Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 155/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędzia WSA Jarosław Szaro Asesor WSA Jacek Boratyn / spr. / Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2017 r. spraw ze skarg spółki "A" w W. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 stycznia 2017 r. - nr [...], - nr [...] w przedmiocie skarg na czynności egzekucyjne oddala skargi.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniami z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] i nr [...], po rozpatrzeniu zażaleń A. sp. z o.o., (dalej zwanej skarżącą lub spółką), na postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2016 r., nr [...] i nr [...], w przedmiocie oddalenia skarg na czynności egzekucyjne, w postaci zajęcia ruchomości – automatów do gier będących własnością skarżącej, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia.

W stanach faktycznych przedmiotowych spraw, w stosunku do skarżącej wszczęte zostały postępowania egzekucyjne, w następstwie doręczenia jej przez organ egzekucyjny – Dyrektora Izby Skarbowej w W. tytułu wykonawczego, wystawionego przez wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w O., nr[...], z dnia 10 sierpnia 2015 r.

W ramach prowadzonych postępowań organ egzekucyjny, pismem z dnia 13 kwietnia 2016 r., wystąpił do Dyrektora Izby Celnej o dokonanie czynności egzekucyjnych - zajęcia, odbioru i sprzedaży automatów do gier, o których organ został poinformowany pismem Naczelnika Urzędu Celnego.

W dniu 12 maja 2016r. organ rekwizycyjny dokonał zajęcia automatów do gier, znajdujących się w magazynie depozytowym Urzędu Celnego, tj. automatów:

- Apex nr[...], którego wartość oszacowano na 2 700 zł,

- Apollo Games nr[...], którego wartość oszacowano na 2 650 zł,

- Adell 2, nr[...], którego wartość oszacowano na 2 700 zł,

- Apollo nr[...], którego wartość oszacowano na 2 700 zł,

- Adell 2, nr[...], którego wartość oszacowano na 2 700 zł,

- Apollo nr[...], którego wartość oszacowano na 2 700 zł,

- Kajot nr[...], którego wartość oszacowano na 2 550 zł,

- Adell , nr[...], którego wartość oszacowano na 2 500 zł,

- Apollo Games nr[...], którego wartość oszacowano na 2 700 zł,

Na okoliczność dokonania zajęcia spisano protokoły zajęcia ruchomości, które zostały sporządzone pod nieobecność osoby uprawnionej do reprezentowania zobowiązanego, w związku z czym przywołano dwóch świadków, których imiona i nazwiska wpisano w protokołach zajęcia ruchomości i którzy podpisami potwierdzili uczestniczenie przy sporządzaniu protokołu. W protokołach zamieszczono adnotacje, że wykonana została dokumentacja fotograficzna oraz że do zajmowanej ruchomości dołączone były klucze. Protokoły, datowane na 12 maja 2016 r., podpisali: poborca skarbowy dokonujący czynności oraz dwóch świadków. Protokoły zajęcia ruchomości doręczono zobowiązanemu w dniu 23 maja 2016 r. za pośrednictwem poczty.

Pismami z dnia 6 czerwca 2016 r. zobowiązany - skarżąca wniosła skargi na czynności egzekucyjne, zarzucając Dyrektorowi Izby Celnej naruszenie:

art. 67 § 2 pkt 1, w zw. z art. 67 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej: P.e.a.) poprzez błędne określenie w protokołach zajęcia i odbioru ruchomości wierzyciela, wskazując Dyrektora Izby Celnej w S., co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej,

Jednocześnie skarżąca zaznaczyła, że automaty będący przedmiotem zajęcia w niniejszych sprawach są wyłącznie w jej posiadaniu zależnym, na podstawie umowy leasingu, a jego właścicielem jest spółka handlowa prawa cypryjskiego.

W kwestii podmiotu będącego wierzycielem skarżąca podkreśliła, że bez znaczenia w tym wypadku jest to czy Dyrektor Izby Celnej w S. posiadał upoważnienie do występowania w takiej roli, albowiem rozporządzenie na które powołują się organy, zostało wydane bez odpowiedniej delegacji ustawowej.

Postanowieniami z dnia 12 września 2016 r., Dyrektor Izby Celnej oddalił ww. skargi na czynności egzekucyjne, a Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując zażalenie skarżącej na te rozstrzygnięcia, postanowieniami z dnia 2 stycznia 2017 r., utrzymał jej w mocy.

W ocenie rozstrzygających sprawę organów obu instancji podstawą zastosowanych w dniu 12 maja 2016 r. środków egzekucyjnych był tytuł wykonawczy, nr[...], wystawiony w dniu 10 sierpnia 2015 r. przez Dyrektora Izby Celnej w O. Powyższy tytuł wykonawczy został skierowany, zgodnie z właściwością miejscową, do Dyrektora Izby Celnej w W. - jako organu egzekucyjnego. Dyrektor Izby Celnej w W. doręczył skarżącej odpisy tytułu wykonawczego, co miało miejsce 23 sierpnia 2016 r. Zdaniem organów obu instancji przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz. U. z 2015 r., poz. 1494, dalej zwane rozporządzeniem zmieniającym) wyznaczyły z dniem 1 października 2015 r. Dyrektora Izby Celnej w S. organem właściwym na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych. Natomiast z § 3 powołanego rozporządzenia wynika, że w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia (tj. przed dniem 1 października 2015 r.), dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy.

W związku z powyższym w treści protokołów zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 12 maja 2016 r. został wskazany organ aktualnie będący wierzycielem oraz powołany został prawidłowy numer tytułu wykonawczego, na podstawie którego organ egzekucyjny - Dyrektor Izby Celnej w W. prowadził postępowania egzekucyjne i zlecił przeprowadzenie czynności rekwizycyjnych Dyrektorowi Izby Celnej. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że zarzuty podniesione w skargach spółki na czynności egzekucyjne nie znajdują uzasadnienia w aktualnym stanie prawnym.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 67 § 2 pkt 1 w związku z art. 67 § 4 P.e.a., przez błędne oznaczenie wierzyciela w protokole zajęcia, organy zauważyły, że należność objęta tytułem wykonawczym nr[...], z dnia 10 sierpnia 2015 r. mieści się w zakresie określonym przez § 1c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1200, zwane dalej rozporządzeniem z 2012 r.) oraz § 3 rozporządzenia zmieniającego.

Powyższe powoduje, że za podmiot będący wierzycielem należy uznać Dyrektora Izby Celnej w S., a zatem w treści protokołów zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 12 maja 2016 r., wierzyciel został określony w sposób prawidłowy. Na podstawie ww. przepisów należy uznać, że w trakcie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego, począwszy od dnia 1 października 2015 r., z mocy prawa wierzycielem, a zarazem stroną postępowania egzekucyjnego stał się w miejsce Dyrektora Izby Celnej w O. - Dyrektor Izby Celnej w S. W świetle powyższego nie znajduje również uzasadnienia zarzut, że wobec skarżącej nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, w którym wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S.

Należy również zaznaczyć, że protokoły zajęcia podpisane zostały przez poborcę skarbowego oraz przywołanych świadków, stosownie do art. 98 § 1 P.e.a. Przy skarżonych czynnościach egzekucyjnych zobowiązany nie był obecny, zatem prawidłowo poborca skarbowy przywołał dwóch świadków, których dane osobowe wpisano w treści protokołu zajęcia i którzy potwierdzili swoją obecność przy dokonaniu skarżonej czynności własnoręcznymi podpisami, stosownie do art. 51 § 2 P.e.a. Odpis protokołu zajęcia został doręczony zobowiązanemu za pośrednictwem poczty 23 sierpnia 2016 r., w zgodzie z art. 98 § 1 P.e.a.

W protokołach z dnia 12 maja 2016 r. podano nazwy zajętych automatów do gier, wraz z ich numerami, przez co zajęte ruchomości są oznaczone w sposób jednoznaczny. Wskazano w nich również wartość szacunkową zajętych ruchomości oraz odnotowano, że wykonano dokumentację fotograficzną oraz że do zajmowanych automatów do gier dołączone były klucze. Postępowanie było więc zgodne z art. 99 P.e.a. Zajęcia ruchomości dokonano na terenie magazynu depozytowego Urzędu Celnego w P. i w miejscu tym, zgodnie z art. 100 § 1 p.e.a., ruchomości te pozostawiono pod dozorem osoby, u której zajęcia dokonano.

