Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2242/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49 ust 1
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. M.-K., A. F. K., A. K., C. K. i V. K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...]marca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia robót budowlanych i prac konserwatorskich. skargę oddala


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania J. M. – K., A. F. – K., C. K., A. K. i V. K., uchylił decyzję [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], znak: [...], nakazującej ww. osobom przeprowadzenie wyszczególnionych w tej decyzji robót budowlanych i prac konserwatorskich w budynku przy ul. [...] w W., niezbędnych ze względu na zagrożenie istotnym uszkodzeniem zabytku, w terminie 12 miesięcy od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna, po uprzednim uzyskaniu pozwolenia [...] Konserwatora Zabytków - działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w części dotyczącej obowiązku uzyskania pozwolenia [...] konserwatora Zabytków na prowadzenie prac konserwatorskich na podstawie odpowiedniego programu prac konserwatorskich i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji, w pozostałej części utrzymał mocy zaskarżoną decyzję.

Wydając powyższą decyzję organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu 20 października 2010 r. [...] Konserwator Zabytków dokonał kontroli przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami w zakresie stanu zachowania i zabezpieczenia budynku położnego przy ul. [...] w W. W trakcie kontroli spisano protokół i sporządzono dokumentację fotograficzną nieruchomości.

W trakcie kontroli stwierdzono że na elewacji frontowej, w części parterowej występują liczne tablice, szyldy, znaki reklamowo-informacyjne, w obrębie każdego lokalu elewacja została pomalowana na inny kolor. Bez pozwolenia organu ochrony zabytków w prześwicie bramowym po prawej stronie drzwi na klatkę schodową zamontowano domofon. Urządzenie to zamontowano na dekoracyjnym pilastrze, powodując zniszczenie części jego dekoracji. W wyniku samowolnych działań na przedostatniej kondygnacji głównej klatki schodowej, w miejscu istniejącej dekoracyjnej niszy zamontowano drzwi wejściowe do lokalu. Nieprawidłowo wykonano również remont wsporników balkonowych dwóch balkonów elewacji frontowej. W miejsce żeliwnych konsoli zamontowano żelbetowe wsporniki. W wyniku kontroli stwierdzono, że mury przyziemia są zawilgocone, elewacje od strony podwórka są pozbawione tynku, jednakże w obrębie części okien zachował się detal architektoniczny. Gzymsy wieńczące na elewacjach podwórzowych są uszkodzone. Prześwit bramowy jest zaniedbany, ściany są zabrudzone, występują ubytki tynku i powłok malarskich. W prześwicie zachowała się oryginalna posadzka. Płytki występujące w dwóch wzorach są częściowo uszkodzone. Na elewacjach podwórzowych oraz na klatkach schodowych, w sposób chaotyczny są poprowadzone kable i przewody instalacyjne. Część przewodów instalacyjnych została zamontowana w sposób naruszający substancję zabytkową stolarki drzwiowej. W odniesieniu do wyżej wymienionych nieprawidłowości, w dniu 2 grudnia 2010 r. [...] Konserwator Zabytków wydał zalecenia pokontrolne.

Ponadto, podczas kontroli dokonano oględzin na poddaszu w oficynie, w wyniku których stwierdzono, że odeskowanie jest zawilgocone i przegniłe. Na ostatniej kondygnacji tej oficyny, na klatce schodowej strop został podstemplowany. Dostęp do pozostałej części dachu był niemożliwy z przyczyn technicznych. Pełnomocnik właścicieli budynku oświadczył, że deskowanie nad całą oficyną zachodnią i północną jest w złym stanie - takim, jaki występuje w udostępnionej części poddasza. Administrator budynku poinformował, że dach budynku frontowego został tymczasowo zabezpieczony poprzez przybicie folii do odeskowania. Zabezpieczenia wykonano w miejscach, gdzie występowały przecieki. Podczas kontroli stwierdzono uszkodzenia sztukaterii znajdujących się w pomieszczeniach ostatniej kondygnacji budynku frontowego. Uszkodzenia powstały na skutek przeciekania opadów przez nieszczelności w dachu. Ślady zawilgoceń występują na części sufitów i ścian. Pomieszczenia, o których mowa powyżej, w dniu kontroli były użytkowane przez najemcę - Galerię [...].

W wyniku kontroli stwierdzono, że w budynku frontowym zachowała się oryginalna dwuskrzydłowa brama wjazdowa z nadświetlem, wykonana z metalu z kutą dekoracją wypełniającą centralne pola skrzydeł. Brama jest skorodowana, przy czym największe uszkodzenia występują w części dolnej. Centralna część prawego skrzydła odspoiła się od ramy.

