Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 809/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 44,  art. 98
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant: Magda Mikus po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. spraw ze skargi "C...oraz ze skargi S... na postanowienie Wojewody D. z dnia ... nr... w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do toczącego się postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z funkcją pensjonatową I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty K. z dnia .... znak ; II. określa, że powyższe postanowienia nie mogą być wykonane w całości; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego S. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 9 marca 2011 r. do Starosty K. wpłynął wniosek inwestora- C.sp. z o.o. w S., dalej jako spółka, w sprawie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z funkcją pensjonatową nr ....wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości B., na działce nr ...., obręb ..... W trakcie prowadzonego postępowania w dniu 20 maja 2011 r. organizacja ekologiczna – S., zwanej dalej stowarzyszeniem, skierowała do Starosty K. wniosek o dopuszczenie jej w charakterze podmiotu na prawach strony, uzasadniając to swoimi celami statutowymi oraz interesem społecznym.

Starosta K. postanowieniem (w formie pisma) z dnia .... odmówił dopuszczenia stowarzyszenia w charakterze podmiotu na prawach strony do przedmiotowego postępowania wskazując w uzasadnieniu, że mogło ono brać udział i wzięło w postępowaniu dotyczącym przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, a prowadzonym przed wydaniem przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. (zwanego dalej "RDOŚ") postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000. Podkreślił, że złożone przez stowarzyszenie ogólne uwagi odnoszące się do celowości i zakresu przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 w większości zostały uwzględnione w ramach przedmiotowego postępowania. Starosta K. wskazał, że ostatecznie przedmiotowa inwestycja została uzgodniona przez RDOŚ z podaniem warunków koniecznych do uwzględnienia na etapie realizacji i eksploatacji inwestycji wraz z informacją, że przed realizacją przedsięwzięcia należy zapewnić kompensację przyrodniczą polegającą na przedstawionych przez RDOŚ odpowiednich działań.

W zażaleniu złożonym do Wojewody D. na powyższe postanowienie stowarzyszenie zarzuciło rażące naruszenie prawa, t.j. naruszenie art. 11, art. 31 § 2 oraz art. 124 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie k.p.a.) oraz art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz.1227 ze zm., w skrócie "u.u.u.o.ś.) i wniosło o jego uchylenie lub dokonanie przez organ II instancji autonomicznego rozstrzygnięcia w trybie art. 132 k.p.a. Stowarzyszenie podniosło, że Starosta K. dokonał przedmiotowej odmowy w niewłaściwej formie (pismem) i nie przedstawił w nim jakiegokolwiek uzasadnienia merytorycznego i prawnego. Podkreśliło, że zgodnie z postanowienie RDOŚ z dnia ..., Starosta K. został zobowiązany -w trybie art. 97 u.u.u.o.ś. - do przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Stowarzyszenie zauważyło, że stwierdzenie tego obowiązku pociągało za sobą uznanie, że jest to postępowanie wymagające udziału społeczeństwa (art. 98 ust.4 u.u.u.o.ś.), a zgodnie z art. 44 ust. 1 przywołanej ustawy - w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa uczestniczą organizacje ekologiczne (w charakterze podmiotu na prawach strony), które zgłoszą to uczestnictwo. Organ prowadzący postępowanie może odmówić organizacji przyznania statusu podmiotu na prawach strony jedynie w przypadku gdy uzna, że dane stowarzyszenie nie jest "organizacją ekologiczną".

Wojewoda D. postanowieniem z dnia ...., uchylił zaskarżone postanowienie (wydane w formie pisma) i umorzył postępowanie administracyjne organu pierwszej instancji w tej sprawie w całości. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowego przedsięwzięcia zostało zakończone decyzją Starosty K. z dnia ....., od której nie zostało wniesione odwołanie i w tej sytuacji orzekanie o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w tym postępowaniu stało się bezprzedmiotowe. Podkreślił jednak, że błędna jest argumentacja Starosty Kłodzkiego sugerująca, że Stowarzyszenie nie było uprawnione do udziału w całości postępowania prowadzonego w sprawie ww. inwestycji, a jedynie w jego części, która toczyła się przed wydaniem przez RDOŚ postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000. Organ II instancji zauważył, iż bezsprzecznym jest fakt, że postępowanie w sprawie przedmiotowego przedsięwzięcia wymagało – zgodnie z art. 98 ust. 2 u.u.u.o.ś.- zapewnienia udziału społeczeństwa w trybie art. 33-36 oraz art. 38 powołanej ustawy. Co stosownie do treści art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (t. jedn. z 2010 r., Dz. U. Nr 243, poz. 1623 ze zm., w skrócie u.p.b.) rozszerzyło krąg podmiotów uprawnionych do udziału w charakterze stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę (określony w art. 28 ust. 2 -3 powołanej ustawy) m.in. o podmioty wskazane w art. 44 u.u.u.o.ś. Przypomniał przy tym, że przepisu art. 31 k.p.a. nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 3 u.p.b.). Wojewoda D. podniósł, że w trakcie oceny ewentualnego udziału organizacji ekologicznej w postępowaniu Starosta K. powinien był mieć na względzie przede wszystkim cele statutowe organizacji przemawiające za jej udziałem w postępowaniu, a zatem powinien był dokonać analizy zapisów statutowych stowarzyszenia, w szczególności § 9 pkt 1 i 3, z których wynika, że do zadań stowarzyszenia należy "zachowanie, ochrona i odtwarzanie środowiska naturalnego oraz zachowanie, ochrona i odtwarzanie ładu przestrzennego oraz krajobrazu naturalnego)". Dodał, że we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, stowarzyszenie wskazało, że planowana inwestycja "może oddziaływać na obszary o wyjątkowych walorach przyrodniczych, które są dobrem wymagającym szczególnego traktowania i podlegają ochronie prawnej", a taka ocena nie została dokonana przez Starostę K..

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skardze na powyższe postanowienie (postępowaniu sądowoadministracyjnemu nadano sygn. akt II SA/Wr 809/11) spółka wniosła o jego uchylenie i zarzuciła, że przy jego wydaniu Wojewoda D. dopuścił się naruszenie następujących przepisów:

1) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w sytuacji bezprzedmiotowości całości postępowania zażaleniowego;

2) art. 28 ust. 2 i 3 u.p.b. poprzez uznanie, iż stowarzyszenie posiada prawa strony w przedmiotowym postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę;

3) art. 28 ust. 2-4 u.p.b. poprzez uznanie, iż przedmiotowe postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę wymagało udziału społeczeństwa, a w konsekwencji zachodzi podstawa do dopuszczenia stowarzyszenia do przedmiotowego postępowania na prawach strony;

4) art. 44 u.u.u.o.ś. w zw. z art. 28 ust. 4 u.p.b. poprzez uznanie, iż w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę nie wymagającym udziału społeczeństwa zachodzi podstawa do uznania stowarzyszenia jako podmiotu działającego na prawach strony.

Skarżąca spółka podkreśliła, że skoro postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę zostało ostatecznie zakończone z dniem 30 czerwca 2011 r., to w tej dacie, postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe w całości i brak było podstaw do wydawania zaskarżonego postanowienia, zaś postępowanie zażaleniowe powinno zostać umorzone. Dodała, że gdyby Sąd nie uwzględnił przedmiotowej argumentacji, to zaskarżone postanowieniem powinno być uchylone choćby z tego powodu, że Wojewoda D. zamiast utrzymać w mocy postanowienie organu I instancji błędnie przyjął, że przedmiotowe postępowanie wymagało udziału społeczeństwa w rozumieniu u.u.u.o.ś. i ww. postanowienie uchylił. Skarżąca spółka powołując się na treść art. 33 u.u.u.o.ś., zgodnie z którym "każde postępowanie wymagające udziału społeczeństwa wymaga realizacji obowiązku informacyjnego" podniosła, że skoro poza sporem wydaje się być, iż w sprawie pozwolenia na budowę obowiązek taki nie istnieje i nie jest realizowany, to co za tym idzie nie może być mowy o tym, aby w sprawie o pozwolenie na budowę wymagany był udział społeczeństwa. Spółka podkreśliła, że niejako przy okazji toczącego się postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, stowarzyszenie wzięło udział w innym postępowaniu (tylko związanym z przedmiotowym procesem inwestycyjnym), jakie miało miejsce przed RDOŚ. Zdaniem skarżącej spółki- postępowanie toczące się przed RDOŚ można zakwalifikować jako wymagające udziału społeczeństwa, a zatem stworzenie możliwości udziału w nim organizacjom takim jak stowarzyszenie niewątpliwie wyczerpało konieczność zapewnienia współuczestnictwa społeczeństwa w sprawie przedmiotowej inwestycji, w szczególności, że stowarzyszenie działało w tym postępowaniu aktywnie, a jego uwagi zostały uwzględnione. Według skarżącej spółki o tym, że postępowanie przed RDOŚ było postępowaniem innym (odrębnym) od postępowania w sprawie pozwolenia na budowę świadczy fakt, że to ostatnie zostało postanowieniem Starosty K. z dnia .... r. zawieszone do czasu zakończenia postępowania przed RDOŚ. Strona skarżąca podkreśliła nadto, że planowana inwestycja była zgodna z planem miejscowym, w procedurze którego uchwalania również istniał obowiązek sporządzenia prognozy oddziaływania na środowisko, nakaz informowania społeczeństwa o czynnościach planistycznych, konieczność uzgodnień z właściwymi organami z zakresu ochrony środowiska, jak również zapewnienie możliwości składania uwag do projektu planu przez uprawnione podmioty (w tym również organizacje ekologiczne). Zaznaczyła, że skoro w pierwszym etapie (poprzedzającym wydanie pozwolenie na budowę) procesu inwestycyjnego krąg jest już na tyle szeroki, że w pełni gwarantuje zabezpieczenie interesu prawnego osób, społeczeństwa, instytucji i stowarzyszeń, których sfery prawnej dotyka planowane zamierzenie, to już w kolejnym postępowaniu administracyjnym (o pozwolenie na budowę) można ten krąg ograniczyć tylko do podmiotów legitymujących się interesem prawnym "rozumianym jako wynikające z prawnomaterialnego umocowania uzasadnienie bycia stroną mieści się w tym, co ustawodawca nazywa obszarem oddziaływania obiektu jako terenem wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu". W ocenie strony skarżącej ustawodawca nowelizując w 2003 r. art. 28 u.p.b. (poprzez dodanie m.in. ustępu 2) chciał zawęzić krąg uczestników postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, gdyż zapewne jego intencją było przyspieszenie i uproszczenie procesu inwestycyjnego.

