Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 4752/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 648/15 w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 23 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 648/15 oddalił skargę M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.

Naczelnika Urzędu Celnego postanowieniem z dnia 10 grudnia 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia M. W. kary pieniężnej na podstawie art. 89 ustawy o grach hazardowych w związku z ustaleniami kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2014 r. w punkcie L. bez nazwy, ul. [...] , [...] J..

Postępowanie to zakończyło się decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z [...] stycznia 2015 r., (nr [...]) wymierzającej skarżącej M. W. i Spółce z o.o. P. karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w wysokości po 12.000 zł od każdej ze stron postępowania. Powyższa decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesieniu odwołania oraz doręczona M. W. [...].02.2015 r., tym samym termin na wniesienie odwołania dla skarżącej minął w dniu [...] lutego 2015 r.

Skarżąca poprzez swojego pełnomocnika złożyła [...] kwietnia 2015 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] stycznia 2015 r. Pełnomocnik wskazał, że według organu termin do wniesienia odwołania od decyzji I instancji z dnia [...] stycznia 2015 r., doręczonej dnia [...] lutego 2015 r., upłynął w dniu [...] lutego 2015 r. Decyzja ta jednak wbrew obowiązującym przepisom prawa została doręczona stronie, a nie jej pełnomocnikowi. Według pełnomocnika, stanowiło to podstawę do przywrócenia terminu, którego uchybienia dopuścił się organ celny.

Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Po rozpatrzeniu zażalenia, organ postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wskazał w uzasadnieniu, że pismo ustanawiające pełnomocnika z dnia [...].01.2015 r. zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...].01.2015 r., a do Naczelnika Urzędu Celnego w L. wpłynęło w dniu [...].01.2015 r., czyli już po dniu [...].01.2015 r., tj. po wydaniu przedmiotowej decyzji.

Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. działając m.in. na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, dalej: o.p.) stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Organ II instancji stwierdził, w uzasadnieniu, że decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r. doręczono stronie dnia [...] lutego 2015 r. Według organu termin 14 dniowy do wniesienia odwołania upłynął zatem [...] lutego 2015 r. Spółka w tym terminie nie wniosła odwołania, ani nie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że strona brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. bez pełnomocnika, który zgłosił swój udział w sprawie dopiero po wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. Organ stwierdził, że skoro uprawnioną do wniesienia odwołania była strona, której dnia [...] lutego 2015 r. doręczono decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r., to wniosek pełnomocnika o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania motywowany niedoręczeniem mu decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. W konsekwencji powołanym postanowieniem z dnia [...] maja organ II instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z 23 czerwca 2016 r. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Można o tym mówić wyłącznie wówczas, gdy wcześniej doszło do skutecznego doręczenia przesyłki. W ocenie Sądu tak było w rozpatrywanej sprawie. Skarżącej doręczono [...] lutego 2015 r. przesyłkę zawierającą decyzję z [...] stycznia 2015 r. W myśl art. 223 § 2 o.p. termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. Skarżąca nie wniosła w tym terminie odwołania od tej decyzji. Doszło zatem do uchybienia 14-dniowemu terminowi, o którym stanowi art. 223 § 2 o.p.

Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Po rozpatrzeniu zażalenia organ postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. utrzymał w mocy to postanowienie.

Sąd rozpoznając skargę stwierdził, że chybiony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia kolejności wydawania postanowień, w kontekście naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 228 § 1 pkt 2 o.p., polegający na doręczeniu ich pełnomocnikowi w tym samym dniu, podczas gdy postanowienie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu powinno być wydane po wydaniu postanowienia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu.

Odnosząc się do tego zarzutu Sąd stwierdził, iż relacja postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i postępowania dotyczącego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania była wielokrotnie rozstrzygana przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 29 maja 2015 r. (sygn.. akt I SK 340/14 LEX nr 1772757), że nawet stwierdzenie uchybienia terminowi przed rozpatrzeniem wniosku nie jest działaniem przedwczesnym. Tym bardziej nie jest działaniem przedwczesnym wydanie orzeczeń w prawidłowej zdaniem pełnomocnika kolejności, a jedynie doręczenie w tym samym dniu.

W imieniu skarżącej pełnomocnik złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie oraz rozpoznanie skargi co do istoty na mocy art. 188 p.p.s.a.

alternatywnie:

uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania tj. naruszenie:

- art. 135 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi, podczas gdy stan faktyczny niniejszej sprawy dawał podstawy do uchylenia postanowienia organu I oraz II instancji, jako postanowień niezgodnych z obowiązującym prawem;

- art. 145 § 2 Op., poprzez niedoręczenie decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. (nr [...]) pomimo zgodnego z przepisami ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika przez stronę postępowania;

- art. 136 Op. poprzez niedopuszczenie pełnomocnika do reprezentowania strony postępowania, pominięcie go w czynności doręczenia decyzji i tym samym uznanie za skuteczne doręczenie decyzji wyłącznie Stronie, co wywołało negatywne skutki procesowe dla strony;

- art. 212 Op. poprzez wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, stanowiące negatywną konsekwencję uznania przez organ, że decyzja z [...] stycznia 2015 r. została doręczona prawidłowo, podczas gdy w/w decyzja nie została doręczona ustanowionemu pełnomocnikowi, przez co nie można przyjąć, że jest ona wiążąca.

Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu złożył odpowiedz na skargę kasacyjną, wnosząc o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Z uwagi na konstrukcję zarzutów skargi kasacyjnej na wstępie zauważyć należy, że w świetle art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej wymaganiom materialnym, tzn. powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, czyli treść zaskarżonego orzeczenia. Zarzuty kasacyjne nie odpowiadające tym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności bowiem Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (vide wyrok NSA z dnia 16.11. 2011 r., sygn. akt II FSK 861/10 niepublikowany).

W związku z powyższym stwierdzić należy, że skarga kasacyjna zawiera wyłącznie zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych w jej petitum przepisów postępowania.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny czy zasadnie Sąd I instancji uznał, że w dacie wydania i doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Legnicy z dnia [...] stycznia 2015 roku numer [...] brak było w aktach sprawy administracyjnej pełnomocnictwa dla osoby umocowanej do reprezentowania M. W., a tym samym czy trafnie uznano, że wymieniona wyżej decyzja została prawidłowo doręczona stronie a więc M. W. i w konsekwencji czy prawidłowo oceniono, że po wydaniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zasadnie organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji administracyjnej.

W związku z powyższym podkreślić należy, że decyzją z dnia [...] stycznia 2015 roku Naczelnik Urzędu Celnego w L. wymierzył spółce P. Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu oraz M. W. kary pieniężne po 12.000 złotych od każdej ze stron postępowania z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Oznacza to, że stronami postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją była spółka P. oraz M. W.

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej z akt sprawy wynika, że w dniu [...] stycznia 2015 roku do akt sprawy zostało złożone pełnomocnictwo dla adwokata D. W. pochodzące od spółki P.. Pełnomocnictwo nosi datę [...] września 2014 rok i zostało załączone do pisma zawierającego wniosek o zawieszenie postępowania. Oznacza to, że w dniu 28 stycznia 2015 roku do akt wpłynęło pełnomocnictwo do reprezentowania w tej sprawie spółki P..

Ponadto z akt sprawy wynika, że pełnomocnictwo do reprezentowania w sprawie M. W., zostało załączone do pisma z dnia [...] kwietnia 2015 roku (uzupełnienie braków formalnych), które to pismo wraz z pełnomocnictwem wpłynęło do organu w dniu 7 kwietnia 2015 roku. Załączone do wskazanego wyżej pisma pełnomocnictwo nosi datę 25 luty 2015 roku.

W związku z powyższym wskazać należy, że stosownie do treści art. 145 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się stronie a jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adres wskazany w pełnomocnictwie. Skoro w dacie wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2015 roku strona postępowania M. W. nie ustanowiła pełnomocnika, prawidłowo organ doręczył decyzję samej stronie to jest M. W.. Poza sporem pozostaje okoliczność, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] stycznia 2015 roku została doręczona wraz ze stosownym pouczeniem M. W. w dniu [...] lutego 2015 roku. Trafnie wskazał Sąd I instancji, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] lutego 2015 roku. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z odwołaniem od decyzji z dnia [...] stycznia 2015 roku wpłynął do organu w dniu [...] kwietnia 2015 roku.

Również poza sporem pozostaje okoliczność, że postanowieniem z dnia [...] maja 2015 roku Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2015 roku Naczelnika Urzędu Celnego w Legnicy. Po rozpatrzeniu zażalenia organ postanowieniem z dnia [...] maja 2015 roku utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2015 roku o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że trafnie ocenił Sąd I instancji, iż prawidłowe było doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Legnicy z dnia [...] stycznia 205 roku M. W. jako stronie postępowania, która na tym etapie postępowania nie była reprezentowana przez pełnomocnika. Natomiast wobec odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zasadnym było stwierdzenie przez organ uchybienia przez M. W. terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2015 roku. Tak więc skoro decyzja z dnia 27 stycznia 2015 roku została doręczona M. W. w dniu [...] lutego 2015 roku, to stosownie do treści art.223 § 2 Ordynacji podatkowej 14 dniowy termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu [...] lutego 2015 roku. Stwierdzenie powyższej okoliczności, stosownie do treści art.228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.

W związku z powyższym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do uznania za zasadne zarzuty skargi kasacyjnej, które wskazują, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania szczegółowo wymienionych w petitum skargi kasacyjnej poprzez wadliwe przyjęcie, iż strona działała przez ustanowionego pełnomocnika, a tym samym decyzja z dnia [...] stycznia 2015 roku winna zostać doręczona temuż pełnomocnikowi, co w konsekwencji w ocenie kasatora skutkowało naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej wywołującymi negatywne skutki dla strony.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych, orzekł jak w sentencji wyroku.