Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 304/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje
Powołane przepisy: article: art. 120 , art. 122
journal: Dz.U. 2021 poz 1082
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
article: par.10 ust.5 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1644
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a i lit.c, art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 lipca 2022 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej I. P. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. I. P. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca"), jako pracodawca, złożyła w dniu 13 października 2021 r. do Urzędu Gminy W. wniosek o przyznanie dofinansowania kosztów przygotowania zawodowego młodocianego pracownika W. K. zam. S. [...].

2. Decyzją z dnia [...]11.2021 r. Znak [...] Wójt Gminy W. (dalej przywoływany jako: "Organ I instancji"), odmówił przyznania pracodawcy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w celu nauki zawodu. Uzasadnieniem rozstrzygnięcia była okoliczność, iż w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 122 ust. 6 ustawy Prawo Oświatowe.

Organ przytoczył § 10 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu i uznał, że przepis przewiduje trzy kryteria, których łączne spełnienie uprawnia do wykonywania funkcji instruktora zawodu, w przypadku, gdy instruktor praktycznej nauki zawodu posiada świadectwo ukończenia szkoły w zawodzie innym niż ten, którego naucza. Pierwsze z nich dotyczy wykształcenia ponadgimnazjalnego (ponadpodstawowego). Drugim kryterium jest posiadanie tytułu zawodowego-robotnika wykwalifikowanego lub równorzędnego w zawodzie, którego instruktor ma nauczać. Trzecie kryterium stanowi sześcioletni staż pracy w tym zawodzie, nabyty po uzyskaniu powyższego tytułu zawodowego.

W ocenie Organu Skarżąca posiada wymagany dla instruktorów praktycznej nauki zawodu ukończony kurs pedagogiczny w wymiarze 80 godzin oraz świadectwo ukończenia liceum ekonomicznego w zawodzie innym niż sprzedawca, tj. technik ekonomista o specjalności - ekonomika i organizacja przedsiębiorstw przemysłowych. Organ wskazał, że dopuszcza się uprawnienie do wykonywania obowiązków instruktora praktycznej nauki zawodu o ile poza przygotowaniem pedagogicznym lub kursem osoba posiada świadectwo i tytuł zawodowy, ale wyłącznie w zawodzie równorzędnym do nauczanego. Zawodem równorzędnym do zawodu sprzedawca nie jest, zdaniem Organu zawód technik ekonomista. Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. z 2018 r. poz. 227), zawód technika ekonomisty umieszczony został tam w tzw. trzeciej grupie wielkiej (technicy i inny średni personel), a sprzedawcy w piątej grupie wielkiej (pracownicy usług i sprzedawcy). Z klasyfikacji wynika, że oba te zawody wymagają różnej wiedzy, umiejętności i doświadczenia. Ponadto zdaniem Organu, Skarżąca nie przedłożyła stosownego dokumentu potwierdzającego sześcioletni staż pracy w zawodzie sprzedawca co w ocenie Organu i tak nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ przedłożone dokumenty nie potwierdzają posiadania przez nią stosownego tytułu zawodowego, bądź tytułu robotnika wykwalifikowanego lub równorzędnego w zawodzie, którego miała nauczać. Bez znaczenia jest więc, w ocenie Organu I instancji okres prowadzenia działalności, skoro sześcioletni staż pracy zaczyna się liczyć dopiero po uzyskaniu tytułu zawodowego (sprzedawcy lub równorzędnego), którego pracodawca nic posiada.

3. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją Organu i wniosła odwołanie zarzucając:

naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 122 ust 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. 2021.1082, dalej przywoływana jako: "P.o." ) oraz § 10 ust. 4 i ust 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 roku w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. 2017.1644) wydanego w drodze delegacji ustawowej przewidzianej w art. 122 ust 4 ustawy poprzez błędną wykładnię tych przepisów;

błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i polegający na przyjęciu, iż I. P. nie spełnia wszystkich kryteriów uprawniających wnioskodawczynię do skutecznego ubiegania się o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, podczas gdy rzetelna i dogłębna analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powinna prowadzić do odmiennych wniosków.

W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że zgodnie z § 10 ust 4 przywołanego wyżej rozporządzenia instruktorzy praktycznej nauki zawodu muszą posiadać przygotowanie pedagogiczne wymagane dla nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu.

Tymczasem Skarżąca ukończyła kurs "Pedagogiczny Dla Instruktorów Praktycznej Nauki Zawodu" w Zakładzie Doskonalenia Zawodowego w S. Ośrodku Kształcenia Zawodowego w D. . Dokument potwierdzający te okoliczności znajduje się w aktach przedmiotowej sprawy.

Zgodnie z § 10 ust 5 punkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 roku w sprawie praktycznej nauki zawodu za instruktorów praktycznej nauki zawodu można uznać osoby, które posiadają świadectwo ukończenia liceum profilowanego. Przez liceum profilowane należy rozumieć również liceum ekonomiczne, przy czym skarżąca dołączyła do akt kopię świadectwa dojrzałości potwierdzającą ukończenia Liceum Ekonomicznego w Z.. Twierdzenie Wójta Gminy W. jakoby instruktor praktycznej nauki zawodu, aby skutecznie mógł ubiegać się o dofinansowanie kosztów kształcenia zawodowego pracownika młodocianego musi spełniać trzy kryteria wymienione w § 10 ust 5 powołanego wyżej rozporządzenia stanowi ewidentnie błędną wykładnię tego przepisu.

W ocenie Skarżącej instruktorzy praktycznej nauki zawodu mogą spełniać jedną z czterech przesłanek wskazanych w § 10 ust 5 rozporządzenia a wbrew twierdzeniom Organu do wniosku zostało dołączone oświadczenie, że Skarżąca spełnia wszystkie kryteria uprawniające ją do statusu instruktora praktycznej nauki zawodu. Wyżej wymieniona swoją działalność prowadzi od blisko 30 lat, działalność ta związana jest z handlem, a zatem przyjąć należy, iż posiada co najmniej 6- letni staż pracy w zawodzie sprzedawcy.

4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] lutego 2022 r., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Organ także uznał, że Skarżąca spełnia dwie z wymaganych przesłanek zaś sporna w sprawie pozostaje kwestia, czy Skarżąca - prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo-Usługowa I. P. w D. ul. [...] i jako prowadząca przygotowanie zawodowe młodocianego pracownika, spełniła trzecią z wymaganych przesłanek przyznania dofinansowania, w postaci posiadania wymaganych kwalifikacji do prowadzenia przygotowania zawodowego zawodu sprzedawcy.

Organ wskazał, że z wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP (Internet) wynika, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą od [...].09.1990 r. związaną w przeważającej części z produkcją pieczywa, produkcją świeżych wyrobów ciastkarskich i ciastek i ciastek, ich sprzedażą. Organ wskazał także na pozostałe, wyróżnione we wpisie rodzaje działalności, które określił jako bardzo szerokie. Podkreślił jednocześnie, że tak szeroki zakres działalności powoduje, że osoba prowadząca tę działalność nie jest w stanie wykonywać osobiście wszystkich prac związanych z jej prowadzeniem. Ponadto wykształcenie jakie posiada Skarżąca to ukończone Liceum Ekonomiczne w Zespole Szkół Zawodowych w Z. w 2014 r. i uzyskanie tytułu technik ekonomista o specjalności ekonomika i organizacja przedsiębiorstw przemysłowych.

W ocenie Kolegium zostały wprawdzie spełnione przesłanki dotyczące młodocianego pracownika, z którym pracodawca zawarł umowę o pracę, bowiem W. K. ukończyła naukę zawodu i złożyła w dniu 8 września 2021 r. przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną w P. egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie sprzedawca, jednakże, zdaniem Organu - po stronie pracodawcy - nie zostały dochowane wszystkie wymogi wynikające z przepisów. Zdaniem Kolegium, skoro wnioskodawczyni posiada świadectwo dojrzałości liceum ekonomicznego i posiada tytuł technika o specjalności ekonomika i organizacja przedsiębiorstw przemysłowych, a zatem na innym kierunku niż tym, w którym prowadziła praktyczną naukę zawodu młodocianego, winna posiadać sześcioletni staż pracy w zawodzie sprzedawca. Strona zaś w toku postępowania nie wykazała, aby posiadała jakikolwiek staż pracy w nauczanym zawodzie sprzedawcy.

W przekonaniu Kolegium, nie do przyjęcia jest argumentacja przedstawiana przez stronę, że okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej przez blisko 30 lat, powoduje, że nabyła ona taki staż. Kolegium zauważa, że z informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że strona prowadzi działalność gospodarczą w szerokim zakresie, i zdaniem Kolegium, posiadanie stażu w konkretnym zawodzie oznacza, wykonywanie stałej pracy - w tym przypadku na stanowisku sprzedawcy, nie zaś pełnienie funkcji zarządzającej i nadzorczej we własnej firmie oraz mniej lub bardziej sporadyczny kontakt z zagadnieniami związanymi z zakresem pracy sprzedawcy.

