Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 222/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25, 26
journal: Dz.U. 2016 poz 383
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2017 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w K. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007 – 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zarząd Województwa [...], działając na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 383 ze zm.), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 486), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 pkt 1, ust. 12 pkt 2 w związku z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1870) oraz art. 2 pkt 7 i art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego

Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L Nr 210, poz. 25 ze zm.), art. 152 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L Nr 347 z 2013 r., str. 320), utrzymał w mocy decyzję [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. z dnia [...] r. nr [...] zobowiązującą A S.A. w K. (dalej: Beneficjent) realizującą projekt pn. "Podniesienie standardu leczenia stacjonarnego w zakresie ortopedii i okulistyki" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013, do zwrotu dofinansowania w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Powyższe rozstrzygniecie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny. W dniu [...] r. została zawarta pomiędzy Województwem [...], reprezentowanym przez [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. pełniącym rolę Instytucji Pośredniczącej Drugiego Stopnia Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013, a Beneficjentem umowa o dofinansowanie projektu pn. "Podniesienie standardu leczenia stacjonarnego w zakresie ortopedii i okulistyki", która została zmieniona aneksem z dnia [...] r. Na podstawie powyższej umowy Beneficjent otrzymał środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz z budżetu państwa w kwocie [...] zł. W dniach [...] i [...] r. oraz [...] r. i [...] r. [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. przeprowadziło kontrolę doraźną, w związku z zaleceniami pokontrolnymi kontroli IPOC nr [...] w miejscu realizacji projektu, tj. w K. przy ul. [...]. Kontrola objęła swym zakresem weryfikację zgodności projektu z dokumentacją aplikacyjną, kwalifikowalności wydatków oraz zrealizowania celów projektu (osiągnięcia wskaźników produktu i rezultatu) w ramach realizowanego projektu. W wyniku kontroli ustalono, że Beneficjent: - nie przedstawił zespołowi kontrolującemu do wglądu w oryginale dokumentów, o których okazanie został poproszony podczas kontroli i o gotowości udostępnienia, których informował w piśmie z dnia 18 maja 2015 r. tj. książki kontroli z 2011 r., umów kontraktowych z NFZ za 2013 i 2014 rok, zestawienia przychodów za 2015 r. zabiegów okulistycznych z NFZ, spisu z natury z dnia 31 grudnia 2011 r., zgodnie z umową najmu pomieszczeń i sprzętu zawartej z A Sp. z o.o.; - zakupił urządzenia i je użytkował przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, a zatem taki wydatek nie mógł zostać uznany za kwalifikowalny (dot. generatora do elektrochirurgii BOWA, generatora vaporyzatora (diatermia elektrochirurgiczna) marki ERBE), zakupił sprzęt nie ujęty we wniosku aplikacyjnym (konsola CORE marki Stryker), zakupił sprzęt, który nie był niezbędny do prawidłowej realizacji projektu (centralne mocowanie monitora), nie wyjaśnił również różnić pomiędzy wieżą a wózkiem do zestawu artroskopowego oraz zakupił sprzęt inny niż deklarowany (głowica kamery oraz narzędzie artroskopowe - narzędzie do cieśni nadgarstka - Endoscopic Carpal Tunnel GRS), nie wyjaśnił także okoliczności zakupu stołu operacyjnego;

