Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 83/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2010-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 236 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Grzegorz Oracz po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi "Q" sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Go 83/10

UZASADNIENIE

Skarżąca, Q spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].12.2009 roku, nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].10.2009 roku, wydaną w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych.

Z akt sprawy wynika że :

Naczelnik Urzędu Celnego, decyzją z dnia [...].10.2009 roku odmówił zwrotu należności celnych zadeklarowanych i zaksięgowanych w dniu [...].09.2004 roku, w związku z importem towaru /dzianiny poliestrowej pochodzącej z Korei/ dopuszczonego do wolnego obrotu według zgłoszenia celnego nr [...], z dnia [...].09.2004 roku z uwagi na upływ terminu do złożenia wniosku o zwrot należności celnych.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu [...].09.2004 roku Agencja Celna, działając z upoważnienia skarżącej, zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu, towar w postaci dzianiny poliestrowej.

Skarżąca zadeklarowała i zapłaciła należności celne w kwocie 1.910,70 złotych oraz należności podatkowe z tytułu importu w kwocie 6.114,90 złotych.

W dniu [...].08.2009 roku, skarżąca powołując się na wyrok ETS z dnia 11.12.2007 roku w sprawie C - 161 / 06, wystąpiła do Naczelnika Urzędu Celnego, z wnioskiem o zwrot nałożonego i pobranego cła wraz z należnymi odsetkami.

Organ wskazał, iż powiadomienie skarżącej o długu celnym, co do towaru dopuszczonego do wolnego obrotu nastąpiło w dniu [...].09.2004 roku, z chwilą objęcia towaru określoną procedurą celną, natomiast wniosek strony o zwrot należności celnych został doręczony organowi celnemu w dniu [...].09.2009 roku. Z tego względu wniosek ten organ celny uznał za złożony po terminie określonym w art. 236 ust. 2 WKC.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 roku Ordynacja Podatkowa w zw. z art. 67 § 1 ustawy z dnia 19.03.2004 roku Prawo Celne w zw. z art. 236 WKC, wnosząc o uchylenie bądź zmianę zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia o zwrocie na rzecz wnioskodawcy nienależnie pobranego cła.

Decyzją z dnia [...].12.2009 roku Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzją w mocy.

W uzasadnieniu powtórzył za organem l instancji że wyrok ETS z dnia 11.12.2007 roku w sprawie C - 161 / -6, przesądził o tym że nie można powoływać się na przepisy wspólnotowe które nie zostały opublikowane w języku państwa członkowskiego wobec jednostek tego państwa. Wyrok ten jednak nie podważył ważności prawa.

Z tego też względu termin określony w art. 236 ust. 2 WKC należy liczyć ewentualnie od dnia publikacji w polskim wydaniu Dziennika Urzędowego, to jest od dnia 1.10.2004 roku. Jednakże nawet tak liczony termin trzy letni przewidziany do zgłoszenia wniosku o zwrot należności celnych, upłynął przed datą wniesienia wniosku przez skarżącą.

Nadto wskazał, iż w sprawie nie ma zastosowania art. 236 ust. 1 WKC, bowiem strona była zobowiązania do wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty należności.

Od powyższej decyzji skargę złożyła skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji w całości.

W skardze zarzuciła decyzji naruszenie art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 roku Ordynacja Podatkowa w zw. z art. 67 § 1 ustawy z dnia 19.03.2004 roku Prawo Celne w zw. z art. 236 WKC.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż wbrew twierdzeniom organu celnego upływ terminu 3 lat do złożenia wniosku o zwrot należności celnych, winien być liczony od daty wydania wyroku ETS w sprawie C - 161 / 06, co miało miejsce w dniu [...].12.2007 roku, a nie od dnia dopuszczenia towaru do obrotu, a więc w dniu [...].09.2004 roku. Tym samym termin 3 letni licząc od dnia 11.12.2007 roku jeszcze nie upłynął.

Nadto skarżąca wskazała, iż zgodnie z art. 236 WKC termin na złożenie wniosku o zwrot należności celnych może zostać przedłużony, jeżeli z uwagi na nie przewidziane okoliczności strona nie mogła tego wniosku złożyć wcześniej. Skarżąca wskazała, że nie mogła złożyć wniosku wcześniej, bowiem wyrok ETS zapadł po upływie tego terminu, tym samym zaszły nieprzewidziane okoliczności, które są podstawą do przedłużenia terminu do złożenia wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ celny wniósł o jej oddalenie, wskazując na niezasadność zarzutów skarżącej.