Organ podkreślił, że z brzmienia ww. przepisów oraz stanu faktycznego wynika, że Skrżąca jako pracodawca (§10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 24.08.2017 r.), niemająca tytułu mistrza w zawodzie, posiadająca ukończony kurs pedagogiczny, ażeby móc prowadzić zajęcia praktyczne powinna była legitymować się dodatkowo albo świadectwem ukończenia szkoły średniej lub dyplomem studiów wyższych oraz wymaganym stażem pracy w zawodzie, którego będzie nauczać, o których mowa w punktach 1-4 ust. 5 § 10 rozporządzenia z 24.08.2017 r.

Z dokumentów złożonych przez stronę wynika, że jej wykształcenie odpowiada sytuacji w pkt. 3, a więc ukończone liceum ekonomiczne kształcące w innym zawodzie niż ten, którego nauczała, i w tym wypadku powinna mieć 6-letni staż w zawodzie sprzedawcy. Takiego stażu jednak nie posiadała.

5. Niezadowolona z treści rozstrzygnięcia Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podnosząc te same zarzuty, co w odwołaniu:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 122 ust 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. 2021.1082, dalej przywoływana jako: "P.o." ) oraz § 10 ust. 4 i ust 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 roku w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. 2017.1644) wydanego w drodze delegacji ustawowej przewidzianej w art. 122 ust 4 ustawy poprzez błędną wykładnię tych przepisów;

2) błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i polegający na przyjęciu, iż I. P. nie spełnia wszystkich kryteriów uprawniających wnioskodawczynię do skutecznego ubiegania się o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, podczas gdy rzetelna i dogłębna analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powinna prowadzić do odmiennych wniosków.

Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w zawodzie sprzedawca oraz przeprowadzenia dowodu z dokumentów dołączonych do skargi (oświadczeń pracowników) celem potwierdzenia posiadania przez Skarżącą co najmniej sześcioletniego stażu w zawodzie sprzedawca. Wniosła także z ostrożności procesowej o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi podtrzymała argumentację z uzasadnienia odwołania podnosząc dodatkowo, że jako osoba prowadząca zajęcia praktyczne, sama przez blisko 30 lat pracuje w zawodzie sprzedawcy i zarządza firmą profilowaną na handel, co nakazuje przyjąć, iż wyuczony poprzez wieloletnią praktykę zawód wchodzi w zakres zawodu "sprzedawca"; przeciwny wniosek prowadziłby, zdaniem Skarżącej do absurdalnej wykładni i w jej ocenie nie taka była intencja ustawodawcy. Odnosząc się do szerokiego PKD wskazanego przez Kolegium Skarżąca podkreśliła, że szerszy od rzeczywiście prowadzonej działalności wpis PKD jest częstą praktyką przedsiębiorców po to, by było potrzeby zmieniania PKD w razie podjęcia decyzji o rozszerzeniu zakresu swojej działalności.

6. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest zasadna.

7. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.

Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej, stąd wniosek Skarżącej o zmianę decyzji organu administracji nie znajduje oparcia w przepisach obowiązującego prawa. Sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie przejmują ich kompetencji do końcowego załatwienia sprawy administracyjnej i wydania rozstrzygnięcia. Orzeczenia sądów administracyjnych, w razie uwzględnienia skarg, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu bądź zobowiązują organ administracji publicznej do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy administracyjnej.

8. Dokonując tak rozumianej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.).

9. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.

Materialnoprawną podstawę przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w celu przygotowania zawodowego stanowi ustawa ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Prawo Oświatowe.

Zgodnie z art. 120 ust. 1 P.o., praktyczna nauka zawodu może odbywać się w placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych, u pracodawców, a także w indywidualnych gospodarstwach rolnych. Praktyczna nauka zawodu odbywa się w podmiotach, o których mowa w ust. 1, na podstawie umowy zawartej pomiędzy szkołą a tym podmiotem. Umowa powinna określać w szczególności sposób ponoszenia kosztów realizowania praktycznej nauki zawodu (art. 120 ust. 2). Przepisu ust. 2 nie stosuje się do praktycznej nauki zawodu organizowanej przez szkołę w jej warsztatach oraz pracowniach szkolnych dla uczniów tej szkoły (art. 120 ust. 3).

