Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 689/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 13 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Teza: 1. Z treści art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika wniosek, że skoro zwolnienie z egzekucji dotyczy "określonych składników majątkowych", to nie może ono obejmować wszystkich składników majątku czyli w konsekwencji - całkowitego zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany może zatem ubiegać się o zwolnienie tylko niektórych składników swego majątku, co do których możliwe jest prowadzenie egzekucji .

2. Organ egzekucyjny, będąc jednocześnie wierzycielem, musi z tego względu kierować się także interesem społecznym. Przypomnieć bowiem trzeba, że zwolnienie z egzekucji w sytuacji, gdy wierzycielem jest inny podmiot niż organ egzekucyjny, możliwe jest tylko za zgodą wierzyciela (art. 13 § 1 u.p.e.a). Interes tego wierzyciela jest ponadto chroniony poprzez przyznanie mu prawa do wniesienia  zażalenie na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji składników majątkowych zobowiązanego (art. 13 § 2 u.p.e.a.).

TEZY

1. Z treści art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika wniosek, że skoro zwolnienie z egzekucji dotyczy "określonych składników majątkowych", to nie może ono obejmować wszystkich składników majątku czyli w konsekwencji - całkowitego zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany może zatem ubiegać się o zwolnienie tylko niektórych składników swego majątku, co do których możliwe jest prowadzenie egzekucji .

2. Organ egzekucyjny, będąc jednocześnie wierzycielem, musi z tego względu kierować się także interesem społecznym. Przypomnieć bowiem trzeba, że zwolnienie z egzekucji w sytuacji, gdy wierzycielem jest inny podmiot niż organ egzekucyjny, możliwe jest tylko za zgodą wierzyciela (art. 13 § 1 u.p.e.a). Interes tego wierzyciela jest ponadto chroniony poprzez przyznanie mu prawa do wniesienia  zażalenie na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji składników majątkowych zobowiązanego (art. 13 § 2 u.p.e.a.).


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Mikosz, Sędziowie NSA Przemysław Dumana, Ewa Madej (spr.), Protokolant Anna Bartkowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] nr [...] o odmowie zwolnienia spod egzekucji administracyjnej wynagrodzenia za pracę J. S..

Na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na zaległości J. S. z tytułu niezapłaconego podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1999 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanej w [...] w L., dokonanego zawiadomieniami z dnia [...] nr [...] oraz z dnia [...] nr [...].

Po dokonaniu zajęcia na konto organu egzekucyjnego wpływały regularnie wpłaty od pracodawcy – najpierw [...] w L., a następnie [...] w L..

W dniu 30 grudnia 2008 r. pełnomocnik zobowiązanej J. D. (zgłoszony wcześniej przez nią pismem z dnia 5 listopada 2008 r.) zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie z egzekucji zajętego wynagrodzenia. Wniosek został umotywowany zobowiązaniem się J. S. do dobrowolnego regulowania zaległości w miesięcznych ratach w wysokości [...] zł, a w przypadku uzyskania kredytu bankowego - do jednorazowej wpłaty w wysokości [...] zł i podwyższeniu miesięcznych rat do kwoty [...] zł, pod warunkiem jednoczesnego umorzenia w całości wszystkich odsetek za zwłokę.

2.Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. nr [...] odmówił zwolnienia z egzekucji administracyjnej wynagrodzenia za pracę, argumentując ją znaczną wysokością dochodzonych zaległości, przekraczającą z odsetkami łącznie kwotę [...] zł oraz faktem, że egzekucja jest skuteczna. Powyższe postanowienie zostało uchylone w trybie zażaleniowym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Naczelnikowi Urzędu Skarbowego L. z uwagi na konieczność sprecyzowania wniosku strony.

W wykonaniu powyższego postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. pismem nr [...] z dnia [...] wezwał zobowiązaną do skonkretyzowania żądania. Pełnomocnik strony pismem z dnia 10 kwietnia 2009 r. podtrzymał, iż pierwotne pismo z dnia 30 grudnia 2008 r. należy traktować jako wniosek o zwolnienie z egzekucji zajętego wynagrodzenia za pracę oraz podtrzymał zawartą w nim propozycję zobowiązanej do dobrowolnej zapłaty zaległości.

3. Po kolejnym przeanalizowaniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. postanowieniem dnia [...] nr [...] ponownie odmówił zobowiązanej zwolnienia spod egzekucji wynagrodzenia za pracę, motywując swe rozstrzygnięcie przede wszystkim nieuzasadniona stratą Skarbu Państwa z powodu rezygnacji z należnych odsetek za zwłokę, znacznie przekraczających kwotę należności głównej (stanowiących ok. 2/3 kwoty zadłużenia) oraz ryzykownym założeniem wnioskodawcy, że spłaty zobowiązania dokona z kredytu bankowego, z którym - w razie niespłacenia kredytu - wiąże się niebezpieczeństwo braku zaspokojenia z uwagi na ewentualny zbieg egzekucji.

4. Pełnomocnik zobowiązanej wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. do Dyrektora Izby Skarbowej w K., w którym zarzucił mu błąd w ustaleniach faktycznych polegający na:

- przyjęciu wadliwego założenia, że nie zachodzi ważny interes zobowiązanego w rozumieniu art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uzasadniający zwolnienie z egzekucji zajętego wynagrodzenia za pracę,

- przyjęciu wadliwego założenia, że zaciągnięcie przez zobowiązaną kredytu celem spłaty zobowiązań podatkowych, a następnie (ewentualnie) niespłacenie go będzie niekorzystne dla wierzyciela, gdy tymczasem zgodnie z art. 1025 § 1 k.p.c. i art. 115 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązania podatkowe w takiej sytuacji korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami banku, zatem nawet hipotetycznie w zakładanej sytuacji, wierzyciel będzie miał możliwość prowadzenia skutecznej egzekucji z wynagrodzenia za pracę dłużniczki.

Pełnomocnik wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zanegował stanowisko organu egzekucyjnego w zakresie wystąpienia trudności ze spłatą kredytu i wiążącym się z tym realnym zagrożeniem nieodzyskania zaległych podatków. Pełnomocnik dowodził braku podstaw do takich obaw m.in. z uwagi na hipotetyczność zagrożenia. Ponadto podnosił, że nawet w przypadku skrajnie niekorzystnego dla organu egzekucyjnego ukształtowania się przyszłej sytuacji, wierzyciel podatkowy, z uwagi na przepisy k.p.c. i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawsze będzie w uprzywilejowanej sytuacji i będzie korzystał z pierwszeństwa przed pozostałymi wierzycielami. Innymi słowy w przypadku, gdy wnioskodawczyni nie wywiąże się z złożonych przez siebie zobowiązań do dobrowolnej spłaty organ podatkowy, korzystając z pierwszeństwa przed innymi wierzycielami, dokona ponownego, skutecznego do tej pory zajęcia wynagrodzenia za pracę.

5. Rozpoznając zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie uwzględnił zawartej w nim argumentacji i utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie zwolnienia spod egzekucji wynagrodzenia za pracę J. S..

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zobowiązanie podatkowe odwołującej jest skutecznie egzekwowane od 2006 r., a od tego czasu zobowiązana nie podjęła żadnych kroków mających na celu redukcję odsetek, które obecnie dwukrotnie przekroczyły kwotę należności głównej. Ponadto organ wyraził opinię, że przychylenie się organu egzekucyjnego do wniosku zobowiązanej narazi Skarb Państwa na znaczne straty z uwagi na fakt, że po pierwsze zobowiązanie wraz z odsetkami jest regularnie spłacane od 2006 r., a po drugie przychylenie się do wniosku spowoduję stratę w postaci nieuregulowania odsetek, które jak wcześniej wykazano, dwukrotnie przewyższają zobowiązanie główne. Tym samym takie ustępstwa ze strony organów podatkowych byłyby nieusprawiedliwione ponieważ nie leżą w interesie społecznym, są sprzeczne z zasadą sprawiedliwości podatkowej, która wyraża się obowiązkiem płacenia podatków we właściwym terminie i wysokości. Ponadto organ odwoławczy zakwestionował podniesiony przez odwołującą zarzut korzystania z pierwszeństwa uprzywilejowania w zaspokojeniu organu podatkowego przed należnościami bankowymi, z uwagi na ewentualny sposób zabezpieczenia kredytu, który mógłby w przyszłości uniemożliwić egzekucję z wynagrodzenia za pracę.

6. Na powyższe postanowienie zobowiązana złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

1) naruszenie art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez:

- pominięcie przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego", o którym wprost mowa w przepisie, mimo że

- ustawa wymienia tę przesłankę jako podstawową dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie zwolnienia z egzekucji składnika majątkowego,

- przyjęcie za przesłankę rozstrzygnięcia o wniosku zobowiązanego istnienia lub braku interesu społecznego, podczas gdy z konstrukcji art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że sprawa zwolnienia z egzekucji ma charakter sprawy koncentrującej się na interesie indywidualnym,

- przyjęcie, że przeciwko rozstrzygnięciu sprawy zgodnie z wnioskiem zobowiązanego stoi zasada sprawiedliwości podatkowej "wyrażająca się płaceniem podatków we właściwym terminie i wysokości", podczas gdy zasada sprawiedliwości podatkowej będąca pojęciem doktrynalnym wiąże się nie tyle z terminowością lub skrupulatnością płacenia podatków, co jest postulatem teoretyków i praktyków zajmujących się opodatkowaniem adresowanym do ustawodawcy podatkowego, aby w konstrukcjach podatków uwzględnił określone (zmienne w czasie) względy społeczne i indywidualne, a ponadto założenie takie jest sprzeczne z istotą wniosku, o którym mowa art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który z reguły składany jest przez egzekwowanych zobowiązanych, którzy zobowiązań publicznoprawnych w terminie lub w odpowiedniej wysokości nie uiścili.

2) naruszenie zasad ogólnych kpa, a w szczególności:

- naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że interes społeczny przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy ma znaczenie nadrzędne wobec słusznego interesu obywateli wyrażającego się w przedmiocie niniejszej sprawy również w "ważnym interesie zobowiązanego".

W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu, opisując dotychczasowy przebieg postępowania egzekucyjnego skarżąca rozwinęła zarzuty skargi i podniosła, że dla rozpatrzenia niniejszej sprawy konieczne jest zbadanie przez organ egzekucyjny dwóch przewidzianych w art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłanek, a mianowicie ważnego interesu zobowiązanego oraz zgody wierzyciela. Skarżąca podniosła, że w przypadku, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem owo wyrażenie zgody powinno się sprowadzić do zbadania okoliczności, które – w przypadku gdyby organ egzekucyjny nie był wierzycielem i wierzyciel odrębnie odnosiłby się do wniosku o wyrażenie takiej zgody – zaważałby na wyrażeniu lub odmowie wyrażenia zgody wierzyciela na zwolnienie z egzekucji składnika majątkowego.

Ponadto skarżąca podkreśliła, że w jej sprawie pominięto i nie uwzględniono przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego" warunkującego zwolnienie z egzekucji określonych składników majątku zgodnie z treścią art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem skarżącej postanowienie organu odwoławczego koncentruje się na kwestii oceny czy zaproponowany system spłat jest korzystny czy nie jest korzystny dla Skarbu Państwa, a rozstrzygnięcie wbrew art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zostało sprowadzone do analizy czy planowany system spłat nie narusza interesu społecznego. Skarżąca zarzuciła, że w tym zakresie postanowienie przestało być rozstrzygnięciem w rozumieniu art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a stało się rozstrzygnięciem w przedmiocie zastosowania albo ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, albo umorzenia odpowiedniej jej części. Ponadto skarżąca zakwestionowała, że w postanowieniu przyjęto za najistotniejszą okoliczność fakt niepodjęcia przez nią żadnych "kroków hamujących piętrzenie się odsetek za zwłokę", z której wywiedziono następnie podstawę do przyjęcia, że wniosek jest nieuzasadniony, ponieważ niezrozumiałym jest przyjęcie tego faktu jako najistotniejszej okoliczności uzasadniającej nie uwzględnienie zażalenia obok badania interesu społecznego, wbrew postanowieniom art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Na poparcie swych twierdzeń strona powołała wyroki Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 r., sygn. akt III ARN 49/93 oraz WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 85/08, prezentujące wykładnię prawidłowego pojmowania interesu ogólnego, czyli społecznego lub publicznego w relacji z interesem indywidualnym poprzez przyjęcie, iż obowiązkiem organu badającego sprawę jest wskazanie o jaki interes publiczny chodzi i udowodnienie jego wpływu na ograniczenie uprawnień indywidualnych obywateli oraz, że interes społeczny nie może być traktowany jako przeciwieństwo interesu indywidualnego, a zadaniem organu podejmującego decyzję w sferze uznania administracyjnego jest harmonizowanie czy też godzenie tych interesów.

Skarżąca zarzuciła, że w zaskarżone postanowienie skupia się wyłącznie na interesie społecznym, ignorując interes indywidualny strony, tym samym strona podważa zasadność takiego postanowienia z uwagi na fakt, pozostawienia poza zakresem rozważań przesłankę interesu indywidualnego, pomimo że stanowi ona przesłankę rozstrzygającą sprawę w rozumieniu art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z uwagi na powyższe, a także z powodu powołania się na zasadę sprawiedliwości podatkowej skarżąca zarzuciła, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie jest wadliwe, ponieważ rozumując w sposób przedstawiony w postanowieniu, wszystkie wnioski składane a trybie art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie mogłyby zasługiwać na uwzględnienie, bo są składane w okolicznościach niepłacenia zobowiązań podatkowych.

7. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Przede wszystkim podniósł, że w przedmiotowej sprawie materialnoprawną przesłankę spornego rozstrzygnięcia stanowi art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Każde żądanie z trybie art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w mniemaniu zobowiązanego jest podyktowane jego ważnym interesem, którym w przypadku skarżącej są doprecyzowane w skardze względy prestiżowe i możliwość odbudowania zdolności kredytowej, pozwalającej na spłatę zobowiązania.

Zdaniem organu treść zaskarżonego w skardze postanowienia jednoznacznie wskazuje na prawidłowe zastosowanie art. 7 kpa, z którego wynika, że interes obywateli nie może być rozważany w oderwaniu od interesu społecznego, czego analiza znalazła odbicie w uzasadnieniu ww. zaskarżonego postanowienia. Pogląd ten podzielają przytoczone przez skarżącą wyroki sądowe. Jednakże w opinii organu odwoławczego, po dokonaniu analizy całokształtu ustaleń pod kątem realizowania przesłanki ważnego interesu skarżącej w związku z przesłanką interesu publicznego okazało się, że ich wzajemne zharmonizowanie jest niemożliwe. Organ podkreślił, że istotą postępowania egzekucyjnego jest przymusowe doprowadzenie do wykonania obowiązków ciążących na zobowiązanych, uchylających się od ich dobrowolnego spełnienia, a poza sporem jest fakt, że skarżąca uchylała się od uregulowania ciążącego na niej zobowiązania podatkowego kilka lat, w efekcie czego doszło do zajęcia wynagrodzenia za pracę. Skarżąca motywuje istnienie swojego ważnego interesu w zwolnieniu od zajęcia wynagrodzenia za pracę względami prestiżowymi, tymczasem w demokratycznym państwie prawa płacenie podatków określonych ustawą jest powszechnie obowiązujące, stąd w ocenie organu zobowiązana mając świadomość zadłużeń powinna odpowiednio wcześniej podjąć starania w kierunku ich uregulowania, w innej formie niż jednorazowa zapłata, co pozwoliłby uniknąć skutków powiadamiania o obciążających ją zobowiązaniach zakładu pracy.

Ponadto organ podtrzymał swoje stanowisko w zakresie hipotetyczności złożonych przez skarżącą deklaracji spłacenia zadłużenia kredytem bankowym od warunkiem odstąpienia od pobierania przez organ podatkowy odsetek za zwłokę ponieważ, po pierwsze organ nie posiada żadnej pewności, ze taki kredyt zostanie przyznany, a po drugie nie musi uznać za celowe zrezygnowanie z pobierania należnych odsetek.

Jednocześnie organ uznał za nietrafiony zarzut skargi dotyczący poglądu, iż stosowanie zasady sprawiedliwości podatkowej przy rozpoznawaniu wniosków z art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czyniłoby je nieskutecznym z uwagi na fakt składania tego typu żądań przez osoby zalegające w płaceniu podatków, ponieważ argument ten nie dotyczy każdego przypadku.

Organ za obciążający uznał fakt, że skarżąca nie podała żadnego usprawiedliwienia dla długoletniej zwłoki w uiszczaniu zobowiązań podatkowych powstałych jeszcze w 1999 r., mimo że organ podatkowy z wszczęciem egzekucji cierpliwie czekał do 2006 r., ponadto zobowiązana nie podała także żadnych ważnych, życiowych czy losowych powodów przemawiających za zwolnieniem jej wynagrodzenia za pracę np. zagrażających jej zdrowiu czy dalszej egzystencji, dla których to sytuacji przewidziany jest art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Ze względu na powyższe Dyrektor Izby Skarbowej w K., z braku podstaw do uwzględnienia skargi, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie może być uwzględniona, gdyż zaskarżone nią postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji nie naruszają prawa i to zarówno art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), jak i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, uregulowanych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie wniosek zobowiązanej o zwolnienie spod egzekucji zajętego przez organ egzekucyjny wynagrodzenia za pracę zmierzał do zastosowania względem wnioskodawczyni instytucji przewidzianej w art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi, że "organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić spod egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela". Powołana regulacja prawna przewiduje więc możliwość zwolnienia określonych składników majątkowych spod egzekucji, w przypadku spełnienia trzech wymienionych w tym przepisie przesłanek. Konstrukcja zwolnienia z egzekucji składników majątkowych opiera się na tzw. "uznaniu administracyjnym", co oznacza, że wypełnienie tych przesłanek nie zobowiązuje organu egzekucyjnego do zastosowania zwolnienia, a jedynie stwarza mu taką możliwość. Obowiązkiem organu, rozpoznającego wniosek, jest dokładne ustalenie stanu faktycznego oraz szczegółowe odniesienie się do niego w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony w stopniu wystarczającym, zaś stanowisko organów znalazło obszerne umotywowanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W szczególności należy podkreślić, że od wnioskodawcy należy oczekiwać iż nie tylko powoła się on na swój ważny interes, ale także przedstawi organowi dowody na jego istnienie. W rozpoznawanej sprawie takich dowodów nie przedstawiono ani nawet nie zawnioskowano, aby organ je przeprowadził w toku postępowania. Zamiast tego zobowiązana w zasadzie zaoferowała organowi egzekucyjnego rodzaj porozumienia czy też umowy co do sposobu regulowania egzekwowanych należności. Zaproponowała bowiem, w zamian za rezygnację z egzekucji z wynagrodzenia za pracę, wpłacanie miesięcznie wyższych kwot niż potrącane z jej wynagrodzenia oraz jednorazową wpłatę [...] zł z uzyskanego w przyszłości kredytu bankowego. Jednocześnie sformułowała żądanie, czy też warunek, w postaci umorzenia odsetek od egzekwowanych zaległości podatkowych.

Zdaniem Sądu, tak sformułowane uzasadnienie wniosku o zwolnienie z egzekucji

wynagrodzenia za pracę, nie pozwala na uznanie, że strona sprecyzowała i wykazała istnienie przesłanki ważnego interesu zobowiązanej. Jak słusznie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, instytucja z art. 13 § 1 zawsze leży w interesie zobowiązanego. Podkreślić jednak trzeba wyraźnie, że z woli ustawodawcy musi to być "ważny" interes jednostki, a więc taki, który winien przeważać nad podstawowym celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jakim jest doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku.

Z treści art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika ponadto wniosek, że skoro zwolnienie z egzekucji dotyczy "określonych składników majątkowych", to nie może ono obejmować wszystkich składników majątku czyli w konsekwencji – całkowitego zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany może zatem ubiegać się o zwolnienie tylko niektórych składników swego majątku, co do których możliwe jest prowadzenie egzekucji (nie podlegających wyłączeniom ustawowym), ale które – z ważnych powodów – mogą być przez organ egzekucyjny pominięte w procesie egzekwowania należności. Tymczasem żądanie zobowiązanej dotyczyło jedynego, skutecznego środka egzekucyjnego, jakim okazało się zajęcie wynagrodzenia za pracę. Uwzględnienie takiego żądania oznaczałoby de facto zaniechanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 6 powyższej ustawy " w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązków wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych". Naczelnik urzędu skarbowego, będący w niniejszej sprawie zarówno organem egzekucyjnym jak i wierzycielem, nie ma prawa rezygnować z dochodzenia należności z tytułu zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę, a do takiej sytuacji doprowadziłoby uwzględnienie wniosku skarżącej.

Powyższą okoliczność organy orzekające w niniejszej sprawie wzięły pod uwagę, jednakże – zdaniem Sądu – zbędnie uzasadniały swe stanowisko tylko interesem społecznym, z powołaniem się na art. 7 K.p.a., podczas gdy niedopuszczalność wykorzystania instytucji zwolnienie z egzekucji do spowodowania zaniechania postępowania egzekucyjnego, wynika z samego art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie oznacza to jednak, że rozważenie, przy rozpoznawaniu wniosku o zwolnienie z egzekucji, wszystkich aspektów sprawy nie powinno odbywać się z zachowaniem wymogów zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym art. 7 K.p.a. (w związku z art. 18 u.p.e.a.). Organ w każdej sprawie zobowiązany jest dążyć do jej załatwienia z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, nawet jeśli w przepisie materialnoprawnym przesłanek tych nie powtórzono lub, jak w art. 13 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jedną z tych przesłanek uregulowano odmiennie (poprzez użycie kwantyfikatora "ważny" zamiast "słuszny"). Odniesienie się do interesu społecznego ma szczególne znaczenie przy realizowaniu przez organ zadań w ramach uznania administracyjnego, dla uzasadnienie dokonanego przez ten organ wyboru. Zarzut skargi, kwestionujący prawo powołania się przez organy na interes społeczny, uznać więc trzeba za nieuzasadniony. Podkreślenia wymaga i ta okoliczność, że organ egzekucyjny, będąc jednocześnie wierzycielem, musi z tego względu kierować się także interesem społecznym. Przypomnieć bowiem trzeba, że zwolnienie z egzekucji, w sytuacji, gdy wierzycielem jest inny podmiot niż organ egzekucyjny, możliwe jest tylko za zgodą wierzyciela (art. 13 § 1 u.p.e.a). Interes tego wierzyciela jest ponadto chroniony poprzez przyznanie mu prawa do wniesienia zażalenie na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji składników majątkowych zobowiązanego (art. 13 § 2 u.p.e.a.).

W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie, w sposób niedostateczny odniosły się do kwestii żądań strony, wykraczających całkowicie poza kompetencję organu egzekucyjnego, a mianowicie – żądania umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Wniosek tej treści, abstrahując od jego ultimatywnego charakteru, mogła strona skierować wyłącznie do naczelnika właściwego urzędu skarbowego jako do organu podatkowego, w oparciu o art. 67 a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Jednakże braki uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w tym aspekcie nie miały żadnego wpływu na wynika sprawy.

Mając na względzie wszystkie wskazane wyżej okoliczności, Sąd oddalił skargę, jako nieuzasadnioną, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).