Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 743/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37, art. 58 pkt 1 , art. 53 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek / spr./ Sędzia NSA Jacek Surmacz Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi spółki "A" Sp. z o.o. z/s w W. na uchwałę Zarządu Województwa [.] z dnia [.] października 2017 r. [.] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu pn. "... oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi "A" Sp. z o.o. (dalej: wnioskodawca/Skarżąca) jest uchwała Zarządu Województwa jako Instytucji Zarządzającej (dalej: organ/IZ RPO) z dnia [...] października 2017r. nr [...] o nie uwzględnieniu protestu wnioskodawcy od negatywnej oceny merytorycznej -dopuszczającej wniosku pn. "[...]", nr [...], złożonego w ramach naboru nr [...] Osi priorytetowej I Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka, Działania 1.4 Wsparcie MŚP, Poddziałania 1.4.1 Dotacje bezpośrednie, Typ projektu Rozwój MŚP Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020.

IZ RPO pismem oznaczonym nr [...] powiadomiła wnioskodawcę, że jej wniosek o dofinasowanie został oceniony negatywnie na etapie oceny merytorycznej, jako nie spełniający kryteriów merytorycznych dopuszczających standardowych. Mianowice w kryterium IX - zapewnienie trwałości rezultatów, na podstawie opinii ekspertów uznała, że w związku z osiąganymi przychodami i uzyskanym wynikiem finansowym w latach 2014-2016 przez wnioskodawcę, przyjęte prognozy przychodów są zawyżone, przy uwzględnieniu konkurencji na rynku. W związku z tym koszty projektu na poziomie 1 675 000 zł sprawiają, że inwestycja jest nieopłacalna, brak jest wykonalności finansowej, co jest równoznaczne z brakiem zapewnienia trwałości rezultatów projektu. Projekt nie otrzymał także pozytywnej oceny w zakresie kryterium nr X - wykonalność instytucjonalna oraz finansowa projektu. Podniesione zostało, że przy założonym poziomie wartości projektu i osiąganych dotychczas wynikach finansowych wykonalność finansowa projektu wydaje się niemożliwa, brak na to dostatecznych środków własnych a uzyskanie kredytu bankowego ocenione zostało mało prawdopodobne. Z uwagi zaś na brak wykonalności finansowej projektu, zdaniem opiniujących brak jest możliwości realizacji wskaźników, co oznaczało także negatywną ocenę w obrębie kryterium XIII – realność wskaźników.

W dniu [...] sierpnia 2017 r. Skarżąca złożyła protest, w którym podniosła, że nie zgadza się z oceną KOP wskazującą, że nie spełniła powyższych kryteriów merytorycznych dopuszczających i wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku pod kątem spełnienia spornych kryteriów.

W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że nie zgadza się ze stwierdzeniem eksperta, że przyjęte prognozy przychodów są zawyżone mając na uwadze konkurencję na rynku. Podkreśliła, że Spółka jest prowadzona przez specjalistów w branży, zamierza świadczyć specjalistyczne usługi mycia cystern po produktach spożywczych i chemicznych, a jedyny podmiot mogący stanowić konkurencję nie ma oddziału w okolicy R. Według Skarżącej, założenie dotyczące średniej ceny nowej usługi na poziomie 350 zł oraz umycie 9 cystern dziennie, jest założeniem bezpiecznym, a tym samym realne jest dwukrotne zwiększenie przychodów ze sprzedaży. Zaznaczyła, że Spółka została zakupiona w 2016 roku, właśnie w celu zrealizowania inwestycji polegającej na usługowym myciu cystern, stąd też wyniki za wcześniejsze lata nie odzwierciedlają jej kondycji. Zatem za nieprawdziwe uznała stwierdzenie o braku wykonalności finansowej projektu, co z kolei powoduje błędne założenie o braku zapewnienia trwałości rezultatów projektu.

