Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 328/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 3 ust. 1 pkt 3 lit. a
journal: Dz.U. 2004 nr 286 poz 2870
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 8, art. 178 ust. 1, art. 184, art. 193
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80 preambuła - pkt 6,7,17,18
law: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Marzenna Zielińska Protokolant Elżbieta Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 14 marca 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 841/06 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 841/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. po rozpoznaniu skargi M. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] o odmowie przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Sąd orzekał w oparciu o następujący stan faktyczny:

M. P., działając jako producent rolny, w dniu 21 lutego 2005 r. wystąpiła z wnioskiem o pomoc finansową na działanie "Wspieranie gospodarstw niskotowarowych".

Decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. odmówił M. P. przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870 ze zm.), dalej: rozporządzenia RM w sprawie szczegółowych warunków (...) płatność przyznawana jest producentowi rolnemu, który w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności. M. P. jako współwłaściciel gospodarstwa wraz ze swymi dziećmi nie spełnia warunku określonego w przepisach rozporządzenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyni wskazała na celowościową, a nie językową wykładnię przepisów rozporządzenia RM w sprawie szczegółowych warunków (...)

Utrzymując w mocy decyzję odmawiającą przyznania płatności, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, iż stosownie do § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia RM w sprawie szczegółowych warunków (...) jedyną formą współwłasności, która może być potraktowana jako spełnienie warunku do ubiegania się o płatność wspierającą gospodarstwo niskotowarowe jest współwłasność małżeńska.

W skardze M. P. zarzuciła naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwa wykładnię § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia RM w sprawie szczegółowych warunków (...), naruszenie art. 2, art. 8, art. 32 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP oraz nieustosunkowanie się w decyzji do zarzutu naruszenia przepisów postępowania przez wydanie decyzji przez organ I instancji z uchybieniem terminu, o którym mowa w § 16 rozporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. w zaskarżonym wyroku stwierdził zasadność wniesionej skargi, jednakże z innych względów niż podnosiła skarżąca.

Sąd I instancji wskazał, że decyzje administracyjne w sprawie wydane zostały na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, wydanego na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. W § 3 rozporządzenia określono warunki przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego producentowi rolnemu, który jest osobą fizyczną. Jednym z warunków określonym w § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia jest wymóg by producent rolny w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności. Zdaniem Sądu I instancji tak określona przesłanka powoduje znaczne ograniczenie kręgu producentów rolnych – potencjalnych beneficjentów pomocy finansowej, ponieważ producent rolny, który jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego z innymi osobami fizycznymi nie spełnia tego warunku, bez względu czy stosunek współwłasności powstał w wyniku czynności prawnej, czy też źródłem tego stosunku jest dziedziczenie zarówno ustawowe, jak i testamentowe, bez względu na stopień pokrewieństwa i związki rodzinne.

Sąd I instancji stwierdził również, że w świetle przepisów prawa europejskiego dotyczących pomocy finansowej dla gospodarstw niskotowarowych (tj. Rozporządzenia Rady (WE) z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia /Dz. U. L.99.160.80/, które zmieniono Traktatem Akcesyjnym z dnia 16 kwietnia 2003 r,.), adresatem tej pomocy są rolnicy będący osobami fizycznymi. Brak jest podstaw do przyjęcia, że pomoc ta dotyczy tylko tych rolników będących osobami fizycznymi, którzy legitymują się szczególnym tytułem prawnym do posiadania gospodarstwa rolnego. A zatem z przepisów unijnych nie wynika, że z pomocy finansowej dla gospodarstw niskotowarowych mogą korzystać tylko osoby fizyczne posiadające gospodarstwa rolne będące przedmiotem odrębnej własności, lub własności współmałżonka, albo stanowiące przedmiot ich współwłasności. Brak jest także przepisów, które umożliwiłyby nowym Państwom Członkowskim na odmienne uregulowanie zakresu podmiotowego tej formy pomocy finansowej.