Stosownie natomiast do treści art. 120 ust. 4 ustawy, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb organizowania praktycznej nauki zawodu w warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych, a także w innych podmiotach wymienionych w ust. 1, uwzględniając zakres spraw, które powinny być określone w umowie, o której mowa w ust. 2, w tym prawa i obowiązki podmiotów, o których mowa w ust. 1, a także kwalifikacje wymagane od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu i przysługujące im uprawnienia.

Przepisy ust. 1, 2 i 4 stosuje się odpowiednio do młodocianych pracowników odbywających praktyczną naukę zawodu w ramach odbywania przygotowania zawodowego. W przypadku młodocianego pracownika umowę z podmiotem, o którym mowa w ust. 1, zawiera pracodawca, który zatrudnia tego młodocianego (art. 120 ust. 5). Zgodnie z art. 122 ust. 1 P.o. pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał:

w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2018 r. poz. 1267 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 1495),

w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy;

młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust. 1.

Dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3. Do wniosku należy dołączyć:

kopie dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;

kopię umowy o pracę z młodocianym pracownikiem zawartej w celu przygotowania zawodowego;

kopię odpowiednio dyplomu, certyfikatu lub świadectwa, potwierdzającego zdanie egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, albo zaświadczenie potwierdzające zdanie tego egzaminu.

Zasady i warunki odbywania przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzanie zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2018 r. poz. 2010, z późn. zm.). Zgodnie z § 1 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia, przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników, zwanych dalej "młodocianymi", może odbywać się przez: 1) naukę zawodu; 2) przyuczenie do wykonywania określonej pracy.

Nauka zawodu ma na celu przygotowanie młodocianego do pracy w charakterze wykwalifikowanego pracownika lub czeladnika i obejmuje praktyczną naukę zawodu, która jest organizowana u pracodawcy na zasadach ustalonych w odrębnych przepisach, oraz dokształcanie teoretyczne.

Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia, przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić:

pracodawca,

osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy,

osoba zatrudniona u pracodawcy - pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu.

Kwalifikacje te określone zostały w rozprowadzeniu Ministra Edukacji narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2017 r. poz. 1644, z późn. zm.). W myśl § 2 ust. 2 rozporządzenie to stosuje się odpowiednio do młodocianych pracowników, odbywających praktyczną naukę zawodu w ramach przygotowania zawodowego.

Realizowanie przez pracodawcę praktycznej nauki zawodu, w ramach umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, uregulowane zostało w § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu, zgodnie z którym zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą prowadzić pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy - zwani dalej "instruktorami praktycznej nauki zawodu.

Zgodnie z ust. 4 powyższego przepisu, instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, posiadają co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu.

Natomiast na podstawie 5 instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie, posiadają przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz:

1) świadectwo ukończenia technikum, branżowej szkoły II stopnia, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub

2) świadectwo ukończenia liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

3) świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, technikum, branżowej szkoły II stopnia i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

4) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.

10. W odniesieniu do decyzji Organu I instancji, Sąd wskazuje, że organ ten dokonał nieprawidłowej wykładni normy § 10 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu i uznając, że przepis przewiduje trzy kryteria, których łączne spełnienie uprawnia do wykonywania funkcji instruktora zawodu, w przypadku, gdy instruktor praktycznej nauki zawodu posiada świadectwo ukończenia szkoły w zawodzie innym niż ten, którego naucza. W ocenie Organu I instancji pierwsze z nich dotyczy wykształcenia ponadgimnazjalnego (ponadpodstawowego). Drugim kryterium jest posiadanie tytułu zawodowego-robotnika wykwalifikowanego lub równorzędnego w zawodzie, którego instruktor ma nauczać. Trzecie kryterium stanowi sześcioletni staż pracy w tym zawodzie, nabyty po uzyskaniu powyższego tytułu zawodowego.

