Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 55/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 65 par. 1, art. 66 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 25 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 roku sprawy ze skargi B. P. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu postanawia: odrzucić skargę. m. d.


UZASADNIENIE

II SAB/Łd 55/20

U Z A S A D N I E N I E

B.P. wniósł skargę na bezczynność Wojewody [...] w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Miasta i Gminy w K. oraz Naczelnika Miasta i Gminy K. o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu, zarzucając organowi rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o:

1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego

prowadzenia postępowania,

2) zobowiązanie Wojewody [...] do niezwłocznego dokonania czynności,

czyli przekazania (zwrotu) wniosku Skarżącego organowi według właściwości,

3) stwierdzenie, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie

postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

4) przyznanie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 5.000 zł

(na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.).

W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że wnioskiem z dnia 6 lutego 2020 r. B.P. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. o stwierdzenie nieważności następujących decyzji wywłaszczeniowych: 1) Urzędu Miasta i Gminy w K. z dnia [...] maja 1985 r. nr [...], 2) Urzędu Miasta i Gminy w K. z dnia [...] maja 1985 r. nr [...], 3) Urzędu Miasta i Gminy w K. z dnia [...] maja 1985 r. nr [...], Naczelnika Miasta i Gminy K. z dnia [...] kwietnia 1989 r. oraz z dnia [...] czerwca 1989 r. nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało, że jest organem niewłaściwym w sprawach objętych podaniem wnioskodawcy i przekazało wniosek wraz z załącznikami w trybie art. 65 § 1 k.p.a. Wojewodzie [...] - według SKO - organowi właściwemu w sprawie.

Skarżący zwrócił uwagę, że przekazanie wniosku do Wojewody [...] nastąpiło nieprawidłowo, w formie niezaskarżalnego postanowienia. W stanie prawnym obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r. brak jest podstawy prawnej do wydania postanowienia (zaskarżalnego) w przedmiocie przekazania podania organowi właściwemu do jego załatwienia. Przekazanie następuje przy piśmie, zaś o fakcie przekazania podania należy zawiadomić wnoszącego to podanie. Oznacza to, że - zgodnie z intencją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. - sprawa nie została skutecznie przekazana do innego organu administracji publicznej, tj. Wojewody [...] w trybie art. 65 § 1 k.p.a. przez organ, który uznał się za niewłaściwy.

W związku z tym należy poddać w wątpliwość związanie organu, tj. Wojewody [...] postanowieniem SKO w Ł. o przekazaniu sprawy według właściwości, a także skuteczność prawną takiego przekazania z uwagi na dokonanie go bez podstawy prawnej. Z tych względów uzasadnionym jest stwierdzenie, że wojewoda nie był związany wydanym przez SKO postanowieniem o przekazaniu sprawy. Powyższe nie zwalnia jednakowoż organu administracji publicznej, tj. wojewody z obowiązku załatwienia tego wniosku w sposób zgodny z zasadą praworządności.

Obowiązkiem wojewody było niezwłoczne przekazanie (zwrot) wniosku do organu właściwego w sprawie i poinformowanie o tym fakcie Skarżącego w drodze pisma informującego, będącego odpowiedzią na wniosek. Tymczasem wojewoda pozostaje w stanie bezczynności, rozumianej jako brak podjęcia przewidzianych prawem działań od chwili przekazania wniosku Skarżącego przez SKO w sposób celowo wadliwy do chwili wniesienia niniejszej skargi na bezczynność.

Skarżący zgodnie z prawem wniósł ponaglenie do organu nadrzędnego za pośrednictwem wojewody, które zostało przesłane przez [...] Urząd Wojewódzki, czyli nie organ w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, do właściwego organu nadrzędnego, tj. Ministra Rozwoju. W tych okolicznościach minister wydał postanowienie z dnia [...] czerwca 2020 r. uznające, że Wojewoda [...] nie dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu.

W tym miejscu należy wskazać, że tutejszy sąd zna z autopsji inne przykłady zachowania urzędników celowo naruszających prawo jako skutek współudziału organów administracji publicznej w nieformalnej strukturze o jasno wytyczonych, kategorycznie realizowanych celach ponad prawem, oraz jest świadomy swojego "wkładu" w ramach tej struktury w różnych postępowaniach z udziałem Skarżącego jako strony (vide III SA/Łd 336/10, III SA/Łd 318/16, II SA/Łd 148/17).

Należy dodać, że po bezskutecznym przekazaniu przez SKO wniosku skarżącego do wojewody jako organu właściwego uaktywnił się [...] Urząd Wojewódzki, który udając organ prowadzący postępowanie w sprawie sygn. akt [...] i wysyła do skarżącego pisma z różnymi żądaniami i terminami.

Jak przyjmuje się w orzecznictwie, każda bezczynność w postępowaniu jest naruszeniem prawa, godzi bowiem w zasady prowadzenia postępowania wskazane w k.p.a. (art. 12, art. 35, art. 36 tej ustawy), jednak nie każda bezczynność powoduje, że mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej przez ich ewidentne (oczywiste) niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie. Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że w przypadku skarżącego naruszenie prawa przez wojewodę nosi cechy naruszenia rażącego.

Wojewoda [...] był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do podjęcia określonych czynności i mimo to nie podjął działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Sprawa ma dla skarżącego fundamentalne znaczenie ze względu na konsekwencje stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu, gdyż wiąże się z tym konieczność podjęcia dalszych działań w celu odzyskania zabranych wskutek przestępstw przeciwko dokumentom geodezyjnym nieruchomości i uzyskanie stosownego odszkodowania za szkody materialne, jak i niematerialne wyrządzone przez urzędników tymi przestępstwami.

W okolicznościach sprawy - biorąc pod uwagę orzecznictwo sądów administracyjnych - bez żadnej wątpliwości i wahań należy stwierdzić, że Wojewoda [...] naruszył prawo w sposób oczywisty. Organ celowo unikał przekazania wniosku skarżącego do organu właściwego w sprawie, naruszając zasady i terminy określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Dodatkowym czynnikiem kwalifikującym naruszenie prawa przez organ jako rażące jest intencjonalność niepodejmowania czynności i świadome działanie na szkodę skarżącego, przy wiedzy organu, że przekazanie wniosku przez SKO było bezskuteczne. Świadczy o tym również "radosna twórczość urzędnicza" [...] Urzędu Wojewódzkiego markującego prowadzenie postępowania. Nie można zatem naruszenia prawa Wojewody [...] traktować na równi ze stanem określanym jako zwykłe naruszenie prawa.

Mając na uwadze rażące naruszenie prawa przez wojewodę, skarżący uznał za zasadne żądanie przyznania od organu na jego rzecz sumy pieniężnej, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. W państwie, w którym organy mają obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa nie do zaakceptowania jest sytuacja całkowitego ignorowania przepisów prawa przez wojewodę i traktowania skarżącego jako przedmiot prawa. Takie drastyczne i ostentacyjne naruszanie norm prawnych przez organ administracji, winno wiązać się z nałożeniem na organ obowiązku zapłaty kwoty pieniężnej, która będzie stanowiła swoistą "karę" dla organu oraz rekompensatę dla skarżącego za naruszanie jego praw. W świetle powyższego skarga jest w pełni zasadna.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o odrzucenie skargi w sprawach nr [...], [...], [...] oraz o oddalenie skargi w sprawie nr [...].

W uzasadnieniu skargi organ wyjaśnił, że podaniem z dnia 6 lutego 2020 r., przekazanym Wojewodzie [...] przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Ł. w dniu 2 marca 2020 r., B.P., reprezentowany przez E.K.-P., wystąpił o stwierdzenie nieważności czterech decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w K.. Ww. podanie zostało zarejestrowane pod numerami spraw [...], [...], [...] oraz [...], dotyczy bowiem stwierdzenia nieważności decyzji kończących cztery różne postępowania administracyjne.

W piśmie z dnia 21 maja 2020 r. B.P., reprezentowany przez E. K.-P., wniósł ponaglenie na niezałatwienie w ustawowym terminie sprawy nr [...]. Pod sygnaturą tą zarejestrowane zostało postępowanie, dotyczące wyłącznie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] maja 1985 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K. przy ul. A 23, oznaczonej jako działka nr 23/2 i ustaleniu odszkodowania. W pozostałych sprawach ponaglenie nie zostało wniesione.

Stosownie do art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W sytuacji, gdy strona nie wyczerpie trybu zaskarżenia, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., stanowiącego, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, o których stanowi art. 52 p.p.s.a., należy rozumieć w przypadku skargi na bezczynność, wystąpienie przez stronę z ponagleniem w trybie art. 37 § 1 k.p.a.

B. P., zdaniem organu, zakresem skargi uczynił bezczynność Wojewody [...] w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 6 lutego 2020 r., obejmującego cztery odrębne żądania, zarejestrowane pod czterema numerami sprawy, jednak wyłącznie w sprawie nr [...] skarżący wniósł wcześniej ponaglenie, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Minister Rozwoju uznał, że Wojewoda [...] nie dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu.

W ocenie Wojewody strona skarżąca nie wyczerpała trybu opisanego w art. 37 § 1 k.p.a. w sprawach prowadzonych przez organ pod sygnaturami [...],[...] oraz nr [...], a więc w tym zakresie powinna podlegać odrzuceniu.

Powyższy tryb został natomiast wyczerpany przez skarżącego w sprawie nr [...]. Skarżący zarzuca, że przekazanie wniosku do Wojewody [...] nastąpiło nieprawidłowo, w formie niezaskarżalnego postanowienia. Przekazanie nastąpić powinno przy piśmie. Oznacza to, że - zgodnie z intencją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. - sprawa nie została skutecznie przekazana do innego organu administracji publicznej, tj. Wojewody [...] w trybie art. 65 § 1 k.p.a. Należy zatem poddać w wątpliwość związanie organu, tj. Wojewody [...] postanowieniem SKO w Ł. o przekazaniu sprawy według właściwości, a także skuteczność prawną takiego przekazania z uwagi na dokonanie go bez podstawy prawnej. Powyższe nie zwalnia jednakowoż organu administracji publicznej z obowiązku załatwienia tego wniosku w sposób zgodny z zasadą praworządności.

Odpowiadając na zarzuty skargi organ zaznaczył, iż Wojewoda [...] uznał swoją właściwość do rozpatrzenia wniosku B.P. z dnia 6 lutego 2020 r., który ponowiony został przez niego pismem z dnia 23 czerwca 2020 r. Bezzasadne jest zatem żądanie skarżącego o zobowiązanie Wojewody [...] do niezwłocznego przekazania wniosku organowi według właściwości. Wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 k.p.a. w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, wydanej przez Naczelnika Miasta i Gminy w K..

Po otrzymaniu podania B.P. organ podjął działania, mające na celu odnalezienie archiwalnej dokumentacji wywłaszczeniowej oraz ustalenie, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym, dotyczącym decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] maja 1985 r. nr [...]. Powyższe czynności były niezbędne do przeprowadzenia w pierwszym etapie postępowania, poprzedzającym jego wszczęcie. Organ zobligowany jest bowiem do ustalenia, czy pod względem formalnoprawnym, czyli między innymi podmiotowym, złożony wniosek kwalifikuje się do merytorycznego rozpoznania.

Do podania z dnia 6 lutego 2020 r. została dołączona wyłącznie kopia kwestionowanego orzeczenia. Poszukując oryginalnej dokumentacji, związanej z wydaniem kwestionowanej decyzji organ wystąpił pismem z dnia 9 marca 2020 r. do Burmistrza K. oraz Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej oraz pismami z dnia 28 maja 2020 r. do Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej oraz do Archiwum Państwowego w P. Oddział w T. Podkreślić należy, iż żądanie skarżącego dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej 35 lat temu, odnalezienie oryginalnej dokumentacji z tego okresu może powodować trudności. Często niemożliwym okazuje się dotarcie do całości akt wywłaszczeniowych, a uzyskanie pojedynczych dokumentów uzależnione jest od działania innych podmiotów.

W złożonym wniosku B.P. wskazał, iż jako następca prawny A.P. ma interes prawny w stwierdzeniu nieważności orzeczenia Naczelnika Miasta i Gminy w K.. Nie przedłożył jednak żadnego dokumentu na potwierdzenie powyższego. Pismami z 27 marca 2020 r., 25 maja 2020 r. oraz z 18 czerwca 2020 r. organ wezwał pełnomocnika wnioskodawcy do okazania dokumentu, z którego wynikałoby następstwo prawne wnioskodawcy po A.P.. Ponadto pismami z dnia 30 marca 2020 r. oraz z dnia 25 maja 2020 r. wystąpiono do Burmistrza K. o przesłanie aktu własności ziemi z dnia [...] lipca 1977 r. nr [...] na nazwisko A.P..

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] maja 1985 r. nr [...], orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K. przy ul. A 23, oznaczonej jako działka nr 23/2 o pow. 0,0440 ha i ustaleniu odszkodowania na rzecz A.P. w wysokości 102 031 zł z uwagi na brak interesu prawnego wnioskodawcy. Żądanie wszczęcia postępowania w sprawie wymaga załatwienia w formach postępowania administracyjnego, przez nadanie sprawie biegu lub wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Wydanie ww. postanowienia powoduje, iż nie można w omawianej sprawie mówić o bezczynności organu administracji publicznej.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 36 § 1 i § 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Bezsprzeczne jest, iż organ w niniejszej sprawie wywiązał się z powyższych obowiązków. Pismami z dnia 19 marca 2020 r. oraz z dnia 18 czerwca 2020 r. pełnomocnik skarżącego poinformowany został o nowym terminie rozpatrzenia wniosku, przyczynach jego wyznaczenia oraz przysługującym prawie złożenia ponaglenia.

Wyjaśnić należy, iż w dniu 19 marca 2020 r. wyznaczony został nowy termin rozpatrzenia podstawy, pomimo iż nie upłynął jeszcze miesięczny termin o jakim mowa w art. 35 § 3 k.p.a., co podyktowane było niepewną sytuacją związaną z wprowadzeniem w okresie od dnia 14 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego z dnia 13 marca 2020 r., Dz. U. z 2020 r. póz. 433 z późn. zm.). Miesięczny termin, o którym mowa powyżej upłynął w dniu 25 maja 2020 r. w związku z treścią art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. póz. 374 z późn. zm.) oraz art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. póz. 875). W dniach od 31 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. terminy procesowe w postępowaniu administracyjnym były zawieszone. Zaznaczyć należy, iż przez sądy administracyjne prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym terminy procesowe uległy zawieszeniu od dnia 14 marca 2020 r., to jest od dnia wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego (postanowienie WSA w Ł. z dnia 18 maja 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 991/19, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2020 r. sygn. akt III SAB/Gd 16/20, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak zostało wskazane w ww. postanowieniach, pomimo że przepis o zawieszeniu terminów procesowych wszedł wżycie z dniem 31 marca 2020 r., to wynika z niego, że nierozpoczęcie biegu terminów, jak i zawieszenie terminów już rozpoczętych obowiązuje w okresie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Przy przyjęciu prezentowanego przez sądy administracyjne poglądu, miesięczny termin na rozpatrzenie wniosku skarżącego upłynął w dniu 11 czerwca 2020 r.

Niemożność rozpatrzenia wniosku B.P. w terminie miesiąca spowodowana była przyczynami niezależnymi od organu. Wojewoda [...] jako organ właściwy do prowadzenia sprawy stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, wydanej przez Naczelnika Miasta i Gminy w K., podjął działania niezbędne do ustalenia, czy złożony wniosek spełnia warunki formalne do jego merytorycznego rozpatrzenia. Zarówno pozyskanie dokumentacji dotyczącej wywłaszczenia, jak i dokumentu, potwierdzającego interes prawny wnioskodawcy, wymagało współdziałania z innymi podmiotami, w tym z samym wnioskodawcą, działającym przez pełnomocnika. Wprowadzony przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązek podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, nie zwalnia składającego wniosek z aktywnego współdziałania z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. Strona powinna przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie (wyrok NSA z dnia 24.01.2020 r. sygn. akt I OSK 1761/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyznaczenie kolejnego terminu rozpoznania wniosku podyktowane było m. in. koniecznością uzyskania od wnioskodawcy dokumentu potwierdzającego jego następstwo prawne po A.P.

W związku z przedstawionymi wyjaśnieniami oraz z uwagi na wydanie przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], sformułowany przez B.P., w ocenie organu, zarzut bezczynności uznać należy za bezzasadny. Nie znajduje tym samym uzasadnienia żądanie B.P. o przyznanie od organu na jego rzecz kwoty 5.000 zł Jako swoistej kary dla organu oraz rekompensaty dla skarżącego za naruszanie jego praw".

W piśmie z dnia 11 października 2020 r. (wpływ do tut. Sądu w dniu 20 października 2020 r.), w związku z wezwaniem Sądu, skarżący wyjaśnił, że skarga z dnia 15 czerwca 2020 r. na bezczynność Wojewody [...] dotyczy wyłącznie niezałatwienia wniosku z dnia 6 lutego 2020 r. przez przekazanie (zwrot) tego wniosku do Wnioskodawcy, czyli B.P. W skardze do sądu w wyniku pomyłki Skarżący zamiast wskazać siebie jako podmiot przekazania wniosku z dnia 6 lutego 2020 r., wskazał "organ według właściwości". Obowiązek organu związany z wnioskiem Skarżącego z dnia 6 lutego 2020 r. polegał jedynie na jego przekazaniu do Wnioskodawcy, czego organ nie dokonał. Natomiast w żadnym momencie powyższej skargi Skarżący nie zgłosił zarzutu bezczynności Wojewody [...] w czterech postępowaniach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowić musi wyjaśnienie, że zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Jak wynika z powyższego sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a.

W judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (wyr. NSA z dnia 11 października 2017 r., I OSK 3328/15, z dnia 10 marca 2017 r., I OSK 13/16, CBOSA).

Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności i tego zaniechał. Uprawnione jest zatem przyjęcie, że warunkiem uznania skargi na bezczynność organu za dopuszczalną jest uprzednie stwierdzenie, że na organie spoczywał wynikający z przepisu prawa obowiązek działania, którego brak skarżący zarzuca. Nie może bowiem podlegać ocenie w kontekście zasadności zarzutu pozostawania w bezczynności brak podjęcia przez organ działania (czynności), do którego nie był zobowiązany.

W tym miejscu wyraźnego podkreślenia wymaga, że analiza okoliczności rozpoznawanej sprawy, zwłaszcza w kontekście pisma skarżącego z dnia 11 października 2020 r. (k. 37 akt sądowych), prowadzi do wniosku, że skarżący upatruje bezczynności Wojewody [...] w niezwróceniu podania z dnia 6 lutego 2020 r. zawierającego żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, nie czyni zaś przedmiotem skargi bezczynności organu w załatwieniu sprawy, której dotyczy podanie z dnia 6 lutego 2020 r.

Przypomnienia zatem wymaga, że wnioskiem z dnia 6 lutego 2020 r. B.P., w imieniu którego działała E.K.-P., wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] maja 1985 r. o wskazanych numerach.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. przekazało ww. wniosek do Wojewody [...] jako organu właściwego. O ile słusznie zauważa skarżący, że w świetle art. 65 § 1 k.p.a. przekazanie podania według właściwości nie przybiera formy postanowienia, to równie trafnie wywodzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., że zastosowanie tej formy nie czyni przekazania bezskutecznym. Godzi się bowiem podkreślenia, że postanowienie zawierające uzasadnienie zostało doręczone skarżącemu, mógł on zapoznać się z motywami, jakimi kierował się organ przekazujący, a zastosowanie formy postanowienia w żaden sposób nie pozbawiło czy też nie uszczupliło praw wnioskodawcy.

Poza sporem musi przy tym pozostawać fakt, że Wojewoda [...] jest organem właściwym w sprawie, którego dotyczy żądanie skarżącego zawarte w podaniu z dnia 6 lutego 2020 r. Zgodnie zaś z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą legalizmu organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza, że są one zobowiązane do przestrzegania z urzędu swojej właściwości (rzeczowej, miejscowej) w całym toku postępowania administracyjnego. Wojewoda [...], któremu przekazano podanie skarżącego był zatem zobowiązany do "załatwienia sprawy", nie zaś do zwrotu podania wnioskodawcy.

Organ administracji publicznej obowiązany jest zastosować art. 66 § 3 k.p.a. (zwrot podania), jeżeli wystąpią przesłanki braku właściwości rozpoznania na drodze administracyjnej. Rozstrzygnięcie o zwrocie podania może zapaść tylko w sytuacjach wskazanych w art. 66 § 3 k.p.a., tj. gdy ustalono, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny, a także gdy organ do którego wniesiono podanie stwierdzi po pierwsze, że jest niewłaściwy, a po drugie nie będzie w stanie dokonać ustalenia organu administracji publicznej właściwego w sprawie. Może to nastąpić zarówno wtedy, gdy takiego organu nie ma, jak i wtedy gdy ze względu na obowiązujące rozwiązania prawne lub treść wniosku nie może ustalić właściwego dla danego podania organu.

Skoro Wojewoda [...] miał obowiązek "załatwienia sprawy" (co oznacza rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej), a tylko "załatwienie sprawy" może być przedmiotem zarówno ponaglenia (art. 37 § 1 k.p.a.), a w konsekwencji skargi do sądu administracyjnego, należy uznać, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie jest dopuszczalna skarga na bezczynność tegoż organu, mająca polegać na niezastosowaniu się organu do art. 66 § 3 k.p.a., w sytuacji braku podstaw do jego zastosowania.

Warto również podnieść, że w piśmie z dnia 21 maja 2020 r. (k. 47 akt adm.) B. P., reprezentowany przez E. K.-P., wniósł ponaglenie na "niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie i niewydanie przez Wojewodę [...] decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowych", natomiast w przedmiotem skargi do tut. Sądu uczynił kwestie niedokonania zwrotu podania z dnia 6 lutego 2020 r.

Jednocześnie wypada również wskazać, że skarżący nie kwestionuje właściwości Wojewody [...] do rozpatrzenia żądania zawartego w podaniu z dnia 6 lutego 2020 r., gdyż ponowne żądanie wniósł do tego organu pismem z dnia 23 czerwca 2020 r.

Reasumując, w ocenie tut. Sądu skarga na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie zwrotu wniosku skarżącego była niedopuszczalna, wobec czego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu, o czym orzeczono jak w postanowieniu. Sprawa niniejsza została rozpoznana przez tut. Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., wedle którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

dc