Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2285/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 6 i 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2134
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Monika Sawa (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lipca 2018r. Nr [...] Prezydent [...] uchylił decyzję ostateczna Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] o przyznaniu I. G. prawa do świadczenia wychowawczego w okresie od [...] maja 2016 r. do [...] września 2017 r. w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Decyzją z [...[ października 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: organ/SKO) działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r., poz. 1287), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018r., poz. 570 tj.), po rozpatrzeniu odwołania I. G. od powyższej decyzji Prezydenta [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. Urząd Wojewódzki w [...] poinformował, że w związku z zatrudnieniem B. N. na terytorium [...], od [...] maja 2016 r. w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organ podniósł, że dokonane przez wojewodę ustalenie ma ten skutek, że organ właściwy w sprawie świadczenia wychowawczego uchyla decyzję o przyznaniu świadczenia wychowawczego, co powinno nastąpić od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w zakresie świadczenia wychowawczego. Powyższe wiąże się ze zmianą właściwości rzeczowej organu do rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego. Organ wskazał także, że przepis art. 16 ust. 5 ustawy stanowi, że w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję zgodnie z art. 11, tj. w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1008/17, legalis nr 1697605). W konsekwencji organ II instancji mając powyższe na uwadze przyjął, że organ I instancji zasadnie uchylił decyzję o przyznaniu świadczenia wychowawczego od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Odnosząc się do zarzutów odwołania I. G. organ podniósł, że organ właściwy jest związany ustaleniami wojewody w przedmiocie podlegania ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i nie jest przy tym uprawniony do badania zasadności tych ustaleń. W przypadku stwierdzenia ww. okoliczności przez Wojewodę Prezydent [...] nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie świadczenia wychowawczego, a organem właściwym jest Wojewoda.

Skargę na powyższe orzeczenie wniosła [...] listopada 2018 I. G. zaskarżając ją w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 7 kpa, 77 kpa i art. 80 kpa i 104 kpa poprzez dowolne przyjęcie, iż prawidłowe są ustalenia organu I instancji, jakoby skarżąca została pozbawiona przez Wojewodę [...], jako organ właściwy rzeczowo, prawa do świadczenia wychowawczego ze względu na zastosowanie przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r w sprawie koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego (Dz.U.UE 1.04.166.1 ze zm) w znaczeniu ustalonym Decyzją Nr [...] dnia [...] czerwca 2009 [...], w sytuacji gdy z treści Decyzji Wojewody [...] wynikało, że w okresie od [...] października 2017 r. do [...] stycznia 2018 r. skarżącej przysługiwało wypłacone wcześniej świadczenie nie na postawie ustawy o pomocy rodzinie lecz na podstawie przepisów unijnych, w tym art. 67 i art. 68 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego ze względu na zatrudnienie męża skarżącej w [...], na co skarżąca zwracała uwagę w odwołaniu;

2. naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 kpa w zw. art. 6 kpa w zw. z art. 16 ust. 6 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez wykroczenie w zaskarżonej decyzji poza upoważnienie ustawowe, tj. zarzucam nieprawidłowe zastosowanie art. 16 ust. 5 ustawy o pomocy Państwa w wychowaniu dzieci poprzez uchylenie decyzji ostatecznej nr [...] w części jaka dotyczy okresu od [...] maja 2016 r. do [...] września 2017 r., zamiast w części odnoszącej się do okresu od [...] października 2017 do [...] stycznia 2018, tj. za okres objęty Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. [...]. do czego wyłącznie upoważniał art. 16 ust. 5 tejże ustawy, co skutkuje brakiem postaw prawnych i faktycznych do uchylenia decyzji za okres od [...] kwietnia 2016 do [...] września 2017 r.

3. naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 kpa w zw, z art. 16 ust, 5 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez ustalenie z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej, że w okresie od [...] maja 2016 do [...] września 2017 skarżąca utraciła prawo do świadczenia na postawie przepisów Rozporządzenia, Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r w sprawie koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego ze względu na zatrudnienie męża skarżącej w [...].

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o wyznaczenie rozprawy i o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] nr [...] w całości, ewentualnie o uchylenie w całości w/w decyzji w obu instancjach oraz wniosła o zasądzenie od organu administracji kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiotem kontroli sądu jest wyłącznie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2018r. o uchyleniu decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego I. G. na syna D. N. okresie od . maja 2016 r. do .września 2017 r. w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemu zabezpieczenia społecznego. Przedmiotem postepowania nie są decyzje Wojewody [...], do których zdaje się odnosić skarżąca w zarzutach skargi.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (dalej ustawa o wychowaniu). W myśl art. 16 ust 6 tej ustawy w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust 2 (przebywania w tym wypadku jednego z rodziców w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust 1 /w którym maja zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego/ organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie czy mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego), ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego organ właściwy uchyla decyzje przyznającą świadczenie wychowawcze za okres, w którym osoba podlegająca ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, o którym mowa w ust 1, w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Zatem uchylenie przez organ decyzji o przyznaniu świadczenia musi zostać poprzedzone ustaleniem przez wojewodę zastosowania w danej sprawie przepisów związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Tym samym dokonane przez wojewodę ustalenie ma ten skutek, że właściwy organ uchyla decyzje o przyznaniu świadczenia wychowawczego, co powinno nastąpić od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w zakresie świadczenia wychowawczego. Wiąże się to jednocześnie ze zmianą właściwości rzeczowej organu do rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego. Zgodnie bowiem z art. 16 ust 5 ustawy o wychowaniu w przypadku gdy wojewoda ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wydaje decyzje zgodnie z art. 11 tj. w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.

W niniejszej sprawie SKO oparło swoją decyzję na ustaleniu, że pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. Urząd Wojewódzki w [...] poinformował, że w związku z zatrudnieniem męża skarżącej B. N. na terytorium [...], od [...] maja 2016 r. w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że decyzją z [...] kwietnia 2016 r., nr [...], Prezydent [...] po rozpoznaniu wniosku [...] kwietnia 2016 r. przyznał I.G. m.in prawo do świadczenia wychowawczego na syna D. N. na okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r. W oświadczeniu z [...] października 2017 r. załączonym do wniosku z [...] sierpnia 2017 r. skarżąca poinformowała, że od [...] kwietnia 2016 r. jej mąż B.N. przebywa i pracuje w [...]. W związku z powyższą informacją pismem z [...] października 2017 r. Urząd [...] przekazał powyższy wniosek skarżącej wraz z jej oświadczeniem do [...] Centrum Polityki Społecznej Wydział ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego w celu ustalenia czy w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego gdyż z akt sprawy wynika, że mąż zainteresowanej przebywa na terytorium [...] od [...] kwietnia 2016 r. Urząd poinformował jednocześnie, że decyzją z [...] kwietnia 2016 r. przyznano skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r. Pismem z [...] czerwca 2018 r., skierowanym do Urzędu [...], [...] Urząd Wojewódzki poinformował, że działając na podstawie art. 11, art. 16 ustawy z pomocy w wychowaniu, art. 21 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczenia rodzinnych , rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego że B. N. od [...] kwietnia 2016 do nadal jest zatrudniony na terytorium [...] w związku z czym w stosunku do I.G. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od 1 maja 2016. Jednocześnie decyzją z [...] czerwca 2018 r. Wojewoda [...] przyznał świadczenia na D.N. za okres od [...] października 2017 r. do [...] stycznia 2018 r. (zgodnie z przekazanym wnioskiem), którą następnie sprostował za zgodą skarżącej decyzją z [...] czerwca 2018 przyznając świadczenie wychowawcze do [...] grudnia 2017 r.

W związku z powzięciem powyższej informacji zawiadomieniem z [...] czerwca 2018 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej z [...] kwietnia 2016 r. o przyznaniu świadczenia wychowawczego na D. N. za okres od [...] maja 2016 r do [...] września 2017 r. w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W konsekwencji decyzją z [...] lipca 2018r. Nr [...] Prezydent [...]uchylił ostateczną decyzję z [...] kwietnia 2016 r. o przyznaniu prawa do świadczenia wychowawczego I. G. w okresie od [...] maja 2016 r. do [...] września 2017 r. w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia aspołecznego.

Z powyższych względów, w ocenie Sądu, decyzja organu o uchyleniu na mocy art. 16 ust 6 ustawy o pomocy w wychowaniu była prawidłowa gdyż okres przyznania świadczenia wynikający z tej decyzji tj. od [...] maja 2016 r. do [...] września 2017 r. pokrywał się z okresem w którym miały zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego ustalonym przez Wojewodę [...]. W tym wypadku uchylenie decyzji stanowiło zniesienie jej skutków materialnoprawnych od [...] maja 2016 r. czyli od daty utraty przez Prezydenta [...] właściwości rzeczowej do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na podstawie art. 16 ust 5 ustawy o pomocy w wychowaniu. Nie oznacza to, wbrew stanowisku skarżącej, że I. G. został pozbawiona tych świadczeń. Oznacza to tyle, że właściwym do rozpoznania prawa do świadczeń za ten okres jest Wojewoda [...]. Podkreślić przy tym należy, że z mocy art. 16 ust 6 ustawy o pomocy w wychowaniu organ jest związany ustaleniem wojewody, co do okoliczności stosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego a takie ustalenie w niniejszej sprawie nastąpiło. W ocenie Sądu decyzja ta nie zakończyła sprawy przyznania świadczenia za okres tj. od [...] maja 2016 r. do [...] września 2017 r. gdyż ten wniosek powinien być przedmiotem rozpoznania przed Wojewodą. Z kolei podnoszone przez skarżącą kwestie dotyczące ewentualnego przyszłego żądania przez organ zwrotu nienależnego świadczenia nie są przedmiotem niniejszego postępowania.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a Sąd skargę oddalił