Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1238/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18  ust. 1  pkt 2 w związku z  art. 15  ust. 1  pkt 3
journal: Dz.U. 1999 nr 53 poz 549
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Bożena Walentynowicz sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 23 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 91/07 w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej i myśliwskiej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 marca 2007 r., VI SA/Wa 91/07 oddalił skargę K. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej i myśliwskiej.

Wyrok wydano w następujących okolicznościach sprawy. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. z dnia [...] października 2006 r. cofającą K. G. pozwolenie na broń palną bojową oraz myśliwską. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.).

Podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji stanowiło ustalenie przez organ I instancji, że przeciwko stronie prowadzone jest postępowanie karne o popełnienie czynu przeciwko mieniu, obrotowi gospodarczemu i wiarygodności dokumentów tj. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k. W tej sprawie Prokuratura Rejonowa w S. wniosła do sądu przeciwko stronie akt oskarżenia z dnia [...] sierpnia 2005 r. Na tej podstawie organ I instancji zaliczył K. G. do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a w rezultacie cofnął mu przedmiotowe pozwolenia na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji wskazując, że powoływane przez stronę okoliczności zarzucanych jej czynów objętych aktem oskarżenia zostaną wyjaśnione przez sąd karny. Organ Policji, w ramach postępowania administracyjnego dotyczącego prawa strony do posiadania broni, nie jest uprawniony do wchodzenia w rolę sądu karnego, nie może zatem badać zasadności stwierdzenia strony o jej niewinności. Nie ma też kompetencji do oceny prawidłowości postępowania karnego, w tym zebranych w nim materiałów dowodowych i zastosowanej kwalifikacji prawnej zarzucanych stronie aktem oskarżenia czynów. Z tego względu ocena strony, co do możliwości zachowania jej pozwolenia na broń nie jest dowolna.

W skardze do Sądu I instancji K. G. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucając im naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, które to naruszenie polega na niewłaściwej interpretacji i zastosowaniu, poprzez przyjęcie, że istnieje uzasadniona obawa, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego bez przeprowadzenia należytego postępowania w celu ustalenia czy rzeczywiście istnieje takowa obawa oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, iż materialną podstawę orzekania stanowią przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano należy do osób, o których mowa m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 uznaje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Na gruncie niniejszego postępowania uzasadnioną obawę, o której mowa w ustawie spowodowało skierowanie aktu oskarżenia do sądu, czyli wszczęcie postępowania karnego przeciwko posiadaczowi broni w sytuacji, kiedy zarzuty dotyczą naruszenia porządku prawnego poprzez popełnienie przestępstwa m.in., przeciwko mieniu. W ocenie Sądu zaistnienie jednej z opisanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 przesłanek obliguje organy Policji, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji do cofnięcia pozwolenia na broń. Zastosowana w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji alternatywa rozłączna w postaci użycia spójnika "albo" obliguje organ do rozważenia czy zachodzi przesłanka cofnięcia pozwolenia na broń w związku z toczącym się postępowaniem karnym o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Zgodnie z zasadami logiki w przypadku zaistnienia pierwszej przesłanki, a więc cofnięcia przez organ pozwolenia na broń w związku z toczącym się przeciwko osobie postępowaniem karnym o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, nie ma możliwości skorzystania z przesłanki opisanej w dalszej części tego przepisu.

Sformułowanie art. 18 ust. 1 "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne. Oznacza ono obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych art. 15 ust. 1-6. W przypadku skarżącego zaistniała przesłanka przewidziana w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, której brzmienie pozwala na przyjęcie, że osoba, wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu stwarza niebezpieczeństwo użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Zdaniem Sądu, rozważania skarżącego na temat okoliczności związanych ze stawianymi mu karnymi zarzutami, w niniejszej sprawie nie mają znaczenia albowiem o jego winie bądź niewinności wyda orzeczenie sąd w toczącej się sprawie karnej. W sprawie, której przedmiotem jest cofnięcie pozwolenia na broń znaczenie ma sam fakt toczącego się postępowania karnego, a ten wątpliwości nie budzi. Dlatego podnoszony przez skarżącego dotychczasowy tryb życia - w tym pozytywna opinia w miejscu zamieszkania - nie mogły mieć wpływu na decyzje organów Policji, bowiem nie zmienia to faktu, co do toczącego się przeciwko stronie postępowania karnego. Z tego względu okoliczność ta, brana pod uwagę, ostatecznie nie została uwzględniona przez organ administracji.

Wypełnienie przesłanki zaliczenia skarżącego do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji było wystarczającym argumentem - zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy - do utrzymania decyzji cofającej pozwolenie na broń. Taki pogląd zaprezentował także Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 22 listopada 2006 r. w sprawie II OSK 1366/05 (niepublikowany).

Analizując niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie okoliczności mogłyby w świetle art. 145 p.p.s.a. spowodować uchylenie zaskarżonej przez stronę decyzji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K. G., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenia prawa materialnego, a mianowicie przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, które to naruszenie polega na niewłaściwej interpretacji i zastosowaniu, poprzez przyjęcie, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba posiadająca takie pozwolenie należy do kręgu osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bez przeprowadzenia należytego postępowania w celu ustalenia czy rzeczywiście istnieje takowa obawa.

Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy co do istoty poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji lub ewentualnie

2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania,

3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, skarżący nie kwestionuje treści art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym orzekający organ Policji ma rzeczywiście obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności taka uzasadniona obawa może m.in. zachodzić, gdy wobec posiadacza broni toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Jednakże zdaniem skarżącego wyliczenie z art. 15 ust. 1 pkt 6 jest przykładowe. Natomiast w stosunku do wszystkich osób, także wymienionych po słowach "w szczególności" powinno być przeprowadzone postępowanie w celu sprawdzenia czy uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z prawem istnieje. Przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu mogą być bowiem różne, i trudno na jednej szali stawiać osobę, która np. dokonała napadu z użyciem broni, z osobą, która spowodowała nieumyślnie wypadek drogowy czy oskarżoną o kradzież "butli gazowej z balkonu". Dlatego organy administracyjne w każdym przypadku powinny prowadzić postępowanie, aby ustalić czy istnieje uzasadniona obawa, że dana osoba może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził szczegółowego postępowania, aby zbadać czy zarzucane skarżącemu czyny w postępowaniu karnym mają jakikolwiek związek z użyciem broni czy samym jej posiadaniem. Organy nie badały opinii miejscowej policji czy skarżący kiedykolwiek dopuścił się zachowań, które uzasadniałyby przedmiotową obawę. W tej sytuacji organy nie mogą bezpodstawnie stwierdzić, że takowa obawa istnieje. W niniejszym stanie faktycznym jest bezsporne, iż skarżący nie został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwa wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, lecz dopiero toczy się postępowanie karne o przestępstwo przeciwko mieniu.

Zdaniem skarżącego, w świetle zebranego przez organy Policji materiału dowodowego, ograniczonego jedynie do uzyskania informacji o prowadzonym przez Komendę Powiatową Policji w S. przeciwko skarżącemu postępowaniu przygotowawczym [...], brak było podstaw do przyjęcia, iż w stosunku do jego osoby istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Powzięcie "uzasadnionej obawy" musi być poprzedzone należycie przeprowadzonym postępowaniem, w toku, którego, w sposób niebudzący wątpliwości zostanie ustalone, iż skarżący należy do osób, których zachowanie budzi uzasadnione obawy, że mogą broni użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej – p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

Złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna, choć formalnie odpowiada przedstawionym wymogom, to jednak podniesionego w niej zarzutu nie można uznać za usprawiedliwiony.

Zarzut błędnej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest chybiony. Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji właściwy organ policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 cyt. wyżej ustawy. Zastosowanie przez organ Policji powołanego przepisu i cofnięcie pozwolenia na broń jest zatem obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Jedną z takich kategorii osób są osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności zaś skazanych prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z literalnego brzmienia cytowanego przepisu wynika w sposób oczywisty, że ma on zastosowanie do osób wobec których toczy się postępowanie karne m.in. o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. W rozpoznawanej sprawie bezsporny jest fakt, iż w dniu [...] sierpnia 2005 r. Prokuratura Rejonowa w S. wniosła przeciwko skarżącemu akt oskarżenia o przestępstwo popełnione przeciwko mieniu, obrotowi gospodarczemu i wiarygodności dokumentów, a więc przestępstwo mieszczące się w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Tym samym organy administracyjne miały obowiązek zaliczyć go do kategorii osób, którym nie wydaje się pozwolenia na broń, a jeżeli już je posiadają, to należy je im cofnąć (art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy). Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że to sam ustawodawca przesądził w treści przepisu art. 15 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy, że osoba wobec której toczy się postępowanie karne, a nawet wniesiono już akt oskarżenia do Sądu za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu z mocy samej ustawy należy do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Tej kwalifikacji prawnej nie są w stanie zmienić pozytywne opinie członków środowiska, w którym żyje skarżący, że jest on osobą na wskroś prawą i godną zaufania, jak i jego postawa w procesie karnym.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest to domniemanie niewzruszalne, co oznacza, że podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów postępowania, zresztą całkowicie gołosłowne i niewskazujące naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa obowiązującego, nie tylko nie mają usprawiedliwionych podstaw, ale wręcz nie mogą być przez Sąd związany stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. granicami skargi kasacyjnej rozpoznane.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.