Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1625/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235(1) par. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2012 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...]r. Nr [...], wydaną w oparciu o art. 5 pkt 4a i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985r o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. nr 122 poz. 851 z późn. zm.) nie stwierdzono u H. B. choroby zawodowej w postaci pylicy płuc wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869). Przyczyną rozstrzygnięcia, jak wskazano w jego uzasadnieniu, był brak rozpoznania choroby zawodowej u pracownika przez uprawnione placówki medyczne, mimo występowania czynnika szkodliwego w miejscu jego pracy.

Z wywiadu w sprawie przebiegu i warunków pracy zawodowej wynikało, iż H. B. od 1982 r. do 1995 r. zatrudniony był w KWK "A" jako inspektor techniczny na powierzchni oraz sztygar zmianowy, inspektor BHP i nadsztygar BHP do spraw energo-mechanicznych, a także zastępca Głównego Inżyniera BHP i szkolenia pod ziemią. W latach 1995-2007 zatrudniony był w KWK "B" jako nadsztygar górniczy do spraw BHP pod ziemią.

Dochodzenie epidemiologiczne przeprowadzone u następcy zlikwidowanej KWK "A" wykazało, iż H. B. w okresie swego zatrudnienia był narażony na działanie pyłu węgla kamiennego o poziomie pyłu całkowitego od 6,1 do 31,0 mg/m³ przy zawartości wolnej SiO² od 3,5 do 9,4%, a w KWK "B" na działanie pyłu kamiennego o poziomie pyłu respirabilnego od 3,0 do 8,0mg/m³ przy zawartości wolnej SiO² od 2 do 10%.

Z orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. wynikał natomiast brak dostatecznych podstaw do rozpoznania pylicy płuc. Zaznaczono, iż podstawą rozpoznania pylicy płuc są zmiany stwierdzane na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej ocenione zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. Badanie radiologiczne z dnia 17 września 2008 r. i 10 grudnia 2008 r. oraz HRCT klatki piersiowej z dnia 18 sierpnia 2008 r. nie ujawniły u badanego H. B. zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających upoważniających bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem do rozpoznania pylicy płuc.

H. B. skierował do organu wniosek, w którym zaznaczył, iż nie zgadza się z wydanym orzeczeniem lekarskim i wniósł o jego weryfikację na podstawie ponownego badania, przy uwzględnieniu wszystkich wyników dostarczonych przez niego badań lekarskich. Domagał się nadto zwrotu złożonych przez niego w Poradni Chorób Zawodowych w S. zdjęć rentgenowskich klatki piersiowej i ich opisów.

Zarzucił, iż pominięto w ocenie jego stanu zdrowia wyniki badań lekarskich przedłożonych w Poradni, a świadczących o zwłóknieniu obu płuc i rozedmie płuca lewego, co ustalone miało być w okresie 2005-2008r.

Opisał szczegółowo wyniki badań, jakie przedstawił w Poradni stwierdzając, iż potwierdzają one zmiany włókniste w płucach z widocznymi zrostami przeponowo-osierdziowymi. Wskazał, iż ma bezspornie zwłóknioną część płuc i rozedmę płuca lewego w segmencie 6. Oświadczył, iż opis posiadanych przez niego zdjęć RTG i TK potwierdza chorobę zawodową w postaci pylicy płuc i jest inny, niż opis zdjęcia podany w kwestionowanym orzeczeniu.

Zakwestionował także trafność interpretacji wyników badania spirometrycznego, które w jego opinii powinny potwierdzić niewydolność oddechową świadczącą o pylicy płuc.

Orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w S. z dnia [...]r. wydane dla potrzeb wszczętego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego postępowania, w którym również nie znaleziono podstaw do rozpoznania pylicy, zawierało uzasadnienie powołujące się na brak zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie u badanego pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji radiologicznej pylic Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r. Wskazano, iż podstawą do rozpoznania klinicznego pylicy płuc u górników kopalń węgla jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach ( zacienień okrągłych i regularnych) mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny.

W wykonanym badaniu spirometrycznym stwierdzono zaburzenia wentylacji o typie restrykcji lekkiego stopnia, a w badaniu gazometrycznym cechy niewydolności oddechowej.

Z opisu zdjęcia RTG wynikało, iż płuca wykazują nieregularne zacienienia smużkowo-siateczkowe skupiające się w polach dolnych, w których widoczne były pojedyncze zagęszczenia drobnoguzkowe, a w pozostałych partiach płuc o cechach niewielkiej rozedmy następczej, brak zagęszczeń ogniskowych.

H. B. ponownie negatywnie ustosunkował się do wyników badań przedstawionych w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w S. oceniając oba wydane w sprawie orzeczenia, jako mało wiarygodne, ponieważ nie uwzględniono w nich przedłożonych przez niego wyników badań z roku 2005 i 2008, w których stwierdzono zmiany w płucach o charakterze włóknistym oraz cechy rozedmy płuc. Zakwestionował także wyniki badań spirometrycznych, ze względu na ich niezgodność z wynikami badania kontrolnego wykonanego przez niego w dniu 02 marca 2009 r..

Uznał, iż badanie TK o wysokiej rozdzielczości potwierdza bezspornie zwłóknienie obu płuc w części dolnej i rozedmę płuca lewego w segmencie 6.

