Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 642/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1, art. 41 ust. 1 i 2, art. 44 , art. 53 , art. 57, art. 61 ust. 8
journal: Dz.U. 2014 poz 1146
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka sędzia WSA Jolanta Strumiłło Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2017r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na informację Zarządu Województwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 19 września 2016 r. Spółdzielnia A złożyła wniosek o dofinansowanie projektu nr "[...]" pt.: "Modernizacja przestrzeni osiedla Spółdzielni "[...]", do konkursu nr "[...]"ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014 – 2020, w ramach Osi priorytetowej – Obszary wymagające rewitalizacji.

Przedmiot projektu stanowi modernizacja przestrzeni osiedla Spółdzielni polegająca na budowie miejsc postojowych, remoncie istniejącego parkingu wraz z wykonaniem instalacji oświetleniowej i odwodnieniowej oraz zagospodarowaniu terenu pod funkcje rekreacyjne (plac wielofunkcyjny, urządzenia rekreacyjne, urządzenia siłowni zewnętrznej, zjazd linowy, zjeżdżalnia, stoły do tenisa stołowego, piłkarzyki zewnętrzne, sieć ścieżek rowerowych i chodników, monitoring, ogrodzenie terenu oraz boiska).

Po uzupełnieniu pismem z dnia 23 maja 2017 r., wniosek przeszedł pozytywnie weryfikację wymogów formalnych i został przedłożony do oceny formalno – merytorycznej Komisji Oceny Projektów, która stwierdziła, że nie spełnia on kryterium merytorycznego specyficznego (obligatoryjnego) nr 1 "Poprawność programu rewitalizacji". W uzasadnieniu informacji o negatywnej ocenie projektu z dnia "[...]" Zarząd Województwa, działając jako Instytucja Zarządzająca (dalej również jako: "IZ"), wskazał 31 nieprawidłowości, skutkujących uznaniem, że Lokalny Program Rewitalizacji (dalej jako: LPR), na którym został oparty złożony w niniejszej sprawie wniosek, nie jest zgodny z Wytycznymi Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014- 2020 (dalej: Wytyczne").

W szczególności organ stwierdził, że:

- LPR nie zawiera pełnej diagnozy służącej wyznaczeniu obszaru zdegradowanego oraz obszaru rewitalizacji;

- do LPR włączono uchylony dokument "Ogólna analiza ex-post Lokalnego Programu Rewitalizacji na lata 2007-2020";

- pierwsza część LPR zawiera ogólną charakterystykę gminy, z której nie wynika, czy na jej terenie występują tereny będące w stanie kryzysu oraz jaka jest skala i charakter potrzeb rewitalizacyjnych;

- przeprowadzona w LPR analiza nie obrazuje w pełni zróżnicowania wewnątrzgminnego i nie pozwala na identyfikację obszarów miasta, które pozostają w kryzysie oraz określenie potrzeb rewitalizacyjnych miasta;

- LPR powinien zawierać mapę z naniesionym podziałem całego miasta na poszczególne jednostki w ramach których dokonywana jest analiza wewnątrzgminna oraz mapy przedstawiające rozkład przestrzenny analizowanych zjawisk;

- niejasne było przyjęcie w LPR wskaźnika "gęstość zaludnienia" oraz błędne określenie wskaźnika "szczególnie zniszczone otoczenie - budynki do rozbiórki";

- diagnoza nie zawiera analizy potwierdzającej, że na terenie miasta występują tereny niezamieszkałe;

- obszar rewitalizacji został wyznaczony błędnie;

- w LPR nie została wskazana wizja stanu obszaru wyznaczonego do rewitalizacji;

- w LPR wskazano 5 celów, które są bardzo ogólne i częściowo dotyczą problemów i potrzeb, które wskazują na rozproszenie działań rewitalizacyjnych;

- w LPR nie zapewniono komplementarności: przestrzennej (projekty rozproszone przestrzennie), problemowej (projekty nie dopełniają się tematycznie), proceduralno-instytucjonalnej (brak spójności w zakresie sposobu wdrażania LPR) oraz źródeł finansowania (na wszystkie projekty planowane jest uzyskanie dofinansowania UE).

Wskazując na nieprawidłowości, IZ podniosła, że kryteria merytoryczne wyboru projektów zostały zatwierdzone przez Komitet Monitorujący Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 i określone w Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowej Obszary wymagające rewitalizacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020. Ocenę kryteriów merytorycznych przeprowadzono zgodnie z § 11 ust. 22 Regulaminu, który stanowi, że niespełnienie co najmniej jednego z kryteriów merytorycznych ogólnych (obligatoryjnych) oraz specyficznych (obligatoryjnych) powoduje negatywną ocenę wniosku o dofinansowanie projektu zgodnie z art. 53 ustawy wdrożeniowej. W związku z powyższym, projekt Spółdzielni otrzymał negatywną ocenę na etapie oceny formalno - merytorycznej.

W proteście z dnia 18 lipca 2017 r. Spółdzielnia podniosła, że w związku z faktem, iż nie jest autorem LPR, wystąpiła do Urzędu Miasta jako instytucji odpowiedzialnej za poprawność przygotowania LPR. Odwołując się do przedstawionego przez tę instytucję uzasadnienia poprawności przygotowania programu rewitalizacji w poszczególnych 31 zakwestionowanych przez IZ punktach, Spółdzielnia zarzuciła, że oceniający wykraczając poza swoje kompetencje, dokonali subiektywnej oceny dokumentu. Zdaniem strony, w wielu przypadkach ocena dokonana została wyłącznie na podstawie własnych doświadczeń osób oceniających, a nie zgodnie z przepisami prawa. Strona dodała, że w toku oceny merytorycznej nie wystąpiono do niej z żądaniem wyjaśnienia spornych kwestii, a tym samym ocena przeprowadzona została w sposób ułomny, cząstkowy i tendencyjny, mając na celu uzasadnienie przyjętej z góry zdefiniowanej tezy. Stanowi to o rażącym naruszeniu zasad przejrzystego, rzetelnego i bezstronnego procesu oceny projektów. Zdaniem strony, ocena poprawności programu rewitalizacji i przedstawienie Wykazu poprawnie zweryfikowanych LPR przez IZ powinny mieć miejsce przed ogłoszeniem konkursu, a nie po jego zakończeniu (wykaz został umieszczony na stronie internetowej w dniu 28 czerwca 2017 r.). Projekt miał na celu poprawę infrastruktury budynków i zagospodarowanie terenu, a dla takich projektów istotny jest czas realizacji, gdyż nie można realizować pewnych prac w okresie jesienno - zimowym. Niezrozumiały jest również fakt odrzucenia projektu zagospodarowania terenu przestrzeni osiedlowych prowadzący do nadania im nowych funkcji społecznych, w tym kulturalnych, edukacyjnych i rekreacyjnych oraz gospodarczych.

Przed rozpatrzeniem protestu IZ, działając na podstawie art. 57 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1146, dalej: "ustawy wdrożeniowej"), powołała nowy skład Komisji Oceny Projektów w celu zweryfikowania prawidłowości oceny zarzutów protestu. W wyniku tej oceny dwóch ekspertów potwierdziło, że projekt nie spełnia kryterium merytorycznego specyficznego (obligatoryjnego) nr 1 "Poprawność programu rewitalizacji". W uzasadnieniu stanowiska wskazało, że w LPR przedstawiono diagnozę czynników i zjawisk kryzysowych jedynie dla wybranych we wcześniejszym Lokalnym Programie Rewitalizacji na lata 2007-2020 obszarów przewidzianych do kompleksowej rewitalizacji. Tymczasem, zgodnie z Wytycznymi, diagnoza powinna obejmować cały obszar gminy, a dla obszaru rewitalizacji należy przeprowadzić pogłębioną diagnozę, szczególnie kwestii społecznych. Brak przeprowadzenia pełnej diagnozy obszaru gminy umożliwiającej odniesienie mierników rozwoju do wartości dla całej gminy uniemożliwia prawidłowe wyznaczenia obszaru rewitalizacji.

IZ stwierdziła, że w diagnozie dla "Obszarów zdegradowanych dołączonych w wyniku konsultacji" w sposób niewystarczający przedstawiono ścisłe powiązanie działań z celami rewitalizacji. W programie przedstawiono zasięgi przestrzenne obszarów rewitalizacji, które nie zostały jednak określone w oparciu diagnozę przeprowadzoną dla całego obszaru gminy. Ponadto w programie nie przedstawiono wizji stanu dla każdego z wybranych obszarów po przeprowadzeniu rewitalizacji. Wnioskodawca jako wizję przywołał tabelę "Wskaźniki kontekstowe opisujące zmianę sytuacji społeczno-gospodarczej na obszarach zdegradowanych", choć powinna ona była zostać przedstawiona opisowo. Ponadto w programie określono 5 celów nazwanych szczegółowymi, chociaż noszą znamiona głównych, gdyż mają wysoki stopień ogólności. Nie określono natomiast jakichkolwiek kierunków działań mających na celu eliminację lub ograniczenie negatywnych zjawisk. Wnioskodawca przedstawił 5 podstawowych projektów i przedsięwzięć rewitalizacyjnych wraz z ich opisami. W ocenie IZ, są to jednak tylko projekty infrastrukturalne, które bezpośrednio nie rozwiązują problemów wynikających z diagnozy. Przy czym wnioskodawca powołał się w proteście na jeden z projektów z listy projektów dodatkowych, które nie dotyczą tego kryterium. Na liście projektów podstawowych brak było również projektów nakierowanych bezpośrednio na sferę społeczną. Przedstawiono 67 projektów uzupełniających, które nie realizują kierunków działań, mających na celu eliminację lub ograniczenie negatywnych zjawisk powodujących sytuację kryzysową, ponieważ kierunki te nie zostały określone. Nie przedstawiono także mechanizmów zapewnienia komplementarności między poszczególnymi projektami/przedsięwzięciami rewitalizacyjnymi na płaszczyźnie przestrzennej, problemowej, proceduralno-instytucjonalnej i międzyokresowej. Wnioskodawca w proteście przywołał zapis dotyczący jedynie komplementarności źródeł finansowania. Program nie zawiera natomiast opisu pozostałych wymiarów komplementarności zawartych w Wytycznych.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na powyższą ocenę strona, wnosząc o uznanie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, zarzuciła:

- naruszenie art. 41 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w związku z § 4 ust. 6 Regulaminu konkursu, poprzez nieumieszczenie w wykazie załączników do Regulaminu konkursu, Wykazu pozytywnie zweryfikowanych programów rewitalizacji przez IZ;

- naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez brak rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku na skutek błędnego przyjęcia, że nie spełniono wskazanego kryterium;

- naruszenie art. 44 ustawy wdrożeniowej, poprzez brak rzetelnej oceny wniosku przez Komisję Oceny Projektów polegającą na nieprecyzyjnym wezwaniu do uzupełnień;

- brak rzetelności, przejrzystości i prawidłowości rozpoznania protestu, poprzez powielenie argumentów Komisji Oceny Projektu i niedostrzeżenie ewidentnych uchybień merytorycznych poczynionych w ramach oceny wniosku.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w trakcie trwania naboru wniosków IZ nie przedstawiła Wykazu pozytywnie zweryfikowanych programów rewitalizacji. Dokonała tego dopiero 28 czerwca 2017 r., czyli po zakończeniu oceny projektów. Zaniechanie powyższego obowiązku doprowadziło do przystąpienia przez skarżącą do konkursu w przekonaniu, iż Lokalny Program Rewitalizacji jest sporządzony prawidłowo i skutkowało poniesieniem kosztów związanych z przygotowywaniem dokumentacji, m.in. konkursowej. Niezrozumiałe jest dla strony, że w toku procedury, pismem z dnia 11 maja 2017 r. została poproszona o skompletowanie dokumentów niezbędnych do podpisania umowy o dofinansowanie, co nie wskazywało zakwestionowania LPR. Zarzucając Regulaminowi konkursu, iż jest niezgodny z ustawą wdrożeniową, strona podniosła, że kryteria oceny w konkursie powinny odnosić się wyłącznie do wnioskodawcy. Ustanowienie poprawności programu rewitalizacji jako kryterium w konkursie jest niedopuszczalne, w sytuacji, gdy wnioskodawca nie ma żadnego wpływu na jego spełnienie, skoro nie jest twórcą tego dokumentu. Naruszenie to uwypukla fakt, że IZ nie załączyła do Regulaminu konkursu załącznika w postaci Wykazu pozytywnie zweryfikowanych programów rewitalizacji, pozostawiając tym samym dowolność ich interpretacji i niejasność zastosowanych w ocenie kryteriów.

Spółdzielnia podniosła również, że ocena dokonana na etapach oceny projektu i rozpatrzenia protestu wskazuje na rozbieżność co do zakresu uwag ekspertów. Na etapie oceny merytorycznej eksperci sformułowali aż 31 uwag co do poprawności dokumentu, natomiast rozpatrując protest jedynie 8. Jednocześnie, w związku z rozpatrzeniem protestu IZ nie odpowiedziała przedstawione w nim na stanowisko, a jedynie powieliła uprzednio wskazane treści. Tym samym naruszyła zasadę przejrzystej, rzetelnej i bezstronnej oceny projektów, o której mowa w art. 37 ust. 1. ustawy wdrożeniowej. Ponadto, pomimo wezwania z dnia 11 maja 2017 r. do złożenia przez stronę wyjaśnień na etapie oceny merytorycznej, IZ nie przedstawiła uwag eksperta w zakresie poprawności programu rewitalizacji, pozbawiając tym samym beneficjenta możliwości ustosunkowania się do budzących wątpliwość zapisów LPR. IZ wezwała bowiem do uzupełnienia innych kryteriów niż to, z powodu którego nastąpiło później odrzucenie projektu. Wytyczne, na które powołali się oceniający, w sposób ogólny określają minimalne wymagania co do zakresu i celu LPR, a przy tym nie ustanawiają zamkniętego katalogu tych wymagań. Nawet załącznik nr 15 do Regulaminu konkursu tworzył jedynie wymóg minimalnych opisów. Przygotowany przez Urząd Miasta LPR zawiera wszystkie wymagane elementy. Zdaniem strony, o błędnej i subiektywnej ocenie ekspertów świadczy choćby uwaga o ograniczeniu opisu powiązań LPR z dokumentami strategicznymi - pominięciu powiązań z dokumentami europejskimi, krajowymi, regionalnymi, która to uwaga nie ma odzwierciedlenia w Wytycznych. Ponadto lakoniczne, nieprecyzyjne i nie poparte żadnym uzasadnieniem zapisy w znaczący sposób utrudniają odwołanie się od oceny. Skarżąca może jedynie na podstawie kontekstu przypuszczać, które z przytoczonych zapisów potwierdzają spełnienie lub niespełnienie Wytycznych.

W odpowiedzi na skargę IZ wniosła o jej oddalenie. Stwierdziła, że nie może zostać uznane za naruszające prawo, podjęcie decyzji o ocenie LPR dopiero na etapie wyboru projektów. Wybór trybu oceny LPR należy wyłącznie do IZ, a skarżąca, przystępując do konkursu zaakceptowała określone w nim warunki, jak również przyjęła na siebie obowiązek ich stosowania. IZ zwróciła uwagę, że Wykaz pozytywnie zweryfikowanych programów rewitalizacji nie mógł powstać przed ogłoszeniem o konkursie, gdyż wymagałoby to od organu wystąpienia do wszystkich jednostek samorządu terytorialnego o przesłanie istniejących LPR – ów i ich oceny przed dniem złożenia wniosków, choć zgodnie z wymaganiami składany projekt rewitalizacyjny powinien wynikać z obowiązującego na dzień składania wniosku, programu rewitalizacji. Prowadziłoby to de facto do podwójnej weryfikacji tych samych dokumentów przez IZ. Przy czym brak zamieszczenia LPR w Wykazie nie dyskwalifikował skarżącej z możliwości udziału w konkursie. W przypadku bowiem, gdy program rewitalizacji nie znajduje się w wykazie pozytywnie zweryfikowanych programów rewitalizacji, weryfikowane jest, czy spełnia on Wytyczne Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014 – 2020. IZ dodała również, że zarzuty skarżącej powinny odnosić się do sposobu dokonania oceny, a nie prawidłowości ustalonych w Regulaminie konkursu kryteriów oceny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1647 ze zm.), art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") oraz art. 3 § 3 p.p.s.a., w związku z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 217 ze zm., dalej jako: "ustawa wdrożeniowa"), zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego orzekającego w przedmiocie informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, jest zbadanie legalności tego aktu pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej stanowi, że sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając że: ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję przeprowadzającą konkurs; pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez instytucję właściwą do przeprowadzenia konkursu. Chodzi zatem o ustalenie, czy dokonująca oceny projektu Instytucja Zarządzająca prawidłowo zinterpretowała i zastosowała przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

W związku z analizą przesłanej wraz ze skargą dokumentacji konkursowej, kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżone rozstrzygnięcie w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd stwierdził, iż zarzuty strony skarżącej nie zasługują na uwzględnienie, bowiem dokonana ocena projektu nie narusza przepisów prawa.

W art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania, to jest przejrzystość, rzetelność, bezstronność wyboru projektów oraz równość wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasady te mają charakter normatywny. Znajdują zaś umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości (art. 9 TWE oraz art. 2 i 157 ust. 4 TFUE). Zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki rozwoju obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z nich. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów (J. Jaśkiewicz, Komentarz do art. 37 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowania w perspektywie finansowej 2014 – 2020, wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1/17).

Również na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z dnia 6 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie podkreślał, że instytucja zarządzająca jest ustawowo umocowana w ramach nałożonego przepisem art. 26 ust. 2 ustawy obowiązku, do uwzględnienia zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz obowiązku zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów, do wydawania aktów dotyczących oceny i wymogów dokumentacji konkursowej odnoszących się do kryteriów dokonywanej oceny wniosków, w postaci np. Regulaminu Konkursu, czy określenia kryteriów wyboru projektów. Takie akty, służące realizacji celu ustawowego – sprawnego i rzetelnego przeprowadzenia konkursu – uznaje się za zgodne z prawem i uzasadniające domaganie się od uczestników konkursu wypełnienia jego warunków (np. wyrok NSA z 20 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 907/09, z 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 790/10).

W niniejszej sprawie, przedmiotem projektu ubiegającego się o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020, było działanie w zakresie "Modernizacji przestrzeni osiedla Spółdzielni A", do konkursu ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014 – 2020.

W świetle Szczegółowego opisu osi priorytetowej "Obszary wymagające rewitalizacji" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020, celem szczegółowym Działania 8.1 - Rewitalizacja obszarów miejskich, jest lepsza jakość życia społeczności zamieszkujących obszary problemowe. Ogłaszając konkurs na dofinansowanie projektów w ramach tego Działania, wśród typów projektów wymieniono natomiast w schemacie A, zintegrowane przedsięwzięcia dotyczące wszystkich aspektów rewitalizacji danego obszaru obejmujące zagospodarowanie zdegradowanych obszarów miejskich w celu przywrócenia lub nadania im nowych funkcji społecznych ((w tym kulturalnych, edukacyjnych (z wyłączeniem form szkolnych) i rekreacyjnych (z wyłączeniem funkcji sportowych)) oraz gospodarczych (z wyłączeniem miejsc noclegowych), w tym:

- przebudowę, modernizację lub adaptację istniejących obiektów (wyjątkowo w uzasadnionych wypadkach odtwarzanie historycznej zabudowy) wraz z zakupem wyposażenia wpływającego na unowocześnienie obiektów (wyłącznie jako element projektu inwestycyjnego);

- zagospodarowanie i rozwój przestrzeni publicznych ukierunkowane na podniesienie atrakcyjności społecznej oraz nadawanie walorów funkcjonalnych i estetycznych tym przestrzeniom z uwzględnieniem ich regionalnej tożsamości np. place, skwery, parki, obiekty małej architektury (ścieżki rowerowe i piesze, jako element projektu inwestycyjnego);

- budowę lub przebudowę dróg stanowiących drogę wewnętrzną obszaru rewitalizowanego (definicja: słownik terminologiczny) przyczyniającą się do gospodarczej i fizycznej rewitalizacji i regeneracji obszarów miejskich lub miejskich obszarów funkcjonalnych, wyłącznie jako element ww. projektów.

W odniesieniu do realizowanego przez skarżącą Spółdzielnię działania, w ramach którego złożono oceniany w niniejszej sprawie projekt, IZ stwierdziła w wyniku weryfikacji przeprowadzonej na kolejnych etapach postępowania konkursowego oraz po złożonym proteście, że nie spełnia on kryterium merytorycznego specyficznego (obligatoryjnego) nr 1 "Poprawność programu rewitalizacji", co wiązało się z ostatecznym ustaleniem 8 nieprawidłowości w ramach tego programu, wobec których wnioskowany do dofinansowania projekt w zakresie "Modernizacji przestrzeni osiedla Spółdzielni A", okazał się niezgodny zarówno w zakresie kryteriów merytorycznych określonych zapisami Osi priorytetowej – Obszary wymagające rewitalizacji, jak i z Wytycznymi Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014- 2020.

Zdaniem Sądu, wobec ostatecznych wyników postępowania konkursowego dla ww. Działania, ustalonych przez dwie niezależne komisje rzeczoznawców, jasno sformułowane i opisane na stronach 23-24 negatywnej oceny projektu, stanowisko Instytucji Zarządzającej odnośnie braku zgodności LPR z wymienionymi wyżej Wytycznymi, nie budzi zastrzeżeń.

Odnosząc się do tego stanowiska wskazać należy w pierwszej kolejności na zakres kontroli sądowej sprawowanej w sprawach ze skarg na negatywny wynik procedury odwoławczej unormowanej w systemie realizacji programu operacyjnego. Podzielając prezentowane w orzecznictwie poglądy (p. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1490/17, publ.: na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zauważenia zaś wymaga, że możliwości sądu administracyjnego są w analizowanej kategorii spraw ograniczone. Rolą Sądu jest w szczególności zbadanie, czy zaskarżona ocena organu została sformułowana w postępowaniu wolnym od naruszeń prawa i odpowiadającym zasadom wynikającym z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Sąd administracyjny nie został natomiast wyposażony w kompetencje, aby ocenić i podważyć wiedzę fachową ekspertów dokonujących merytorycznej oceny projektu. Nie ma bowiem wiedzy specjalistycznej, przy czym w postępowaniu przed sądem administracyjnym wyłączono możliwość przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Tym samym sąd administracyjny nie ma kompetencji ani też odpowiednich narzędzi procesowych, aby dokonać merytorycznej oceny projektu, co byłoby równoznaczne z niedozwolonym na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (z nielicznymi wyjątkami) zastępowaniem organu w orzekaniu. Reasumując, stosownie do art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, zakres kontroli sądów administracyjnych w sprawach dotyczących wniosków o dofinansowanie projektów w ramach określonych tą ustawą ogranicza się do zbadania zgodności z prawem zaskarżonych aktów wydanych w postępowaniu toczącym się przed właściwą instytucją. Tylko zaś stwierdzenie naruszenia prawa procesowego lub materialnego, w sposób mogący mieć wpływ na wynik oceny, może skutkować uchyleniem kontrolowanego przez sąd aktu.

W rozpoznawanej sprawie Sąd takich nieprawidłowości nie stwierdził.

Zauważyć w tym miejscu należy, że wobec stwierdzenia w oparciu o posiadaną wiedzę, iż działający w ramach KOP eksperci dokonali wadliwej oceny spełnienia przez projekt kryteriów merytorycznego specyficznego, stosowne zastrzeżenia w celu skutecznego podważenia tej oceny, strona podnosić powinna na etapie postępowania konkursowego. W niniejszej sprawie wniosek skarżącej Spółdzielni został poddany indywidualnej i niezależnej ocenie ekspertów, którzy jak wynika z akt, wyjaśnili w sposób zrozumiały i wyczerpujący, dlaczego uznali, że nie zostało spełnione wskazane kryterium. Przy czym w związku z zarzutami protestu, oceny tej dokonano dwukrotnie, przez niezależne składy Komisji Oceny Projektów. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia, jak chciałaby tego skarżąca, że doszło do naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez nieprzeprowadzenie oceny w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny.

Na uwzględnienie nie mogą zasługiwać również twierdzenia strony skarżącej, że w związku z postępowaniem doszło do naruszenia art. 41 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej w związku z § 4 ust. 6 Regulaminu konkursu. Zauważyć należy, że uprawnienia Instytucji Zarządzającej w zakresie ustalenia kryteriów wyboru projektów wynikają z art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej. Wytyczne w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014 – 2020 ustanawiają procedurę, zgodnie z którą weryfikacja wymogu spełniania przez program rewitalizacji wymagań określonych Wytycznymi, nastąpić może w trakcie naboru i oceny wniosków o dofinansowanie projektów rewitalizacyjnych. Tak też było w niniejszej sprawie, w której ocena programu rewitalizacyjnego miała miejsce dopiero w toku procedury konkursowej zainicjowanej wnioskiem o dofinansowanie konkretnego projektu rewitalizacyjnego. Z tego też względu nie można czynić Instytucji Zarządzającej zarzutu, że nie dokonała weryfikacji lokalnych programów weryfikacji jeszcze przed upływem terminu zgłoszenia wniosków o dofinansowanie projektu. Nie sposób bowiem nałożyć na tę Instytucję wymogu zweryfikowania wszystkich lokalnych programów rewitalizacyjnych w związku z wyłącznie hipotetyczną możliwością złożenia wniosku o dofinansowanie przez podmioty działające na terenach objętych tymi programami. Niezasadny był również zarzut opublikowania przez IZ Wykazu pozytywnie zweryfikowanych programów rewitalizacji, już po terminie złożenia wniosków o dofinansowanie. Obowiązek ten nie wynikał bowiem z Wytycznych, w których wskazano jedynie, że wykaz programów rewitalizacji obejmuje wszystkie pozytywnie zweryfikowane programy. Oznacza to, że skoro w niniejszej sprawie, zgodnie z Wytycznymi, weryfikacja programu rewitalizacji miała miejsce dopiero w toku procedury konkursowej, zamieszczenie danego programu w Wykazie było możliwe po dokonaniu przez IZ oceny tego programu w ramach konkursu. Ponadto w definicji analizowanego kryterium merytorycznego specyficznego nr 1, określonej w załączniku nr 3 do SzOOP oraz w załączniku nr 11 do Regulaminu konkursu, wprost wskazano, że brak zamieszczenia danego programu rewitalizacji w Wykazie nie unicestwiał możliwości uzyskania dofinansowania, gdyż program podlegał wówczas badaniu w toku konkursu. Strona przystępując do konkursu, powinna znać jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich. Przy czym przystąpienie do konkursu oznacza akceptację jego zasad, w związku z czym aktualne zarzuty strony skarżącej powinny odnosić się do sposobu przeprowadzenia oceny projektu, a nie zasad konkursu i ustalonych w nim kryteriów oceny, które były jej znane od początku konkursu i nie mogły być przez nią kontestowane w ramach niniejszego postępowania.

W kwestii zarzutu naruszenia art. 44 ustawy wdrożeniowej, poprzez brak wezwania do uzupełnienia wniosku, Sąd ocenił jako prawidłowe stanowisko IZ, że możliwość ta była w niniejszej sprawie wyłączona w związku z treścią Wytycznych, które przewidywały, że projekt rewitalizacyjny wynika z obowiązującego na dzień składania wniosku o dofinansowanie, programu rewitalizacji. Powiązanie treści merytorycznej wniosku o dofinansowanie z programem rewitalizacji obowiązującym na dzień złożenia wniosku, wykluczało w konsekwencji uwzględnienie zmiany tego programu w toku procedury konkursowej. Ewentualna bowiem modyfikacja wniosku o dofinansowanie dostosowująca ten wniosek do zmienionego już po dacie zakończenia naboru, programu rewitalizacji, stanowiłaby niewątpliwie niedozwoloną merytoryczną modyfikację projektu.

Z akt wynika, że z przyczyn wyżej opisanych, opartego na ocenie rzeczoznawców stanowiska IZ, strona przekonywująco nie podważyła. Słusznie zatem organ zastosował § 11 ust. 22 Regulaminu konkursu, zgodnie z którym, niespełnienie co najmniej jednego z obligatoryjnych kryteriów merytorycznych ogólnych oraz - jak w niniejszym przypadku – specyficznych, skutkuje negatywną ocenę wniosku o dofinansowanie projektu stosownie do treści art. 53 ustawy wdrożeniowej.

Sąd dokonał również oceny postępowania Instytucji Zarządzającej na gruncie zasad procesowych określonych w takich sprawach przepisami ustawy wdrożeniowej i nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania. Z przesłanej w związku ze skargą dokumentacji wynika, że skarżąca Spółdzielnia miała możliwość wyczerpania całego toku postępowania protestowego i odwoławczego, a Jej protest został poddany wnikliwej analizie, w szczególności ponownej, dokładnej ocenie przez członków właściwej komisji. Ustalenia w spornym zakresie, wraz z ich oceną dokonaną przez wchodzących w skład obu komisji niezależnych ekspertów, nie zostały przez skarżącą skutecznie podważone w postępowaniu konkursowym.

W tym stanie rzeczy, wobec nie stwierdzenia przez Sąd, iż w związku z dokonaną przez IZ oceną projektu doszło do naruszenia przepisów prawa, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł jak w sentencji wyroku.