Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 1558/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 42 2 ust. 1, 11 i 12
journal: Dz.U. 2016 poz 487
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jednolity
article: art. 60 ust. 7, art. 67
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
Teza: Przy ustaleniu, czy upłynął termin przedawnienia należności obejmującej opłatę za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce Policji od osoby przyjętej, poza art. 422 ust. 12 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 487 ze zm.) należy stosować odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, w szczególności dotyczące przerwania biegu przedawnienia.

TEZY

Przy ustaleniu, czy upłynął termin przedawnienia należności obejmującej opłatę za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce Policji od osoby przyjętej, poza art. 422 ust. 12 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 487 ze zm.) należy stosować odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, w szczególności dotyczące przerwania biegu przedawnienia.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Dariusz Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 grudnia 2017 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz strony skarżącej Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. kwotę 580,00 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., działając jako organ egzekucyjny, prowadził wobec majątku zobowiązanego Pana A. K., postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] z [...] lipca 2014 r., wystawionego przez L. Komendanta Wojewódzkiego Policji, obejmującego należność z tytułu opłaty za doprowadzenie i pobyt w pomieszczeniach Policji do wytrzeźwienia.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] marca 2016 r. dokonał zajęcia z tytułu zwrotu nadpłaty podatku dochodowego za 2015 r.

Postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. nr [...] organ egzekucyjny na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201, dalej: u.p.e.a.) umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do majątku Pana A. K. na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...], stwierdzając, iż należność wynikająca z ww. tytułu wykonawczego, zgodnie z art. 42² ust. 12 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 487 ze zm.), uległa przedawnieniu.

Na powyższe postanowienie Komendant Wojewódzki Policji w L. wniósł zażalenie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Zdaniem wierzyciela należność wynikająca z tytułu wykonawczego o numerze [...] nie przedawniła się, gdyż trzyletni bieg terminu przedawnia należności z tytułu opłaty za pobyt do wytrzeźwienia może ulec przerwaniu i zawieszeniu zgodnie z przepisami Działu III Ordynacji podatkowej na podstawie art. 60 pkt 7 w związku z art. 66 i 67 ustawy o finansach publicznych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonał [...] marca 2016 r. zajęcia zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym za 2015 r. W związku z powyższym trzyletni bieg terminu przedawnienia uległ przerwaniu i winien być liczony na nowo od dnia następnego po dniu, w którym zobowiązany odebrał zawiadomienie o zajęciu.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, w jakim terminie ulega przedawnieniu należność wynikająca z tytułu wykonawczego o numerze [...] obejmująca opłatę za doprowadzenie i pobyt w pomieszczeniach Policji do wytrzeźwienia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. podzielając stanowisko organu I instancji stwierdził, że opłata za doprowadzenie i pobyt w pomieszczeniach Policji do wytrzeźwienia ma charakter opłaty administracyjnej i jest świadczeniem wynikającym ze stosunku publicznoprawnego.

Mocą ustawy z dnia 4 stycznia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1563), z dniem 1 stycznia 2014 r. do ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi dodano m.in. przepis określający termin przedawnienia obowiązku z tytułu przedmiotowej opłaty - art. 42² ust. 12, w myśl którego, roszczenie o uiszczenie opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce Policji przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym upłynął termin płatności. Natomiast zgodnie z art. 42² ust. 11 wyżej cytowanej ustawy, termin uiszczenia opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce Policji wynosi 14 dni od dnia doręczenia wezwania do jej uiszczenia.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż należność wynikająca z tytułu wykonawczego o numerze [...] z tytułu opłaty za doprowadzenie i pobyt w pomieszczeniach Policji do wytrzeźwienia powstała [...] kwietnia 2014 r. W związku z powyższym, skoro ww. przepis wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2014 r., do należności tej nie mają zastosowania odpowiednie przypisy działu III Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące przedawnienia, do których stosowania upoważnia art. 67 w związku z art. 60 ustawy o finansach publicznych. Tym samym w przedmiotowej sprawie zastosowany 11 marca 2016 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. środek egzekucyjny w postaci zajęcia zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym za 2015 r. nie przerwał biegu terminu przedawnienia należności wynikających z ww. tytułu wykonawczego.

Organ zauważył, że powoływane przez wierzyciela przepisy Działu III Ordynacji podatkowej na podstawie art. 60 pkt 7 w związku z art. 66 i 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.). mają zastosowanie zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej z 4 stycznia 2013 r. tylko i wyłącznie do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmu, tj. przed 1 stycznia 2014 r.

W konsekwencji organ egzekucyjny zasadnie uznał, iż należność objęta tytułem wykonawczym o numerze [...] z tytułu opłaty za doprowadzenie i pobyt w pomieszczeniach Policji do wytrzeźwienia uległa przedawnieniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Komendant Wojewódzki Policji w L. (dalej: Skarżący) wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. Dodatkowo wierzyciel wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Skarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1) art. 42² ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w związku art. 60 pkt 7, art. 66 i 67 ustawy o finansach publicznych, poprzez błędną ich wykładnie i uznanie, że opłata za pobyt do wytrzeźwienia nie jest należnością stanowiącą dochód budżetu Skarbu Państwa, a co za tym idzie nie stosuje się do niej przepisów ordynacji podatkowej o przerwaniu biegu terminu przedawnienia,

2) art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie pomimo dokonania wobec dłużnika środka egzekucyjnego przerywającego bieg terminu przedawnienia,

3) art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego mimo braku przesłanek jego umorzenia.

W uzasadnieniu skargi Komendant Wojewódzki Policji w L. wskazał, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego [...] marca 2016 r. organ egzekucyjny dokonano skutecznego zajęcia zwrotu podatku, o którym ww. zobowiązany został zawiadomiony. W związku z powyższym zgodnie z art. 70 ustawy - Ordynacja podatkowa nastąpiło skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia należności za pobyt do wytrzeźwienie. Dlatego też zdaniem wierzyciela brak jest podstaw prawnych i faktycznych do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy ustalając termin przedawnienia należności obejmującej opłatę za doprowadzenie i pobyt w pomieszczeniach Policji do wytrzeźwienia należy brać pod uwagę przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, w szczególności dotyczące przerwania biegu przedawnienia.

Zagadnienia związane z opłatą za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce Policji od osoby przyjętej zostały uregulowane w art. 42² ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Artykuł ten stanowi w szczególności w ust. 11, że termin uiszczenia opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce Policji wynosi 14 dni od dnia doręczenia wezwania do jej uiszczenia. Do doręczeń stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23). Stosownie zaś do art. 42² ust. 12 roszczenie o uiszczenie opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce Policji przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym upłynął termin płatności.

Przywołany przepis określający termin przedawnienia obowiązku z tytułu przedmiotowej opłaty został dodany na mocy ustawy z dnia 4 stycznia 2013 r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2013 r. poz. 1563) z dniem 1 stycznia 2014 r. Zgodnie z przepisem przejściowym, tj.: art. 2 tej ustawy, do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Wcześniej, przed wprowadzeniem regulacji art. 42² ust. 12 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, do oceny przedawnienia zobowiązań z tytułu opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień stosowano termin przedawnienia określony w art. 70 ust. 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Powyższe wynikało z tego, że opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień ma charakter opłaty administracyjnej i jest świadczeniem wynikającym ze stosunku publicznoprawnego. W myśl bowiem art. 60 pkt 7 u.f.p. opłata ta jako dochód pobierany przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw, jest środkiem publicznym stanowiącym niepodatkową należność budżetową o charakterze publiczno-prawnym. Stosownie zaś do art. 67 ustawy o finansach publicznych, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.).

Organ powołując się na art. 2 ustawy z dnia 4 stycznia 2013 r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, stwierdził, że skoro przepisy dotychczasowe stosuje się tylko do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmu, tj. przed 1 stycznia 2014 r., to po tej dacie nie ma podstaw do odwoływania się do zapisów działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.

Rzeczywiście przed dniem 1 stycznia 2014 r., wobec braku regulacji dotyczących przedawnienia opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, do oceny przedawnienia stosowano przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, w szczególności art. 70 § 1, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Po tej dacie sytuacja zmieniała się o tyle, że art. 42² ust. 12 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi stanowi wprost, że roszczenie o uiszczenie tej opłaty przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym upłynął termin płatności. Jednakże w dalszym ciągu przedmiotowa opłata pozostaje środkiem publicznym stanowiącym niepodatkową należność budżetową o charakterze publiczno-prawnym, do spraw której, nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Stanowią o tym jednoznacznie art. 60 ust. 7 i art. 67 u.f.p. W pełni uprawnionym jest zatem odpowiednie stosowanie przepisów działu III ustawy Ordynacja podatkowa w innych kwestiach niż uregulowane w art. 42² ust. 12 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Przywołany przepis określa jedynie trzyletni termin przedawnienia. Oceniając, czy roszczenie o uiszczenie opłaty za pobyt w izbie wytrzeźwień, placówce lub jednostce Policji uległo przedawnieniu, należy brać pod uwagę także wskazywane przez skarżącego regulacje art. 70 o.p. dotyczące przerwania biegu terminu przedawnienia, które znajdują w tym przypadku odpowiednie zastosowanie.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż należność wynikająca z tytułu wykonawczego o numerze [...] z tytułu opłaty za doprowadzenie i pobyt w pomieszczeniach Policji do wytrzeźwienia powstała [...] kwietnia 2014 r. W dniu [...] marca 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym za 2015 r. Powyższe skutkowało przerwaniem biegu terminu przedawnienia należności wynikających z ww. tytułu wykonawczego.

Z tych względów za zasadne należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 42² ust. 12 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w związku art. 60 pkt 7 i art. 67 u.f.p., poprzez błędną ich wykładnię oraz art. 70 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji naruszenia art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego mimo braku przesłanek jego umorzenia.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia organu pierwszej instancji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu.