Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 264/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
6135 Odpady
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 236 poz 2008
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Inowrocławiu na uchwałę Rady Gminy Inowrocław z dnia 28 lutego 2007 r. nr VI/39/2007 w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie miasta i gminy 1. stwierdza nieważność § 2 pkt 2-5 i pkt 8-9, § 3 ust. 1-2, ust. 4, ust. 6 i ust. 8-9, § 4, § 5 ust. 1-3, ust. 6-7, ust. 9-10, ust. 14 i ust. 16, § 6 ust. 1-3 oraz § 9 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 zaskarżonej uchwały, 2. w pozostałym zakresie skargę oddala, 3. stwierdza, że zaskarżona uchwała w zakresie określonym w punkcie 1 nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy w I. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy I. z dnia [...] Nr [...] w sprawie uchwalenia "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy I. (Dz. Urz. Woj. Kujawsko – Pomorskiego z 2007 r., Nr 35, poz. 517; zwanej dalej także w skrócie "Regulaminem"), wnosząc o stwierdzenie nieważności § 2 pkt 6 i 7, § 3 ust. 1, 4 i 6, § 4 oraz § 5 ust. 7,14 i 16 Regulaminu.

Prokurator zarzucił wskazanym przepisom Regulaminu naruszenie art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 236, poz. 2008; z późn. zm.; zwanej w skrócie "u.c.p.g.") oraz § 115, § 135, § 137 w związku z § 143 oraz § 146 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908) poprzez zamieszczenie w Regulaminie przepisów regulujących sprawy wykraczające poza upoważnienie ustawowe, powtórzenie przepisów u.c.p.g. i innych ustaw oraz formułowanie w Regulaminie pojęć zawartych już w ustawie upoważniającej i innych ustawach.

W uzasadnieniu skargi Prokurator podkreślił, że uchwalając akt prawa miejscowego rada gminy może poruszać się tylko w ściśle określonym zakresie, wyznaczonym przez ustawowe upoważnienie i w sposób zgodny z obowiązującym porządkiem prawnym wynikającym z Konstytucji RP. Część przepisów zaskarżonej uchwały wydana została z naruszeniem w tym zakresie obowiązującego prawa.

Prokurator podniósł, że art. 4 ust. 2 u.c.p.g. sprecyzował osiem zagadnień, których mają dotyczyć szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy określone regulaminem. Regulamin w intencji ustawodawcy ma określać jedynie sposób realizacji obowiązków, o których mowa w ustawie. Brak jest podstaw prawnych do poszerzania ich zakresu w uchwale. Nie ma również podstaw do przywoływania w treści uchwały obowiązków nakładanych na określone podmioty przez inne akty prawne.

Poza zakres podmiotowy i przedmiotowy upoważnienia ustawowego z art. 4 ust. 2 u.c.p.g. zdaniem Prokuratora wykraczają obowiązki nałożone przez § 5 ust. 14 zaskarżonego Regulaminu na organizatora imprezy masowej, zgromadzenia o charakterze publicznym, targowiska lub giełdy: zapewnienia wystarczającej ilości pojemników bądź kontenerów do zbierania odpadów komunalnych, w tym również w sposób selektywny, szaletów ruchomych oraz dokonania wywozu zebranych odpadów bezpośrednio po zakończeniu imprezy, a ponadto zapewnienia rozwiązań techniczno – organizacyjnych chroniących przed hałasem. Brak jest ustawowego upoważnienia by w regulaminie nakładać na wskazane podmioty wymienione obowiązki. Obowiązki organizatora imprez masowych określa ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 909; z późn. zm.).

Przepisy § 3 ust. 1, § 4 oraz § 5 ust. 7 Regulaminu powielają uregulowania u.c.p.g. i innych ustaw.

Przepis § 3 ust. 4 Regulaminu zabraniający zgarniania zanieczyszczeń na jezdnię powiela zakaz zawarty w art. 145 Kodeksu wykroczeń, natomiast § 3 ust. 6 nakładając na właścicieli nieruchomości obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych powtarza treść art. 10 ust. 1 ustawy o odpadach.

Poza ustawowe umocowanie wykracza § 5 ust. 16 Regulaminu stanowiący zakaz gromadzenia w pojemnikach na odpady komunalne substancji toksycznych, żrących i wybuchowych, a także odpadów z działalności gospodarczej oraz spalania w pojemnikach jakichkolwiek odpadów komunalnych. Stosowane obostrzenia zawarte zostały w innych uregulowaniach rangi ustawowej, w tym ustawie o odpadach.

Zdaniem Prokuratora w § 2 ust. 6 i ust. 7 Regulaminu doszło natomiast do powtórzenia znajdujących się w innych ustawach definicji, bez wskazania konkretnego cytowanego przepisu.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie.

Rada podniosła, że zawarte w § 5 ust. 14 obowiązki organizatora imprezy masowej, zgromadzenia o charakterze publicznym, targowiska lub giełdy dotyczą wyłącznie kwestii związanych z czystością i porządkiem, a tym samym nie doszło do naruszenia art. 4 ust. 1 u.c.p.g. Ponadto Rada podkreśliła, że stosownie do art. 4 ust. 1 u.c.p.g. regulamin czystości i porządku uchwalany jest po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Natomiast przed uchwaleniem zaskarżonej uchwały Rady Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w I., wydał w przedmiocie projektu uchwały opinię pozytywną, pod warunkiem umieszczenia w regulaminie rozwiązań techniczno – organizacyjnych chroniących przed hałasem, które powinien zastosować organizator imprezy masowej lub zgromadzenia o charakterze publicznym oraz właściciel targowiska. Rada zastosowała się do tych zaleceń organu opiniującego, ustalając treść § 5 ust. 14 Regulaminu.

Rada podniosła także, że w § 3 ust. 1, § 4 i § 5 ust. 7 nie dopuściła się powielenia treści art. 5 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. W § 3 ust. 1 doprecyzowano, że właściciel nieruchomości zobowiązany jest do posiadania pojemników (a nie jak w ustawie wskazano – urządzeń), natomiast w § 3 ust. 2 organ wprowadził zwolnienie z obowiązku posiadania pojemników właścicieli niezabudowanych działek budowlanych do czasu rozpoczęcia budowy. Przepis § 4 zawiera ogólny zapis dotyczący zapewnienia przez właściciela wyposażenia nieruchomości w urządzenia służące gromadzeniu odpadów komunalnych, który następnie zostaje rozwinięty w kolejnych paragrafach. Z kolei § 5 ust. 7 Regulaminu wskazuje nieujęty w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. obowiązek zapewnienia utrzymania pojemników w odpowiednim stanie wraz z obowiązkiem dezynfekcji.

Odnośnie powtórzenia treści art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach przez § 3 ust. 6 Regulaminu Rada podniosła, że bez tego powtórzenia § 3 ust. 7 Regulaminu mógłby wywołać wątpliwości w zakresie obowiązku segregacji.

Rada podkreśliła, że ze względu na formę uchwały tj. regulamin, konieczne są pewne fragmentaryczne powtórzenia, dzięki czemu uchwalona regulacja ma charakter całościowy, a adresaci przepisów nie mają wątpliwości co do tego, jaką regułę postępowania wyznacza dany przepis.

Odnośnie powtórzenia w § 3 ust. 4 Regulaminu art. 145 Kodeksu wykroczeń Rada podniosła, że wskazany przepis Kodeksu wykroczeń jest ogólny, a jego uszczegółowienie jest przykładowe ("a w szczególności drogę, ulicę, plac, ogród, trawnik lub zieleniec"). Regulamin odnosi się w tym względzie wyłącznie do jezdni i rozstrzyga ewentualne wątpliwości, czy zanieczyszczeniem jest też zgarnianie śniegu, lodu, błota lub innych zanieczyszczeń. Przepis § 3 ust. 4 Regulaminu stanowi także część większej normy prawnej, tj. obejmującej także § 3 ust. 3 Regulaminu.

Odnośnie § 5 ust. 16 Regulaminu Rada wskazała, że art. 4 ust. 2 pkt 3 u.c.p.g. nie wskazuje szczegółowo, jakie rodzaje odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych mogą być objęte regulacją. Zdaniem Rady w tym względzie Prokurator nie wskazał, jakie konkretne przepisy ustawowe zostały powtórzone.

Niezasadne zdaniem Rady są także zarzuty odnośnie potwórzenia definicji w § 2 ust. 6 i 7 Regulaminu. W tych przepisach Regulaminu nie zostały wskazane konkretne definicje, które jakoby zostały powtórzone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

1. Na wstępie należy zaznaczyć, że podczas merytorycznej kontroli treści kwestionowanego aktu prawa miejscowego stwierdzono, że nie wszystkie zarzuty podniesione w skardze zasługują na uwzględnienie. Z drugiej jednak strony nie będąc związanym granicami zaskarżenia zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej w skrócie "p.p.s.a.") Sąd zbadał również legalność innych przepisów zamieszczonych w skarżonej uchwale.

2. Konstytucja RP wymienia akty prawa miejscowego wśród źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły (art. 87 ust. 2 Konstytucji). Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591; z późn. zm.; zwana w skrócie "u.s.g.") stanowi w art. 40 ust. 1, że gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego wyłącznie na podstawie upoważnień ustawowych. Dlatego słusznie zauważono w orzecznictwie sądów administracyjnych, że z uwagi na niesamoistność aktów prawa miejscowego oraz ich zależną pozycję w hierarchii źródeł prawa, przy kontroli takich aktów należy mieć na względzie, że nie mogą one naruszać nie tylko przepisów ustawy zawierającej delegację do jego ustanowienia, ale również przepisów Konstytucji i innych ustaw pozostających w pośrednim lub bezpośrednim związku z regulowaną materią (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 marca 2005 r., II SA/Wr 2572/02 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Gmina jako podstawowa jednostka samorządu terytorialnego wykonuje wszystkie zadania samorządu terytorialnego niezastrzeżone dla innych jednostek samorządu terytorialnego (art. 164 ust. 1 i 3 Konstytucji). Jednym z takich zadań jest dbanie o utrzymanie czystości i porządku na terytorium gminy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.c.p.g. zadanie to należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Prawnym sposobem zapewnienia jego realizacji jest m. in. uchwalenie przez właściwą radę gminy regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który jest aktem prawa miejscowego (art. 4 u.c.p.g.). Ustawa, upoważniając radę gminy do uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku, wyraźnie określa również zakres przedmiotowy jego treści. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 2 u.c.p.g. ma on określać szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:

a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych odpadów niebezpiecznych, odpadów wielkogabarytowych, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz odpadów z remontów,

b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2) rodzaju i minimalnej pojemności urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych urządzeń i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych urządzeń;

3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4) maksymalnego poziomu odpadów komunalnych ulegających biodegradacji dopuszczonych do składowania na składowiskach odpadów;

5) innych wymagań wynikających z gminnego planu gospodarki odpadami;

6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Regulamin może określać wyłącznie wskazane wyżej zagadnienia.

Formułując treść regulaminu uchwałodawca jest związany zasadami techniki prawodawczej określonymi w rozporządzeniu w sprawie zasad techniki prawodawczej. Zasady te są regułami konstruowania poprawnych aktów normatywnych. Obowiązują one przede wszystkim prawodawcę rządowego, jednak zgodnie z § 143 załącznika do tego rozporządzenia zasady określone w dziale VI, z wyjątkiem § 141, w dziale V, z wyjątkiem § 132, w dziale II oraz w dziale I rozdziału 2-7 stosuje się odpowiednio do aktów prawa miejscowego, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej.

3. Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy jako akt prawa miejscowego przynależy do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organu, który je ustanowił (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Taki akt normatywny musi odpowiadać wszystkim wymogom, jakie prawo stawia w odniesieniu do zasad tworzenia i obowiązywania systemu źródeł prawa. Stosownie do art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawodawca wyznaczył tym samym aktom prawa miejscowego konkretne miejsce w hierarchii źródeł prawa: akty te mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, iż nie mogą normować (nawet fragmentarycznie, celem uzyskania "całościowej" regulacji w ramach regulaminu) materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, nadto nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 59/07, LEX nr 349285). Granice upoważnienia do wydania regulaminu czystości i porządku na terenie gminy wyznacza art. 4 ust. 2 u.c.p.g. Każde unormowanie wykraczające poza udzielone upoważnienie jest naruszeniem normy upoważniającej, a więc stanowi naruszenie konstytucyjnych warunków legalności aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 170/10, dostępny w CBOSA).

4. Powyższe skutkuje stwierdzeniem, że powtarzanie i uzupełnianie w przepisach regulaminu przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i innych aktów normatywnych powszechnie obowiązujących jest istotnym wykroczeniem poza zakres upoważnienia ustawowego. Zgodnie z § 118 w związku z § 143 rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej – w uchwale rady gminy nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Naruszenie tego zakazu i wprowadzenie do uchwały przepisów ustawowych powoduje nieważność tych przepisów. Ponadto sprzeczne z prawem jest dokonywanie zmian w przepisach ustawowych i regulowanie niektórych kwestii w sposób odmienny niż w ustawie. Oznacza to, że powszechnie obowiązujący porządek prawny narusza w stopniu istotnym nie tylko regulowanie przez radę gminy raz jeszcze tego co zostało już uregulowane w źródle prawa powszechnie obowiązującego, lecz również modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu, co możliwe jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego. Naruszenie delegacji ustawowej w powyższym zakresie jest istotne także z tego względu, że te same pojęcia zdefiniowane w akcie normatywnym, jakim są przepisy Regulaminu, mogą być inaczej interpretowane niż w "otoczeniu prawnym" przepisów ustawy. Założenie racjonalności prawodawcy oznacza bowiem, że poprzez sam fakt zdefiniowania w akcie normatywnym określonych pojęć, prawodawca daje wyraz temu, że zamierza przypisać definiowanym zwrotom nie tylko inne znaczenie niż w języku potocznym, ale też inne znaczenie niż powszechnie przyjmuje się to w innych aktach normatywnych. Dlatego też przepisy Regulaminu odwołujące się do "powtórnie" zdefiniowanych pojęć prawnych z różnych ustaw mogłyby być interpretowane inaczej niż gdyby to nastąpiło przy zastosowaniu rozumienia tych pojęć poddanych wykładni w ramach przepisów danej tylko ustawy (por. wyrok ww. NSA z dnia 7 kwietnia 2010r.)

5. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazywano także, że delegacja ustawowa zawarta w art. 4 u.c.p.g. nie upoważniła rady gminy do samodzielnego formułowania w regulaminie definicji określonych pojęć (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2006 r., II SA/Wr 527/06 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 1288/10).

6. W świetle powyższych rozważań istotnym naruszeniem prawa jest powtórzenie, zmodyfikowanie definicji pojęć, które zostały już przez ustawodawcę zdefiniowane lub wprowadzenie definicji nowych pojęć. Miało to miejsce w § 2 Regulamin tj.:

a. w § 2 pkt 2 definiującym "odpady komunalne drobne" – pojęcie nie znane przepisom u.c.p.g. jako przeciwstawienie "opadów wielkogabarytowych"

b. § 2 pkt 3 Rada zdefiniowała pojęcie "odpadów wielkogabarytowych". Wprawdzie ustawodawca posłużył się tym pojęciem w art. 4 ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., ale nie zawarł w ustawie definicji tegoż pojęcia. Jeżeli zatem ustawodawca nie widział potrzeby wprowadzenia takiej definicji – nie można przyjmować, że każda z gmin zobowiązanych do uchwalenia regulaminu czystości i porządku może definiować to pojęcie na swój własny sposób. W art. 4 ust. 2 u.c.p.g. brak jest upoważnienia do takiego definiowania;

c. w § 2 pkt 4 i pkt 5 i pkt 9 definiującym samodzielne pojęcia "surowce wtórne" i "odpady roślinne", "selektywna zbiórka odpadów",

d. w § 2 pkt 8 – powtarzającym definicję pojęcia "nieruchomości" z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego.

7. Niezasadny jest natomiast zarzut Prokuratora odnośnie treści § 2 pkt 6 i 7 Regulaminu. Przepisy te nie mają charakteru definicji, ale odesłania do treści ustaw, w których zawarte są przepisy definiujące pojęcia "zwierzęta domowe" oraz "zwierzęta gospodarskie". Przepis § 2 pkt 6 Regulaminu stwierdza bowiem, że ilekroć w Regulaminie mowa jest o zwierzętach domowych – należy przez to rozumieć zwierzęta domowe w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (...). Analogicznie sformułowany jest § 2 pkt 7 nakazujący rozumieć definicję "zwierząt gospodarskich" tak, jak w ustawie z dnia 20 sierpnia 1997 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich. W tej części zatem skargę należało oddalić.

8. W § 3 ust. 1 Regulaminu Rada w sposób zmodyfikowany powtórzyła obowiązek o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., nie dostrzegając, iż w art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. ustawodawca upoważnił gminę do określenia "rodzaju i minimalnej pojemności urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości" – bez ograniczenia tylko do właścicieli nieruchomości.

9. Brak w art. 4 ust. 1 i 2 u.c.p.g. podstawy do zwolnienia z obowiązków ustawowych, w tym w zakresie posiadania urządzeń do zbierania odpadów komunalnych, części właścicieli nieruchomości, co skutkowało stwierdzeniem nieważności § 3 ust. 2 Regulaminu, wprowadzającego zwolnienie z tegoż obowiązku właścicieli nie zabudowanych działek budowlanych do czasu rozpoczęcia budowy.

10. Zasadny jest zarzut powtórzenia w treści § 3 ust. 4 Regulaminu art. 145 Kodeksu wykroczeń. Przepis ten szczególnym przedmiotem ochrony obejmuje czystość miejsc dostępnych dla publiczności. Jest to wykroczenie powszechne, którego sprawcą może być każdy, w tym również właściciel nieruchomości bezpośrednio przyległej do chodnika: "Kto zanieczyszcza lub zaśmieca miejsca dostępne dla publiczności, a w szczególności drogę, ulicę, plac, ogród, trawnik lub zieleniec, podlega karze grzywny do 500 złotych albo karze nagany". Oznacza to, że zakaz zgarniania "innych zanieczyszczeń" na jezdnię (która jest przecież częścią drogi, stosownie do art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych) powtarza materię uregulowaną w ustawie z przewidzianą sankcją za to wykroczenie.

11. Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów nie tylko w gospodarstwach domowych, ale i w innych źródłach wynika z art. 10 ustawy o odpadach, zgodnie z którym odpady powinny być zbierane w sposób selektywny (ust. 1). Bezpodstawnie Rada dokonała określenia tego obowiązku i to w sposób ograniczony, bo tylko w stosunku do właścicieli nieruchomości, w § 3 ust. 6 Regulaminu.

12. Z przekroczeniem delegacji ustawowej Rada uchwaliła § 3 ust. 8 i 9 Regulaminu dotyczące mycia oraz napraw samochodów, wprowadzające co do zasady zakaz mycia poza myjniami i warsztatami samochodowymi, oraz zakaz napraw poza warsztatami samochodowymi. Zdaniem Sądu do mycia czy naprawy pojazdu na własnej nieruchomości nie jest wymagana zgoda rady gminy. Zgoda natomiast na mycie czy naprawę pojazdu na nieruchomości cudzej należy do zagadnień cywilnoprawnych i w związku z tym kwestia ta nie może być regulowana aktem prawa miejscowego. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Regulamin ma określać szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi. Regulamin powinien zatem wskazywać warunki jakie muszą być spełnione, żeby mycie i naprawa pojazdu na terenie nieruchomości były dopuszczalne, a więc warunki zapewniające zgodne z ustawą odprowadzanie nieczystości powstałych w wyniku mycia i naprawy.

13. Przepis § 4 stanowi niedopuszczalne powtórzenie art. 5 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.

14. Stwierdzenie nieważności § 2 pkt 2 Regulaminu, definiującego pojęcie "odpadów komunalnych drobnych" skutkuje stwierdzeniem nieważności § 5 ust. 1, ust. 2, ust. 6, ust. 9 i ust. 10, a także § 6 ust. 1 – 3 Regulaminu, które regulują sposób gromadzenia tego typu odpadów lub odpadów "dużych" (przeciwstawionych "odpadom drobnym").

15. Nie znajduje oparcia w upoważnieniu ustawowym zawarte w § 4 ust. 3 Regulaminu stwierdzenie Rady, jaką ilość odpadów zbiera rocznie mieszkaniec wsi.

16. W § 5 ust. 7 Regulaminu Rada dokonała powtórzenia art. 5 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. w sposób zmodyfikowany, tj. odnosząc obowiązki utrzymania urządzeń w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym do pojemników i kontenerów, które wcześniej w § 5 ust. 1 Regulaminu zostały przeznaczone do gromadzenia jedynie "odpadów komunalnych drobnych", bezpodstawnie zdefiniowanych w § 2 pkt 2 Regulaminu.

17. Brak jest również umocowania ustawowego do nałożenia na organizatorów imprez masowych obowiązków wynikających z § 5 ust. 14 Regulaminu, dotyczących zapewnienia odpowiedniej ilości pojemników bądź kontenerów do zbierania odpadów komunalnych czy rozwiązań techniczno – organizacyjnych chroniących przed hałasem.

Obowiązki organizatora imprez masowych w dacie podjęcia przedmiotowej uchwały Rady Gminy były unormowane w ustawie z dnia 22 sierpnia 1997 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 909 ze zm.). Ponadto ustawodawca nie zawarł upoważnienia w tym zakresie dla rady gminy do wprowadzenia innych dodatkowych obowiązków. Natomiast dyspozycja art. 5 ust. 2 pkt 3 tej ustawy nakłada na każdego organizatora imprezy masowej obowiązki zapewnienia pomocy medycznej oraz zaplecza higieniczno-sanitarnego oraz spełnienia innych obowiązków określonych w odpowiednich przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Dotyczą one w szczególności przepisów prawa budowlanego, przepisów sanitarnych i przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 170/10, opubl. w CBOSA).

Braku upoważnienia ustawowego w tym względzie nie może zastąpić opinia państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

18. Zasadny jest także zarzut powtórzenia w § 5 ust. 16 Regulaminu zakazów rangi ustawowej wynikających z przepisów ustawy o odpadach. Zakaz spalania odpadów komunalnych w pojemnikach jest bowiem powtórzeniem art. 71 ustawy o odpadach, który zabrania termicznego przekształcania odpadów poza spalarniami, a zakaz gromadzenia odpadów niebezpiecznych (którymi są także substancje toksyczne, żrące i wybuchowe – por. definicja odpadów niebezpiecznych w art. 3 ust. 2 ustawy o odpadach) z odpadami innymi niż niebezpieczne wprowadza art. 11 ust. 1 ustawy o odpadach.

Wobec powyższego na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, a na podstawie art. 151 p.p.s.a. – jak w pkt 2 sentencji wyroku.

Wobec częściowego uwzględnienia skargi, na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł w przedmiocie jej wykonania (pkt 3 sentencji wyroku).