Spółka zaskarżyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, wnosząc o ich uchylenie wraz z poprzedzającymi je postanowieniami organu I instancji, a także o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, ze zm. - dalej K.p.a.) w zw. z art. 97 § 2 P.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowień organu I instancji., w sytuacji w której organ ten winien był ustalić czyją własność stanowią zajmowane ruchomości, gdyż czynność skierowana do składnika majątku niebędącego własnością zobowiązanego jako wadliwa winna być uchylona,

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 67 § 2 pkt 4 w zw. z art. 67 § 4 P.e.a. poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięć organu I instancji w sytuacji, w której organ ten zaniechał w protokołach określenia wierzyciela, wskazując jedynie Dyrektora Izby Celnej w S., wymienionego w tytułach wykonawczych, który wierzycielem nie jest,

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 67 § 2 pkt 4 w zw. z art. 67 § 4 P.e.a. poprzez niewłaściwe określenie tytułu wykonawczego w sytuacji, w której w stosunku do skarżącej nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne,

- art. 6 i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 18 P.e.a. poprzez obciążanie zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej, z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana,

- art. 51 § 2 P.e.a. poprzez zajęcie ruchomości w sytuacji, w której poborca powołał świadków - pracowników urzędu celnego, którzy w celu zachowania obiektywizmu nie powinni występować w tej roli.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ egzekucyjny (rekwizycyjny) powinien był w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy ruchomości objęte zajęciem stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika niebędącego składnikiem majątku zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona. Zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu jedynie na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych. O istnieniu domniemania, że wszystko, co znajduje się w mieszkaniu zobowiązanego, jest jego własnością, nie można mówić w przypadku ruchomości, które nie znajdują się ani w siedzibie spółki (traktując siedzibę jako odpowiednik mieszkania osoby fizycznej), ani nie pozostają w dyspozycji zobowiązanej.

Skarżąca podtrzymała zarzut błędnego określenia jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S. w sytuacji, w której według niej organ ten, zgodnie z art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 1a pkt 13 P.e.a., nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego, na podstawie aktu administracyjnego powołanego w tytule wykonawczym, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej. Właściwość miejscowa wierzyciela w przypadku postępowań egzekucyjnych dotyczących obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku wydobycia niektórych kopalin została określona przez ustawodawcę w art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw. art. 1a pkt 13 P.e.a. Z przedmiotowych regulacji wynika, że właściwym miejscowo wierzycielem jest właściwy dla podmiotu wydającego decyzję bądź postanowienie określające obowiązek, podlegający zgodnie z art. 2 P.e.a. egzekucji administracyjnej, dyrektor izby celnej. W P.e.a. nie wprowadzono upoważnienia dla właściwego ministra do wyznaczenia, w drodze rozporządzenia, jednego dyrektora izby celnej do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu dochodzenia obowiązków wynikających z aktu administracyjnego powołanego w przedmiotowym tytule wykonawczym. Tym samym należy uznać, że rozporządzenie zmieniające zostało wydane bez delegacji ustawowej.

Ponadto Skarżąca wskazała, że organ egzekucyjny niewłaściwie określił tytuł wykonawczy, jako wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w S., w sytuacji, gdy wobec zobowiązanej spółki na podstawie takiego tytułu wykonawczego nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne. W efekcie czynność taką należałoby uznać za podjętą w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego oraz dotkniętą brakiem poszanowania podstawowej zasady upomnienia, co powinno uzasadniać uwzględnienie skargi. Prawidłowo wystosowane zawiadomienie o zajęciu, determinuje prawidłowość samej czynności egzekucyjnej. Protokół, jako dowód przeprowadzenia danej czynności egzekucyjnej, musi wiernie obrazować jej przebieg oraz zawierać w swej treści wszystkie elementy obligatoryjne, wynikające z art. 67 § 4 P.e.a.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zaskarżone postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej są prawidłowe, gdyż w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do uwzględnienia skarg na czynności egzekucyjne.

Zgodnie z art. 54 § 1 P.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. Przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (zgodnie z art. 1a pkt 2 p.e.a.), a więc również czynność polegającą na zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia ruchomości.

Należy uwzględnić, że skarga na czynności egzekucyjne ma charakter środka subsydiarnego i nie będzie dopuszczalne jej wniesienie w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia, np. zarzut, zażalenie na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego, albo w sytuacjach, gdy istnieje możliwość wniesienia pozwu do sądu (tak wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1999 r., III SA 4503/97; wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2000 r., III SA 827/99; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2007r., III SA/Wa 3474/06, - dostępne w CBOiS - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest więc dopuszczalne podnoszenie w skardze na czynności egzekucyjne okoliczności stanowiących podstawy zarzutów, wskazanych w art. 33 § 1 P.e.a., również po upływie terminu do wniesienia zarzutów (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., II FSK 2988/11, LEX nr 1413364).

W związku z powyższym organ, rozpoznając skargę na czynności egzekucyjne bada postępowanie egzekucyjne jedynie w wąskim zakresie, który sprowadza się do analizy dochowania wymogów ustawowych regulujących sposób i wymogi zastosowania, tak jak w tym przypadku, konkretnego środka egzekucyjnego. Powyższy zakres badania skargi na czynności egzekucyjne również determinuje zasięg kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia.

Zgodnie z art. 67 § 1 P.e.a., z zastrzeżeniem art. 68 § 1 (które w niniejszej sprawie nie ma zastosowania), podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi protokół zajęcia i odbioru ruchomości, sporządzony według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Na podstawie art. 67 § 2 pkt 1, 4-6 i 9, § 4 oraz art. 53 § 1 pkt 5 protokół zajęcia i odbioru ruchomości zawiera:

- oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego;

- numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia;

- kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;

- kwotę należnych kosztów egzekucyjnych;

- datę wystawienia protokołu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.

- wyszczególnienie zajętych ruchomości z podaniem ich ilości, rodzaju jednostki miary i wartości szacunkowej ruchomości, jeżeli jej oszacowanie nie zostało zastrzeżone dla biegłego skarbowego;

- adnotację, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, a także które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera;

- pouczenie zobowiązanego o skutkach zajęcia ruchomości i przysługującym mu prawie zaskarżenia w postaci zgłoszenia zarzutów;

- pouczenie dozorcy o skutkach przyjęcia ruchomości pod dozór.

- podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisów;

Jak wynika z akt sprawy, protokoły zajęcia ruchomości w postaci automatów do gier z dnia 12 maja 2016 r. zawierają wszystkie elementy wskazane w wyżej wymienionych przepisach. W szczególności do protokołów zajęcia ruchomości zostały wpisane automaty do gier, z oznaczeniem ich numerów i wartości szacunkowej. Protokoły został podpisany przez poborcę skarbowego i dwóch świadków, jako, że zostały sporządzone pod nieobecność zobowiązanego. Zostały więc spełnione przesłanki zajęcia nieruchomości określone w art. 98 § 1 P.e.a., który stanowi, że zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokoły podpisują także zobowiązany lub świadkowie.

Protokoły zajęcia ruchomości zostały również doręczony skarżącej, a tym samym spełniono wymogi wynikające z art. 98 § 2 p.e.a.

Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut skarżącej, dotyczący niewyjaśnienia tego, czyją własność stanowiły zajęte automaty. Zgodnie z art. 97 § 2 P.e.a. zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione.

Na podstawie art. 97 § 2 P.e.a. poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany faktycznie włada, z wyłączeniem tych przedmiotów, które są wyłączone spod egzekucji na podstawie art. 8 i nast. P.e.a. Poborca nie jest również ani zobowiązany, ani uprawniony do badania, czy zobowiązany ma tytuł prawny do rzeczy, którą dysponuje. Przyjmuje się bowiem domniemanie, że wszystko, co znajduje się w mieszkaniu zobowiązanego, jest jego własnością. Zajęciu podlegają rzeczy ruchome stanowiące własność zobowiązanego i niezwolnione spod egzekucji (art. 13 § 1 P.e.a.) lub niewskazane w ustawie jako rzeczy niepodlegające egzekucji (art. 8 i nast. P.e.a.), również wówczas, gdy nie znajdują się w posiadaniu zobowiązanego, lecz są w posiadaniu innej osoby (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. VII, Lex/el. 2015, komentarz do art. 97, pkt 3).

Osoba roszcząca sobie prawa do zajętej rzeczy może bronić swych praw, zgłaszając wniosek o wyłączenie danej rzeczy spod egzekucji. Zgodnie z art. 38 § 1 P.e.a. kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania.

W sytuacji, gdy zobowiązana spółka ma świadomość, iż zajęte ruchomości nie stanowią jej własności, tylko własność osoby trzeciej, powinna o fakcie zajęcia powiadomić osobę, której jej zdaniem prawa majątkowe zostały naruszone, aby mogła ona ewentualnie wystąpić do organu egzekucyjnego ze stosownym wnioskiem. W myśl art. 168a P.e.a. osoba, która rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego, z których przeprowadzono egzekucję przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego, może dochodzić od zobowiązanego odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, dotyczących odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę. Zobowiązany odpowiada bowiem za szkodę poniesioną przez tę osobę, jeżeli wiedząc o tym, że rzecz lub prawo do niego nie należy, nie powiadomił właściciela o zajęciu rzeczy lub prawa w terminie umożliwiającym tej osobie złożenie żądania wyłączenia danej rzeczy lub prawa spod egzekucji. Tym samym zobowiązany odniósł korzyść wskutek skierowania egzekucji do rzeczy lub prawa majątkowego, które nie stanowiły jego własności (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, wyd. VII, Lex/el. 2015, komentarz do art. 168a, pkt 2).

Sąd nie podzielił również zarzutów skarżącej dotyczących błędnego określenia wierzyciela. Skarżąca powoływała się na treść art. 5 § 1 pkt 4 P.e.a., który stanowi, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin – jest właściwy dyrektor izby celnej;

Należy jednak w pierwszej kolejności wskazać, że okoliczność dotycząca błędnego określenia wierzyciela mogła być skarżona w trybie zarzutów na postępowanie egzekucyjne w administracji (art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 1 p.e.a.). Ze względu na zasadę niekonkurencyjności środków prawnych, okoliczności podlegające ocenie w postępowaniu dotyczącym zarzutów, nie mogą być przedmiotem rozpoznania skargi na czynności egzekucyjne.

Trzeba również wziąć pod uwagę, że kwestia wyznaczenia wierzyciela właściwego w sprawach dotyczących obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, czy też z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień została odrębnie uregulowana w rozporządzeniu z 2012 r., a także rozporządzeniu zmieniającym.

W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma treść § 3 ww. rozporządzenia zmieniającego, zgodnie z którym, w sprawach niezapłaconych należności, powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia (tj. 1 października 2015 r.), dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy.

Na mocy tego przepisu nastąpiła zmiana wierzyciela w przedmiotowych sprawach, którym, w miejsce właściwego dyrektora izb celnej, stał się Dyrektor Izby Celnej w S., właściwy dla obszaru całego kraju.

W związku z powyższym wierzycielem tej należności (w miejsce Dyrektora Izby Celnej w O.) jest obecnie Dyrektor Izby Celnej w S. W tytule wykonawczym wystawionym w dniu 10 sierpnia 2016 r., a więc przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, wskazano jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w O. Organ rekwizycyjny w protokołach zajęcia ruchomości z dnia 12 maja 2016 r. wskazał jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S. – który był wierzycielem od dnia 1 października 2015 r. Takie działanie organu znajdowało podstawę prawną w treści rozporządzenia zmieniającego, które weszło w życie po wystawieniu tytułu wykonawczego. Tym samym wierzyciel został określony prawidłowo.

Wbrew twierdzeniom skarżącej protokoły zajęcia ruchomości zostały prawidłowo wypełnione. Oznaczenie jako wierzyciela – Dyrektora Izby Celnej w S. znajdowało umocowanie w obowiązującym od dnia 1 października 2015r. stanie prawnym, wywołanym zmianą dokonaną na mocy § 3 rozporządzenia zmieniającego. Zmiana wierzyciela, która dokonała się w okresie od dnia wystawienia tytułu wykonawczego do dnia zajęcia ruchomości została uwzględniona w protokole dokumentującym zastosowanie tego środka egzekucyjnego. Działanie organu w tym zakresie było w ocenie Sądu prawidłowe.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut, wyeksponowany w uzasadnieniach skarg, że rozporządzenie zmieniające zostało wydane bez delegacji ustawowej. Podstawę wydania rozporządzenia stanowił bowiem art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1799 ze zm.), zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, wyznaczyć organ Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określić terytorialny zasięg jego działania, uwzględniając potrzebę sprawnego wykonywania zadań organów Służby Celnej oraz gospodarcze potrzeby przedsiębiorców. Z powołanego przepisu ustawy wynikało zatem uprawnienie ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wyznaczenia organu Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej, jak i określenia terytorialnego zasięgu jego działania.

Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), oddalił skargi.