Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 890/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6069 Inne o symbolu podstawowym 606
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 11 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.), Protokolant sekr. sąd. Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2005 roku sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w G. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do stosowania w podziemnych zakładach górniczych pomp oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 111 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku "A" Sp. z o.o. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r., nr [...] – umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że decyzją z dnia [...] r. , nr [...] uchylona została decyzja z dnia [...] r., nr [...] w sprawie dopuszczenia do stosowania w podziemnych zakładach górniczych, w polach niemetanowych i metanowych, zaliczonych do stopnia "a", "b" lub "c" niebezpieczeństwa wybuchu, pomp typu [...] i [...] produkowanych przez "A" inż. K. G. w G.

Decyzja z dnia [...] r. została wydana po wznowieniu postępowania w związku z ujawnieniem nowych okoliczności takich jak brak badań stanowiskowych pomp i podanie w związku z tym nieprawdziwych informacji w opiniach atestacyjnych, wydanych przez B Sp. z o.o., a które to badania miały decydujące znaczenie przy dopuszczeniu pomp do stosowania w zakładach górniczych.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] r. "A" Sp. z o.o. wniósł o jej uchylenie akcentując, że jest podmiotem posiadającym legitymację do uczestniczenia w postępowaniu, bowiem "A" inż. K. G. w G. wniesiony został do niej aportem.

Ustosunkowując się do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Prezes Wyższego Urzędu Górniczego wskazał, że w pierwszej kolejności należało zbadać, czy został on złożony przez podmiot legitymowany, a sprawą wnoszącego wniosek jest wykazanie, że posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, o statusie której decyduje jej własny indywidualny interes wynikający z konkretnej normy prawa materialnego. Natomiast "A" Sp. z o.o. nie wykazał interesu prawnego, dającego mu przymiot strony w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r.

Decyzja z dnia [...] r., nr [...] w sprawie dopuszczenia do stosowania w podziemnych zakładach górniczych, w polach niemetanowych i metanowych, zaliczonych do stopnia "a", "b" lub "c" niebezpieczeństwa wybuchu, pomp typu [...] i [...], wydana została na wniosek producenta i dla producenta, tj. "A" inż. K.G. w G., zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 1994 r. w sprawie dopuszczania do stosowania w zakładach górniczych maszyn, urządzeń i materiałów oraz środków strzałowych i sprzętu strzałowego.

Podmiot, który wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r., uchylająca decyzję z dnia [...] r. w sprawie dopuszczenia do stosowania w podziemnych zakładach górniczych przedmiotowych pomp, nie był adresatem tych decyzji. Tym samym nie był stroną postępowania w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można bowiem uznać, że w wyniku wniesienia aportem "A" inż. K.G. do A Sp. z o.o. zaszła sukcesja do decyzji "dopuszczeniowych" z 2000 r.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył do "A" Sp. z o.o. wnosząc o jej uchylenie, stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r., nr [...] i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.

W skardze sformułowano zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 111 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego w związku z § 1 pkt 1 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w w sprawie dopuszczenia wyrobów do stosowania w zakładach górniczych – oraz procesowego – art. 28, art. 30, art. 80, art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 2 i art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, iż organ prowadzący postępowanie administracyjne nie wykazał, że wyszły na jaw nowe okoliczności, istniejące w dacie wydania decyzji dopuszczeniowych, dotyczące przedmiotowych pomp. W decyzji wydanej po wznowieniu postępowania nie uwzględniono stanu prawnego i istoty sprawy w dniu orzekania – [...] r.

Odwołując się do poglądów zaprezentowanych w literaturze przedmiotu wskazano, ze następstwo prawne może być wynikiem przekształceń osób prawnych lub innych podmiotów będących stronami postępowania administracyjnego. W wyniku połączenia osób prawnych może powstać albo nowy odrębny podmiot, który przejmuje prawa i obowiązki likwidowanych przez połączenie podmiotów, albo też w wyniku fuzji takich podmiotów jeden z nich wchodzi w prawa i obowiązki jej uczestników i reprezentuje ich w postępowaniu. Przejęcie w tym trybie praw zbywalnych podmiotu będącego stroną postępowania stanowi podstawę do udziału w tym postępowaniu następcy osoby prawnej.

W odpowiedzi na skargę Prezes Wyższego Urzędu Górniczego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Nadto dodał, że zgodnie z informacją uzyskaną z Urzędu Miejskiego w G. "A" inż. K. G. w dalszym ciągu widnieje w rejestrze działalności gospodarczej i nie został z niego wykreślony. Wniósł także o obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W rozpatrywanej sprawie do takiego naruszenia prawa nie doszło, zatem skarga nie mogła być uwzględniona.

Przypomnieć przyjdzie, że Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. postanowieniem z dnia [...] r., adresowanym do "A" inż. K.G. oraz B Sp. z o.o., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną dnia [...] r., nr [...] w sprawie dopuszczenia do stosowania w podziemnych zakładach górniczych, w polach niemetanowych i metanowych, zaliczonych do stopnia "a", "b" lub "c" niebezpieczeństwa wybuchu, pomp typu [...] i [...], gdzie stroną postępowania i osobą uprawnioną do korzystania z uprawnień wynikających z tej decyzji był "A" inż. K. G. w G. Postanowienie to stanowiło podstawę do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego uchylił wyżej wymienioną decyzję i odmówił dopuszczenia do stosowania przedmiotowych pomp w zakładach górniczych. Adresatem tej decyzji był inż. K.G. "A" w G., a do wiadomości zgodnie z rozdzielnikiem otrzymała ją Spółka "B".

Zgodnie z art. 147 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) "wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony".

Przytoczony przepis nie pozostawia wątpliwości, że w postępowaniu w sprawie o wznowienie postępowania mamy do czynienia z tą samą stroną, co w postępowaniu zwykłym i to niezależnie od tego z czyjej inicjatywny doszło do wznowienia postępowania. Przyjdzie zatem zauważyć, iż w postanowieniu o wznowieniu postępowania prawidłowo wskazano, jako stronę K.G. – "A", jak i w decyzji z dnia [...] r. kończącej to postępowanie, co zostanie rozwinięte w dalszych rozważaniach Sądu.

Trafna jest argumentacja skargi, wywiedziona na gruncie poglądów zaprezentowanych w literaturze przedmiotu, iż następstwo prawne wynikające z art. 30 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, może być wynikiem przekształceń osób prawnych lub innych podmiotów będących stronami postępowania administracyjnego. W wyniku połączenia osób prawnych może powstać albo nowy odrębny podmiot, który przejmuje prawa i obowiązki likwidowanych przez połączenie podmiotów, albo też w wyniku fuzji takich podmiotów jeden z nich wchodzi w prawa i obowiązki jej uczestników i reprezentuje ich w postępowaniu. Przejęcie w tym trybie praw zbywalnych podmiotu będącego stroną postępowania stanowi podstawę do udziału w tym postępowaniu następcy osoby prawnej. Jednak skarżący pominął fragment powołanego przez niego Komentarza do Kodeksu postępowania administracyjnego autorstwa B. Adamiak, J. Borkowski (Wydawnictwo C.H. Beck – Warszawa 1998 r.), gdzie wskazano, że szczególny problem wyłania się w związku z przekształceniem osób prawnych lub innych podmiotów (przedsiębiorców).

Zauważyć trzeba, że zaprezentowany wyżej pogląd odnosi się do przejęcia praw zbywalnych, co jednoznacznie wynika z treści art. 30 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenianej zaś sprawie uprawnienia wynikające z decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r., nr [...] nie mogą być zaliczone do kategorii praw zbywalnych. W decyzji tej jednoznacznie wskazano, ze dopuszcza się na czas nieoznaczony pompy typu [...] i [...] produkowane przez "A" inż. K. G. w G. do stosowania w podziemnych zakładach górniczych, w polach niemetanowych i metanowych, zaliczonych do stopnia "a", "b" lub "c" niebezpieczeństwa wybuchu. Dopuszczenie przedmiotowych pomp do stosowania w zakładach górniczych było nierozerwalnie związane z osobą producenta i wydane na jego wniosek, co wiąże się również z restrykcyjnymi wymogami związanymi z bezpieczeństwem pracy tych urządzeń w zakładach górniczych. W decyzji tej nałożono na producenta dodatkowe obowiązki m.in. umieszczania na przedmiotowych pompach znaku dopuszczenia oraz dostarczania kopii decyzji dopuszczającej użytkownikowi wyrobu. Poza sporem pozostaje, że została ona wydana zgodnie z wymogami określonymi w obowiązującym wówczas rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 1994 r. w sprawie dopuszczania do stosowania w zakładach górniczych maszyn, urządzeń i materiałów oraz środków strzałowych i sprzętu strzałowego (Dz. U. Nr 92, poz. 434).

W świetle powyższych rozważań "A" K.G. nie mógł wnieść aportem do spółki prawa handlowego pod nazwą "A" przysługujących mu uprawnień wynikających z decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. W tym miejscu wtrącić trzeba, że do akt sprawy nie załączono kompletnego aktu notarialnego (w aktach administracyjnych znajduje się tylko skrócony odpis aktu notarialnego z dnia [...] r.),

z którego wynikałoby, co w istocie stanowiło przedmiot aportu, lecz ta okoliczność nie ma znaczenia w sprawie, bowiem jak już wyżej wykazano uprawnienia decyzji

z 2000 r., nie należały do kategorii praw zbywalnych.

Nie zasługuje również na uwzględnienie argumentacja skargi, że naruszony został art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem stroną postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki wznowienia. Po pierwsze stwierdzić trzeba, że w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego zdefiniowane zostało pojęcie strony, lecz brak jest tam rozróżnienia strony w postępowaniu "zwykłym" od strony w postępowaniu "nadzwyczajnym" (wznowieniowym). Przepis ten stanowi, że "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek".

Na kanwie przytoczonego przepisu w literaturze przedmiotu wskazano, że wiąże on pojęcie strony z interesem prawnym lub prawnym obowiązkiem. Jest się stroną, o ile posiada się w danym postępowaniu interes prawny lub obowiązek prawny albo o ile żąda się postępowania ze względu na posiadany interes prawny lub obowiązek. Zauważono przy tym, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, zgodnie z którym interes prawny można wyprowadzić tylko z przepisów prawa materialnego. Inaczej mówiąc podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie jest więc legitymowany do żądania wszczęcia postępowania czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć (W. Chróścielewski [w:] W. Chróścielewski, J.P. Tarno "Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi" str. 88, Lexis Nexis Warszawa 2004 – wydanie 1).

Skład orzekający w pełni podziela powyższy pogląd, a odnosząc go do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skarżącej nie przysługiwała legitymacja procesowa strony, do udziału w postępowaniu wznowieniowym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. Konsekwencja taka wynika z braku przepisu prawa materialnego, z którego można wyprowadzić uprawnienia bądź obowiązki skarżącej związane z dopuszczeniem przedmiotowych pomp w/w decyzją do pracy w zakładzie górniczym. Co najwyżej w sprawie można mówić o interesie faktycznym, który nie daje legitymacji do udziału skarżącej w postępowaniu wznowieniowym w charakterze strony.

Wtrącić przyjdzie, że skarżąca do końca nie wie, czy w postępowaniu wznowieniowym chciałaby występować jako strona, czy też jako następca prawny "A" K.G. powołując się raz na naruszenie art. 28, a następnie art. 30 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Na koniec dodać trzeba, że skoro skarżąca nie posiadała statusu strony postępowania, to Sąd nie mógł się odnieść do podnoszonych w skardze zarzutów w kwestii dotyczącej braku podstaw do wznowienia postępowania.

Odnosząc się do żądań stron dotyczących zwrotu kosztów postępowania wskazać należy, iż w Dziale IV Koszty postępowania – Rozdział 1 Zwrot kosztów postępowania ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie przewidziano możliwości zwrotu kosztów postępowania zarówno skarżącemu jak i organowi, który wydał zaskarżony akt w przypadku gdy Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił skargi.

W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

SW