Nie zgodziła się także Skarżąca z oceną ekspertów, że prawdopodobieństwo pozyskania kredytu, z którego zamierza współfinansować projekt jest niskie. Zwróciła uwagę, że po przejściu przez wniosek aplikacyjny pozytywnej oceny formalnej, wystąpiła do [...] Oddział w B. z wnioskiem o wystawienie promesy kredytowej na kwotę 1 mln zł, jednakże nie została wezwana przez IZ do przedłożenia jakichkolwiek dokumentów, czy wyjaśnień w ramach oceny merytorycznej, mimo, że stosowne zapisy Regulaminu konkursu (pkt 15) w przypadku wątpliwości co do kondycji finansowej wnioskodawcy taką możliwość przewidują. Na dowód gotowości wydania promesy przez bank dołączyła do protestu pismo z banku. Podkreśliła Skarżąca w proteście, że nie starała się o promesę na wcześniejszym etapie, gdyż uznała, że zgodnie z dokumentacją konkursową w przypadku konieczności jej przedstawienia powinna zostać o to wezwana na etapie oceny merytorycznej wniosku, a według jej wiedzy inni uczestnicy konkursu dostali taką możliwość, co świadczy jej zdaniem o nierównym traktowaniu uczestników konkursu. Dodała, że promesy są również ograniczone czasowo, a oceny wniosków w poprzednim konkursie trwały 7 miesięcy, a ponadto wystawienie promesy wiąże się z określonymi kosztami.

W zakresie zarzutu braku spełnienia kryterium wykonalności finansowej projektu Skarżąca podniosła też, że w ramach innych kryteriów (VI i VII) eksperci ocenili, że projekcje finansowe zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a analiza finansowo-ekonomiczna została przygotowana prawidłowo. Zwróciła uwagę, że zgodnie z "poprawnie przeprowadzoną analizą finansową" NPV dla projektu jest dodatnie, zaś stopa zwrotu z inwestycji satysfakcjonująca dla właścicieli, co jej zdaniem kwalifikuje projekt jako opłacalny i ekonomicznie atrakcyjny. Dodała także, że z dołączonych do wniosku o dofinasowanie załączników wynika, że udziałowcy prowadzą także inną działalność i ich majątek mógłby stanowić źródło zabezpieczenia finansowania inwestycji, czy to w formie zabezpieczenia kredytu, czy też bezpośredniej pożyczki dla Skarżącej.

Odnośnie wskaźników zaplanowanych w ramach projektu, Skarżąca podniosła, że to bezpośrednie efekty realizacji przedsięwzięcia. Powiązane są one bezpośrednio z wydatkami ponoszonymi w projekcie oraz z otoczeniem społeczno-ekonomicznym uzyskanym po zakończeniu realizacji projektu. Jej zdaniem, wskaźniki zostały zaplanowane w sposób rzetelny i realistyczny, co umożliwia ich realizację, pod warunkiem zrealizowania inwestycji z uwzględnieniem "efektu zachęty". Zaznaczyła, że eksperci nie zakwestionowali poprawności wyliczenia wskaźników, a tylko błędne założenie o braku wykonalności finansowej projektu pociągnęło za sobą błędne założenie o braku możliwości ich realizacji. Zauważyła nadto Skarżąca, że uwagi zawarte w tym kryterium wzajemnie się wykluczają w nawiązaniu do uzasadnienia oceny w kryterium VII - Poprawność analizy finansowej i/lub ekonomicznej projektu – gdzie wskazano, że "do obliczeń wskaźników finansowych przyjęto realne i rzetelne założenia".

W dniu [...] października 2017 r. Zarząd Województwa podjął opisana na wstępie uchwałę o nie uwzględnieniu protestu.

W uzasadnieniu IZ RPO wskazała, że w celu rozpoznania protestu powołała KOP, w skład której wyznaczono dwóch ekspertów, nie zaangażowanych we wcześniejszą ocenę wniosku. Eksperci przeprowadzili ponowną weryfikację wniosku, dokonując jego oceny w zakresie oprotestowanych kryteriów, z uwzględnieniem zarzutów zawartych w proteście i podtrzymali stanowisko dotychczas oceniających, że przedmiotowy wniosek o dofinansowanie nie spełnia oprotestowanych kryteriów merytorycznych dopuszczających.

W zakresie kryterium IX – zapewnienie trwałości rezultatów projektu ekspert I podniósł, że dane historyczne wskazują, że Wnioskodawca nie wygenerował środków finansowych na realizację projektu, a w przypadku niepowodzenia inwestycji lub nie osiągnięcia zamierzonych dochodów, nie jest w stanie utrzymać się na rynku, a tym samym zapewnić trwałość projektu. Przy zakładanej wartości projektu (ponad 1 600 000 zł), uwzględniając nawet finasowanie z kredytu w wysokości 1 mln zł, zauważył, że bilans nie potwierdza posiadania środków własnych w wysokości ponad 600 000 zł. Podkreślił także ten opiniujący, że w ramach konkursu nie przewidziano zaliczek, a w przypadku niniejszego projektu nie ma możliwości wnioskowania o płatności pośrednie, dlatego Wnioskodawca powinien dysponować środkami na pokrycie całej wartości inwestycji. Zauważył ponadto, że w aktywach Spółki występuje tylko majątek obrotowy, brak trwałego, który mógłby stanowić ewentualne zabezpieczenie kredytu. W przypadku niepowodzenia inwestycji roszczenie kredytowe będzie egzekwowane z majątku nabytego w ramach inwestycji, tym samym występuje większe ryzyko nie zachowania trwałości projektu. Zwrócił uwagę, że w 2016r. wykazano wysoki poziom zadłużenia i zaciągnięcie kolejnego kredytu spowoduje dalsze zadłużanie firmy. Odnosząc się natomiast do przedstawionych prognoz sprzedaży uznał, że nie są realne i wystarczająco uzasadnione.

