Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1638/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 180, 181, 187  par. 1, 188, 191, 200, 210
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 1a  ust. 1  pkt 3
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Protokolant Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 lutego 2008 r. sprawy ze skargi M. M., J. M. i A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] uchylająca decyzję organu podatkowego I instancji i ustalająca M. M., J. M. i A. R. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na 2003 rok w kwocie [...] za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...].

W stanie faktycznym sprawy - decyzją z dnia [...] nr [....], która była kolejną decyzją organu podatkowego I instancji, wydaną na skutek kasacyjnej decyzji organu odwoławczego, Prezydent Miasta W. ustalił ww. podatnikom podatek od nieruchomości za 2003 rok w kwocie [...] (za okres od kwietnia do grudnia tego roku). Opodatkowaniem objęto stanowiące współwłasność ww. osób: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej; budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej; budynki pozostałe oraz budowle, nabyte w dniu [...], wchodzące w skład nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. W toku postępowania organ ten ustalił, że współwłaściciel spornej nieruchomości – A. R., jest przedsiębiorcą wpisanym do ewidencji działalności gospodarczej, wobec czego stanowiące przedmiot współwłasności nieruchomości i obiekty budowlane opodatkował stawkami najwyższymi, za wyjątkiem budynków rozebranych w maju i czerwcu 2003 r., które opodatkowano w tych miesiącach wg stawki określonej dla budynków pozostałych. Przy wymiarze podatku od nieruchomości organ I instancji zastosował stawki, określone w Uchwale Rady Miejskiej w Wałbrzychu Nr 11/19/2002 z dnia 30.11.2002 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2003 r.

