Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 614/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 71a
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 października 2016 r. sprawy ze skargi B. K. - D. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] 2013 r. Nr [...], znak [...], II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB), po rozpoznaniu odwołania B. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej: PINB) nr [...] z dnia [...] października 2013 r. znak: [...] nakładającej na inwestora [...] obowiązek sporządzenia i przedstawienia trzech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] (na działce nr [...], ark. 35, obręb W.) w P., w terminie trzech miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Podaniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. B. K. zawiadomiła PINB o samowolnej zmianie sposobu użytkowania budynku usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w P..

W trakcie kontroli w dniu [...] czerwca 2013 r. PINB porównał stan istniejący z zatwierdzoną dokumentacją projektową, decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 2012 r. i stwierdził różnicę polegającą na zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych na biurowe, przy czym ustalono, że w jednym z pomieszczeń w poziomie parteru składowany jest sprzęt filmowo-telewizyjny. Organ I instancji uznał, że sytuacja ta wyczerpała znamiona stanu określonego w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., dalej: P.b.) i dlatego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] wstrzymał inwestorowi [...] prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 2012 r. sygn.. [...] o pozwoleniu na budowę. Postanowienie to utrzymał w mocy WWINB postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. znak [...] Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Po 1300/13 oddalił skargę B. K. na powyższe postanowienie WWINB. Ta wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku.

W dniu [...] października 2013 r. PINB wydał decyzję nr [...] znak: [...] nakładającą na inwestora [...] obowiązek sporządzenia i przedstawienia 3 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego rozbudowy i przebudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w terminie 3 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna.

W odwołaniu od powyższej decyzji B. K. zarzuciła organowi naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 6 P.b. oraz art. 71a ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 P.b., art. 57 w zw. z art. 54 P.b. oraz art.51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję WWINB stwierdził, że kwestią zasadniczą dla prawidłowego załatwienia sprawy jest ustalenie, czy doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku (co oznaczałoby konieczność zastosowania art. 71 P.b.), czy też do zmiany sposobu użytkowania w toku prowadzonych w nim na podstawie pozwolenia na przebudowę i rozbudowę (co oznaczałoby konieczność zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b.). WWINB zaznaczył, że istotną okolicznością jest, że decyzją z dnia [...] września 2012 r. o pozwoleniu na rozbudowę i przebudowę przedmiotowego budynku Prezydent Miasta P. objął cały budynek mieszkalny jednorodzinny. Oznacza to, że nie da się na potrzeby niniejszego postępowania wydzielić funkcjonalnie odrębnej części obiektu objętej przebudową i rozbudową. Konieczne jest więc przeprowadzenie postępowania naprawczego co do całego obiektu, tak by po jego zakończeniu nie naruszał przepisów P.b. w żadnym aspekcie. Organ II instancji przypomniał o prymacie postępowania prowadzonego na podstawie rozdziału 5 P.b. przed postępowaniami prowadzonymi na podstawie rozdziału 6 P.b. Skonstatował, że w sytuacji kiedy inwestycja polegająca na przebudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego jest aktualnie realizowana i nie została zakończona, to jakkolwiek w sensie faktycznym inwestorka dopuściła się samowolnej zmiany sposobu użytkowania, to jednak organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zastosować przepisy rozdziału 5 P.b., nie zaś przepisy dotyczące samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. W rezultacie stwierdzono, że skoro przedmiotowy budynek nie jest użytkowany zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 2012 r. to w toku realizacji inwestycji doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego tj. zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu. Ziściła się więc hipoteza art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b., co rodzi po stronie organu nadzoru budowlanego obowiązek przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b.

