Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 3838/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Inspekcji Handlowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2004 r. sprawy ze skargi B. Z.M Sp.j. na z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie wycofania z obrotu paliwa niespełniającego norm jakościowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Inspekcji Handlowej decyzją dnia [...] września 2003 r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania - skarżącego - "B." Z. M. s.j. w [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] lipca 2003 r. nakazującej wycofanie z obrotu partii paliwa - benzyny bezołowiowej, działając na podstawie art. 5 ust.2 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 4 póz. 25 ze zm.) w związku z art. 171 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.Nr 62,póz.627 ze zm.),§ 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17.12.2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakościowych dla niektórych paliw ciekłych (Dz.U. Nr 229, poz. 1918 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa postanowił zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy.

Organ ustalił, że w dniach [...] czerwca, [...] i [...] lipca 2003 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] przeprowadzili kontrolę na Stacji paliw w [...], ul. [...] będącej własnością "B." Z. M. sp.j. W toku kontroli inspektorzy pobrali do badań laboratoryjnych próbkę benzyny bezołowiowej Pb 95 w ilości 4 litry ze zbiornika stacji paliw, w którym znajdowało się 11.169 litrów ww. benzyny. Badania laboratoryjne przeprowadzone w [...]. Ośrodku Badawczo-Rozwojowym [...] w [...], ul. [...] wykazały, iż badana próbka paliwa nie spełnia wymagań w zakresie prężności par określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakościowych dla niektórych paliw ciekłych. Prężność par badanej próbki wynosi 64,6 kPa Az godnie z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 grudnia

2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakościowych dla niektórych paliw

ciekłych wydanego na podstawie art. 169 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.

Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, póz. 627 ze zm.) prężność par, w

okresie od 1 maja do 30 września została określona na poziomie max 60 kPa

(załączniki nr 1 do ww. rozporządzenia). Prężność par jest m.in. jednym z

parametrów, który musi zostać spełniony przez benzyny silnikowe.

Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, nakazał wycofanie z obrotu partii paliwa - benzyny bezołowiowej Pb 95 w ilości 8.947 litrów znajdującej się w zbiornikach stacji paliw zlokalizowanej w [...] przy ul. [...], z uwagi na interes gospodarczy państwa i interes konsumentów.

Od decyzji Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] wniósł odwołanie skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji w

Sygn.akt 6 II SA 3838/03 2

całości. W odwołaniu skarżący podnosił, iż prężność par w badanej próbce benzyny bezołowiowej jest zgodna z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakościowych dla niektórych paliw ciekłych i normą [...], gdyż mieści się w zakresie 45 - 90 kPa. Ponadto twierdził, iż organ kontrolny dokonał błędnej interpretacji protokołu kontroli, gdyż z protokołu, jak i z zawiadomienia o wysyłce paliwa z dnia [...] maja 2003 r. wynika, iż miejscem dostawy była bocznica własna "B.", stacja [...], a nie zbiornik na benzynę bezołowiową Pb 95 na stacji paliw w [...].

Organ nie uznał tej argumentacji podnosząc w zaskarżonej decyzji, iż skoro próbka do badań została pobrana w dniu [...] czerwca 2003 r., to powinna ona spełniać wymagania dla okresu letniego, a nie przejściowego. Zdaniem organu w świetle obowiązujących przepisów może dojść do sytuacji, gdy paliwo o tej samej prężności par w określonym okresie wprowadzania do obrotu będzie spełniać obowiązujące normy, natomiast w innym okresie wprowadzanie go do obrotu będzie niezgodne z przepisami prawa. Organ zakwestionował sprzedaż paliwa o wyższej niż to przewiduje przepis prawa prężności par w okresie letnim natomiast nie kwestionował twierdzeń skarżącego, iż zarówno w momencie zakupu, jak i w okresie przejściowym paliwo spełnia normy w zakresie prężności par dla okresu przejściowego i w tym okresie może być wprowadzane do obrotu.

Skargę na tę decyzję złożył "B." Z. M. s.j. w [...] zarzucając niezgodność z prawem i naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania i wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wywodząc powyższe wskazywał, iż wyniku zmieszania w określonych proporcjach paliwa (z dwu dostaw) zakupionego w Rafinerii [...] zmianie (uśrednieniu) uległ jeden z parametrów- tzw. prężność par. W wyniku przeprowadzonej kontroli przez Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrano i poddano badaniu próbki w/w paliwa znajdującego się na stacji paliw w [...]. Wynik badania wykazał, paliwo posiada prężność par średnią 64,6 kPa . Powyższy wynik stanowił podstawę do wydania decyzji przez organ I instancji o usunięciu ze zbiornika stacji przedmiotowego paliwa. Skarżący decyzję wykonał i jednocześnie wniósł odwołanie od decyzji, w wyniku którego Główny Inspektor Inspekcji Handlowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Skarżący wskazał, że nie naruszył przepisów prawa, a mimo to ponosi negatywne konsekwencje decyzji. Zgodnie z §1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie wymagań jakościowych dla niektórych paliw ciekłych (Dz.U. Nr 229; poz. 1918) określa ono szczegółowe wymagania jakościowe jakim powinny odpowiadać określone w nim paliwa wprowadzane do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Według skarżącego to producent - Rafineria [...] wprowadziła do obrotu paliwo będące przedmiotem kontroli. Sformułowanie "wprowadza do

