r.

Skargę na powyższą decyzję wniosła wskazana na wstępie Skarżąca.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Jej oddalenie nastąpiło na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "p.p.s.a.". W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wyjaśnił również, że zarzut niewłaściwego kręgu stron postępowania nie może przynieść oczekiwanego skutku, gdyż na zarzut naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powołała się strona która brała udział w postępowaniu administracyjnym.

Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dopuścił do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika I. P..

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła uczestniczka postępowania – I. P., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

I.nieważność postępowania tj. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 33 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. poprzez ustalenie niewłaściwego kręgu stron postępowania, co w konsekwencji uniemożliwiło skarżącej kasacyjnie czynny udział w postępowaniu i pozbawienie możliwości obrony swych praw oraz doprowadziło do orzekania w granicach nieważności postępowania;

II.naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 4 lipca 2018 r. w oparciu o tę podstawę, mimo że skarżąca kasacyjnie jako współwłaściciel działki nr [...], graniczącej z działką objętą przedmiotową inwestycją, a która znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektu inwestora, z winy organów obu instancji nie brała czynnego udziału w postępowaniu, które dotyczyło jej prawa, co stanowi bezpośrednio naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i jest przesłanką do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.;

2/ art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię oraz uznanie przez Sąd, iż uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie jest możliwe, podczas gdy bez wątpienia istniały w niniejszym postępowaniu przesłanki do wznowienia postępowania z uwagi na pozbawienie skarżącej kasacyjnie jako współwłaściciela działki nr [...], graniczącej z działką objętą przedmiotową inwestycją, a która znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektu inwestora, z winy organów obu instancji czynnego udziału w postępowaniu;

Mając na uwadze powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstaw kasacyjnych.

W piśmie procesowym z 10 maja 2019 r. uczestniczka postępowania A. Ć., wniosła o oddalenie skargi na wypadek uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji skargi na podstawie art. 179a p.p.s.a. Zaznaczono, iż w sprawie tej nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem skarżąca kasacyjnie mimo dysponowania odpowiednimi tytułami w postaci stwierdzenia nabycia spadku po J. Ć. jak i Z. Ć. nie dopełniła ciążącego na niej ustawowego obowiązku ujawnienia swego prawa w księdze wieczystej dla nieruchomości (art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece). Wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, aktualnego wydruku z księgi wieczystej nr [...] na okoliczność nieujawnienia do dnia dzisiejszego (dzień 10 maja 2019 r.) praw uczestniczki do nieruchomości sąsiedniej w stosunku do nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją. Dodatkowo przedstawiono oświadczenie H. J. z 7 maja 2019 r. poświadczone, co do autorstwa i daty, przez notariusza, na okoliczność wiedzy uczestniczki I. P. o toczącym się postępowaniu i wydanej decyzji organu II instancji. Również wniesiono o dopuszczenie tego dowodu z tego dokumentu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, przekazał Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu skargę kasacyjną I. P. do rozpoznania.

Sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na mocy zarządzenia z dnia 7 marca 2022 r., stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095, ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, który pozwala przewodniczącemu zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania podniesionych we wniesionym środku odwoławczym zarzutów trzeba wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie już w petitum skargi kasacyjnej podniesiono zarzut nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Tym samym w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu sformułowanego w pkt I. petitum skargi kasacyjnej nieważność postępowania tj. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 33 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.

Norma art. 183 § 1 pkt 5 p.p.s.a. stanowi, że nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możliwości obrony swych praw. W orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że taki stan rzeczy występuje wówczas, gdy strona nie może brać udziału w postępowaniu lub jego istotnej części w następstwie uchybień procesowych (tak np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 936/17, oraz z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 3079/17). Strona musi być bowiem pozbawiona tego udziału (verba legis: możliwości obrony swych praw), co oznacza, że nie uczestniczyła w postępowaniu z powodu nieprawidłowości, w szczególności zaniechań sądu prowadzącego postępowanie, które doprowadziły do utraty możności skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych. Wprawdzie w rozpatrywanym przepisie nie zastrzeżono, że pozbawienie to ma być skutkiem naruszenia prawa, jak uczyniono w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. konstruując przesłankę wznowienia postępowania sądowego, ale nie posłużono się też formułą odwołującą się do obiektywnej, tj. niezależnej od postawy prowadzącego postępowanie, sytuacji procesowej, taką jak ta zastosowana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem postępowanie administracyjne (w sprawie zakończonej decyzją ostateczną) wznawia się, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Niewątpliwie zatem skoro w myśl art. 183 § 1 pkt 5 p.p.s.a. strona postępowania sądowego ma nie tylko nie brać udziału w postępowaniu w sposób niezawiniony, ale być tego udziału pozbawiona, to zastosowanie tego przepisu wymaga dodatkowo stwierdzenia, że sąd administracyjny w jakimś stopniu przyczynił się do tego położenia procesowego strony i wywołał je choćby pośrednio i bez naruszenia przepisów prawa mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie - patrz wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1403/19.

Mając na uwadze okoliczności rozpoznawanej sprawy w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego I. P. nie została pozbawiona możliwości obrony swych praw w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. Bezspornie w chwili wszczęcia tego postępowania nie było podstaw do odmiennego ustalenia kręgu jego uczestników w rozumieniu art. 33 § 1 p.p.s.a., gdyż osoba ta nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, którego stronami byli w szczególności inni współwłaściciele nieruchomości działki nr [...] znajdującej się w obszarze odziaływania inwestycji. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że ustalenie kręgu uczestników postępowania, o których mowa w art. 33 § 1 p.p.s.a., jak i ochrona ich praw należy do obowiązków sądu, który m.in. jest zobligowany do zawiadamiania ich na piśmie o posiedzeniach jawnych (art. 91 § 2 p.p.s.a.), doręczania im z urzędu postanowień wydanych na posiedzeniu niejawnym (art. 163 § 2 p.p.s.a.) lub odraczania rozprawy, jeśli osoby te nie zostały o niej zawiadomione (art. 109 i 110 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy I. P. na etapie postępowania administracyjnego nie została uznana za stronę postępowania administracyjnego (co jest faktem obiektywnym niezależnie od prawidłowości postępowania organów w tym zakresie). Stąd też nie było podstaw do odmiennego ustalenia kręgu stron i uczestników postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie niż uczynił to organ architektoniczno-budowlany. Zaś Sąd wojewódzki w jakimkolwiek sposób nie przyczynił się do tego położenia procesowego strony. Dopiero w dniu 24 grudnia 2018 r. wpłynęło do Sądu pierwszej instancji zgłoszenie I. P. o dopuszczenie do udziału w sprawie, co niewątpliwie miało już miejsce po wydaniu w dniu 12 grudnia 2018 r, wyroku w przedmiotowej sprawie. Stąd też postanowieniem z dnia 2 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dopuścił ww. do udziału w charakterze uczestnika postępowania. Zatem powołane wyżej rozważania jednoznacznie pozwalają przyjąć składowi orzekającemu w tej sprawie, iż w jej realiach nie można skutecznie powoływać się na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego z art. 183 § 2 pkt 5 k.p.a. Nie wystąpiły również pozostałe przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a.

W skardze kasacyjnej w jej motywach zaznaczono, iż z ostrożności procesowej, w przypadku nie uwzględnienia zarzutu nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik postępowania. W tym zakresie zarzucono Sądowi pierwszej instancji obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 4 lipca 2018 r. w oparciu o tę podstawę, mimo że skarżąca kasacyjnie jako współwłaściciel działki nr [...], graniczącej z działką objętą przedmiotową inwestycją, a która znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektu inwestora, z winy organów obu instancji nie brała czynnego udziału w postępowaniu, które dotyczyło jej prawa, co stanowi bezpośrednio naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i jest przesłanką do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.; jak i naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię oraz uznanie przez Sąd, iż uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie jest możliwe.

Generalnie powyższe zarzuty formułują tezę, iż skarżąca kasacyjne jako współwłaścicielka nieruchomości oznaczonej nr [...], z winy organów nie brała udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organu architektoniczno-budowlanego z dnia 4 lipca 2018 r. Zarzut ten mający oparcie w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zdaniem skarżącej kasacyjnie winien doprowadzić Sąd pierwszej instancji do odmiennej oceny zaskarżonej decyzji niż uczyniono to w kwestionowanym wyroku, co w konsekwencji powinno doprowadzić do eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.

Przystępując do oceny podniesionych wyżej zarzutów, należy przypomnieć, iż prowadzenie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego z pominięciem strony tego postępowania stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jak się zaś przyjmuje w orzecznictwie, tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje spełnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również Sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który z urzędu nie ma podstaw do dokonywania oceny odnoszącej się to tego, czy dany podmiot, który nie wniósł skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy wykładać w ten sposób, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym należy uwzględniać wolę podmiotu, którego prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym zostało naruszone. Podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może skutecznie podnieść tylko osoba, której ona bezpośrednio dotyczy, a Sąd może ją uwzględnić z urzędu tylko w przypadku wniesienia przez taki podmiot stosownego środka zaskarżenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2150/13, z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1024/11, z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08; z dnia 21 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1628/08).

W tej sprawie, co wyżej zaznaczono, skarżąca jako współwłaścicielka działki nr [...], która znajduje się w obszarze odziaływania spornej inwestycji winna być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Natomiast, co potwierdzają przedstawione w tej sprawie akta administracyjne, została pozbawiona tego prawa. Niezbędną przesłanką pozwalającą sądowi uchylić zaskarżoną decyzję z uwagi na zaistnienie okoliczności stanowiącej przyczynę wznowienia postępowania w tym zakresie jest to, aby powstanie tej okoliczności dało się zakwalifikować jako naruszenie prawa przez organ. Przede wszystkim istotne jest, iż aby zastosować przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i uznać zaistnienie tej przesłanki to w sprawie zakończonej decyzją ostateczną należy wykazać, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W skardze kasacyjnej takich okoliczności nie wskazano, przyjmując tylko, iż brak uczestnictwa skarżącej kasacyjne w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nastąpił z winy organu. Z takim twierdzeniem nie można się jednak zgodzić.

Sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie bierze udziału w postępowaniu administracyjnym, występuje zarówno wówczas, kiedy strona nie miała możliwości uczestniczenia w całym postępowaniu, jak i w niektórych jego etapach. Nie ma przy tym znaczenia, czy udział strony mógł przełożyć się na wynik sprawy i ewentualnie w jakim zakresie. Ważne jest, że strona bez własnej winy nie mogła wziąć udziału w postępowaniu i chodzi tutaj o przeszkody od niej niezależne, których obiektywnie nie była w stanie przezwyciężyć. W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego jednoznacznie przyjmuje się, iż sformułowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dotyczące "braku winy strony" oznacza nakaz ustalenia braku jakiejkolwiek, nawet najmniejszej winy w doprowadzeniu (bez względu na to, czy wspólnie z innymi podmiotami, czy też samodzielnie) do stanu pominięcia jej w postępowaniu. Pojęcie winy na gruncie ww. przepisu odnosić się zatem będzie do działania lub zaniechania przyczynienia się do nie uczestniczenia określonego podmiotu w postępowaniu. Kwestia braku zaistnienia tych okoliczności będzie wymagać natomiast udowodnienia przez stronę je podnoszącą- patrz wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2011 r. II OSK 914/10.

Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, że organy architektoniczno-budowlane, podjęły intensywne kroki do prawidłowego ustalenia stron przedmiotowego postępowania dot. spornego pozwolenia na budowę. Z akt tych wynika, iż dla prawidłowego określenia kręgu stron, w tym osób, których działki znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji sięgnięto do wypisów z rejestru gruntów i wydruków treści księgi wieczystej, w których skarżąca kasacyjnie nie została ujęta, choć powinna być w szczególności ujęta w księdze wieczystej conajmniej od połowy roku 2006 r., co przełożyło by się następnie na ewidencję gruntów. Należy bowiem przypomnieć, iż skarżąca kasacyjnie stała się współwłaścicielką nieruchomości oznaczonej nr [...], w wyniku stwierdzenia nabycia spadku po J. Ć. postanowieniem Sądu Rejonowego w N. z dnia 9 listopada 2004 r. sygn. akt I NS 892/04, które uprawomocniło się 4 kwietnia 2006 r. Zatem niezwłocznie po uprawomocnieniu się ww. postanowienia należało ujawnić to prawo w księdze wieczystej dla tej nieruchomości zaś tego skarżąca kasacyjnie przez wiele lat nie uczyniła.

Z kolei organ pierwszej instancji we własnym zakresie poszukiwał spadkobierców po nieżyjącym J. Ć., zwracając się do właściwego Urzędu Gminy o udostępnienie danych domniemanych spadkobierców po ww. i w piśmie Wójta Gminy K. z dnia 10 stycznia 2018 r. znak; EL.5345.1.2018 uzyskał informacji, że domniemanymi spadkobiercami są I. Ć. i A. L. a to oznaczało, że nie podano informacji o tym, iż skarżąca kasacyjnie jest wśród tych spadkobierców. Poza tym skarżąca kasacyjnie dodatkowo nabyła spadek po Z. Ć. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w N. z 11 stycznia 2018 r. sygn. akt [...], które uprawomocniło się dnia 2 lutego 2018 r. Również i to prawo do spornej nieruchomości nie zostało ujawnione w księdze wieczystej, co potwierdza przedstawiony przez pełnomocnika inwestorki wydruk treści księgi wieczystej nr [...]. Natomiast nie jest sporne, iż zgodnie z dyspozycją art. 35 ust.1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, właściciel nieruchomości jest obowiązany do niezwłocznego złożenia wniosku o ujawnienie swego prawa w księdze wieczystej. Czego skarżąca kasacyjnie w odniesieniu do obu orzeczeń sądowych o nabyciu spadku nie uczyniła. Jednocześnie ustawodawca stojąc na straży powszechności ksiąg wieczystych w art. 35 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy usiłuje niejako wymusić na właścicielu nieruchomości ujawnienie prawa własności w księdze wieczystej poprzez wskazanie, że w przypadku, gdy osoba trzecia poniesie jakąkolwiek szkodę z tytułu nieujawnienia prawa własności, poniesie on z tego tytułu odpowiedzialność. Mając na uwadze takie ukształtowanie przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece wobec zawinionego przez skarżącą kasacyjnie braku ujawnienia jej prawa własności w księdze wieczystej, uznać należy, iż ponosi ona winę za to nie można było skutecznie uznać jej za stronę przedmiotowego postępowania. Opisane wyżej przyczynienie się skarżącej kasacyjnie nie pozwala wyprowadzić wniosek o brak jakiejkolwiek winy skarżącej kasacyjnie, nawet najmniejszej winy w doprowadzeniu do stanu pominięcia jej w postępowaniu. Fakt przyczynienie się do tego jest w ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego bezsporny. Takiej oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie podważa wniesiona skarga kasacyjna zarówno w zakresie jej zarzutów jak i motywów przedstawionych na ich poparcie.

Poza tym na marginesie czynionych rozważań, zauważyć należy, iż przedstawiony przez pełnomocnika inwestorki oświadczenie H. J. z dnia 7 maja 2019 r. poświadczone notarialnie, dodatkowo potwierdza to, iż skarżąca kasacyjnie wiedziała o ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestorki, bowiem w treści tego oświadczenia znajduje się sformułowanie, świadczące o tym, że skarżąca kasacyjnie wiedziała o planowanej budowie budynku mieszkalnego, od początku interesowała się i miała bieżącą wiedzę na temat prowadzonych czynności w tym uzyskanych decyzji.

Przedstawione powyżej rozważania pozwalają przyjąć stanowisko, iż w postępowaniu przed organami administracji nie doszło do wydanie aktu administracyjnego, z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 10 k.p.a. Zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie nie są usprawiedliwione. Tym samym nie zachodziła podstawa do zastosowania konstrukcji prawnej z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., skoro pozbawienie udziału strony w postępowaniu nastąpiło w wyniku przyczynienia się do tego, podmiotu pozbawionego udziału w postępowaniu administracyjnym. Wyjaśnić należy, iż badania w powyższym zakresie dokonywano na datę wydania decyzji ostatecznej.

Tak więc, skoro nie doszło do naruszenia przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej to, Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w konsekwencji prawidłowo zastosował konstrukcję prawną z art. 151 p.p.s.a. oddalenia skargi wniesionej przez I. Ć., zatem czyniony w tym zakresie zarzut nie jest również zasadny.

Reasumując zaznaczyć należy, iż przedstawione wyżej rozważania pozwalają uznać zarzuty wniesionego środka odwoławczego za nieusprawiedliwione. Tym samym brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji zgodnie z wnioskami złożonej kasacji.

Z tych powodów orzeczono o oddaleniu wniesionej skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a.