Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2016/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 8, art. 8a, art. 9, art. 10 § 4, art. 15 § 1, art. 17, art. 18, art. 19 § 1, art. 29 § 1, art. 56 § 1 pkt 5, art. 59, art. 60
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: Art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 14 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 124 § 2, art. 126, art. 138 § 1 pkt 1, art. 144, art. 146
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 6 ust. 7-9, 12
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 2016/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lipca 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Wiesław Kuśnierz (spr.), Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 13 lipca 2016 r., sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej: NUS) jako organ egzekucyjny prowadził do majątku M.B. (dalej: Zobowiązana, Skarżąca) postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuły wykonawcze nr [‘...] wystawione przez Burmistrza Miasta i Gminy, (dalej: BMiG) obejmujące należności z tytułu opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny w dniu 17 kwietnia 2007 r oraz 26 maja 2008 r. doręczył zobowiązanej odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu praw majątkowych stanowiących wynagrodzenie za pracę. Zajęcia te okazały się jednak nieskuteczne. W dniu 23 maja 2008 r. oraz 28 stycznia 2009 r. dokonano zajęć praw majątkowych stanowiących wierzytelność z tytułu zwrotu podatku z rozliczenia rocznego za 2006 i 2007 r. Z kwot uzyskanych w wyniku zajęć pokryto należne koszty egzekucyjne oraz część należności głównej wraz z odsetkami.

Pismem z dnia 6 lutego 2009 r. Zobowiązana zwróciła się do NUS o umorzenie postępowania egzekucyjnego, za podstawę wniosku przyjmując art. 59 § 1 pkt 3, 7 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej: u.p.e.a.), podnosząc niezgodność egzekwowanego obowiązku z treścią obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej oraz przepisu prawa, w szczególności niezgodność z ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 250, dalej: u.u.c.p.g.). Zobowiązana wyjaśniła, że jej nieruchomość została podłączona do kanalizacji sanitarnej, przy czym w procesie budowy kanalizacji sanitarnej w Staniątkach zaszło szereg nieprawidłowości. W związku z czym nie mogła ona ponosić konsekwencji tych nieprawidłowości. Zastosowany środek egzekucyjny określiła jako niedopuszczalny.

Wniosek Zobowiązanej został przesłany do wierzyciela celem zajęcia stanowiska w sprawie. Wierzyciel odpowiedział pismem z dnia 6 marca 2009 r., że egzekwowane zobowiązanie jest wymagalne oraz zgodne z treścią obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej oraz że analiza akt sprawy nie wykazała przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 25 marca 2009 r. nr [...] NUS odmówił skarżącej umorzenia postępowania egzekucyjnego, stwierdzając, że egzekwowane zobowiązane jest wymagalne i jest prowadzone zgodnie z treścią obowiązku wskazanego w decyzji stanowiącej podstawę egzekucji.

Dyrektor Izby Skarbowej (dalej: DIS), po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z dnia 28 maja 2009 r. uchylił postanowienie organu I instancji (przyjął bowiem, że pismo Zobowiązanej należało rozpoznać jako zarzuty na postępowanie egzekucyjne, a nie wniosek o umorzenie takiego postępowania), a postanowieniem z dnia 22 lipca 2009 r., utrzymał w mocy wydane w następstwie tego uchylenia, postanowienie organu I instancji z dnia 23 czerwca 2009 r. umarzające postępowanie zakwalifikowane jako "w sprawie zarzutów egzekucyjnych".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: WSA w Krakowie), wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2010 r. I SA/Kr 1360/09 uchylił rozstrzygnięcia organów z dnia 23 czerwca 2009 r. i 22 lipca 2009 r., a w następstwie uchylenia tego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1657/10) - wyrokiem z dnia 9 października 2012 r. I SA/Kr 466/12 uchylił również postanowienie organu II instancji z dnia 28 maja 2009 r. Sąd wskazał, że organ I instancji, w postanowieniu z dnia 25 marca 2009 r. prawidłowo zakwalifikował wniosek Skarżącej z dnia 6 lutego 2009 r. jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W ponownym postępowaniu DIS postanowieniem z dnia 13 marca 2013 r. nr [...] umorzył postępowanie zażaleniowe uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wyegzekwowanie całości należności.

Wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1320/13 WSA w Krakowie uchylił powyższe postanowienie organu odwoławczego. W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in., że organ II instancji winien rozpoznać merytorycznie wniesione zażalenie, a nie umarzać postępowanie jako bezprzedmiotowe. Fakt wyegzekwowania należności nie mógł bowiem skutkować automatycznie bezprzedmiotowością postępowania w zakresie rozpoznania wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W ponownym postępowaniu DIS postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 25 marca 2009 r. odmawiające umorzenia postępowania. W ocenie organu II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ I instancji odniósł się do wszystkich zarzutów Skarżącej, jak również zwrócił się do wierzyciela w sprawie zajęcia stanowiska. Nie wystąpiły przy tym przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, wynikające z art. 59 § 1 u.p.e.a. Ponadto, jak zauważył organ II instancji, z uwagi na znaczny upływ czasu, na wniosek wierzyciela BMiG umorzono w dniu 16 lipca 2010 r. postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku Skarżącej w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...]. Natomiast zaległości wynikające z tytułów wykonawczych nr[..]zostały zapłacone przez Skarżącą w dniu 1 lipca 2011 r. i 31 maja 2012 r.

W skardze wniesionej do WSA w Krakowie Skarżąca domagała się uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia organu I instancji.

WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 2 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1688/14 uchylił postanowienie DIS. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż organ winien ustalić dokładnie, których tytułów wykonawczych dotyczyło postępowanie ws. umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd wskazał, że nie mógł skontrolować czy decyzje stanowiące podstawę wystawionych tytułów wykonawczych nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego i jednocześnie zobowiązał organ do wystąpienia do wierzyciela o stanowisko w przedmiocie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

DIS postanowieniem z dnia 26 czerwca 2015 r. nr [...] uchylił postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 25 marca 2009 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na konieczność wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

NUS ponownie rozpoznając sprawę postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2015 r. nr [...], powołując się na przepisy art. 17 i art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 10 u.p.e.a., odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Uzasadniając postanowienie organ odniósł się do poszczególnych przesłanek umorzenia wskazanych we wniosku. W zakresie przesłanki z art. 59 § 1 pkt 2 i 3 wskazał, że wierzyciel stwierdził, że tytuły wykonawcze nr [...] zostały wystawione na podstawie decyzji, które były wymagalne i nie wyeliminowane z obrotu prawnego i w związku z tym organ jest związany stanowiskiem wierzyciela.

W zakresie przesłanki z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. organ wyjaśnił, że podstawą wystawienia tytułów wykonawczych były decyzje BMiG wydane na podstawie u.u.c.p.g., (art. 6. pkt 6, 7 i 8, wójt wydaje z urzędu decyzję, w której ustala obowiązek uiszczenia opłat za opróżnianie zbiorników bezodpływowych). Do opłat tych stosuje się przepisy dział III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miast. Z kolei na podstawie z art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podlegają: podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III - Ordynacja podatkowa. Z tych względów organ uznał, że nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., gdyż opłaty za opróżnianie zbiornika bezodpływowego podlegają egzekucji.

Odnosząc się do przesłanki z art. 59 § 1 pkt. 10 u.p.e.a. organ wskazał, że Zobowiązana w "złożonym wniosku nie uszczegółowiła ww. zarzutu", zatem nie ma podstaw do rozpatrywania ww. kwestii.

Podsumowując organ stwierdził, że brak jest podstaw do umorzenia postepowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 10 u.p.e.a.

Zobowiązana nie godząc się z tym postanowieniem, pismem z dnia 17 września 2015 r. wniosła zażalenie będące przedmiotem niniejszego postępowania. W zażaleniu zarzucono wydanie zaskarżonego postanowienia w oparciu o pismo BMiG, w którym to zdaniem strony poświadczono nieprawdę twierdząc, że obowiązek jest wymagalny. Na potwierdzenie tego twierdzenia powołała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO), z dnia 26 czerwca 2015 r. nr [...] . Zobowiązana zarzuciła również, iż organ egzekucyjny nie powiadomił jej o przesłanym piśmie do BMiG przez co naruszył art. 7, 8, 9 i 10 K.p.a.

DIS rozpatrując po raz szósty sprawę postanowieniem z dnia 29 października 2015 r. nr [...]., powołując się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz przepisy art. 17 i 18 u.p.e.a., utrzymał w mocy postanowienie NUS.

W uzasadnieniu podał, że przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. wymienia przesłanki kiedy postępowanie egzekucyjne może być umorzone, a umorzenie na podstawie tego przepisu nie ma charakteru uznaniowego, a wystąpienie którejkolwiek z wymienionych przesłanek skutkuje obowiązkiem umorzeniem postępowania egzekucyjnego.

Następnie wskazał, że NUS wyjaśniając okoliczności sprawy zwrócił się do wierzyciela tj. BMiG o zajęcie stanowiska w sprawie wymagalności zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi nr [...]

Wierzyciel pismem z dnia 3 sierpnia 2015 r. nr [...] wskazał, iż tytuły wykonawcze nr [...] zostały wystawione w oparciu o decyzję nr Ś i R .[...] z dnia 9 stycznia 2006 r. natomiast tytuł wykonawczy nr [...] został wystawiony w oparciu o decyzję nr [...] z dnia 15 grudnia 2006 r. Podstawę wystawienia tytułów wykonawczych stanowiły ostateczne decyzje BMiG . Po wystawieniu tytułów wykonawczych wyrokiem WSA w Krakowie została uchylona jedynie decyzja [...] z dnia 15 grudnia 2006 r. i w związku z tym tytuły wykonawcze dotyczące wyegzekwowania tej należności ([...]) zostały wycofane wnioskiem z dnia 28 czerwca 2010 r. nr [...].

Decyzja, w oparciu o którą zostały wystawione tytuły wykonawcze nr [...], jest ostateczna i podlega wykonaniu, co zostało potwierdzone wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 14 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 748/09. Z tego powodu brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Następnie organ odnosząc się do analizy zarzutów, zauważył, iż w zasadzie strona pragnęła przekształcić postępowanie z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w postępowanie ws. zarzutów. Powyższe nie było jednak możliwe. Tryb składania zarzutów z art. 33 u.p.e.a. jest ściśle określony, z tego powodu organ egzekucyjny mógł jedynie powyższe zbadać w zakresie przesłanek wynikających z art. 59 u.p.e.a.

DIS odnosząc zarzutu w zakresie twierdzenia zobowiązanej o wydaniu decyzji z dnia 9 stycznia 2006 r. nr .[..] z naruszeniem prawa, stwierdził, iż decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie. Obowiązywanie tej decyzji i wszystkich kolejnych, będących jej przedłużeniem potwierdził BMiG w piśmie z dnia 3 sierpnia 2015 r. powołując się na wyrok NSA sygn. akt II OSK 748/09. Odnośnie złożonej dołączonej do zażalenia kopii decyzji SKO w której stwierdzono, że decyzja z dnia 9 stycznia 2006 r. nr [..] została wydana z naruszeniem prawa, bowiem w aktach sprawy brak dowodów na to, że zobowiązana brała udział w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji, organ stwierdził, że naruszenie prawa przy wydaniu decyzji nie jest równoznaczne z uchyleniem decyzji (decyzja nie została uchylona), dlatego zarzut Skarżącej w powyższym zakresie nie znajduje uzasadnienia.

Odnośnie zarzutu niepowiadomienia Skarżącej o przesłanym do Wierzyciela piśmie z dnia 8 lipca 2015 r. (w którym organ egzekucyjny zwrócił się do Wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie wymagalności decyzji, na podstawie których zostały wystawione tytuły wykonawcze) i w związku z tym niezapewnienia stronie czynnego udziału stronie w postępowaniu, organ II instancji stwierdził, iż organ egzekucyjny nie miał obowiązku wysłania do zobowiązanej pisma kierowanego do Wierzyciela. Nie oznacza to jednak, że zobowiązana nie mogła zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Takie prawo stronie przysługuje na każdym etapie postępowania, z prawem do wglądu w akta sprawy, sporządzania kopii czy notatek. Takie uprawnienie strony nie zostało naruszone. Nie oznacza to jednak, iż organ pisemnie zawiadamia stronę o prawie zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się przed wydaniem orzeczenia. Zarzut braku wysłania do zobowiązanej pisma kierowanego do wierzyciela jest bezpodstawny, bowiem żaden przepis nie nakłada na organ takiego obowiązku. Ponadto żądanie zajęcia stanowiska w sprawie kierowano do BMiG i ten organ był zobowiązany do udzielenia odpowiedzi, a nie zobowiązana. Z ww. powodów podniesione zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 8, 9 i 10 K.p.a. organ uznał za bezpodstawne.

Podsumowując DIS stwierdził, że NUS w oparciu o stanowisko wierzyciela, stwierdzające, iż tytuły wykonawcze nr [...] zostały wystawione na podstawie decyzji, które były ostateczne i niewyeliminowane z obrotu prawnego, zasadnie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze z dnia 1 grudnia 2015 r. do WSA w Krakowie M.B. wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia DIS, jak również postanowienia organu I instancji.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt.1 oraz art.144 K.p.a.,

- art.10 K.p.a. poprzez niezawiadomienie strony skarżącej o zakończeniu postępowania,

- art. 17 i 18 u.p.e.a., na której podstawie skarżone postanowienie zostało wydane, oraz nierozpoznanie sprawy w zakresie umorzenia postępowania art. 59 ww. ustawy, mające wpływ na wynik postępowania.

Uzasadniając skargę wskazała, że niniejsza sprawa trwa już prawie 7 lat, od kiedy wniosła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w dniu 31 marca 2009 r., bowiem wydany tytuł wykonawczy przeciwko niej narusza wszelkie przepisy prawa, bowiem nie jest ona właścicielem posesji. Jest tylko współwłaścicielem, są inni współwłaściciele, jednak na nią nałożono obowiązek ponoszenia kosztów czyszczenia wspólnego szamba i prowadzenia egzekucji. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewiduje wydawania decyzji administracyjnych, na której to podstawie został wydany tytuł wykonawczy [...], w oparciu o decyzję nr [...], wobec której SKO stwierdziło, że wydana została z naruszeniem prawa. Są to nowe okoliczności, które Skarżąca przedłożyła wraz z zażaleniem z dnia 17 września 2015 r., dlatego zasadne jest umorzenie postępowania egzekucyjnego, bowiem decyzja, na której to podstawie wystawiono ww. tytuły wykonawcze, jest wadliwa i z naruszeniem art. 5. u.u.c.p.g., są to obowiązki wynikające wprost z ustawy i nie wymagały konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej. Wierzyciel Burmistrz gminy z naruszeniem prawa, działał na szkodę Skarżącej.

Odnośnie powołanego w postanowieniu DIS wyroku NSA z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 748/09 Skarżąca stwierdziła: "w którym to postępowaniu, organy administracyjne ani sądy administracyjne, nie badały sprawy , bowiem fałszywie twierdziły, że nie będą ponownie badać sprawy, bo była rozpoznawana w postępowaniu pierwszej decyzji [...], które nigdy nie było wszczęte, a strona skarżąca nie brała udziału, nie miała możliwości działania, dlatego organ II instancji obecnie zbadał sprawę we wznowieniu postępowania [....]na wniosek skarżącej i stwierdził, że pierwotna decyzja została wydana z naruszeniem prawa, jednak Dyrektor Izby Skarbowej całkowicie zignorował dowód w sprawie"

Następnie podniosła, że skoro decyzja [....]została wydana z naruszeniem prawa, a w oparciu o nią zostały wydane tytuły wykonawcze, nie może pozostawać w obiegu i organ winien zawiesić postępowanie na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 lub je umorzyć w oparciu o "art. 59. § 1.pkt 2,3,4,7, i 10".

Skarżąca wskazała, że w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 60 u.p.e.a.

Skarżąca odnosząc się do fragmentu uzasadnienia postanowienia organu II instancji dotyczącego przekształcenia postępowania "w sprawie zarzutów na umorzenie postępowania" wskazała, że takie działanie jest błędem organów prowadzących przez wiele lat niniejszą sprawę, negatywnym skutkiem i wbrew przepisom prawa, dlatego też Skarżąca nie ma zaufania do organu egzekucyjnego.

Ponadto Skarżąca podniosła, że nie może się zgodzić z uzasadnieniem postanowienia w zakresie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, bowiem ani organ I ani II instancji nie powiadomił jej o przysługującym jej prawie z art. 10 K.p.a.

Końcowo należy również odnotować, że Skarżąca w skardze zapowiedziała, uzupełnienie skargi przez pełnomocnika z urzędu "o przepisy prawne". Do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd nie wpłynęło od Skarżącej, ani też nie zostało złożone w jej imieniu, żadne pismo procesowe.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Na wstępie należy wskazać, że orzekanie w tej sprawie odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 153 P.p.s.a., gdyż niniejszy wyrok jest poprzedzony czterema wyrokami (jeden NSA i trzy WSA w Krakowie), które funkcjonują w obrocie prawnym.

Zgodnie z tym przepisem prawnym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Przepis art. 153 ustawy P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009 r. II SA/Ol 443/09, publ. CBOSA). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem przede wszystkim z wykładnią prawa (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis Warszawa 2005, s. 472, Komentarz do art. 153 P.p.s.a.; J. Świątkiewicz, Komentarz do ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, BWP Justicia, Warszawa 1995, s. 70; T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewski, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, tom I, Wyd. LexisNexis Warszawa 2002, s. 826-827).

Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Zarówno organ administracji jak i sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i sąd może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu faktycznego sprawy. W toku bowiem ponownego rozpoznania sprawy organ administracji może uwzględnić nowe fakty i dowody, których strona nie mogła powołać w toku poprzedniego postępowania lub jeśli potrzeba ich powołania wynikła później (por.: wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r., II GSK 240/06, publ. CBOSA).

Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II FSK 1057/11 z dnia 20 października 2011 r.; LEX nr 1069805).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności skarżonego postanowienia, miał na względzie wyżej przytoczone przepisy prawne oraz poglądy judykatury i doktryny stanowiące wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia i zakresu kontroli skarżonego aktu. Sąd stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyrokach: NSA z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1657/10, tut. Sądu z dnia 9 października 2012 r. I SA/Kr 466/12, z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1320/13 oraz z dnia 2 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1688/14, ponieważ nie doszło do wzruszenia tych wyroków w trybie przewidzianym prawem, nie doszło również do istotnej zmiany stanu prawnego. Zmiany stanu faktycznego nie uczyniły poglądów prawnych zawartych w uzasadnieniach tych wyroków nieaktualnymi; stanowiły okoliczności zaistniałe po wydaniu tych wyroków, które organy były obowiązane uwzględnić.

Kontrolując zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej jak i poprzedzające postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego 24 sierpnia 2015 r., w oparciu o wyżej wskazane reguły, Sąd uznał, że nie naruszają one prawa materialnego i postępowania w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż niniejsza sprawa "egzekucyjna", (jak podnosi Skarżąca trwająca ponad siedem lat), która dotyczy postępowania wpadkowego w ramach postępowania egzekucyjnego, mającego za przedmiot rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, pozostaje w ścisłym związku ze sprawą "wymiarową", w której ustalono Skarżącej wysokość opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego decyzją BMiG z dnia 9 stycznia 2006 r. nr [..]. Zatem, istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] wystawione przez BMiG obejmujące należności z tytułu opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego, które zostały ustalone powołaną powyżej decyzją.

W pierwszej kolejności podać należy, że istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel. W literaturze wskazuje się, iż umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2008, str. 203). Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego mogą pojawić się zarówno w trakcie postępowania egzekucyjnego jak i jeszcze przed jego wszczęciem. Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić na wniosek wierzyciela, z urzędu, a także na skutek inicjatywy zobowiązanego.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego może być zarówno obligatoryjne jak i fakultatywne. W pierwszym przypadku wystąpienie określonych w ustawie okoliczności rodzi obowiązek umorzenia postępowania, w drugim zaś, zaistnienie przesłanek wskazanych w ustawie, jedynie uprawnia organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Przyczyny uzasadniające umorzenie zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub, gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Zgodnie natomiast z § 2 tego przepisu, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Analiza prawna Sądu w niniejszej sprawie ograniczona jest do kwestii istnienia bądź nieistnienia przesłanek dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego wyłącznie na podstawie art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 10 u.p.e.a. i oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania przez orzekające organy.

Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Pojęcie "obowiązku" w rozumieniu powołanego przepisu należy odnosić do tego obowiązku, który legł u podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego - innymi słowy - obowiązku istniejącego, wymagalnego i jednocześnie, którego niewykonanie przez zobowiązanego doprowadziło do uruchomienia postępowania zmierzającego do jego wyegzekwowania na drodze przymusu administracyjnego. Okoliczność "istnienia obowiązku" lub jego wcześniejszego wykonania jest elementem obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Podkreślić też trzeba, że organ egzekucyjny - stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. - bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i nie jest uprawniony, do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wskazana regulacja nie obliguje więc i nie uprawnia organu egzekucyjnego do zweryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, albowiem badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje ustalenie, czy obowiązek podlega egzekucji administracyjnej, czy tytuł wykonawczy został wystawiony przez uprawniony podmiot, czy konkretny organ egzekucyjny jest właściwy do egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym oraz czy osoba wskazana w tytule wykonawczym podlega orzecznictwu polskich organów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt II FSK 1302/05, publ. CBOSA). Badanie to ma zatem charakter czysto formalny.

Niewątpliwie w podanym stanie faktycznym, decyzją z dnia 9 stycznia 2006 r. nr [....]BMiG ustalił w stosunku do M. B. obowiązek uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z akt sprawy wynika, że decyzja ta na dzień wydania postanowienia DIS pozostawała w obrocie prawnym.

Z przedłożonej przez Skarżącą decyzji SKO z dnia 26 czerwca 2015 r. nr [...] wynika, że Kolegium odmówiło uchylenia decyzji BMiG z dnia 9 stycznia nr [....]z uwagi na upływ pięcioletniego terminu od dnia doręczenia stronie przedmiotowej decyzji i orzekło, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa. SKO uznało, że w sprawie występują negatywne przesłanki wzruszenia decyzji kwestionowanej w trybie nadzwyczajnym określone w art. 146 § 1 K.p.a. Zgodnie ze wskazanym przepisem, uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 K.p.a. oraz w art. 145a K.p.a. i art. 145b K.p.a., jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Zatem w sytuacji, gdy podstawą wznowienia postępowania jest brak udziału strony bez jej winy w postępowaniu, czyli przyczyna określona w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., (a z tej przyczyny Kolegium stwierdziło naruszenie prawa) negatywną przesłanką uchylenia kwestionowanej decyzji jest upływ 5 lat od dnia doręczenia decyzji.

Powyższa decyzja Kolegium, stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, wbrew twierdzeniom Skarżącej, nie eliminuje z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji (podkreślenie Sądu), która nadal kształtuje stosunek prawny (por. wyrok NSA z dnia 2 października 2002 r. sygn. akt II SA/Gd 78/00, publ. CBOSA, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz; pod red. Hanny Knysiak- Molczyk - komentarz do art.151, wyd. Lex. 2016 ).

Należy również zaznaczyć, że wyraźne, jasne i nie budzące wątpliwości stwierdzenie naruszenia prawa w decyzji Kolegium (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) ma istotne znaczenie, gdyż może stanowić podstawę do wystąpienia przez Skarżącą z roszczeniem odszkodowawczym od organu, który wydał decyzję wadliwą decyzję, przed sądem powszechnym i na zasadach określonych prawem cywilnym.

Konkludując, decyzja BMiG z dnia 9 stycznia nr [....]w dacie orzekania przez organy stanowiła podstawę prawną egzekwowanego obowiązku, dlatego NUS w Wieliczce, a w ślad za nim DIS, powołując się m.in. na stanowisko wierzyciela zawarte w piśmie z dnia 3 sierpnia 2015 r., słusznie odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a.

Stosownie do treści art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracji, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa. W przepisie tym chodzi o sytuację, w której obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego nie jest adekwatny do obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa. Zniekształcenie w sferze przedmiotu opodatkowania może odnosić się do rodzaju egzekwowanego obowiązku i jego parametrów np. wysokości egzekwowanej należności (por. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, Kijowski Dariusz Ryszard (red.), komentarz do art. 59 ustawy, Lex 2015 r.). Wskazane zniekształcenie ma zatem dotyczyć egzekwowanego obowiązku. Niezgodność egzekwowanego obowiązku dotyczy sprzeczności z treścią ściśle określonego rozstrzygnięcia, stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Przepis art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wskazuje więc sytuację, w której występuje rozbieżność pomiędzy treścią tytułu wykonawczego a dokumentem stanowiącym podstawę jego wystawienia.

Jak wynika z unormowań ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w oparciu o konkretny tytuł wykonawczy i służy wykonaniu obowiązku wskazanego w tym tytule. Dla możliwości dochodzenia zobowiązania pieniężnego w drodze egzekucji administracyjnej konieczne jest istnienie zobowiązania określonego na konkretnej podstawie prawnej i w konkretnej kwocie. Zatem, gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej konieczne jest w tytule wykonawczym powołanie tej decyzji. Postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tak długo, jak długo tytuł ten zachowuje swoją aktualność, tj. jak długo egzekwowana na jego podstawie należność znajduje podstawę w orzeczeniu wskazanym w tytule.

Ze znajdujących się w aktach sprawy kserokopii tytułów wykonawczych nr [..] (poświadczonych za zgodność z oryginałem) wynika, że w pozycji 30.1 każdego z wymienionych powyżej tytułów wykonawczych wpisano orzeczenie z dnia 9 stycznia nr [..], co w sposób jednoznaczny wskazuje, że podstawę prawną dochodzenia egzekwowanej należności stanowi decyzja BMiG , ustalająca obowiązek uiszczania przez Skarżącą miesięcznej opłaty za opróżnianie zbiornika bezodpływowego w kwocie 47,04 zł plus VAT, która jak wskazano powyżej pozostaje w obrocie prawnym.

Porównanie tytułów z treścią opisanej powyżej decyzji niewątpliwie dowodzi, że kwoty zobowiązań wskazanych (wpisanych w odpowiednich rubrykach) w tytule wykonawczym są tożsame z treścią tej decyzji. Wobec tego, nie doszło do naruszenia art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Nie znajduje bowiem potwierdzenia zarzucany stan niezgodności między określeniem egzekwowanego obowiązku, a treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu.

Przepis artykułu 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. wymienia trzy przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego, a mianowicie: niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego oraz niedoręczenie zobowiązanemu upomnienia, mimo że obowiązek taki ciążył na wierzycielu. Przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają charakter formalny.

O niedopuszczalności egzekucji administracyjnej decydują dwa rodzaje przesłanek. Po pierwsze - przesłanki podmiotowe odnoszące się do zobowiązanego i do organu egzekucyjnego. Egzekucja jest zatem niedopuszczalna w sytuacji, gdy przepisy prawa wyłączają prowadzenie egzekucji administracyjnej w stosunku do podmiotów wskazanych w tytule wykonawczym. Ponadto egzekucja jest niedopuszczalna także wówczas, gdy jest prowadzona przez podmiot niebędący organem.

Po drugie – przesłanki przedmiotowe - odnoszące się do przedmiotu i podstaw egzekucji. Egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, gdy jej przedmiotem jest świadczenie niepodlegające egzekucji administracyjnej (inne niż określone w art. 2, 3, 3a i 4 u.p.e.a.). Niedopuszczalna jest także egzekucja skierowana w odniesieniu do przedmiotów i praw niepodlegających egzekucji z uwagi na zasadę poszanowania minimum egzystencji zobowiązanego (art. 8 u.p.e.a.), jeżeli mamy do czynienia z tzw. rolniczym wyłączeniem z egzekucji (art. 8a u.p.e.a.), z ochroną wynagrodzenia i świadczeń spełniających podobne funkcje (art. 9 u.p.e.a.), a także z ochroną świadczeń alimentacyjnych i innych świadczeń o charakterze rodzinnym oraz świadczeń z pomocy społecznej (art. 10 § 4 u.p.e.a.).