Sygn.akt 6 II SA 3838/03

obrotu" oznacza inicjację procesu sprzedaży wtórnej danego produktu poprzez sieć hurtowni, sklepów czy w tym przypadku stacji paliw. Zdaniem skarżącego cytowany przepis odnosi się wyłącznie do sytuacji kiedy dany produkt- paliwo wprowadzane jest do obrotu", a więc pojawia się po raz pierwszy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, nie reguluje on natomiast sytuacji odsprzedaży wtórnej danego produktu. Powyższe rozumowanie jest prawdziwe gdyż najistotniejszy jest moment kiedy producent lub np. importer muszą zadbać o to aby wprowadzany do obrotu produkt posiadał określone parametry jakościowe. Gdyby omawiana regulacja miała dotyczyć również sprzedaży wtórnej brzmienie przepisu byłoby inne a sformułowanie "wprowadzane do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej" zastąpione byłoby zapisem "sprzedawane na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej".

Wskazuje, że kontrolujący nie wykazali aby przedmiotowe paliwo było przez skarżącego sprzedawane innym podmiotom, co jak się wydaje było główną przyczyną wydania negatywnych decyzji zarówno w I jak i II instancji. Kontrolujący stwierdzili jedynie, że podane badaniom paliwo znajdowało się w zbiornikach stacji. Zdaniem skarżącego nawet gdyby przyjąć, iż regulacje prawne zawarte w cyt. Rozporządzeniu dotyczą sytuacji tzw. odsprzedaży wtórnej, to narusza ona uprawnienia podmiotów, które są na końcu łańcucha dystrybucji paliw. Producent lub importer wprowadzając paliwo do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej winien określać (przepis powinien do tego zobowiązywać) termin, do którego dany produkt może być sprzedawany zgodnie z cytowanym Rozporządzeniem. Wskazanie "daty przydatności" (tak jak w przypadku np. artykułów spożywczych) chroniłoby końcowych sprzedawców paliwa przed zarzutami handlu nie właściwymi produktami.

Zdaniem skarżącego cytowane Rozporządzenie dotyczy wyłącznie podmiotów wprowadzających paliwa do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej a nie dokonujących odsprzedaży wtórnej.

Zdaniem skarżącego otrzymane wyniki badań paliwa nie mogą być miarodajne z uwagi na fakt, iż przeprowadzane były przez laboratorium, które nie posiada stosownej akredytacji w tym zakresie. Zdaniem skarżącego akredytacja Nr [...] udzielona przez Polskie Centrum Akredytacji dla [...] Ośrodka Badawczo- Rozwojowego [...] w [...] przy ul. [...] (nie ma uprawnień do badania prężności par w ogóle). Zatem wszelkie parametry są zbadane bez akredytacji PCA i jako takie nieważne.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wskazując, że zgodnie z przepisem art. 171 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) zabrania się wprowadzania do obrotu produktów, które nie odpowiadają wymaganiom. Zdaniem organu oznacza to, że w obrocie nie może znajdować się paliwo o jakości nie odpowiadającej normom. Organ nie podzielił stanowiska skarżącego,

Sygn.akt 6 II SA 3838/03

wskazującego że wprowadzającym paliwo do obrotu jest tylko producent lub importer a to z uwagi na fakt, iż paliwo powinno spełniać normy na każdym etapie dystrybucji. Powołując się na przepisy Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakościowych dla niektórych paliw ciekłych ((Dz.U. Nr 229; poz. 1918) organ wskazywał, iż kwestia możliwości wprowadzenia do obrotu paliwa letniego, przejściowego lub zimowego jest szczegółowo regulowana powołanymi wyżej przepisami i w okresie letnim trwającym od 1 maja do 30 września paliwa ciekłe muszą zachować określone parametr m.in. w zakresie prężności par na poziomie 60 kPa. Z tego też powodu paliwo o innym parametrze nie powinno być oferowane do sprzedaży. Organ odrzucił stanowisko skarżącego sugerującego, że paliwo nie było sprzedawane innym podmiotom, bowiem paliwo z którego pobrano próbę było oferowane do sprzedaży w dniu kontroli.

Organ nie podzielił stanowiska skarżącego, iż wyniki badań paliwa nie mogą być miarodajne z uwagi na fakt, że przeprowadzane były przez laboratorium, które nie posiada stosownej akredytacji w tym zakresie. Zdaniem organu akredytacja Nr [...] udzielona przez Polskie Centrum Akredytacji dla [...] Ośrodka Badawczo- Rozwojowego [...] w [...] przy ul. [...] uprawnia to laboratorium do badania prężności par co wynika nawet z dokumentów załączonych przez skarżącego do skargi - załącznik nr 7 i 8.

Wywodząc powyższe organ wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie:

ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zwana ustawą o u.s.a.,

ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwana ustawą o p.p.s.a.,

ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), zwana ustawą p.w.u.p.

Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne.

W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się

Sygn.akt 6 II SA 3838/03 5

na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art. l § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.l34 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 171 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, póz. 627 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem zabrania się wprowadzania do obrotu produktów, które nie odpowiadają wymaganiom, o których mowa w art. 166 i 167 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 169 i 170. Przepis art. 169 upoważniał Ministra właściwego do spraw gospodarki, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych wymagań w celu spełnienia obowiązków, o których mowa w art. 166 i 167. Przepis § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakościowych dla niektórych paliw ciekłych (Dz. U. Nr 229, poz. 1918 ze zm.) określił wymagania jakościowe dla benzyn silnikowych, oznaczonych kodami PCN 2710 11 41 0, 2710 11 45 0, 2710 11 49 0, 2710 11 51 0 oraz 2710 11 59 0. Szczegółowe unormowania, określa załącznik nr 1 do w/w rozporządzenia. Zgodnie z postanowieniami powołanego załącznika prężność par w okresie letnim tj. od 1 maja do 30 września - max. 60,0 kPa. Jak wykazały badania laboratoryjne pobranej próbki paliwa przeprowadzone w [...] Ośrodku Badawczo-Rozwojowym [...] w [...], ul. [...] wykazały, iż badana próbka paliwa nie spełnia wymagań w zakresie prężności par określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakościowych dla niektórych paliw ciekłych, bowiem prężność par badanej próbki wynosi 64,6 kPa. Wobec takich ustaleń organ działając na podstawie przepisu art. 18 ust. 1. ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 4 póz. 25 ze zm.) zarządził, w drodze decyzji, wycofanie z obrotu produktów

Sygn.akt 6 II SA 3838/03

bowiem było to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa.

W ocenie Sądu paliwo o tym parametrze nie powinno być wprowadzane go obrotu w okresie, w którym dokonano kontroli i pobrania próbki. Jak wskazano zgodnie z postanowieniami powołanego wyżej załącznika prężność par w okresie letnim tj. od 1 maja do 30 września - wynosić powinna max. 60,0 kPa. Jak wykazały badania laboratoryjne prężność par badanej próbki wynosiła 64,6 kPa. Tak więc parametr ten nie był zgodny z normą przewidzianą dla okresu letniego. Przepisy Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakościowych dla niektórych paliw ciekłych ((Dz.U. Nr 229; poz. 1918) regulują kwestię, możliwości wprowadzenia do obrotu paliwa o odpowiednich dla różnych okresów parametrów. W okresie letnim trwającym od 1 maja do 30 września paliwa ciekłe muszą zachować określone parametr m.in. w zakresie prężności par na poziomie 60 kPa. Z tego też powodu paliwo o innym parametrze nie powinno być oferowane do sprzedaży.

Sąd podobnie jak organ nie kwestionuje jakości paliwa, które w innym okresie spełnia wymagania i może być wprowadzane do obrotu.

Argumenty skarżącego jakoby paliwo nie było sprzedawane innym podmiotom, czyli nie było wprowadzane do obrotu nie znajdują uzasadnienia w zebranym materiale dowodowy. Z protokółu kontroli z dnia [...] czerwca 2003r. wynika, że pobrane w obecności sprzedawcy do analizy paliwo było reprezentatywne dla całej partii i pochodziło z jednego z trzech dystrybutorów paliw płynnych przeznaczonego do dystrybucji benzyny bezołowiowej 95.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego wywodzącego, iż cytowane Rozporządzenie dotyczy wyłącznie podmiotów wprowadzających paliwa do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej a nie dokonujących odsprzedaży wtórnej. Zdaniem Sądu słuszne jest stanowisko organu wskazującego, że paliwo powinno spełniać normy na każdym etapie dystrybucji. Ponadto należy zauważyć, że z dokumentacji sprzedaży paliwa (w tym świadectwa jakości) wynika, że kupujący znał parametry zakupionego towaru i jako podmiot profesjonalnie zajmujący się powinien realnie oceniać możliwość wyzbycia się towaru przed upływem terminu przewidzianego Rozporządzeniem.

W ocenie Sądu zarzut skarżącego dotyczący wiarygodności, wyników badań paliwa przeprowadzonych przez laboratorium [...] Ośrodka Badawczo- Rozwojowego [...] w [...] przy ul. [...] nie może być uznany za zasadny. Jak wynika z pisma, z dnia 31 lipca 2003r. (załącznik nr 7), akredytacja Nr [...]udzielona laboratorium przez Polskie Centrum Akredytacji uprawniało do badania prężności par natomiast nie uprawniało do opinii i interpretacji. Należy zauważyć, iż laboratorium dokonując badania i następnie oceny wskazało, że fragment dotyczący oceny nie jest objęty akredytacją (strona 2 Raportu Nr [...]).

Sygn.akt 6 II SA 3838/03 7

W tym stanie rzeczy skarga nie mogła być uwzględniona.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.