Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 461/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2007-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Teza: Sądowa kontrola decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej jest ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy organ rozstrzygający badał sprawę pod kątem wymienionych w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy - Ordynacja podatkowa przesłanek.

Decyzja uznaniowa może być uchylona przez Sąd jedynie w wypadku stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).

TEZY

Sądowa kontrola decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej jest ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy organ rozstrzygający badał sprawę pod kątem wymienionych w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy - Ordynacja podatkowa przesłanek.

Decyzja uznaniowa może być uchylona przez Sąd jedynie w wypadku stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Marta Mazerska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu II raty podatku od nieruchomości za 2006 rok 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) na rzecz ustanowionego z urzędu doradcy podatkowego W. A. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej kwotę brutto 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złotych 80/100) w tym VAT 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złotych 80/100).


UZASADNIENIE

We wniosku z dnia [...] maja 2006 roku Pan T. N. zwrócił się do Prezydenta Miasta Ł. z prośbą o umorzenie zaległości II raty podatku od nieruchomości należnego na rok 2006 od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A.

Wniosek swój podatnik uzasadniał aktualną sytuacją ekonomiczno-zdrowotną, która nie uległa żadnym radykalnym zmianom, w porównaniu do ubiegłego kwartału 2006 r., kiedy to podatnik otrzymał korzystną decyzję na umorzenie I raty podatku od nieruchomości w kwocie 137 zł. Wnioskodawca oznajmił, że nie jest w stanie ponosić opłat podatkowych, bez doznania znacznego uszczerbku "w dziurawym budżecie własnym, na konieczne utrzymanie i systematyczne leczenie specjalistyczne."

Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., Nr [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił Panu T. N. umorzenia zaległości z tytułu II raty podatku od nieruchomości za 2006 r.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w Ł., decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, uznając, iż brak jest materiału dowodowego świadczącego o pełnej kondycji zdrowotnej, majątkowej i finansowej wnioskodawcy. Nadto zdaniem organu odwoławczego należało w sprawie wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji, dlaczego umorzono stronie należności podatkowe za I kwartał 2006 r., a odmawia się umorzenia II raty podatku za ten rok.

Po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy, decyzją z dnia [...] września 2006 r., Nr [...] Prezydent Miasta Ł. ponownie odmówił Panu T. N. umorzenia zaległości z tytułu II raty podatku od nieruchomości należnego za 2006 r. w kwocie 137,00 zł.

Organ I instancji ustalił, że zgodnie z zapisem w rejestrze gruntów Pan T. N. jest współwłaścicielem wraz z żoną J. N. i synem Z. S. N. zabudowanej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A., której wartość określił sam podatnik na kwotę szacunkowa 350-500 tyś. zł. Podatnik jest również wraz z żoną właścicielem działki rolnej o powierzchni 0,3688 ha położonej w Ł. oraz posiada prawo własnościowe do lokalu mieszkalnego o powierzchni 46,01 m2 położonego w Ł. przy ul. B. (gdzie podatnik sam zamieszkuje). Na podstawie udzielonej informacji przez podatnika organ ustalił, iż nieruchomość położona w Ł. przy ul. A. nie jest zamieszkiwana przez właścicieli, lecz wynajmowana w całości przez Pana T. N. W chwili obecnej zamieszkuje 5 rodzin, w tym tylko troje lokatorów płaci na bieżąco czynsz po 50 zł miesięcznie do rąk podatnika.

Prezydent Miasta Ł. wskazał, że Pan T. N. jest emerytem, otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 962,28 zł. Na podstawie dołączonego do akt sprawy zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez lekarza internistę istnieje przeciwwskazanie do pracy fizycznej podatnika.

Organ I instancji w toku postępowania przesłuchał żonę strony postępowania – Panią J. N., która zeznała, że pobiera emeryturę 670 zł, posiada orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, zamieszkuje u córki i jest na jej utrzymaniu.

Powołując się na treść art. 67a § 1 pkt 3 ustawy – Ordynacja podatkowa, organ wskazał, że przepis ten skonstruowany jest na zasadzie uznania administracyjnego, ograniczonego jedynie względami słusznościowymi. Zasadą jest bowiem płacenie podatków, a zwalnianie z tego obowiązku należy traktować jako wyjątek.

Podniósł, że Prezydent Miasta Ł. we wcześniejszej decyzji z dnia [...] marca 2006 r. za zasadne uznał jedynie umorzenie I raty podatku od nieruchomości, gdyż uważał, że pomoże to podatnikowi w chwilowo trudnej sytuacji finansowej. Umarzanie kolejnych rat podatku jest natomiast sprzeczne z wolą ustawodawcy

i może być niebezpiecznym precedensem pozwalającym podatnikom nie płacić podatku w terminie, a następnie występować do organu z wnioskiem o ich umorzenie bez względu na przyczyny powstania zaległości i sytuację materialną podatnika.

Prezydent Miasta Ł. dodał, iż o "ważnym interesie" podatnika można mówić w razie znacznego obniżenia zdolności płatniczych dłużnika, spowodowanych zdarzeniem losowym. Natomiast pod pojęciem "interesu publicznego" należy rozumieć potrzebę (dobro), której zaspokojenie powinno służyć zbiorowości lokalnej lub całemu społeczeństwu.

Organ uznał, że sytuacja materialna podatnika jest w dobrej kondycji. Podatnik otrzymuje emeryturę, czynsz z najmu lokali mieszkalnych, posiada majątek

o znacznej wartości rynkowej (lokal mieszkalny, nieruchomość gruntowa zabudowana budynkami, działka rolna), jego żona również otrzymuje emeryturę.

W decyzji wskazano również, że czynsz za wynajem mieszkań osobom trzecim powinien być adekwatny do ponoszonych kosztów związanych

z utrzymaniem nieruchomości (w tym należności podatkowych). W przypadku gdy lokatorzy nie płacą czynszu, należy wypowiedzieć im umowy najmu i wystąpić do sądu o ich eksmisję, a nie skutki z tego wynikające przenosić na organ podatkowy.

Końcowo organ wyraził pogląd, iż w sytuacji gdy wiek oraz zdrowie podatnika nie pozwala na utrzymanie w należytym stanie mieszkania własnościowego, a co za tym idzie regulowanie należności podatkowych za nieruchomość położoną w Ł. przy A., należałoby scedować prawa własności na dzieci. Podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym, co oznacza, że obowiązek jego zapłaty wynika z samego faktu władania nieruchomością.

Od decyzji Prezydenta Miasta Ł. odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wniósł T. N., gdzie zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, z krzywdą podatnika, który znajduje się w kryzysowej sytuacji ekonomiczno - zdrowotnej uniemożliwiającej spełnienie zobowiązania podatkowego na rzecz organu podatkowego I instancji.

Podatnik podniósł, że ze względu na położenie nieruchomości (przy ul. A., działki rolnej położonej w Ł. oraz lokalu mieszkalnego przy ul. B.) w "bezrobotnej strefie" jest to tylko majątek zamrożony z braku chętnego nabywcy na te nieruchomości. Następnie, Pan T. N. kontynuując swój wywód wskazał, że mieszkania wynajmuje bezpłatnie, lub za niewielką odpłatnością, wyręczając tym samym organ administracji publicznej, na którym to ciąży obowiązek w tym zakresie. Stąd też jego zdaniem powoływanie się w decyzji na możliwość umorzenia zaległego podatku tylko w przypadkach uzasadnionych "ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym" jest nie na miejscu.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podniósł, iż przepis art. 67 Ordynacji podatkowej uprawnia tylko, nie zaś zobowiązuje do umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, lub odsetek za zwłokę. Oznacza to, że ustawodawca pozostawił uznaniu organów podatkowych, czy w konkretnym stanie faktycznym może zostać dokonane umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek. Organ podatkowy

I instancji miał prawo wybierać między różnymi rozwiązaniami, a mianowicie od umorzenia zaległości lub odsetek w całości, lub umorzenie tego w określonej części, jak to zrobiono w rozpatrywanej sprawie, gdzie Prezydent Miasta Ł. umorzył podatnikowi pierwszą ratę podatku od nieruchomości w kwocie 137 zł, a odmówił umorzenia II raty podatku od nieruchomości w kwocie 137 zł. Oba te działania Prezydenta w świetle art. 67 Ordynacji podatkowej należy uznać za legalne, ponieważ uznano za zasadne umorzenie wyłącznie I raty podatku, gdyż uważano, że to pomoże podatnikowi w chwilowo trudnej sytuacji finansowej, związanej choćby

z pożarem, jaki miał miejsce w jednym pomieszczeniu zajmowanym przez lekkomyślnego lokatora. Natomiast umorzenie kolejnych rat podatku może stać się niebezpiecznym precedensem pozwalający podatnikom nie płacić podatku

w ustalonym terminie, a następnie występować do organu podatkowego z wnioskiem o ich umorzenie, bez względu na przyczyny powstania zaległości i sytuację materialną podatnika.

SKO w Ł. wskazało, iż Pan T. N. otrzymuje świadczenie emerytalne w kwocie 809,09 zł + 153,19 zł dodatku pielęgnacyjnego, co jest zgodne z załączoną decyzją ZUS o przyznaniu waloryzacji od 1 marca 2006 roku. Podatnik nie łoży na utrzymanie innych osób, w tym żony J., z która jest w separacji od 17 lat. Sam zamieszkuje w budynku własnościowym spółdzielczym przy ul. B. Duży, drewniany budynek położony w Ł. przy ul. A. wynajmuje 5 rodzinom lokatorów. Zgodnie z umowami najmu zawartymi pomiędzy T. N. jako wynajmującym, a najemcami, w umowach tych zaznaczone jest, że lokale mieszkalne są w dobrym stanie technicznym, przeważnie po remoncie bieżącym, a strony rozsądnie ustalają umowny czynsz mieszkaniowy z płatnością w terminie do końca każdego bieżącego miesiąca. Takie sformułowania w treści umowy najmu oznaczają nic innego, jak tylko wyznaczanie czynszu przez wynajmującego dla lokatorów wg cen rynkowych. Jak się kształtują ceny rynkowe związane z najmem w tym rejonie miasta Łomża, podatnik może dowiedzieć się w Urzędzie Skarbowym w Ł., składając oświadczenie o wyborze formy opodatkowania lokali przeznaczonych na wynajem (chodzi tutaj o wybór formy opodatkowania tych lokali czy wg zasad ogólnych, czy wg zasad ryczałtowych). Nie mając potwierdzenia danych przez Urząd Skarbowy w Ł. o wysokości czynszu zgłoszonego do opodatkowania w Urzędzie Skarbowym w Ł., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie ma możliwości ustalenia, chociażby

w przybliżeniu wysokości dochodu, jaki osiąga Pan T. N. z wynajmu tych lokali. Samo twierdzenie podatnika, że tylko od trzech rodzin Pan T. N. pobiera czynsz w wysokości 50 zł miesięcznie jest niewiarygodne. Organ dodał, że podatnik posiada działki gruntów o powierzchni 0,6119 ha położone na terenie gminy Ł. w miejscowości K., gdzie prowadzi hodowlę trzech koni o wartości rynkowej około 20,000 zł każdy. Również nieruchomość wraz ze znajdującym się na nim budynkiem położona przy ul. A. znajduje się w najbardziej uprzemysłowionej części miasta i posiada dużą wartość rynkową pod warunkiem, że Pan T. N. wspólnie z pozostałymi współwłaścicielami chcieliby nieruchomość tę sprzedać.

Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie podzieliło poglądów przedstawionych przez odwołującego, o jego wręcz tragicznej sytuacji rodzinno-majątkowej i postanowiło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji utrzymać w mocy.

W skardze do tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Pan T. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie zawarte we wcześniejszych pismach kierowanych do organów podatkowych. Nie zaprzecza faktowi posiadania nieruchomości. Skarżący wskazuje przy tym na swój wiek oraz stan zdrowia. Podaje, że wynajmuje lokale mieszkalne 5 bezdomnym rodzinom, przeważnie z zaległym, choć symbolicznym czynszem, podczas kiedy to na Prezydencie ciąży obowiązek rozwiązania problemu mieszkaniowego. Zaprzecza jakoby zajmował się hodowlą koni.

Podczas rozprawy w dniu 13 czerwca 2007 r. reprezentujący skarżącego pełnomocnik – doradca podatkowy ustanowiony z urzędu wskazał na naruszenie przy wydawaniu decyzji w obu instancjach przepisów proceduralnych, tj. art. 120, 122, 124 i 187 Ordynacji podatkowej (w zakresie nieustalenia stanu faktycznego kondycji finansowej na dzień podjęcia rozstrzygnięcia), art. 198 Ordynacji podatkowej (w zakresie braku przeprowadzenia oględzin) i art. 199 Ordynacji podatkowej

(w zakresie prawidłowości przesłuchania strony i w zakresie ustalenia spornych elementów uzyskiwanego dochodu przez stronę) w stopniu, który miał wpływ na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie. Pełnomocnik strony wskazał, że nieprawidłowości przy przesłuchaniu strony wynikają z tego, że z treści protokołu przesłuchania wynika, iż sporządzono go wspólnie ze stroną, natomiast prowadzący przesłuchanie nie zadawał stronie pytań.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosiło o jej oddalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej. Oznacza to, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo

o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu prawnego aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego

z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy podatkowe, dającego podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważność w całości lub w części zaskarżonej decyzji.

Podstawą materialno-prawną do rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi przepis zawarty w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Stosownie do tej regulacji, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub

w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Analiza cytowanego przepisu wskazuje, że decyzje organów w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych mają charakter tzw. uznania administracyjnego. Ustawodawca pozostawiając organom uznanie w omawianej kwestii, wprowadza do systemu prawa podatkowe swego rodzaju luz decyzyjny, przejawiający się w możliwości (nie zaś konieczności) zwolnienia płatnika z obowiązku pobrania podatku w przypadku spełnienia jednej z przesłanek zawartych w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy – Ordynacja podatkowa.

Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy organ rozstrzygający badał sprawę pod kątem wymienionych

w cytowanym przepisie przesłanek (tj. przypadków uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym). Sąd administracyjny bada również czy materiał dowodowy został zebrany i oceniony w zgodzie z zasadami prawidłowego przeprowadzenia postępowania podatkowego wynikającymi z ustawy – Ordynacja podatkowa. Sądową kontrolą nie jest natomiast w takiej sytuacji objęte rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania przez organ wyboru, sądy administracyjne zostały bowiem powołane do kontroli działalności administracji publicznej, a zatem nie są one uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 września 2003 r. III SA 2457/02, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX Nr 145036, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu

z dnia 25 lutego 2000 r., I SA/Wr 2063/98, LEX nr 42912). Wyrazistym podkreśleniem roli sądu administracyjnego w orzecznictwie w sprawach ulg

i zwolnień uznaniowych jest teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2001 r. stwierdzająca, iż sądowa kontrola legalności uznaniowych decyzji sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji

o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok z 7 lutego 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 1507/00, opublikowany w: Systemie Informacji Prawnej Lex Nr 46473). Również w literaturze przedmiotu podkreśla się, iż kontrola wobec uznania może mieć ograniczony zakres, ale nie można z niej rezygnować, zaś orzeczenia sądu winny opierać się jedynie na kryterium legalności. Zasada nieingerencji przez sąd administracyjny wynika z faktu, że nie jest on trzecią instancją postępowania administracyjnego (zob. A. Habuda, Uznanie administracyjne - zmierzch czy renesans pojęcia; opublikowane w: Administracja i prawo administracyjne u progu trzeciego tysiąclecia, Łódź 2000, s. 117).

Tym samym decyzja uznaniowa może być uchylona przez Sąd jedynie

w wypadku stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa

o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).

W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe obu instancji rozważały argumenty skarżącego w odniesieniu do wystąpienia przesłanek "uzasadnionego ważnego interesu podatnika", jak też brały pod uwagę ewentualne zaistnienie przesłanki "interesu publicznego". Wskazuje na to zarówno sposób, jak też charakter prowadzenia postępowania wyjaśniającego w danej sprawie. Ocena argumentów skarżącego pod kątem przywołanych wyżej ustawowych przesłanek z art. 67a § 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia. Postępowanie podatkowe przeprowadzone zostało zdaniem Sądu

w zgodzie z zasadami uregulowanymi w przepisach art. 120, art. 122, art. 124 i art. 187 ustawy – Ordynacja podatkowa.

W sprawie zbadano stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy, przesłuchano T. N. oraz J. K. N. w charakterze strony, zgromadzono dokumentację wskazującą na wysokość ponoszonych przez skarżącego kosztów czynszu za mieszkanie, telefonu, energii elektrycznej i gazu. Organy nie uznały jednakże sytuacji majątkowej i osobistej strony jako wyjątkowej, zagrażającej w szczególności jego egzystencji. Ocena organu jest swobodna i przeprowadzona w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, jak też uwzględnia przyjętą w orzecznictwie wykładnię przepisów dotyczących przyznawania przywilejów podatkowych w postaci umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych i mieści się w ramach przyznanego organom podatkowym uznania administracyjnego. Wynik powyższej oceny, mimo iż niezgodny z oczekiwaniami strony nie może oznaczać, iż przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Podnieść w tym miejscu należy, że sama trudna sytuacja materialna (związana również ze stanem zdrowia skarżącego i jego małżonki) nie może stanowić jedynej przesłanki do zastosowania wnioskowanego przywileju podatkowego.

W orzecznictwie sądowo-administracyjnym "ważny interes podatnika" definiuje się jako sytuację, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Przykładowo wymienia się tu utratę możliwości zarobkowania, utratę losową majątku (por. np. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98, niepubl.). Dobrodziejstwo przewidziane w art. 67a § 1 cytowanej ustawy – Ordynacja podatkowa, ma wyjątkowy charakter, zastosowanie może zatem znaleźć jedynie do nadzwyczajnych, szczególnych przypadków. Tymczasem jak wynika z materiału dowodowego, skarżący, jak też jego małżonka uzyskują stały miesięczny dochód z tytułu emerytury. Pan T. N. mieszka samotnie i nie posiada nikogo na swoim utrzymaniu. Według jego wyjaśnień, pozostaje od wielu lat w separacji z małżonką. Należy zauważyć, że wysokość kwoty zaległości podatkowej nie jest wysoka (137 zł). Poza tym przedmiotowa nieruchomość jest współwłasnością skarżącego, jego małżonki oraz syna. W związku z powyższym obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Skarżący zatem ma uprawnienie domagania się partycypacji przez pozostałych współwłaścicieli w kosztach należności podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości. W tych okolicznościach, ocena organu nie wykracza zatem poza granice uznania administracyjnego.

Definiując kolejną przesłankę zastosowania przedmiotowej ulgi w podatku od nieruchomości, tj. istnienia "interesu publicznego", należy wskazać, iż przez pojęcie "interesu publicznego" doktryna rozumie dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej (jednostka samorządu terytorialnego), takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego itp. (por. np. Komentarz do art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), [w:] R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006). Ponadto, naczelną zasadą systemu prawa podatkowego w Polsce, znajdującą oparcie w przepisie art. 84 Konstytucji RP, jest powszechność opodatkowania. Wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe stanowią zatem odstępstwo od tej zasady, winny zatem być odzwierciedleniem wyjątkowego położenia podatnika.

W tym kontekście zauważenia wymaga okoliczność, że Prezydent Miasta Ł. umorzył stronie należności z tytułu zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za I kwartał 2006 r., uznając, że umarzanie kolejnych rat podatku jest sprzeczne z wolą ustawodawcy i może być niebezpiecznym precedensem pozwalającym podatnikom nie płacić podatku w terminie. Organ w ocenie Sądu uwzględnił przy tym kontekst ewentualnego istnienia interesu publicznego w powiązaniu z majątkowymi możliwościami strony. Fakt, że przedmiotowa nieruchomość nie przynosi dochodu pozostaje w sprawie bez znaczenia, z uwagi na charakter i istotę podatku od nieruchomości, który jest podatkiem typu majątkowego. Oznacza to, że opodatkowanie tym podatkiem konkretnego podmiotu uzależnione jest od istnienia jego władztwa nad nieruchomością (własność, posiadanie samoistne, użytkowanie wieczyste). W innym przypadku natomiast zostałaby naruszona wspomniana wyżej zasada powszechności opodatkowania.

Odnosząc się do sformułowanego przez pełnomocnika skarżącego zarzutu naruszenia art. 198 ustawy – Ordynacja podatkowa, Sąd pragnie zwrócić uwagę, że dowód z oględzin przeprowadza się w tych postępowaniach, w których może mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ podatkowy może bowiem przeprowadzić oględziny w razie potrzeby (art. 198 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa). Organom pozostawiono zatem swobodę w zakresie podjęcia decyzji

o przeprowadzeniu oględzin, ograniczoną jedynie dyrektywą zasady dochodzenia do prawdy materialnej. Tymczasem zarzut braku przeprowadzenia oględzin sformułowano dopiero podczas rozprawy, nie wskazując jednocześnie, w jaki sposób przeprowadzenie oględzin wpłynęłoby na kwestię ustalenia stanu faktycznego sprawy i czy oględziny dla poczynienia tych ustaleń mogłyby okazać się nieodzowne. Na etapie postępowania podatkowego przeprowadzonego przez organy stosownego wniosku w tym zakresie strona nie złożyła. Zgodnie natomiast z art. 180 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organy gromadząc materiał dowodowy w sprawie przesłuchały T. N. oraz J. K. N. w charakterze strony, zgromadziły dokumentację wskazującą na wysokość ponoszonych przez skarżącego kosztów czynszu za mieszkanie, telefonu, energii elektrycznej i gazu. Oceniając tak zebrany materiał dowodowy w kontekście wystąpienia przesłanek do zastosowania wobec skarżącego przedmiotowego przywileju podatkowego organy wypełniły postulaty art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 198 ustawy – Ordynacja podatkowa Sąd uznał za nieuzasadniony.

Jeżeli zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 199 tejże ustawy, Sąd nie dostrzega wadliwości przeprowadzonej czynności przesłuchania skarżącego w charakterze strony. Pan T. N. stosownie do art. 196 § 2 i § 3 ustawy – Ordynacja podatkowa, został pouczony o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania. Stronę pouczono również o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań. Protokół z czynności przesłuchania sporządzono zgodnie z dyspozycjami art. 173 i art. 174 ustawy – Ordynacja podatkowa.

Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono zaś w oparciu o przepis art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 212, poz.2075).