Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 839/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 77, 80, 97  par. 1  pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7  ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2014 r. sprawy ze skargi [...] Fabryki [...] P. Sp. z o. o. w likwidacji w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej [...] Fabryki [...] P. Sp. z o. o. w likwidacji w W., kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca

2013 r., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 26 stycznia 1947 r. złożonego przez inż. A. L. Prezesa Zarządu [...] Fabryki [...] P. Sp. z o. o., odmówił [...] Fabryce [...] P. Sp. z o. o. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W., przy ul. [...] róg [...] hip. nr [...], stanowiącego obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

W odwołaniu strona nie zgodziła się z organem, że nawet przy spełnieniu przesłanek zawartych w art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego jest konieczna w przypadku oddania gruntu w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej. Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Wojeowoda podał, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] róg [...]. nr hip. [...], która stanowi obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obr. [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W dniu 21 kistopada 1945 r. tj. z dniem wejścia w życie ww. dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisu art. 1 dekretu przeszedł na własność Gminy W. a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stał się własnością Skarbu Państwa.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. dotychczasowi właściciele gruntu, lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące, mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia

w posiadanie gruntu przez gminę złożyć wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. Organ orzekający był zobowiązany uwzględnić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela można było pogodzić z przeznaczeniem nieruchomości według planu zabudowy (obecnie planu zagospodarowania przestrzennego).

Objęcie w posiadanie przez gminę W. przedmiotowego gruntu nastąpiło w dniu [...] marca 1947 r. tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Termin do złożenia przez dotychczasowego właściciela wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, w trybie przepisów dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy upływał w przedmiotowej sprawie w dniu [...] września 1947 r.

Wojewoda podał, że z akt własnościowych nieruchomości położonej

w W. przy ul. [...] róg [...], nr liip. [...] wynika, że wniosek A. L. - Prezesa Zarządu [...] Fabryki [...] P. Sp. z o. o. z dnia 26 stycznia 1947 r. złożony został w dniu 11 lutego 1947 r., a zatem

z zachowaniem wymaganego terminu, tj. w dniu 1 1 lutego 1947 r. (v. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2003 r. sygn. OPS 3//03).

Odnosząc się do prawidłowości ustalenia przez organ pierwszej instancji spełnienia drugiej z przesłanek określonych w art. 7 dekretu, a więc korzystania

z gruntu dającego się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania,

a ściślej mówiąc, według planu zagospodarowania przestrzennego, organ wskazał,

że aktualnie przedmiotowa nieruchomość nie jest objęta żadnym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dla przedmiotowego trenu sporządzany jest projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ul. [...].

Zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. nr 80, poz. 717) projekt planu miejscowego powinien być zgodny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. W obowiązującym studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego m. W. (Uchwała nr [...] Rady W. z dnia

[...] października 2006 r.) przedmiotowa nieruchomość znajduje się w strefie oznaczonej symbolem [...] tj. tereny wielofunkcyjne z dopuszczeniem funkcji handlowej

o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 nr.

Za prawidłowe organ uznał ustalenie organu I instancji, że dotychczasowe korzystanie z gruntu przedmiotowej nieruchomości jest możliwe do pogodzenia

z jej przeznaczeniem według planu zagospodarowania przestrzennego. Pomimo tego, brak było w niniejszej sprawie możliwości ustanowienia przez organ I instancji prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości będącej przedmiotem sprawy.

Wojewoda [...] wskazał, że działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], uregulowana w księdze wieczystej [...] znajdowała się na dzień wydania decyzji przez organ I instancji w użytkowaniu wieczystym G. [...] Spółka z o.o. Obecnie, co potwierdza odpis zwykły z księgi wieczystej [...] wg stanu z dnia 14 stycznia 2014 r. działka ewidencyjna nr [...]

z obrębu [...] znajduje się w użytkowaniu wieczystym F. Sp. z o. o.

Organ stwierdził, że zgodnie z poglądami prezentowanymi w judykaturze,

w sytuacji gdy na nieruchomości objętej działaniem dekretu ustanowiono użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej, nawet w sytuacjach gdy w sposób niezgodny

z prawem odmówiono dotychczasowemu właścicielowi ustanowienia użytkowania wieczystego lub wniosku takiego nie rozpatrzono, dopóki nie dojdzie do rozwiązania użytkowania wieczystego, nie ma możliwości ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz innej osoby.

Zatem, w ustalonym stanie faktycznym części działki nr [...] z obrębu [...], zdaniem organu drugiej instancji, istniejące obciążenie tej części przedmiotowej nieruchomości stanowi w świetle powszechnie obowiązujących przepisów wystarczającą podstawę odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, bowiem organ rozstrzygający sprawę nie ma prawnej możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na gruncie, który jest już tym prawem obciążony. Organ podkreślił, że o prawnej możliwości ustanowienia użytkowania wieczystego nie decydują wyłącznie przesłanki określone w art. 7 ust. 2 dekretu. Uwzględnienie wniosku dekretowego nie może bowiem odbywać się bez wzięcia pod uwagę skutków prawnych działań podjętych przez osoby trzecie w sferze prawa cywilnego, w tym przypadku czynności prawnej zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w trybie dekretu nie może następować z naruszeniem instytucji prawa cywilnego określających następstwa prawne zachodzące po dokonaniu oznaczonej czynności prawnej oraz naczelnych zasad konstytucyjnych. Organ wskazał nadto, że prawa obecnego użytkownika wieczystego nieruchomości, stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...], a zarazem właściciela znajdujących się na niej budynków chroni zasada rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Za prawidłową organ odwoławczy uznał ocenę organu I instancji, że pomimo spełnienia przesłanek, zawartych w art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy w przypadku przedmiotowej nieruchomości, ustanowienie użytkowania wieczystego na jej terenie nie jest możliwe z uwagi na oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej oraz ujawnienie tego faktu w księdze wieczystej.

Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi [...] Fabryki [...] P. Sp.

z o.o. w likwidacji w W., reprezentowanej przez radcę prawnego. Pełnomocnik wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, zarzucił:

1) naruszenie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. zakończenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...]

z dnia [...] kwietnia 1992 roku, na mocy której Dom [...] nabył prawo użytkowania wieczystego oraz własność budynków położonych na obecnej działce ewidencyjnej [...] z obrębu [...] położonej przy ulicy [...] róg [...]

w W. (hip. [...]), które to postępowanie ma charakter prejudycjalny wobec postępowania dekretowego;

2) rażące naruszenie art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 roku

o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy poprzez odmowę ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz [...] Fabryki [...] P. z ograniczoną odpowiedzialności w likwidacji, podczas gdy w sprawie spełnione są wszystkie przesłanki ustanowienia prawa użytkowania wieczystego wymagane tym przepisem, co wprost przyznaje Prezydent W.,

3) naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu poprzez wydanie decyzji sprzecznej z ustaloną linią orzecznictwa sądowo-administracyjnego oraz administracyjnego, w której jednolicie przyjmuje się, iż odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu nie jest możliwa z żadnej innej przyczyny niż niemożliwość pogodzenia sposobu używania gruntu z ustaleniami planu zabudowy (planu zagospodarowania przestrzennego),

a więc taką przyczyną odmowną nic jest i nic może być prawo użytkowania wieczystego ustanowione z naruszeniem prawa pierwszeństwa przysługującemu poprzednim właścicielom;

4) nieuwzględnienie jednolitego orzecznictwa sądów administracyjnych poprzez pominięcie praw wynikających z dekretu tj. prawa pierwszeństwo przed innymi prawami polegających na powinności rozstrzygnięcia spraw dekretowych przed rozpoznaniem innych wniosków dotyczących nieruchomości przejętych na podstawie przedmiotowego dekretu na rzecz Skarbu Państwa a później Gmin;

5) naruszenie art. 77 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia faktów mających dla sprawy istotne znaczenie takich jak ustalenie, czy nieruchomość ozn. hip. [...] znajduje się w całości na działce o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...] oraz czy obecni użytkownicy wieczyści w dobrej wierze nabyli prawo użytkowania wieczystego, co nie zostało wykazane ze względu na orzekanie na podstawie szczątkowej i niepełnej dokumentacji;

Uzasadniając pierwszy z zarzutów pełnomocnik wskazał, że Wojewoda [...] powinien zawiesić niniejsze postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. zakończenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1992 roku, na mocy której Dom [...] nabył prawo użytkowania wieczystego oraz własność budynków położonych na obecnej działce ewidencyjnej [...] z obrębu [...] położonej przy ulicy [...] róg [...] w W. (hip. [...]). Zawieszenie postępowania było konieczne, albowiem występujące w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze prawomocnie rozstrzygnięte (v. wyrok NSA z dnia 28 maja 2008 roku (sygn. akt: II OSK 1698/07, LEX nr 489631).

Pełnomocnik podkreślił, że w niniejszej sprawie organy dysponowały informacją o toczącym się postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1992 roku, na mocy której Dom [...] nabył prawo użytkowania wieczystego. Wynika to chociażby

z korespondencji z Ministerstwem Infrastruktury i Rozwoju, którego urzędnicy wielokrotnie zwracali się o akta przedmiotowej sprawy w związku z w/w postępowaniem nadzorczym. Pełnomocnik załączył do skargi odpisy pisma Naczelnika Wydziału ds. Uwłaszczenia Osób Prawnych i Regulacji Stanów Prawnych Dróg MTBiGM z dnia

19 lipca 2013 r. skierowanego do [...] Urzędu Wojewódzkiego, w którym organ przesyłając kopię wniosku [...] Fabryki [...] P. Sp. z o.o. w likwidacji o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1992 roku, w części dotyczącej uwłaszczenia Domu [...] działką położoną w W. przy ulicy [...] róg [...] o nr. [...] z obrębu [...], zwrócił się o nadesłanie akt sprawy uwłaszczeniowej zakończonej tą decyzją. Pismem z tej samej daty Naczelnik Wydziału ds. Uwłaszczenia Osób Prawnych i Regulacji Stanów Prawnych Dróg MTBiGM zwrócił się zaś do Urzędu W. z prośbą o wypożyczenie akt sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r.

W dalszej części obszernego uzasadnienia skargi pełnomocnik odnosząc się do postawionych zarzutów przywołał poglądy prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Podniósł nadto, że w sprawie tej organ nigdy nie rozpoznał wniosku dekretowego, nigdy nie wydał decyzji o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, więc były własciciel gruntu, który w terminie złożył wniosek dekretowy, pozostawał nadal włascicielem budynku. Strona trzecia, której przyznano użytkowanie wieczyste do tej nieruchomości mogła z łatwością zapoznać się z aktami sprawy nieruchomości [...] przy [...] róg [...].

Pełnomocnik skarżącego podniósł, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu przed rozpoznaniem wniosku właściciela zgloszonego na podstawie dekretu jest czynnością cywilnoprawną sprzeczną z art. 7 dekretu, a więc bezwzględnie nieważną na podstawie art. 58 § 1 k.c.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 77 k.p.a. pełnomocnik wskazał, że organ zaniechał dopełnienia obowiązku zebrania całego materiału dowodowego niezbędnego dla ustalenia faktu mającego znaczenie dla sprawy, tj. ustalenie, czy nieruchomość będąca przedmiotem sprawy zawiera się w całości na działce o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...]. Organ uznał tę okoliczność za udowodnioną nie uzasadniając jej w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik podkreślił, że strona po zapoznaniu się z aktami sprawy nie natrafiła na dokumenty świadczące, że nieruchomość ozn hip [...] znajduje się w całości na obecnej działce nr [...] z obrębu [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując

się na dotychczasowe ustalenia.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie

w dniu 25 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] nr [...] z dnia

[...] kwietnia 1992 roku został złożony przez [...] Fabrykę [...] P. Sp. z o.o. w likwidacji w dniu [...] czerwca 2013 r. Wniosek

ten pozostaje na etapie rozpoznawania.

Pełnomocnik uczestnika postępowania F. Sp. z o.o. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja, jak też decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego, tj. przepisu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewoda [...] utrzymując w mocy wydaną z naruszeniem powołanych wyżej przepisów decyzję organu I instancji naruszył również art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie zaś do art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie, zgodnie z art. 80 k.p.a., ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W sprawie niniejszej, obowiązki określone powołanymi wyżej przepisami prawa nie zostały przez organy obu instancji dopełnione w podstawowym zakresie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zasadnie skarżący zarzucił, że organy nie dokonały pełnych ustaleń stanu faktycznego w zakresie stwierdzenia, czy nieruchomość położona w W. przy ul. [...] róg [...] hip. nr [...], której dotyczył wniosek z dnia 26 stycznia 1947 r. o przyznanie prawa własności czasowej, w istocie stanowi obecnie – jak przyjęły organy w obu decyzjach – część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

Zarówno Prezydent W., jak i Wojewoda [...] rozpatrując wniosek z dnia 26 stycznia 1947 r. o przyznanie prawa własności czasowej (prawa użytkowania wieczystego) stwierdzili odpowiednio w decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r.

i w decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r., że nieruchomość położona w W. przy

ul. [...] róg [...] hip. nr [...] stanowi obecnie część działki ewidencyjnej

nr [...] z obrębu [...]. Z uzasadnień obu tych decyzji nie wynika, na jakiej podstawie ustalenie powyższe zostało dokonane.

Zgodzić trzeba się ze skarżącym, że w aktach postępowania administracyjnego brak jest dokumentów, na których organy ustalenie we wskazanym zakresie poczyniły.

W aktach tych znajduje się jedynie: 1) pismo głównego specjalisty Urzędu Miasta W. Biura Gospodarki Nieruchomościami, Geodezji i Katastru Delegatury Dzielnicy [...] z dnia 17 czerwca 2004 r., w którym H. W. informuje Ministerstwo Infrastruktury, że nieruchomość położona w W. przy

ul. [...] róg [...] hip. nr [...] stanowi część gruntu oznaczonego

w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2

z obrębu ewidencyjnego [...] będącego własnością Skarbu Państwa

i pozostającego w użytkowaniu wieczystym J. [...] Sp. z o.o. z siedzibą

w W., 2) kserokopia fragmentu mapki (szkicu, rysunku) z zaznaczonym na kolorowo kwadratem. Brak jest jakichkolwiek oznaczeń źródła pochodzenia tej mapki, czy szkicu. Pozostałe pisma Wydziału Geodezji i Katastru Urzędu W.

z 2005 r. znajdujące się w aktach sprawy informują, że Wydział ten nie posiada danych mogących posłużyć do określenia przebiegu granic hipoteki [...] na mapie i wydania wypisu z rejestru gruntów dla tej nieruchomości.

Akta sprawy nie zawierają żadnego dokumentu wskazującego na granice dawnej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] róg [...] hip. nr [...] oraz na jej powierzchnię, jak również dokumentu określającego granice i powierzchnię działki ewidencyjnej nr [...], co do której organ przyjął, że jej część stanowi dawną nieruchomość hip. nr [...]. Brak jest wypisu z rejestru gruntów działki ewidencyjnej

nr [...], czy wyrysów z mapy ewidencyjnej.

Tymczasem, dokonanie ustaleń, co do przebiegu granic i powierzchni dawnej nieruchomości przy ul. [...] róg [...] hip. nr [...], a tym samym ustalenie, jaką obecnie działkę ewidencyjną, czy działki i w jakich dokładnie granicach, stanowi

ta nieruchomość, ma zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie. Nie może być żadnych wątpliwości w tym zakresie, albowiem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy

o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego ma znaczenie aktualny stan prawny nieruchomości, którą stanowi dawna nieruchomość przy ul. [...] róg [...] hip. nr [...].

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał w swoich orzeczeniach, że organy administracji obecnie rozpatrują wniosek oparty na treści art.7 ust.2 dekretu

z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) w okolicznościach faktycznych i prawnych będących niejednokrotnie wynikiem przemian, dokonanych m.in. na gruncie ustawy z dnia

29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), czyli tzw. noweli uwłaszczeniowej. Była ona wyrazem transformacji ustrojowej 1989 r. oraz odejścia od zasady jednolitej

i niepodzielnej władzy państwowej. Ustawa przewidywała tzw. uwłaszczenie państwowych osób prawnych z dniem 5 grudnia 1990 r. (data wejścia w życie ustawy), czyli nabycie z mocy prawa przez państwowe osoby prawne prawa użytkowania wieczystego gruntów, które do tej pory były w zarządzie tych osób.

Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że wyłącznie językowa wykładnia przepisu art. 7 ust. 2 dekretu nie jest wystarczająca obecnie dla rozstrzygnięcia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej (prawa użytkowania wieczystego). Niezbędna jest wykładnia systemowa i funkcjonalna przepisów określających pewien porządek prawny uzyskiwania prawa do gruntu. W orzecznictwie i doktrynie aprobowane jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że właściwe stosowanie prawa nie może ograniczać się wyłącznie do stosowania literalnej wykładni. Wykładnia gramatyczna jest tylko jednym ze sposobów wykładni przepisu i powinna być uzupełniana w zależności od charakteru regulacji wykładnią systemową, funkcjonalną oraz celowościową. Wykładnia systemowa opiera się na założeniu, że prawo powinno być spójną, niesprzeczną wewnętrznie całością, a pojedyncze przepisy nie powinny naruszać tego porządku. Analiza danego przepisu powinna obejmować jego związek z innymi przepisami. Wykładnia danego przepisu powinna być dokonywana na podstawie całokształtu obowiązujących przepisów, a nie na podstawie jednego przepisu w oderwaniu od innych (v. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2224/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Pogląd ten w pełni podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Z tego

też względu ustalenia stanu faktycznego we wskazanym już wyżej zakresie uznać należy za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje jednocześnie,

że po dokonaniu przez organ ustaleń we wskazanym wyżej zakresie, w przypadku stwierdzenia w dalszej kolejności, że w odniesieniu do działki lub działek, które stanowi obecnie dawna nieruchomość oznaczona hip. [...], wydana została decyzja uwłaszczeniowa i toczy się postępowanie nieważnościowe w jej przedmiocie, konieczne będzie rozważenie przez organ – zależnie od etapu postępowania nieważnościowego –zawieszenia postępowania w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że wynik postępowania nadzorczego dotyczącego decyzji uwłaszczeniowej, wydanej w czasie, gdy nie był rozpoznany wniosek byłego właściciela nieruchomości, może mieć wpływ na załatwienie tego wniosku. Wniosek ten miał bowiem pierwszeństwo co do ustanowienia prawa do gruntu, gdyż rozpatrzony pozytywnie uniemożliwiłby następnie uwłaszczenie. Nadto, uwłaszczenie nie mogło naruszać praw osób trzecich, a takim było prawo do rozpoznania wniosku dekretowego w świetle przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu

o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 379/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się też,

i Sąd rozpoznający sprawę pogląd ten podziela, że wynik postępowania nieważnościowego w przedmiocie decyzji uwłaszczeniowej, ma istotne znaczenie

w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie art. 7 ust. 2 dekretu (v. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2224/12).

W tych okolicznościach sprawy, przedwczesne było rozstrzyganie przez Sąd

o zasadności pozostałych zarzutów skargi.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie 2 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 152 powołanej ustawy. O kosztach postępowania sądowego orzeczono, na podstawie przepisu art. 200 w związku z art. 205 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.