Podsumowując, niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty (por. np. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2011 r., II FSK 461/10, publ. CBOSA).

Z zastosowaniem niedopuszczalnego środka egzekucyjnego mamy do czynienia zarówno w przypadku wykorzystania środka nieprzewidzianego w ustawie, jak i w przypadku użycia środka przewidzianego co prawda w ustawie, lecz w odniesieniu do egzekucji obowiązków innego rodzaju.

Niedoręczenie zobowiązanemu upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu, skutkuje naruszeniem zasady zagrożenia (upomnienia). Wszczęcie egzekucji administracyjnej bez uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku jest sprzeczne z art. 15 § 1 u.p.e.a.

W niniejszej sprawie, żadna z powyższych okoliczności nie miała miejsca.

W stosunku do Skarżącej mogła być prowadzona egzekucja, egzekucję prowadził organ egzekucyjny wymieniony w art. 19 § 1 u.p.e.a.

Świadczenie podlegało egzekucji administracyjnej, gdyż jak prawidłowo wskazał organ II instancji opłaty wymierzane na podstawie przepisu art. 6 ust. 7-9 u.u.c.p.g. podlegają egzekucji na podstawie przepisu art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 6 ust. 12 u.u.c.p.g. (art. 6 ust.12: "Do opłat stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta").

Egzekucji nie skierowano do przedmiotów i praw podlegających wyłączeniu z egzekucji, nie zastosowano środka nie przewidzianego w u.p.e.a., doręczono upomnienia przed wszczęciem egzekucji.

Z powyższych względów zasadne jest stanowisko organów, że nie wystąpiła przesłanka umorzenia egzekucji wymieniona w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

Przepis art. 59 § 1 pkt 10 stanowi, że umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić także w innych przypadkach, przewidzianych zarówno w ustawie egzekucyjnej, jak i w innych ustawach. Uregulowanie to zastrzega wyraźnie, że musi to być akt rangi ustawowej. W okolicznościach niniejszej sprawy nie będzie miała zastosowania żadna ustawa, która stanowiłaby podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego, dlatego również na podstawie tej przesłanki organy słusznie odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Kończąc rozpatrywanie poszczególnych podstaw umorzenia Sąd stwierdza, że wskazanie przez Skarżącą w uzasadnieniu skargi nowej podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego (określonej w art. 59 § 1 pkt 4), jest niedopuszczalne na etapie skargi. Stanowi to rozszerzenie zakresu złożonego wniosku i nie było przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy.

Za bezprzedmiotowe należy uznać zarzuty skargi zmierzające do kwestionowania zasadności "wymiaru" (uwagi dotyczące wyroku NSA). W postępowanie egzekucyjnym, a co za tym idzie również we wpadkowym postępowaniu w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie jest dopuszczalne kwestionowanie ustaleń, które legły u podstaw wydania decyzji wymiarowej.

Za niezasadny należy również uznać zarzut dotyczący obowiązku organu zawieszenia postepowania egzekucyjnego na podstawie wskazanego przez Skarżącą w skardze przepisu art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., jest możliwe jedynie w razie zaistnienia sytuacji sprecyzowanej bądź w samej u.p.e.a. bądź też w innej ustawie. Przypadki te zostały wymienione w przepisach art. 32a § 2, art. 32c § 1, art. 35 § 1, art. 110p § 3 u.p.e.a. oraz np. w art. 146 § 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 233 ze zm.). Podstawą do zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest również wstrzymanie wykonania przez organ lub sąd administracyjny wykonalności decyzji lub postanowienia będącego podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego lub też zabezpieczenie przez sąd powszechny powództwa o pozbawianie wykonalności tytułu wykonawczego poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego (por. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, komentarz do art. 56; Lex 2015).

W takich przypadkach zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest obligatoryjne, czyli niezależnie od woli organu jest on zobowiązany do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Żaden z tych przypadków w dacie wydawania kontrolowanych przez Sąd postanowień nie wystąpił.

Za całkowicie niezasadny Sąd uznał zarzut Skarżącej, że w sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art. 60 u.p.e.a. Przepis art. 60 § 1 stanowi, że "Umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności". Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych stanowi skutek prawny umorzenia postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie organ odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, dlatego z oczywistych względów przepis ten nie mógł mieć zastosowania.

Odnosząc się do podnoszonej w skardze kwestii, na podstawie których przepisów u.p.e.a. powinien być rozpatrzony wniosek Skarżącej (czy wniosek należało potraktować jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, czy jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji), należy wskazać, że kwestię tut. Sąd rozstrzygnął w wyroku z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 466/12, stąd też okoliczność w jaki sposób pierwotnie został rozpatrzony wniosek Skarżącej i związana z tym kwestia popełnionych błędów, nie ma znaczenia dla obecnie rozpatrywanej sprawy. Istotna jest obecnie okoliczność, że organy wykonały wyrok Sądu w tym zakresie.

Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania w tym art. 17 i 18 u.p.e.a., w pierwszej kolejności należy wskazać na przepis art. 18 u.p.e.a.

Stosownie do tego przepisu, "Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego". Odpowiednie stosowanie przepisów innej ustawy oznacza, że w zależności od specyfiki konkretnej sytuacji, przedmiotu uregulowania i obszaru ewentualnego zastosowania, może wchodzić w rachubę stosowanie pełne, stosowanie z odpowiednimi modyfikacjami, bądź niestosowanie w ogóle określonych przepisów, do których odpowiedniego zastosowania odesłano.

Jak wskazano powyżej podstawą prawną kontrolowanych rozstrzygnięć są przepisy art. 59 § 1 u.p.e.a., zatem podstawę faktyczną do podjęcia tych rozstrzygnięć stanowi prawidłowo wyjaśniony stan faktyczny związany z przesłankami umorzenia wynikającymi z tych przepisów. Aby podjąć skutecznie takie rozstrzygniecie niezbędne jest przeprowadzenie stosownego postępowania co do ustalenia istnienia przesłanek i w związku z tym w niniejszej sprawie znajdą zastosowanie przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. dotyczące postepowania dowodowego.

Ustalenia i oceny powinny znaleźć wyraz w uzasadnieniu postanowienia. Wynika to z przepisu art. 124 § 2 K.p.a, który stanowi, że postanowienie, na które służy zażalenie (jak w niniejszej sprawie), powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei na podstawie art. 126 K.p.a. i w związku z art. 18 u.p.e.a. do postanowień stosuje się przepis art. 107 § 3 K.p.a.

Zgodnie z treścią art. 107 § 3 K.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne, zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienie prawne, czyli wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, konstrukcja prawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia powinna spełniać szereg postulatów odnośnie do treści i formy, które powinny być zróżnicowane w zależności od charakteru orzeczenia oraz stadium i trybu postępowania. W dziedzinie faktów uzasadnienie musi wyjaśniać okoliczności wskazujące na potrzebę lub konieczność wydania rozstrzygnięcia w danej sprawie i wobec określonych podmiotów oraz ich wpływ na treść jej rozstrzygnięcia, a w sferze prawa chodzi o wskazanie normy obowiązującej i jej znaczenia ustalonego w drodze wykładni. Uzasadnienie ma przedstawiać trzy fazy rozumowania tzn. wyjaśnienie zmierzające do ustalenia faktów, ustalenie ich znaczenia według normy prawnej oraz zastosowanie normy prawnej obowiązującej. Prawidłowe uzasadnienie winno cechować się logicznym związkiem i zgodnością z rozstrzygnięciem i jego treścią, brakiem wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z rozstrzygnięciem, ścisłością i dokładnością wywodów, ich zwięzłością i prostotą ujęcia oraz kompletnością motywów (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Po 499/10, publ. CBOSA).

Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 17 i 18 u.p.e.a. Pomimo braku uzasadnienia skargi w tym zakresie Sąd odczytał ten zarzut jak zarzut niezachowania formy postanowienia przez Wierzyciela (który wypowiedział się pismem z dnia 3 sierpnia 2015 r.), gdyż przepis art. 17 § 1 u.p.e.a. stanowi, że o ile przepisy ustawy egzekucyjnej nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli ustawa egzekucyjna lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia.

Sąd stwierdza, że art. 17 § 1 u.p.e.a. nie stanowi samoistnej podstawy prawnej do wydania postanowienia. Przepis ten wskazuje jedynie, że wymienione w ustawie egzekucyjnej rozstrzygnięcia zapadają w formie postanowienia. Niemniej możliwość wydania takiego rozstrzygnięcia musi wprost wynikać z ustawy (por. też wyrok WSA w Poznaniu z 29 września 2010 r., I SA/Po 410/10, publ. CBOSA). U.p.e.a. nie stanowi o możliwości wydania postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ustawodawca nie przewidział możliwości wypowiedzenia się wierzyciela w formie procesowej przed podjęciem rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Gdyby wierzyciel wydał takie postanowienie, to nie miałoby ono podstawy prawnej (por. wyrok WSA w Gdańsku z 21 września 2011 r., I SA/Gd 525/11, publ. CBOSA).

Nie oznacza to jednak, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do zwrócenia się do wierzyciela z żądaniem złożenia wyjaśnień, czy ustosunkowania się do pisma zobowiązanego. Taką ewentualność niewątpliwie dopuścić trzeba, w szczególności w związku: z jednej strony - z brakiem uprawnień organu egzekucyjnego do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym; z drugiej strony - z obowiązkiem uwzględnienia z urzędu przesłanek umorzenia postępowania. Wyjaśnienia złożone przez wierzyciela, w postępowaniu w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, podlegają ocenie dowodowej organu i nie są dla niego wiążące. Chybiony jest więc zarzut, że Wierzyciel, do którego zwrócił się organ egzekucyjny, winien był wydać zaskarżalne postanowienie i doręczyć je stronie. Brak podstawy prawnej do takiego współdziałania wierzyciela. Zasadnie przeto Wierzyciel odpowiedział pismem kierowanym do organu egzekucyjnego.

Formułując ten zarzut Skarżąca podkreśliła, iż nie miała możliwości ustosunkowania się do stanowiska Wierzyciela, wskazując, iż naruszono jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 K.p.a.). Odnosząc się zaś do tego zarzutu należy zaznaczyć, że postępowanie w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego jak już wcześniej wskazywano stanowi postępowanie wpadkowe w postępowaniu egzekucyjnym, jest więc częścią tego postępowania. Zarówno bowiem doktryna, jak i orzecznictwo wykluczają stosowanie art. 10 K.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym z uwagi na specyfikę egzekucji. Postępowanie egzekucyjne toczy się bowiem w celu realizacji stwierdzonego już obowiązku i musi zmierzać do jak najszybszego zaspokojenia wierzyciela. Akcesoryjne stosowanie przepisów K.p.a. możliwe jest wyłącznie w sytuacji, kiedy nie pozostaje to w sprzeczności z ratio legis ustawy egzekucyjnej. Stąd uznaje się, że tak postawione postępowaniu egzekucyjnemu cele determinują zakres inkorporacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6 - 16 K.p.a.), w tym też zasady czynnego udziału stron w postępowaniu przewidzianej w art. 10 K.p.a. do podstępowania egzekucyjnego. W praktyce oznacza to, że treść cytowanego powyżej art. 18 u.p.e.a., należy rozumieć w ten sposób, że tylko niektóre zasady postępowania administracyjnego można przenieść na grunt postępowania egzekucyjnego nie zmieniając ich brzmienia, inne należy stosować odpowiednio, jeszcze innych nie stosuje się w ogóle. W oparciu o powyższe podnosi się więc, że w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio następujące zasady: wynikającą z art. 6 K.p.a. zasadę praworządności, wynikającą z art. 7 K.p.a. zasadę prawdy obiektywnej, określoną w art. 8 K.p.a. zasadę zaufania, zasadę udzielania informacji (art. 9 K.p.a.), zasadę przekonywania (art. 11 K.p.a.), zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12. K.p.a.) oraz zasadę pisemnego załatwienia sprawy (art. 14 § 1 K.p.a.).

W postępowaniu egzekucyjnym w administracji co do zasady nie znajduje natomiast zastosowania określona w art. 10 K.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu (por. D. Jankowiak w Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2005, s. 184-185, M. Szubiakowski, Zasady ogólne administracyjnego postępowania egzekucyjnego, (System egzekucji administracyjnej, C.H. Beck 2004, s. 119 i nast.), R. Hauser, A. Skoczylas, Odpowiednie stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - System egzekucji administracyjnej, C.H. Beck 2004, s. 204 i nast., wyrok NSA z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt I FSK 157/05, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt III SA 3483/03, publ. CBOSA). Ustawa egzekucyjna w wielu miejscach pozwala bowiem na skuteczne dokonanie czynności egzekucyjnych bez konieczności zapewnienia uczestnikom możliwości czynnego w nich udziału, np. zajmowanie praw majątkowych. Zastosowanie art. 10 K.p.a. do każdej czynności w praktyce uniemożliwiłoby wyegzekwowanie od zobowiązanych jakiegokolwiek świadczenia. Organ egzekucyjny nie mógłby wykonać żadnej czynności, jeżeli nie miałby dowodu na skuteczne doręczenie zobowiązanemu i wierzycielowi informacji o zamierzonej do wykonania czynności.

Wyjątkiem od zasady niestosowania w postępowaniu egzekucyjnym art. 10 K.p.a. będzie wpadkowe postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych, które realizuje zasadniczo inne cele od samej egzekucji.

Jak wyżej wykazano postępowanie w sprawie umorzenia postepowania egzekucyjnego jest częścią tego postępowania i ma charakter formalny w trakcie którego organ wyłącznie bada, czy w danej konkretnej sytuacji zaistniałej w toku postepowania egzekucyjnego nie wystąpiły przeszkody uniemożliwiające prowadzenie egzekucji, wymienione enumeratywnie w przepisie art. 59 § 1 u.p.e.a., dlatego przepis art. 10 K.p.a. nie znajdzie wprost zastosowania w trakcie jego trwania. W ocenie Sądu odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. w zakresie zagwarantowania stronie czynnego udziału w postępowaniu w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego oznacza, że organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału przed wydaniem orzeczenia. Jest natomiast zobowiązany do respektowania praw strony w zakresie wyznaczonym treścią art. 73 K.p.a. Na mocy tego przepisu strona jest uprawniona do wglądu w akta sprawy, może z nich sporządzać kopie, odpisy czy notatki, a w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony może żądać uwierzytelnienia kopii lub odpisów, czy też wydania jej uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Powiązanie zasady wynikającej z art. 10 K.p.a. z zasadami wynikającymi z art. 7 i 8 K.p.a. nakazuje organowi działanie w sposób umożliwiający stronie realizację uprawnienia wynikającego z art. 73 K.p.a. w sytuacjach, gdy organ dąży do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.

Sąd stwierdza, że wskazanym wyżej zasadom organy nie uchybiły. Z akt sprawy wynika, że Zobowiązana nie napotykała na żadne utrudnienia w zakresie dostępu do akt. Sama zobowiązana również takiego zarzutu nie stawiała.

Sąd wskazuje, że nawet przyjęcie poglądu odmiennego od wyżej prezentowanego, postulującego konieczność zapewnienia zobowiązanemu prawa do czynnego udziału w postępowaniu w szerszym zakresie niż wyżej wskazany, nie mogłaby doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia, ponieważ zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a. Sąd uchyla postanowienie, jeżeli stwierdza naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niewątpliwie do tak kwalifikowanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło. Zarówno w toku postępowania przed organami, jak i postępowania sądowego Skarżąca jak wykazano powyżej nie podniosła zasadnie żadnej okoliczności pozwalającej zakwestionować zasadność twierdzeń Wierzyciela, na których oparł się organ egzekucyjny w postanowieniu z dnia 24 sierpnia 2015 r. oraz organ odwoławczy w postanowieniu z dnia 29 października 2015 r. Pobocznie i dodatkowo jedynie wskazać jeszcze trzeba, że treść wyjaśnień Wierzyciela została wiernie przytoczona w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji.

Z powodów wyżej opisanych Sąd kwalifikuje jako bezzasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, polegający na uzyskaniu przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela w formie pisma, (a nie postanowienia) jak i z pominięciem Skarżącej.

W niniejszej sprawie nie uchybiono również innym przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło bowiem wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 124 § 2 K.p.a. w postanowieniu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono swoje stanowisko oraz wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa, ustosunkowano się także do zarzutów Skarżącej.

Organy wykonały również zalecenia Sądu sformułowane w powołanych powyżej wyrokach, a w szczególności merytorycznie rozpatrzyły wniosek Skarżącej jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wystąpiły ponownie o stanowisko wierzyciela.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że postanowienie NUS jak i postanowienie DIS odpowiadają prawu z tych też względów za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przez DIS, przepisu art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a w związku z art. 144 K.p.a. Organy obu instancji słusznie uznały, że nie wystąpiły przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego określone w art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 10 u.p.e.a., które jako podstawę swojego wniosku wskazała Skarżąca. Organy nie naruszyły przy tym przepisów postępowania podatkowego.

Z powodów wyżej opisanych Sąd, na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a., oddalił skargę.