Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2158/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 200 zł ( dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), dalej: "kpa" w związku z odwołaniem J. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...], odmawiającej stwierdzenia, na wniosek M. J. i W. D., nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pralni, suszarni, w.c., pomieszczeń gospodarczych i korytarza na dwa lokale mieszkalne w V i VI klatce w budynku wielorodzinnym, na działce nr ewid. [...], obręb [...], położonej przy ul. [...] w [...], umorzył postępowanie odwoławcze.

Na wstępie organ wskazał, że skoro J. S. nie doręczono decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r., to zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, strona, która nie brała udziału w postępowaniu w I instancji może wnieść odwołanie od decyzji tylko zanim stała się ona ostateczna, to jest do czasu rozpatrzenia przez organ drugiej instancji odwołania wniesionego przez inne strony lub gdy strony nie wniosły odwołania - przed upływem 14 dni od dnia doręczenia decyzji ostatniej ze stron. Wniesienie odwołania po upływie powyższych okresów jest bezskuteczne, bowiem nie można poddać kontroli instancyjnej decyzji ostatecznej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 383/01). Jednocześnie z akt sprawy wynika, że stronom postępowania – M. J., W. D. i [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] doręczono decyzję organu wojewódzkiego w dniu 3 kwietnia 2012 r., a J. S., wniósł odwołanie w dniu 16 kwietnia 2012 r.

Organ powołując się na art. 28 kpa i 28 ust. 2 Prawa budowlanego, wskazał, że J. S. przysługuje prawo odrębnej własności lokalu nr [...], mieszczącego się na VIII piętrze w budynku położonym w [...] przy ul. [...] (działka nr ewid. [...]), oraz udziału [...] części we współwłasności działki nr ewid. [...] i częściach wspólnych w/w budynku, co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy akt notarialny z dnia [...] listopada 2011 r., księga wieczysta Nr [...] oraz Nr [...].

Organ powołał się również na art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity - Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) oraz art. 27 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jednolity - Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) i wskazał, że zgodnie z aktem notarialnym z dnia [...] lutego 2012 r. zarząd nieruchomością wspólną sprawuje [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...]. Analogiczny zapis znajduje się również w księdze wieczystej Nr [...]. Tym samym uprawnienia związane ze współwłasnością nieruchomości wspólnej są wykonywane przez Spółdzielnię, nie zaś przez poszczególnych współwłaścicieli lub członków spółdzielni.

Zdaniem organu oznacza to, że zarząd nieruchomością wspólną (działka o numerze ewid. [...]) sprawuje [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...]. Wynika to zarówno z treści w/w aktu notarialnego - umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokalu i przeniesieniu prawa własności lokalu, księgi wieczystej, jak również z brzmienia przywołanych wyżej unormowań ustawowych.

Wobec powyższego organ stwierdził, że warunkiem uznania podmiotu, uprawnionego do nieruchomości wspólnej z tytułu posiadania prawa odrębnej własności danego lokalu, za stronę postępowania jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie wpływać na ten konkretny lokal oraz godzić w uprawnienia dotyczące korzystania z niego. Podmiot ten musi więc wykazać posiadanie swego indywidualnego interesu prawnego, którego nie wywodzi się jednak z samego faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej, lecz z faktu, iż jego lokal znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego).

Organ wskazał również, że z akt administracyjnych wynika, że lokal nr [...], należący do J. S. znajduje na VIII piętrze w budynku położonym w [...] przy ul. [...]. Z projektu budowlanego wynika natomiast, że sporna inwestycja - zmiana sposobu użytkowania pralni, suszarni, w.c., pomieszczeń gospodarczych i korytarza na dwa lokale mieszkalne w V i VI klatce - zaprojektowana została na X piętrze w budynku wielorodzinnym położonym przy ul. [...] w [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie stwierdził, aby planowana inwestycja ograniczała - mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa – J. S. w możliwości korzystania z należącego doń lokalu. W związku z powyższym organ zauważył, że projektowane roboty budowlane nie pozbawiają J. S. dostępu do światła słonecznego i szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja) oraz nie emituje ponadnormatywnych uciążliwości. Sporne roboty budowlane nie wpłyną ponadto na warunki ochrony przeciwpożarowej lokalu nr [...], jak również nie niosą ze sobą ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji zanieczyszczeń. Zatem lokal nr [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej robót budowlanych, wyznaczonym zwłaszcza w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

W ocenie organu interesu prawnego J. S. nie można wywodzić z przysługującego mu prawa współwłasności nieruchomości wspólnej, więc skoro nie posiada przymiotu strony postępowania uprawniającego do skutecznego wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r., to nie może być on uznany za stronę w/w postępowania.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. S. dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji i zarzucając jej naruszenie:

- art. 138 kpa, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ II instancji, że skarżący złożył odwołanie od decyzji wydanej przez organ I instancji wobec M. J. oraz W. D., pomimo iż odwołanie zostało złożone od odrębnej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. o znaku [...];

- art. 61 kpa w zw. z art. 156 §1 pkt 2 kpa, poprzez błędne zastosowanie, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie;

- art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa oraz 107 kpa w zw. z art. 140 kpa, poprzez brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący oraz błędne ustalenie, że skarżący odwołuje się od innej decyzji niż od której faktycznie złożył odwołanie, a także poprzez nie ustosunkowanie się do podniesionych w odwołaniu zarzutów w stosunku do decyzji organu I instancji;

- art. 8 kpa i art. 9 kpa, poprzez prowadzenie postępowania z uchybieniem zasadzie działania w sposób wzbudzający zaufanie do organu administracji publicznej, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy i jej rozstrzygnięcie.

Skarżący podniósł, że przedmiot zaskarżenia stanowi odrębny akt administracyjny z dnia [...] marca 2012 r. o znaku [...], którego mimo licznych i rażących wad, nie sposób nie uznać za decyzję administracyjną. Wynika to z etapu postępowania - ponieważ organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie nieważności, więc tego zastosowanie powinien znaleźć art. 158 kpa, zgodnie z którym rozstrzygnięcie w tej sprawie następuje w drodze decyzji. Ponadto decyzja wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności jest decyzją w nowej sprawie, a więc decyzją pierwszej instancji, i służy od niej odwołanie lub wniosek o powtórne rozpatrzenie sprawy.

Skarżący podniósł również, że zaskarżony przez niego akt jest decyzją administracyjną, z tym że wydaną z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, akt organu jest decyzją - co powoduje również, iż może on podlegać zaskarżeniu w drodze wniesienia zwykłego środka jakim jest odwołanie - jeżeli posiada pewne minimum elementów.

Zdaniem skarżącego sprawa powinna być merytorycznie rozstrzygnięta przez organ II instancji i jednocześnie podniósł zarzuty dotyczące prawidłowości decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza porządek prawny regulowany między innymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie do pogodzenia z zasadą praworządności jest rozpatrywanie odwołania od decyzji, która nie została zaskarżona. Takie działanie organu odwoławczego ewidentnie narusza art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. Decyzja organu odwoławczego może dotyczyć wyłącznie decyzji organu pierwszej instancji, która została zaskarżona w drodze odwołania (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1987 r., IV SA 907/87, GAP 1988, nr 12,

Sąd wskazuje również na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 1990 r. sygn. akt III SA 647/90 (Wspólnota 1991/36/21), że decyzja organu odwoławczego, która w trybie art. 138 § 1 k.p.a. rozstrzyga o decyzji organu pierwszej instancji nie będącej przedmiotem odwołania, jest wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...], jednocześnie skierował z tą sama datą i takim samym oznaczeniem sprawy pismo do J. S. informujące go bezzasadności złożonego przez niego wniosku. Jak wskazuje skarżący w złożonej skardze, odwołanie złożył właśnie od tego pisma do niego kierowanego, które uznał za decyzję administracyjną. Analiza treści odwołania jednoznacznie wskazuje, że skierowane jest on do tego właśnie pisma. Wynika to chociażby ze sformułowanych zarzutów co do formy tej "decyzji". Nie ulega też wątpliwości, że organ odwoławczy rozpoznał odwołanie J. S. jako środek zaskarżenia od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...], odmawiającej stwierdzenia, na wniosek M. J. i W. D., nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...], znak: [...]. Skarżący słusznie wskazuje, że ta decyzja nie była przedmiotem jego odwołania.

W tej sytuacji należy uznać, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczyła rozstrzygnięcia, którego J. S. nie zaskarżył.

Osobnym oczywiście zagadnieniem jest ocena, czy faktycznie "decyzja" będąca przedmiotem odwołania może być uznana za decyzję administracyjną.

Rozpoznając ponowne sprawę organ odwoławczy w pierwszej kolejności ustali, czy pismo wskazane przez skarżącego może być uznane za decyzję a następnie w zależności od poczynionych ustaleń rozważy zasadność odwołania lub wyda stosowna decyzje procesową.

Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.