W dniu 28 października pełnomocnik współwłaścicieli budynku dołączył do akt protokół z kontroli okresowej - rocznej i pięcioletniej - stanu technicznego budynku zabytkowego przy ul. [...] w W., przeprowadzonej we wrześniu 2010 r.

przez mgr mż. A. W. W protokole stwierdzono, że pokrycie dachowe z papy w miejscach, gdzie nie zostało wymienione jest zniszczone, z licznymi ubytkami i pęknięciami. Z protokołu wynika, że konstrukcja dachu jest skorodowana biologicznie i niezabezpieczona. Oceniono, że zarówno konstrukcja, jak i pokrycie są w stanie "śmierci technologicznej". Zalecono wykonać w trybie pilnym kapitalny remont dachu. Zwrócono uwagę, że okres zimowy spowoduje dalsze uszkodzenia dachu i może doprowadzić go do stanu awaryjnego.

Mając na uwadze stan techniczny dachu budynku, uszkodzenia sztukaterii oraz bramy wjazdowej, w dniu 2 grudnia 2010 r. [...] Konserwator Zabytków wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania nakazu wykonania prac konserwatorskich oraz robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w W., niezbędnych ze względu na zagrożenie istotnym uszkodzeniem tego zabytku. W ocenie [...] Konserwatora Zabytków konieczne jest wykonanie robót budowlanych polegających na wymianie zniszczonych elementów konstrukcyjnych dachu oraz pokrycia dachowego. Nie podjęcie robót budowlanych może spowodować stan awaryjny, a w konsekwencji doprowadzić do zniszczenia części zabytku. Remont dachu jest również konieczny z uwagi na zahamowanie czynników przyczyniających się do destrukcji sztukaterii znajdujących się na sufitach pomieszczeń ostatniej kondygnacji. W odniesieniu do sztukaterii, które już zostały uszkodzone, konieczne jest przeprowadzenie prac konserwatorskich. Dekoracje sztukatorskie wykonane są z zaprawy z dodatkiem gipsu. Nasiąknięcie wodą struktury takiej zaprawy prowadzi do obniżenia jej wytrzymałości, co w konsekwencji może doprowadzić do odspojenia części sztukaterii i ich zniszczenia. Prace konserwatorskie powinny obejmować badanie zasolenia, oczyszczenie powierzchni sztukaterii, wzmocnienie strukturalne, a także uzupełnienie ubytków formy rzeźbiarskiej przy użyciu zaprawy jak najbardziej zbliżonej pod względem właściwości fizycznych i optycznych do zaprawy oryginalnej. W ocenie [...] Konserwatora Zabytków brama wjazdowa wymaga podjęcia prac konserwatorskich w trybie pilnym. Na skutek występujących uszkodzeń brama nie spełnia swojej funkcji użytkowej - z powodu uszkodzonego jednego skrzydła, brama nie zamyka się. Postępująca korozja może doprowadzić do znacznego uszkodzenia, a w konsekwencji spowodować częściową utratę wartości zabytkowych. W celu zahamowania procesów destrukcyjnych należy wykonać prace konserwatorskie, mające na celu połączenie wszystkich odspojonych elementów, oczyszczenie całej powierzchni bramy, wymianę skorodowanych fragmentów płycin przy zastosowaniu takich samych materiałów, jakie występowały pierwotnie, zabezpieczenie całej powierzchni bramy preparatami antykorozyjnymi.

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r" nr [...], znak: [...], [...] Konserwator Zabytków nakazał: J. M. – K., A. F. – K., C. K., A. K. i V. K., przeprowadzenie niezbędnych ze względu na zagrożenie istotnym uszkodzeniem zabytku robót budowlanych i prac konserwatorskich w budynku przy ul. [...] w W. (budynek frontowy i oficyny), tj-:

a) wymianę przegniłych desek oraz elementów konstrukcyjnych dachu, zachowując ten sam kształt i parametry dachu,

b) wymianę zniszczonego pokrycia dachowego na nowe,

c) usunięcie odspojonych cegieł gzymsów wieńczących i uzupełnienie brakując fragmentów gzymsów zachowując ich oryginalną formę i materiał,

d) wykonanie prac konserwatorskich sztukaterii znajdujących się w pomieszczeniach ostatniej kondygnacji mieszkalnej w budynku frontowym, poprzez osuszenie, oczyszczenie powierzchni sztukaterii, wzmocnienie strukturalne, uzupełnienie ubytków formy rzeźbiarskiej przy użyciu zaprawy jak najbardziej zbliżonej pod względem właściwości fizycznych i optycznych do zaprawy oryginalnej,

e) wykonanie prac konserwatorskich bramy w budynku frontowym poprzez: połączenie wszystkich odspojonych elementów, oczyszczenie całej powierzchni bramy, wymianę skorodowanych fragmentów płycin przy zastosowaniu takich samych materiałów, jakie występowały pierwotnie, zabezpieczenie całej powierzchni bramy preparatami antykorozyjnymi.

Ponadto w punkcie drugim decyzji, organ pierwszej instancji nakazał na prowadzenie ww. prac konserwatorskich uzyskać pozwolenie konserwatorskie, natomiast w punkcie 3 określił termin wykonania ww. prac i robót: 12 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W punkcie 4 decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Rygor natychmiastowej wykonalności został nadany z uwagi na ważny interes społeczny, którym jest ochrona zabytków. Niezwłoczne podjęcie nakazanych robót budowlanych jest konieczne ze względu na zabezpieczenie zabytku przed postępującą destrukcją. Zaniechanie wykonania nakazanych prac mogłoby doprowadzić do nieodwracalnego zniszczenia substancji zabytkowej przedmiotowego budynku. Organ podkreślił, że w myśl art. 4 pkt 2 i 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ochrona zabytków polega w szczególności na podejmowaniu przez organy ochrony administracji publicznej działań mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków.

Od powyższej decyzji, dochowując ustawowego terminu, odwołanie złożyli wszyscy zobowiązani. Strony nie zakwestionowały zakresu prac i robót objętych nakazem, ani konieczności ich przeprowadzenia, jednakże wniosły o zmianę terminu ich wykonania: do końca 2013 r.

W wyniku rozpoznania odwołania od decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2011 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej obowiązku uzyskania pozwolenia [...] konserwatora Zabytków na prowadzenie prac konserwatorskich na podstawie odpowiedniego programu prac konserwatorskich i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałej części utrzymał mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancyjny wskazał, że budynek położony przy ul. [...] w W. jest wpisany do rejestru zabytków województwa [...] pod nr [...]. W ocenie organu odwoławczego, wykonanie prac i robót nakazanych zaskarżoną decyzję jest uzasadnione. Na zły stan przedmiotowego budynku wskazuje jednoznacznie protokół kontroli z dnia 20 października 2010 r., a także złożony przez Strony do akt dokument "Kontrola okresowa - roczna i pięcioletnia - stanu technicznego budynku zabytkowego przy ulicy [...] w W.: branża budowlana", sporządzony we wrześniu 2010 r. przez mgr inż. Budownictwa A. W. Organ stwierdził, iż bez wyjątku wszystkie nałożone prace mają charakter zabezpieczający istniejącą substancję chroniąc ją przed degradacją i zniszczeniem.

Odnosząc się do kwestii zmiany terminu wykonania nakazanego obowiązku organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja obejmuje w istocie najpilniejsze i najbardziej niezbędne prace i roboty przy przedmiotowym budynku. Zmiana terminu ich wykonania mogłaby skutkować nieodwracalnym zniszczeniem lub uszkodzeniem autentycznej substancji przedmiotowego zabytku. Poważne zagrożenie stanowią zwłaszcza sezony zimowe i następujące po nich roztopy, z uwagi na zły stan pokrycia

1. konstrukcji dachu oraz gzymsów. Z tego też powodu, wyznaczony przez organ pierwszej instancji termin wykonania nałożonych obowiązków organ II instancji uznał za właściwy. Natomiast w ocenie organu odwoławczego bez znaczenia dla badanej sprawy jest kwestia finansowej opłacalności ponoszenia nakładów na zabytkową nieruchomość. Organy ochrony zabytków obu instancji zdają sobie sprawę, że Odwołujący się odzyskali przedmiotowy budynek w roku 2008, a jego obecny stan jest wynikiem wieloletnich zaniedbań podmiotów wcześniej nim administrujących. Jednakże wskazany zakres prac stanowi niezbędne minimum, które pozwoli zabezpieczyć zabytek przed dalszym niszczeniem. Zaskarżona decyzja została uchylona w punkcie

2. rozstrzygnięcia, gdyż przepis art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie przewiduje wydawania rozstrzygnięć w przedmiocie obowiązku uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na nakazane prace i roboty. Obowiązek ten wynika z przepisów ww. ustawy, a informacja o nim powinna znaleźć się w uzasadnieniu decyzji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli J. M. – K., A. F. – K., C. K., A. K. i V. K. Skarżący przedmiotowemu orzeczeniu zarzucili:

1. To że decyzja w chwili jej wydania była niewykonalna w dniu jej wydania i jej nie wykonalność ma charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 Kpa) ze względu na:

a. oznaczenie w decyzji zbyt krótkiego terminu wykonania prac konserwatorskich,

b. zobowiązanie stron do "uzupełnienia brakujących fragmentów gzymsów zachowując ich oryginalną formę i materiał" podczas gdy nie istnieją materiały które pozwalałyby na odwzorowanie oryginalnej formy, a zachowane niewielkie elementy gzymsów nie pozwalają na ustalenie jak gzymsy wyglądały oryginalnie.

2. Błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia dokonany przez błędne przyjęcie, iż konieczna jest wymiana wszystkich elementów konstrukcyjnych dachu podczas gdy nie istnieją dowody, które mogły by wskazywać na taką konieczność, oraz przyjęcie, że substancja zabytkowa jest zagrożona istotnym uszkodzeniem podczas gdy takie zagrożenie nie istnieje, a także objecie decyzją rzeczy nie stanowiących części składowych zabytku wpisanego do rejestru zabytków decyzją [...]. Obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na jego wynik tj:

a. art. 6 kpa poprzez nie zbadanie z urzędu czy decyzja Prezydium [...] Rady Narodowej, Wydziału Kultury Zabytków z lipca 1965 roku opatrzona [...] jest ważna w świetle art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w szczególności ze względu na faktyczny brak uzasadnienia przedmiotowej decyzji, a stanowiącej prejudykat do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie,

b. art. 7 kpa poprzez nie podjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie przeprowadzenie ekspertyzy konstrukcyjnej dachu przez uprawnionego biegłego, w sytuacji gdy dokumentacja zgromadzona w sprawie nie pozwala na ustalenie, które elementy konstrukcyjne winny zostać wymienione,

c. art. 11 kpa poprzez nie wyjaśnienie:

i. na jakiej podstawie faktycznej i prawnej organy pierwszej i drugiej instancji ustaliły termin do wykonania decyzji,

ii. z jakiego względu organ II instancji uznał, że bez znaczenia dla badanej sprawy jest finansowa opłacalność ponoszenia nakładów na zabytkową nieruchomość z uwzględnieniem wywodów przedstawionych w odwołaniu,

iii. w jaki sposób ma zostać odtworzona oryginalna forma brakujących gzymsów,

d. art. 77 kpa, bowiem organy nie dopełniły ciążącego na nich obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń stanu faktycznego w szczególności poprzez nie przeprowadzenia ekspertyz, które pozwoliłby na ustalenie czy wykonanie prac konserwatorskich doprowadzi do zabezpieczenia substancji zabytkowej przed zagrożeniem jej rzekomym istotnym uszkodzeniem w szczególności w kontekście bramy (pkt 1 e decyzji organy 1 instancji) oraz sztukaterii znajdującej się w pomieszczeniach ostatniej kondygnacji (pkt 1 d), nie zbadania dokumentacji dotyczącej zachowania zabytku w chwili jego wpisu do rejestru i tym samym ustalenia jakie prace zmierzają do zachowania istniejącego zabytku oraz czy istniejące elementy są faktycznie zabytkowe (np. brama, sztukateria),

3. Obrazę prawa materialnego tj art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez:

a. dokonanie jego błędnej wykładni przez przyjęcie, że prace odtworzeniowe są niezbędne dla zabezpieczenia istniejącej substancji zabytkowej,

Ponadto skarżący wnieśli o: uchylenie decyzji organów pierwszej i drugiej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej ppsa) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2012 r. uchylającą decyzję z dnia [...] marca 2011 r. w części dotyczącej obowiązku uzyskania pozwolenia [...] Konserwatora Zabytków na prowadzenie prac konserwatorskich na podstawie odpowiedniego programu prac konserwatorskich i w tym zakresie umarzająca postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałej części utrzymującą tę decyzję w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela ustalenia faktyczne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2011 r. dotyczące potrzeby i zakresu nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych i prac konserwatorskich w budynku przy ul. [...] w W., czyniąc je integralną częścią ustaleń własnych.

Wbrew zarzutom skargi ustalenia te są pełne i znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym m.in. w postaci protokołu kontroli z dnia 20 października 2010 r. i dokumentu kontroli okresowej, rocznej i pięcioletniej stanu technicznego budynku wykonanej na zlecenie właściciela budynku przez A. W. posiadającą uprawnienia budowlane, we wrześniu 2010 r.

Z kontroli stanu technicznego wynika wprost konieczność remontu dachu w części, gdzie pokrycie nie zostało wymienione. Jest na tej części dachu papa asfaltowa, zniszczona, z licznymi ubytkami i pęknięciami. Od strony strychu widać wpadające światło. Opisane są nieszczelności-zalecony jest niezwłoczny remont kapitalny części dachu ze wskazaniem, że używanie dalsze budynku z niewyremontowanym dachem jest związane z zagrożeniem bezpieczeństwa osób przebywających tam. Samo pozostawienie dachu w tym stanie na okres zimowy może doprowadzić do katastrofy. Wskazano też, że okres zimowy spowoduje dalsze uszkodzenie i być może do czasu kolejnej kontroli (a powinna to być kontrola roczna) stan pogorszy się do awaryjnego (czyli zagrażającego życiu lub zdrowiu osób, bezpieczeństwu mienia lub środowiska lub może spowodować katastrofę budowlaną).

Takim opisom szczegółowym poszczególnych części budynku wraz z oficynami, w tym jego dachu, odpowiada ustalenie zawarte w protokole z 20 października 2010 r. z kontroli przeprowadzonej przez [...] Konserwatora Zabytków. Podczas tej kontroli stwierdzono w lokalu na ostatniej kontygnacji (w Galerii [...]) ślady po zawilgoceniach tj. duże zniszczenia na suficie. Nie było wówczas dostępu do części poddasza, ale wg oświadczenia administratora odeskowanie nad całą oficyną zachodnią i północną jest w złym stanie, w takim w jakim występuje w udostępnionej do oględzin części. Natomiast w części udostępnionej stwierdzono zawilgocone i przegniłe odeskowanie.

W tych warunkach twierdzenie skarżących o braku wykazania przez organ potrzeby przeprowadzenia na dachu robót budowlanych polegających na wymianie przegniłych desek oraz elementów konstrukcyjnych z zachowaniem tego samego kształtu i parametrów dachu oraz wymianie zniszczonego pokrycia dachowego na nowe, nie znajduje uzasadnienia. Zebrane dowody w sprawie były wystarczające do nałożenia w/w obowiązku bez konieczności prowadzenia dodatkowego dowodu z opinii biegłego konstruktora. Zarzut braku poprowadzenia właściwego postępowania dowodowego w sprawie jest zupełnie nieuzasadniony. W sprawie nie doszło też do wyciągnięcia przez organ błędnych wniosków z opinii sporządzonej przez A. W. oceniającą jako osoba posiadającą uprawnienia budowlane, stan techniczny budynku na zlecenie skarżących. Okoliczność, że w końcowym wniosku wymieniona biegła nie stwierdziła bezpośredniego zagrożenia technicznego budynku na wrzesień 2010 r. nie jest sprzeczna z opisem szczegółowym tego budynku zawartym w tym dokumencie. Zagrożenie techniczne w odniesieniu do dachu budynku A. W. przewidywała w nadchodzącej zimie. Działania organów orzekających w przedmiotowej sprawie miały na celu zapobieżenie zniszczeniu zabytku, a nie oczekiwanie na awarię, a następnie usuwanie jej skutków. Skarżący nie dostrzegają tej różnicy stawiając zarzut przedwczesnego orzekania o potrzebie wykonania prac zapobiegających zniszczeniu zabytku nieruchomego.

Nieuprawnione jest też twierdzenie skarżących, aby zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nakładała obowiązek wykonania kapitalnego remontu budynku, czy też obowiązek odtworzenia zabytku, czyli przekraczała ramy zakresu orzekania z art. 49 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Analiza obu orzeczeń wykazuje, że nałożony obowiązek został ściśle określony co do konkretnych prac budowlanych i prac konserwatorskich. Treść obowiązku nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Zobowiązanie związane z usunięciem odspojonej cegły gzymsów wieńczących i uzupełnieniem brakujących fragmentów gzymsów czy wykonanie prac konserwatorskich przy sztukaterii z uzupełnieniem ubytków bądź wykonanie prac konserwatorskich bramy z wymianą skorodowanych fragmentów płycin nie jest zaleceniem odtworzenia zabytku tylko ma na celu zapobieżenie całkowitej degradacji tych fragmentów zabytku. Są to fragmenty, których niszczenie następuje w czasie aktualnym, a do ich zachowania konieczne jest wykonanie, zabezpieczenie całego elementu.