Drugi z opiniujących ekspertów przeanalizował parametry (wskaźniki) finansowe i uznał, że nawet przy założeniu uzyskania finansowania zewnętrznego wskazanego w proteście, istnieje wysokie ryzyko utraty płynności, bowiem wnioskodawca zaplanował jedno zadanie i nie ma w tej sytuacji możliwości składania okresowych wniosków o płatność, a dotacja zgodnie z regulaminem jest wypłacana w formie refundacji. Podkreślił, że kwota projektu jest bardzo duża w stosunku do skali działalności przedsiębiorstwa, i bardzo wysokie nakłady przy braku środków własnych powodują konieczność pozyskania bardzo wysokiej kwoty finansowania zewnętrznego w celu sfinansowania przedsięwzięcia.

Co do kryterium X - wykonalność instytucjonalna i finansowa projektu, w zasadzie z tych samych powodów, eksperci podtrzymali dotychczasowe stanowisko, utrzymując że Wnioskodawca nie wykazał, na moment złożenia wniosku o dofinansowanie, że posiada wiarygodne źródła finansowania inwestycji oraz odpowiednie zabezpieczenie finansowe, w celu zapewnienia płynności prowadzonej działalności. Według nich, przeznaczenie wszystkich posiadanych środków finansowych na realizację projektu może zagrozić płynności finansowej. Odnośnie zaś kryterium XIII – realność wskaźników, eksperci uznali, że skoro zakwestionowano finansową wykonalność projektu, nie ma możliwości uznania osiągnięcia jego rezultatów w postaci wskaźników, przede wszystkim ze względu na brak wystarczających środków finansowych.

W nawiązaniu do zarzutu protestu o braku jej wezwania do uzupełnienia wniosku o finasowanie na etapie oceny merytorycznej, podniesiono w skarżonej uchwale, że z zapisów dokumentacji konkursowej, a w szczególności Regulaminu konkursu wynika, że wnioskodawca ma wprawdzie prawo do dokonania jednokrotnych wyjaśnień, jednak wyłącznie w przypadku stwierdzenia przez KOP konieczności uzyskania od wnioskodawcy dodatkowych wyjaśnień lub informacji o projekcie. Jeżeli jednak jest możliwa ocena na podstawie pierwotnej dokumentacji, tak jak w niniejszej sprawie, KOP nie ma obowiązku wzywania wnioskodawcy do wyjaśnień uzupełnień lub korekt.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną na wstępie uchwałę Zarządu Województwa z dnia [...] października 2017 r. nr [...], Skarżąca – za pośrednictwem pełnomocnika adwokata, zarzuciła:

1) naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 ( Dz. U. z 2016r., poz. 217 – dalej: ustawa wdrożeniowa) poprzez brak rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku, przez dokonanie rozstrzygnięcia na podstawie niejasnych i nieprzejrzystych reguł wyboru projektów ustanowionych w konkursie, a przez to wadliwą ocenę spełnienia kryteriów merytorycznych,

2) naruszenie art. 58 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, przez nieuwzględnienie protestu w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów, a także brak rzetelności, przejrzystości i prawidłowości rozpoznania protestu przez organ i nie dostrzeżenie ewidentnych uchybień formalnych i merytorycznych podczas oceny wniosku,

3) naruszenie art. 53 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przez brak zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów, w szczególności przez nieprawidłowe sformułowanie sposobu oceny poszczególnych kryteriów, a także naruszenie pkt. 15 podp. 3 Instrukcji wypełniania załączników do wniosku o dofinasowanie, będącej załącznikiem do Regulaminu Konkursu, poprzez nie wezwanie wnioskodawcy do przedłożenia promesy zawarcia umowy kredytu, w przypadku wątpliwości ekspertów co do możliwości uzyskania deklarowanego kredytu,

4) naruszenie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. 2006 Nr 227 poz. 1658) poprzez naruszenie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniania przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów.

Wywodząc powyższe Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a naruszenie to miało istotny wpływ na ocenę i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa .

W uzasadnieniu skargi powielone zostały co do zasady argumenty przedstawione w uzasadnieniu protestu.

Skarżąca dodatkowo podniosła, że w trakcie oceny merytorycznej eksperci nie skorzystali z możliwości wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia informacji i wyjaśnień, w szczególności co do możliwości uzyskania kredytu oraz co do majętności członków zarządu. Podkreśliła, że na etapie oceny formalnej żaden element tabel finansowych biznesplanu nie został zakwestionowany jako nieprawidłowy. Wskazała, że zasadność badania źródeł finansowania powinna nastąpić na moment zawarcia umowy dotacji, zaś na wcześniejszych etapach wystarczające jest zapewnienie przedsiębiorcy, że zagwarantuje finansowanie projektu. Zdaniem Skarżącej, eksperci w dalszym ciągu mylnie przyjęli brak środków na finansowanie projektu a brak promesy kredytowej nie jest jedyną, wystarczającą przesłanką do oceny sytuacji finansowej skarżącego i możliwości korzystania z kredytu.

Skarżąca podniosła także, że ocena ekspertów odnosząca się do prawidłowości biznesplanu i poprawności analizy finansowej projektu zawiera lakoniczne sformułowania i sprzeczności, np. oceniając podane źródła finansowania projektu wskazano, że rzeczywiste źródło finansowania ze środków własnych spółki budzi wątpliwości, bo wnioskodawca nie posiada wystarczających środków własnych (środków trwałych) na sfinansowanie projektu, lecz nie wskazali jednocześnie w jakiej wysokości środki te byłyby wystarczające. Obaj eksperci ogólnikowo odwołali się do "analizy danych historycznych działalności", ale, zdaniem Skarżącej, stwierdzenia te nie zostały w jasny i konkretny sposób uzasadnione, przede wszystkim nie wskazują oni na czym dokładnie polegają błędy metodologiczne i w zasadzie nie odnieśli się do argumentów podnoszonych w proteście. Zarzuciła Skarżąca, że przy pierwszej ocenie eksperci zarzucili wątpliwość kredytu patrząc na historię spółki, a w uzasadnieniu skarżonej uchwały, po załączeniu promesy, stwierdzili, że nawet przy uzyskaniu kredytu brak stosownego zabezpieczenia, bez wzywania do wyjaśnień członków zarządu. Z powyższego według Skarżącej wynika, że eksperci nie wiedzą, jakimi zasobami finansowymi dysponuje wnioskodawca. Wskazują błędnie, że istnieją wątpliwości co do rzeczywistego źródła finansowania ze środków własnych, pomimo braku analizy w tym względzie.

Podkreśliła Skarżąca, że branża, której dotyczy projekt jest branżą z zasady dochodową, wnioskodawca prowadzi działalność - mycie cystern - na terenie Bratysławy, ma doświadczenie w branży, co jest bagatelizowane przez ekspertów i wreszcie jest firmą konkurencyjną na rynku [...], z uwagi na cenę i jakość usług. Założenia projektu są więc zachowawcze.

Końcowo Skarżąca podkreśliła, że w sytuacji, gdy na etapie oceny merytorycznej eksperci nie posiadali wystarczających informacji o projekcie, które umożliwiłyby im ocenę spełnienia poszczególnych kryteriów merytorycznych dopuszczających, powinni zwrócić się do wnioskodawcy o uzyskanie dodatkowych wyjaśnień lub informacji o projekcie lub dokonanie korekt czy uzupełnień wniosku lub załączników. Brak takiego wezwania i nie przyznanie punktów w zakresie wymienionych kryteriów oznacza, że ocena projektu została dokonana z naruszeniem regulaminu konkursu oraz zasad przejrzystości i rzetelności, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Jednocześnie IZ RPO , poinformowała, że nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 66 ust 2 ustawy wdrożeniowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem kwestionowana nią kontrola oceny projektu Skarżącej nie została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.

Dla przypomnienia regulacji odnoszących się do przedmiotowej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nie uwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., dalej: p.p.s.a).

Według regulacji art. 61 ust. 8 ustawy. w wyniku rozpoznania skargi sąd może:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1.

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Stosownie do art. 64 ustawy wdrożeniowej w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy.

