Wyrok NSA, sygn. akt FSK 451/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Strona sama pozbawiła się prawa do obrony poprzez niezastosowanie się do wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Takie działanie strony eliminuje możliwość zastosowania art. 183 par. 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.

TEZY

Strona sama pozbawiła się prawa do obrony poprzez niezastosowanie się do wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Takie działanie strony eliminuje możliwość zastosowania art. 183 par. 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Bącal (spr), Sędziowie NSA Jacek Brolik, Juliusz Antosik, Protokolant Iga Szymańska - Wnęk, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2005 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej "P." Sp. z o. o. z siedzibą w C. od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 24 listopada 2003 r., sygn. akt I SA/Ka 2402/03 w sprawie ze skargi "P." Sp. z o. o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podatku od towarów i usług oraz ustalenia wysokości dodatkowego zobowiązania w tym podatku oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie OZ w Katowicach odrzucił skargę "P." Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie określenia wysokości podatku od towarów i usług oraz ustalenia wysokości dodatkowego zobowiązania w tym podatku. We wstępie uzasadnienia Sąd przytoczył fakt, iż zarządzeniem z dnia 31 października 2003 r. wezwał pełnomocnika Skarżącej Spółki do usunięcia braku skargi przez złożenie dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do jednoosobowej reprezentacji Spółki w ramach udzielonego pełnomocnictwa. Sąd wezwał nadto pełnomocnika do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 11.178,30 zł. Dla dopełnienia tych czynności procesowych zakreślono siedmiodniowy termin, licząc od dnia doręczenia przesyłki sądowej. W wezwaniu zawarto również pouczenie, zgodnie z którego treścią nieusunięcie braku skargi w wyznaczonym terminie spowoduje jej odrzucenie. W odpowiedzi na wezwanie Sądu pełnomocnik Skarżącej nadesłał wniosek o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz plik dokumentów dotyczących reprezentacji Spółki. Wśród dokumentów znalazły się: protokół Zgromadzenia Wspólników "P." Sp. z o.o. z/s w C., które odbyło się 27 sierpnia 2002 r. oraz wniosek o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorstw wraz z załącznikami. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie OZ w Katowicach stwierdził, iż z dokumentów nadesłanych przez pełnomocnika nie wynika czy zarząd Skarżącej Spółki jest jednoosobowy, czy też posiada więcej członków. Pełnomocnik wykazał, że Pan W. M. został powołany do pełnienia funkcji prezesa zarządu, nie mniej jednak z przedłożonych dokumentów nie wynika czy był on uprawniony do jednoosobowego podpisania pełnomocnictwa mocującego r. pr. D. K. do występowania przed NSA. Ponadto zauważył, że z załącznika "zmiana – prokurenci" wynika fakt posiadania przez Spółkę co najmniej jednego prokurenta samoistnego. Działając w oparciu o art. 205 par. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm) Sąd uznał, że skarga w niniejszym postępowaniu została wniesiona przez nieprawidłowo umocowanego pełnomocnika, co skutkowało jej odrzuceniem, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 33 ust. 2 tej ustawy.

Na powyższe postanowienie Sądu "P." Sp. z o.o. w C. wniosła 8 marca 2004 r. skargę kasacyjną, w której to zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 205 kodeksu spółek handlowych;

2) naruszenie prawa procesowego poprzez pozbawienie strony prawa do obrony przed Sądem co miało istotny wpływ na wynik postępowania co stanowi jednocześnie o jego nieważności.

Na tej podstawie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia względnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając swoje zarzuty Skarżąca stwierdziła, iż w piśmie przewodnim z dnia 14 listopada 2003 r. podniosła, że w związku z zaistniałymi zmianami w Skarżącej Spółce upoważnionym do reprezentowania jej jednoosobowo jest Prezes Zarządu W. M. ponadto do dnia 14 listopada 2003 r. nie uzyskała wpisu zmian w Sądzie Rejonowym w Katowicach, a tym samym nie mogła dysponować wyciągiem z KRS, który odzwierciedlałby aktualną regulację reprezentacji Spółki. Dlatego też odrzucenie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie OZ w Katowicach było przedwczesne i narusza prawa strony, albowiem ograniczyło prawo do obrony Skarżącej. W dalszej części autor skargi kasacyjnej podkreśla, że Spółka na wezwanie Sądu dostarczyła odpowiednie dokumenty dla wykazania prawidłowej reprezentacji oraz informuje, że Sąd Rejonowy VIII Wydział Gospodarczy KRS w Katowicach postanowieniem z dnia 2 grudnia 2003 r. dokonał zmiany we wpisie i zarejestrował W. M. jako Prezesa Zarządu. Zdaniem strony skarżącej, odrzucenie skargi w tym stanie rzeczy, gdy nieujawnienie zmian we wpisie do KRS wynika z długiego okresu oczekiwania na rejestrację, nie może powodować dla Spółki negatywnych skutków w postaci niemożności obrony jej interesów przed Sądem. Jako dowód Skarżąca załączyła aktualny odpis z rejestru przedsiębiorców oraz umowę spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej u.p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2. naruszeniu przepisów postępowania jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Równocześnie art. 176 powołanej ustawy stanowi, że skarga kasacyjna poza tym, że powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, zawierać musi przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Autor skargi tym samym winien wskazać na konkretne naruszone przez Sąd – skarżonym orzeczeniem – przepisy prawa materialnego wskazując na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być – zdaniem skarżącego – wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, jeżeli uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego oba zarzuty postawione przez stronę nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa.

Zgodnie z art. 205 § 1 kodeksu spółek handlowych, jeżeli zarząd spółki jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa jej umowa. Jeżeli umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. W tym stanie prawnym Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie OZ w Katowicach był w pełni uprawniony to tego aby wezwać Stronę Skarżącą do usunięcia w terminie 7 dni braku skargi w postaci złożenia dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do podpisania pełnomocnictwa jednoosobowo przez prezesa zarządu W. M. Stwierdzić trzeba, że z dokumentów nadesłanych przez Stronę w odpowiedzi na wezwanie Sądu takie upoważnienie nie wynikało. Nie posiadając w danym momencie aktualnego wypisu z KRS, Strona Skarżąca mogła przedstawić dokument w postaci umowy spółki, stwierdzający upoważnienie do jednoosobowej jej reprezentacji. W takiej sytuacji, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym skarga w sposób jak najbardziej uzasadniony podlegała odrzuceniu.

Zarzut naruszenia prawa procesowego poprzez pozbawienie strony prawa do obrony przed Sądem co miało istotny wpływ na wynik postępowania i stanowiło jednocześnie o jego nieważności również nie zasługuje na uwzględnienie. Wynika to zarówno z faktu, że strona nie wskazała, który przepis proceduralny został w zaskarżonym orzeczeniu naruszony, na czym to naruszenie mogło by polegać i jaki miało to wpływ na wynik postępowania jak i z tego, że to Strona sama pozbawiła się prawa do obrony poprzez nie zastosowanie się do wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego takie działanie Strony eliminuje możliwość zastosowania art. 183 § 2 pkt 5 u.p.p.s.a.

Nadmienić trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie OZ w Katowicach błędnie przyjął, że skarga została wniesiona przez nieprawidłowo umocowanego pełnomocnika, gdyż w istocie przyczyną odrzucenia było nie uzupełnienie jej braków w wyznaczonym do tego terminie. Błędne uzasadnienie w tej kwestii nie zmienia jednak faktu, że orzeczenie w pełni odpowiada prawu.

W tym stanie sprawy na podstawie art. 184 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.