Nie budzi wątpliwości Sądu, iż działanie organu nakazujące wykonanie wskazanych prac ma na celu zapobieżenie zniszczeniu lub istotnemu uszkodzeniu zabytku i mieści się w przesłankach określonych art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Sąd nie dopatrzył się zasadności zarzutu skarżących, aby zakres nałożonego obowiązku wykonania robót budowlanych i prac konserwatorskich powodował niewykonalność decyzji. Wszelkie twierdzenia skarżących o braku formy i materiału dla wykonania brakującyh części gzymsów pozostają gołosłowne. Na budynku istnieją części gzymsów, a więc jest wzór do sporządzenia fomy ich odtworzenia i jest materiał dający podstawę do określenia z czego te gzymsy były sporządzone.

Nie budzi też wątpliwości Sądu, że budynek jako całość, z bocznymi oficynami, bramą, został wpisany do rejestru zabytków. Okoliczność, że decyzja Miejskiego Konserwatora Zabytków w W. z lipca 1965 r. dokonująca wpisu kamienicy, przy ul. [...] do rejestru zabytków zawiera tylko jedno zdanie uzasadnienia nie czyni jej nieważną. Nie ma przepisu, który stanowiłby o nieważności decyzji z mocy prawa tylko dlatego, ze jest ona lakonicznie uzasadniona. Zarówno oficyny boczne, jak i brama są częścią kamienicy, a wpis do rejestru zabytków obejmuje całość nieruchomości budynkowej. Brak szczegółowego opisu tego zabytku w decyzji o wpisaniu do rejestru zabytków nie może stanowić podstawy do uznania, że te części składowe nie zostały objęte wpisem. Musiałoby być dokładnie odwrotnie, tj aby jakaś część nieruchomości nie była objęta ochroną zabytków należałoby w decyzji o wpisanie do rejestru zabytków dokładnie opisać tę część nieruchomości, która wg organu jest zabytkiem.

Wpis do rejestru zabytków jest formą ochrony zabytku. Opieka nad takim zabytkiem musi m.in. polegać na zapewnieniu warunków zabezpieczenia i utrzymania zabytku w jak najlepszym stanie, na zapewnianiu warunków zachowania stanu tego zabytku. Nieuprawnione jest twierdzenie skarżących, aby w warunkach stwierdzenia przez organ konserwatorski zagrożenia zniszczeniem lub uszkodzeniem tego obiektu należało rozważyć finansową opłacalność koniecznych do wykonania prac w powiązaniu z planowanym przez właściciela remontem kapitalnym zabytku mającym się odbyć w poźniejszym czasie.

To odłożenie działań w czasie nie mieści się w treści art. 49 ust. 1 ustawy o zabytkach i ochronie zabytków. Pozostaje w sprzeczności z celem tego przepisu, który to przepis upoważnia organ ochrony zabytków do nałożenia na wskazane osoby dysponujace zabytkiem, obowiązku wykonania zakreślonych prac przy zabytku, aby uchronić ten zabytek przed zniszczeniem lub uszkodzeniem. Zagrożenie zabytku wymusza konieczność szybkiego i sprawnego dzialania zabezpieczającego ten zabytek. Zatem czas zakreślony w decyzji o nałożeniu obowiązku powinien być okresem niezbędnym do wykonania czynności. Taki tez okres został zakreślony w zaskarżonej decyzji. Zakreślenie na wykonanie nałożonego obowiązku terminu 12 miesięcy, liczonego od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, jest wystarczające, zdaniem Sądu, na wykonananie tych czynności. Przewidywanie przez skarżących, aby w terminie tym, mieściły się również eksmisje lokatorów zamieszkujących tę kamienicę, nie znajdują żadnego uzasadnienia w sprawie.

Zaskarżona decyzja nie ma na celu regulacji stosunków cywilnoprawnych wiążących właścicieli zabytku z lokatorami budynku. Nie ma też na celu umożliwiania wlaścicielom zabytku opracowania programu dotyczącego dalszego wykorzystania czy zagospodarowania zabytku. Celem zaskarżonej decyzji jest wyeliminowanie zagrożeń uszkodzenia czy zniszczenia zabytku.

Zakres nałożonych prac i czas wskazany na ich wykonanie nie pozostają w sprzeczności.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że decyzja odpowiada prawu. W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący istotnie wpływać na wynik sprawy, ani nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.