Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 95/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz, Sędziowie NSA Rafał Batorowicz (spr.), Czesława Socha, Protokolant Anna Wróblewska, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. z siedzibą w Markach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2004 r. sygn. akt V SA 2405/03 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. z siedzibą w Markach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 9 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty długu celnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 lutego 2002r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w Warszawie uznał za nieprawidłowe w części dotyczącej nazwy towaru. Klasyfikacji taryfowej, stawki celnej oraz wymiaru cła zgłoszenie celne "[...]." Spółki z o.o. w Markach z dnia 22 marca 2000 r. nr [...].

Po rozpatrzeniu odwołania "[...]." Spółki z o.o. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie decyzją z dnia 9 maja 2003 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego I instancji.

Według przedstawionych przez organ odwoławczy ustaleń importer zgłosił w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towary określane jako "sok pomidorowy" o nazwie handlowej "[...]" klasyfikując je według kodu PCN 2009 50 90 0 ze stawką celną 35 %. W okresie od 9 stycznia do 1 czerwca 2000 r. funkcjonariusze Generalnego Inspektoratu Celnego przeprowadzili kontrolę w siedzibie "[...]." Spółki z o.o. w zakresie prawidłowości wymiaru cła od towarów odprawianych w okresie od 1 lipca 1999 r. do 31 maja 2001 r. Kontrolą objęto dokumenty handlowe, księgowe i celne dotyczące obrotu, między innymi z grecką firmą [...] dostarczającą produkty z pomidorów o nazwach: "[...]" i "[...]". W trakcie kontroli ujawniono dokumenty w postaci: specyfikacji towarów, pisma prof. A. Jarczyka z SGGW, protokołów sporządzonych przez WIS w Barwinku, pisma WSSE, protokołów przesłuchań, wyników analiz Centralnego Inspektoratu Standaryzacji. Nadto zbadano próbki towarów pobranych przy zgłoszeniach celnych z dnia 6 sierpnia 1999 r. i 24 stycznia 2001 r. Analiza dokumentów i pobranych próbek wskazywała, że przedmiotem importu były przeciery pomidorowe a nie rozdrobnione pomidory. Uznano w związku z tym, że importer nieprawidłowo zadeklarował kod PCN 2002 10 10 0 ze stawką celną autonomiczną 30% ([...]) oraz kod PCN 2002 10 90 0 ze stawką autonomiczną 30% ([...] with Onion). Towar o nazwie "[...]" winien być klasyfikowany według kodu PCN 2002 90 19 0, ze stawką autonomiczną 60%, minimum 0,7 Ecu/kg, obejmującego "pomidory przetworzone o zawartości suchej masy poniżej 12 %, w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto nie przekraczającej 1 kg". Nieprawidłowa była natomiast klasyfikacja do pozycji 2000 obejmującej soki owocowe (łącznie z moszczem winogronowym) i soki warzywne nie sfermentowane i nie zawierające dodatku alkoholu, nawet z dodatkiem cukru lub innej substancji słodzącej. Organ odwoławczy powołał się na "Wyjaśnienia do Taryfy Celnej" stanowiące załącznik do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. (Dz. U. nr 74, poz. 830) i podkreślił, że sok pomidorowy, w którym zawartość suchej masy wynosi 7%wagowych lub więcej, objęty jest pozycja 2002. Importowany produkt zawierał 8,7 % wagowych suchej masy w produkcie i winien być klasyfikowany do kodu PCN 2002 90 19.

Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wywiódł, że należało brać pod uwagę przede wszystkim zapisy taryfy celnej a nie te reguły, które znajdują inne źródła, w szczególności Polskie Normy. Podniósł tez, że z § 8 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2001r. w sprawie wypadków, o których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczegółowego trybu postępowania organy celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobierania próbek towarów, weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów wynika obowiązek pobierania próbek towarów, brak jednak naruszania w zakresie obowiązku pobierania próbek przy przyjęciu zgłoszenia celnego. Przyjął, że próbka pobrana w dniu 22 marca 2000 r. była reprezentatywna dla towaru zgłoszonego 22 marca 2000 r. gdyż: towar pochodził od tego samego producenta, producent wystawiał certyfikaty jakościowo-ilościowe dla towaru na okres 3 miesięcy, daty pobrania próbek i zgłoszenia celnego były zbliżone, towar oznaczony był tą samą nazwą handlową.

"[...]." Spółka z o.o. w Markach wniosła skargę do sądu administracyjnego domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, którym zarzuciła, że wydane zostały mimo braku przesłanek do wszczęcia postępowania z urzędu i obejmowały wadliwe rozstrzygnięcia o zaklasyfikowaniu produktu "[...]" – rozdrobnionych pomidorów bez skóry jako towaru o kodzie PCN 2002 90 19 0 zamiast 2009 50 90 0.

Skarżąca Spółka wywodziła, że o wymiarze cła orzeczono mimo tego, że nie pobrano próbek towarów objętych zgłoszeniem celnym a oparto się na wynikach innych, przypadkowych próbek. Kwestionowała też stanowisko organu odwoławczego co do braku obowiązku kierowania się Polskimi Normami. Powoływała się w tym względzie między innymi na regulację z art. 85 § 1 Kodeksu celnego.

Wyrokiem z dnia 28 września 2004 r., sygn. Akt V S.A. 2405/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Sąd I instancji stwierdził, że wszczęcie z urzędu postępowania celnego było zasadne, wyjaśnił, że wszczęcie posterowana było następstwem wniosku Generalnego Inspektora Celnego złożonego na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. o Inspekcji Celnej (Dz. U. nr 71, poz. 449) zgodnie z celami kontroli inspekcji celnej określonej w art. 1 wskazanej ustawy.

Za chybiony Sąd orzekający uznał zarzut naruszenia art. 85 § 1 Kodeksu celnego

w zakresie ustalenia stanu towaru jako soku pomidorowego. Podobnie jak organ odwoławczy, powołał się na zapisy Taryfy Celnej i wyjaśnień do niej wskazujące na zasadniczą przesłankę zawartości suchej masy w produkcie. Wymienił też dowody potwierdzające prawidłowość klasyfikacji dokonanej przez organy celne, to jest wyniki analizy próbki towaru pobranej przez Inspektorat Standaryzacji.

W kwestii pobrania próbki towaru przy wcześniejszym zgłoszeniu celnym i stosowania wymogów Polskiej Normy Sąd stwierdził, że dane dotyczące pochodzenia towarów wskazywały na tożsamość produktu, z którego pobrano próbki z tym, który stanowił przedmiot zgłoszenia celnego. Próbki do badań pobrano w ramach kontroli jakości handlowej towaru przeprowadzonej w trybie przepisów ustawy z dnia 12 września 1996 r. o państwowym nadzorze standaryzacyjnym towarów rolno-spożywczych w obrocie z zagranicą (Dz. U. nr 124, poz. 584 ze zm.). Wymienił też dowody, w tym z zeznania świadka, wskazujące na reprezentatywność próbki dla całej partii towaru. Sąd orzekający przytoczył też art. 19 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o normalizacji (Dz. U. nr 55, poz. 251 ze zm.), zgodnie z którym stosowanie Polskiej Normy co do zasady jest dobrowolne i wskazał, że w chwili dokonania odprawy celnej brak było regulacji wskazującej na obowiązek stosowania Polskiej Normy.

"[...]." Spółka z o.o. w Markach wniosła skargę kasacyjną domagając się zmiany zaskarżonego wyroku i uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 9 maja 2003 r. oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Warszawie z dnia 17 lutego 2003 r. uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej nazwy towaru, klasyfikacji taryfowej oraz zastosowania stawki celnej, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowanie.

Jako podstawy skargi kasacyjnej skarżąca spółka wskazała :

- naruszenie art. 8 kpa poprzez uchybienie zasadzie pogłębiania zaufania do organu Państwa, przez akceptowanie i podejmowanie nieobiektywnego, wybiórczego i zupełnie dowolnego stosowania przepisów prawa i zasad prowadzenia postępowania, bez jakiegokolwiek ustosunkowania się do przedstawianych zarzutów,

- naruszenie art. 3 § 1 Kodeksu celnego po przez uznanie, że czynności dozoru i kontroli celnej mogą być dokonywane przez instytucje nie będące organami celnymi,

- rażące naruszenie art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez uznanie , że organy celne dokonały prawidłowego ustalenia stanu towaru – "[...]" – na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego.

Dyrektor Izby celnej w Warszawie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej z przyczyn

wskazanych w uzasadnieniu decyzji z dnia 9 maja 2003 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

I

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają zakres badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, wobec czego szczególnego znaczenia nabiera należyte sformułowanie podstaw skargi kasacyjnej.

Według art. 174 pkt.1 i 2 P.p.s.a. skargę kasacyjna można oprzeć na podstawach:

- naruszenia prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

- naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak wynika z art. 176 P.p.s.a. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie stanowi właściwy skardze kasacyjnej wymóg formalny, którego nie można uzupełniać w trybie odpowiednim dla innych pism procesowych (por. postanowienie NSA z 9 lutego 2004 r., sygn. GSK 20/04, Przegląd podatkowy 2004/5/53). Po wniesieniu skargi kasacyjnej możliwe jest jedynie przytaczanie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych, o czym mowa w art. 183 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., wyłączone jest natomiast korygowanie samych podstaw kasacyjnych.

Z dotychczasowych stwierdzeń wynika, że ustawodawca ustanowił wysoki próg wymogów dotyczących sformułowania skargi kasacyjnej a zwłaszcza jej podstaw. Potwierdzeniem woli ustawodawcy w tym przedmiocie jest treść art. 175 § 1 – 3 P.p.s.a., zgodnie z którą skarga kasacyjna sporządzona być może jedynie przez profesjonalistę, od którego oczekiwać należy wiedzy specjalistycznej z zakresu postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego.

Wskazane przesłanki wykluczają możliwość samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny względnie ich uściślenie bądź korygowanie (por. wyrok NSA z 30 marca 2004r., sygn. GSK 10/04, Monitor Prawniczy 2004/9/392; postanowienie NSA z 9 lutego 2004 r., sygn. GSK 20/04, Przegląd Podatkowy 2004/5/53).

W sprawie niniejszej autor skargi kasacyjnej formułując podstawy kasacyjne jak i ich uzasadnienie wymienił jako naruszone jedynie te przepisy prawa, które wskazał w ramach podstaw skargi kasacyjnej. Z wymienionych już przyczyn nie było dopuszczalne takie działanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które sprowadzałoby się do badania czy sąd pierwszej instancji naruszył inne niż wymienione unormowania. Dlatego też ocena zasadności skargi kasacyjnej ogranicza się do ustosunkowania się do sformułowanych przez stronę skarżącą zarzutów.

II

1. Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt.2 P.p.s.a jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W jej ramach skarżący musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. GSK 73/04, Monitor Prawniczy 2004/14/632). Założeniom tym nie odpowiada zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. Przepis ten nie stanowi przepisu postępowania sądowoadministracyjnego, nie mógł więc być stosowany przez sąd pierwszej instancji. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera odesłań pozwalających na stosowanie tego przepisu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Art. 8 k.p.a. nie znajduje nadto zastosowania w postępowaniu celnym. Zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosować należało odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej przy uwzględnieniu zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Brak więc podstaw do przyjęcia, że kierować się należało regulacjami Kodeksu postępowania administracyjnego oceniając prawidłowość działania organów celnych.

2. Skarżąca spółka zarzuca naruszenie art. 3 § 1 Kodeksu celnego po przez uznanie, że czynności dozoru i kontroli celnej mogą być dokonane przez instytucje nie będące organami celnymi. Uzasadniając ten zarzut przytacza treść art. 3 § 1 pkt. 1 i 5 Kodeksu celnego celem wykazania, że działania w ramach dozoru celnego i kontroli celnej mogą być dokonane jedynie przez organy celne a nie przez inne podmioty, w tym Centralny Inspektorat Standaryzacji, który dokonał analizy próbek sprowadzanego z zagranicy towaru.

Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnia, czy wymieniony zarzut postrzega w kategoriach naruszenia przepisów postępowania czy też prawa materialnego (art. 174 pkt.2 czy też pkt.1 P.p.s.a.). Treść zarzutu i jego uzasadnienia wskazuje, że w istocie dotyczy on naruszenia przepisów postępowania w toku czynności poprzedzających wydanie decyzji przez organy celne. Tego rodzaju zarzut nie mógł być uwzględniony zważywszy, że nie odnosił się do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego stosowanych przez sąd pierwszej instancji.

Art. 3 § 1 pkt. 1 i 5 Kodeksu celnego zawiera definicje ustawowe pojęć dozoru celnego i kontroli celnej. Materialnoprawny aspekt tych definicji pozostaje bez istotnego związku z przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Art. 85 § 1 Kodeksu celnego dopuszcza dokonanie z urzędu postimportowej kontroli zgłoszenia celnego. W ramach tej kontroli dopuszczalne jest badanie dokumentów i danych handlowych będących w posiadaniu importera jak również innych osób (art. 85 § 2 Kodeksu celnego). Zgodnie z regułami dowodowymi wymienionymi w art. 180 § 1 i 191 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego organ celny obowiązany jest brać pod uwagę wszelkie środki dowodowe niezależnie od źródeł ich pochodzenia. Jeżeli w wyniku tak przeprowadzonego postępowania organ celny dochodzi do wniosku, że zgłoszenia celnego dokonano nieprawidłowo, wydaje decyzję o jakiej mowa w art. 65 § 4 Kodeksu celnego. Tak też przedstawiał się tok postępowania organów celnych w sprawie niniejszej, tyle że poprzedzony został działaniami organów Inspekcji Celnej. Postępowanie to w żaden sposób nie mogło kolidować

z definicjami dozoru celnego i kontroli celnej, skoro prowadzone było przez organy celne i w granicach zakreślonych przez przepisy zawierające wyjaśnienia pojęć ustawowych.

3. Zarzut naruszenia art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez uznanie, że organy celne dokonały prawidłowego ustalenia stanu towaru na dzień przyjęcia przedmiotowego zgłoszenia celnego jest wewnętrznie niespójny. Zgodnie z przepisem, którego naruszenie zarzucono, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Sąd pierwszej instancji kierował się stanem towaru z określonego w tym przepisie momentu i takiego stanowiska strona skarżąca nie kwestionuje. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 85 § 1 Kodeksu celnego wywodzi natomiast, że błędnie przyjęto, że wyniki analizy próbek towaru pobranych przed datą zgłoszenia celnego uznanego za nieprawidłowe odnieść można do stanu towaru z chwili dokonania zakwestionowanego zgłoszenia celnego. Tak więc zarzut nie dotyczy w istocie naruszenia art. 85 § 1 Kodeksu lecz wadliwości ustaleń faktycznych, na których oparł się sąd pierwszej instancji. Strona skarżąca nie wymieniła jednak jakichkolwiek przepisów postępowania sądowoadminitracyjnego jakie miałby naruszyć sąd pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiła, bez przytoczenia przepisów prawa, argumenty mające wpływać na odmienną ocenę dowodów zmierzającą do stwierdzenia, iż kierować się należało innymi niż zaakceptowane przez sąd środkami dowodowymi. Odwoływał się nawet do "zasad zdroworozsądkowego myślenia". Tymczasem odmienna ocena dowodów i wyprowadzenie na jej podstawie własnych wniosków co do stanu faktycznego sprawy w skardze kasacyjnej, bez wskazania przepisów postępowania, nie stanowi podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 i 176 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 31 marca 2004 r., sygn. GSK 59/04, ONSA i WSA 20074/1/10).

4. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto wywody odnoszące się do kwestii stosowania Polskiej Normy w zakresie pobierania próbek towarów. Argumentacja w tym zakresie nie znalazła jednak odzwierciedlenia w postaci sformułowania odpowiednie podstawy skargi kasacyjnej. Z tego też powodu nie była dopuszczalna ocena zasadności tej argumentacji nie zawierającej wymienionych jakichkolwiek przepisów prawa.

III

Przedstawione w pkt I i II okoliczności sprawiają, że skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, nie zachodzą również wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. przyczyny nieważności postępowania, które należy brać pod uwagę z urzędu. Dlatego też oddalono skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.