Zdaniem Sądu I instancji § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia RM w sprawie szczegółowych warunków (...) narusza podstawowe zasady i wartości konstytucyjne, określone w art. 21, art. 23 i art. 64 Konstytucji RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., powołując się na treść art. 178 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), dalej: p.u.s.a., odmówił zastosowania § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia RM w sprawie szczegółowych warunków (...) stwierdzając, że został wydany z naruszeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu, a w konsekwencji jest sprzeczny zarówno z ustawą, jak i Konstytucją RP. Tym samym przepis ten nie może w ocenie Sądu I instancji stanowić podstawy prawnej wydania decyzji administracyjnej.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - tj. § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. - poprzez jego niezastosowanie, wskutek przyjęcia, iż zapis ten narusza Konstytucję RP,

2. naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - tj. art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej: p.u.s.a., oraz art. 178 ust. 1 Konstytucji RP - poprzez ich błędną wykładnię, wskutek przyjęcia, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny może stwierdzić niezgodność przepisu aktu wykonawczego - (§ 3 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r.) - z Konstytucją, a w konsekwencji go niezastosować,

3. naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - tj. art. 3 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643) - poprzez jego niezastosowanie wskutek przyjęcia, iż w przedmiotowej sprawie (w zakresie zgodności z Konstytucją - § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r.) na Sądzie nie ciążył obowiązek zwrócenia się z zapytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego,

4. naruszenie art. 193 Konstytucji RP - poprzez jego niezastosowanie wskutek przyjęcia, iż w przedmiotowej sprawie (w zakresie zgodności z Konstytucją - § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r.) na Sądzie nie ciążył obowiązek zwrócenia się z zapytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego,

5. naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - tj. art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, poprzez przyjęcie, iż przepis rangi ustawowej nie może stanowić podstawy prawnej, która uzasadnia różnicowanie (w rozporządzeniach Rady Ministrów) kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania z poszczególnych form pomocy finansowej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator podniósł, że stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. w zaskarżonym wyroku jest nieuprawnione, ponieważ właściwym w sprawie orzekania o stwierdzeniu niezgodności pomiędzy normą prawną zawartą w rozporządzeniu a ustawie zasadniczej jest Trybunał Konstytucyjny. Stosownie do art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co go zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawa, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Zdaniem kasatora jeśli sąd dochodzi do wniosku, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do zgodności przepisu z Konstytucją RP, to sam nie może o tej niezgodności przesądzać. Stosownie do art. 188 Konstytucji RP tylko Trybunał Konstytucyjny ma prawo do orzekania o niezgodności ustawy z Konstytucją, brak jest przepisu, który taką kompetencję przyznawałby sądom. Zdaniem kasatora kompetencji do orzekania o niezgodności z Konstytucją nie można wywodzić z art. 178 Konstytucji RP, ponieważ przepis ten nie określa kompetencji sądu jako organu, lecz wyznacza zakres niezawisłości sędziów przy sprawowaniu niezawisłości.

Podjętym na rozprawie postanowieniem z dnia 17 marca 2008 r., sygn. akt II GSK 337/07, Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie uznając, że na jej rozpoznanie będzie miało wpływ rozpoznanie przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2007 r. o stwierdzenie niezgodności § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny postanowienia z dnia 24 marca 2009 r. (sygn. akt U 6/07) o umorzeniu postępowania w sprawie ze wspomnianego wniosku, ustała przyczyna zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, a zatem postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 337/07, Naczelny Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie. Sprawa została ponownie zarejestrowana pod sygnaturą II GSK 328/09.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.

Na wstępie zauważyć należy, iż stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje konkretną sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednakże z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W badanej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., a których zaistnienie implikowałoby konieczność zakończenia sprawy, co do zasady, już na tym etapie postępowania kasacyjnego.

Analizując z kolei skargę kasacyjną w aspekcie podniesionych w niej zarzutów zwrócić trzeba uwagę, iż nawiązują one - choć miejscami niezbyt precyzyjnie i w sposób niejednoznaczny - do obydwu podstaw kasacyjnych, przewidzianych w art. 174 p.p.s.a., tj. organ wnoszący ten środek odwoławczy zarzuca Sądowi I instancji zarówno naruszenie prawa materialnego (pkt 1), jak i naruszenie przepisów procesowych (pkt 2). Zaznaczyć przy tym należy, iż wprawdzie zarzuty skargi kasacyjnej - jak wspomniano - dotknięte są uchybieniami, jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchybienia te nie tamują możliwości merytorycznego zbadania wniesionego środka odwoławczego.

Kontynuując zwrócić trzeba uwagę, iż z treści oraz z uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej oznaczonych numerami od 1 do 4 wynika, że ich autor upatruje niewłaściwego działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., w odmowie zastosowania przez ten Sąd przepisu § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r., z uwagi na jego niekonstytucyjność. Wskazane zarzuty koncentrują się przy tym na twierdzeniu, iż Sąd pierwszej instancji nie mógł wkroczyć w dziedzinę zastrzeżoną dla Trybunału Konstytucyjnego tj. zbadać konstytucyjności wspomnianego przepisu prawa.