Organ nie dostrzegł jednak, że funktor alternatywy: "lub" oznacza, że instruktorzy praktycznej nauki zawodu mogą? spełniać? jedna? z wymienionych w ust. 5 pkt 3 przesłanek. I tak przypomnieć należy, że zgodnie z § 10 ust. 5 pkt 3, instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie, posiadają (...) świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, technikum, branżowej szkoły II stopnia i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego. Wykładnia powyższej normy prowadzi do niebudzącego wątpliwości wniosku, że instruktorzy praktycznej nauki zawodu, (np. pracodawcy), niemający tytułu mistrza w zawodzie muszą legitymować się przygotowaniem pedagogicznym (także w formie ukończonego kursu pedagogicznego) oraz co najmniej sześcioletnim stażem pracy w tym zawodzie nabytym po uzyskaniu tytułu zawodowego, natomiast alternatywnie świadectwem ukończenia wskazanych liceów, technikum, branżowej szkoły II stopnia i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytułem robotnika wykwalifikowanego lub równorzędnego w zawodzie, którego będą nauczać. Stąd poszukiwania Organu I instancji zawodu równorzędnego i dowodzenie, że technik ekonomista to nie sprzedawca jest dla tej sprawy bez znaczenia; przepisy bowiem nie wymagają od osoby legitymującej się świadectwem dojrzałości liceum ekonomicznego by posiadała także świadectwem i tytułem zawodowym "ale wyłącznie w zawodzie równorzędnym do nauczanego". Taka wykładnia powyższej normy jest nieprawidłowa i stanowi jej naruszenie.

11. Zdaniem Sądu Organy obu instancji niedostatecznie przeanalizowały stan faktyczny i stan prawny sprawy. Uzasadnienie decyzji organu II instancji, także nie przekonuje, że Skarżąca nie spełnia przesłanki 6 letniego stażu pracy w zawodzie sprzedawca, choć Organ uzasadnił szeroko ich niespełnianie przez szkolącą.

Przypomnieć należy, że stosownie do art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U.2018.996) pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania; 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Niesporne w sprawie jest, że pracodawca posiadał zawartą umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego, co jest zgodne z art. 122 ust. 7 pkt 3 ustawy Prawo oświatowe i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2018 r. poz. 2010, z późn. zm.). Umowa została zawarta w dniu 01.09.2018 r., na okres od 01.09.2018 r. do 31.08.2021 r. Okres kształcenia wyniósł więc 36 miesiące, a po upływie okresu nauki młodociany w dniu 8 września 2021 r. zdał egzamin zawodowy w zawodzie sprzedawca (z racji tego, że pracodawca nie jest rzemieślnikiem) przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną w P. z wynikiem pozytywnym i otrzymał dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zawodzie sprzedawca, zatem wymagania z art. 122 ust. 1 pkt 2 P.o. zostały w sprawie spełnione. Natomiast osią sporu pozostaje kwestia czy Skarżąca jako pracodawca posiadała stosowne kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych.

Na podstawie załączonej do wniosku kserokopii umowy o pracę zawartej z młodocianym pracownikiem stwierdzono, że nauka zawodu odbywała się pod nadzorem pracodawcy - Skarżącej. Skarżąca dostarczyła na potwierdzenie posiadanych kwalifikacji: zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, kopię świadectwa dojrzałości Liceum Ekonomicznego w Z. z dnia 04.09.2014 r. o 4-letnim okresie nauczania na podbudowie szkoły podstawowej oraz oświadczenie o posiadaniu stażu pracy w zawodzie sprzedawca bez wskazania, ile ten staż pracy wynosił.

Niesporne zatem jest, że Skarżąca posiada ukończony kurs pedagogiczny oraz tytuł zawodowy technik ekonomista, a prowadziła przygotowanie zawodowe w zakresie zawodu sprzedawca. W ocenie Organów obu instancji nie zostały spełnione ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie prawa do dofinansowania kosztów kształcenia.

W szczególności podkreślić należy, że do akt sprawy dołączone zostało oświadczenie Skarżącej o posiadanym stażu pracy w zawodzie, wymienionym w § 10 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia, na który powoływała się w skardze skarżąca, zaś z ustaleń Organu II instancji wyraźnie wynika, że Skarżąca od 1990 r., prowadzi działalność gospodarczą polegająca m.in. na handlu. Dodatkowo, do skargi dołączono oświadczenia pracowników, z których niezbicie wynika wystarczający staż pracy w zawodzie sprzedawcy Skarżącej (takie oświadczenia mógł także z powodzeniem odebrać Organ zarówno I jak i II instancji).

12. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

13. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Organy uwzględnią? powyższą? wykładnie?. W szczególności ponownie przeanalizują przesłanki z § 10 ust. 5 ww. rozporządzenia, mając na uwadze, że w kontekście świadectwa wystarczy spełnienie jednej z nich, żeby zostały spełnione warunki niezbędne dla uznania, że szkoląca posiadała odpowiednie kwalifikacje instruktora praktycznej nauki zawodu. Szczególnie natomiast wnikliwie, w oparciu o złożone oświadczenia pracowników Skarżącej, Organy przeanalizują czy Skarżąca spełniała przesłankę wystarczającego stażu zawodowego, o którym mowa w § 10 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia.