Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 939/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 90 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 29 ust. 1, ust. 3 lit. a)
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 181a
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
journal: Dz.U.UE.L 1972 nr 300 poz 191 Protokół 3 do Umowy
law: Umowa zawarta pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Sulimierski Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia NSA Marzenna Zielińska (spr.) Protokolant Małgorzata Suchocka po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Go 810/07 w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Go 810/07 oddalił skargę E. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru, podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług.

Referując stan faktyczny sprawy Sąd stwierdził, że skarżąca w dniu [...] czerwca 2005 r. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu zakupiony od szwajcarskiej firmy używany samochód osobowy marki Jaguar, o pojemności silnika 2099 cm3, rok produkcji 2002. Zadeklarowała wartość celną pojazdu w wysokości 1500 CHF, zgodnie z dołączoną do zgłoszenia celnego fakturą bez numeru z dnia [...] czerwca 2005 r., oraz preferencyjną stawkę celną 0% przewidzianą dla towarów pochodzących ze Wspólnoty lub z krajów korzystających. W związku z przeprowadzoną kontrolą postimportową towaru organ celny przesłał wspomnianą fakturę do weryfikacji szwajcarskim służbom celnym.

W związku z wynikami weryfikacji, Naczelnik Urzędu Celnego w Z. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. określił wartość importowanego pojazdu na kwotę 47.548 zł oraz dokonał ponownego wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym z tytułu importu. Z pisma z dnia [...] stycznia 2006 r. przekazanego przez władze szwajcarskie wynikało, że pojazd został sprzedany za kwotę 17400 CHF w dniu [...] czerwca 2006 r., a rachunek nie zawierał deklaracji pochodzenia towaru.

Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Stwierdził, że władze celne kraju eksportu przeprowadziły materialną weryfikację dokumentu pochodzenia towaru w postaci zamieszczonej na fakturze deklaracji eksportera. W jej wyniku autentyczność przedstawionego przez zgłaszającego dokumentu zakupu nie została urzędowo potwierdzona, a jednocześnie, dokument znajdujący się w księgach handlowych sprzedającego nie zawierał deklaracji o pochodzeniu. Dlatego też organ I instancji zasadnie uznał, iż strona bezpodstawnie skorzystała z preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0%. Organ II instancji podkreślił, iż organy celne nie mają uprawnienia do kwestionowania uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji ani domagać się od władz weryfikujących udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów obowiązujących w danym kraju. Wynik weryfikacji nie mógł być podważany ani przez organy celne, ani przez importera, gdyż stanowił on dokument urzędowy, jako taki wiążący dla organów celnych.

Dyrektor Izby Celnej w R. w odpowiedzi na skargę wniesioną przez E. M. wyjaśnił ponadto, że zgodnie z art. 29 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Nadesłane przez szwajcarskie władze celne dokumenty mogły stanowić dowód w sprawie, albowiem zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004 r., Nr 68, poz. 622 ze zm.) organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Takim organem celnym jest Dyrekcja Okręgu Celnego Schaffhausen, która przekazała wynik weryfikacji dokumentu transakcyjnego. Jego treść jest jednoznaczna – w kolumnie 10 tabeli, która zgodnie z tłumaczeniem wyniku weryfikacji oznacza kwotę zapłaconą przez polskiego klienta, podano 17.400,00 CHF. Dodatkowo na potwierdzenie powyższego faktu przesłano stosowną fakturę.

Organ stwierdził również, że pojazd został zakupiony na terenie Konfederacji Szwajcarskiej, która nie jest członkiem Wspólnoty Europejskiej. Stąd też - pomimo faktu, że Konfederacja Szwajcarska jest tzw. krajem stowarzyszonym z UE, przepis art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską nie znajduje tu zastosowania. Przepis ten, w ocenie Dyrektora Izby Celnej w R., ma zastosowanie jedynie do krajów i terytoriów zamorskich utrzymujących szczególne stosunki z Danią, Francją, Niderlandami i Zjednoczonym Królestwem, szczegółowo wymienionych w Załączniku do Traktatu (art. 182 Traktatu). Konfederacja Szwajcarska nie została jednak umieszczona w ww. Załączniku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalając skargę za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, zwany w dalszej części "WKC" (Dz. U. UE L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm.).

Sąd stwierdził, że raporty szwajcarskich władz celnych zawierające wynik postępowania weryfikacyjnego wraz z załączoną do nich fakturą były dowodami w sprawie, które organy celne poddały ocenie. Ocena ta nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i korzystała z ochrony przewidzianej w art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Obie faktury – zarówno załączona do zgłoszenia celnego przez skarżącą jak i faktura znajdująca się w dokumentacji wystawcy są dokumentami prywatnymi i podlegały jako takie ocenie organu celnego. Skarżąca nie wykazała jaki cel miałby szwajcarski eksporter wykazując w swoich księgach podatkowych przychód z faktury na wyższą kwotę. Zdaniem Sądu, organ celny zasadnie uznał, iż bardziej wiarygodny jest dokument zaksięgowany przez eksportera i włączony do dokumentacji księgowej firmy zbywcy niż dokument przedstawiony przez nabywcę. Tym samym organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną towaru w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy.

Sąd wskazał ponadto, że możliwość umieszczania deklaracji pochodzenia towaru na fakturze pojawiła się dopiero wskutek wejścia w życie Decyzji Nr 3/2005 Wspólnego Komitetu UE - Szwajcaria z 15 grudnia 2005 r. zmieniającej protokół nr 3 do Umowy dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej (Dz. U. UE L z 15 lutego 2006 r., Nr 45 poz. 1). Przed wskazaną datą nie było podstaw do umieszczania na fakturze deklaracji pochodzenia. Z tego też względu należy przyjąć, że dokument na którym taka deklaracja się znajduje – jest formalnie nieprawidłowy.

Odnosząc się do podniesionego przez skarżącą zarzutu, że organ nie wyjaśnił w jakim stanie technicznym znajdował się importowany samochód, Sąd wskazał, że strona nie przedstawiła żadnych argumentów na tę okoliczność. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie stan techniczny pojazdu ma wtórne znaczenie. Ponieważ skarżąca do zgłoszenia celnego przedłożyła dokument o treści zupełnie innej niż ten, którym dysponował sprzedawca i który znajdował się w jego dokumentacji, to okolicznością, którą należało ustalić była wartość transakcyjna towaru, a w tym celu należało m.in. dokonać oceny przedłożonej przez skarżącą faktury, jak i faktury otrzymanej od organów celnych Szwajcarii. Skoro były podstawy do przyjęcia wartości transakcyjnej wynikającej z dokumentów, to nie było podstaw do określenia tej wartości metodą "ostatniej szansy" - gdzie stan techniczny miałby znaczenie dla określenia wartości pojazdu.

W ocenie Sądu z uwagi na nieprzedłożenie przez skarżącą dokumentu, z którego wynikałoby, że importowany pojazd mógł być uznany za produkt pochodzący ze Szwajcarii w rozumieniu Protokołu 3 do Umowy pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską z 1972 r. zasadnie odmówiono skorzystania z preferencji celnych i podatkowych przewidywanych w art. 3 i 18 Umowy pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską z 1972 r. Produkty pochodzące w rozumieniu tego Protokołu podlegają przy przewozie do Wspólnoty i do Szwajcarii postanowieniom umowy pod warunkiem przedłożenia stosownego świadectwa wystawianego wyłącznie na pisemny wniosek eksportera, sporządzony na przewidzianym do tego formularzu. Zastosowanie wobec importera zerowej, preferencyjnej stawki celnej nastąpiło w związku z przedłożeniem pierwotnej faktury, na której znajdowała się deklaracja pochodzenia. Przyjęcie przez organy jako podstawy wymiaru należności celnej faktury uzyskanej od szwajcarskich organów celnych przy jednoczesnym braku odpowiedniego świadectwa przewozowego (pochodzenia), musiało skutkować odmową zastosowania stawki celnej preferencyjnej.

Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm.; dalej TWE) Sąd stwierdził, że przepis ten dotyczy państw członkowskich Unii Europejskiej. Bezsporne zaś jest między stronami, iż Konfederacja Szwajcarii nie jest członkiem Unii Europejskiej i nie została wymieniona w Załączniku II do Traktatu wśród krajów, do których stosuje się postanowienia TWE. Skoro zatem przepis ten nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie, to nie mógł zostać naruszony.

W skardze kasacyjnej E. M. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) oraz art. 174 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zarzuciła orzeczeniu rażące naruszenie prawa materialnego przez mylne jego rozumienie, a mianowicie:

- art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz artykuł 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE L z dnia 11 października 1993 r.) z uwagi na nieuzasadnione kwestionowanie wartości celnej towaru uwidocznionej na umowie kupna oraz dokumentów pochodzenia towaru;

- art. 90 Traktatu ustanawiającego Unię Europejską w związku z art. 3 i art. 18 umowy z 1971 r. zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarii (Dz. U. nr WE L 300 ze zm.) w związku z art. 300 ust. 7 i ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską – z uwagi na uznanie, iż po dacie wejścia Polski do Unii Europejskiej przepisów umów nie stosuje się wprost w zakresie obrotu towarowego między ww. krajami i istnieje obowiązek zapłaty podatku akcyzowego od sprowadzanych ze Szwajcarii samochodów osobowych, podczas gdy na samochody ze Szwajcarii, jako kraju stowarzyszonego z UE na podstawie ww. umowy, nie ciąży akcyza w wysokości jak dla innych krajów pozawspólnotowych i w danym stanie została ona pobrana nienależnie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca stwierdziła, że Sąd błędnie nie uznał zarzutu, iż do towarów szwajcarskich zastosowanie ma taka sama zasada, jak względem innych krajów członkowskich Unii. Szwajcarię łączą z Unią Europejską, a zatem od 1 maja 2004 r. także z Polską, umowy międzynarodowe, na mocy których na sprowadzanych lub eksportowanych samochodach osobowych nie ciąży obowiązek zapłaty podatku akcyzowego. Podstawą prawną dla powyższego twierdzenia jest art. 3 i art. 18 Umowy w związku z art. 300 ust. 7 i ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Tymczasem Sąd wskazał, że wspomniana zasada dotyczy stosowania jedynie preferencji celnych i podatkowych we wzajemnej wymianie handlowej między obu umawiającymi się stronami i wymagane jest przedstawienie określonych dokumentów świadczących o pochodzeniu produktu ze Szwajcarii.

Zdaniem skarżącej, o pochodzeniu samochodu ze Szwajcarii świadczą dokumenty rejestracyjne oraz ustalenia poczynione w postępowaniu weryfikacyjnym. W kwestii źródeł pochodzenia towaru nie można przyjmować domniemań prawnych o niezidentyfikowanym pochodzeniu towaru i wdrożeniu przepisów upoważniających do weryfikacji na podstawie art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 oraz art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93.

Skarżąca podkreśliła również, że należytej wykładni art. 90 Traktatu ustanawiającego Unię Europejską w związku z art. 3 i art. 18 umowy w związku z art. 300 ust. 7 i ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską dokonał ustawodawca w nowo uchwalonej ustawie z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego. Skarżąca zacytowała fragment z projektu ustawy, w brzmieniu: "zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju zgodnie z przepisami prawo o ruchu drogowym. Stąd z uwagi na równość podmiotów uzasadnione jest objęcie omawianym prawem do zwrotu także akcyzy zapłaconej z tytułu importu samochodów osobowych. Ponadto należy zauważyć, że do towarów będących przedmiotem wymiany handlowej między Unią Europejską a państwami trzecimi mogą znaleźć zastosowanie umowy międzynarodowe (...), które zawierają przepisy zakazujące stosowania praktyk dyskryminujących między produktami jednej z umawiających się stron i produktami pochodzącymi z obszaru drugiej umawiającej się strony. Zatem w swej treści zawierają dyspozycję podobną do treści art. 90 TWE".

Obowiązek stosowania umów międzynarodowych wynika z samej Konstytucji RP, stosownie do treści art. 8 ust. 1 w związku z art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 3, zgodnie z którymi ratyfikowane umowy międzynarodowe są źródłem powszechnie obowiązującego prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., to jest naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Strona skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji błędną wykładnię powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Należy stwierdzić, że naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię nastąpić może w sytuacji, gdy Sąd I instancji zaakceptuje i uzna za prawidłowe mylne rozumienie przepisu przez organy administracji. Stawiając taki zarzut w skardze kasacyjnej strona winna zatem nie tylko wskazać, jak dany przepis prawa winien być odczytywany, ale również wyjaśnić, dlaczego interpretacja przepisu zaakceptowana przez sąd jest niewłaściwa (vide wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 24/06).

Ze względu na brak zarzutów procesowych Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany jest przyjąć za wiążący stan faktyczny ustalony w zaskarżonym wyroku. Za bezsporne w sprawie należy więc uznać, że skarżąca sprowadziła ze Szwajcarii samochód osobowy, deklarując preferencyjną stawkę celną 0%, przewidzianą dla towarów pochodzących ze Wspólnoty lub kraju korzystającego, stosownie do deklaracji eksportera o pochodzeniu towaru zamieszczonej na fakturze zakupu (bez numeru, opatrzonej datą 10 czerwca 2005 r.). Po przeprowadzeniu weryfikacji dowodu pochodzenia w trybie określonym w Protokole 3 do umowy z 1972 r. zawartej pomiędzy Europejską Wspólnota Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską (Dz.U. WE L 300 z 31 grudnia 1972 r.), szwajcarskie władze celne przesłały pismo, w którym nie potwierdziły autentyczności przedstawionej przez stronę faktury. Do raportu dołączyły fakturę zakupu z wcześniejszej daty niż faktura nadesłana do porównania (tj. z 7 czerwca 2005 r.), opatrzoną numerem 501089 i opiewającą na kwotę 17.400 CHF, a nie jak pierwotnie 1500 CHF. Ponieważ w odpowiedzi na wniosek o weryfikację zagraniczny organ celny nie potwierdził autentyczności dowodu pochodzenia (deklaracji pochodzenia na fakturze, której organy nie uznały za dowód zakupu i rzeczywistej płatności), polskie organy celne odmówiły preferencji. Ujawniony w księgowości szwajcarskiej firmy rachunek na kwotę 17.400 CHF nie zawierał deklaracji eksportera stanowiącej postawę do skorzystania z preferencyjnej stawki celnej. Bezsporny pozostał jedynie fakt sprowadzenia pojazdu z terytorium Konfederacji Szwajcarskiej.

Przy tak ustalonym stanie faktycznym skarżąca powołała się na naruszenie art. 29 ust. 1 rozporządzenia rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. WE L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm.), zgodnie z którym wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty (...). Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca nie zgodziła się z oceną, iż organy celne zasadnie – na podstawie art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. WE L 253 z dnia 11 października 1993 r.), stanowiącego o możliwości odstąpienia od ustalenia wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości celnej w przypadku zaistnienia uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w ww. przepisie WKC – zakwestionowały dane wynikające ze zgłoszenia celnego i uznały je za nieprawidłowe.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że argumenty podniesione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej są chybione. Skarżąca utożsamia pojęcie pochodzenia towaru, uprawniające do zastosowania preferencyjnej stawki celnej w imporcie, z określeniem kraju wywozu (eksportu). Zdaniem skarżącej, art. 29 ust. 1 WKC nie pozwalał na określenie wartości celnej towaru na podstawie danych uzyskanych w niniejszej sprawie w wyniku weryfikacji. Przede wszystkim skarżąca zarzucając mylne rozumienie przepisu nie wskazała, jak jej zdaniem przepis ten powinien być interpretowany. Stwierdziła jedynie, że organy błędnie przyjęły za wartość celną wartość niewynikającą z faktury załączonej przez stronę do zgłoszenia celnego. Należy wszakże zwrócić uwagę, że z art. 29 WKC nie wynika, że wartość transakcyjna musi odpowiadać cenie podanej przez zgłaszającego. Zgodnie z art. 29 ust. 3 lit. a) WKC, ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności dokonana lub mająca zostać dokonana przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności (...). Ceną należną lub zapłaconą w niniejszej sprawie była cena 17.400 CHF wynikająca z faktury wystawionej na nazwisko skarżącej i ujęta w księgowości eksportera, która została nadesłana przez władze szwajcarskie. Organy celne prawidłowo zatem określiły wartość celną towaru na podstawie nowych danych, uzyskanych w postępowaniu przeprowadzonym w trybie współpracy administracyjnej z władzami kraju wywozu.

Niezasadny jest również drugi z podniesionych zarzutów.

Art. 90 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm.; dalej TWE) stanowi, że żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Powyższy zakaz dyskryminacji odnosi się do towarów w obrębie Wspólnoty Europejskiej. Z treści art. 2 pkt 11 ustawy o podatku akcyzowym wynika, że nabycie wewnątrzwspólnotowe oznacza przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju. Skarżąca sprowadziła samochód ze Szwajcarii i kraj ten jest krajem eksportu. W rozpatrywanej sprawie nie mamy więc do czynienia z nabyciem wewnątrzwspólnotowym, lecz z importem towaru. Konfederacja Szwajcarska, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, nie jest krajem członkowskim Unii Europejskiej. Posiadany przezeń status tzw. kraju stowarzyszonego nie jest równoznaczny z posiadaniem członkowstwa. Kraje stowarzyszone korzystają jedynie z określonych przywilejów w kontaktach z państwami Unii na podstawie zawieranych indywidualnie umów międzynarodowych.

