Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 499/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 174, art. 176, art. 183 par. 1, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13f ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 72, art. 73 ust. 1, art. 73 ust. 8, art. 80b ust. 1 pkt 5, art. 80c ust. 1 pkt 1, 7, 6, 10, 13
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 27, art. 33 pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Mirosław Trzecki (spr.) Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 653/13 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie S. K. O. w R. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 653/13 oddalił skargę M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U z 2013 roku, poz. 267 dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia M. S. na postanowienie z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...] wydane przez Prezydenta Miasta R. uznającego na nieuzasadnione zarzuty w sprawie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego [...] i odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego – postanowiło utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Podstawą ww. rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Prezydent Miasta R. uznał za nieuzasadnione zarzuty dłużnika M. S. w sprawie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego [...] i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W organ wskazał, że dłużnik wnosząc zarzuty podnosił nieistnienie obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanego oraz niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ.U z 2012 roku, poz. 1015 dalej jako u.p.e.a. ). Organ wyjaśnił, że obowiązek poniesienia wskazanych w tytule wykonawczym opłat dodatkowych wynika z naruszenia zapisów uchwały nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie ustalania strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat zmienionych uchwałą nr [...]. W myśl § 5 ww. uchwały opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania wynosi 50 zł, a parkowanie po upływie czasu określonego na bilecie kontrolnym powoduje konsekwencje takie jak nie wniesienie opłaty za parkowanie (§ 4 ust. 4 regulaminu funkcjonowania strefy płatnego parkowania niestrzeżonego – załącznik nr 2 do powyższej uchwały). Zgodnie zaś z ust.9 § 5 regulaminu należna, a nieuiszczona opłata dodatkowa podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z tej racji zarzut nieistnienia obowiązku został uznany przez organ za nieuzasadniony. Opłaty, które są dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym są konsekwencją dwukrotnego parkowania: w dniach [...] maja 2010 r. i [...] marca 2011 r. pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] , którego właścicielem jest M. S., w strefie płatnego parkowania. Z tego względu w ocenie organu podnoszony zarzut błędu co do osoby zobowiązanego jest nieuzasadniony.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu naruszenia art. 27 u.p.e.a. organ podnosił, że zgodnie z § 3 tego artykułu do tytułu wykonawczego dołączony został dowód doręczenia upomnienia, a datę doręczenia wskazano w poz. 79.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. S., który zarzucił organowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej. Wskazywał, że organ błędnie zinterpretował obowiązujące przepisy prawa, a nadto podkreślał, że nie jest wyłącznym właścicielem samochodu o nr rej. [...] .

Organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta R. podkreślił, że dniu 17 października 2012 r. doręczono M. S. upomnienie z dnia [...] października 2012 r. w którym wezwano go do uregulowania w terminie 7 dni należności wynikających z wezwania nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. wystawionego o godz. [...] na ul. S. oraz nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. wystawionego o godz. [...] na ul. M. z powodu nieziszczenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania pojazdu [...] nr rej. [...] . Należność główną określono na kwotę 100 zł plus 8,80 zł kosztów upomnienia. Fakt parkowania przez M. S. powyższego pojazdu w dniach [...] marca 2011 r. i [...] maja 2010 r. potwierdza dokumentacja fotograficzna.

Skarżący nie uiścił należności za parkowanie w związku z czym w dniu [...] kwietnia 2013 r. na skutek doręczenia w tym dniu odpisu tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej, nastąpiło wszczęcie egzekucji tej należności. Z odpisem tytułu wykonawczego doręczono M. S. również wezwanie do dobrowolnego uregulowania należności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie, odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku, uznało za bezsporne, że w dniach [...] maja 2010r. i [...] marca 2011r. samochód [...] nr [...] przekroczył czas parkowania w ramach uiszczonej opłaty. Kwestia ponoszenia opłat za parkowanie, jak również ponoszenia opłat dodatkowych uregulowana została w uchwale Rady Miejskiej w R. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] (zmienionej uchwałą nr [...]) w sprawie ustalania strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania opłat. Organ zauważał, że wyżej wskazywana uchwała została wydana na podstawie art. 13 ust.1 pkt 1, art.13b, art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. drogach publicznych (DZ.U. z 2007 roku, nr 19, poz. 115 ze zm. dalej jako u.d.p. ). Jest aktem prawa miejscowego i stanowi źródło prawa powszechnie obowiązującego na terenie miasta R. i zostało skierowane do wszystkich osób, które parkują samochody w strefie płatnego parkowania na terenie miasta R.. Obowiązek ponoszenia opłat za parkowanie oraz uiszczania opłat dodatkowych dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym wynika z mocy samego prawa – ustawy o drogach publicznych i wydanych z jej upoważnienia uchwał Rady Miejskiej w R.. Obowiązek ten nie jest ustalany w drodze aktów administracyjnych, jakimi są decyzja czy też postanowienie.

Stosowne do treści art. 3 § 1 w związku z art. 2 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się również do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one – w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – bezpośrednio z przepisu prawa.

W zakresie stawianego zarzutu z art. 33 pkt 4 u.p.e.a. organ uznał go również za niezasadny. Z ustaleń organu wynika, że samochód marki [...] został zarejestrowany na M. S. i on figurował w ewidencji jako jedyny właściciel pojazdu.

Odnośnie kolejnego zarzutu z art. 33 pkt 10 u.p.e.a. w zakresie niespełnienia wymagań przez wystawiony tytuł wykonawczy wymagań z art. 27 wyżej wskazanej ustawy organ nie dopatrzył się błędów ani uchybień, które mogłyby wskazywać na naruszenie tego przepisu.

Wnosząc skargę na postanowienie organu odwoławczego M. S., zarzucił mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, naruszenie przepisów prawa procesowego i prawa materialnego w tym między innymi – przyjęcie jako podstawy rozstrzygnięcia błędnych ustaleń faktycznych - braki w uzasadnieniu, które zawiera nielogiczne wnioski oparte na nieprawdziwych faktach, pominięcie zasady prawdy obiektywnej przy wydawaniu rozstrzygnięcia, a nadto zdaniem skarżącego, organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu na postanowienie wierzyciela.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., oddalając skargę, wskazał, że art. 33 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog okoliczności, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia o dopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zakreślają granice sprawy. Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełnić ich powołując się na nowe podstawy. Skarżący podnosił następujące zarzuty: nieistnienie obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanej oraz niespełnienie wymogów z art. 27 u.p.e.a.

Sąd uznał, że ustalenia dotyczące parkowania przedmiotowego samochodu w strefie w dniach [...] maja 2010 r. i [...] marca 2011 r., po upływie wykupionego czasu parkowania nie zostały w żaden sposób przez skarżącego podważone i podnoszony zarzut nieistnienia obowiązku nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Dokumentacja fotograficzna jednoznacznie potwierdza obecność i czas przedmiotowego pojazdu we wskazanych dniach w strefie płatnego parkowania w R..

Znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy miał fakt, iż obowiązek ponoszenia opłat za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania wynika z mocy przepisów prawa – bez potrzeby jego konkretyzacji w drodze aktu indywidualnego (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2005 roku, sygn. akt FSK 2580/04). Właściciel pojazdu ma zagwarantowaną możliwość obrony swoich praw między innymi poprzez złożenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, przy czym takie postępowanie wszczyna się dopiero po doręczeniu upomnienia (wezwania do zapłaty) z wykazaniem żądanej kwoty. Z tego względu zarzuty skarżącego, iż nie zostało przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające i on nie brał w nim udziału, należy uznać za niezasadne.

Rozpoznając kolejnym zarzut skarżącego dotyczący błędu co do osoby zobowiązanego Sąd stwierdził, że organ egzekucyjny nakłada na korzystającego z dróg publicznych obowiązek uiszczenia opłaty i jest to obowiązek wynikający z mocy samego prawa. Ma on w tej sytuacji prawo domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych jest właściciel samochodu. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 20 lipca 2002 roku w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (DZ.U z 2007 roku, nr 186, poz. 1322 ze zm. dalej jako rozporządzenie) określa między innymi warunki i tryb rejestracji pojazdów. To na podstawie danych z dowodu rejestracyjnego można ustalić właściciela danego pojazdu, bądź współwłaścicieli danego pojazdu.

Jak wynika z dokumentacji Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego w R. jako właściciel pojazdu marki [...] nr [...] wpisany jest M. S.. Zdaniem Sądu, organ w tej sytuacji miał podstawy do wystawienia tytułu egzekucyjnego na skarżącego.

Skarżący, składając zarzut błędu co do osoby zobowiązanego miał możliwość przedstawienia dowodów, że przedmiotowy samochód w dniach [...] maja 2010 r. i [...] marca 2011 r. został oddany do używania i inna osoba, korzystając z jego samochodu nie uiściła wymaganej opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Sąd I instancji uznał, że organ nie miał obowiązku ustalać, czy przedmiotowy samochód stanowi współwłasność małżeńską, nie miał też możliwości prawnych, aby prowadzić postępowanie ustalające, iż przedmiotowy samochód [...] stanowi majątek dorobkowy małżeński. Biorąc pod uwagę wpis w dowodzie rejestracyjnym organ miał pełne podstawy, aby uznać M. S. za właściciela pojazdu. Powoływanie się w zarzucie egzekucyjnym, iż samochód jest przedmiotem współwłasności nie może zostać uznane za skuteczne w kontekście zarzutu, błędu co do osoby zobowiązanego.

Sąd zaznaczył, że skarżący w skardze wskazał, że samochód [...] był wykorzystany i parkowany w dniach [...] maja 2010 r. i [...] marca 2011 r. przez jego małżonkę, jednak fakt ten został podniesiony dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego i nie został poparty dowodami. Na wcześniejszym etapie postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie był on podnoszony, co powoduje, że organ miał prawo uznać, że zobowiązany nie wskazał i nie przedstawił dowodów, iż inna osoba niż właściciel parkowała w strefie płatnego parkowania w dniach [...] maja 2010 r. i [...] marca 2011 r., co jedynie mogło zwolnić go z zobowiązania.

Odnosząc się do ostatniego zarzutu naruszenia przez organ art. 27 u.p.e.a. Sąd uznał go za bezpodstawny, gdyż nie został on w żaden sposób skonkretyzowany. Sąd przyznał rację organowi, iż wystawiony tytuł wykonawczy nie zawiera uchybień, o których mówi wyżej powoływany przepis art. 27 u.p.e.a.

M. S. wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. zaskarżając go w całości, formułując zarzut - w oparciu o przepis art. 174 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 6, 7, 8, 77, 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 3 § 1 i 2 p.u.s.a. - "naruszenia przepisów postępowania poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu władzy polegające na :

- naruszeniu przepisów prawa materialnego ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269)

- naruszeniu przepisu postępowania administracyjnego poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu władzy w tym art. 151 p.p.s.a., art. 33 i art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji."

Jednocześnie skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia Sądu.

Na tej podstawie skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w sprawie według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie skoncentrował się na kwestii zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, wskazując na okoliczność, że przedmiotowy pojazd stanowi przedmiot współwłasności małżeńskiej, o czym przez wzgląd na zawarcie związku małżeńskiego w Urzędzie Stanu Cywilnego, organ egzekucyjny powinien wiedzieć z urzędu. Podkreślił, że nie wykazano, aby to on parkował pojazd w strefie ograniczonego postoju.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dalej nazwana "p.p.s.a." ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania (por. H. Knysiak-Molczyk Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s. 238 – 240; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2706/04; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 329/06).

W związku z powyższym, zarzuty skargi kasacyjnej, jak wynika z zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) muszą być precyzyjnie określone przez wnoszącego ten środek odwoławczy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem, co do zasady, upoważniony do stawiania jakichkolwiek hipotez i prowadzenia rozważań co do możliwego kierunku i zakresu zaskarżenia wyroku sądu I instancji. Z art. 176 p.p.s.a. wynika, iż skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, a także wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Wymagane określenie podstaw kasacji i ich uzasadnienie obejmuje wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną dążąc do skutecznego podważenia zaskarżanego wyroku powinien zachować więc dbałość o poprawne sformułowanie stawianych zarzutów.

Wielokrotnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano, że Sąd nie może domyślać się argumentacji, czy intencji strony skarżącej. Zatem obowiązek nałożony ww. przepisem oznacza, że autor skargi kasacyjnej nie może ograniczyć się tylko do wskazania przepisu prawa, który w jego ocenie został naruszony, ma bowiem obowiązek uzasadnić w czym upatruje uchybienie wskazanej normie prawnej. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno być skonstruowane w taki sposób, aby można było powiązać je z konkretnymi przepisami prawa, uznanymi przez autora skargi kasacyjnej za naruszone.

Przypomnieć również należy, że stawiając zarzut natury procesowej podać należy wpływ tego naruszenia na wynik sprawy. Z judykatury dotyczącej tego zagadnienia wynika, że zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 2409/11, LEX nr 1110162). A zatem między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi istnieć związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej w sprawie decyzji (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 513/11, LEX nr 1069664).

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na jednej podstawie kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) tzn. naruszeniu przepisów postępowania. Redakcja zarzutów oraz ich uzasadnienia jest mało czytelna i jednoznaczna. Zarzuty te zostały skonstruowane poprzez podanie kilku różnych norm prawnych, zaś wskazanie naruszenia przepisów postępowania zostało ograniczone jedynie do zarzutu naruszenia bliżej nieokreślonych przepisów postępowania poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, które z kolei skarżący kasacyjnie sprowadza do naruszenia przepisu art. 1 p.u.s.a. wskazując, że jest to przepis prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli zaskarżonego postanowienia, wskazując w tym zakresie art. 151 p.p.s.a. oraz art. 27 i 33 u.p.e.a. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał wprost przepisów, jakie podczas sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia zostały naruszone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz na czym konkretnie to naruszenie miałoby polegać. Zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania skarżący kasacyjnie nie wskazał formy naruszenia. Skarżący kasacyjnie zarzucił ponadto błąd w ustaleniach faktycznych, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia Sądu, nie wskazując w ogóle na czym błąd ten polegał, jak również nie odnosząc tego do żadnego z przepisów postępowania.

Dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił wywód odnoszący się do kwestii współwłasności pojazdu, w tym zasad rządzących ustrojem małżeńskiej wspólności majątkowej i zakwestionował prawidłowość uznania go za zobowiązanego.

Co do zasady zobowiązanym do uiszczenia opłaty za korzystanie z drogi obowiązana jest osoba, która faktycznie z niej korzysta, a zatem osoba, która w danym momencie użytkuje konkretny pojazd. Przyjmuje się również, że co do zasady będzie to właściciel pojazdu. Należy zaznaczyć, że w sytuacji kiedy korzystającym z drogi publicznej jest inna osoba, a nie właściciel pojazdu, to błąd co do osoby może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zaległych opłat. Trzeba jednak podkreślić, że to nie organ egzekucyjny nakłada na korzystającego z drogi publicznej obowiązek uiszczenia należnej opłaty, gdyż jest to obowiązek wynikający z mocy samego prawa.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p., korzystający z drogi jest zobowiązany do uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu w wyznaczonej przez radę gminy (radę miasta) strefie płatnego parkowania. Z kolei stosownie do treści art. 13f ust. 1 u.d.p. za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową. Rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł (art. 13f ust. 2 u.d.p.). Użycie w powyższych przepisach słowa: "pobiera" wskazuje jednoznacznie, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa. W tym zakresie nie jest zatem wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (por. też np. wyrok NSA z 6 grudnia 2012 r., II GSK 1859/11). Przyjęcie tego -dominującego w orzecznictwie sądów administracyjnych - poglądu, że obowiązek ten powstaje z mocy prawa, prowadzi do stwierdzenia, że w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej, a zatem nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Skoro obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej powstaje z mocy prawa przyjąć należy, że możliwość dochodzenia swych racji przez korzystającego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego poprzez złożenie zarzutu.

Oznacza to, że organ nie ma możliwości, aby prowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie osoby faktycznie korzystającej z drogi publicznej. W tej sytuacji, organ egzekucyjny ma prawo domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel samochodu. Ten ostatni zaś może dochodzić swych racji, podnosząc w toku postępowania egzekucyjnego zarzut na podstawie art. 33 pkt 4 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 129/11 oraz powołane w jego uzasadnieniu orzecznictwo, Lex nr 1080930). Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, do obalenia powyższego domniemania faktycznego nie jest wystarczające udowodnienie, że korzystającym z dróg nie był właściciel, ale konieczne jest wykazanie, kto konkretnie kierował pojazdem w określonym dniu i czasie. Skoro zatem skarżący zaprzecza, aby w określonych dniach i miejscach korzystał z dróg publicznych przez zajęcie miejsc parkingowych w strefie płatnego parkowania, a nie jest kwestionowane, że inne osoby korzystały w ten sposób z dróg publicznych przy użyciu pojazdu należącego do skarżącego, to te osoby potencjalnie mogłyby być zobowiązane do uiszczenia opłaty dodatkowej w miejsce właściciela pojazdu. Wykazanie powyższych okoliczności obciąża jednak nie organ egzekucyjny, ale skarżącego, jako właściciela pojazdu.

W rozpoznawanej sprawie organ, ustalając zaś właściciela pojazdu, korzystał z informacji znajdujących się w dokumentacji Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego w R.. Zgodnie z art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Rejestracji dokonuje się m. in. na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 (art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym).

Niewątpliwie dowód rejestracyjny sam w sobie nie stanowi dowodu dokonania czynności prawnej, na podstawie której powstało prawo własności danego pojazdu, lecz pozwala na ustalenie, kto jest właścicielem pojazdu. Skoro zobowiązanym do rejestracji jest właściciel pojazdu, który podczas rejestracji musi wykazać się dowodem własności i wpisywany jest w dowodzie rejestracyjnym jako właściciel pojazdu, stanowi on wiarygodny dowód co do istnienia prawa do danego pojazdu. Ma on charakter dokumentu urzędowego, a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. akt II FSK 3009/12, z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1085/13, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Potwierdzają to także pozostałe przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym, które nakładają na właściciela pojazdu obowiązek informowania organu o zbyciu pojazdu (np. art. 78 ust. 2). Dane właściciela pojazdu podlegają udostępnieniu w ewidencji pojazdów ( art. 80 b ust. 1 pkt 5 ) i podlegają one udostępnieniu m. in policji, prokuratury, sądów, na rzecz straży gminnej czy administracyjnych organów egzekucyjnych ( art. 80 c ust. 1 pkt 1, 7, 6, 10, 13).

Wobec tego, że samochód marki [...] został zgłoszony do rejestracji jedynie przez skarżącego kasacyjnie i że został on wskazany w ewidencji oraz w dowodzie rejestracyjnym jako właściciel pojazdu, to organ - ustalając właściciela pojazdu - mógł oprzeć się na tych dowodach. Podnoszona w skardze kasacyjnej kwestia dotycząca zaliczenia ww. samochodu do ustawowej małżeńskiej wspólności majątkowej, dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma żadnego znaczenia. Skoro autor skargi kasacyjnej nie wykazał, aby w dacie powstania egzekwowanego obowiązku, to nie on użytkował przedmiotowy pojazd, organy prawidłowo uznały go za zobowiązanego w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 11 marca 2009 r. ( sygn. akt I OSK 1514/08, opubl. LEX nr 542601), zgodnie z którym organ egzekucyjny ma prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu, któremu przysługuje prawo korzystania z danego pojazdu. Natomiast w sytuacji kiedy korzystającym z drogi publicznej jest inna osoba, a nie właściciel pojazdu, to w ramach zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zaległych opłat, właściciel może zgłosić zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. Tak więc jeżeli skarżący kasacyjnie nie był korzystającym z drogi publicznej to powinien - w trybie art. 33 pkt 4 u.p.e.a. - wskazać osobę korzystającą jego pojazdem z drogi publicznej. Skoro tego nie uczynił, stanowisko wyrażone przez organy, zaakceptowane przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku zasługuje na akceptację.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sad Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.