Postanowienie WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 575/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 3  art. 44 par. 2  art. 11 par. 2  art. 49 par. 1  art. 57 par. 1  art. 46 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016r., na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2016r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia: odrzucić skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 8 sierpnia 2016r. K. K. reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego K. C. wniosła skargę do tut. Sądu na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2016r. odmawiające zawieszenia postępowania prowadzonego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.

W związku z powyższym, zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2016r. Sąd wezwał pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia w terminie 7 dni, od dnia otrzymania wezwania, braków formalnych skargi przez złożenie opłaconego pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi pod rygorem odrzucenia skargi.

Wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 16 września 2016r. (k. nr 101 akt sądowych).

W odpowiedzi na wezwanie skarżąca złożyła pismo, w którym wniosła,

na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.",

o połączenie przedmiotowej sprawy, jak również innych spraw wymienionych na wstępie pisma, ze sprawami o sygnaturach: I SA/Bd 444/16, I SA/Bd 414/16, I SA/Bd 425/16, I SA/Bd 424/16, I SA/Bd 427/16, I SA/Bd 428/16, I SA/Bd 429/16, I SA/Bd 447/16 i I SA/Bd 448/16, w których opłata skarbowa od udzielonego przez nią pełnomocnictwa została uiszczona i w związku z tym o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej w pozostałych sprawach, jak również o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jej pełnomocnika radcy prawnego K. C..

W ocenie skarżącej, wszystkie wymienione przez nią w przedmiotowym piśmie sprawy są w zasadzie tożsame, zarówno pod względem stanu faktycznego jak i prawnego, różnią się od siebie jedynie znakami zaskarżanych postanowień Dyrektora Izby Celnej. Wobec powyższego, jej zdaniem, również rozstrzygnięcia sądu prawdopodobnie będą jednakowe. Skarżąca powołując orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące art. 111 § 2 p.p.s.a. zauważyła, że wprawdzie wskazuje ono, że połączenie spraw do wspólnego rozpoznania nie powoduje powstania jednej sprawy i wymaga się uiszczania wpisu sądowego od każdej ze spraw podlegających połączeniu, to jednak nie ma mowy o uiszczaniu w każdej z tych spraw opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w nich udzielonego. Zdaniem skarżącej, rozpatrzenie wszystkich spraw w jednej powinno pociągać za sobą obowiązek uiszczenia tylko jednej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Jednocześnie strona zaznaczyła, że jej sytuacja finansowa nie pozwala na uiszczenie opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kolejnych kilkudziesięciu sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wobec tego do skargi znajduje zastosowanie art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 p.p.s.a. Ustawodawca w ramach objętych tymi przepisami regulacji ustanawia dla stron wnoszących pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymogi podpisania skargi przez jeden z uprawnionych podmiotów, to jest stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, a jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa, także dołączenia pełnomocnictwa. Mając na względzie zakres regulacji omawianej ustawy procesowej obowiązek określony w art. 46 § 3 p.p.s.a. odnosić należy do konieczności przedłożenia pełnomocnictwa do zastępowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odczytywane łącznie regulacje zawarte w art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 p.p.s.a. mają na celu usunięcie wątpliwości, czy pismo zostało wniesione przez uprawnioną osobę. Na etapie wstępnego badania pisma procesowego brak pełnomocnictwa jest kwalifikowany jako brak formalny przy przyjęciu założenia, że udzielono pełnomocnictwa, a do pisma nie dołączono dokumentu potwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (por. H. Knysiak-Molczyk, Glosa do postanowienia NSA z dnia 23 czerwca 2005r., sygn. akt II OZ 519/05, OSP 2006/5/63). W konsekwencji znajduje zastosowanie art. 49 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod odpowiednim rygorem.

W przypadku skargi rodzaj rygoru ustawodawca określił w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.

Odnosząc się do argumentacji skarżącej zwartej w piśmie z dnia 23 września 2016r. wskazać należy, że wprawdzie art. 111 § 2 p.p.s.a. przewiduje możliwość wydania zarządzenia o połączeniu kilku oddzielnych spraw toczących się przed sądem w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku, jednakże nie oznacza to, że takie połączenie tworzy z tych spraw jedną nową sprawę. Połączenie podyktowane względami technicznymi i ekonomią procesową nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności i nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal dwiema samodzielnymi sprawami (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Zakamycze 2005r., str. 264). Podkreślić należy, że omawiane zagadnienie było już wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 09.09.2014r. II FZ 1296/14, postanowienie NSA z dnia 18.06.2014r. II FZ 792/14, postanowienie NSA z dnia 07.05.2013r. II FZ 268/13, postanowienie NSA z dnia 20.02.2014r. II FZ 134/14, postanowienie NSA z dnia 05.07.2011r. I OZ 450/11, postanowienie NSA z dnia 20.05.2011r. II OZ 350/11). Połączenie spraw jest czysto technicznym zabiegiem, mającym na celu usprawnienie i przyspieszenie załatwienia sprawy sądowoadministracyjnej. Sąd administracyjny nadal jednak zobligowany jest do wydania rozstrzygnięcia, co do każdej sprawy z osobna. Skoro tak, to również kwestia spełnienia wymogów formalnych skargi w każdej sprawie będzie oceniania oddzielnie. Zauważyć należy, że skarżąca na dzień wydania przedmiotowego postanowienia wniosła do tut. Sądu 107 skarg na postanowienia Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. W ocenie Sądu, zgodnie z powołanymi przepisami prawa pełnomocnik powinien dołączyć do każdej z nich pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis tego pełnomocnictwa (por. postanowienie NSA z 20.09.2011r. I GSK 1247/11). Argumentem na poparcie tego stanowiska jest odrębność każdego postępowania sądowoadministracyjnego,

co oznacza, że wola działania przez danego pełnomocnika powinna zostać wyrażona w stosunku do każdego z nich z osobna. Przedłożenie jednego egzemplarza pełnomocnictwa, złożonego do wszystkich spraw ze skarg danej strony, nie może więc spełniać wymogu, o jakim mowa w treści art. 37 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 20.03.2013r. I OSK 503/13).

Odnosząc się natomiast do kwestii opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa podkreślić należy, że stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (tekst jedn.: Dz.U. z 2015r. poz. 783 ze zm.), opłacie tej podlega złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii - w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym. Podkreślić należy, że uiszczenie tej opłaty – w sytuacji, w której strona nie korzysta z odpowiedniego zwolnienia w tym zakresie – stanowi dopełnienie wymagania przewidzianego w obowiązujących przepisach prawa i jest zarazem warunkiem formalnoprawnej zgodności sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa z prawem. Tym samym uiszczenie opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika jest poniesieniem wydatku, który z obiektywnego punktu widzenia jest konieczny do realizacji praw strony w postępowaniu sądowym.

Zdaniem Sądu, literalna wykładnia omawianej regulacji wskazuje jednoznacznie, że opłacie podlega nie ustanowienie pełnomocnika, ale czynność faktyczna polegająca na złożeniu dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w związku z określonym postępowaniem. Stanowisko to potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 23 lipca 2013r., sygn. akt II FSK 2303/11 stwierdził, że "każdorazowe złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego wypisu lub kopii obliguje do uiszczenia opłaty skarbowej od takiego dokumentu, a obowiązek ten powstaje zawsze z chwilą złożenia takiego dokumentu". Wykładnia art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy nie może też być negowana ze względu na konsekwencje ekonomiczne wynikające dla uczestników postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku zainicjowania kilku spraw. Spełnienie wymogów wynikających z tego przepisu generować może znaczne wydatki, które jednakże zaliczane są do niezbędnych kosztów strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika i podlegają zwrotowi, w przypadku korzystnego dla strony zakończenia sporu przed sądem.

Ponadto, zauważyć należy, że w myśl art. 12 ust. 1 i 2 tej ustawy organem podatkowym w sprawach opłaty skarbowej jest wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury oraz jego odpisu, wypisu lub kopii. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że opłata skarbowa jest daniną publicznoprawną i Sąd nie ma możliwości zwolnienia strony skarżącej z obowiązku jej poniesienia z uwagi na jej trudną sytuację finansową.

Końcowo Sąd zauważa, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 44 § 2 p.p.s.a. Artykuł ten przewiduje wyznaczenie przez sąd terminu, w ciągu którego osoba działająca bez pełnomocnictwa powinna je złożyć albo przedstawić zatwierdzenie swojej czynności przez stronę. Nie można jednak mówić o czynnościach procesowych, gdy postępowanie nie zostało jeszcze skutecznie wszczęte. Możliwość zatwierdzenia czynności przez stronę na gruncie art. 44 § 2 p.p.s.a. dotyczy tylko czynności wykonanych już w toku postępowania, a nie wniesienia skargi. Wniesienie skargi nie jest bowiem "czynnością naglącą" w rozumieniu art.44 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 22 stycznia 2006r., sygn. akt I GSK 1278/06, wyrok NSA z 10 stycznia 2007r., sygn. akt II FSK 1552/05).

Wskazać należy, że w niniejszym przypadku skarga wniesiona do Sądu dotknięta była brakiem formalnym w postaci braku pełnomocnictwa. O jego uzupełnienie radca prawny, który wniósł skargę jako pełnomocnik strony, został wezwany. Nieuzupełnienie tego braku w wyznaczonym terminie zobowiązuje sąd do odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Sąd nie ma kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim jest brak pełnomocnictwa dla sporządzającego skargę radcy prawnego) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem potwierdzenia czynności przez stronę), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Zatem, reasumując podkreślić jeszcze raz należy, że nieuzupełnienie braku formalnego skargi, w sytuacji, gdy brak był istotny, a wezwanie precyzyjne i prawidłowo doręczone obliguje wojewódzki sąd administracyjny do odrzucenia skargi, nie dając sądowi żadnego w tym względzie wyboru.

Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Bydgoszczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.