Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1869/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień Sędziowie WSA Gabriela Nowak asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Gminy O. na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Minister Budownictwa uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania odwoławczego w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w O. oznaczoną jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2 , zajętą pod drogę gminną – ul. [...].

W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2006 roku zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w O. stanowiącą działkę nr [...] o pow. [...] m2 , zajętą pod drogę publiczną - ul. [...]. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda wskazał, że zagadnieniem wstępnym dla sprawy jest rozpatrzenie przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rady Miejskiej w K. (sygn. akt K 3/06) o zbadanie zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 73 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr. 133, poz. 872 ze zm.) , ponieważ rozstrzygnięcie w tej sprawie będzie miało bowiem istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy odszkodowawczej.

Na postanowienie Wojewody [...] złożyli zażalenie M.B., S.B., J.B. i B.K. .

Minister Budownictwa postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. uchylił postanowienie Wojewody [...] o zawieszeniu postępowania. W uzasadnieniu postanowienia organ naczelny stwierdził, że wniesienie skargi do Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, ponieważ zgodnie z art. 145 a § 1 kpa, w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją , umową międzynarodową lub ustawą , na podstawie którego został wydana decyzja, strona może żądać wznowienia postępowania.

Skargę na powyższe postanowienie Ministra Budownictwa wniosła Gmina O. zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Zdaniem strony skarżącej rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. K 3/06 stanowi zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia odszkodowania za przedmiotowe działki.

W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte dotychczas w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego oraz przepisami kompetencyjnymi.

W przedmiotowej sprawie kwestią kluczową jest odpowiedź na pytanie, czy toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie z wniosku Rady Miejskiej w K., a dotyczące niezgodności art. 73 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. z art. 167 ust. 1 Konstytucji RP stanowi zagadnienie wstępne dla rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty O. o ustaleniu odszkodowania i zobowiązaniu do jego wypłaty Gminy O..

Przepis art. 97 § 1 Kpa stanowi, że postępowanie podlega z urzędu zawieszeniu, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przepis ten nie wymienia literalnie jako przyczyny zawieszenia postępowania zależności od rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny jako przyczyny zawieszenia postępowania. Na marginesie należy mieć na uwadze, że normatywna treść art. 97 § 1 pkt 4 Kpa (w pierwotnej wersji art. 90 § 1 pkt 4 Kpa) została ustalona w 1960 r. i od tego czasu nie została znowelizowana.

Zdaniem Sądu treść art. 97 § 1 pkt 4 Kpa musi podlegać wykładni celowościowej uwzględniającej zmiany systemu wymiaru sprawiedliwości, które nastąpiły po tej dacie, a więc powołanie Trybunału Konstytucyjnego oraz dopuszczenie jurysdykcji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Ta wykładnia prowadzi do przyjęcia, że w pojęciu "sąd" użytym w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa mieści się również postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym. Podobnie pogląd w doktrynie wypowiedział G.Ł., stwierdzając, że, "przepis nie zawęża pojęcia "sąd" ze względu na tryb postępowania przed nim (np. w sądowym postępowaniu cywilnym rozpoznawczym chodzić może tak o proces, czyli postępowanie sporne, jak i postępowanie nieprocesowe). Choć w analizowanym przepisie mowa o "sądach", nie można w sposób jednoznaczny wykluczyć, przede wszystkim w aspekcie teoretycznym, że pojęcie to może swoim zakresem obejmować także Trybunały" (Pojęcie zagadnienia wstępnego w kodeksie postępowania administracyjnego – Państwo i Prawo nr 7, poz. 2002).

Za przyjęciem tego kierunku wykładni, który prejudycjalność rozumie szeroko, obejmując jego zakresem również sytuacje, kiedy przed właściwym Trybunałem zawisłe jest postępowanie mające na celu ocenę zgodności danej normy z aktami prawnymi wyższej rangi, przemawia dążenie do jednolitości orzecznictwa oraz pewności i praworządności prawa.

Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy w całości podzielić pogląd Wojewody [...] wyrażony w postanowieniu z dnia [...] lipca 2006 r., iż postępowanie przez Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie ustalenia czy zobowiązanie gminy do wypłacania odszkodowania za działki zajęte pod drogi gminne i lokalne miejskie przed 1 stycznia 1999 r. jest zgodne z Konstytucją, stanowi zagadnienie wstępne dla oceny w postępowaniu odwoławczym legalności decyzji Starosty O..

Dlatego Minister Budownictwa niezasadnie uchylił postanowienie Wojewody [...] o zawieszeniu postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.