Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 48/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-03-22 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 2 pkt 7 w zw. z art. 245 par. 3, art. 245 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A S.A. w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z kosztów sądowych.

W uzasadnieniu powyższego podała, że nie posiada żadnych środków finansowych zarówno w gotówce jak i na rachunkach bankowych. Te bowiem na skutek wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w S. tytułów wykonawczych zostały zajęte. Wprawdzie kapitał Spółki wynosi 100.000,00 zł, niemniej jednak w ubiegłym roku obrotowym poniesiono stratę rzędu 60.919,16 zł, podczas gdy w roku 2015 strata ta wynosiła 1.026.361,62 zł. Dodatkowo wskazała, że ujawniona w bilansie wartość środka trwałego 72.441,71 zł stanowi "modernizacja biura" w związku z czym nie ma możliwości jego zbycia, celem pozyskania stosownych środków finansowych.

Na potwierdzenie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożyła nieuwierzytelnione kserokopie następujących dokumentów: zawiadomienia Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...]r. o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego Spółki wraz z odpisami zarządzeń stosowanych przy zabezpieczaniu należności pieniężnych, zestawienia operacji w rachunku bieżącym, którego saldo na dzień 31 stycznia 2017 r. wynosiło (-) 947,25 zł, zeznania podatkowego CIT-8 Spółki za 2015 r. wraz ze sporządzonym za ten okres bilansem, raportem kasowym z 31 grudnia 2016 r., którego saldo końcowe wynosiło 138,35 zł oraz zerowymi deklaracjami VAT za ostatnie trzy miesiące, gdzie nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy wynosiła 20.532,00 zł.

Ponieważ podane wyżej dane uznano za niewystarczające, pismem z dnia 13 lutego 2017 r. wezwano skarżącą Spółkę do uwierzytelnienia dołączonych do wniosku dokumentów w postaci bilansu za 2016 r., a nadto nadesłania rachunku zysków i strat, rachunku przepływów pieniężnych oraz informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego Spółki za 2015 r., rachunku zysków i strat oraz rachunku przepływów pieniężnych za 2016 r., które do wniosku nie zostały dołączone. Podobnie jak zeznanie podatkowe za 2016 r., ewidencja środków trwałych, raport kasowy i deklaracja VAT-7 za styczeń 2017 r.

Wezwanie to przesłane zostało pod wskazany adres i wobec nieobecności adresata pozostawione na okres 14 dni w urzędzie pocztowym do odbioru, o czym stosowne zawiadomienia w postaci awiza umieszczono w skrzynce na korespondencję. Ponieważ przesyłka nie została odebrana zwrócono ją do tut. Sądu

z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". W tej sytuacji doręczenie uważa się za skutecznie dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, czyli z dniem 8 marca 2017 r., jako że pierwsze awizo miało miejsce 22 lutego 2017 r.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu, o ile ta wykaże, tj. udowodni, przedstawi w sposób przekonujący, unaoczni (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl), że nie ma wystarczających środków na poniesienie kosztów zainicjowanego postępowania. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy więc od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 319).

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka do dnia dzisiejszego nie wykonała wezwania z dnia 13 lutego 2017 r. to jest nie przedłożyła rachunku zysków i strat, rachunku przepływów pieniężnych oraz informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za 2015 r. Dodatkowo nie nadesłała rachunku zysków i strat oraz rachunku przepływów pieniężnych za 2016 r.; również zeznanie podatkowe za ten okres oraz ewidencja środków trwałych, raport kasowy i deklaracja VAT-7 za styczeń 2017 r. nie zostały nadesłane choć mają istotne znaczenie w sprawie. Wprawdzie do wniosku dołączyła nieuwierzytelnioną za zgodność z oryginałem kserokopię bilansu Spółki za 2015 i 2016, niemniej jednak ta nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Należy bowiem zauważyć, że brak uwierzytelnionej kserokopii tego dokumentu spowodował, że ten należało oceniać w świetle całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1016/11, wyrok WSA z 6 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1508/09, wyrok WSA z 31 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 1821/13, publik. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a ten jak wskazano wyżej nie był kompletny. Sprawozdanie finansowe Spółki obejmuje bowiem nie tylko bilans ale również rachunek zysków i strat oraz informację dodatkową, które nie zostały do akt dołączone. A ponieważ wnioskodawcą jest Spółka akcyjna, wskazane wyżej dokumenty księgowe na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1047 z późn. zm.) badane są przez biegłego rewidenta, którego opinia stanowi ich integralną część. Tymczasem przedłożona do akt kserokopia bilansu informacji w tym przedmiocie nie zawierała. Z jej treści wynikało jedynie, że kapitał (fundusz) podstawowy Spółki wynosi 100.000,00 zł. Niezależnie od powyższego Spółka ta posiada kapitał zapasowy, który w porównaniu do roku 2015, uległ zwiększeniu z kwoty 845.576,19 zł do kwoty 1.045.576,19 zł. Jednocześnie o 1.983.957,00 zł zmniejszyła się kwota zobowiązań krótkoterminowych wykazanych po stronie pasywów. Podobnie zaksięgowana tam strata uległa pomniejszeniu z kwoty 1.026.361,62 zł do kwoty 60.919,16. Ponieważ zestawienie przychodów i wydatków nie zostało do akt dołączone nie można było ocenić czy strata ta była wynikiem ponoszonych kosztów prowadzonej działalności, jak to miało miejsce w 2015 r. (vide: zeznanie podatkowe CIT-8), czy też nie.

Wprawdzie dokumenty, które nadesłano wskazywały, że wobec Spółki prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, niemniej jednak brak rachunku zysków i strat za 2016 r. nie pozwalał na jednoznaczną ocenę na ile podana wyżej okoliczność wpływa na kondycję finansową Spółki, a w szczególności na wypracowany przychód, który nie został podany. Nie można było go ustalić ani w oparciu o deklaracje VAT za IV kwartał 2016 r., ani w oparciu o raport kasowy z grudnia 2016 r. Tymczasem powyższe ma istotne znaczenie w sprawie, albowiem z treści art. 166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 z późn. zm.) wynika, że w okresie zabezpieczenia - za zgodą organu egzekucyjnego - mogą być dokonywane wypłaty z zajętego - w celu zabezpieczenia - rachunku bankowego zobowiązanego, o ile ten przedstawi wiarygodne dokumenty świadczące o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Ponieważ przedłożony do akt materiał źródłowy i w tym zakresie okazał się niekompletny w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym należało powtórzyć, że prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń, gdyż to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku (vide: postanowienia NSA z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 258/06 oraz z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt I FZ 63/05 publik. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). To z kolei oznacza, że dopóki skarżąca Spółka nie nadeśle wszystkich żądanych dokumentów źródłowych jej wniosek nie będzie zasługiwał na uwzględnienie. Treść art. 255 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia bowiem wątpliwości co do tego, że odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Dlatego też jego bierność w tym zakresie postrzegana jest jako nienależyte wykazanie przewidzianej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanki przyznania prawa pomocy (vide: postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, LEX nr 1405507).

Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.