Umowa zawarta pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarii (Dz.U. WE L z dnia 31 grudnia 1972 r.) dotyczy współpracy handlowej między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską. Art. 3 umowy stanowi zakaz wprowadzania nowych ceł przywozowych w wymianie handlowej między Wspólnotą a Szwajcarią. Art. 18 umowy stanowi natomiast, że umawiające się strony powstrzymają się od środków lub praktyk o wewnętrznym charakterze podatkowym, wprowadzających bezpośrednio lub pośrednio dyskryminację między produktami jednej z Umawiających się Stron i podobnymi produktami pochodzącymi z obszaru drugiej Umawiającej się strony. Postanowienia Protokołu 3 do umowy precyzyjnie określają definicje "produktów pochodzących" ze Wspólnoty oraz ze Szwajcarii oraz wymogi formalne, jakie produkty te muszą spełnić, aby korzystać z jej postanowień.

Należy zauważyć, że określenie "produkty pochodzące" ma zarówno w prawie wspólnotowym, jak i w przedmiotowej umowie specyficzne, formalnoprawne znaczenie i nie może być interpretowane tak, jak w języku potocznym. W rozpatrywanym wypadku chodzi o znaczenie, jakie temu zwrotowi nadały Strony w Protokole 3 do ww. umowy, dotyczącym definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej. Z uregulowań zawartych w Protokole 3 wynika, że produkty pochodzące - w rozumieniu Protokołu - podlegają przy przywozie do Wspólnoty i do Szwajcarii postanowieniom umowy "pod warunkiem" przedłożenia stosownego świadectwa przewozowego (oznaczonego określonymi symbolami - art. 8 ust. 1 i 2 Protokołu), wystawianego na pisemny wniosek eksportera, sporządzonego na przewidzianym do tego celu formularzu. Z takiego uregulowania jasno wynika daleko posunięty formalizm, którego zachowanie umożliwia dopiero skorzystanie z preferencji celnych i podatkowych przewidzianych w tej umowie.

Jednym z nich jest, jak już wyżej wskazano, przedstawienie prawidłowo sporządzonego dowodu pochodzenia towaru. Skoro zaś – jak to zostało niewadliwie ustalone – przedstawiony przez skarżącą dowód pochodzenia został określony przez właściwe organy jako niespełniający wymogów autentyczności, umowa nie mogła znaleźć zastosowania w sprawie. Powoływanie się na jej przepisy w zarzucie skargi kasacyjnej należy więc uznać za chybione.

Powyższego nie podważają też, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, przepisy przywołanej w skardze kasacyjnej ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrz wspólnotowego albo importu samochodu osobowego. Nie ma też znaczenia powoływanie się przez stronę skarżącą na orzeczenie ETS z dnia 18 stycznia 2007 r., wydanego w sprawie C-313/05 (Maciej Brzeziński przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie), nawet przy założeniu, że przepis art. 18 umowy dotyczy materii zbliżonej do uregulowania przyjętego w art. 90 TWE. Skoro bowiem w rozpoznawanej sprawie organy celne nie miały obowiązku uwzględniania - w świetle tego, co wywiedziono powyżej - unormowań ww. umowy pomiędzy EWG a Konfederacją Szwajcarską, jest oczywiste, że określone w niej zasady nie mogły wiązać na podstawie art. 300 ust. 7 TWE. W sprawie nie miało też zastosowania orzeczenie wstępne ETS z dnia 18 stycznia 2007 r., ponieważ dotyczyło ono równego traktowania używanych samochodów (w zakresie podatku akcyzowego) w wymianie handlowej wewnątrz Wspólnoty. Należy zaznaczyć, że takie stanowisko było już wcześniej wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide m.in. wyroki NSA z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt I GSK 918/08 oraz z dnia 29 września 2009 r. sygn. akt I GSK 861/08., a także np. wyrok WSA z 29 marca 2007 r. sygn. akt III SA/Wr 688/06).

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, ze skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.