Powołując się na przepis art. 7 i art. 77 k.p.a. zauważył, iż obowiązkiem organów inspekcji sanitarnej jest dokonać ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przy pomocy każdego środka dowodowego, który może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Uznał, iż nie tylko nie przeprowadzono mu badań na nowoczesnym sprzęcie dokładną techniką stosowaną w medycynie ale pominięto wcześniej przeprowadzone badania, gdyż ich wyniki nie pasowały do wydanego orzeczenia. Zarzucił nadto, iż nawet zagubiono przedstawione przez niego zdjęcia RTG i nie zwrócono mu ich.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R., biorąc pod uwagę postawione przez stronę zarzuty i wnioski, przesłał do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. całość dokumentacji H. B. celem ustosunkowania się do uwag, jakie zostały wniesione do wydanych orzeczeń medycznych.

Placówka orzecznicza, w odpowiedzi przesłała pismo informujące, iż podstawą do wydania orzeczenia stwierdzającego brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pylicy płuc były zdjęcia klatki piersiowej, w których nie stwierdzono zmian odpowiadających pylicy. Zmiany zaobserwowane na zdjęciach RTG z lat 2005 i 2008, cytowane przez stronę w jej pismach, a to zmiany o charakterze włóknistym nadprzeponowo po stronie lewej oraz stwierdzone cechy rozedmy nie są zmianami pylicznymi. Podobnie ustosunkowano się do wyniku badania tomografii komputerowej płuc wykonanej w dniu 18 sierpnia 2008 r. Wskazano nadto, iż rozpoznanie pylicy nie opiera się na wynikach badania spirometrycznego i gazometrycznego, a głównie na ocenie zdjęć radiologicznych klatki piersiowej. Spirometria ma jedynie pomocnicze znaczenie w ocenie ewentualnych zaburzeń wentylacji towarzyszących pylicy, a badanie gazometryczne służy do wykrycia niewydolności oddechowej, która może występować w przebiegu chorób układu oddechowego, w tym pylicy.

Po otrzymaniu opisanego wyjaśnienia, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał opisaną na wstępie decyzję, od której H. B. złożył odwołanie wnioskując o stwierdzenie u niego choroby zawodowej.

W odwołaniu swoim zarzucił brak ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a mianowicie występującego u niego schorzenia w postaci zwłóknienia płuc i rozedmy płuca lewego. Zarzucił także wydanie decyzji z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a, gdyż w jego opinii organ nie dokonał ustaleń faktycznych na podstawie przedstawionych przez niego, a znanych organowi, badań lekarskich. Wyniki tych badań zostały pominięte i nie uwzględnione przez lekarzy obu kompetentnych placówek diagnostycznych I i II szczebla.

Wyraził pogląd, iż zaskarżona decyzja powinna zostać wydana na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych i podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115 ), a nie na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869).

Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż przepracował 45 lat, w tym 32 lata pod ziemią w narażeniu na pył węglowy i krystaliczną krzemionkę przekraczające dopuszczalne normy higieniczne. Jego zdaniem udowodnił 20 letni okres narażenia zawodowego, co w jego przekonaniu jest wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej pylicy płuc.

Odnosząc się do wyników badań przeprowadzonych w placówce diagnostycznej pierwszego szczebla oświadczył, iż opis tego samego zdjęcia RTG z dnia 12 grudnia 2008 r. wykonany przez lekarza specjalistę wskazuje na inne objawy niż wymienione zostały w orzeczeniu placówki diagnostycznej i są to zwapnienia i zwłóknienia o charakterze nieodwracalnym. Zarzucił, iż lekarz orzecznik placówki drugiego stopnia wykonał wyłącznie badania spirometryczne i gazometryczne i oparł się na diagnostyce radiologicznej z dnia 10 grudnia 2008 r.

Odwołujący zakwestionował nadto wyniki badania spirometrycznego przeprowadzonego w placówce diagnostycznej oświadczając, iż pozostają one w sprzeczności z posiadanymi wynikami. Podkreślił, iż nie uwzględniono w opinii opisów przedstawionych przez niego zdjęć rentgenowskich z wcześniejszego okresu. Zaznaczył, iż zdjęcia te zostały opisane przez obiektywnych i wysoko wykwalifikowanych specjalistów. Zarzucił również nie uwzględnienie wyników badania TK HRCT, jakie przedstawił, a w których opisano zmiany rozedmowe i włókniste w płucach z widocznymi zrostami przeponowo-osierdziowymi po stronie lewej oraz przeponowo –opłucnowymi u podstaw płuca lewego.

Zdaniem odwołującego wszystkie wyniki badań przedstawione przez niego potwierdzają zwłóknienie płuc i rozedmę płuca lewego jako efekt wieloletniej pracy w narażeniu zawodowym.

Uzasadniając zarzut naruszenia procedury administracyjnej wskazał, iż organy administracji powinny skorzystać z każdego możliwego środka dowodowego, aby dokonać niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń. Nie wzięto natomiast pod uwagę przedstawionych przez niego wyników badań wskazujących na zwłóknienie płuc, a więc pylicy kalogenowej wywołanej przez pył o działaniu zwłókniającym. Odwołujący wskazał, iż pylica ta charakteryzuje się trwałym uszkodzeniem i zniszczeniem struktury pęcherzyków płucnych oraz zwłóknieniem typu kolagenowego.

Zdaniem odwołującego sprawa powinna była zostać rozpoznana z uwzględnieniem regulacji rozporządzenia Rady Ministrów z lipca 2002 r. bowiem wtedy wydane zostały orzeczenia lekarskie, a nie jest jego winą, iż organ działa opieszale.

Do odwołania załączono opis RTG klatki piersiowej 31 sierpnia 2005 r., opis TK HRCT z dnia 18 sierpnia 2008r. i opis RTG z dnia 15 grudnia 2008r.

Dodatkowo, na wezwanie organu do przedstawienia wszystkich, posiadanych dowodów, odwołujący przedstawił wyniki badań spirometrycznych z dnia 02 marca i 13 sierpnia 2009r. świadczących jego zdaniem o zwłóknieniu płuc, a odbiegających od wyników opisanych w orzeczeniu placówki medycznej II stopnia.

Wskutek złożonego odwołania [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, decyzją Nr [...] z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 235¹ kodeksu pracy oraz § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105 poz. 869) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazanej decyzji powołano się na treść § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. wskazując, iż jest to przepis intertemporalny nakazujący stosować nowe regulacje prawne do postępowań wszczętych i niezakończonych do czasu wejścia w życie tego rozporządzenia. Nadto wskazano, iż przywołana norma prawna nakazuje organowi traktować jako skuteczne czynności dokonane w toku prowadzonego dotychczas postępowania, co dotyczy zwłaszcza wydanych już orzeczeń lekarskich.

W toku postępowania odwoławczego organ dokonał ustaleń stanu faktycznego w sposób tożsamy, co w postępowaniu przed Państwowy Powiatowym Inspektorem Sanitarnym i biorąc pod uwagę treść wydanych w sprawie orzeczeń upoważnionych placówek medycznych, mimo, iż dokumentacja zgromadzona w czasie dochodzenia epidemiologicznego wskazywała na narażenie zawodowe odwołującego, uznał stanowisko organu I instancji za zasadne.

Odnosząc się do twierdzeń zawartych w odwołaniu organ wyjaśnił, iż proces pyliczy przebiega powoli i nie wymaga weryfikacji radiologicznej w krótkim okresie czasu, dlatego też w rozpoznawaniu pylicy nie stosuje się ograniczenia czasowego i choroba ta może być rozpoznawana nawet długo po ustaniu narażenia zawodowego przy kolejnych badaniach kontrolnych. Jej rozpoznanie nie opiera się na wynikach badania spirometrycznego i gazometrycznego, gdyż badania te są pomocne jedynie w ocenie zaburzeń wentylacji płuc i stopnia wydolności oddechowej. Podstawą wydania orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...]r. były natomiast zdjęcia RTG klatki piersiowej, w których nie stwierdzono zmian odpowiadających pylicy, a zmiany o charakterze włóknistym w płucach i cechy rozedmy płuc nie są zmianami o charakterze pyliczym.

Uznano nadto, iż nie ma podstaw do kwestionowania wydanych w sprawie orzeczeń medycznych, bowiem oparto je na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi.

H. B., nie zgadzając się ze stanowiskiem organów administracji wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą, wnosząc w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił organowi odwoławczemu nieprzeprowadzenie należytych badań lekarskich i brak ustalenia rzeczywistego stanu zdrowia skarżącego, mającego istotne znaczenie w rozstrzygnięciu w sprawie choroby zawodowej, wydanie decyzji na fałszywych przesłankach i pominięcie przez obie placówki orzecznicze wyników badań lekarskich z lat 2005 i 2008, w których stwierdzono, że pola płucne mają zmiany o charakterze włóknistym nadprzeponowo po stronie lewej i prawej oraz cechy rozedmy płuca lewego. Uzasadniając postawione zarzuty wskazał, iż badania lekarskie stanowiące podstawę wydanych w sprawie orzeczeń medycznych oparto na niepełnowymiarowym zdjęciu rentgenowskim wykonanym w dniu 10 grudnia 2008r. Niepełnowymiarowe zdjęcie nie pozwala na ustalenie zrostów włóknistych dolnych płuc, gdyż zdaniem skarżącego jest badaniem niepełnym i ograniczonym. Natomiast nie wzięto pod uwagę przedstawionych przez niego badań, których wyniki pozwalały na stwierdzenie zmian o charakterze włóknistym w polach płucnych. Podkreślił, iż posiadane przez niego badania lekarskie wykazywały zmiany charakterystyczne dla pylicy i rozedmy płuc, a mimo tego odmówiono przyznania zawodowego charakteru stwierdzonego u niego schorzenia. Załączył do skargi opisy badania TK wysokiej rozdzielczości wykonane w roku 2008 r. i w marcu 2010 r., a także dwa opisy zdjęć RTG klatki piersiowej z 2005 r. i 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 września 2010 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 194/10 uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z dnia [...]r..

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że orzeczenia Poradni Chorób Zawodowych w S., a także Instytutu Medycyny Pracy, uzasadniały brak możliwości rozpoznania u H. B. pylicy płuc w powołaniu na brak u badanego zmian radiologicznych upoważniających do rozpoznania tej choroby zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy, przy tym jednak, dokonując opisu zdjęcia RTG z dnia 10 grudnia 2008 r,. lekarze orzecznicy zaobserwowali nieregularne zacienienia smużkowo-siateczkowate i pojedyncze zagęszczenia drobnoguzkowe. Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż ani orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w S., ani orzeczenie Poradni Chorób Zawodowych w S., nie odpowiada wymaganiom stawianym przepisem art. 84 § 1 k.p.a. Są one bowiem pozbawione należytego uzasadnienia i nie mogą służyć za podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Wskazano, że posługiwanie się, dla sklasyfikowania objawów występujących na pełnowymiarowym standartowym zdjęciu rentgenowskim, zaleceniami wydanymi w 1980 r. przez Międzynarodowe Biuro Pracy pod nazwą Międzynarodowa Klasyfikacja Zdjęć Radiologicznych Pylicy, nie zwalnia placówek diagnostycznych od szczegółowego i przekonywującego uzasadnienia wydawanego orzeczenia, albowiem wydana przez Międzynarodowe Biuro Pracy "Klasyfikacja" ma więc charakter zaleceń, a nie wiążących reguł, a celem wydanej w 1980 r. klasyfikacji było wyłącznie ułatwienie i ujednolicenie opisywania indywidualnych objawów choroby pylicy takich jak zaciemnienia, zagęszczenia drobnoguzkowe itp., a co za tym idzie nie służy ona tworzeniu prawnej definicji choroby pylicy. W opinii Sądu, powołując się zatem na "Klasyfikację", lekarze orzecznicy wskazać powinni, w jaki sposób, zgodnie z nią, zaklasyfikowali do właściwej kategorii zaobserwowane u skarżącego zmiany i z jakich przyczyn - czy z powodu ich wielkości, kształtu, ilości itp. nie można tych zaobserwowanych zmian w płucach badanego zdiagnozować, jako pylica. Sąd zwrócił uwagę, iż w orzeczeniach medycznych wyniki badań radiologicznych wskazywały w płucach skarżącego na obecność nieregularnych zacienień i drobnoguzkowych zagęszczeń. Orzeczenie uzupełniające natomiast dyskwalifikuje występujące w płucach badanego zmiany, jako charakterystyczne dla pylicy płuc. Stanowisko takie nie zostało jednak uzasadnione, co powoduje, że w opinii Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.. Reasumując Sąd wskazał, iż rolą organu będzie uzyskanie takiego orzeczenia lekarskiego, które odniesie się do dokumentacji medycznej przedstawionej przez skarżącego w toku postępowania, jako że stanowi ona dowód w sprawie, a także, które zawierać będzie uzasadnienie wyjaśniające z jakiego względu stwierdzone u badanego objawy w postaci zacienień smużkowato-siateczkowatych, a także drobnoguzkowych zagęszczeń, mogące uchodzić za charakterystyczne objawy choroby pylicy, nie odpowiadają jednostce chorobowej zamieszczonej w wykazie chorób zawodowych.

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 235¹ ustawy z dnia 26.06.1974 Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.) oraz § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105 poz. 869) [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na mocy przepisów § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych do postępowań wszczętych i nie zakończonych stosuje się przepisy tego rozporządzenia a czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne, przy czym dotyczy to zwłaszcza wydanych już orzeczeń lekarskich. Następnie organ odwoławczy opisał dotychczasowy tok czynności w sprawie.

Wskazano, że w postępowaniu po wyroku WSA w Gliwicach organ odwoławczy uzyskał uzupełnione orzeczenie z dnia [...]r. , w którym lekarze specjaliści nie negując narażenia zawodowego H. B. na działanie pyłu kamienno-węglowego stwierdzili, iż nie ujawniono w wynikach badań diagnostycznych zmian pozwalających na postawienie rozpoznania pylicy płuc -choroby zawodowej określonej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych. Podkreślono, iż H. B. poinformowany pismem z dnia 29 września 2011 r. w trybie art. 10 k.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji, przesłał pisemną odpowiedź zawierającą przedsądowe wezwanie do wykonania wyroku WSA w Gliwicach z dnia 30 września 2010 r. poprzez wydanie decyzji w sprawie choroby zawodowej -pylica płuc zgodnie ze wskazaniami Sądu, uważając, że występujące u niego objawy świadczą o występowaniu choroby zawodowej spowodowanej narażeniem na pył kamienno-węglowy w czasie wieloletniej pracy pod ziemią w kopalni a "wydane kolejne orzeczenie IMPiZŚ w S. z dnia [...]r. jest wadliwe i niczym się nie różni od orzeczeń poprzednich I i II szczebla orzeczniczego". W ślad za tym pismem H. B. przesłał wyniki badań klatki piersiowej z roku 2005 i 2008 (znane z dotychczasowego postępowania) wykonane poza Przychodniami Chorób Zawodowych w S., uważając, że "wskazują one bezspornie na występowanie u niego pylicy płuc".

Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że pomimo udokumentowanego narażenia zawodowego na pyły zwłókniające stwarzającego ryzyko wystąpienia pylicy płuc -zważywszy na obowiązujące w zakresie chorób zawodowych kryteria diagnostyczno-orzecznicze lekarze specjaliści WaMP i IMPiZŚ w S. nie znaleźli podstaw do rozpoznania u H. B. pylicy płuc pochodzenia zawodowego. Wyjaśnił, że proces pyliczy przebiega powoli i nie wymaga weryfikacji radiologicznej w krótkim okresie czasu, dlatego też w rozpoznawaniu pylicy płuc nie stosuje się ograniczenia czasowego i choroba ta może być rozpoznawana nawet długo po ustaniu narażenia zawodowego, np. podczas kolejnych badań kontrolnych. Podkreślono, że zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej uregulowany w § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) został w rozpoznawanej sprawie choroby zawodowej H. B. -zachowany. H. B. był badany w dwóch kompetentnych placówkach diagnostycznych (I i II stopnia), gdzie lekarze specjaliści uznali, że brak jest podstaw diagnostyczno -medycznych do rozpoznania choroby zawodowej -pylica płuc. Wyniki badań obu placówek są ze sobą zbieżne. Nie ma również podstaw by te orzeczenia, oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi -kwestionować. Stąd też powyższe przesłanki musiały więc skutkować odmową stwierdzenia u H. B. choroby zawodowej -pylica płuc wym. w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skarżący H. B. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o powołanie lekarza biegłego sądowego pulmonologa celem wydania opinii na okoliczność:

a) czy występujące u skarżącego objawy chorobowe w postaci zwłóknienia obu płuc i rozedmy płuca lewego oraz nieregularne zacienienienia smużkowato - siateczkowate skupiające się w polach płuc, w których widoczne są pojedyncze zagęszczenia drobnoguzkowe, a także występująca pojemność życiowa FVC wynosząca 62% spowodowane są przez pył o działaniu zwłókniającym -krzemionkę i pył węglowy.

b) czy stwierdzone objawy chorobowe odpowiadają objawom choroby zawodowej i czy pozostają w związku przyczynowym z wykonywaną pracą zawodową przez skarżącego. Jeśli nie to czym są one spowodowane?

Zaskarżonej decyzji zarzucił, że wydana została z naruszeniem prawa materialnego i przepisów art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a.. Jego zdaniem przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ inspekcji sanitarnej nie uwzględnił zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, którymi winien się kierować przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Nie dokonał on oceny prawnej przedstawionych wszystkich zebranych dowodów i ustaleń na podstawie wszechstronnego ich rozważenia. Dopatrywał się naruszenie prawa procesowego w skutek oparcia się przy wydaniu decyzji na zbyt prostych badaniach lekarskich i ogólnikowo uzasadnionych orzeczeniach placówek diagnostycznych, przez lekarzy medycyny pracy nie będącymi specjalistami w zakresie chorób płuc. Wskazał, że w wywiadzie przeprowadzonym przez lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy podał, że występują u niego zapalenia stawów, objawiające się bólem i ograniczeniami ruchowymi, a ten rodzaj objawów chorobowych został pominięty w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., jak również przez organ inspekcji sanitarnej w zaskarżonej decyzji.

Skarżący wskazał, że ostatnie orzeczenie lekarskie wydali lekarze internista i otolaryngolog. Zdaniem skarżącego w przypadku choroby zawodowej pylicy płuc winien być to lekarz specjalista chorób płuc – pulmonolog, stąd też lekarze, którzy wydali orzeczenie nie spełniają kryterium zawartego w rozporządzeniu. Wskazał, że wszystkie dotychczas wydane orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej -pylicy płuc zostały wydane przez lekarzy nie spełniających tego kryterium. Zarzucił, że nadal nie odniesiono się do pełnej dokumentacji medycznej zebranej w sprawie, czego nie uczyniła zarówno jednostka diagnostyczna jak i organ administracji. Skarżący następnie zaprezentował polemikę z ustaleniami postępowania. M.in. podkreślił, że w jego opinii badanie spirometryczne z dnia 02 marca 2009 r. potwierdza wydolność oddechową o wartości 62% normy. Niewydolność ta spowodowana jest zniszczeniem trwałym pęcherzyków obu płuc, zaś organ inspekcji sanitarnej w zaskarżonej decyzji zupełnie pominął istotny dowód w sprawie - mianowicie przesłane w piśmie z dnia 15 października 2011 r. wyniki badania spirometrycznego z dnia 02 marca 2009 r., do których się w ogóle nie ustosunkował. Potwierdzają zaś one zaburzenie wentylacji i niewydolność płuc, odbiegającą znacznie od normy i nie powinny one być ignorowane przy wydaniu negatywnej decyzji. Stąd też decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, i art. 77 k.p.a., gdyż wyniki badań zostały niewłaściwie ocenione i uwzględnione przez lekarzy medycyny pracy obu kompetentnych placówek diagnostycznych I i II szczebla orzeczniczego. Naruszenie zaś art. 80 k.p.a. polegało na tym, że organ inspekcji sanitarnej nie dopełnił obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w tej sprawie oraz nie zbadał wszystkich dowodów i nie dokonał wszechstronnego ich rozważenia.

W odpowiedzi na skargę organ przytoczył argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie oraz podniósł, iż w rozpoznawaniu pylicy płuc nie stosuje się ograniczenia czasowego, stąd też choroba ta może być rozpoznawana nawet wiele lat po ustaniu narażenia zawodowego.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia 01 stycznia 2012 r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269)) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona

decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych.

Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.

Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 23 grudnia 1997 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21 poz. 94 z późn. zm.), określanej dalej w skrócie jako K. p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Według art. 235² K. p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Przedmiotem badania organu, celem stwierdzenie choroby zawodowej jest więc ustalenie charakteru schorzenia (istnienia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych), ustalenie warunków pracy (narażających na powstanie tej choroby) oraz związku przyczynowego między chorobą zawodową, a tymi warunkami.

Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 K. p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), określane dalej w skrócie jako rozporządzenie. Rozporządzenie powyższe określa m.in. wykaz chorób zawodowych oraz okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.

W pozycji 3/2 w wykazie chorób zawodowych w załączniku do rozporządzenia umieszczone zostało schorzenie pylica górników kopalń węgla, dla którego nie można określić okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.

W toku postępowania administracyjnego zgromadzono materiał dowodowy pozwalający zasadnie przyjąć, że skarżący w całym okresie zatrudnienia pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej - pylicy płuc górników kopalń węgla. Sąd w tym zakresie podziela ustalenia i wnioski organów orzekających w sprawie, nadto okoliczność ta nie jest sporna.

Dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne było jeszcze rozpoznanie tego schorzenia przez uprawnioną placówkę diagnostyczną.

W związku z powyższym skarżący był badany w dwóch takich jednostkach medycznych, orzeczenia wydane w sprawie skarżącego były zasadniczo zbieżne, jednakże zdaniem Sądu Administarcyjnego nie zostały należycie uzasadnione i zachodziła potrzeba uzyskania takiego orzeczenia lekarskiego, które odniesie się do dokumentacji medycznej przedstawionej przez skarżącego w toku postępowania. W opinii Sądu, powołując się zatem na "Klasyfikację", lekarze orzecznicy wskazać powinni, w jaki sposób, zgodnie z nią, zaklasyfikowali do właściwej kategorii zaobserwowane u skarżącego zmiany i z jakich przyczyn - czy z powodu ich wielkości, kształtu, ilości itp. nie można tych zaobserwowanych zmian w płucach badanego zdiagnozować, jako pylica.

W rezultacie, żądania dodatkowego pisemnego uzasadnienia wydanych już wcześniej orzeczeń lekarskich i wyjaśnienia powstałych niejasności, organ odwoławczy otrzymał od jednostki pierwszego stopnia nowe orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. stwierdzające u skarżącego brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pylicy płuc - wymienionej w pozycji 3/2 wykazu chorób zawodowych omawianego rozporządzenia.

W wyżej wymienionej opinii jednoznacznie wskazano, iż podstawą do rozpoznania klinicznego pylicy płuc u górników kopalń węgla jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach (zacienień okrągłych i regularnych), mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Podniesiono, że w RTG płuc z zewn. z dnia 10 grudnia 2008 r. stwierdzono: przepona obustronnie nieznacznie niżej ustawiona, po stronie prawej wielołukowa. Płuca wykazują , nieregularne zacienienia smużkowo-siateczkowe, skupiające się w polach dolnych, w których widoczne są również pojedyncze zagęszczenia drobnoguzkowe. Pozostałe partie płuc o cechach niewielkiej rozedmy następczej bez zagęszczeń ogniskowych. Serce powiększone poprzecznie. Aorta wstępująca, nieznacznie poszerzona. Niewielka blaszka sklerotyczna w łuku aorty.

Podkreślono, że radiogram ten zgodnie ze standardami klasyfikacji radiologicznej pylic Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 roku, nie wykazuje zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie u pacjenta pylicy płuc.

Wskazano nadto na TK klatki piersiowej HRCT (wysokiej rozdzielczości) z dnia 18 sierpnia 2008 r., gdzie stwierdzono: liczne artefakty ruchowe (oddechowe) utrudniające dokładną ocenę badania. Tchawica i oskrzela główne nie zmienione. Opłucna nie pogrubiała. Zmiany włókniste z widocznymi zrostami przeponowo-osierdziowymi po stronie lewej oraz przeponowo -opłucnowymi u podstawy płuca lewego. Pojedyncze zmiany rozedmowe o charakterze o rozedmy panlobularnej w polu środkowym płuca lewego w segmencie 6. Rozstrzeni oskrzeli w wykonanym badaniu nie uwidoczniono. Wyraźnych zmian ogniskowych nie stwierdzono, a artefakty ruchowe utrudniają dokładną oceną zmian drobnoguzkowych (opis z zewn.). Stąd tez w opinii specjalistów medycyny pracy w opisywanej TK HRCT brak zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie u pacjenta pylicy płuc.

Podkreślono przy tym, że w związku ze zmianą przepisów prawa postępowanie orzecznicze w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. przeprowadzono zgodnie z punktem 3/2 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych: pylica górników kopalń węgla. Zaznaczono przy tym, iż wprowadzone zmiany w przepisach prawa nie mają wpływu na merytoryczną treść orzeczenia. Orzecznicy wskazali, iż w wykazie chorób zawodowych określonych w przedmiotowym rozporządzeniu w poz. 3 zawierającej 8 punktów umieszczono pylice płuc bez żadnego dookreślenia warunków rozpoznania tej choroby zawodowej, a inna definicja prawna pylicy nie jest lekarzom orzecznikom znana (na marginesie, w tym miejscu należy wyraźnie wskazać, iż mowa tu o definicji "prawnej", a nie "medycznej"). Następnie odwołano się do aktualnej literatury z zakresu medycyny pracy, podnosząc, iż pylicę definiuje się jako nagromadzenie pyłu w płucach i reakcje tkanki płucnej na jego obecność, a podstawową metodą rozpoznania klinicznego pylicy jest badanie radiologiczne. Konieczne jest przy tym wykonanie zdjęcia pełnowymiarowego w pozycji tylno-przedniej. Podkreślono, że technika badania rentgenowskiego zalecana przez Międzynarodowe Biuro Pracy została uznana przez większość krajów świata i w podręcznikach medycyny pracy opisywane są dokładne dane techniczne dotyczące wykonywania zdjęć rtg klatki piersiowej pozwalających na dokonanie oceny pod kątem występowania pylicy u pacjenta. Wskazano, że od wielu lat wprowadzano kolejno różne podziały zmian radiologicznych w pylicach. Aktualnie stosowana jest klasyfikacja Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 roku. Klasyfikacja ta nie implikuje prawnych definicji pylicy ani zasad oceny zdolności do pracy i uprawnień do odszkodowania ale umożliwia systematyczny i porównywalny opis radiologicznych zmian w obrębie narządów klatki piersiowej, wywołanych wdychaniem pyłów i jest przeznaczona do oceny radiogramów tylno-przednich.