Zdaniem organu zgodnie z art. 236 ust. 2 WKC należności celne są zwracane po złożeniu wniosku przed upływem 3 lat licząc od dnia powiadomienia

dłużnika o tych należnościach. Powiadomienie dłużnika nastąpiło w dniu [...].09.2004 roku, wniosek tym samym winien zostać złożony do [...].09.2007 roku.

Termin ten może być przedłużony jeżeli osoba zainteresowana udowodni że ze względu na nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej nie mogła złożyć wniosku w terminie, co nie miało miejsca.

Zdaniem organu przyjmując, że okres na złożenie wniosku o zwrot należności celnych winien być przedłużony, za okres od dnia wejścia w życie w stosunku do Rzeczpospolitej Polskiej, Rozporządzenia Rady nr 2913 / 92 ustanawiający WKC tj. dnia 1.05.2004 roku do dnia jego publikacji w polskim wydaniu specjalnym Dziennika Urzędowego tj. 1.10.2004 roku, to termin ten upłynął wdniu 1.10.2007 roku.

Praktyczne zastosowanie wyroku wskazanego przez skarżącego polega na tym, że nie można powoływać się na przepisy wspólnotowe które nie zostały opublikowane w języku państwa członkowskiego wobec jednostek w tym państwie. Trybunał nie zakwestionował natomiast ważności tego prawa.

Skarżąca natomiast złożyła w dniu [...].09.2004 roku zgłoszenie celne, wnosząc o objęcie procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu dzianinę poliestrową pochodzącą z Korei, deklarując jej wartość celną kwocie 23.884 złote.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 19.03.2004 roku Prawo celne / Dz. U. Nr 68 póz. 622 / zgłaszający winien obliczyć i wykazać w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych lub należności wywozowych. Tak więc zgłoszenie celne jest deklaracją importera w której określa on kwotę należności przywozowych.

Tak więc zdaniem organu zarzut braku podstawy prawnej na podstawie której organy celne miały prawo pobrać należności celne należy uznać za nie uzasadniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. Sąd zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zm./ rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga może być uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie kwalifikowanych przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 2 i 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ocena sądu dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

W zakresie tak oznaczonej kognicji Sąd uznał, iż skarga nie jest uzasadniona.

Skarżąca zarzuciła organowi celnemu w skardze, iż błędnie ustalił początek trzy letniego terminu określonego w art. 236 WKC / Wspólnotowego Kodeksu Celnego /, bowiem termin ten nie powinien być liczony od daty zwolnienia towaru do wolnego obrotu, to jest od dnia [...].09.2004 roku, a od dnia wydania wyroku ETS w sprawie l C - 161 / 06, co miało miejsce w dniu 11.12.2007 roku. W konsekwencji skarżąca twierdziła, iż nie nastąpił jeszcze upływ okresu trzy letniego określonego w art. 236 WCK.

Zdaniem Sądu twierdzenia skarżącej nie są uzasadnione.

W wyniku przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do WE, powstał porządek obejmujący dotychczasowy system prawa, oraz porządek obowiązujący w WE.

Szczegółowe warunki przystąpienia RP do WE uregulowane są w Traktacie o przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, jako "Akt dotyczący warunków przystąpienia", którego uregulowania należą do prawa pierwotnego.

Zgodnie z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia, od dnia przystąpienia do WE, nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia.

Takim aktem przyjętym przez instytucję Wspólnoty, Komisję WE przed przystąpieniem Polski do Wspólnoty, jest rozporządzenie nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 roku.

Zgodnie z art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia, teksty aktów instytucji Wspólnoty oraz Europejskiego Banku Centralnego przyjętych przed przystąpieniem i sporządzone przez Radę Komisji i Europejski Bank Centralny m.in. w języku polskim, są od dnia przystąpienia tekstami autentycznymi, na tych samych warunkach, co teksty sporządzone w dotychczasowych, obecnych 11 językach.

Zgodnie z Art. 58 zdanie 2, teksty te winny być opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jeżeli teksty w obecnych językach były tam publikowane.

Jak wynika z powołanego przepisu, teksty aktów instytucji Wspólnoty przyjętych przed przystąpieniem Polski do Wspólnoty powinny zostać sporządzone także w języku polskim i opublikowane po polsku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, uzyskując w ten sposób walor autentyczności.

Zgodnie z art. 254 ust. 2 TWE Rozporządzenia Rady i Komisji, które są skierowane do wszystkich Państw Członkowskich, publikowane są w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, a wchodzą w życie z dniem w nich określonym lub w przypadku jego braku, dwudziestego dnia po ich publikacji.

Art. 22 Aktu Przystąpienia stanowi, że środki wymienione w załączniku IV do niniejszego aktu stosuje się zgodnie z warunkami określonymi w tym załączniku, natomiast w części V / Unia Celna / załącznika IV do Aktu wskazano, iż przepisy WKC, a więc rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 roku, ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny, stosuje się do nowych państw członkowskich.

Podkreślić należy, iż po 1 maja 2004 roku na porządek prawny w Polsce składają się dotychczasowy system prawa oraz szeroko rozumiane prawo wspólnotowe. Prawo wspólnotowe, które poprzez akcesję stało się częścią prawa krajowego. Nie podlega ono jednak tym samym zasadom interpretacji i kontroli, co krajowa część porządku prawnego. Prawo wspólnotowe, traktaty założycielskie i akty prawne oparte na traktatach są stosowane zgodnie z treścią traktatów i warunkami Aktu dotyczącego warunków przystąpienia oraz zgodnie z zasadami stosowania prawa wspólnotowego tj. zasadą bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności.

Ich stosowanie i interpretacja nie opiera się na przepisach prawa krajowego, bowiem wspólnotowy porządek prawny zawiera własne, wspólne uregulowania wiążące we wszystkich państwach Wspólnoty.

Po dacie akcesji, sądownictwo krajowe stało się sądownictwem wspólnotowym w tym znaczeniu, że sądy krajowe stosują prawo wspólnotowe. Prawo to stosowane jest zatem w sposób zdecentralizowany w państwach członkowskich.

Zgodnie z art. 236 ust. 1 WCK należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi gdy okaże się że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2 WKC.

Natomiast zgodnie z art. 236 ust. 2 WKC należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane po złożeniu wniosku, przed upływem trzech lat licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tych należnościach.

Nadto, termin ten może zostać przedłużony, jeżeli osoba zainteresowana udowodni, iż ze względu na nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej nie mogła złożyć wniosku w terminie.

Nie może ulegać w niniejszej sprawie wątpliwości, iż zgłoszenie do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu dzianiny poliestrowej pochodzącej z Korei, skarżąca dokonała w dniu [...].09.2004 roku. Zgłoszenie to zostało również przyjęte i zarejestrowane pod pozycją [...].

W tym kontekście, niezasadnym jest twierdzenie skarżącej, że termin trzy letni określony w art. 236 ust. 1 WKC należy liczyć od dnia publikacji wyroku ETS w sprawie C-161 / 06 z dnia 11.12.2007 roku.

Należy bowiem podkreślić, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości odpowiadając na pytanie wniesione w trybie art. 234 TWE przez Krajsky soud v Ostrave / Republika Czeska / wypowiedział się w kwestii możliwości powoływania się na przepisy wspólnotowe nie przetłumaczone na język państwa członkowskiego, przy czym chodziło o rozporządzenie Komisji / EWG / nr 2454/93 z dnia 2 lipca 2003 roku, które po przystąpieniu Republiki Czeskiej do Wspólnoty, nie zostało jeszcze opublikowane w języku czeskim.

W pkt 51 orzeczenia z dnia 11 grudnia 2007 roku w sprawie C-161/06 Skoma Lux przeciwko Celni reditelstvi Olomouc / Dz. Urz. WE C Nr 51, str. 13 z dnia 23 lutego 2008r./ Europejski Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił, że "art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia sprzeciwia się, aby obowiązki zawarte w przepisach wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku nowego państwa członkowskiego, jeżeli język ten jest językiem urzędowym Unii, mogły zostać nałożone na jednostki w tym państwie, nawet jeżeli mogły one zapoznać się z tymi uregulowaniami przy użyciu innych środków."

Europejski Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił także /pkt 61/, że orzekając o niemożności powoływania się na rozporządzenie wspólnotowe nie opublikowane w języku państwa członkowskiego wobec jednostek w tym państwie członkowskim Europejski Trybunał Sprawiedliwości dokonuje wykładni prawa wspólnotowego w rozumieniu art. 234 TWE.

Wskazać należy, że jednoznaczna i dokładna odpowiedź w przedmiocie wykładni prawa wspólnotowego w praktyce determinuje treść orzeczenia sądu krajowego w danej sprawie, a także mimo braku wyraźnego uregulowania tej

kwestii, faktycznie ma moc powszechnie obowiązującą, zważywszy, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości dba o jednolitość orzecznictwa i często odwołuje się do swoich wcześniejszych orzeczeń.

W tym stanie rzeczy w ocenie tut. Sądu prawidłowa wykładnia art. 2 i art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia w związku z art. 254 ust.2 zdanie 1 TWE nie pozwala na przyjęcie, że rozporządzenie nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r mogło znaleźć zastosowanie do zgłoszenia celnego dokonanego dnia 28.09.2004 roku jeżeli rozporządzenie to nie było publikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Oznacza to zdaniem Sądu, że zastosowanie przepisów WKC do podmiotów prawa polskiego nie może mieć miejsca od dnia akcesji Rzeczpospolitej Polskiej do WE, to jest od dnia 1.05.2004 roku, aż do dnia opublikowania tego aktu w języku polskim w Dzienniku Urzędowym, a więc dnia 1.10.2004 roku,

Jednocześnie należy podkreślić iż od dnia opublikowania wskazanych powyżej rozporządzenia tj. od dnia 01 października 2004 r. mają one moc obowiązująca na terytorium RP. Konsekwencją takiego stanowiska, jest uznanie, iż organ niewłaściwie przyjął, iż termin trzech lat przewidziany w art. 236 ust. 2 WKC rozpoczął bieg od dnia [...].09.2004 roku, bowiem terminem tym jest dzień 1.10.2004 roku. Jednakże błędne przyjęcie początku biegu określonego w art. 236 ust. 2 WKC nie miało wpływu na treść orzeczenia, bowiem tak liczony termin trzech lat upłynął również przed dniem złożenia wniosku przez skarżącą.

Nie można się zgodzić z twierdzeniem skarżącej, iż termin ten należy liczyć od dnia publikacji wyroku ETS, to jest od dnia 11.12.2007 roku.

Skarżąca nie uzasadniła w żaden sposób podniesionego twierdzenia. Brak jest również zdaniem Sądu uzasadnienia do takiego sposobu liczenia terminu określonego w art. 236 ust. 1 WKC.

Nie może być bowiem wątpliwości, iż przepisy WKC mogły mieć zastosowanie do podmiotów krajowych, po ich opublikowaniu, w dniu 1.10.2004 roku.

Przepis art. 236 ust. 2 WKC przewiduje możliwość przedłużenia terminu określonego w art. 236 ust. 1 WKC, wówczas gdy osoba zainteresowana udowodni, iż ze względu na nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej nie mogła złożyć wniosku w terminie.

Zdaniem Sądu skarżąca nie udowodniła, iż przesłanki warunkujące przedłużenie terminu określonego w art. 236 ust. 2 WKC miały miejsce.

Brak jest podstaw do uznania, iż "nieprzewidzianą okolicznością" jest brak publikacji w polskiej wersji językowej tekstu WKC.

Nieprzewidzianą okolicznością nie jest również fakt wydania wyroku ETS dopiero, jak twierdzi strona skarżąca, w dniu 11.12.2007 roku.

Wyrok ETS z dnia 11.12.2007 roku wskazał jedynie jak rozwiązywać problem odnoszący się do zastosowania prawa wspólnotowego w sytuacji braku publikacji prawa wspólnotowego w języku danego kraju członkowskiego. Jego brak jednakże nie stanowił przeszkody do złożenia wniosku o zwrot należności celnych. Skarżąca bowiem o ile uważała, że winna otrzymać zwrot należności celnych, wniosek mogła taki złożyć. Brak jest natomiast podstaw do uznania iż zaistniały jakiekolwiek okoliczności wskazujące, iż istniały nieprzewidziane okoliczności uniemożliwiające złożenie tego wniosku, a tym bardziej nie można uznać iż wniosek taki umożliwiło dopiero wydanie wyroku ETS z dnia 11.12.2007 roku.

Należy przy tym podkreślić, iż wywiedzenie twierdzenia o braku możliwości stosowania przepisów WKC, w sytuacji gdy przepisy te nie są opublikowane w języku polskim i braku podstaw do naliczenia należności celnych, możliwe było tuż po powiadomieniu skarżącej o długu celnym.

Dodać należy również iż Sąd nie dopatrzył się tym samym również naruszenia art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 ordynacji podatkowej.

Organ celny prowadząc postępowanie przestrzegał reguł postępowania dowodowego, rozparzył cały materiał dowodowy, dokonał jego oceny zgodnie z regułami określonymi w art. 191 ordynacji podatkowej.

W tym stanie rzeczy wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego jak i procesowego zgodnie z art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.