Od decyzji tej podatnicy, zastępowani przez pełnomocnika, wnieśli odwołanie, w którym zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją (sprostowaną postanowieniem z dnia [...]), będącą przedmiotem skargi, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie ustaliło podatnikom zobowiązanie podatkowe w podatku do nieruchomości za 2003 r. w kwocie [...]. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, iż nie znajduje podstaw do uwzględnienia zarzutów podatników, poza zarzutem błędnego opodatkowania za miesiąc kwiecień 2003 r. budynków pozostałych o powierzchni użytkowej [...]. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów art. 200 § 1, art. 192, art. 123 oraz art. 121 Ordynacji podatkowej, Kolegium wskazało, że z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej nie wynika, że wyznaczenie terminu w tym przepisie wskazanego musi nastąpić bezpośrednio przed wydaniem decyzji. W ocenie organu odwoławczego termin ten powinien zostać wyznaczony stronie po zakończeniu postępowania dowodowego i zgromadzeniu kompletnego materiału dowodowego w sprawie i przed wydaniem decyzji. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji spełnił warunki wynikające z tego przepisu, bowiem dwukrotnie wyznaczył stronom siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (postanowienia z dnia [...] i [...]) i strony skorzystały ze swoich uprawnień (pismo z dnia [...]). Ponadto jak stwierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji z akt sprawy wynika, że zarówno strony jak i reprezentujący je pełnomocnik brały czynny udział w toczącym się od lutego 2004 r. postępowaniu podatkowym, składając wyjaśnienia, dowody i wnioski dowodowe. Odnosząc się natomiast do zarzutu nie doręczenia opinii biegłego, organ odwoławczy wskazał, ze opinia ta została doręczona pełnomocnikowi strony, przed wydaniem zaskarżonej decyzji (po doręczeniu wcześniejszej decyzji organu I instancji z dnia [...] Nr [...] uchylonej przez organ odwoławczy). Dodał, że podatnicy otrzymali również opinię uzupełniającą do w/w opinii (pismo organu podatkowego z dnia [...]). Organ odwoławczy za bezzasadny uznał zarzut, iż podatnicy zostali wprowadzeni w błąd co do formy i miejsca wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, bowiem organ I instancji wskazał jedynie zgodnie z prawdą, że akta sprawy są dostępne w jego siedzibie, nie ograniczając prawa stron do wypowiedzenia się w formie pisemnych wyjaśnień złożonych np. za pośrednictwem poczty, z której to formy wypowiedzi, strony skorzystały w piśmie z dnia [...] (jak również w piśmie z dnia [...]). Ustosunkowując się do zarzutu 3-ietniego terminu przedawnienia, organ odwoławczy stwierdził, że termin ten uległ przedawnieniu w myśl art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej wynosił 5 lat, bowiem podatnicy nie złożyli w wymaganym terminie informacji w sprawie podatku od nieruchomości, a ponadto złożona po terminie informacja była nierzetelna (nie zawierała wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego). Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, pozostaje w ocenie organu odwoławczego, zarzut naruszenia art. 139 § 1 i art. 140 § 1 oraz art. 216 Ordynacji podatkowej przez nie przedłużenie przez organ I instancji toczącego postępowania podatkowego do czasu wydania spornej decyzji. Podatnicy nie złożyli bowiem w przedmiotowej sprawie ponaglenia na nie załatwienie sprawy w terminie do dnia [...]. Odnosząc się do zarzutu podatników niewłaściwego przyjęcia momentu powstania obowiązku podatkowego, organ odwoławczy stwierdził, że nie może zgodzić się z twierdzeniem podatników, że własność spornej nieruchomości nabyli dopiero w [...] 2003 r. W ocenie organu odwoławczego umowa sprzedaży nieruchomości z dnia [...] zawarta pomiędzy Syndykiem Masy Upadłości Spółdzielni A w W. a podatnikami, wywarła skutek przeniesienia z tym dniem własności nieruchomości na nabywców, o czym stanowi art. 155 § 1 kodeksu cywilnego. Zdaniem organu odwoławczego w akcie notarialnym z [...] strony nie zawarły klauzuli negatywnej i nie postanowiły iż przeniesienie prawa własności nieruchomości nastąpi z datą wydania, a za takie postanowienie, w ocenie organu, nie można uznać zapisu dotyczącego wydania przedmiotu umowy w dniu [...]. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę na to, że wpis prawa własności na rzecz podatników został dokonany w księdze wieczystej w dniu [...]. Wobec tego organ stwierdził, ze obowiązek podatkowy powstał, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 9. poz. 84 ze zm.), w dniu [...]. Organ odwoławczy nie zgodził się również z argumentacją pełnomocnika dotyczącą odrębności opodatkowania współwłaścicieli nieruchomości, w zależności od tego, który z nich prowadzi działalność gospodarczą. Organ wywiódł, że A. R. był przedsiębiorcą w 2003 r., co wynika z akt sprawy. Istotnym dla organu jest także to, że zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów, strony nabyły drogi oraz tereny przemysłowe oraz, że przedmiotem umowy sprzedaży było przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego. Dodał, że strony planowały uruchomienie na spornych nieruchomościach Centrum [...]. Okoliczności powyższe wskazują w ocenie organu, że sporne nieruchomości zostały nabyte przez m.in. ww. przedsiębiorcę, w celu prowadzenia działalności gospodarczej, a nie na cele mieszkaniowe, czy rekreacyjne. W opinii organu odwoławczego z przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 upoi wynika, iż sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę jest wystarczający do uznania, że jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, wobec czego nieruchomość taka podlega opodatkowaniu najwyższymi stawkami. Potwierdza to jego zdaniem również uchwała NSA z dnia 2.04.2001 r. sygn. akt FPK 3/00, zgodnie z którą grunty oraz budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą. Ustalenie natomiast istnienia związku nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej, jako przesłanki zastosowania najwyższych stawek podatkowych, było konieczne na gruncie przepisów 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2002 r., z tym że dotyczyło to jedynie budynków i budowli. Odnośnie dokonanego przez strony podziału nieruchomości, organ odwoławczy stwierdził, iż podział dokonany w drodze umowy nie wywołuje skutków prawnych na gruncie prawa podatkowego, bowiem takie skutki może wywołać jedynie sądowy podział nieruchomości. Przyjęcie odmiennego rozwiązania, w ocenie organu, sprzyjałoby nadużyciom i prowadziłoby do fikcyjnych podziałów. Organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotowy podział został sporządzony wyłącznie dla celów podatkowych i wywiódł w tym zakresie, że dokumenty dotyczące rzekomego podziału zostały złożone w siedzibie organu dopiero w grudniu 2006 r. w sytuacji gdy postępowanie toczyło się od lutego 2004 r., strony w toku postępowania wielokrotnie podkreślały, iż nie wykorzystywały nabytej do prowadzenia działalności gospodarczej mimo iż z akt sprawy wynika, że kupiły ją z takim zamiarem. Skoro - jak twierdzą podatnicy - do dnia [...] nieruchomość była, za zgodą podatników, w faktycznym władaniu byłego właściciela, to bezcelowy i niczym nieuzasadniony byłby podział fizyczny tej nieruchomości do korzystania przez podatników dokonany w dniu [...], skoro w dniu tym współwłaściciele nie władali tą nieruchomością i nie mogli z niej korzystać. Organ wskazał również, że część nieruchomości w momencie sprzedaży była wynajmowana przez osoby trzecie, czego w podziale nie uwzględniono. Organ odwoławczy za bezzasadny uznał także zarzut, iż objęte opodatkowaniem pompownia i stacja transformatorowa są w ocenie podatników budowlami. Pogląd swój podatnicy opierają na opinii biegłego L. J. z września 2004 r. Organ odwoławczy stwierdził w tym zakresie, że z opinii tej wynika, iż wszystkie opodatkowane budynki zakwalifikowane zostały jako budynki (w tym pompownia i stacja transformatorowa), przy czym w odniesieniu do pompowni i stacji transformatorowej biegły nie uzasadnił swojego stanowiska. Tymczasem jak wywiódł organ, pozostałe dowody prowadzą do wniosku, że kwestionowane obiekty są budynkami, co wynika ze sporządzonej w grudniu 2003 r. przez Biuro Planowania Przestrzennego w W. J. J. Inwentaryzacji Architektoniczno-Budowlanej Kompleksu [...] przy ul. [...] działki nr [...] [...], informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2003 r. złożonej przez podatników, pisma podatników z dnia [...], kart budowlanych tych budynków, nie podważonej przez podatników opinii technicznej z dnia [...] sporządzonej przez biegłego A. H. (rzeczoznawcy budowlanego).Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu, że opodatkowane budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie nadają się do użytkowania ze względu na zły stan techniczny. Organ wskazał, że z opinii technicznej sporządzonej przez biegłego A. H. wynika, że stan techniczny tych budynków jest zadowalający lub średni, a podstawowe elementy konstrukcyjne budynków są w odpowiednim stanie. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego błędnego opodatkowania budynków pozostałych o powierzchni użytkowej [...] za miesiąc kwiecień 2003 r. organ odwoławczy przyjął, iż organ I instancji pominął, że z opinii biegłego L. J. wynika, iż z 9 obiektów wyburzonych (zakwalifikowanych przez organ do budynków pozostałych), część (7 obiektów - wiaty) zostało zakwalifikowanych jako budowle. Ponieważ budowle te (ww. wiaty) znajdowały się w złym stanie technicznym (zostały wyburzone), jako nie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wobec tego w kategorii budynki pozostałe, jak stwierdził organ odwoławczy, opodatkował tylko budynek magazynu gazów oraz budynek zajezdni wózków o łącznej powierzchni użytkowej [...]. W ocenie organu odwoławczego podlegała również skorygowaniu (zmniejszeniu) powierzchnia gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bowiem opodatkowana działka nr [...] o powierzchni [...] , co wynika z opinii A. H., jest koniecznym pasem drogowym. Organ odwoławczy uznał więc, że działka ta jako droga publiczna w myśl art. 2 ust. 3 pkt 4 upoi, nie podlega opodatkowaniu przedmiotowym podatkiem. W pozostałym zakresie ustosunkowując się do twierdzenia podatników, że powierzchnię opodatkowanych gruntów należy pomniejszyć o powierzchnię działek zaklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako drogi o łącznej powierzchni [...], organ odwoławczy przyjął, iż skoro drogi te nie są drogami publicznym, w stanie prawnym obowiązującym w 2003 r. nie podlegają one wyłączeniu spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

W skardze z dnia [...] na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uzupełnionej pismem z dnia [...], pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przez organy podatkowe obu instancji przepisów prawa materialnego:

-art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), zwanej dalej: "upoi" - poprzez przyjęcie, że podatnicy objęli w posiadanie przedmiotowe nieruchomości z dniem [...];

-art. 6 ust. 1 upoi - poprzez przyjęcie, że obowiązek podatkowy powstał z dniem 1.04.2003 r.;

-art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1a i pkt 2b upoi - poprzez przyjęcie, że nieruchomości podatników są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz pominięcie faktu dokonania podziału nieruchomości wspólnej do użytkowania;

-art. 1a ust. 1 pkt 2 in fine upoi - poprzez pominiecie przez organ I instancji, że przedmiot opodatkowania w znacznej części nie jest wykorzystywany ze względów technicznych oraz nie ustalenie obiektów objętych rozbiórką z podziałem na budynki i budowle;

- art. 4 ust. 1 upoi - poprzez przyjęcie błędnych podstaw opodatkowania gruntów i poszczególnych kategorii obiektów budowlanych (w tym budowli) oraz powołanie się na dokumenty, z których owe podstawy nie wynikają, bądź pomijanie innych dowodów w sprawie i nie przeprowadzenie w tym zakresie postępowania podatkowego ani nie wyjaśnienie przyczyn pominięcia dowodów;

- art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, art. 6 ust. 1 upol, art. 1a ust. 1 pkt 2 in fine upol, art. 4 ust. 1 upol - z argumentacją jak w odwołaniu; art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine upoi (zarzut zawarty w piśmie z dnia 11.02.2008 r.) poprzez pominięcie przez organy podatkowe, iż przedmiot opodatkowania w znacznej części nie mógł być w 2003 r. wykorzystywany do działalności gospodarczej ze względów technicznych oraz nie ustalenie przez organy podatkowe obiektów z podziałem na budynki i budowle objęte rozbiórką. Strona skarżąca wskazała, iż zgłosiła Starostwu Powiatowemu w W. zły stan techniczny obiektów i konieczność ich rozbiórki. Zdaniem strony skarżącej powyższe okoliczności uniemożliwiły wykorzystanie budynków dla celów działalności gospodarczej, co rzutuje na ustalenie podstawy opodatkowania. W ocenie strony, skoro budynek czy budowla nie może być wykorzystywana do działalności gospodarczej, to również grunt znajdujący się pod tymi obiektami traci charakter gruntu związanego z prowadzoną przez podatników działalnością gospodarczą. Strona skarżąca podniosła również, iż organy obu instancji objęły opodatkowaniem budowle stanowiące sieci (instalacje) znajdujące się wewnątrz budynku.

Strona skarżąca zarzuciła również liczne naruszenia przez organy obu instancji przepisów Ordynacji podatkowej, w tym : art. 121, art. 122 i art. 191; art. 200 § 1, art. 192, art. 123,art. 121; art. 68 ust. 1 pkt 1; art. 139 § 1 i art. 140 § 1 oraz art. 216; art. 123, art. 124, art. 180 § 1 i 2, art. 181, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 - poprzez:

- oparcie zaskarżonej decyzji organu podatkowego II instancji na niepełnym materiale dowodowym sprawy, przy braku faktycznego ustosunkowania się do wszystkich dowodów i twierdzeń istniejących lub podniesionych przez stronę w toku postępowania podatkowego (w tym uwag do opinii technicznej A. H. oraz do skorygowania "oczywistej omyłki" w ramach sporządzonej opinii uzupełniającej i uniemożliwienie stronie udziału przy wydaniu opinii uzupełniającej);

- oparcie zaskarżonej decyzji na opinii biegłego T. J. z września 2004 r., mimo iż zgodnie z zarzutami uczynionymi gminnemu organowi przez organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] uchylającej w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] dotyczącej podatku od nieruchomości za 2003 r., opinia ta została sporządzona z rażącym naruszenie postępowania (bez postanowienia o powołaniu biegłego, bez podania uprawnień biegłego oraz bez zachowania bezstronności - biegły był pracownikiem gminnego organu) oraz jest z merytorycznego punktu widzenia zupełnie nieprzydatna (nie odpowiada zakresowi zlecenia);

- błędne określenie przez organy podatkowe przedmiotu opodatkowania, w szczególności powierzchni gruntów, powierzchni budynków oraz kwalifikacji obiektów do kategorii budynków i budowli;

art. 127 oraz art. 210 § 4 i art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej - poprzez nie rozpoznanie przez organ podatkowy II instancji merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych przez podatników w odwołaniu i nie zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia przyczyn braku uzasadnienia prawnego i faktycznego takiego postępowania organu podatkowego II instancji oraz oparcie zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy na ocenach i ustaleniach organu I instancji, mimo uchylenia w całości decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do niektórych zarzutów skargi stwierdził organ, że naruszenie przez Kolegium art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem organ odwoławczy nie prowadził postępowania dowodowego i nie zbierał materiału dowodowego, a rozstrzygnięcie podjął na podstawie akt sprawy, z którymi strona miała możliwość zapoznania się w postępowaniu przed organem I instancji. Z kolei w odniesieniu do zarzutu błędów w wyliczeniach podatku, które w ocenie strony skarżącej, dyskwalifikują zaskarżoną decyzję, Kolegium stwierdziło, że błąd zawarty w uzasadnieniu (sprostowany postanowieniem z dnia [...] nr [...]), ma charakter oczywistej omyłki, bowiem w osnowie decyzji została podana prawidłowa kwota podatku od nieruchomości.

Na rozprawie w dniu 22.02.2008 r. pełnomocnik Kolegium, ustosunkowując się do pisma strony skarżącej z dnia [...] (uzupełnienie skargi) stwierdził, że w obu decyzjach organy podatkowe nie dokonały odrębnego opodatkowania instalacji technicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej - obejmującą orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i procesowym. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje jedynie w przypadku wystąpienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego w sposób mający wptyw na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, nie zaistniały ustawowe przesłanki uzasadniające uwzględnienie skargi.

Zarzuty Skarżących zmierzają do podważenia zasadności ustalonego sporną decyzją podatku od nieruchomości. Źródła merytorycznej wadliwości decyzji upatrują Skarżący w wadliwym postępowaniu podatkowym, naruszającym reguły proceduralne z art. 180, 181 187 § 1, 188, 191, 200 , 210 OP w sposób godzący w zasady ogólne postępowania podatkowego, wynikające z art. 121, 122 i art. 123,124 OP. Ponieważ podnoszone w skardze zarzuty procesowe - odnoszą się do przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych, przesądzenie przez Sąd zasadności tej grupy zarzutów, należy uznać za priorytetowe, gdyż warunkuje dopuszczalność merytorycznej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji nie może być wzorem sprawnie prowadzonego postępowania, gdyż kilkakrotne uchylanie decyzji w postępowaniu instancyjnym ( z uwagi na konieczność wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy) źle świadczy o profesjonalizmie organu podatkowego I instancji. Należy przy tym podkreślić, że swój udział w przewlekłości postępowania ( z uwagi na liczne wnioski w sprawach incydentalnych ) mają również skarżący i ich pełnomocnik. Uchybienia te, jakkolwiek należy ocenić je krytycznie, nie wpłynęły jednak na merytoryczne rozstrzygnięcie i choć postępowanie trwało długo, to ważne jest, że konsekwentna postawa organu odwoławczego zapewniła wyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie kwestii, dając podstawy do prawidłowego i rzetelnego ustalenia podstaw opodatkowania.

Sąd oceniając legalność zaskarżonej decyzji, nie dopatrzył się naruszenia przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - p.p.s.a.). Wbrew twierdzeniom skargi organy orzekające nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów proceduralnych, albowiem zebrały wszelkie dowody niezbędne do ustalenia stanu faktycznego w sposób rzetelny, a przed wydaniem decyzji dowody te należycie oceniły umożliwiając stronom postępowania wypowiedzenie się, co do całości materiału dowodowego. Godzi się także podnieść, że z akt sprawy nie wynika, by jakikolwiek dowód mogący mieć wpływ na wynik sprawy został przez organy pominięty.

Należy podkreślić, iż wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej zasada prawdy obiektywnej oznacza dla organu podatkowego obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów o postępowaniu dowodowym, spośród których zasadnicze znaczenie ma art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nakładający powinność zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Organ podatkowy zobowiązany jest więc zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia obowiązującego stanu prawnego. W niniejszej sprawie stan faktyczny został wyjaśniony dokładnie w oparciu o dowody zgromadzone w sprawie, co nakazuje art. 187 Ordynacji podatkowej. Wyciągnięte przez organ wnioski były logiczne, a ocena dowodów mieściła się w ramach tzw. swobodnej oceny, dokonanej na podstawie art. 191 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanych przepisów.

Całkowicie bezpodstawne są zarzuty skargi odnoszące się do opinii biegłych -jako dowodu w sprawie. Gdy chodzi o opinię biegłego J. - sporządzoną w początkowym etapie postępowania, to z uwagi na kwestionowanie bezstronności sporządzającego opinię (jako pracownika organu) organy całkowicie pominęły ją jako dowód w sprawie. Skarżone rozstrzygnięcie, w żadnym zakresie nie opiera się na treści tej opinii. Organ odnosi się do niej w kontekście twierdzeń strony zawartych w odwołaniu( vide s. [...] decyzji SKO z dnia [...] w aktach sprawy). Zaś fakt uwzględnienia ( zbieżnego z ustaleniami biegłego J.) stanowiska podatników w zakresie zakwalifikowania spornych obiektów (wiat) do budowli - nie oznacza dowolności organu w zakresie przyjętych w sprawie ustaleń. Treść powołanej decyzji organu odwoławczego potwierdza, że ustalenia faktyczne w sprawie - w kwestionowanym zakresie - zostały poczynione nie w oparciu o ww. opinię ale w oparciu o poddane ocenie dowody- wymienione na str. [...] ww. decyzji.

Sąd, dokonując oceny działań organów, nie dopatrzył się również naruszenia zasad wyrażonych w art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej. Dokonanie przez organy innej oceny ustalonego stanu faktycznego od oceny jaką prezentują skarżący, nie może być zakwalifikowane jako naruszenie zasady zaufania, o której mowa w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej i zasady praworządności o jakiej mowa w art. 120 tej ustawy.

Zarzut naruszenia art. 123 OP przez ograniczenie w jakimkolwiek stopniu czynnego udziału stron w postępowaniu jest także nieuprawniony. O umożliwieniu aktywnego uczestniczenia w przeprowadzanych przez organy czynnościach - samych Skarżących, i ustanowionego przez nich pełnomocnika - świadczą dowody zgromadzone w aktach administracyjnych sprawy. Znajdują się w nich zarówno prawidłowo doręczone stronom postanowienia: o wszczęciu postępowania podatkowego, postanowienie o oględzinach w sprawie powołania biegłego, zawiadomienia o oględzinach spornej nieruchomości, jak i dowody potwierdzające czynny udział - ustanowionego przez Skarżących pełnomocnika. W żadnej z przeprowadzonych przez organy czynności procesowych, które miały znaczenie w sprawie - nie zostały pominięte strony lub ich pełnomocnik a zgłaszane przez nich zarzuty i wnioski dowodowe zostały rozważone i uzasadniane. Zasadnie podnoszą skarżący, że zarówno organ odwoławczy jak i organ pierwszej instancji nie były zobowiązane do wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, jednak ocena przez Sąd uprawnień strony wynikających z art. 200 § 1 OP, musi uwzględniać wpływ tego naruszenia na wynik sprawy (art. 145 § 1pkt1 lit.c) p.p.s.a.). Czym innym bowiem jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia wspomnianego przepisu art. 200 § 1 OP, a czym innym zagadnienie, czy naruszenie to w każdym przypadku musi prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Stwierdzić należy, że naruszenie przez organ odwoławczy wymienionego przepisu jest naruszeniem przepisów postępowania , które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( vide uchwała NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. I FPS 6/04).

Wynika z tego, że w każdej sprawie Sąd indywidualnie bada, czy naruszenie art. 200 § 1 OP. mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Rację ma strona skarżącą twierdząc, że organ odwoławczy nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 200 OP, jednakże - w ocenie Sądu - to uchybienie organu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Podnosząc zarzut naruszenia art. 200 OP, skarżący zobowiązani są do wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie skarżący nie przedstawili istotnych argumentów dotyczących zebranego w sprawie materiału dowodowego, ani nie wykazali, w jaki sposób uchybienie to wpłynęło na kierunek rozstrzygnięcia, co tym bardziej świadczy, że naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 210 §1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Wbrew twierdzeniom autora skargi, zaskarżona decyzja spełnia wymogi należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Organy orzekające wskazują bowiem podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz wyjaśniają na jakim podmiocie, w przedstawionym stanie faktycznym, ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, co stanowi podstawę wymiaru podatku oraz z czego wynika określona w decyzji wysokość tego podatku.

Odnosząc się do naruszenia wynikających z art. 139 i 140 OP terminów załatwienia sprawy i związanych z tym obowiązków organów stwierdzić należy, że nawet przy zasadności tego zarzutu, uchybienie organów podatkowych nie mogło być jednak podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Po pierwsze, dlatego, że nie miało ono żadnego wpływu na ostateczny wynik tej sprawy, a tylko w takim przypadku Sąd mógłby uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lite p.p.s.a. Po drugie, nieuzasadniona zwłoka w załatwieniu sprawy przez organ administracji publicznej może być po wcześniejszym wyczerpaniu drogi administracyjnej przedmiotem odrębnej skargi na bezczynność tego organu na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ww. ustawy, z czego skarżący jednak nie skorzystali. Zarzuty te w postępowaniu merytorycznym nie skutkują wadliwością uzasadniającą uwzględnienie skargi. .

Chybiony jest również zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 233 §1 pkt 2 a, zgodnie, z którym organ podatkowy uchyla w całości lub w części decyzję organu podatkowego I instancji - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję - umarza postępowanie w sprawie. Z powyższego przepisu wynika, obowiązek organu odwoławczego do merytorycznego rozpoznania sprawy. Błędne jest stanowisko skarżących, że uchylenie decyzji organu podatkowego I instancji uniemożliwia rozpoznania sprawy merytorycznie przez organ odwoławczy. Na mocy ww. przepisu organ wydaje decyzję reformatoryjną, gdy po rozpoznaniu stwierdza, że materiał dowodowy jest kompletny, jednak rozstrzygnięcie organu I instancji jest w całości lub części niezgodne z prawem z uwagi na niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego lub wadliwą ocenę okoliczności faktycznych. W takim przypadku organ zobowiązany jest do wydania nowej merytorycznej decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, co w niniejszej sprawie uczynił. Należy mieć przy tym na uwadze, że przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w trybie art. 233 § 2 OP jest. wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji jest ograniczona wymogiem spełnienia określonych przesłanek. Sytuacja taka mogłaby zaistnieć, gdyby organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Uchylenie decyzji organu podatkowego I instancji i rozstrzygnięcie sprawy merytorycznie- wbrew zarzutom skarżących- w żaden sposób nie naruszało art. 233 § 1 pkt 2a.

Za nieuprawniony należy uznać także zarzut naruszenia art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej. Bezsporne jest, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z zobowiązaniem podatkowym powstającym z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Jak wynika z akt sprawy, skarżący w składanych informacjach na podatek od nieruchomości, podali dane niedokładne i rozbieżne z danymi z ewidencji gruntów i budynków, wymagało to wyjaśnienia rozbieżności tj. prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie, a ponadto nie złożyli informacji w określonym w art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych terminie czyli 14 dni od zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego ( okolicznością taka było nabycie nieruchomości w dniu [...]), stosowną informację złożono dopiero w dniu [...]. Powyższe okoliczności wypełniają dyspozycję art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że jeżeli podatnik nie złoży deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego i w złożonej deklaracji nie ujawni wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie to nie powstaje pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość zobowiązania zostanie doręczona po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W niniejszej sprawie zobowiązanie podatkowe dotyczy roku 2003, więc 5 - letni termin przedawnienia upływa dopiero 31 grudnia 2008 r.

Przechodząc do zarzutów prawa materialnego, w pierwszej kolejności wskazać należy że rację mają organy podatkowe gdy twierdzą, że własność spornej nieruchomości skarżący nabyli w dniu [...]. Zgodnie bowiem z § 3 umowy sprzedaży-akt notarialny z dnia [...] Syndyk Masy Upadłości w imieniu Spółdzielni A w W. w upadłości sprzedał skarżącym przedsiębiorstwo upadłego w rozumieniu art. 55 kodeksu cywilnego. W § 5 umowy strony postanowiły, że wydanie nieruchomości w posiadanie nastąpi w dniu [...] a następnie termin ten przesunięto na [...]. Stosownie zaś do art. 155 § 1 kodeksu cywilnego umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. W umowie strony nie zastrzegły w sposób wyraźny aby wywierała ona skutek zobowiązujący ( brak jest bowiem wyraźnej klauzuli negatywnej w tym przedmiocie ) z wyłączeniem skutku rozporządzającego. W akcie notarialnym z [...] strony nie zawarły klauzuli negatywnej i nie postanowiły, że przeniesienie prawa własności nieruchomości nastąpi z datą wydania, a za takie postanowienie - co słusznie podkreśliły organy- nie można uznać zapisu dotyczącego wydania przedmiotu umowy w dniu [...]. Ponadto zasadnie organy podatkowe przyjęły, że wpis prawa własności na rzecz skarżących został dokonany w księdze wieczystej w dniu [...], zatem nie można zgodzić się pełnomocnikiem skarżących, że własność spornej nieruchomości skarżący nabyli w [...] a w konsekwencji, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstał dopiero w grudniu 2003 r.

Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie podlegają zaś opodatkowaniu tym podatkiem grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zatem podatkiem od nieruchomości opodatkowane będą grunty tylko w jednym przypadku, a mianowicie wtedy gdy są związane z działalnością gospodarczą. Wysokość stawek tego podatku określa rada gminy, przy czym treść art. 5 wskazuje, że ustawodawca uzależnił wysokość stawek od charakteru nieruchomości, a więc m. in. od tego czy są one związane z działalnością gospodarczą.

Według art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy ( w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r.) " za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami ( także gruntów o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych".

Z treści tego przepisu wynika, wbrew twierdzeniom skarżących, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, ze budynek, budowla lub grunt są związane z działalnością gospodarczą, bez względu na to, czy w danym momencie są do tej działalności wykorzystywane. Zaznaczyć bowiem należy, iż podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy w tym znaczeniu, że opodatkowaniu podlega posiadanie nieruchomości bez względu na to, czy nieruchomość ta przynosi dochody, czy też nie. Wysokość podatku od nieruchomości nie zależy od efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez ich ewentualne ekonomiczne wykorzystywanie. Decydujące znaczenie ma to, że podstawę opodatkowania gruntów stanowi ich powierzchnia, nie jest zaś ważne, jak intensywne jest ich wykorzystanie i jakie przynosi efekty gospodarcze. Niejednokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, że podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie. Natomiast związek samej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza także związek pośredni służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną. Tym samym przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości, nie miały zastosowania do tej nieruchomości stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka mimo chwilowego jej niewykorzystywania z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą (podkreślenie Sądu).

Za bezzasadne należy też uznać zarzuty skargi kwestionujące solidarny charakter zobowiązania w przypadku, gdy jak w spornej sprawie - zarówno nieruchomość gruntowa jak i podlegające opodatkowaniu budynki budowle) stanowiły przedmiot współwłasności praw kilku podmiotów. Zgodnie z normą z art. 3 ust 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży w takim przypadku - solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Zdaniem składu orzekającego w sprawie, okoliczność, że tylko jeden spośród trzech współwłaścicieli spornej nieruchomości, prowadzi działalność gospodarczą, nie zmienia faktu, że nieruchomość ta pozostaje w posiadaniu przedsiębiorców i jako taka jest związana z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Mówiąc o solidarnym obowiązku podatkowym w kontekście zapisów ww. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., nie jest istotne czy jeden, czy też wszyscy współwłaściciele prowadzą na danej nieruchomości działalność gospodarczą. W myśl bowiem definicji zawartej w powołanym wyżej przepisie, gruntem, budynkiem lub budowlą związaną z działalnością gospodarczą jest - co do zasady, każdy przedmiot podatku, o ile jest w posiadaniu podmiotów prowadzących taką działalność gospodarczą. Niewątpliwie zatem, (jak trafnie podkreślił WSA W Szczecinie w wyroku z 9.08.2006 r. o sygn. akt I SA/Sz 193/06) wysokość stawek podatkowych określona w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych została zróżnicowana nie ze względu na podmiot, ale na przedmiot opodatkowania. A skoro tak to rozróżnienie przez skarżących nieruchomości na związaną i niezwiązaną z działalnością gospodarczą, w zależności od statusu ekonomicznego współwłaścicieli jest pozbawione podstaw prawnych.

W tym miejscu wskazać także należy, że trafne jest stanowisko organów podatkowych, iż zawarte przez podatników porozumienie w zakresie podziału nieruchomości do użytkowania i rozdzielenia części nieruchomości przypadającej M. i J. M. oraz części nieruchomości przypadającej A. R. mogło by mieć wpływ na wysokość stawek w podatku od nieruchomości jedynie w przypadku sądownie ustalonego podziału do korzystania z rzeczy wspólnej natomiast podział zawarty w drodze umowy nie wywołuje skutków prawnych na gruncie prawa podatkowego.

Kolejną kwestią stanowiącą przedmiot rozważań Sądu pozostaje zagadnienie interpretacji pojęcia względów technicznych, które uniemożliwiają wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania.

Z zakresu pojęcia nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej z mocy prawa zostały wyłączone znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą:

* budynki mieszkalne oraz grunty związane z tymi budynkami

* grunty o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy

* grunty, budynki i budowle, które nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Spór dotyczący tego zagadnienia obejmuje przede wszystkim pominięcie przez organy podatkowe zapisu ustawy, iż przedmiot opodatkowania w znacznej części nie mógł być wykorzystywany do działalności gospodarczej ze względów technicznych. Wyjaśnić należy, iż za względy techniczne o których mowa w powołanym przepisie nie można uznać chwilowej przeszkody w gospodarczym wykorzystaniu budynków. Z opinii biegłego wynika, że sporne budynki nie znajdują się w złym stanie technicznym. Stan budynków jest zadawalający lub średni, podstawowe elementy konstrukcyjne są w odpowiednim stanie przez co nie występuje zagrożenie życia ludzi, środowiska lub bezpieczeństwa mienia. Błędne jest stanowisko pełnomocnika skarżących, iż przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości daje podstawę by do wymiaru podatku nie miały zastosowania stawki najwyższe. Sąd podzielił pogląd organów podatkowych, że prowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia ich związku z działalnością, a brak środków finansowych na remont budynków nie jest zdarzeniem niezależnym od podatnika, które mogłoby uzasadniać wyłączenie z opodatkowania budynków znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą ze względu na ich zły stan techniczny.

Zarzuty skargi są zdaniem Sądu bezpodstawne i wiążą się nie tyle z ustaleniami faktycznymi (przyjętymi w oparciu o dokumenty źródłowe), co z różną oceną ich mocy dowodowej i przeciwnymi wnioskami jakie z ustaleń tych wywodzą strony sporu co do materialnych skutków opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Organ podatkowy - wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył - w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - zarówno przepisów prawa procesowego, jak i materialnego prawa podatkowego w stopniu, który w kontekście przesłanek z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji. ,Z tych względów - Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.