- nie złożył dokumentów umożliwiających przeliczenie, jaka część świadczonych usług sprzętem zakupionym z dofinansowania, była wykonana w ramach kontraktu z NFZ; - zebrał oferty nieporównywalne (złożone oferty na przedmiot o innych parametrach niż w zapytaniu ofertowym), zakupił inne urządzenia niż przewidziane we wniosku aplikacyjnym oraz nie dostarczył dokumentów potwierdzających zakup urządzenia, co do którego została złożona oferta; - nie wykonywał nowej usługi w zakresie ortopedii po zakończeniu realizacji projektu (31 lipca 2013 r.) i rozpoczął ich świadczenie w dniu 24 kwietnia 2014 r. Powyższe ustalenia stały się podstawą wezwania Beneficjenta do zwrotu środków w związku z wystąpieniem nieprawidłowości. Pismem z dnia 11 lutego 2016 r. [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. wezwało Beneficjenta do zwrotu wypłaconych, w ramach projektu, środków w łącznej wysokości [...] zł. W piśmie z dnia 26 lutego 2016 r. Beneficjent poinformował o przelaniu na wskazany rachunek bankowy kwoty [...] zł tytułem zwrotu za konsole kamery, [...] zł tytułem odsetek od tej kwoty, [...] zł tytułem zwrotu środków za centralne mocowanie monitora i [...] zł tytułem odsetek od tej kwoty. Następnie w dniu [...] r. zostało wydane postanowienie nr [...] w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych (wezwanie do zapłaty nr [...]). Zgodnie z postanowieniem, wpłacona przez Beneficjenta kwota została zaliczona proporcjonalnie na poczet kwoty należności głównej oraz odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty pozostała kwota należności głównej do kwoty odsetek za zwłokę. Natomiast pismem z dnia 13 kwietnia 2016 r. Beneficjent został powiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków. Kolejnym pismem wyznaczono Beneficjentowi termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów i materiałów. W odpowiedzi Beneficjent w piśmie z dnia 13 czerwca 2016 r. wskazał na kwoty, które zwrócił a zarazem odnośnie pozostałej kwoty wniósł o ponowne rozpatrzenie podstaw zasadności żądania ich zwrotu i odstąpienia od wydawania decyzji oraz podkreślił, że zakupiony sprzęt jest do dnia dzisiejszego wykorzystywany przez A S.A., w taki sposób, jaki był zakładany w projekcie i w podpisanej umowie o dofinansowanie. Pismem z dnia 10 czerwca 2016 r. i z dnia 12 sierpnia 2016 r. poinformowano Beneficjenta o przedłużeniu terminu wydania decyzji. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Centrum Przedsiębiorczości w C., działając na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 oraz art. 206 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.), art. 26 ust. 1 pkt 15 w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 6a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 383) i art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zobowiązało Beneficjenta do zwrotu dofinansowania w łącznej wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że jako podstawę zwrotu wyżej wymienionych środków przyjęto naruszenie procedur, polegające na: braku potwierdzenia, że zostały zakupione środki trwałe o takich parametrach jakie wskazano we wniosku aplikacyjnym, braku potwierdzenia, czy użytkowano stół operacyjny przed złożeniem wniosku aplikacyjnego i przed rozpoczęciem realizacji projektu, braku potwierdzenia prawidłowości udzielonego zamówienia na zakup sprzętu, w szczególności głowicy kamery 560P, światłowodu, generatora, vaporyzatora generatora, konsoli kamery, narzędzia artroskopowego (pierwszej, drugiej i trzeciej sztuki). Zakres rzeczowy poniesionych nieprawidłowo wydatków został uznany przez organ I instancji za niekwalifikowalny, a tym samym nie zostały osiągnięte wskaźniki produktu i rezultatu. W konsekwencji organ uznał, że brak realizacji wskaźników rezultatu i produktu założonych w projekcie uniemożliwił osiągnięcie przez Beneficjenta celów projektu zgodnie z zawartą umową o dofinansowanie. W dniu 29 września 2016 r. Beneficjent złożył odwołanie od decyzji [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. z dnia [...]r. nr [...], zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Jednocześnie decyzji zarzucił: - błędy w ocenie stanu faktycznego mające istotny wpływ na treść decyzji, - istotne naruszenie przepisów prawnych mających być podstawą wydania decyzji. W uzasadnieniu odwołania Beneficjent podniósł zarzut nieważności decyzji z powodu braku podpisu pod tą decyzją osoby uprawnionej do jej wydania albowiem zamiast podpisu Dyrektora [...] Centrum Przedsiębiorczości w C., który jest uprawniony do działania w imieniu organu I instancji, pod decyzją widnieje nieczytelny podpis Zastępcy Dyrektora [...] Centrum Przedsiębiorczości w C., który brał udział w jej wydaniu, jednakże w decyzji nie wskazano, czy działał on z upoważnienia Dyrektora. Poza tym Beneficjent podtrzymał swoje wszelkie twierdzenia, złożone w toku całego postępowania kontrolnego, a odnoszące się do wykazania zachowania przez niego wszelkich wymogów i procedur wynikających z umowy oraz aktów prawnych. Następnie stwierdził, że jego zdaniem [...] Centrum Przedsiębiorczości całkowicie bezpodstawnie i bezprawnie przyjęło, że podstawowym naruszeniem procedur, których rzekomo się dopuścił, było nie poddanie się procesowi kontrolnemu. Jednocześnie wskazał, że żądanie zwrotu środków jest niezasadne albowiem jest ono sprzeczne z art. 2 pkt. 7 rozporządzenia Rady (WU) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r., który to przepis w polskim porządku prawnym obowiązuje wprost, czyli niezależnie od brzmienia art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Ponadto Beneficjent oświadczył, iż przyznane środki wykorzystał zgodnie z umową i wytycznymi, za wyjątkiem środków na centralne mocowanie monitora i na konsolę kamery, które jednak dobrowolnie zwrócił. Dodał również, że w jego ocenie organ I instancji bezpodstawnie uznał, iż doszło do naruszenia procedur przez to, że w postępowaniu kontrolnym, po upływie kilku lat od wypłaty środków, Beneficjent nie przedstawił specyfikacji do faktur zakupu urządzeń. Wyjaśnił, że zwrócił się do dostawców o wystawienie takich specyfikacji, jednakże spotkało się to z odmową z ich strony. Podsumowując przyznał, że ewentualne nieznaczące różnice w parametrach urządzeń nie mogą być, jego zdaniem, podstawą do uznania wszystkich wydatków na zakup tych urządzeń za niekwalifikowane oraz nie mogą być podstawą żądania zwrotu wypłaconych na ten cel środków finansowych. W wyniku rozpatrzenia odwołania w dniu [...] r. Zarząd Województwa [...] wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż upoważnienie udzielone na podstawie art. 268a K.p.a. wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencję organu do podejmowania czynności w prawnych formach działania administracji publicznej. Albowiem przepis ten stwarza możliwość, aby nie tylko sam piastun funkcji organu, czyli osoba, którą powołano na dane stanowisko, lecz także wyznaczony przez niego pracownik urzędu przydanego do pomocy temu organowi był umocowany do wykorzystania kompetencji organu. Następnie wyjaśnił, że [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. wykonuje swoje zadania na podstawie porozumienia z dnia [...] r. nr [...], w którym określone są jego szczegółowe zadania. Tym samym organ I instancji nie miał obowiązku załączenia do wydawanych decyzji upoważnień dla Zastępcy Dyrektora [...] Centrum Przedsiębiorczości – T.P. Następnie, powołując się na regulamin organizacyjny [...] Centrum Przedsiębiorczości w C., stwierdził, że Centrum kieruje jednoosobowo Dyrektor powoływany i odwoływany przez Zarząd Województwa [...] (§ 7). Dyrektor kieruje Centrum przy pomocy Zastępców Dyrektora. Zastępców Dyrektora powołuje i odwołuje Dyrektor Centrum. W czasie nieobecności Dyrektora zastępstwo pełnią Zastępcy Dyrektora zgodnie z przyjętym systemem zastępstw (§ 9). W związku z powyższym zdaniem organu odwoławczego nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. Poza tym podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania pieiwszoinstancyjnego, organ oparł się na posiadanych dokumentach, w szczególności umowie o dofinansowanie, wniosku aplikacyjnym, załącznikach do powyższych dokumentów, korespondencji z Beneficjentem, informacji o wyniku kontroli oraz notatkach służbowych. Wskazał także, że [...] Centrum Przedsiębiorczości kilkakrotnie zwracało się do Beneficjenta o złożenie dokumentów, czy oświadczeń dotyczących rozbieżności pomiędzy sprzętem zastanym w czasie kontroli a przedstawionym do refundacji. Jednakże Beneficjent wypełnił zalecenia organu I instancji tylko co do części, w pozostałym zakresie nie udzielił wyjaśnień, ani nie przedstawił dokumentów, czy wręcz odmówił do nich dostępu. Tym samym organ I instancji w toku wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia podjął wszystkie możliwe kroki w celu dogłębnego ustalenia stanu faktycznego sprawy będącego podstawą zobowiązania do zwrotu. Dodał również, że w jego ocenie Beneficjent nie wywiązał się z nałożonych na niego zobowiązań wynikających z umowy o dofinansowanie, nie dostarczając na kilkukrotne wezwania wymaganych dokumentów i nie przedstawiając wyjaśnień oraz nie realizując projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie. Jednocześnie podkreślił, iż w trakcie trwającego postępowania kontrolnego Beneficjent był wielokrotnie informowany, że niespełnienie obowiązku pełnego wglądu we wszystkie dokumenty związane z realizacją projektu jest traktowane jako odmowa poddania się kontroli (§ 12 ust 3 i 4 umowy o dofinansowanie). Ponadto Beneficjent nie przedstawiając na wezwanie oryginałów dokumentów, jak i nie składając wyjaśnień, potwierdzających kwalifikowalność wydatków (w przypadku vaporyzatora generatora, narzędzi artroskopowych pierwszej, drugiej i trzeciej sztuki) naruszył także § 15 ust. 1 umowy o dofinansowanie, który zobowiązywał go do przechowywania dokumentów związanych z realizacją projektu przez określony czas. Następnie zdaniem organu II instancji w toku prowadzonego postępowania pierwszoinstancyjnego organ dokonał wszechstronnej analizy materiału dowodowego tak, aby wyjaśnić wszystkie wątpliwości i podstawy dochodzenia zwrotu a zarazem wyjaśnił, iż celem art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 jest doprowadzenie do takiego stanu, w którym każdy wydatek finansowany ze środków europejskich zostanie dokonany z uwzględnieniem wszystkich wiążących regulacji a zatem również powszechnie obowiązujących przepisów prawa krajowego oraz postanowień umowy o dofinansowanie. Natomiast przesłanki nieprawidłowości wskazane w tym przepisie mają charakter kumulatywny, co oznacza, że muszą być spełnione łącznie, dla wystąpienia nieprawidłowości w projekcie. Podsumowując, organ doszedł do przekonania, że środki zostały wykorzystane nieprawidłowo, gdyż dokonano m.in. zakupu sprzętu używanego w sytuacji, gdy Beneficjent zobowiązał się do zakupu nowego, zakupu poszczególnych elementów niezgodnie z wnioskiem aplikacyjnym bez wcześniejszego poinformowania organu I instancji i uzyskania od niego na to zgody. Jednocześnie w sprawie zachodzi uzasadnione podejrzenie braku obiektywności przy wyborze, skoro Beneficjent dokonał zakupu od syna współpracującego i to sprzęt używany. W związku z powyższym organ I instancji prawidłowo wszczął postępowanie administracyjne celem wyjaśnienia sprawy a następnie wydał decyzję zobowiązującą Beneficjenta do zwrotu środków pochodzących z dofinansowania. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze A S.A. w K. zaskarżyła w całości decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...]domagając się uchylenia zarówno decyzji organu II, jak i I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie wnioskując o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji i o uchylenie decyzji organu II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca Spółka zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji miało wpływ na wynik sprawy, bowiem organ oparł decyzję na niepełnym materiale dowodowym i niewystarczających ustaleniach faktycznych oraz dokonał błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, która to ocena nie mieściła się w granicach swobodnej oceny dowodów z art. 80 K.p.a., - art. 7 w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 80 i art. 84 § 1 K.p.a. poprzez nie zasięgnięcie opinii biegłego dotyczącej wiadomości specjalnych w zakresie przydatności zakupionego sprzętu dla celów projektu, co w konsekwencji miało wpływ na wynik sprawy, bowiem organ oparł decyzję na niepełnym materiale dowodowym i niewystarczających ustaleniach faktycznych, w efekcie czego bezpodstawnie uznał, iż wydatki na część zakupionego sprzętu nie były wydatkami koniecznymi (niezbędnymi) w celu prawidłowej realizacji projektu, oraz iż wydatki te nie były zaplanowane we wniosku o dofinansowanie, - art. 7 w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez bezpodstawne uznanie, iż strona skarżąca nie poddała się kontroli, a tym samym naruszyła procedury, przez co uzasadnione stało się żądanie zwrotu całego otrzymanego dofinansowania, - art. 7 w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 80 i art. 84 K.p.a. poprzez bezpodstawne i ogólne stwierdzenie, iż zwrotowi podlega cała kwota otrzymanego dofinansowania z uwagi na "charakter i wagę nieprawidłowości" bez wyjaśnienia i ustalenia, czy i jakie "nieprawidłowości" organ uznał za udowodnione wobec każdego z poczynionych przez stronę skarżącą wydatków na zakup sprzętu, - art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, chociaż z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nie było ku temu podstaw, - art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., a w szczególności art. 207 ust. 1 pkt. 2 ustawy o finansach publicznych w związku z art. 2 pkt. 7 rozporządzenia Rady (WU) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r., poprzez błędne uznanie, iż strona skarżąca naruszyła procedury postępowania, co w efekcie spowodowało uznanie wszystkich wydatków, jako niekwalifikowanych, - art. 107 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., które w konsekwencji powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji organu I instancji.

W motywach uzasadnienia skarżąca wskazała, iż w toku postępowania ani organ I instancji ani organ II instancji nie dołączył do akt sprawy dowodu w postaci dokumentu upoważniającego T.P. do działania, przy wydawaniu przez [...] Centrum Przedsiębiorczości decyzji w I instancji, z upoważnienia Dyrektora tego Centrum, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Następnie skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i jednocześnie powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu. Poza tym nie zgodziła się z uznaniem przez organ, iż strona skarżąca nie poddała się procesowi kontroli o czym świadczy, jej zdaniem, chociażby opis zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, znajdujący się na aż 103 stronach. Dodała również, iż same organy uznały, że sprawa dotycząca zwrotu udzielonych stronie skarżącej środków jest skomplikowana. W ocenie skarżącej wobec niej nie została spełniona żadna z trzech przesłanek określonych w art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WU) z 11 lipca 2006 r. nr 1083/2006, które muszą być spełnione łącznie, aby organ mógł stwierdzić wystąpienie "nieprawidłowości" a w konsekwencji zasadnie żądać zwrotu środków. Jednocześnie przyznała, że nie przedstawiła specyfikacji do faktur zakupu urządzeń a zatem skoro organ nie uzyskał żadnej opinii technicznej w tej kwestii to nie jest mu znana rzeczywista różnica w parametrach tych urządzeń. Ponadto wskazała, że organ potwierdził całkowitą przydatność zakupionych urządzeń do wykonywania procedur medycznych określonych w projekcie. Zdaniem skarżącej bezspornym jest, że przed faktycznym przekazaniem stronie skarżącej środków finansowych, w wyniku zaakceptowania wniosku o płatność końcową, [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. nie kwestionowało zakupu żadnego z urządzeń. Tym samym Centrum przekazało środki finansowe na te konkretne urządzenia, które faktycznie zostały zakupione oraz nie kwestionowało prawidłowości procedury, która zakończyła się zakupem tych urządzeń. Następnie stwierdziła, że przy realizacji projektu stronę skarżącą ze [...] Centrum Przedsiębiorczości łączył przede wszystkim stosunek cywilno-prawny, powstały na podstawie zawartej umowy cywilnej, a w takim przypadku okoliczności faktyczne związane z realizacją i wykonaniem umowy, powinny być ustalane i udowadniane zgodnie z zasadą ciężaru dowodu określoną w art. 6 kodeksu cywilnego.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] , podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że decyzja organu I instancji została wydana oraz podpisana przez Zastępcę Dyrektora [...] Centrum Przedsiębiorczości w C., zgodnie z posiadanymi kompetencjami i zawiera wszystkie wymagane elementy, według art. 107 § 1 K.p.a., w tym podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Tym samym zdaniem organu wydana przez organ I instancji decyzja jest prawidłowa a zatem brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Następnie organ wyjaśnił iż podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji zwrotowej był art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych tj., wykorzystanie przez stronę skarżącą środków przeznaczonych na realizację programów finansowych ze środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184. Albowiem strona skarżąca realizując projekt pn. "Podniesienie standardu leczenia stacjonarnego w zakresie ortopedii i okulistyki", naruszyła postanowienia umowy o dofinansowanie z dnia [...] r. Jednocześnie dodała, że w sprawie nie ma znaczenia wina strony skarżącej z tytułu zaistniałych zdarzeń i stwierdzonych nieprawidłowości, gdyż odpowiedzialność za wystąpienie okoliczności skutkujących obowiązkiem zwrotu środków opiera się na obiektywnych kryteriach niewypełnienia wszystkich warunków umowy. Tym samym strona skarżąca podpisując umowę o dofinansowanie otrzymała bezzwrotną pomoc, pod warunkiem zrealizowania określonych w niej warunków. Ponadto wskazał, że Komisja Europejska i TSUE przyjmują szeroką wykładnię przesłanki naruszenia prawa wspólnotowego, obejmującą zarówno naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego. Natomiast szkoda w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 obejmuje także szkodę potencjalną. Podsumowując podkreślił, że w jego ocenie strona skarżąca w trakcie realizacji projektu naruszyła prawo, zarówno poprzez naruszenie wytycznych Instytucji Zarządzającej jak i postanowień umowy, a tym samym doszło do powstania nieprawidłowości i szkody w budżecie UE, co musiało skutkować wydaniem decyzji zobowiązującej stronę skarżącą do zwrotu części otrzymanego dofinansowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu jako bezzasadna.

W pierwszej kolejności należy się odnieść do najdalej idącego zarzutu skarżącej Spółki dotyczącego nieważności decyzji I instancji z powodu wydania jej przez nieuprawnioną osobę. Zarzut ten został sformułowany niekonsekwentnie, gdyż na jego podstawie skarżąca domaga się uchylenia decyzji II instancji, podczas gdy utrzymanie w mocy nieważnej decyzji pociągałoby za sobą również nieważność decyzji organu odwoławczego. Zarzut ten jednak jest chybiony. W zaskarżonej decyzji przywołano zarówno regulamin organizacyjny [...] Centrum Przedsiębiorczości, zgodnie z którym Dyrektor Centrum kieruje nim przy pomocy swoich zastępców, którzy wykonują jego zadania podczas jego nieobecności, a także przywołano art. 268a Kpa przewidujący możliwość udzielenia przez organ administracyjny upoważnienia pracowników obsługujących ten organ m.in. do wydawania decyzji administracyjnych. Co prawda w toku postępowania administracyjnego dokumenty te nie były przez organ przedstawione, ale nastąpiło to wraz z odpowiedzią na skargę. W szczególności pismem z dnia 2 lutego 2016 r., a więc sporządzonym przed wydaniem decyzji I instancji Dyrektor Centrum upoważnił swojego zastępcę T.P. m.in. do wydawania decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację przedmiotowych programów.

Trafnie organ przytoczył orzecznictwo, według którego brak powołania się w decyzji na upoważnienie nie dyskwalifikuje jej, o ile upoważnienie takie istniało. Sąd całkowicie podziela ten pogląd.

Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty skargi, w sposób zmultiplikowany odnoszące się do naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 84 Kpa. Zarzuty te są przy tym ogólnikowe i nie podważają konkretnych ustaleń organów, które szczegółowo i obszernie zostały zaprezentowane w motywach ich decyzji. Wobec drobiazgowości ustaleń organów twierdzenie skarżącej, że z ustaleń tych nie wynikają nieprawidłowości, o jakich mowa w art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, brzmią wręcz abstrakcyjnie. Zupełnie niezgodnie z tymi ustaleniami skarżąca wywodzi, jakoby organy uznały, że "otrzymane dofinansowanie wydatkowane zostało na zakup urządzeń, z użyciem których osiągnięto wszystkie cele założone w Projekcie". Tymczasem wystarczy przywołać podkreślone na str. 66-67 stwierdzenia decyzji pierwszoinstancyjnej, według których "Beneficjent nie zrealizował projektu zgodnie z umową o dofinansowanie. (...) Brak realizacji wskaźników rezultatu i produktu założonych w projekcie uniemożliwiło osiągnięcie przez Beneficjenta celów projektu zgodnie z umowa o dofinansowanie". Tak więc skarga proponuje inną wersję stanu faktycznego, co może być potraktowane jedynie jako bezskuteczna polemika z prawidłowymi ustaleniami organów obu instancji, których stanowiska są całkowicie zbieżne.

Skarżąca kwestionuje uznanie przez organ, że doszło do naruszenia procedur w rozumieniu art. 184 ustawy o finansach publicznych. W tym zakresie istotne jest wyjaśnienie, dokonane także w uzasadnieniu decyzji, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, iż pod pojęciem "innych procedur" użytym w tym przepisie należy rozumieć także postanowienia umowy o dofinansowanie, łączącej beneficjenta z instytucją zarządzającą oraz przepisy ogólne zawarte w Wytycznych, czy też innych dokumentach wchodzących w skład systemu realizacji programów operacyjnych (por. wyrok NSA z 10 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2384/15, zbiór Lex nr 2350395). W tym kontekście błędny jest wywód skarżącej podkreślający cywilnoprawny charakter stanowiska łączącego ją z organem I instancji. W zakresie zwrotu dofinansowania w związku z wystąpieniem nieprawidłowości organy działają bowiem w trybie administracyjnym w oparciu o przepis art. 207 powołanej ostatnio ustawy. Naruszenie postanowień umownych zostało szeroko przedstawione w omawianych decyzjach. Nie dość wyraźnie odniosły się one jednak do jednej z podstawowych okoliczności, które wynikają wprost z materiału sprawy. Mianowicie umowa o dofinansowanie określa przedmiot projektu objętego dofinansowaniem według opisu zamieszczonego we wniosku o dofinansowanie, stanowiącym załącznik nr 2 do umowy. W opisie wydatków kwalifikowalnych wniosek ten jednoznacznie określa, że zarówno okulistyczny stół operacyjny, jak i artroskop z zestawem narzędzi mają być objęte wydatkami na zakup nowych środków trwałych. W tym zakresie żadna ze stron nie wskazuje, by doszło do zmiany umowy lub zmian w projekcie w trybie przewidzianym umową. Tymczasem faktycznie doszło do przedstawienia przez beneficjenta wydatków na sprzęt używany, które przynajmniej w części nie powinny być uznane za kwalifikowalne (stół operacyjny i części artroskopu: obturator, osłona, 2 kurki oraz generator – vide k-348 akt administracyjnych).

Aktualne pozostają także ustalenia organów, z których wynikają dalsze nieprawidłowości obciążające skarżącą. Skrótowo zostały one przedstawione w odpowiedzi na skargę i w początkowej części uzasadnienia wyroku, a szczegółowo w decyzjach organów obu instancji. Obszerność tych ustaleń nie przemawia za ich powielaniem, przy twierdzeniu, iż nie budzą one zastrzeżeń i w sytuacji, gdy skarżąca nie formułuje wobec nich sprecyzowanych zarzutów. Kwestionuje ona zakwalifikowanie części nieprawidłowości jako niepoddanie się kontroli argumentując, że kontrola była długotrwała, a skarżąca udzieliła stosownych wyjaśnień. Tego rodzaju twierdzenia nie mogą być uznane za trafne. Mimo czasochłonności kontroli i wymiany korespondencji miedzy stronami, skarżąca nie przedstawiła dokumentacji pozwalającej na potwierdzenie prawidłowej realizacji dofinansowanego projektu.

W zakresie sprzętu medycznego zaskarżona decyzja ustala, że:

- generator BOWA i generator vapozytora były użytkowane przez skarżącą przed złożeniem wniosku o dofinansowanie i dlatego nie mogły być zaliczone do wydatków kwalifikowalnych,

- konsola kamery i centralne mocowanie kamery – odnośnie tego sprzętu skarżąca uznała nieprawidłowości i dokonała zwrotu dofinansowania,

- wózek do zestawu artroskopowego – beneficjent nie wyjaśnił występujących w dokumentacji różnic nazewnictwa odnośnie tego sprzętu oraz go nie okazał, a zachodzi duże prawdopodobieństwo, że urządzenie to będzie też użytkowane przez inną firmę, powiązaną rodzinnie z firmą skarżącą,

- głowica kamery 560P – przedstawiona dokumentacja nie potwierdza tożsamości zakupionego urządzenia z ujętym we wniosku aplikacyjnym,

- urządzenie artroskopowe – nie uznano kwalifikowalności wydatku ze względu na niespójność oznaczeń na urządzeniu i na fakturze,

- okulistyczny stół operacyjny – beneficjent nie wyjaśnił okoliczności jego zakupu, a z dokumentów wynika, że był on użytkowany przed złożeniem wniosku, na podstawie umowy najmu z [...]r.

W świetle powyższego stanu rzeczy trafnie uznały organy orzekające w sprawie, że ewentualne wydatki poniesione przez skarżącą w związku z wymienionymi urządzeniami nie kwalifikowały się do refundacji, a zatem były to wydatki niekwalifikowalne w rozumieniu § 1 pkt 16 umowy o dofinansowanie. Miały one również podstawy do przyjęcia naruszenia przez skarżącą § 12 umowy, skoro w toku kontroli nie przedstawiła dokumentów potwierdzających zgodność przedstawionych do rozliczenia urządzeń z przedmiotem projektu i umowy.

W rezultacie stwierdzenie nieprawidłowości z art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 okazało się uzasadnione.

Okoliczności sprawy rodzą co prawda wrażenie, że właściwe działania kontrolne zostały podjęte w następstwie postępowań prowadzonych przez CBA, gdyż wcześniej pracownicy Instytucji Pośredniczącej byli dość "spolegliwi" względem skarżącej, dopuszczając do przekazania nawet płatności końcowej, jednakowoż nie ma to znaczenia dla wyników zarówno postępowania administracyjnego, jak i sądowego. Ewentualne zaniedbania organu odpowiedzialnego za dysponowanie środkami unijnymi nie prowadzą bowiem do odstąpienia od zastosowania art. 207 ustawy o finansach publicznych (por. wyrok NSA z 12 października 2017 r., sygn. akt II GSK 186/16, dostępny w internecie).

Następną nieprawidłowością, która nawet samodzielnie mogła stanowić podstawę żądania zwrotu dofinansowania było ustalenie, że beneficjent nie przedstawił dokumentacji potwierdzającej warunek dofinansowania polegający na tym, że będzie ono wykorzystywane wyłącznie w celu świadczenia usług medycznych, które będą finansowane z NFZ w części powyżej 50%. Organy uznały prawidłowo, że nieprzedstawienie przez skarżącą wymaganych w tym zakresie dokumentów naruszyło § 12 ust. 3 umowy, co według ust. 4 tego paragrafu traktowane jest jako odmowa poddania się kontroli. Uniemożliwiło to uznanie poniesionych wydatków za kwalifikowalne. Do tej kwestii skarga w ogóle się nie ustosunkowuje, a w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ustalenia organów nie budzą zastrzeżeń. Tym samym i z tej przyczyny brak kwalifikowalności wydatków wyłączał możliwość ich dofinansowania, a w konsekwencji zrodził obowiązek jego zwrotu w trybie art. 207 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. Można nawet przyjąć, że brak potwierdzenia wykorzystania środków europejskich zgodnie z przeznaczeniem kwalifikuje te nieprawidłowość także do sytuacji z art. 207 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Skarga nie podważa także dalszych ustaleń organów dotyczących naruszenia wytycznych IZ RPO WSL poprzez:

a) zebranie ofert nieporównywalnych,

b) zakup innego urządzenia niż założono we wniosku,

c) niedostarczenie dokumentów potwierdzających zakup urządzenia.

Są to ustalenia szczegółowo opisane w decyzjach i właściwie potwierdzające ustalenia związane z poszczególnymi urządzeniami, na które wypłacono dofinansowanie. Ustalenia te już wcześniej zostały zaakceptowane.

Organy orzekające prawidłowo zebrały materiał dowodowy i dokonały właściwych ustaleń, co dało im przesłanki do zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego. Przyjęły zatem, że art. 98 ust. rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 zobowiązywał do nałożenia korekty, która w tym przypadku ze względu na rodzaj i wagę nieprawidłowości, mogła wyłącznie polegać na anulowaniu całości wkładu publicznego. Nieprawidłowość została przy tym zdefiniowana w art. 2 pkt 7 tego rozporządzenia jako jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje, lub mogłoby powodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Wykazane nieprawidłowości niewątpliwie choćby tylko potencjalnie mogły spowodować tak rozumianą szkodę, w związku z czym odnośne zarzuty skargi są bezzasadne, zwłaszcza że bazują na odmiennym, nieuprawnionym stanowisku, iż do żadnych nieprawidłowości nie doszło.

Jak już podniesiono niekwalifikowalność wydatków musiała skutkować obowiązkiem zwrotu całości dofinansowania, przy czym organy prawidłowo zaliczyły na poczet zaległości dokonaną już przez skarżącą wpłatę w kwocie [...] zł. Orzekając o zwrocie wymienionych w decyzji sum pieniężnych organy prawidłowo powołały też art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, który do zadań instytucji zarządzającej zalicza odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizacje programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych.

Dodatkowo należy podnieść, że Sąd przeprowadził dowód z akt Prokuratury Rejonowej w C. o sygn. [...]. Postępowanie w tej sprawie zakończyło się wydaniem prawomocnego postanowienia z dnia [...]r. o umorzeniu dochodzenia. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Prokuratura nie dokonała ustaleń na okoliczność nieprawidłowości związanych z realizacją przedmiotowej umowy, a powodem umorzenia postępowania karnego był brak możliwości jednoznacznego wykazania, iż J.L. działała z zamiarem kierunkowym oszustwa. Taki stan rzeczy nie wywiera wpływu na wynik sądowej kontroli zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.

ec