Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1492/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 336
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA del. Bogusław Woźniak (sprawozdawca), protokolant Joanna Legieć, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1431/16 w sprawie ze skargi B.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 2 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 2 września 2016 r. nr [...], 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz B.H. kwotę 3939 (słownie: trzy tysiące dziewięćset trzydzieści dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1431/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 2 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2011. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a".

Sąd I instancji przedstawił następujący stan sprawy.

Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia 1 lipca 2016 r. ustalił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2011 w wysokości 8 681,00 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że strona w 2011 r. była posiadaczem samoistnym nieruchomości i obiektów budowlanych położonych w Z., przy ulicy D. [...], stanowiących: budynek związany z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni użytkowej 372 m2, budowle o wartości 8 000,00 zł, grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 863 m2, które wykazała w złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości na 2011 r. oraz zapłaciła należny podatek bez wezwania.

W uzasadnieniu odwołania od powyższej decyzji podatnik podniósł, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia 6 kwietnia 2016 r. stwierdził nadpłatę w podatku od nieruchomości w wysokości 8 681,00 zł. Decyzja ta jest ostateczna i dotyczy tego samego przedmiotu (tych samych nieruchomości). Ponadto odwołujący się podkreślił, że ewidencja gruntów i budynków nie zawiera żadnych wpisów, które wskazywałyby na niego jako posiadacza samoistnego nieruchomości, zatem ustalenia organu są w tym zakresie całkowicie chybione i sprzeczne z dokumentami urzędowymi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia 2 września 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że podatnikiem podatku od nieruchomości, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.) – dalej jako: "u.p.o.l." są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: (1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; (2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych.

Z kolei, jeśli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym, zgodnie z art. 3 ust. 3 u.p.o.l.

W ocenie organu odwoławczego kluczowym było ustalenie, czy stronie można przypisać status posiadacza samoistnego nieruchomości i obiektów budowlanych, o których mowa w zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy zaznaczył, że z akt sprawy wynika, iż strona użytkowała przedmiot opodatkowania dla celów zarobkowych, zatem w tym zakresie faktycznie nim władała. W aktach postępowania znajduje się bowiem umowa z dnia 29 maja 2002 r. zawarta pomiędzy firmą S. Sp. z o.o. w W. a Firmą Handlowo-Usługową "H." B. H., której przedmiotem była sprzedaż prawa do nakładów na gruncie Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym P., w postaci budynku magazynowego o powierzchni użytkowej 180 m2, murowanego (nr inwentarzowy [...]), rampy załadunkowej i wyładunkowej (nr inwentarzowy [...]) oraz wiaty magazynowej o powierzchni 192 m2 (nr inwentarzowy [...]). Nabycie praw do nakładów determinowało wykonywanie przez stronę czynności zarówno w obszarze uprawnień, tj. czerpania pożytków z przedmiotu opodatkowania, jak i obowiązków, tj. płacenia podatków.

Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 28 lutego 2011 r. podatnik złożył deklarację na podatek od nieruchomości na 2011 r. oraz zapłacił należny podatek bez wezwania, podobnie jak w 2012 r. Dopiero w dniu 13 maja 2016 r. strona złożyła informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych za 2011 r., zawierającą dane o wielkości 0.

W ocenie organu odwoławczego znamiennym pozostaje także fakt, iż P. S. A. (Spółka) przez cały okres użytkowania przedmiotu opodatkowania przez skarżącego nie kwestionowała faktu, iż skarżący jest samoistnym posiadaczem nieruchomości.

Zdaniem organu odwoławczego charakteru zachowania podatnika w stosunku do nieruchomości nie zmienia późniejsza decyzja P. S. A. o braku dalszej współpracy z nim na skutek braku porozumienia. Organ odwoławczy wskazał na protokół ze spotkania pomiędzy B. H. a P. S. A. spisany w dniu 17 października 2013 r., z którego wynika, iż podatnik w jednym z proponowanych warunków zawarcia umowy korzystania z przedmiotu opodatkowania przedstawił postulat "pokrycia ewentualnej dzierżawy poprzez scedowanie na P. S. A. podatków od nieruchomości płaconych przez Firmę Handlowo-Usługową "H." B. H. od roku 1999."

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że potwierdzenie przez samego podatnika faktu opłacania od 1999 r. podatku od nieruchomości, jak również deklarowanie organowi podatkowemu przedmiotu opodatkowania, związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz oświadczenie właściciela nieruchomości o bezumownym korzystaniu z nieruchomości, stanowi obiektywną przesłankę uzasadniającą uznanie strony za posiadacza samoistnego nieruchomości i obiektów budowlanych, a tym samym podatnika podatku od nieruchomości.