W odpowiedzi na powyższą skargę Wojewoda D.wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Skargę na postanowienie Wojewody D. z dnia ... r. złożyło także stowarzyszenie (postępowaniu sądowoadministracyjnemu nadano sygn. akt II SA/Wr 810/11), które wnosząc o jego uchylenie przytoczyło wcześniejszą argumentację zawartą w zażaleniu. Skarżące stowarzyszenie podniosło ponadto, że nie zgadza się ze stwierdzeniem, że postępowanie odwoławcze dotyczące nadania statusu podmiotu na prawach strony staje się bezprzedmiotowe w chwili wydania decyzji kończącej postępowanie administracyjne. Zdaniem stowarzyszenia postanowienie Wojewody D. (oraz poprzedzające je postanowienie Starosty K.) jest bardzo szkodliwe społecznie, bowiem otwiera furtkę do możliwych nadużyć przepisów, które miałoby polegać na tym, że organy administracji I instancji do ostatniej chwili czekałyby z wydaniem postanowienia o odmowie dopuszczenia do postępowania organizacji społecznej, po czym od razu wydawałyby decyzję kończącą zasadnicze postępowania, bez czekania na to, aż postanowienie stanie się ostateczne. W ocenie stowarzyszenia takie działanie stałoby w rażącej sprzeczności chociażby z wymaganiami art. 8 k.p.a., zaś organizacja, której odmówiono by prawa do udziału w postępowaniu, zostałaby pozbawiona możliwości skutecznego wniesienia odwołania od decyzji, co czyniłoby fikcją całe uprawnienie wynikające z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w skrócie u.p.p.s.a.) postanowił połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia obie sprawy ze skarg spółki i stowarzyszenia, ponieważ odnoszą się one do tego samego orzeczenia organu odwoławczego, a zatem pozostają ze sobą w związku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 u.p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie orzeczenia (decyzji lub postanowienia) może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego orzeczenia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c). u.p.p.s.a.

W zakresie tak określonej kognicji Sąd po pierwsze stwierdził, iż organ odwoławczy prawidłowo przyjął, iż stowarzyszenie było uprawnione do udziału w całości postępowania prowadzonego w sprawie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z funkcją pensjonatową wraz z infrastrukturą towarzyszącą inwestycji, a nie jedynie w jego części, która toczyła się przed wydaniem przez RDOŚ postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000.

Wywód w tym zakresie należy rozpocząć od przypomnienia, że w myśl art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Dalszy § 3 tegoż artykułu stanowi natomiast, ze organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony.

Powyższej przytoczone uregulowanie, zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 u.p.b., nie ma zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, chyba że mamy do czynienia z postępowaniem w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami u.u.u.o.ś. W tym bowiem przypadku, będącym zatem wyjątkiem od wyjątku, stosuje się w zgodzie z art. 28 ust. 4 u.p.b. przepisy art. 44 u.u.u.o.ś., które w kolejno następujących po sobie ustępach wskazują, że:

1) organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony;

2) organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony;

3) organizacji ekologicznej służy skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa;

4) na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie.

Po przytoczeniu powyższych przepisów kluczowym wydaje się pytanie czy przedmiotowe postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z funkcją pensjonatową wraz z infrastrukturą towarzyszącą inwestycji mieści się w pojęciu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami u.u.u.o.ś.

Odpowiedź na tak postawione pytanie znajdziemy w treści przepisu art. 98 ust. 4 u.u.u.o.ś., który stanowi, że przed wydaniem postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000, regionalny dyrektor ochrony środowiska występuje do organu właściwego do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony (w przedmiotowej sprawie będzie to Starosta K.), o zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w trybie art. 33-36 i 38, przekazując temu organowi raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, iż w niniejszej sprawie RDOŚ we W., po wydaniu w .... r. postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku mieszkalnego z funkcją pensjonatową, zwrócił się do Starosty K. pismem z dnia .... r. o zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w trybie art. 33-36 i 38 u.u.u.o.ś. przed wydaniem postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000, dołączając jednocześnie raport o oddziaływaniu na środowisko.

Przyznać wobec tego należało, iż organizacji ekologicznej, która powołując się na swoje cele statutowe, zgłosiła chęć uczestniczenia w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym wymagającym udziału społeczeństwa, służyło prawo uczestniczenia w nim na prawach strony, a tym samym przysługiwało również skutecznie zażalenie na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu.

W drugiej kolejności wskazać trzeba jednak, iż organ odwoławczy wadliwie umorzył postępowanie administracyjne organu I instancji w tej sprawie w całości opierając się na twierdzeniu, że orzekanie o dopuszczeniu stowarzyszenia do udziału na prawach strony stało się bezprzedmiotowe z uwagi na niewniesienie odwołania na decyzję Starosty K. z dnia ... r.

W tej kwestii Sąd w składzie tu orzekającym w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarty w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 20/07, na który powoływało się również skarżące stowarzyszenie, że "stanowisko, iż wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie jej do toczącego się postępowania w sprawie (art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.) staje się niezasadny, jako bezprzedmiotowy z chwilą ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie, nie jest prawidłowe, gdyż prowadzi w istocie do pozbawienia przepisów art. 31 § 1 pkt 2 i § 3 k.p.a. realnego znaczenia. Mianowicie, nierozpatrzenie tego wniosku przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie lub wydanie postanowienia odmownego i wydanie decyzji kończącej postępowanie w sprawie bez oczekiwania na uprawomocnienie się tego postanowienia, czyniłoby iluzorycznym uprawnienie organizacji społecznej określone w art. 31 § 1 pkt 2 i § 3 k.p.a. do żądania dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu na prawach strony. (...) w sytuacji złożenia przez organizację społeczną wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., uprawnienie tej organizacji do dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 3 k.p.a.) nie wygasa wskutek wydania decyzji kończącej to postępowanie nawet wówczas, gdy nabyła ona cechę formalnej ostateczności wobec niewniesienia odwołania. Wniosek ten nadal podlega merytorycznemu rozpatrzeniu, a w razie pozytywnego jego załatwienia decyzja ta traci powyższą cechę i podlega doręczeniu tej organizacji stosownie do art. 109 § 1 w zw. z art. 31 § 3 k.p.a."

Przywołaną powyżej argumentację wzmacnia rozszerzenie w u.u.u.o.ś. uprawnień organizacji ekologicznej (organizacji społecznej, której statutowym celem jest ochronna środowiska) o prawo wniesienia odwołania, jak i skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy odpowiednio albo nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ I instancji (wniesienie odwołania jest równoznaczne wówczas ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu, przy czym w postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony), albo w ogóle nie brała ona w obu instancjach udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Z prawa bezpośredniego zaskarżąnia decyzji organizacja ekologiczna może jednakże skorzystać tylko wówczas, gdy nie występowała wcześniej przed danym organem administracyjnym w żądaniem dopuszczenia do udziału w postępowaniu, gdyż wówczas może wyłącznie oczekiwać na rozpatrzenie tego wniosku (zakaz konkurencji czynności procesowych). W tej przypadku, aby nie pogarszać sytuacji procesowej organizacji ekologicznej, organ winien się wstrzymać z wydaniem decyzji merytorycznej do czasu nabycia ostateczności postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu głównym na prawach strony.

Ponownie rozpoznając sprawę organy winny odnieść się do merytorycznych przesłanek dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę, tj. czy powołane cele statutowe stowarzyszenia świadczą o tym, ze mamy do czynienia z organizacją ekologiczna, oraz czy za udziałem stowarzyszenia w sprawie na prawach strony przemawia interes społeczny, o którym mowa w art. 31 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji oraz zwrotu kosztów postępowania uzasadnia odpowiednio art. 152 i art. 200 u.p.p.s.a.