Wyjaśnienia wymaga, że postępowanie w zakresie ubiegania się o dofinansowanie jest prowadzone w oparciu o pewne uniwersalne zasady i reguły, które są zapisane w ustawie wdrożeniowej. Zgodnie z art. 37 ust. 1 tej ustawy właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym lub pozakonkursowym (art. 38 ust. 1 ustawy.). W trybie konkursowym, a w takim trybie następował wybór projektu w rozpoznawanej sprawie, wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów (...). Konkurs jest przeprowadzany przez właściwą instytucję na podstawie określonego przez nią regulaminu (art. 41 ust. 1 ustawy.), który m.in. określa kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy).

Spór w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości przeprowadzonej przez IZ RPO negatywnej oceny merytorycznej projektu objętego wnioskiem o dofinansowanie w zakresie kryteriów merytorycznych dopuszczających nr IX zapewnienie trwałości rezultatów projektu, nr X – wykonalność instytucjonalna oraz finansowa – w zakresie wykonalności finansowej i XIII – realności wskaźników.

Przedmiotowy konkurs przeprowadzany jest w oparciu o Regulamin konkursu o dofinansowanie projektów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014–2020 w ramach osi priorytetowej I Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka, Działanie 1.4 Wsparcie MŚP, Poddziałanie: 1.4.1 Dotacje bezpośrednie, typ projektu: Rozwój MŚP dalej : Regulamin Konkursu). Zgodnie z § 21 ust 1, 2 i 4 Regulaminu konkursu ocenie merytorycznej podlegają wnioski o dofinansowanie projektu, które z wynikiem pozytywnym przeszły etap oceny formalnej. Ocena merytoryczna dokonywana jest w oparciu o kryteria merytoryczne dopuszczające oraz kryteria merytoryczne jakościowe zatwierdzone przez KM RPO. W pierwszej kolejności wnioski poddawane są ocenie w oparciu o kryteria merytoryczne dopuszczające. Weryfikacja kryteriów merytorycznych dopuszczających ma charakter oceny "0-1". Niespełnienie co najmniej jednego z w/w kryteriów skutkuje oceną negatywną wniosku. Dopiero w przypadku spełnienia tych kryteriów wniosek podlega ocenie na podstawie kryteriów jakościowych (punktowych).

Z załącznika nr 6 do Regulaminu konkursu wynikają kryteria wyboru projektów wraz z metodologią obliczania kryteriów merytorycznych jakościowych oraz ich definicje/wyjaśnienia. Oprotestowane kryteria dotyczą kryteriów merytorycznych dopuszczających standardowych nr IX Zapewnienie trwałości rezultatów projektu (zdolność do utrzymania rezultatów przez minimum 5 lat lub 3 lata (w przypadku MŚP) od zakończenia jego realizacji, nr X Wykonalność instytucjonalna oraz finansowa projektu oraz XIII Realność wskaźników. W ramach pierwszego z wymienionych (nr IX) weryfikacji podlega czy wnioskodawca jest zdolny do utrzymania rezultatów projektu (przez minimum 5 lat lub 3 lata w przypadku MŚP od zakończenia jego realizacji), zarówno pod względem finansowym, jak i organizacyjnym. W ramach kolejnego (nr X) weryfikacji podlega czy wnioskodawca dysponuje m.in. odpowiednimi zasobami ludzkimi, rzeczowymi, niematerialnymi, doświadczeniem niezbędnymi do prawidłowej realizacji projektu oraz osiągnięcia jego celów oraz czy wnioskodawca dysponuje odpowiednimi środkami finansowymi umożliwiającymi realizacje projektu biorąc pod uwagę zaplanowany budżet oraz harmonogram jego realizacji w oparciu o dokumenty finansowe. Jako przykładowe (dopuszcza się przedstawienie innych dodatkowych dokumentów potwierdzających posiadanie środków pieniężnych gwarantujących finansowe wykonanie projektu) wymienia się:

- promesę kredytową/promesę leasingu finansowego/promesę pożyczki inwestycyjnej, wystawioną na podstawie zweryfikowanej przez bank zdolności finansowej wnioskodawcy,

- miesięczne zestawienie obrotów na rachunku/rachunkach (głównym i pomocniczych) za ostatnie 12 miesięcy oraz saldo na tych rachunkach;

- umowę pożyczki sporządzoną w formie aktu notarialnego.

Wreszcie przy kryterium nr XIII weryfikacji podlega wiarygodność oraz możliwość osiągnięcia zakładanych wartości wskaźników przy założonym sposobie realizacji.

Odnosząc się wpierw do zarzutu przeprowadzenia konkursu w zakresie oceny merytorycznej wniosku z niezachowaniem zasad nakreślonych dokumentacją konkursową, to jest nie umożliwieniem Skarżącej złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, przywołać należy adekwatną regulację. Otóż zgodnie z § 21 ust. 7 Regulaminu konkursu w przypadku konieczności uzyskania od wnioskodawcy dodatkowych wyjaśnień lub informacji o projekcie lub dokonania korekt/uzupełnień wniosku i załączników wynikających z dokonanej przez KOP oceny kryteriów merytorycznych, oceniający za pośrednictwem IOK zwracają się z wezwaniem do wnioskodawcy o dokonanie stosownych uzupełnień/korekt lub wyjaśnień. W tym celu oceniający przedstawiają taką potrzebę Przewodniczącemu KOP i za pośrednictwem IOK wnioskodawca wzywany jest do złożenia wyjaśnień. Interpretując zakres stosowania procedury wynikającej z powyższego wniosku, zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, że nie przewiduje on indywidualnego uprawnienia uczestnika konkursu do dokonywania uzupełnień, korekt czy wyjaśnień. W ocenie sądu kompetencja do uruchomienia tego trybu pozostawiona została organowi, działającemu niejako z urzędu, w sytuacji zaistnienia "przypadku konieczności", który podlega swobodnej ocenie członków KOP. Ma ten tryb zastosowanie tylko wówczas, gdy oceniający dojdą do wniosku, że na podstawie przedstawionych przez wnioskodawcę informacji nie są w stanie jednoznacznie ocenić danego kryterium. O tym, że takie prawo, na które powołuje się Skarżąca, realizuje się dopiero wtedy, gdy taki tryb postępowania wdroży KOP, świadczy treść § 21 ust 9 Regulaminu konkursu, gdzie wskazano, że wnioskodawca ma, owszem, prawo do dokonania jednokrotnych wyjaśnień, uzupełnień lub korekt, ale w zakresie wskazanym przez KOP.

Uczestnik konkursu nie może więc przystępować do konkursu zakładając, że z pewnością dostanie szansę na uzupełnienie wniosku czy złożenie dodatkowych wyjaśnień, zasadą jest bowiem, że ocenie podlega pierwotna treść wniosku o dofinasowanie wraz załącznikami, który składa się w zakreślonym terminie. Skoro więc, tak jak w niniejszej sprawie, oceniający nie powzięli wątpliwości co do braku spełniania danego kryterium (kryteriów), nie istniał po stronie organu obowiązek wzywania Skarżącej do składania jakichkolwiek uzupełnień, a tym samym nie sposób mówić o naruszeniu zasad przeprowadzenia konkursu w stosunku do wniosku o dofinasowanie Skarżącej wynikających z dokumentacji konkursowej. Odrębną kwestią jest prawidłowość dokonanej oceny w aspekcie jej rzetelności i obiektywności, o czym będzie poniżej.

Niezależnie od powyższego, bezzasadny jest zarzut Skarżącej jakoby IZ RPO nie zapewnił równego traktowania uczestników przedmiotowego konkursu, w sposób dowolny i wybiórczy umożliwiając składanie wyjaśnień niektórym uczestnikom, a niektórym, tak jak Skarżącej, nie. Godzi się bowiem podkreślić, że w tego rodzaju sprawach, do podważania prawidłowości oceny konkursowej nie może doprowadzić powoływanie się na rozstrzygnięcia (oceny) zapadłe w odniesieniu do innych, nawet podobnych projektów. Jak podkreślił to przykładowo tut. Sąd w wyroku z dnia 31 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 933/16, z którym skład orzekający w niniejszej sprawie całkowicie się identyfikuje, każdy wniosek rozpatrywany jest indywidualnie i na zgodność z prawem procedowania przez organy instytucji zarządzającej nie wpływa fakt takiego czy odmiennego procedowania z innymi wnioskami, nie są one bowiem identyczne, różnią się zawartością, a i oceniający, eksperci prezentują indywidualne podejście do każdej kwestii. Kontrola sądu w tym zakresie byłaby zresztą niemożliwa z przyczyn oczywistego braku pełnej dokumentacji porównawczej.

Skarżąca zarzuciła, że ocena merytoryczna wskazanych wyżej kryteriów dopuszczających standardowych była nierzetelna i nieobiektywna.

W ocenie Sądu twierdzenia te są bezpodstawne. Za nierzetelną może być uznana ocena projektu nie zawierająca żadnego uzasadnienia bądź zawierająca uzasadnienie, które nie poddaje się żadnej weryfikacji. Obowiązujące przepisy nie przewidują wymagań odnośnie formy czy stopnia szczegółowości oceny. W ocenie Sądu ocena ta powinna być jasna i konkretna, ale jednocześnie nie może być zbyt szczegółowa, aby nie stała się nieczytelna. Pod tym kątem skutecznego zarzutu organowi czynić nie sposób, skoro oparła się na opiniach ekspertów, a ci uzasadnili rzeczowo swoje stanowisko.

Co do obiektywizmu oceny, warte podkreślenia jest, że sporządzane są one przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną, wyłaniane w określonej procedurze, nie powiązane ze sobą i ich wypowiedzi, w pewnym sensie mają walor opinii biegłych. Sąd ma natomiast obowiązek zbadania czy argumentacja zawarta w kartach oceny sporządzonych przez ekspertów nie jest dowolna i czy odnosi się do przedłożonej przez wnioskodawcę dokumentacji, nadto - czy jest ona wyczerpująca i przekonująca.

Dokonując analizy z powyższego punktu widzenia, Sąd nie stwierdził żadnych naruszeń prawa. Argumentacja ekspertów i rozważania w kontekście protestu, przy ponownej ocenie projektu, nie są dowolne i spełniają standardy proceduralne. Ocena ta jest spójna, wyczerpująca, logiczna i odpowiada na zasadniczy problem w sprawie.

Odnosząc się do danych finansowych, przede wszystkim historycznych, ale też i prognozowanych oraz wskazanych źródeł finasowania eksperci tak podczas oceny pierwotnej jak i w wyniku rozpoznania protestu zgodnie uznali, że na podstawie dokumentacji aplikacyjnej Skarżąca nie wykazała źródeł finansowania całej inwestycji, jak też dostatecznego zabezpieczenia finansowego w celu zapewnienia płynności prowadzonej i planowanej działalności. Jest to o tyle istotne, że w ramach przedmiotowego konkursu finasowanie założone zostało refinasowanie, a więc wnioskodawca powinien wykazać źródła finasowania i zabezpieczenia na chwilę złożenia wniosku, a nie jak twierdzi się w skardze, w momencie podpisywania umowy. Te wnioski nie są bynajmniej dowolne w ocenie sądu, lecz opierają się na analizie danych zawartych w dokumentacji aplikacyjnej, w tym danych sprawozdawczych i bilansowych, które obrazują taką a nie inną sytuację finansową, a pośrednio majątkową Skarżącej. Powołali się przy tym na konkretne argumenty, takie jak przeznaczenie wszystkich posiadanych środków finansowych na realizację projektu, co może zagrozić płynności finansowej w okresie trwałości. Wszystko to sprawia, że eksperci wykazali rzeczowo, że nie mieli podstaw do uznania trwałości projektu, jego wykonalności finansowej, co w sposób oczywisty rzutuje na brak uznania dla spełnienia pozostałych oprotestowanych kryteriów: trwałości finansowej projektu oraz realności wskaźników.

Na podstawie opinii ekspertów organ wytknął Skarżącej brak odpowiedniego potencjału ekonomicznego, jak również finansowych podstaw jej funkcjonowania. W tym zakresie wskazał na wysoki stopień zadłużenia, bardzo ograniczony, w stosunku do wartości projektu zakres działalności, niskie dochody i przychody w latach bezpośrednio poprzedzających wystąpienie z wnioskiem o dofinansowanie oraz niewielką wartość majątku. Skarżąca bagatelizując znaczenie tych danych historycznych pomija, że są one konkretne, rzeczowe, ilustrują potencjał wnioskodawcy ekonomiczny i finansowy i niewątpliwie mają wpływ na realizację projektu, w tym na takie kwestie jak zapewnienie trwałości rezultatów projektu czy jego wykonalność, w szczególności w jej aspekcie finansowym. Istotny jest tutaj brak posiadania odpowiedniego majątku, który mógłby stanowić potencjalne zabezpieczanie realizacji projektu, a "majętność" udziałowców w sytuacji, gdy Skarżąca jest spółką kapitałową takiego zabezpieczenia nie gwarantuje.

W zakresie źródeł finasowania eksperci w ramach ponownej oceny nie kwestionowali już wprawdzie, że Skarżąca nie może liczyć na finasowanie zewnętrzne w postaci kredytu bankowego w wysokości 1 mln zł, jednakowoż wytknęli, że nie wykazuje pozostałych środków w kwocie ponad 600 000 zł, co nawet przy eksponowanej w skardze "majętności" udziałowców oznacza, że Skarżąca nie wykazała, aby dysponowała środkami własnymi na pokrycie pozostałej części kosztów realizacji projektu. Możliwość uzyskania przez skarżącą pożyczki od podmiotu powiązanego, chociażby na preferencyjnych, w stosunku do wolnorynkowych ofert, warunkach, nie stawia sytuacji finansowej i ekonomicznej w korzystniejszym świetle, gdyż w dalszym ciągu nie są to środki własne spółki, ale pochodzące z zaciągniętych zobowiązań, co podkreślili eksperci, powiększających jej pasywa. W dodatku wypada zauważyć, że umowy będące potencjalną podstawą finansowania, mogą zostać rozwiązane lub wypowiedziane przez pożyczkodawcę. Co się tyczy oceny pierwotnej KOP, będącej podstawą oceny negatywnej, to warto zauważyć, że brak udokumentowania czy uprawdopodobnienia uzyskania kredytu bankowego nie było jedyną okolicznością, która zaważyła na stanowisku o braku spełnienia spornych kryteriów, zwłaszcza nr X w zakresie wykonalności finansowej, lecz całościowa analiza standingu Skarżącej na podstawie udostępnionych przez wnioskodawcę danych finansowych i majątkowych. Godzi się także zauważyć, że udzielenie promesy przez bank bynajmniej nie oznacza, że rzeczywista sytuacja finansowa i ekonomiczna Skarżącej odbiega od tej jak ją ocenili eksperci tak w ramach pierwotnej jak i ponownej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie przez pryzmat spornych kryteriów nr IX i X. Perspektywa oceny banku jest wszak odmienna i opiera się przede wszystkim na analizie zaoferowanych zabezpieczeń spłaty przyrzeczonego kredytu, które, co podkreślono wyżej, pochodzić mogą z zewnątrz.

Słusznie także wytknięto Skarżącej w ramach oceny negatywnej, że w prognozie Spółka w zasadzie stawia na jedną, nową usługę, i w razie ewentualnego niepowodzenia projektu, który na nowym rynku niekoniecznie będzie przebiegał zgodnie z doświadczeniami i oczekiwaniami, stwarza zagrożenie dla podstaw funkcjonowania Skarżącej, a przy braku majątku własnego (środków trwałych) roszczenia choćby banku kredytującego, będą realizowane z materialnych efektów projektu. Niewątpliwie te okoliczności rzutują na ocenę kryterium trwałości projektu. Bezsprzecznie Skarżąca chce wejść na rynek z nową usługą, stąd istotne jest odpowiednie uzasadnienie realności przyjętych prognoz sprzedaży, czego jednak zdaniem ekspertów przedstawiona w wnioskiem prognoza nie spełniała. Wprawdzie Skarżąca w proteście odwołuje się do doświadczenia jednego z członków jej zarządu, ale jak zasadnie podkreślił jeden z opiniujących, doświadczenia te odnoszą się do innego rynku (słowackiego), a więc trudno tutaj o pełną ekstrapolację wniosków co do przebiegu tej działalności na nowym rynku.

Zgodzić się w końcu przychodzi z oceniającymi, że już tylko powyższe uzasadnione zastrzeżenia i uwagi, implikują negatywną ocenę w zakresie kryterium XIII, gdyż w świetle tego co wyżej powiedziano, skoro podważona została wykonalność finansowa, istnieje realne zagrożenie niewykonania założonych wskaźników produktu i rezultatu.

Rekapitulując, z przeprowadzonych rozważań, zdaniem Sądu jednoznacznie wynika, że zarzuty skargi dotyczące niewłaściwej oceny przez organ spornych kryteriów, tak w ramach oceny pierwotnej jak i ponownej, w wyniku wniesionego protestu, są bezpodstawne i w gruncie rzeczy sprowadzają się do nieuzasadnionej polemiki z tą oceną. W przekonaniu Sądu kwestionowana ocena badanych kryteriów merytorycznych dopuszczających jest zgodna, konsekwentna, a także jasna, logiczna i przekonująca, co sprawia, że zaprezentowana ocena wniosku o dofinasowanie pod kątem omawianych kryteriów jest rzetelna i bezstronna, w więc nie sposób mówić, aby naruszony został przepis art. 37 ustawy wdrożeniowej czy art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Nie dostrzegając zaś uchybień w powyższym zakresie, Sądowi pozostaje podzielić trafność dokonanej przez organ oceny złożonego przez Skarżącą protestu, a w konsekwencji oceny projektu w toku niniejszego postępowania konkursowego, które przeprowadzono w sposób zgodny z przepisami prawa.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że dokonane rozstrzygnięcie nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, orzekł jak sentencji.