W ocenie NSA omawiane zarzuty uznać należało za nietrafne. Wbrew twierdzeniom wnoszącego skargę kasacyjną, w niniejszej sprawie nie doszło do kolizji pomiędzy kompetencjami Trybunału Konstytucyjnego, a WSA w K. Stosownie do poglądu wyrażonego przez skład siedmiu sędziów NSA w sprawie o sygn. akt I OPS 4/05 (sprawa pytania prawnego przejęta do rozpoznania przez skład poszerzony i zakończona wyrokiem z dnia 16 stycznia 2006 r. - opubl. ONSAiWSA 2006/2/39), na gruncie Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), nie uległa zmianie kompetencja sądów do incydentalnej kontroli przepisów prawa, które są usytuowane poniżej ustawy. Podobne stanowisko wyraża również Sąd Najwyższy. Także wcześniejsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na wyraźną w tym zakresie praktykę - por. np. uchwały z dnia 30 października 2000 r. - OPK 13/00 (ONSA 2001 Nr 2 poz. 63), z dnia 15 grudnia 2000 r. - OPK 20-22/00 (ONSA 2001 Nr 3 poz. 104), z dnia 21 lutego 2000 r. - OPS 10/99 (ONSA 2000 Nr 3 poz. 90), z dnia 22 maja 2000 r. - OPS 3/00 (ONSA 2000 Nr 4 poz. 136). Przywołując uzasadnienie orzeczenia wydanego w sprawie o sygnaturze akt I OPS 4/05 podkreślić należy, iż podstawy prawne możliwości badania konstytucyjności aktu podustawowego w procesie kontroli legalności decyzji administracyjnej w konkretnej sprawie wynikają z przepisów Konstytucji RP, tj.

- art. 184, w myśl którego sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co obejmuje kontrolę stosowania, lecz również kontrolę stanowienia prawa,

- art. 178 ust. 1, zgodnie z którym sędziowie podlegają tylko Konstytucji RP oraz ustawom (nie zaś wszelkim innym aktom prawnym),

- art. 8, statuującego zasadę, iż Konstytucja RP jest najwyższym prawem i że jej przepisy stosuje się bezpośrednio.

Tym samym sądy administracyjne są nie tylko uprawnione, ale na podstawie powołanych przepisów oraz przytoczonych uchwał, zobowiązane do każdorazowej kontroli konstytucyjności przepisów rangi podustawowej, a w razie stwierdzenia w konkretnej sprawie, iż dany przepis rozporządzenia narusza normę konstytucyjną lub ustawową, do odmowy jego zastosowania. Jest to kontrola indywidualna, która "eliminuje" dany przepis podustawowy od zastosowania jedynie w danej sprawie. Trybunał Konstytucyjny natomiast, mocą swoich abstrakcyjnych rozstrzygnięć, eliminuje dany przepis w ogóle z obrotu prawnego, tj. przepis taki traci moc. Nie można wprawdzie nie zauważyć, iż patrząc na omawiany problem z punktu widzenia przejrzystości krajowego porządku prawnego, bardziej pożądane jest korzystanie przez sądy z instytucji pytań prawnych przewidzianych w art. 193 Konstytucji RP, które mogą doprowadzić do całkowitej eliminacji wadliwego przepisu z systemu prawnego, to jednakże działanie polegające na samodzielnej odmowie zastosowania przez sąd normy rangi podustawowej z uwagi na jej niekonstytucyjność, nie może zostać tylko na tej podstawie uznane za nieprawidłowe.

Niezasadny jest również zarzut skargi kasacyjnej opisany w punkcie 5. Odnosząc się do niego podkreślić należy, iż Sąd I instancji w żadnym miejscu uzasadnienia kwestionowanego orzeczenia nie stwierdził, iż przepis rangi ustawowej nie może stanowić podstawy prawnej, która uzasadnia różnicowanie (w rozporządzeniach Rady Ministrów) kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania z poszczególnych form pomocy finansowej. Poczynione przez Sąd w tym zakresie uwagi, które NSA w pełni akceptuje, koncentrowały się na podkreśleniu, iż nie można różnicować kręgu podmiotów uprawnionych do pomocy finansowej oraz ich indywidualnej sytuacji w aktach podstawowych, bez wyraźnego przyzwolenia ustawodawcy w tym zakresie. Uzupełniająco należy jedynie dodać, iż działanie takie jest wadliwe, bowiem kwestie tak ważkie, jak określenie adresatów uprawnionych do danego rodzaju wsparcia, czy też zasadniczych warunków, po spełnieniu których możliwe jest uzyskanie wsparcia, powinny być zamieszczone wprost w ustawie. Wynika to m.in. z treści § 25 i 65 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908), a także z uzasadnienia postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 marca 2009 r. (sygn. akt U 6/07). Z tych względów NSA omawiany zarzut uznał za chybiony.

Rozstrzygając niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny, kierując się rolą jaka została przypisana wymiarowi sprawiedliwości w dążeniu do wszechstronnego i sprawiedliwego wyjaśnienia wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, zwłaszcza w aspekcie prawidłowej subsumcji norm prawnych, uznaje za stosowne szersze odniesienie się do problematyki własności działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa niskotowarowego - § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. Przybliżając w pierwszej kolejności cele, dla których wdrożono m.in. program wsparcia gospodarstw niskotowarowych posłużyć się należy przepisami prawnymi ustanowionymi na szczeblu Wspólnoty Europejskiej [rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia - Dz. Urz. UE L 160 s. 80 i nast. - Polskie wydanie specjalne Rozdział 3, Tom 25 P. 391-413 oraz rozporządzenie Komisji (WE) 445/2002 z dnia 26 lutego 2002 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/99 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) - Dz. Urz. UE L 74 s. 1 i nast. - Polskie wydanie specjalne Rozdział 3, Tom 35 P. 269-302] oraz wydanych w ich "wykonaniu" aktów prawa krajowego (ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, a także rozporządzenie z dnia 7 grudnia 2004 r.).

Stosownie zatem do pkt 6, 7, 17 i 18 preambuły rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999 oraz zgodnie z Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, ogłoszonym jako załącznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich (M. P. Nr 56, poz. 958; dalej: Plan, PROW 2004-2006), zaakceptowanym przez Komisję Europejską w decyzji C(2004) 3373 z dnia 6 września 2004 r., wsparcie gospodarstw niskotowarowych w nowoprzyjętych w 2004 r. państwach członkowskich UE miało na celu zwiększenie ich konkurencyjności, dostosowanie do nowych realiów i ewolucji rynków, wreszcie wsparcie i w późniejszym czasie wyodrębnienie jedynie tych z nich, które będą docelowo otrzymywały pomoc z Unii Europejskiej. Program ten przewidziany przy tym został jako pomoc przygotowawcza i przejściowa (czasowa). Inaczej mówiąc, omawiana forma wsparcia rolnictwa miała być rodzajem "pakietu startowego" dla tych wszystkich gospodarstw niskotowarowych, które w przyszłości mają szansę funkcjonować na zasadach wolnorynkowych. Ostrożnie można więc stwierdzić, iż z sensu przytoczonych motywów wdrożenia tego programu wynikało, iż miał on w zasadzie przysługiwać tym podmiotom uczestniczącym w obrocie wolnorynkowym, które cechowała słaba sytuacja ekonomiczna, lub które działały w niekorzystnych warunkach, bądź w "niszowych" dziedzinach produkcji rolnej. Przyznana pomoc miała więc stymulować rozwój i przyszłą konkurencyjność tego rodzaju gospodarstw na rynku rolnym.

W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, iż osoba ubiegająca się o wsparcie dla gospodarstwa niskotowarowego, które z założenia przysługuje dla gospodarstw najsłabszych lub działających w niekorzystnych warunkach, powinna przedstawić organom administracyjnym swoją całkowitą – rzeczywistą - sytuację materialną (w zakresie stosunków własnościowych działek rolnych), tak aby możliwa była ocena jej wniosku pod kątem kryteriów przyznawania tego rodzaju pomocy. Organ nie może natomiast odmówić przyznania pomocy tylko z tego powodu, iż niektóre działki wchodzące w skład gospodarstwa pretendującego do przyznania wsparcia, stanowią współwłasność powstałą w drodze dziedziczenia. Przepis § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r., ograniczający pojęcie gospodarstwa wyłącznie do działek gruntu będących własnością małżonków (w dowolnej z trzech konfiguracji), zasadnie został zatem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. uznany za niezgodny z Konstytucją RP. Zasadnie również odmówiono jego zastosowania w niniejszej sprawie.

Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

-----------------------

10