Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 890/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka (spr.), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 765/18 w sprawie ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 4 września 2018 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 9 stycznia 2019 r., I SA/Sz 765/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo K. (dalej: "strona", "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 4 września 2018 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r.

2. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku, istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczyła ustalenia, czy grunty pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi, oznaczone w ewidencji gruntów jako lasy, powinny być objęte podatkiem od nieruchomości wg stawki właściwej dla gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów i uznał, że opodatkowanie tych gruntów podatkiem od nieruchomości według ww. stawki było prawidłowe (pełny tekst uzasadnienia oraz inne powoływane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

3. Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł skargę kasacyjną, żądając jego uchylenia w całości i uchylenia decyzji, ewentualnie przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 4 i 7 oraz ust. 3 pkt 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2016, poz. 716, z późn. zm., dalej: "u.p.o.l") oraz art. 1 ust. 1-3 ustawy z dnia 20 października 2002r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 465 z późn. zm., dalej jako: "u,p.l.") poprzez ich błędną wykładnię i błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie polegające na błędnym:

- uznaniu, że powierzchnia gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa, pod napowietrznymi liniami energetycznymi podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, albowiem grunty te zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej związanej z przesyłem energii elektrycznej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów, przy uwzględnieniu klasyfikacji geodezyjnej gruntów w ewidencji jako Ls - las, a także faktyczne przeznaczenie gruntów prowadzi do wniosku, że grunty te podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym;

- przyjęciu, że posadowienie na gruncie leśnym urządzeń przesyłowych jest tożsame z zajęciem lasu na prowadzenie działalności gospodarczej, podczas gdy sporadyczne czynności związane z konserwacją tych urządzeń nie wyłączają jednoczesnego prowadzenia na tym terenie działalności leśnej;

- przyjęciu, że w analizowanej sprawie doszło do wykluczenia prowadzenia gospodarki leśnej, podczas gdy w istocie doszło jedynie do nieznacznego ograniczenia prowadzenia tej gospodarki, co nie może determinować zmiany zobowiązania podatkowego, zaś o zajęciu gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej można mówić dopiero wtedy, gdy wykonywanie działalności gospodarczej wyklucza całkowicie prowadzenie na danym obszarze działalności leśnej;

- uznaniu, że do ustalenia przeznaczenia gruntu na działalność gospodarczą wystarczające jest posadowienie na gruncie urządzeń przesyłowych oraz przesyłanie energii elektrycznej, podczas gdy najistotniejszym elementem jest zarobkowy charakter prowadzonej na gruncie działalności;

2) naruszenie prawa procesowego, tj.:

- naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: "O.p."), poprzez:

a) niezebranie całego istotnego dla sprawy materiału dowodowego, a w konsekwencji nieustalenie istotnych okoliczności faktycznych dotyczących, w szczególności następującej okoliczności - czy grunt leśny w zarządzie Nadleśnictwa stanowiący pas techniczny pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi w 2015 roku był zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej i czy ten stan wykluczał w tamtym czasie wykonywanie na tym gruncie działalności leśnej,

b) zaniechanie samodzielnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i niedokonanie samodzielnie ustaleń faktycznych dotyczących istotnych dla sprawy okoliczności, w tym tego, czy grunt leśny w zarządzie Nadleśnictwa stanowiący pas techniczny pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi w 2015 r. był zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej i czy ten stan wykluczał w owym czasie wykonywanie na tym gruncie działalności leśnej,

- naruszenie przepisu prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. dyspozycji przepisu art. 197 § 1 w zw. z art. 180 § 1 O.p. poprzez:

a) nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny gospodarki leśnej na okoliczność możliwości prowadzenia na spornym gruncie działalności leśnej oraz stwierdzenia, czy była tam prowadzona taka działalność i w jakim zakresie, mimo iż w tym zakresie była wymagana wiedza specjalna,

b) nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny energetyki na okoliczność podejmowanych czynności oraz ich częstotliwości i czasu trwania niezbędnego do ich wykonywania przez E. [...] S.A. z s. w G. na terenach będących w zarządzie podatnika w ramach eksploatacji i utrzymania linii, mimo iż w tym zakresie była wymagana wiedza specjalna.

Organ nie skorzystał z możliwości udzielenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami.

Problem opodatkowania gruntów leśnych (lasów) położonych pod liniami energetycznymi, w kontekście art. 2 ust. 2 u.p.o.l., był już przedmiotem rozważań NSA zawartych między innymi w wyrokach: z dnia 4 lipca 2017 r., II FSK 1541/15; z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. II FSK 1521/16; z dnia 11 sierpnia 2017 r., II FSK 2177/15; z dnia 15 listopada 2017 r., II FSK 795/07; z dnia 22 października 2018 r., II FSK 1895/18; z dnia 19 lutego 2019 r., II FSK 1325/18. W przywołanych orzeczeniach wskazano, że grunty leśne, nad którymi przebiegają linie elektroenergetyczne, to grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii przez przedsiębiorstwo energetyczne. Powyższe skutkuje ich opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości i nie stoi temu na przeszkodzie możliwość prowadzenia na tych gruntach, w ograniczonym zakresie, określonych czynności w ramach działalności leśnej. Stanowisko to podtrzymuje skład orzekający w niniejszej sprawie.

W myśl art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Pod użytym tym przepisie sformułowaniem: "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej", należy rozumieć faktyczne wykonywanie konkretnych czynności, działań na gruncie, powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Słusznie Sąd pierwszej instancji wskazał, że spółka energetyczna, prowadząc działalność w zakresie przesyłu energii elektrycznej, wykorzystuje w sposób trwały dla potrzeb tej działalności pasy techniczne pod napowietrznymi liniami energetycznymi, które zostały wytyczone w związku z przebiegającymi przez las liniami energetycznymi. Pasy te są niezbędne do prowadzenia działalności w zakresie przesyłu energii. Spółka ta, jako operator, jest zobowiązana utrzymywać grunty zajęte pod pasami technicznymi w sposób umożliwiający bezpieczne i bezawaryjne funkcjonowanie linii napowietrznych. Obowiązki te wynikają nie tylko z podpisanej między stronami umowy służebności przesyłu, ale przede wszystkim z ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. 2019 r., poz. 755 z późn. zm.).

Z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. nie wynika, aby na gruntach zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej nie mogła być prowadzona inna działalność, w tym leśna, o ile specyfika prowadzonej działalności gospodarczej na to pozwala. Pozostaje to jednak bez wpływu na opodatkowanie takich gruntów, o ile są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i jest to zasadniczy cel ich wykorzystywania. Nie sposób uznać za uzasadnione stanowiska, że nieodzowną cechą zajęcia gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej jest stan, w którym wyłączona jest w ogóle możliwość prowadzenia na tych gruntach innego rodzaju działalności (w niniejszej sprawie leśnej). Przyjęcie takiego rozumowania oznaczałoby, że każdy, nawet bardzo ograniczony, przejaw prowadzenia działalności leśnej na gruntach usytuowanych pod liniami energetycznymi, powodować musi skutek w postaci opodatkowania tych gruntów podatkiem leśnym. Ustalenie zatem, jakim podatkiem należy opodatkować dany grunt zależałoby wtedy jedynie od tego, czy pod liniami jest prowadzona w ograniczonym, czy nawet w jakimkolwiek zakresie gospodarka leśna, a nie od tego, czy grunty są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.

Z tych względów bezzasadne są zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, grunty pod liniami elektroenergetycznymi w obrębie zlokalizowanych pod nimi pasów technicznych, są traktowane jako grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez przedsiębiorstwo energetyczne w zakresie przesyłu energii elektrycznej.

Bezzasadne są także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Sąd pierwszej instancji słusznie zaakceptował dokonane przez organy podatkowe ustalenia stanu faktycznego sprawy. W szczególności należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że przeprowadzenie w tej sprawie dowodu z opinii biegłych z dziedziny gospodarki leśnej i energetyki w zakresie wskazanym przez stronę skarżącą, było zbędne. Ustalenie stanu faktycznego zaistniałego w realiach niniejszej sprawy nie wymagało wiadomości specjalnych. Organy uznały sporne grunty za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej ze względu na zawarte przez stronę skarżącą z operatorem energii umowy ustanowienia służebności przesyłu w celu usytuowania na nich słupów przesyłowych, rozciągnięcia pomiędzy nimi sieci elektrycznej oraz ich eksploatowania i utrzymania. Nie było przy tym kwestionowane, że postanowienia tej umowy są realizowane. Nie ma sporu, że na obszarze pasów technicznych, znajdujących się w zarządzie strony skarżącej, była prowadzona tego typu działalność gospodarcza. Jednocześnie organy nie kwestionowały możliwości prowadzenia na tych gruntach w ograniczonym zakresie również działalności leśnej, uzależnionej jednak od właściwego i niezakłóconego prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przesyłu prądu przez operatora energii. Powyższe nie zmienia zasadniczego sposobu wykorzystywania spornych gruntów, jako gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji i nie naruszył przywołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Z tych powodów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym.