Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 673/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Umorzono postępowanie sądowe w części, w pozostałym zakresie skargę oddalono

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie: NSA Grażyna Danielec WSA Halina Jakubiec Protokolant: Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa P. - H. "F." spółka z o. o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 24 marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie restrukturyzacji zaległości celnych I. umarza postępowanie sądowe w zakresie wniosku dotyczącego należności celnej objętej decyzjami: [...], II. w pozostałym zakresie skargę oddala.


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2002 r. Przedsiębiorstwo P. - H. "F." Spółka z o.o. w K. złożyło wniosek o restrukturyzację należności celnych w trybie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. z 2002 r. Nr 155, poz. 1287 ze zm.). Wniosek dotyczył należności celnych w łącznej kwocie [...] zł, które zostały określone w niżej wymienionych decyzjach Naczelnika Urzędu Celnego w S. :

1. nr [...] z dnia [...].09.2002 r. uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...].06.2002 r.,

2. nr [...] z dnia [...].09.2002 r. uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...].07.2002 r.,

3. nr [...] z dnia [...].09.2002 r. uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...].07.2002 r.,

4. nr [...] z dnia [...].09.2002 r. uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...].07.2002 r.,

5. nr [...] z dnia [...].09.2002 r. uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...].07.2002 r.,

6. nr [...] z dnia [...].09.2002 r. uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...].06.2002 r.,

7. nr [...] z dnia [...].09.2002 r. uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD [...] z dnia [...].06.2002 r.,

8. nr [...] z dnia [...].09.2002 r. uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...].06.2002 r.,

9. nr [...] z dnia [...].09.2002 r. uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...].07.2002 r.,

10. nr [...] z dnia [...].09.2002 r. uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...].06.2002 r.,

11. nr [...] z dnia [...].09.2002 r. uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...].06.2002 r.,

12. nr [...] z dnia [...].09.2002 r. uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...].06.2002 r.,

13. nr [...] z dnia [...].09.2002 r. uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...].06.2002 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Naczelnik Urzędu Celnego II w K. umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego Przedsiębiorstwa w sprawie restrukturyzacji w/w należności celnych jako bezprzedmiotowe.

Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania od w/w rozstrzygnięcia, decyzją z dnia 24 marca 2003 r., uchylił decyzję organu I instancji w całości i odmówił objęcia restrukturyzacją zaległości objętych wnioskiem skarżącego oraz umorzył postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Dyrektor Izby Celnej podniósł, że kwoty należności celnych objęte wnioskiem zostały określone w decyzjach wydanych w dniach [...] września oraz [...] września 2002 r. i nie były one określone w zgłoszeniach celnych, na podstawie których towar został wprowadzony na polski obszar celny i objęty procedurą celną, nie wynikały także z całości danych zawartych w tych zgłoszeniach. Skarżący zaimportowany towar w zgłoszeniach celnych zaklasyfikował do kodu Taryfy celnej 2106 90 59 0, a należności celne zostały obliczone z zastosowaniem stawek celnych właściwych dla tego kodu dla towarów pochodzących z Litwy. Zgłoszenia celne zostały przyjęte w datach ich złożenia, a należności celne zostały zarejestrowane zgodnie z danymi wynikającymi z przedmiotowych zgłoszeń. W wyniku kontroli postimportowej przeprowadzonej na podstawie art. 83 § 1 Kodeksu celnego, po zwolnieniu towarów, stwierdzone zostały nieprawidłowości w przyjętych zgłoszeniach celnych, co skutkowało wydaniem decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego w S. w dniach [...] i [...] września 2002 r., zmieniających kwotę wynikającą z długów celnych.

W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że ani z ewidencji prowadzonych przez organy celne, ani ze zgłoszeń celnych będących formą deklaracji, nie wynikały kwoty należności celnych objęte wnioskiem.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem skarżącego, że postępowanie organów celnych było nieprawidłowe w zakresie trybu ustalenia kwoty należności celnych, gdyż wnioskodawca ponosi konsekwencje swojego nieprawidłowego postępowania w postaci niezgodnego z taryfa celną zaklasyfikowania sprowadzonego towaru, z zastosowaniem nieprawidłowej stawki celnej oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego w zaniżonej wysokości. Skarżący jako zgłaszający nie wypełnił swych ustawowych obowiązków. Organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego. Określenie trzyletniego terminu na wydanie decyzji w trybie art. 65 § 4 Kodeksu celnego wskazuje na brak obowiązku organów celnych do dokonywania natychmiastowej kontroli w każdej sprawie. Przeprowadzenie kontroli merytorycznej pozostawione jest uznaniu organów celnych.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt.1 lit.b w/w ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców restrukturyzacji podlegają należności celne znane na dzień 30 czerwca 2002 r. Przez należności znane -zgodnie z art. 2 pkt 3 w/w ustawy, należy rozumieć należności, w tym sporne, wynikające z ewidencji lub rejestrów prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny lub z innych danych znajdujących się w posiadaniu tego organu, a w szczególności z zeznań, deklaracji, decyzji i postanowień.

W związku z powyższym - zdaniem Dyrektora Izby Celnej - należności celne nieujawnione przed 30 czerwca 2002 r. nie mogą być objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym. Okoliczność, że obowiązek zapłaty należności celnych w prawidłowej wysokości powstał w dniu zgłoszenia celnego, a więc przed 30 czerwca 2002 r. nie jest tożsama z okolicznością, że kwota należności celnych była w tej wysokości znana w rozumieniu art. 2 pkt.3 w/w ustawy o restrukturyzacji.

Z uwagi na nieprawidłowe sformułowanie sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej - zdaniem organu odwoławczego - konieczne było jej uchylenie.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której skarżący zarzucił jej nie zgodność z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

Z chwilą dokonania odpraw celnych importowanego towaru powstają zobowiązania skarżącego wobec Skarbu Państwa wymierzone w JDA SAD (deklaracje importera). Zgodnie z treścią art. 209 Kodeksu celnego dług celny w przywozie powstaje w wypadku : 1/ dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, 2/ dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Z powyższego wynika - zdaniem skarżącego - że istnienie spornych należności celnych nie budzi żadnych wątpliwości.

Nie bez znaczenia w sprawie jest art. 226 § 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym każda kwota należności wynikająca z długu celnego jest obliczana przez organ celny z chwilą uzyskania niezbędnych danych i zostaje zarejestrowana.

Zdaniem skarżącego powyższe regulacje określają w sposób jednoznaczny zadania organu celnego, jakie przed nim stoją, dlatego nie można zgodzić się z twierdzeniem organu celnego, że istnienie spornych należności uzależnione jest tylko i wyłącznie "od prawidłowości deklaracji skarżącej złożonej w dokumentach SAD".

Skarżący zarzucił, że organ celny nieprawidłowo działał podczas dokonywania odpraw celnych poprzez naruszenie obowiązku wynikającego z Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie opłat dodatkowych (Dz. U. z 2002 r., Nr 38) w zakresie pobierania tych opłat, co wskazuje na istnienie zaległości objętych wnioskiem o restrukturyzacje. Nieprawidłowe działanie organu celnego spowodowało brak poboru należnych Skarbowi Państwa należności, a usankcjonowanie w prawie tych należności poprzez wydanie stosownych decyzji potwierdza ich istnienie w dniu dokonywania odpraw celnych w sposób bezsprzeczny. Nie można uznać - zdaniem skarżącego - że wydanie przez organ celny decyzji po dniu 30 czerwca 2002 r stanowi o fakcie braku istnienia należności w chwili dokonywania odpraw celnych. Podstawowym obowiązkiem organu celnego jest czuwanie nad prawidłowością wymiaru i poboru opłat związanych z obrotem towarowym z zagranica. Zobligowanie organu celnego do prawidłowego wykonywania tych czynności nie może stanowić " wytłumaczenia dla faktu możliwości odstąpienia od merytorycznej kontroli zgłoszenia celnego wynikającej z art. 64 Kodeksu celnego ". Zgodnie z art. 65 Kodeksu celnego podstawowym obowiązkiem jest niezwłoczne przyjęcie zgłoszenia celnego, jeżeli odpowiada ono wymogom formalnym, a co powoduje określenie kwoty wynikającej z długu celnego. W związku z tym nie można zgodzić się z twierdzeniem organu celnego, że na mocy fakultatywnej formy art. 70 § 1 Kodeksu celnego organ celny nie jest zobligowany do prawidłowego wykonywania swoich podstawowych obowiązków. Istnienie opłat dodatkowych koniecznych do poboru przez organ celny w chwili dokonywania odprawy celnej, a objętych wnioskiem o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego - zdaniem skarżącego - nie pozostawia wątpliwości, że forma zapisu "może" wynikająca z art. 70 § 1 Kodeksu celnego nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Prawnie usankcjonowanie istnienia należności oraz ich fizyczny wymiar - w ocenie skarżącego - potwierdzają w sposób oczywisty, że znane były one organowi celnemu w chwili dokonywania odpraw celnych i nie było żadnych podstaw do odmowy objęcia wskazanych zaległości postępowaniem restrukturyzacyjnym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ celny podniósł, że za prawidłowość sporządzenia zgłoszenia celnego, w tym zawartych w nim danych - odpowiada zgłaszający. Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru deklarowaną procedurą celną. Istnieje zatem domniemanie, że zgłoszenie celne odpowiadające wymogom formalnym, jest prawidłowe. Zadeklarowanie przez zgłaszającego w polu 47 dokumentu SAD stawki celnej i odpowiadającej tej stawce kwoty cła, nie jest równoznaczne - wbrew stanowisku zawartemu w skardze - z wymiarem tego cła. Zgłoszenie celne ma charakter czynności materialno-technicznej, nie jest natomiast decyzją administracyjną.

Zgłoszenia celne dokonane przez skarżącego odpowiadały wymogom formalnym, wobec tego organ celny zobligowany był do ich przyjęcia, a należności celne zostały zarejestrowane zgodne z danymi zawartymi w tych zgłoszeniach.

Odnosząc się do zarzutu skargi, że organ celny winien był dokonać weryfikacji zgłoszeń celnych w momencie ich składania i ustalić prawidłowy kod PCN, stawkę celną i określić kwotę wynikająca z długu celnego w prawidłowej wysokości, Dyrektor Izby Celnej wskazał na art. 70 § 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym organ celny może przystąpić do weryfikacji zgłoszenia celnego po jego przyjęciu. Weryfikacja zgłoszenia celnego jest zatem uprawnieniem organu celnego. Odstąpienie organu celnego od weryfikacji zgłoszeń objętych wnioskiem skarżącego, nie może być interpretowane jako naruszenie ciążących na organie celnym obowiązków. Za zadeklarowanie nieprawidłowych danych nie może być obciążony organ celny. Prawidłowe określenie kwot należności celnych nastąpiło w decyzjach Naczelnika Urzędu celnego w S. z dnia [...] i [...] września 2002 r., dlatego należności te nie mogły być objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym.

Dyrektor Izby Celnej podniósł, że w pięciu przypadkach samo dokonanie zgłoszeń celnych nastąpiło już po dniu 30 czerwca 2002 r., co również uzasadniało wydanie decyzji odmownej.

Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2006 r. skarżący cofnął skargę w odniesieniu do pięciu zgłoszeń celnych dokonanych po dniu 30 czerwca 2002 r., wymienionych na wstępie w pkt. 2 - 5 i pkt.9.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art. 97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ).

Stosownie do art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności.

Mając na uwadze, że skarżący dokonał cofnięcia skargi w odniesieniu do zgłoszeń celnych objętych decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego w S. tj. nr [...] z dnia [...].09.2002 r., nr [...] z dnia [...].09.2002 r., nr [...] z dnia [...].09.2002 r., nr [...] z dnia 30.09.2002 r., [...] z dnia [...].07.2002 r. cofnięcie to jest dopuszczalne - Sąd działając na podstawie wyżej przytoczonego przepisu postanowił jak w sentencji.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi zaskarżona decyzja nie narusza prawa i brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Sąd w całości podtrzymał stanowisko Dyrektora Izby Celnej w K. jako zgodne z prawem.

Zgodnie z art. 60 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny każdy towar, który ma być objęty procedurą celną, powinien zostać zgłoszony do tej procedury. Zgłoszenie celne w formie pisemnej powinno być dokonane na odpowiednim formularzu, do którego powinny być dołączone dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą, do której jest zgłaszany (art. 64 Kodeksu celnego). Organ celny przyjmuje zgłoszenie celne, jeżeli zgłoszenie to odpowiada wymogom określonym w art. 64 i wraz ze zgłoszeniem przedstawiono towar nim objęty, z zastrzeżeniem art. 80 § 2 Kodeksu.

Stosownie zaś do art. 65 § 2 w/w Kodeksu podstawę do zastosowania procedury celnej do towaru objętego zgłoszeniem celnym stanowią dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Normy prawne zawarte w przytoczonych przepisach wskazują na to, iż zgłoszenie towaru do określonej procedury celnej stanowi czynność materialno-techniczną polegającą na samookreśleniu przez zgłaszającego jego zobowiązania wobec Skarbu Państwa z tytułu należności celnych od dokonanego obrotu towarowego z zagranicą. Przyjęcie zgłoszenia celnego przez organ celny powoduje z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą na warunkach zadeklarowanych przez importera w zgłoszeniu celnym.

W rozpatrywanej sprawie zgłoszenia celne przedłożone przez skarżącego spełniały wymogi formalne wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu celnego, dlatego organ celny przyjął przedmiotowe zgłoszenia i objął zaimportowany towar wnioskowaną procedurą. Organ celny - wbrew zarzutom skargi - nie naruszył swych obowiązków. Zgłoszenia celne zostały przyjęte, a należności celne zostały zarejestrowane zgodnie z danymi wynikającymi z tych dokumentów.

W niniejszej sprawie istotną datą jest dzień 30 czerwca 2002 r. i rozstrzygające znaczenie ma okoliczność, czy w tej dacie organowi celnemu były znane należności celne objęte wnioskiem skarżącego o ich restrukturyzację.

Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej w K., że organowi celnemu na dzień 30 czerwca 2002 r. nie były znane w rozumieniu ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców należności celne objęte wnioskiem skarżącego. Wynika to faktu, iż w wyniku weryfikacji przedmiotowych zgłoszeń celnych określenie kwot należności celnych nastąpiło dopiero w decyzjach Naczelnika Urzędu Celnego w S., które zostały wydane w dniach [...] i [...] września 2002 r.

Powyższego stanowiska nie mogła zmienić argumentacja skargi odnosząca się do daty powstania długu celnego i sposobu jego liczenia. Skoro ustawodawca warunkuje restrukturyzację należności celnych od tego, by były one znane na dzień 30 czerwca 2002 r., to okoliczność iż należności powstały przed tą datą, lecz nie były znane w tym sensie, że nie wynikały z ewidencji lub rejestrów prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, a w szczególności z zeznań, deklaracji, decyzji, czy postanowień - to argumentacja skargi w tym zakresie jest oczywiście bezzasadna.

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, orzekł jak w sentencji.