Wyjaśniono, że tomografia komputerowa konwencjonalna nie wniosła istotnego postępu do diagnostyki zmian drobnoogniskowych w pylicach płuc. Jedynie zmiany opłucnowe w azbestozie uwidaczniają się za pomocą techniki tomografii komputerowej wysokiej rozdzielczości lepiej niż przy zastosowaniu rutynowej metody radiograficznej. Kryteria rozpoznawania zmian pyliczych i ich podział według tomografii nie są jeszcze dostatecznie dopracowane. Brak jest również odniesienia stwierdzanych,. zmian do wyników badania za pomocą standardowej radiografii i do klasyfikacji radiologicznej płuc. Wskazano, że inne badania diagnostyczne w tym biopsja płucna, bronchofiberoskopia stwarzają ryzyko pobrania materiału z niezmienionej tkanki płucnej lub ze zmian odosobnionych, które nie mogą rozstrzygać o klinicznym rozpoznaniu pylicy. Stąd też podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc u górników kopalń węgla jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu rtg klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej rozsianych zmian ogniskowych w płucach mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Obok zmian drobnoogniskowych, okrągłych mogą pojawiać się zacienienia nieregularne, ale spotyka się je również u ludzi zdrowych, nie narażonych zawodowo na pył, a częstość ich wzrasta wraz z wiekiem. Zaznaczono, że wspomniana międzynarodowa klasyfikacja radiologiczna pylic pozwala na zminimalizowanie rozbieżności w ocenie radiologicznej.

Wracając w tym miejscu do zarzutów skargi, iż lekarze diagnostycy nie opisali zgłaszanych przez skarżącego zapaleń stawów i ograniczeń ruchowych wypada wskazać, że w poprzednim wyroku Sąd nie polecił określenia jednostki chorobowej, jaka występuje u skarżącego, o ile brak jest podstaw do rozpoznania pylicy. Tego rodzaju wymóg wykraczałby poza zakres przedmiotowy kontrolowanego rozstrzygnięcia administracyjnego, które nie obejmuje ogólnej sytuacji zdrowotnej skarżącego, lecz dotyczy wyłącznie stwierdzenia konkretnej choroby zawodowej.

Z tego punktu widzenia zrozumiałe jest też wyjaśnienie Instytutu co do koniecznych objawów radiologicznych, by mogły być one kwalifikowane jako pylica. Niewątpliwie dla celów terapeutycznych celowe jest wykrycie zmian chorobowych jak najwcześniej i to przy użyciu coraz lepszego sprzętu medycznego. Natomiast dla diagnostyki chorób zawodowych właściwe jest stosowanie jednolitych dla wszystkich procedur i opieranie się na wynikach, które w sposób w miarę pewny pozwalają zakwalifikować określone objawy jako chorobę znajdującą się w wykazie chorób zawodowych, co niekoniecznie jest możliwe w jej początkowych studiach. W tym kontekście należy rozumieć potraktowanie przez Instytut badań HRCT oraz pozostałych, jako niereferencyjnych. Wynika to z całościowo potraktowanej treści orzeczenia lekarskiego.

Nie ulega więc wątpliwości, że w/wym. orzeczenie lekarskie zostało wydane przez uprawnioną specjalistyczną jednostkę orzeczniczą na podstawie przeprowadzonych badań oraz analizy dokumentacji medycznej skarżącego, a skoro tak to wiążące są dla organu wnioski sprecyzowane przez jednostkę orzeczniczą. Zdaniem Sądu skoro

ta opinia ma charakter opinii biegłego, wówczas organ prowadzący postępowanie jest nią związany.

Co do wskazywanego w skardze badania spirometrycznego z dnia 02 marca 2009 r., to istotnie jest tak, że wynik ten został dołączony do akt dopiero przy piśmie z dnia 15 października 2011 r., albowiem dokument ten znajdował się w aktach administracyjnych jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, a zatem był znany zarówno organom, jak i jednostkom diagnostycznym, którym udostępniano całość akt administracyjnych sprawy.

Również całkowicie nieuprawnione są twierdzenia skarżącego, iż opinie w sprawie zostały wydane przez lekarzy, którzy nie spełniają kryterium zawartego w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Kwestię sygnalizowana przez skarżącego wyjaśniają bowiem jednoznacznie przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 czerwca 2010 r. w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 110, poz. 736) wydane na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z 2006 r. Nr 141, poz. 1011 oraz z 2008 r. Nr 220, poz. 1416 i Nr 234, poz. 1570), gdzie wyraźnie wskazano w § 1, że specjalizacjami lekarskimi, niezbędnymi do wykonywania orzecznictwa lekarskiego w zakresie chorób zawodowych, z zastrzeżeniem § 2 i 3, są:

1) medycyna pracy;

2) medycyna przemysłowa;

3) medycyna morska i tropikalna;

4) medycyna lotnicza;

5) medycyna kolejowa;

6) medycyna transportu,

w § 2, iż orzecznictwo lekarskie w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych wykonuje lekarz specjalista chorób zakaźnych albo lekarz specjalista medycyny pracy lub medycyny przemysłowej, po zasięgnięciu opinii lekarza specjalisty chorób zakaźnych, a w przypadku gruźlicy - po zasięgnięciu opinii lekarza specjalisty chorób płuc,

a w § 3, że orzecznictwo lekarskie w zakresie choroby zawodowej, w odniesieniu do pracownika leczonego w zakładzie opieki stacjonarnej z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby mogącej być chorobą zawodową, wykonuje specjalista w dziedzinie medycyny odpowiedniej dla tej choroby, zatrudniony w tym zakładzie.

Stąd też nie sposób podzielić zarzutów skarżącego odnośnie kompetencji lekarzy orzeczników wydających opinie w niniejszej sprawie.

Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Jednocześnie wyłącznie na organie inspekcji sanitarnej ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zbadania wszystkich zebranych dowodów i dokonania ustaleń na podstawie wszechstronnego ich rozważenia.

Sąd uznał, że organ odwoławczy w oparciu o art. 80 k.p.a. dokonał oceny w/wym. uzupełniającego orzeczenia lekarskiego mającego walor opinii biegłego i słusznie nie znalazł podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. Uprawniona jednostka organizacyjna w postępowaniu orzeczniczym nie stwierdzając u skarżącego choroby zawodowej, wiarygodnie uzasadniła swoje stanowisko. Zagrożenie zachorowania na chorobę zawodową na skutek szkodliwych warunków pracy nie musi oddziaływać jednakowo na wszystkich pracujących. Jak w każdej chorobie wiele czynników powoduje zachorowanie i to nie tylko tych, które oddziałują z zewnątrz, ale także takie, które związane są z danym człowiekiem, jak uwarunkowania genetyczne, podatność, brak odporności, wiek, inne choroby i wiele innych związanych z daną jednostką chorobową.

Przechodząc do oceny zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego, poprzez przyjęcie, że skarżący nie cierpi na schorzenie zawodowe płuc, co pozostaje zdaniem skarżącego w sprzeczności z wynikami przeprowadzonych u niego badań, należało uznać, że stawiany zarzut jest chybiony. Sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego np., że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza, lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego.

Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać ich uzupełnienia, co w rozpatrywanej sprawie miało miejsce.

Jak wynika z wyżej cytowanego przepisu art. 235² K.p. oraz opisu z pozycji 3/2 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia samo wystąpienie objawów nie upoważnia jeszcze do stwierdzenia choroby zawodowej. Wobec braku rozpoznania choroby zawodowej pylicy płuc nie było więc podstaw do uwzględnienia skargi. Dodatkowo organ odwoławczy wypełnił obowiązki wynikające z art. 10 k.p.a.

Skład orzekający w niniejszej sprawie, nie będąc uprawniony do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08, publikowane www.orzeczeniansa.gov.pl), uznał, że organ odwoławczy, opierając się na stanowisku zajętym przez uprawnionych lekarzy orzeczników specjalistycznej jednostki orzeczniczej drugiego stopnia, rozstrzygnął sprawę zgodnie z prawem. Organ odwoławczy odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do materiału przedstawionego zarówno przez skarżącego, jak i badań przeprowadzonych przez uprawnionych lekarzy orzeczników jednostek diagnostycznych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. II SA/Bk 602/09, publ. Lex nr 551412 oraz wydane pod rządami ówcześnie obowiązujących przepisów, lecz zachowujące nadal aktualność wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 1997 r., sygn. I CKN 60/97, publ. OSNC 11/97/173 i z dnia 6 czerwca 1997r., sygn. II CKN 213/97, publ. OSNC 1/98/5).

Ponadto, Sąd zauważył, że organ odwoławczy zasadnie wyjaśnił, że proces pyliczy przebiega powoli i może się ujawnić w każdym czasie od ustania narażenia. Dlatego pylica może się rozwinąć i być rozpoznaną także w wiele lat po ustaniu narażenia na działanie czynnika szkodliwego. Upływ czasu od ustania narażenia nie jest w tym przypadku przeszkodą do jej stwierdzenia. Skarżący winien dokonywać badań kontrolnych, bowiem okoliczność, iż był narażony na ponadnormatywne zapylenie pyłem węglowo-kamiennym stwarza zagrożenie zachorowania na chorobę zawodową na skutek szkodliwych warunków pracy, ale nie musi oddziaływać jednakowo na wszystkich pracujących w takich warunkach.

Nie ma więc podstaw do negowania twierdzeń skarżącego, że warunki jego pracy w narażeniu były trudne i cierpi na schorzenie dróg oddechowych, tyle tylko, że nie wpływa to w żadnej mierze na ocenę legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Całokształt przedstawionych powyżej rozważań prowadzi do wniosku, że brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, wobec powyższego, skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

.