Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 948/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 3 i 4, art. 39 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 8 sierpnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Roman Ciąglewicz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1983/15 w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 12 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1983/15 oddalił skargę P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 12 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z dnia 26 lipca 2015 r. P.P. zwróciła się do Prezydenta [...] o przyznanie jej pomocy materialnej oraz usługowej, na okres od dnia 1 sierpnia 2015 r. do dnia 31 stycznia 2016 r. w formie:

I. od dnia 1 maja 2015 r. obligatoryjnego ubezpieczenia zdrowotnego w formie opłacenia składki ZUS, ewentualnie o wydanie decyzji o przyznaniu prawa do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków NFZ oraz obligatoryjnego zasiłku stałego w wysokości 529 zł miesięcznie;

II. od dnia 1 sierpnia 2015r. na okres 6-miesięcy:

1. zasiłku okresowego w wysokości 418 zł miesięcznie, jako wyrównanie kwoty zasiłku stałego do minimum socjalnego;

2. zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu żywności w minimum 1/4 wysokości 300 zł miesięcznie;

3. zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia, rehabilitacji, badań diagnostycznych nierefundowanych przez NFZ i zakupu leków, ziół w wysokości 3000 zł miesięcznie, ewentualnie pokrycie minimum 1/4 wysokości, tj. 750 zł miesięcznie;

4. zasiłku celowego na pokrycie kosztów wykonania okularów w wysokości 820 zł jednorazowo;

5. zasiłku celowego na pokrycie kosztów opłacenia transportu wraz z opiekunem w wysokości 300 zł miesięcznie;

6. zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu kuponu doładowującego kartę telefoniczną w wysokości 20 zł miesięcznie;

7. zasiłku celowego na pokrycie pełnych kosztów opłacenia świadczeń za mieszkanie w wysokości 645,95 zł miesięcznie;

8. specjalnego zasiłku celowego na pokrycie długu w opłatach mieszkaniowych;

9. zasiłku celowego na pokrycie realnych kosztów energii elektrycznej w wysokości 576,60 zł jednorazowo;

10. zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu środków czystości i higieny osobistej w wysokości 50 zł miesięcznie;

11. usługi opiekuńczej polegającej na pomocy w zaspokajaniu potrzeb życiowych w samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa domowego;

12. usługi remontowo – sprzątającej według zasad misji i założenia Warszawskiego Programu Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2010-2020;

13. zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu modemu oraz kosztów kaucji w wysokości 316 zł jednorazowo.

Prezydent [...] decyzją z dnia 20 sierpnia 2015 r. nr [...] odmówił P.P. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów wykonania okularów, kosztów opłacenia transportu wraz z opiekunem, kosztów zakupu kuponu doładowującego kartę telefoniczną, pełnych kosztów opłacenia świadczeń za mieszkanie, kosztów na pokrycie długu w opłatach mieszkaniowych i kosztów zakupu modemu.

W uzasadnieniu decyzji podał, że wnioskodawczyni stale korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Wskazał, że Ośrodek na 2015 r. na zasiłki celowe dysponuje kwotą 539.349,00 zł, co stanowi miesięcznie 44.945,75 zł. Z pomocy udzielanej w formie zasiłków celowych miesięcznie korzysta ok. 160 rodzin, co daje średnią kwotę na rodzinę 280,91 zł. Ponadto Ośrodek dysponuje kwotą 140.000,00 zł na zasiłki celowe na dożywianie, co stanowi miesięcznie 11.666,67 zł. Z tej formy pomocy miesięcznie korzysta ok. 90 rodzin, co daje średnią kwotę świadczenia na rodzinę w wysokości 129,63 zł. Mając na uwadze powyższe dane stwierdził, że nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również przyznawać świadczeń w oczekiwanej przez nie wysokości.

Na skutek wniesienia przez P.P. od powyższej decyzji odwołania, sprawę rozpoznawało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, które decyzją z dnia 12 października 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji podało treść art. 39 ust. 1-2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 163, ze zm.) oraz wyjaśniło, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Przy czym spełnienie przez osobę ubiegającą o przedmiotowy zasiłek kryteriów, w tym również finansowych nie oznacza, że po jej stronie istnieje roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określiła. Przeciwnie – organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, ale także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Organ udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej powinien kierować się ogólną zasadą dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy oraz uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeśli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Oznacza to, że orzekając w ramach uznania ma na uwadze nie tylko oceną potrzeb uprawnionego, ale również własnych możliwości, a także potrzeby innych uprawnionych.

Z przepisu art. 3 ust. 3-4 u.p.s. wynika, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, potrzeby te powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Pomoc społeczna w stosunku do działań samych zainteresowanych ma jedynie charakter subsydiarny. Zasiłek celowy jest wyjątkową, doraźną pomocą wsparcia osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Działania organów pomocy społecznej powinny mieć charakter jedynie uzupełniający w stosunku do wysiłków beneficjenta i członków jego rodziny.

Organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawczyni nie została pozbawiona pomocy ze strony Ośrodka Pomocy Społecznej. Prezydent [...] w wyniku rozpoznania w/w wniosku z dnia 26 lipca 2015 r. przyznał jej wsparcie finansowe, tj.:

1. decyzją z dnia 5 sierpnia 2015 r. nr [...] potwierdził prawo P.P. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia od dnia 29 sierpnia 2015 r. do dnia 26 listopada 2015 r.;

2. decyzją z dnia 5 sierpnia 2015 r. nr [...] został przyznany P.P. zasiłek okresowy od dnia 1 sierpnia 2015 r. do dnia 30 września 2015 r. w kwocie 418 zł miesięcznie;

3. decyzją z dnia 6 sierpnia 2015 r. nr [...] zostało przyznane P.P. w miesiącu sierpniu 2015 r. świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" z przeznaczeniem na miesiąc sierpień i wrzesień w kwocie 200 zł;

4. decyzją z dnia 6 sierpnia 2015 r. nr [...] został przyznany P.P. w miesiącu sierpniu 2015 r. zasiłek celowy z przeznaczeniem na: dofinansowanie kosztów leczenia, rehabilitacji, badań diagnostycznych, zakupu leków i ziół – w kwocie 100 zł, kosztów zakupu środków czystości i higieny osobistej – w kwocie 100 zł, pokrycie połowy kosztów energii elektrycznej – w kwocie 140,64 zł.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, z uwagi na podaną przez organ pierwszej instancji kwotę środków finansowych, którymi dysponuję Ośrodek w stosunku do liczby osób korzystających ze wsparcia, udzielenie odwołującej pomocy w rozmiarze przez nią oczekiwanym jest niemożliwe.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi P.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o jej uchylenie. W obszernym uzasadnieniu skargi wskazała na zły stan zdrowia oraz ciężką sytuacją finansową, w jakiej się znalazła. Zarzuciła organom "zaplanowane z premedytacją działanie na szkodę jej interesu prawnego, prywatnego oraz materialnego, powielanie i posługiwanie się kłamstwem poprzez przeinaczanie oświadczeń w celu sfałszowania dokumentów państwowych (...) celem m.in. wprowadzenia w błąd kolejnych organów odwoławczych".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku dokonał analizy treści art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. i przyznał, że decyzja w przedmiocie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Organ trafnie wskazał, że fakt spełnienia przez osobę zainteresowaną kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania tego świadczenia i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. W tym przypadku uznanie administracyjne doznaje ograniczeń. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, iż organ udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, ale również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art. 3 ust. 1 i 4 u.p.s.). W świetle art. 2 ust. 1 i 2 i art. 3 ust. 2 u.p.s. pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

Uznanie administracyjne w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, jako pomocy udzielanej na konkretny cel, obejmuje także prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w odniesieniu do konkretnej osoby, jak i w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają bowiem w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Są one zatem upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń, z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W związku z powyższym, w ramach pomocy społecznej nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt l OSK 1464/06, LEX nr 299415; z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt l OSK 624/07, LEX nr 500091; z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1498/10). Świadczenia z pomocy społecznej mają charakter jedynie pomocniczy, tzn. są przyznawane w zakresie, w jakim osoby ubiegające się o ich przyznanie same nie są w stanie ich zapewnić.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy podał, że P.P. jest osobą prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie uzyskuje dochodu, mieszka w trzypokojowym mieszkaniu wraz z matką, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe.

Stwierdził, iż analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że żadne ze zgłoszonych przez skarżącą żądań, a w szczególności zakup modemu, zakup kuponu doładowującego kartę telefoniczną, jak również opłacenie świadczeń za mieszkanie w pełnej wysokości i opłacenia powstałego długu, nie może być uznane za niezbędną potrzebę bytową. Pojęcie "bytowanie" jest co do zasady utożsamiane z zachowywaniem życia w sposób pozwalający na prawidłowy rozwój fizyczny i psychiczny. Niezbędna potrzeba bytowa to potrzeba uzasadniona tylko podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, zadość której czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie (por. W. Maciejko, [w:] W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Warszawa 2010, s. 178–179). Ustawodawca w art. 39 ust. 2 u.p.s. określił przykładowe cele, które usprawiedliwiają przyznawanie tego rodzaju zasiłku. Jednocześnie stanowią one istotną wskazówkę interpretacyjną oraz punkt odniesienia dla zakwalifikowania innych wydatków jako niezbędnych potrzeb bytowych (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2010 r., I OSK 116/10). Bez wątpienia dla egzystencji skarżącej niezaspokojenie wyżej wskazanych potrzeb nie stanowi żadnego zagrożenia. W ocenie Sądu pierwszej instancji, poza sferą podstawowych potrzeb życiowych, które byłby zobowiązany pokryć Ośrodek Pomocy Społecznej pozostają również żądania P.P. dotyczące pokrycia kosztów wykonania okularów oraz opłacenie transportu wraz z opiekunem. Jeżeli bowiem ze względów zdrowotnych założenie nowych szkieł w okularach jest dla niej niezbędne, to powinna je wykonać w ramach należnych jej świadczeń z NFZ. Natomiast pokrycie kosztów transportu wraz z opiekunem nie jest potrzebą, której zaspokojenie zostało udokumentowane w aktach administracyjnych sprawy.

Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organy właściwie przeprowadziły postępowanie oraz prawidłowo ustaliły stan faktyczny, który znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Zasadnie zastosowały odpowiednie przepisy prawa materialnego i dokonały oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Słusznie również wskazały, że przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organu administracji i nie rodzi dla Ośrodka Pomocy Społecznej obowiązku jego przyznania.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła P.P., reprezentowana przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, pomimo naruszenia przez organy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 ust. 3 i 4 oraz art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm., dalej w skrócie "u.p.s."), polegające na odmowie przyznania zasiłku celowego, pomimo że świadczenia te miały służyć zaspokojeniu niezbędnych potrzeb bytowych skarżącej oraz nieuwzględnienie przy podejmowaniu decyzji okoliczności sprawy dotyczącej skarżącej oraz jej uzasadnionych potrzeb;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., poprzez utrzymanie w mocy wydanych w niniejszej sprawie decyzji, pomimo iż naruszały one przepisy postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a., które to naruszenia polegały na niedokonaniu analizy całokształtu okoliczności, niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego w sprawie i niewzięciu pod uwagę wszystkich okoliczności i dowodów w sprawie, w tym m.in.: wniosku lekarza o sfinansowanie kosztów leczenia; okoliczności, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną i nie ma możliwości swobodnego przemieszczania się oraz wymaga stałej rehabilitacji, na którą również musi dojechać; konieczności posiadania stałej opieki, w tym wsparcia osoby trzeciej w trakcie transportu; ograniczonej możliwości poruszania; zamieszkiwania samotnie w gospodarstwie domowym i wynikających z tego kosztów i opłat; ograniczonej możliwości zatrudnienia; braku innych środków do życia oraz zarzutów skarżącej wobec pracowników pomocy społecznej, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieprawidłowym uznaniu, że:

a) potrzeby, na zaspokojenie których skarżąca wnosiła o przyznanie świadczenia, nie stanowią niezbędnych potrzeb życiowych;

b) przyznane skarżącej dotychczas na podstawie odrębnych decyzji świadczenia oraz ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje organ, są wystarczającą przesłanką do odmowy ich przyznania zgodnie z wnioskiem skarżącej;

c) regularne korzystanie przez skarżącą z pomocy społecznej w zaspokojeniu jej niezbędnych potrzeb bytowych uzasadnia odmowę przyznania zasiłku celowego we wnioskowanym zakresie;

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu, nieopłaconych w całości, ani w części.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczyła argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. Podała, że świadczenia, o których przyznanie wnioskowała, w szczególności na pokrycie kosztów transportu wraz z osobą towarzyszącą na miejsce świadczenia leczenia i rehabilitacji, czy opłat za mieszkanie, miały służyć zaspokojeniu jej niezbędnych potrzeb bytowych, a ich zakres, forma i rodzaj miały być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Organy przy wydawaniu zaskarżonych decyzji nie uwzględniły okoliczności sprawy oraz jej uzasadnionych potrzeb, które były im znane, tj. przede wszystkim: niepełnosprawności; braku możliwości swobodnego poruszania się; konieczności dojazdu na rehabilitację; konieczności posiadania pomocy w trakcie transportu; wady wzroku; braku możliwości korzystania z pomocy osób bliskich, z uwagi na niepełnosprawność matki i braku środków do życia. Ponadto wskazała, że jest osobą niepełnosprawną od 25 roku życia i nie ma możliwości uzyskania innego świadczenia, chociażby w ramach ubezpieczenia rentowego z uwagi na niespełnienie ustawowych przesłanek. W ocenie autora skargi kasacyjnej, w sprawie pominięto również przedstawiane przez skarżącą zarzuty wobec pracowników socjalnych przeprowadzających wywiad środowiskowy, nie analizując, czy zachowanie pracowników socjalnych było prawidłowe i czy zarzuty skarżącej były w tym zakresie uzasadnione.

Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia 10 marca 2017 r. oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 3 i 4 oraz art. 39 u.p.s., stwierdzić należy, iż jest on nietrafny.

Z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, Powyższa regulacja prawna wskazuje, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa materialnego, jeżeli to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, czy też naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s., rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

W świetle art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., zasiłek celowy może być przyznany stronie w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. W szczególności przedmiotowy zasiłek może być przyznany na pokrycie w całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu , także kosztów pogrzebu. Użyte w tym przepisie sformułowanie "w szczególności" oznacza, że wymieniony w nim katalog "niezbędnych potrzeb bytowych" ma charakter otwarty. Analiza tego katalogu w zakresie rodzaju podanych w nim celów pozwala na przyjęcie, że chodzi o zapewnienie potrzeb podstawowych, bieżących, pilnych, aktualnych, związanych z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka.

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo uznał, że organy zasadnie odmówiły P.P. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na pokrycie wskazanych przez nią potrzeb. Przedstawiając kwotę środków finansowych, którymi dysponuje Ośrodek Pomocy Społecznej oraz fakt regularnego korzystania przez nią z pomocy społecznej i przyznanych jej kwot na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych wykazały, że uwzględnienie zgłoszonych przez nią żądań nie jest możliwe. Ponadto zauważyć należy, iż w ocenie Sądu pierwszej instancji, żądania skarżącej w przedmiocie pokrycia kosztów zakup modemu, zakupu kuponu doładowującego kartę telefoniczną, pokrycia pełnych kosztów opłacenia świadczeń za mieszkanie i opłacenia powstałego długu, nie stanowią "niezbędnych potrzeb bytowych", o których mowa w tym przepisie. Z kolei odnosząc się do żądania P.P. dotyczącego pokrycia kosztów wykonania okularów w zakresie szkieł wskazał, że może być ono realizowane przez NFZ, zaś żądanie opłacenia kosztów transportu z opiekunem nie zostało w sprawie udokumentowane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie również podkreślił, że mając na uwadze cele pomocy społecznej, organ nie jest obowiązany do ponoszenia wszelkich kosztów zgłaszanych przez osoby uprawnione do korzystania ze środków finansowych, lecz jedynie do uzupełnienia ich środków, możliwości i uprawnień własnych. Jednocześnie jest on zobligowany do objęcia pomocą możliwie największej ilości osób wymagających wsparcia.

Zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku nie mógł odnieść również zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 K.p.a., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego.

Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że w niniejszej sprawie organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.), w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), w zakresie wystarczającym do oceny zaistnienia przesłanki określonej w art. 39 u.p.s. warunkującej przyznanie zasiłku celowego, a w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. podały przyczyny, z powodu których odmówiono P.P. uwzględnienia wniosku w zakresie zgłoszonych przez nią przedmiotowych żądań.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzenia pominięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarzutu dotyczącego pracowników socjalnych przeprowadzających wywiad środowiskowy uznać należy, iż nie stanowiło ono uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę odmowy przyznania P.P. pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na zaspokojenie zgłoszonych przez nią żądań nie stanowił bowiem art. 11 ust. 2 u.p.s.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy, wyjaśnić należy, iż wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 254 § 1 P.p.s.a.), który przyznaje je w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a.