Odnosząc się do wątpliwości odwołującej co do treści projektu zamiennego WWINB stwierdził, że jakkolwiek możliwe jest, że obecny sposób użytkowania obiektu w istocie narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym to jednak zgodnie z art. 5 ust. 1 P.b. obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. spełnienie wymagań podstawowych, warunków użytkowych zgodnych z przeznaczeniem obiektu, możliwość utrzymania właściwego stanu technicznego, odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej, czy poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Należy więc oczekiwać, że w projekcie zamiennym zagadnienie sposobu użytkowania będzie rozwiązane w sposób zmierzający do doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem (w tym wydzielenie odpowiedniej części obiektu, która winna być użytkowana jako część mieszkalna i ewentualne wydzielenie części budynku, w którym można prowadzić działalność usługową). Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że wydanie przez PINB decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. obliguje Prezydenta Miasta P. do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 2012 r. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 5 P.b. w przypadku niewykonania w terminie obowiązku przedstawienia projektu zamiennego właściwy organ wyda decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] B. K., reprezentowana przez pełnomocnika adw. W. B., wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako:

- niewykonalnej w dniu jej wydania i której niewykonalność ma charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), a jest związana z tym, że w świetle art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. i planem zagospodarowania przestrzennego "Rejon ulicy [...] (uchwała Rady Miasta P. z dnia [...].11.2009 r. nr [...] – Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2010 r. nr 11, poz. 352) inwestor nie ma prawnej możliwości zrealizowania obowiązku tj. przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, który byłby zgodny z już dokonaną samowolnie zmianą sposobu użytkowania)

- wydanej z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., polegającym na zaniechaniu przytoczenia zarzutów odwołania i nieustosunkowania się do nich,

- wydanej z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 6 oraz art. 71a ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 P.b., polegającym na niewłaściwym zastosowaniu tych przepisów i nieuchyleniu przez organ II instancji i nieprzekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia w sytuacji gdy organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek niewykonalny, gdy właściwym trybem jest wstrzymanie użytkowania obiektu i nałożenie obowiązku przedstawienia dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 P.b.

- wydanej z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 57 ust. 7 w zw. z art. 54 P.b. polegającym na niewłaściwym zastosowaniu w sytuacji, gdy organ I instancji nie wymierzył kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.

Ponadto skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia [...] października 2013 r. jako:

- niewykonalnej w dniu jej wydania związanej z niemożliwością zrealizowania nałożonego nią obowiązku zgodnie z już dokonaną samowolną zmianą sposobu użytkowania obiektu,

- wydanej z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 6 oraz art. 71a ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 P.b. polegającym na nałożeniu na inwestora obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego pomimo, że nie jest możliwe uwzględnienie zmian wynikających z dotychczas wykonanych robót budowlanych, a właściwym trybem jest wstrzymanie użytkowania obiektu i nałożenie obowiązku przedstawienia dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 P.b.,

- wydanej z naruszenie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 54 P.b. polegającym na zaniechaniu wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu, które było obligatoryjne.

W odpowiedzi Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko.

Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. zawiesił niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne, wskazując, że jego wynik zależy od wyniku postępowania w sprawach tutejszego Sądu sygn. akt II SA/Po 1300/13, bowiem skarga rozpatrywana w tym postępowaniu dotyczy rozstrzygnięć organów administracji nie tylko poprzedzających decyzję będącą przedmiotem niniejszego postępowania, lecz także warunkujących jej treść. W sprawie o sygn. akt II SA/Po 1300/13 wydany został nieprawomocny wyrok z dnia 25 kwietnia 2014 r., w którym została wyrażona ocena co do prawidłowości zastosowanego przez organy nadzoru budowlanego trybu naprawczego z art. 50 P.b.

Następnie postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2016 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona.

Zważyć należy, iż stosownie do przepisu art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może ona już być ponownie badana (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2016 r., II FSK 3171/13, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprawdzie związanie prawomocnym orzeczeniem odnosi się, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, ale dla prawidłowego odczytania tej sentencji należy się kierować treścią uzasadnienia. W ten sposób moc wiążąca orzeczenia może rozciągać się pośrednio na przyjętą w nim podstawę faktyczną rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1596/10, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt I FSK 62/12, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopóki zatem prawomocny wyrok sądu nie zostanie wzruszony w trybie przewidzianym w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dopóty wszystkie sądy oraz organy administracyjne są związane treścią tego orzeczenia.

W związku z powyższym wskazać należy, iż wyrokiem z dnia 17 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2514/14 Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek skargi kasacyjnej B. K., uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Po 1300/13 w sprawie ze skargi B. K. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, a także uchylił zaskarżone postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta P. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]. Wyjaśnić należy, iż postanowieniem z dnia z dnia [...] sierpnia 2013 r. PINB na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. wstrzymał inwestorowi – [...] prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] (na działce nr [...], ark. 35, obręb W.) w P.. Postanowienie to, jak i utrzymujące je w mocy postanowienie WWIB z dnia [...] października 2013 r. zostały wydane w ramach postępowania legalizacyjnego zakończonego zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją WWINB z dnia [...] października 2014 r.

Wyjaśnienia wymaga, iż postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych, wykonywanych z naruszeniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b., w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę poprzedza wydanie w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, która to decyzja umożliwia - na ostatnim etapie procesu legalizacji wykonanych z naruszenie pozwolenia na budowę robót budowlanych – stosownie do przepisu art. 51 ust. 4 P.b., zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części.

Z tej racji, a także z uwagi na określony w art. 170 p.p.s.a. stan związania sądu i organów prawomocnym orzeczeniem, kluczowe znaczenie ma fakt wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny powołanego wyżej wyroku z dnia 17 czerwca 2016 r., którym dokonano oceny prawidłowości zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy przepisów art. 50-51 P.b.

Na wstępie NSA stwierdził, że ustalenie przyjęte w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, iż inwestor przed zakończeniem wszystkich prac przewidzianych w pozwoleniu na budowę z [...] października 2012 r. wykonał roboty, które doprowadziły do zmiany pierwotnie określonego sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego, którego dotyczyło przedmiotowe postępowanie, nie koresponduje z ustaleniami faktycznymi przyjętymi za podstawę rozstrzygnięć organów administracji publicznej obu instancji. Jeśli się zważy, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z [...] października 2013 r. organ odwoławczy wskazał, że "budynek mieszkalny jednorodzinny przy ul. [...] w P. nie jest użytkowany w sposób przewidziany decyzją Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] września 2012 roku", jak również podał, że przeprowadzona przez organ I instancji w dniu [...] czerwca 2013 r. kontrola, sprowadzającą się do dokonania porównania stanu istniejącego z zatwierdzoną dokumentacją projektową oraz decyzją w sprawie pozwolenia na budowę z dnia [...] września 2012 r. ujawniła stan prowadzenia robót budowlanych w obiekcie, zaś jedyna stwierdzona różnica pomiędzy stanem faktycznym a zatwierdzonym projektem budowlanym polegała na zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych na biurowe, to potwierdzenie znajduje stwierdzenie, że zmiana sposobu użytkowania dotyczyła całości budynku, zaś zakres prac budowlanych pozostawał bez znaczenia dla funkcji budynku, którego zamierzonym sposobem użytkowania była funkcja mieszkalna.

W konsekwencji powyższej oceny Sąd odwoławczy zważył, że doniosłość prawna stwierdzonej przez organy okoliczności prowadzenia robót budowlanych zgodnie z projektem budowlanym wynika z tego, że ustalony zakres naruszenia prawa (tj. zmiana sposobu użytkowania niepowiązana w żaden sposób z charakterem prowadzonych robót budowlanych) determinował zastosowanie właściwego trybu jego usunięcia – tj. art. 71a P.b., jako stanowiącego właściwą podstawę normatywną wymuszenia zaprzestania użytkowania obiektu budowlanego w całości lub w części w sposób sprzeczny z zamierzonym, a nie jak przyjęto w sprawie - art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 P.b., znajdującego zastosowanie w innych okolicznościach faktycznych niż ustalonych przez organy administracji publicznej w rozpoznawanej sprawie. Konieczność wstrzymania robót budowlanych art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. łączy z ich wykonywaniem w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, zaś w odniesieniu do sposobu użytkowania wykonywanie robót budowlanych warunek istotności – w świetle art. 36a ust. 5 pkt 6 P.b. – wyczerpuje ustalenie, iż roboty budowlane zmierzają do zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zauważenie powyższego sprawia, że nie sposób przyjąć, że dyspozycją art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 6 P.b. objęta jest sytuacja polegająca na prowadzeniu robót budowlanych niezmierzających do zmiany owego zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. W niniejszej sprawie, w świetle warunków pozwolenia na budowę, zamierzonym sposobem użytkowania budynku przy ul. [...] jest wykorzystanie go jako budynku mieszkalnego. Organy nie stwierdziły, by charakter robót budowlanych wskazał na to, że mają one na celu zmianę zamierzonego sposobu użytkowania obiektu. W ocenie Sądu II instancji okoliczność tę (prowadzenia robót budowlanych) należy zatem traktować rozłącznie z okolicznością faktycznej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Ustalenie w takich warunkach, iż pomieszczenia w budynku mieszkalnym, którego dotyczy postępowanie aktualnie użytkowane są w sposób inny niż zamierzony nie przesądza o tym, że w wyniku podjęcia stosunkowo prostych czynności faktycznych niemających charakteru robót budowlanych (przemeblowanie pomieszczeń polegające na usunięciu z nich sprzętów biurowych i zastąpieniu ich sprzętem gospodarstwa domowego) nie można przywrócić im owej zamierzonej, docelowej funkcji.

NSA stwierdził następnie, że stwierdzenie, iż ustalenia przyjęte w sprawie nie odpowiadają warunkom wskazanym w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. wiąże się ponadto z zauważeniem, że konsekwencją prawną wstrzymania prowadzenia robót budowlanych w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. jest nałożenie obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. Zastosowanie tego przepisu w warunkach niniejszej sprawy nie doprowadzi do spełnienia jego funkcji, nie sposób bowiem nałożyć obowiązku przedłożenia projektu zamiennego, który mógłby uwzględniać zaistniałą zmianę, skoro odnotowana w toku kontroli faktyczna zmiana sposobu użytkowania jest zmianą niewpływającą na możliwość użytkowania obiektu budowlanego w "zamierzony sposób", o którym stanowi dyspozycja art. 36a ust. 5 pkt 6 P.b. W rezultacie właściwą reakcją na stwierdzoną zmianę sposobu użytkowania budynku w warunkach nieprowadzenia w obiekcie robót budowlanych zmierzających do zmiany zamierzonego sposobu użytkowania powinno być objęcie działań inwestora jako sprawcy samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu procedurą określoną w art. 71a P.b., a nie procedurą wstrzymania robót budowlanych (art. 50).

NSA skonstatował, że w tych warunkach, uznając, że organy nadzoru budowlanego dysponowały materiałem dowodowym obejmującym całość okoliczności faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy oraz stwierdzając wyprowadzenie wadliwych wniosków z przyjętego stanu faktycznego i związany z tym błąd subsumcji, należało uwzględniając skargę kasacyjną, uchylić zaskarżony wyrok i wobec tego, że istota sprawy została wyjaśniona, rozpoznając skargę, uchylić zaskarżone przed Sądem I instancji postanowienie WWINB, a także poprzedzające je postanowienie PINB.

Dając organom nadzoru wytyczne NSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę związane będą wskazaną wyżej wykładnią prawa odnoszącą się do kwalifikacji materialnoprawnej przedmiotu sprawy.

Uznawszy moc wiążącą przedstawionego wyżej prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd orzekający w niniejszym składzie stwierdził, że WWINB wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2014 r. i PINB - decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r., którą nałożono na inwestora [...] obowiązek sporządzenia i przedstawienia trzech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego rozbudowy i przebudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego, dopuściły się naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. przez jego błędne zastosowania oraz art. 71a P.b. poprzez jego niezastosowanie. Skoro bowiem przeprowadzona przez PINB w dniu [...] czerwca 2013r. kontrola ujawniła stan prowadzenia robót budowlanych w obiekcie, zaś jedyna stwierdzona różnica pomiędzy stanem faktycznym a zatwierdzonym projektem budowlanym (decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...].06.2012 r.) polegała na zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych na biurowe, to w rzeczywistości zmiana sposobu użytkowania dotyczyła całości budynku, a zakres prac budowlanych pozostawał bez znaczenia dla funkcji budynku, którego zamierzonym sposobem użytkowania była funkcja mieszkalna.

W rezultacie należy stwierdzić, że ustalony zakres naruszenia prawa (tj. zmiana sposobu użytkowania niepowiązana w żaden sposób z charakterem prowadzonych robót budowlanych) determinował zastosowanie właściwego trybu jego usunięcia – tj. art. 71a P.b., jako stanowiącego właściwą podstawę normatywną wymuszenia zaprzestania użytkowania obiektu budowlanego w całości lub w części w sposób sprzeczny z zamierzonym, względnie legalizacji zmiany sposobu użytkowania bez wymaganego zgłoszenia, a nie jak przyjęto w sprawie - art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., które znajdują zastosowanie w innych okolicznościach faktycznych niż ustalone przez organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie.

Nałożenie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b.) łączy z wykonywaniem robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, a w odniesieniu do sposobu użytkowania wykonywanie robót budowlanych warunek istotności – w świetle art. 36a ust. 5 pkt 6 P.b. – wyczerpuje ustalenie, iż roboty budowlane zmierzają do zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Dostrzeżenie tej okoliczności sprawia, że nie sposób przyjąć, że dyspozycją art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 6 P.b. (a w konsekwencji art. 51 P.b.) objęta jest sytuacja polegająca na prowadzeniu robót budowlanych niezmierzających do zmiany owego zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. W niniejszej sprawie, w świetle warunków pozwolenia na budowę, zamierzonym sposobem użytkowania budynku przy ul. [...] w P. jest wykorzystanie go jako budynku mieszkalnego. Organy nie stwierdziły, by charakter robót budowlanych wskazał na to, że mają one na celu zmianę zamierzonego sposobu użytkowania obiektu. Okoliczność tę (tj. prowadzenia robót budowlanych) należy zatem traktować rozłącznie z okolicznością faktycznej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Ustalenie zatem, iż pomieszczenia w budynku mieszkalnym, którego dotyczy postępowanie aktualnie użytkowane są w sposób inny niż zamierzony nie przesądza o tym, że w wyniku podjęcia stosunkowo prostych czynności faktycznych niemających charakteru robót budowlanych (przemeblowanie pomieszczeń polegające na usunięciu z nich sprzętów biurowych i zastąpieniu ich sprzętem gospodarstwa domowego) nie można przywrócić im owej zamierzonej, docelowej funkcji. Dlatego właściwą reakcją na stwierdzoną zmianę sposobu użytkowania budynku w warunkach nieprowadzenia w obiekcie robót budowlanych zmierzających do zmiany zamierzonego sposobu użytkowania powinno być objęcie działań inwestora jako sprawcy samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu procedurą określoną w art. 71a P.b., a nie procedurą określoną w art. 50-51 P.b.

W tej sytuacji zaś, postępowanie administracyjne prowadzone przez organy nadzoru budowlanego wymaga zmiany kwalifikacji prawnej i rozstrzygnięcia na podstawie art. 71a P.b.

Reasumując, Sąd z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. przez jego zastosowanie i art. 71a P.b. przez jego niezastosowanie), które miało wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 i art. 170 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzeczono w pkt I. sentencji wyroku.

Z uwagi, że postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek skargi B. K. wniesionej w dniu [...] lutego 2014 r. do przyznania wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej zastosowanie znalazły przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). Przepis § 21 aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) stanowi bowiem, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Ostatnio powołane rozporządzenie weszło zaś w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. (zgodnie z § 23 rozporządzenia). Stosownie do przepisów art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 2 ust. 1, § 3 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie [...]zł (jako suma: [...] zł wpisu od skargi, [...] zł – wynagrodzenia pełnomocnika i [...] zł – uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa).