Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 419/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 3, art. 5 ust. 1 i2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Sławomir Fularski Sędzia WSA – Danuta Kania (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Komendanta [...] Policji w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata F. K. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. J. S. zwrócił się do Komendanta Rejonowego Policji W. [...] o przekazanie mu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej powoływanej jako: "U.d.i.p.", kopii dokumentów z akt zakończonego postępowania wyjaśniającego o sygn. [...] w sprawie czynu z art. 107 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (tekst jedn. z 2013 r., poz. 482), dalej powoływanej jako: "K.w.".

Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. Komendant Rejonowy Policji W. [...] poinformował wnioskodawcę, że wnioskowana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. W przedmiotowej sprawie o wykroczenie przeprowadzone zostały czynności wyjaśniające, które zakończyły się wnioskiem o odstąpienie od kierowania wniosku o ukaranie do Sądu. Ponadto organ poinformował wnioskodawcę, że jako stronie pokrzywdzonej w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 27 § 1 K.w. przysługuje mu prawo do wniesienia wniosku o ukaranie jako oskarżycielowi posiłkowemu do Sądu Rejonowego [...]. Skoro żądanie dotyczy informacji nie mającej charakteru publicznego, zasadna jest odmowa przekazania kopii materiałów sprawy l.dz. [...].

Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. J. S. złożył do Komendanta [...] Policji zażalenie na nieudostępnienie informacji publicznej w terminie wnosząc o wyznaczenie Komendantowi Rejonowemu Policji W. [...] terminu do udostępnienia żądanej informacji publicznej.

W uzasadnieniu wskazał, iż Komendant Rejonowy Policji W. [...] bezpodstawnie odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji błędnie przyjmując, że akta postępowania wyjaśniającego nie są informacją publiczną. Zaznaczył, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych akta spraw karnych (również spraw o wykroczenie) są informacją publiczną i podlegają udostępnieniu z ewentualnym zastosowaniem anonimizacji danych osobowych. Z tego względu działanie Komendanta Rejonowego Policji W. [...] rażąco narusza prawo.

Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. Wydział Kontroli Komendy [...] Policji poinformował J. S., iż sformułowane przez niego zastrzeżenia zostały rozpatrzone w postępowaniu przeprowadzonym w oparciu o przepisy Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako: "K.p.a.", zaś podstawą do zajęcia stanowiska była analiza materiałów zgromadzonych w Komendzie Rejonowej Policji W. [...].

Wskazano, iż wniosek z dnia [...] listopada 2012 r. został słusznie uznany przez Komendanta Rejonowego Policji W. [...] za bezprzedmiotowy, bowiem żądana informacja nie jest informacją publiczną.

Zaznaczono, że obecne wystąpienie nie wnosi żadnych nowych elementów uzasadniających zmianę lub zakwestionowanie stanowiska przedstawionego w piśmie Komendanta Rejonowego W. [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., a zatem zasadne jest jego podtrzymanie na podstawie art. 238 § 1 w zw. z art. 239 § 1 K.p.a. Za niezasadny uznano wniosek o wyznaczenie terminu Komendantowi Rejonowemu W. [...] do udostępnienia żądanej informacji.

Pismem z dnia 25 lipca 2013 r. J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta [...] Policji dotyczącą:

1) nierozważenia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a co za tym idzie nierozważenia, czy wydane w dniu [...] grudnia 2012 r. przez Komendanta Rejonowego Policji W. [...] pismo oznaczone nr [...], odmawiające udostępnienia informacji publicznej w postaci zanonimizowanych akt postępowania wyjaśniającego w sprawie o sygn. [...] w sprawie czynu z art. 107 K.w., którego podejrzenie popełnienia na swoją szkodę skarżący zgłosił w dniu [...] maja 2012 r. w Komendzie Rejonowej Policji W. [...], winno mieć formę decyzji administracyjnej,

2) niewydania decyzji w przedmiocie złożonego przez skarżącego w dniu [...] grudnia 2012 r. zażalenia na odmowę udostępnienia informacji publicznej przez Komendanta Rejonowego Policji W. [...],

3) niezareagowania na potraktowanie ww. zażalenia jako "wystąpienia" oraz udzielenia odpowiedzi na zażalenie przez Zastępcę Naczelnika Wydziału Kontroli Komendy [...] Policji w formie pisma o nieokreślonym charakterze prawnym.

Skarżący wniósł o zobowiązanie Komendanta [...] Policji do rozważenia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i podlega ujawnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz wydania w tej sprawie decyzji.

Skarżący zarzucił:

1) obrazę art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.", w zw. z art. 104 i art. 107 § 1 K.p.a. w zw. z art. 16 § 2 U.d.i.p. - przez ich niezastosowanie i zaniechanie rozważenia, iż wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony w drodze decyzji administracyjnej, a nie czynności materialno-technicznej, w związku z czym zaskarżone pismo w sprawie odmowy udzielenia informacji publicznej winno być traktowane jako decyzja administracyjna, tym bardziej, że zawiera elementy określone w art. 107 § 1 K.p.a.,

2) obrazę art. 104 i art. 107 § 1 K.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 10 ust. 1 U.d.i.p. oraz art. 10 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), polegającą na zaniechaniu rozważenia, iż wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony w drodze decyzji administracyjnej i przez to utrzymanie w mocy pisma Komendanta Rejonowego Policji W. [...] o nieudostępnieniu informacji publicznej,

3) obrazę art. 61 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 U.d.i.p. polegającą na ograniczeniu dostępu do informacji publicznej mimo braku konieczności ochrony wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochrony porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa,

4) obrazę art. 104 i art. 107 § 1 K.p.a. w zw. z art. 38 § 1 K.w. oraz art. 156 K.p.k. polegającą na nierozważeniu, iż wniosek o udzielenie informacji publicznej winien być załatwiony w drodze decyzji administracyjnej i przez to utrzymanie w mocy pisma Komendanta Rejonowego W. [...], który przepisy K.w. oraz K.p.k. przywołał jako znajdujące zastosowanie w sprawie, mimo że nie mają one zastosowania przedmiotowo jak i podmiotowo,

5) obrazę art. 16 ust. 2 U.d.i.p. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegającą na utrzymaniu w mocy zaskarżonego pisma, mimo że zostało wydane z naruszeniem przepisów wskazanych powyżej.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie swoich zarzutów wskazując, iż Komendant [...] Policji jest organem pozostającym w bezczynności w niniejszej sprawie, zaś wnioskowana przez skarżącego informacja jest informacją publiczną i winna podlegać udostępnieniu. W ocenie skarżącego wadliwość działania organu polega na zaniechaniu wydania decyzji i sporządzeniu jedynie pism informacyjnych o nieokreślonym charakterze prawnym, co skutkowało nieuzasadnionym pozbawieniem skarżącego - konstytucyjnie zagwarantowanego - prawa dostępu do informacji publicznej obejmującego m.in. prawo dostępu do akt postępowania.

W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zdaniem organu, z treści skargi jednoznacznie wynika, że jest ona następstwem złożonego przez skarżącego wniosku do Komendanta Rejonowego W. [...] o udzielenie informacji publicznej, tj. kopii dokumentów z akt prowadzonego przez KRP [...] postępowania wyjaśniającego. Jeśli skarżący nie zgadzał się z udzieloną mu odpowiedzią mógł wnieść skargę na bezczynność organu, tj. Komendanta Rejonowego Policji W. [...]. Skarżącemu nie przysługiwało zażalenie w trybie art. 37 K.p.a. do organu II instancji, tj. do Komendanta [...] Policji. Organ ten nie pozostaje w bezczynności na gruncie U.d.i.p., gdyż nie jest właściwy do załatwienia sprawy.

Organ wskazał, iż w związku ze złożonym w dniu [...] grudnia 2012 r. pismem zatytułowanym "zażalenie", z uwagi na fakt, że taki środek zaskarżenia nie przysługiwał skarżącemu, organ wdrożył postępowanie w oparciu o przepisy działu VIII K.p.a. oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania skarg i wniosków (Dz. U. Nr 5, poz. 46). Postępowanie to nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, lecz czynnością materialno-techniczną w postaci zawiadomienia o załatwieniu sprawy w myśl art. 238 § 1 K.p.a., jednak nie podlega kontroli sądów administracyjnych.

W wyniku przeprowadzonego postępowania skarżącemu została udzielona odpowiedź, co wskazuje na brak podstaw do przypisywania Komendantowi [...] Policji stanu bezczynności.

W dalszej części odpowiedzi na skargę organ przedstawił argumentację na poparcie stanowiska, że wnioskowana przez skarżącego informacja - całość akt sprawy o wykroczenie - nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu U.d.i.p.

W piśmie procesowym z dnia [...] października 2013 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu poparł w całości skargę.

Podniósł, iż Komendant [...] Policji pozostaje w bezczynności, zaś przeciwne w tym względzie stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę jest nieuzasadnione. W niniejszej sprawie, w ocenie pełnomocnika, obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia stosownego rozstrzygnięcia wynika z wniosku o udzielenie informacji publicznej oraz wniesienia przez skarżącego "zażalenia" z dnia [...] grudnia 2012 r. Organ miał obowiązek merytorycznego rozpoznania ww. "zażalenia", a więc ustalenia, czy akta sprawy o wykroczenie są informacją publiczną w rozumieniu U.d.i.p., a w konsekwencji miał obowiązek wydania decyzji w trybie art. 16 U.d.i.p.

Zdaniem Pełnomocnika do kompetencji zarówno KRP W. [...] jak i Komendanta [...] Policji należy możliwość udzielenia informacji publicznej w zakresie wnioskowanym przez skarżącego.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest argument organu, że wniosek skarżącego dotyczył całości akt, a nie poszczególnych kart znajdujących się w aktach. Jeżeli organ uznałby, że niektóre dokumenty znajdujące się w aktach nie mogą być udostępnione skarżącemu, powinien wskazać konkretne karty akt sprawy, co do których odmawia udzielenia informacji publicznej, jednak takie rozstrzygnięcie powinno zapaść w formie decyzji administracyjnej.

W sprawie niniejszej doszło do nieuzasadnionego ograniczenia dostępu do informacji publicznej poprzez uznanie, że akta zakończonego postępowania wyjaśniającego nie stanowią informacji publicznej i w rezultacie do zaniechania wydania decyzji zarówno przez KRP W. [...], jak i Komendanta [...] Policji, co uzasadnia skargę.

Pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, iż koszty te nie zostały opłacone w całości, ani w części.

Obecny na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko, iż organem, który pozostaje w stanie bezczynności i jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem skarżącego - jest Komendant [...] Policji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a.

Przepisy P.p.s.a. nie określają na czym polega stan bezczynności organów administracji publicznej, jednak w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, iż bezczynność ta ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62 - 63). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.

Z bezczynnością podmiotu obowiązanego na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot ten "milczy" w sprawie wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej, w szczególności nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej, tj. nie udostępnia żądanej informacji w ustawowym terminie (art. 13 ust. 1 U.d.i.p.), nie wydaje decyzji w sytuacji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 U.d.i.p. (art. 16 ust. 1 U.d.i.p.), bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów U.d.i.p.

Aby można było mówić o bezczynności organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z U.d.i.p. obowiązek załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a dopiero później, iż obowiązku tego - w ustawowym terminie - organ nie wypełnia.

W okolicznościach niniejszej sprawy oceny Sądu wymagała zatem kwestia, czy Komendant [...] Policji jest organem zobowiązanym na gruncie U.d.i.p. do załatwienia wniosku J. S. z dnia [...] listopada 2012 r. o udostępnienie "kopii dokumentów z akt zakończonego postępowania wyjaśniającego o sygn. [...] w sprawie czynu z art. 107 K.w.", a następnie, czy organ ten pozostaje w stanie bezczynności wobec odnośnego wniosku.

Aby ustosunkować się do ww. kwestii, należy podnieść w pierwszej kolejności, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 U.d.i.p. Przepis ten stanowi, iż informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Przy wykładni powołanego przepisu należy kierować się treścią powołanego wyżej art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej uznając za informację publiczną każdą wiadomość, dotyczącą faktów i danych, wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. W taki sam sposób kwalifikowane są wiadomości niewytworzone przez podmioty publiczne, lecz odnoszące się do tych podmiotów (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, publ.: LEX nr 78062, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1774/10, publ.: https://orzeczenia. nsa.gov.pl).

Przepis art. 4 ust. 1 U.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Obowiązek informacyjny nie musi być przy tym adekwatny do ustalonego zakresu działania danego podmiotu. Obowiązuje tutaj ogólna zasada wynikająca z art. 4 ust. 3 U.d.i.p., iż do udzielenia informacji zobowiązane są podmioty będące w posiadaniu takiej informacji jednak tylko wówczas, gdy informacja nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy i nie funkcjonuje ona w obiegu publicznym.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 U.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od dnia złożenia wniosku.

Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną i następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób i w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób i w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 1 i 2 U.d.i.p.).

Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 1 i 2 U.d.i.p.). Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następują w procesowej formie decyzji administracyjnej (art. 16 U.d.i.p.).

W sytuacji, gdy organ dojdzie do przekonania, iż wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu U.d.i.p., powinien pisemnie poinformować o tym wnioskodawcę wyjaśniając mu powody, dla których uznał, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania.

Taka właśnie sytuacja miała miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, gdzie - w odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...] listopada 2012 r. - Komendant Rejonowy Policji W. [...] poinformował go pismem z dnia [...] grudnia 2012 r., że żądana informacja - obejmująca kopie dokumentów z akt zakończonego postępowania wyjaśniającego o wskazanej sygnaturze - nie ma, w jego ocenie, charakteru informacji publicznej, a więc nie podlega udostępnieniu w trybie U.d.i.p.

Jeżeli skarżący, w następstwie otrzymania ww. odpowiedzi, nie podzielał stanowiska organu i pozostawał w przekonaniu, iż objęta wnioskiem informacja jest informacją publiczną i podlega udostępnieniu na podstawie przepisów U.d.i.p., mógł skorzystać z uprawnienia przewidzianego w art. 50 w zw. z art. 52 P.p.s.a. i wnieść do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Komendanta Rejonowego Policji W. [...] w zakresie nierozpoznania ww. wniosku. Tego jednak skarżący nie uczynił, wniósł natomiast do Komendanta [...] Policji "zażalenie na nieudostępnienie informacji publicznej w terminie" datowane na [...] grudnia 2012 r.

Podkreślić w tym miejscu należy, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Rozwijając to zagadnienie należy zauważyć, że celem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji w określonym przez ustawę terminie. Jak już wyżej zaznaczono, udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej. Przepisy postępowania administracyjnego nie mają tu zastosowania, gdyż U.d.i.p. zawiera odesłanie do stosowania K.p.a. jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udostępnienia informacji (art. 16 U.d.i.p.), nie zaś do czynności polegającej na jej udostępnieniu. Uzasadnienie niestosowania K.p.a. do postępowania przed wydaniem decyzji o odmowie lub umorzeniu postępowania należy upatrywać w tym, że wolą prawodawcy jest odformalizowanie postępowania w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., przy czym w odniesieniu do aktów, o których mowa w tym przepisie środka zaskarżenia należy poszukiwać w art. 52 § 3, nie zaś w art. 52 § 4 P.p.s.a. Ustawa o dostępie do informacji publicznej tego typu środków zaskarżenia nie przewiduje, a w odniesieniu do aktów i czynności z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. nie przewiduje ich również Kodeks postępowania administracyjnego.

Przepis art. 52 P.p.s.a uzależnia uruchomienie drogi postępowania sądowoadministracyjnego od wyczerpania środków zaskarżenia. Ma to jednak miejsce wówczas, gdy takie środki przysługują, czy to na podstawie K.p.a., czy to przepisów szczególnych, czy P.p.s.a. Środków takich nie przewiduje ustawa o dostępie do informacji publicznej, jak i w zakresie aktów i czynności Kodeks postępowania administracyjnego. Wykładnia językowa art. 52 § 3 P.p.s.a. upoważnia do stwierdzenia, że przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynności w wydawaniu aktów. Uwagi te dotyczą także art. 52 § 4 P.p.s.a.

Z powyższego wynika, że w przypadku skarg na bezczynność organu w zakresie dostępu do informacji publicznej stronie nie przysługują środki zaskarżenia takie, jak w administracyjnym toku instancji w sytuacji bezczynności organu administracyjnego (zażalenie, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa). Z tego względu skierowanie przez skarżącego w dniu [...] grudnia 2012 r. "zażalenia na nieudostępnienie informacji publicznej w terminie" do Komendanta [...] Policji nie znajduje uzasadnienia na gruncie powołanych wyżej ustaw.

Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że Komendant Rejonowy Policji W. [...] nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 U.d.i.p., a jedynie poinformował pisemnie skarżącego, iż - w jego ocenie - żądana informacja nie posiada waloru informacji publicznej. Skarżącemu nie przysługiwało zatem, w myśl art. 16 ust. 2 U.d.i.p. odwołanie do organu wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 pkt 3 K.p.a., tj. Komendanta [...] Policji. Organ ten nie miał żadnych podstaw do tego, aby ww. pismo z dnia [...] grudnia 2012 r. potraktować jako odwołanie od decyzji w administracyjnym toku instancji.

W związku z powyższym nieuzasadnione są wszelkie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Komendanta [...] Policji powołanych przepisów postępowania administracyjnego, ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Konstytucji RP. Nie był on bowiem zobowiązany do "rozważenia, czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien być załatwiony w drodze decyzji administracyjnej", ani tym bardziej do wydania decyzji administracyjnej na skutek wniesionego "zażalenia". Innymi słowy, nie był on w ogóle zobowiązany do podjęcia działań względem wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, zaś skarżący nie mógł domagać się - poprzez wniesienie skargi na bezczynność Komendanta [...] Policji - podjęcia przez ten organ określonych czynności w trybie U.d.i.p.

To przecież nie do Komendanta [...] Policji, lecz do innego organu, został skierowany wniosek z dnia [...] listopada 2012 r. o udostępnienie informacji w trybie U.d.i.p. Adresatem wniosku, co bezspornie wynika z jego treści, był Komendant Rejonowy Policji W. [...], w jego posiadaniu znajdowały się objęte wnioskiem akta postępowania wyjaśniającego, a zatem to właśnie on był zobowiązany do załatwienia wniosku. W konsekwencji, wyłącznie działania Komendanta Rejonowego Policji W. [...] mogły być przez skarżącego kwestionowane (poprzez wniesienie skargi na bezczynność) w sytuacji, gdy nie zgadzał się on ze stanowiskiem organu przedstawionym w odpowiedzi na wniosek.

Końcowo już tylko, odnosząc się do zarzutu skargi, iż "zażalenie" skarżącego zostało załatwione przez Komendanta [...] Policji w formie pisma o "nieokreślonym charakterze prawnym" zauważyć należy, że zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi na podstawie przepisów działu VIII K.p.a. nie podlega kontroli sądów administracyjnych w trybie przepisów P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 689/09, LEX nr 574240).

Konkludując Sąd stwierdza, że analiza okoliczności faktycznych sprawy na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie daje podstaw do uznania, że Komendant [...] Policji pozostaje w stanie bezczynności wobec wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2012 r.

Wniosek ten został skierowany do Komendanta Rejonowego Policji W. [...] i to ten właśnie organ (zgodnie z właściwością) podjął działania w celu jego załatwienia. Zaznaczenia przy tym wymaga, że stanowisko KRP W. [...] odnośnie charakteru żądanej informacji i argumentacja skargi w tym zakresie nie mogła być przedmiotem merytorycznej oceny Sądu w przedmiotowym postępowaniu. Skoro skarga została skierowana wobec Komendanta [...] Policji, ocenie Sądu podlegała wyłącznie kwestia, czy temu właśnie organowi można przypisać stan bezczynności w prawnych i faktycznych okolicznościach niniejszej sprawy.

Skoro, jak wywiedziono powyżej, Komendant [...] Policji nie pozostawał w stanie bezczynności, skarga - jako niezasadna - podlegała oddaleniu.

Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi zgodnie z wnioskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę, bowiem nie stwierdził wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1 P.p.s.a.

Końcowo, na marginesie Sąd zauważa, iż przedmiotowy wyrok nie zamyka skarżącemu drogi do wniesienia skargi na bezczynność Komendanta Rejonowego Policji W. [...] w sytuacji, gdy skarżący nadal kwestionuje stanowisko organu zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd postanowił na mocy art. 250 P.p.s.a. oraz § 19 i § 20 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348).

Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika organu o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego mając na względzie treść art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje wyłącznie skarżącemu od organu w sytuacji uwzględnienia skargi przez Sąd, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.