W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na decyzję organu odwoławczego skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 207 w zw. z art. 21 § 1, art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) – dalej jako: "O.p." w zw. z art. 6 ust. 7 u.p.o.l. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i bezpodstawne ustalenie podatku;

2. art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. w zw. z art. 7a ust. 1 i 2 u.p.o.l., polegające na zaniechaniu przez organ wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego a w konsekwencji poczynieniu ustaleń w oparciu o niepełny materiał dowodowy, wyprowadzeniu dowolnych ustaleń faktycznych, w szczególności pominięcie danych wynikających z ewidencji gruntów;

3. art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. w zw. z art. 336 K.c., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu skarżącego za posiadacza samoistnego nieruchomości i dalej podatnika podatku od nieruchomości.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości i o zasądzenie od organu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.

Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 3. ust. 1 u.p.o.l. co do zasady obowiązek podatkowy obciąża właściciela nieruchomości. Wyjątek od tej reguły wprowadza art. 3 ust. 3, który stanowi, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.

Sąd I instancji dokonał wykładni art. 336 K.c., który definiuje posiadanie. Przenosząc zaś prowadzone rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy przyznał rację organom podatkowym, że to skarżący był posiadaczem samoistnym opodatkowanych nieruchomości i obiektów budowlanych, o których mowa w zaskarżonej decyzji. Po pierwsze skarżący faktycznie władał rzeczą, użytkował sporne nieruchomości oraz obiekty budowlane w 2011 r., prowadził przy ich wykorzystaniu działalność gospodarczą, pobierał pożytki, a budynek magazynowo – biurowy zwrócił P. S. A. dopiero w kwietniu 2014 r. Skarżący zatem władał rzeczą, zachowując się jak jej właściciel. Spełniony został element posiadania określany jako corpus. Spełniony został także drugi element konstytuujący posiadanie samoistne określany jako animus. Skarżący bowiem składał dobrowolnie deklaracje na podatek od nieruchomości, wskazując w deklaracjach siebie jako właściciela, opłacał podatki (czynił to od 1999 r.). Zatem skarżący wykonywał względem rzeczy prawo dla siebie i manifestował swoją wolę na zewnątrz. Co więcej umowa sprzedaży praw do nakładów zawarta w dniu 29 maja 2002 r. oraz protokół ze spotkania z 17 października 2013 r. z przedstawicielami P. S. A. wskazują, że skarżący uważał się za właściciela nabytych nakładów, ewentualna umowa dzierżawy miała dotyczyć tylko gruntu a na poczet zaległego czynszu miały być zaliczone opłacane przez skarżącego podatki od 1999 r. Ponadto skarżący nie zawarł żadnej umowy zobowiązaniowej z P. S. A., która wskazywałaby na posiadanie zależne. Natomiast skarżący nic nie płacił Spółce z tytułu korzystania ze spornych nieruchomości. P. S. A. nie ujęły także spornych nieruchomości w ewidencji środków trwałych. Za nieprzekonywującą Sąd uznał więc argumentację skarżącego, że nie zachowywał się jak właściciel.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł B. H. zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a to:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów postepowania, to jest art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p., w sposób wpływający na wynik sprawy, a to poprzez nierozważenie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wyprowadzenie ustaleń faktycznych sprzecznych ze zgromadzonym materiałem w sposób przekraczający granicę swobodnej oceny dowodów,

2) art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. i nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów prawa materialnego, to jest art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. w zw. z art. 336 K.c. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu skarżącego za posiadacza samoistnego nieruchomości i dalej podatnika podatku od nieruchomości.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, to jest art. 3 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. w zw. z art. 336 K.c. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu skarżącego za posiadacza samoistnego nieruchomości i dalej podatnika podatku od nieruchomości.

Wskazując na powyższe uchybienia skarżący wniósł o:

- uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania,

- wyznaczenie rozprawy,

- zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez pełnomocnika, według norm prawem przepisanych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona, zatem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podlega uchyleniu.

Istota podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, zarówno naruszenia prawa materialnego jak i procesowego, sprowadza się do zakwestionowania przyjętej przez Sąd I instancji oceny, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że skarżący jest posiadaczem samoistnym nieruchomości, budynków i budowli będących przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Sąd I instancji na wstępie swoich rozważań skonstatował, że poza sporem pozostaje fakt, że w okresie objętym decyzją sporny grunt stanowił własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym P. S. A., a budynek oraz inne obiekty budowlane znajdujące się na tym gruncie stanowiły własność P. S. A. Trzeba jednocześnie wyjaśnić, że wbrew stanowisku Sądu I instancji istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczyła nie tego czy skarżący jest posiadaczem spornych nieruchomości i obiektów ale czy jest posiadaczem samoistnym, tak bowiem sklasyfikowany posiadacz jest podatnikiem podatku od nieruchomości.

Zgodnie z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.

Na obecnym etapie postępowania nie budzi zastrzeżeń, że pojęcie posiadacza samoistnego nie jest zdefiniowane w ustawie podatkowej, i że znaczenia tego pojęcia należy poszukiwać w Kodeksie cywilnym, w szczególności w jego art. 336.

Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny) jak i ten kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą (posiadacz zależny).

Stan faktyczny dotyczący sposobu korzystania z rzeczy należy kwalifikować jako posiadanie na podstawie elementu fizycznego (corpus) i elementu psychicznego (animus). Uznanie określonego władztwa faktycznego nad rzeczą za posiadanie samoistne odpowiadające treści prawa własności zależy od tego, czy władztwo to jest sprawowane przez określony podmiot w jego własnym imieniu (animus rem sibi habendi). Czynnik woli pozwala zatem odróżnić posiadanie samoistne od posiadania zależnego, ale rzeczywistą wolę posiadacza, która decyduje o charakterze samego posiadania, ustala się na podstawie zamanifestowanych przejawów władania rzeczą (tak postanowienie SN z 4 grudnia 2015 r., I CSK 988/14).

Opłata podatku nie świadczy o samoistności posiadania, ale jest to okoliczność, która powinna podlegać analizie łącznie ze wszystkimi faktami, które stanowią podstawę oceny prawnej charakteru posiadania nieruchomości. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt II CSK 231/17).

W realiach rozpoznawanej sprawy nie jest sporny element fizyczny (corpus). Skarżący w 2011 r. był posiadaczem spornych w sensie podatkowym nieruchomości. Ustalania wymagała kwestia, czy skarżący w sposób dostateczny zamanifestował chęć posiadania jak właściciel.

Zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ramach wyrażonego w ten sposób obowiązku organ zobowiązany jest do zebrania materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia (w tym dowodów przedstawionych przez stronę), a także uwzględnienia (rozpatrzenia) wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu dowodów, które rzutować mogą na ocenę mocy dowodowej (wiarygodności) poszczególnych środków dowodowych.

Według art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wynikająca z tego przepisu zasada swobodnej oceny dowodów sprowadza się do całościowej oceny zebranych dowodów i to we wzajemnym ich powiązaniu. Organ podatkowy w ramach tej zasady, według swojej wiedzy, doświadczenia, praw logiki oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych. Rozpatrzeniu podlegają przy tym nie tylko poszczególne dowody odrębnie, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. W tym względzie realizacja zasady swobodnej oceny dowodów wymaga uwzględnienia określonych reguł tej oceny, a także norm procesowych dotyczących środków dowodowych, tak by nie przekształciła się w ocenę dowolną, nie dającą się logicznie uzasadnić w świetle całości materiałów zebranych w sprawie. Przede wszystkim jednak prawidłowa ocena dowodów, niewykraczająca poza tak określone granice, musi być oceną wszechstronną i opierać się na całokształcie materiału dowodowego, zebranego przez organ podatkowy w sposób gwarantujący realizację w postępowaniu zasady prawdy obiektywnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji aprobując pogląd organów podatkowych co do stwierdzenia, że skarżący jest posiadaczem samoistnym spornych przedmiotów opodatkowania nie dostrzegł naruszenia przez organy art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p.

Rzeczona konkluzja organów podatkowych została wyprowadzona zasadniczo na podstawie dwóch przesłanek a mianowicie, że skarżący opłacał podatek od nieruchomości, oraz na wyjaśnieniach P. S. A., że skarżący był posiadaczem samoistnym nieruchomości. Nadto, wniosek taki miał wynikać z umowy sprzedaży praw do nakładów zawartej w dniu 29 maja 2002 r. pomiędzy S. sp. z o. o. w W. a B. H. oraz protokołu ze spotkania z dnia 17 października 2013 r. pomiędzy B. H. a P. S. A.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji w ślad za organem podatkowym wadliwie ocenił wagę i znaczenie dla sprawy protokół spotkania z dnia 17 października 2013 r., z którego wynika, że Spółka nie wyraziła zgodny na dalsze korzystanie z nieruchomości przez podatnika. Nie odnotowano także, i nie oceniono w tym kontekście rozmów i korespondencji pomiędzy skarżącym a P. S. A. W żadnym z tych momentów nie sposób dostrzec zachowania skarżącego, które wskazywałoby, że czuł się on właścicielem nieruchomości. Przeciwnie, mając świadomość tego, kto jest prawnym dysponentem tejże nieruchomości występował do Spółki o możliwość dalszego korzystania z nieruchomości. Na żadnym etapie relacji pomiędzy skarżącym a Spółką nie odnotowano zachowania skarżącego, które można by określić jako kontestację prawa własności przysługującego Spółce.

Z drugiej strony analizując odtworzone w aktach zachowanie Spółki, pomimo złożenia przez nią wyjaśnień, że w 2011 r. skarżący był posiadaczem samoistnym, należy stwierdzić, że nigdy nie czuła się ona zagrożona w swym stanie posiadania. Okoliczność, że na przestrzeni 2011 r. godziła się na bezumowne i nieodpłatne korzystanie z nieruchomości nie może podważać co do zasady oceny, że skarżący nie był posiadaczem samoistnym. Element animus musi być bowiem wywodzony z obiektywnie możliwych do przypisania posiadaczowi manifestacji swojego uprawnienia a nie z ocen wywodzonych przez inny podmiot. Konsekwentne oparcie się w tej ocenie na wyjaśnieniach Spółki w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadziłoby do sytuacji, w której posiadanie samoistne skarżącego byłoby wyłącznie zależne od zapatrywania i potrzeb Spółki, a nie faktycznie zaistniałych, zobiektywizowanych okoliczności. W jednym roku podatkowym Spółka wyjaśnia, że posiadanie skarżącego ma charakter samoistny, w kolejnym, bez wskazania jakichkolwiek istotnych okoliczności faktycznych czy prawnych czyniących różnicę, posiadanie to nabiera charakteru zależnego; Spółka korzystając z przysługujących jej uprawnień właścicielskich nie godzi się na dalsze korzystanie z nieruchomości przez skarżącego.

W tym kontekście raz jeszcze organ podatkowy rozważy, czy okoliczność, że Spółka nie zawarła ze skarżącym umowy na korzystanie z nieruchomości, nie pobierała z tego tytułu opłat, oraz że nie ujęła nieruchomości w ewidencji środków trwałych rzeczywiście przesądza o wiarygodnym charakterze wyjaśnień Spółki. Organ powinien także rozważyć, czy dla wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego nie było by pożądane ustalenie przyczyn braku zawarcia umowy i braku pobierania opłat z uwzględnieniem wyjaśnień zarówno skarżącego jak i Spółki. Taki kontekst tych okoliczności pozwoliłby w sposób pełny odnieść się do twierdzeń skarżącego, że posiadanie nieruchomości w 2011 r. nie miało charakteru samoistnego.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że ocena Sądu I instancji w odpowiedzi na zarzut, że Spółka jest bezpośrednio zainteresowana tym aby uniknąć obowiązku podatkowego, zawierająca się w wypowiedzi, że "jest to jeden z dowodów w sprawie, który został oceniony przez organy podatkowe, które w oparciu o całokształt okoliczności faktycznych ustaliły, że skarżący w roku 2011 był posiadaczem samoistnym spornych nieruchomości" jest zbyt powierzchowna. Wszak to właśnie oświadczenie Spółki jest jednym z zasadniczych dowodów, na którym organ oparł swoje ustalenia. Jednocześnie zaś Spółka w sposób dalece dowolny uznawała skarżącego to za posiadacza samoistnego to zaś posiadacza zależnego, odmawiając zgody na dalsze korzystanie przez skarżącego z nieruchomości w 2013 r. Przy czym raz jeszcze powtórzyć należy, że z akt sprawy nie wynikają żadne znaczące okoliczności faktyczne lub prawne, które uzasadniałyby tak gruntowną zmianę w postrzeganiu statusu prawnego skarżącego względem nieruchomości. Zatem rzeczą organu będzie wyczerpujące odniesienie się także do tego zarzutu.

Wobec przedstawionych wyżej wątpliwości trzeba uznać, że fakt opłacania przez skarżącego podatku od nieruchomości na obecnym etapie nie może mieć decydującego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W sytuacji, gdy nie ma wątpliwości kto jest właścicielem nieruchomości (użytkownikiem wieczystym) i kto jest posiadaczem kluczowe znaczenie ma ustalenie relacji pomiędzy tymi podmiotami. Fakt, że posiadacz odprowadza podatek od nieruchomości w takiej sytuacji ma znaczenie wtórne i bez pełnego wyjaśnienia relacji właściciel (użytkownik wieczysty) – posiadacz nie może decydować o tym, kto jest posiadaczem samoistnym i w konsekwencji podatnikiem podatku od nieruchomości. Trzeba bowiem mieć na względzie choćby to, że często jest tak, że to właśnie posiadacz godzi się, jako jeden z warunków korzystania z nieruchomości, opłacać podatek od nieruchomości.

Wobec skuteczności zarzutów procesowych kwestionujących ustalenia faktyczne sprawy zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. w zw. z art. 336 K.c. uznać należy za przedwczesny. Dopiero bowiem bezsprzeczne ustalenie, że skarżący był, lub nie był, posiadaczem samoistnym nieruchomości pozwoli na uznanie, że był on, lub nie był, podatnikiem podatku od nieruchomości.

Z przyczyn wskazanych powyżej Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie, a uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona uchylił także decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 2 września 2016 r., na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 oraz art. 200 ww. ustawy.