Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1426/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-10-09 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Utrzymano w mocy postanowienie - art. 260 par. 1 ustawy - P.p.s.a.
Powołane przepisy: article: art. 260  par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 9 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 września 2017 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za I, II, III, IV kwartał 2013 r. oraz podatku do zapłaty za okres od stycznia do grudnia 2013 r. postanawia: zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy.


UZASADNIENIE

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...].09.2016 r. nr [...] strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek pełnomocnik wnioskodawcy wskazał m.in., że obecnie uzyskiwane dochody nie pozwalają stronie na uiszczenie wpisu sądowego od skargi, który został ostatecznie ustalony zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału w trybie art. 218 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U.

z 2017 r., poz. 1369; dalej: p.p.s.a.) na kwotę 100.000 zł. Postanowieniem z dnia

8.02.2017 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Po rozpoznaniu sprzeciwu na w/w rozstrzygnięcie, postanowieniem z dnia 24.04.2017 r. Sąd utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie referendarza sądowego. Na skutek tego zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 15.05.2017 r. strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100.000 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu 2.06.2017 r. skarżąca wniosła zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu, które zakwalifikowano

w całości jako ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. W jego treści wskazano, że sytuacja majątkowa skarżącej jest trudna, gdyż posiada ona nierentowną działalność gospodarczą i skromną emeryturę, natomiast wszelkie przedstawione dotychczas dowody uzasadniają zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych.

Zarządzeniem z dnia 20.06.2017 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez złożenie go na urzędowym formularzu i podpisanie osobiście przez stronę skarżącą w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Nadto na podstawie art. 255 p.p.s.a. stronę skarżącą wezwano do przedłożenia dodatkowych dokumentów: kopii zeznań podatkowych skarżącej i jej córki za lata 2015-2016; wydruku z księgi podatkowej za miesiąc marzec, kwiecień i maj 2017 r. lub dokumentu potwierdzającego zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej; kopii deklaracji VAT-7 za luty, marzec i kwiecień 2017 r.; szczegółowego – określonego kwotowo – zestawienia ponoszonych miesięcznie wydatków przez skarżącą

i rodzinę, z dokładnym wskazaniem źródeł ich finansowania; wydruków historii rachunków bankowych, lokat oraz kart kredytowych posiadanych przez skarżącą i jej córkę, w tym związanych z działalnością gospodarczą również w formie spółek z o.o.

– za marzec, kwiecień i maj 2017 r.; oświadczenia o posiadanych środkach transportu; kopii umowy najmu przy ul. [...] we W. oraz innych oświadczeń i dokumentów, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy

w żądanym zakresie. Referendarz sądowy wskazał również, że niewykonanie powyższego obowiązku skutkować będzie rozpoznaniem wniosku na podstawie akt sprawy.

W odpowiedzi na w/w wezwanie skarżąca wskazała, że ze względu

na ponoszone wydatki związane z utrzymaniem, windykacją należności, spłatą rat kredytowych oraz obciążeń hipotecznych, dochody wnioskodawcy nie pozwalają na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Z przedłożonego do akt sprawy oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca pozostaje

we wspólnym gospodarstwie domowym z córką i dwoma wnukami oraz jest właścicielem dwóch nieruchomości położonych we W.: domu o powierzchni ok. 100m2 o wartości ok. 300.000 zł, obciążonego w sierpniu 2016 r. hipoteką

w kwocie 619.574 zł zabezpieczającą kredyt na kwotę 489.000 zł oraz domu

o powierzchni ok. 140m2 o wartości ok. 500.000 zł, obciążonego hipoteką w kwocie 256.605 CHF. Wnioskodawca zgromadził również oszczędności gotówkowe

– 5.500 zł. Ponadto skarżąca przedstawiła dodatkowe informacje, z których wynika, że w związku z wypowiedzeniem przez bank umowy kredytu na kwotę 80.000 zł oraz karty kredytowej na kwotę 30.000 zł jest ona zobowiązana do zapłaty wobec banku tytułem kredytu restrukturyzacyjnego kwoty 105.000 zł, tj. ok. 1.900 zł miesięcznie do września 2022 roku. Skarżąca dalej wskazuje, że uczestniczy jako wspólnik

w spółce A sp. z o.o., która to jednak nie prowadzi bieżącej działalności gospodarczej, nie przynosi żadnych dochodów oraz nie posiada majątku. Zadeklarowała również, że spłaca raty kredytu hipotecznego za dwie w/w nieruchomości, natomiast fakt, że zobowiązania i wydatki przewyższają jej dochody wiąże się z konsekwencją, że o pomoc finansową musi prosić rodzinę.

Z przedłożonego oświadczenia o dochodach wynika, że wnioskodawczyni uzyskuje dochód netto w wysokości 2.773 zł, na który składają się otrzymywana emerytura – 2.273 zł oraz czynsz najmu domu – 500 zł. Jako dochody pozostającej ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym córki wskazano kwoty uzyskiwane tytułem alimentów – 381,69 zł, renty – 1.325,18 zł oraz świadczeń wychowawczych – 1.000 zł, dające razem wartość 2.706,87 zł. Tym samym łączny dochód wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym

z uwzględnieniem wskazanego przez skarżącą wyliczenia wynosi 5.479,87 zł miesięcznie.

Odnośnie istniejących zobowiązań i stałych wydatków skarżąca wskazała na ponoszone miesięcznie koszty spłaty kredytów w łącznej kwocie

ok. 8.200 zł, na którą składają się miesięczne raty kredytów walutowych w PLN

– ok. 2.300 zł i CHF – ok. 4.000 zł oraz kredytu restrukturyzacyjnego – 1.900 zł. Ponadto do pozostałych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego skarżąca zaliczyła miesięczne koszty prądu – ok. 200 zł, wody – ok. 150 zł, gazu – ok. 200 zł, leków – ok. 150 zł oraz żywności – ok. 400 zł. Z uwzględnieniem dostarczonego przez skarżącą wykazu, miesięcznie ponoszone przez stronę wydatki zamykają się

w kwocie ok. 9.300 zł.

Dodatkowo należy wskazać, że w piśmie z dnia 30.06.2017 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że jej córka nie prowadzi działalności gospodarczej

i nie pracuje, natomiast skarżąca nie prowadzi aktywnie działalności gospodarczej od kilku miesięcy, w tym w miesiącach marcu, kwietniu i maju 2017 roku. Nadto zaznaczono, że w związku z brakiem nabycia i sprzedaży towarów w lutym, marcu

i kwietniu 2017 r. nie były składane deklaracje VAT-7. Wyjaśniono również, że jedyna spółka, w której udziałowcem jest skarżąca nie posiada majątku, konta bankowego, lokaty bankowej ani kart kredytowych, natomiast skarżąca posiada jedno konto bankowe, a z innych produktów finansowych (lokat bankowych i kart kredytowych) nie korzysta. Oświadczono również, że aktualnie skarżąca nie jest właścicielem

ani nie posiada jakiegokolwiek środka transportu, a umowa najmu nieruchomości, tytułem której skarżąca uzyskuje wskazany we wniosku dochód została zawarta

w formie ustnej. Ostatecznie wskazano także, że z uwagi na zajęcie egzekucyjne emerytury skarżącej wysokość otrzymywanego świadczenia wynosi obecnie

1681,27 zł.

Z załączonych do wniosku na wezwanie referendarza sądowego dowodów (kserokopii zeznań podatkowych) wynika, że w 2015 roku przychody skarżącej wyniosły 4.651.953,78 zł, a odnotowany dochód wyniósł 39.686,11 zł. W 2016 roku przychody skarżącej z tytułu uczestnictwa w spółce B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. wyniosły 3.931.367,50 zł. Ostatecznie skarżąca zeznała, że po odjęciu kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym poniosła stratę w wysokości - 36.515,93 zł. Skarżąca przedstawiła dalej wydruk ze strony internetowej Banku [...], z którego wynikają zgromadzone na rachunku bankowym wierzytelności w kwocie 1.047,77 zł oraz zadłużenie tytułem kredytu restrukturyzacyjnego w PLN oraz kredytu mieszkaniowego w CHF w łącznej kwocie po przeliczeniu 1.069.924,09 zł. Dołączono również inne wydruki ze strony internetowej w/w Banku: wydruk zatytułowany "historia" – z którego treści wynika numer rachunku bankowego – konto VIP oraz wydruki zatytułowane "złożone przelewy" oraz "limity i liczniki", niezawierające żadnych danych księgowych dotyczących posiadacza oraz rachunku bankowego.

Wydanym na posiedzeniu niejawnym postanowieniem z dnia 5.09.2017 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 20.000 zł.

Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie referendarz sądowy wskazał, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym w ocenie referendarza sądowego ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić w znacznej części, podkreślając jednak, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy a spełnienie w/w przesłanek winien wykazać sam wnioskodawca w sposób logiczny i wiarygodny, poprzez dokładne wyjaśnienie całokształtu sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej, nie ograniczając się tylko i wyłącznie do tych okoliczności, które miałyby uzasadnić jego żądanie i tylko takich, które są udokumentowane. W szczególności zwrócono uwagę na fakt różnicy pomiędzy zadeklarowanymi przez stronę dochodami – 4.906,45 zł (po uwzględnieniu zajęcia egzekucyjnego), a wartością ponoszonych wydatków – 9.300 zł w sytuacji, gdy strona skarżąca pomimo wskazania, że nieterminowo reguluje zobowiązania ograniczyła się do ogólnego stwierdzenia w tym przedmiocie. Wnioskodawczyni nie podała w jakich opłatach występują rzeczone zaległości i przede wszystkim co jest źródłem finansowania wszystkich wydatków, skoro – mając na uwadze treść złożonych oświadczeń – stronie co miesiąc brakuje ponad 4.000 zł na pokrycie ich w całości. Z akt sprawy nie wynika również aby strona miała zaległości w spłacie wskazanych we wniosku kredytów. W ocenie referendarza sądowego nie zasługiwało na wiarę twierdzenie skarżącej odnośnie kosztów wyżywienia członków wspólnego gospodarstwa domowego oszacowanych dla czteroosobowej rodziny na kwotę ok. 400 zł.

Dalej referendarz sądowy wskazał, że jeszcze w 2016 roku skarżąca osiągnęła przychody na poziomie ok. 4.000.000 zł, natomiast pomimo odnotowanej straty najbardziej wymierna dla oceny możliwości płatniczych przedsiębiorcy jest wartość uzyskanego przychodu. Ostatecznie wskazano, że strona nie podała wszystkich okoliczności, które mają wpływ na jej możliwości płatnicze, bowiem o ile ze znajdującej się w aktach sprawy umowy sprzedaży udziałów w spółce B sp. z o.o. wynika, że skarżąca sprzedała 100 udziałów w spółce, to zgodnie

z powszechnie dostępnymi zapisami z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, na dzień wydania postanowienia strona nadal pozostaje wspólnikiem w/w spółki posiadając w niej połowę udziałów, zaś ostatnie zmiany wpisów w Rejestrze Przedsiębiorców dokonane zostały 28.07.2017 r. już po sprzedaży udziałów na rzecz drugiego wspólnika spółki. Istotnym jest również fakt, że B sp. z o.o. jest komplementariuszem spółki komandytowej, z której przychody uzyskała skarżąca, natomiast w obu spółkach prokurentem samoistnym jest córka skarżącej – jej pełnomocnik w niniejszym postępowaniu.

Wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku skarżącej referendarz sądowy wziął pod uwagę, że skarżąca przedstawia swoją sytuację finansową

i majątkową w sposób wybiórczy, przyznając jednocześnie, że skarżąca w istocie nie jest w stanie pokryć kwoty wpisu od skargi w pełnej wysokości, z uwagi na fakt przyznania stronie kredytu restrukturyzacyjnego na łączną kwotę 110.000 zł.

W związku z powyższym z uwagi na brak podstaw do ustalenia rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawczyni referendarz sądowy przyjął, iż strona skarżąca winna pokryć przynajmniej 20% wpisu od skargi. Biorąc pod uwagę czas trwania postępowania sądowego, obejmujący w chwili orzekania 11 miesięcy, strona miała wystarczającą ilość czasu na zgromadzenie środków pieniężnych celem opłacenia wpisu od skargi przynajmniej w części.

W sprzeciwie od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącej wniósł

o jego uchylenie i zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych w całości, zarzucając naruszenie art. 246 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżącej nie przysługuje zwolnienie od kosztów w całości w sytuacji, gdy przedstawiona w toku postępowania dokumentacja wyraźnie wskazuje, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania nawet w części, co czyni bezzasadnym wzywanie jej do uiszczenia wpisu sądowego. Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że strona prowadząc nierentowną działalność gospodarczą i posiadając skromną emeryturę pozostaje na utrzymaniu córki, a stanowisko sądu jest katastrofalne, gdyż Sąd myli przychody

z dochodami. W ocenie skarżącej fakt stosunkowo wysokich przychodów nie może być decydujący dla oceny możliwości finansowych skarżącej, gdyż prowadzona działalność gospodarcza wiązała się z wysokimi kosztami uzyskania przychodów. Dalej skarżąca kwestionuje tezę referendarza sądowego o wybiórczym informowaniu Sądu o kondycji finansowej skarżącej, która to za każdym razem podaje wszelkie informacje, o które wnioskuje Sąd, natomiast już z doświadczenia życiowego wynika wprost, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu. Nie posiada ona bowiem oszczędności w takiej kwocie. Z uwzględnieniem wskazanych okoliczności pełnomocnik skarżącego zażądał aby Sąd zaczął działać zgodnie

z wymaganymi standardami, a nie przedłużał postępowanie w sprawie.

Z tych przyczyn w ocenie skarżącego sprzeciw jest konieczny i zasadny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie, co skutkuje utrzymaniem w mocy orzeczenia referendarza sądowego.

Stosownie do art. 259 § 1 p.p.s.a., od postanowienia w przedmiocie przyznania, cofnięcia, odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. W takiej sytuacji, tj. rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, sąd zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis art. 260 § 2 p.p.s.a. stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 167a § 2-3 p.p.s.a., że sąd rozpoznający sprzeciw działa jako sąd pierwszej instancji. Tym samym od orzeczenia sądu

w przedmiocie zmiany bądź utrzymania w mocy orzeczenia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy nie przysługuje stronie środek zaskarżenia.

W świetle powyższych regulacji Sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia.

Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 punkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony będącej osobą fizyczną, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie wniosek o udzielenie pomocy prawnej dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych,

tj. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, które przyznane zostało orzeczeniem referendarza sądowego w zakresie obejmującym zwolnienie

od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 20.000 zł.

Zaakceptować należy odwołując się do utrwalonego i podzielanego przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę poglądu prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wyłącznie na składającym wniosek spoczywa ciężar przekonania Sądu, że znajduje się w sytuacji, która została uznana przez ustawodawcę za usprawiedliwiającą przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I FZ 429/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Trafnie więc zwrócono uwagę w zaskarżonym postanowieniu, że w interesie strony leży przedstawienie odpowiednich argumentów i dowodów, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To ona musi wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej reguły ponoszenia kosztów procesu. Właściwe bowiem przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zastosowanie wobec niej prawa pomocy oraz dowodów na ich poparcie umożliwia – w ramach rozpoznania wniosku – dokonanie prawidłowej oceny jej sytuacji majątkowej. Nastąpić to może tylko w przypadku, gdy strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób przekonywujący, to jest spójny, niebudzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji umożliwiającej skorzystanie

z instytucji przewidzianej w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Ta zasada wprost wynika

z brzmienia wskazanego przepisu, który wyraźnie nakłada na stronę obowiązek wykazania faktu niemożności poniesienia jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania.

Z uwzględnieniem powyższego Sąd podziela stanowisko referendarza sądowego, że wnioskodawca nie wykazał spełnienia przesłanek upoważniających

do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Przedstawione przez stronę skarżącą okoliczności pozwoliły jednak uznać,

że zasadnym jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu ponad kwotę 20.000 zł. Postanowienie wbrew całości żądania skarżącej znajduje zaś prawne uzasadnienie w materiale zgromadzonym w aktach sprawy, zwłaszcza mając na względzie fakt częściowego uchylania się oraz wybiórczego i niepełnego wykonania przez skarżącą obowiązku przedłożenia dokumentów i dodatkowych informacji mających uzasadniać przyznanie jej wnioskowanego prawa. Dlatego uzasadnione jest stwierdzenie, że skarżąca nie udźwignęła ciężaru dowodu w wykazaniu, że nie jest w stanie w całości ponieść kosztów sądowych niniejszego postępowania, zwłaszcza przez pryzmat obowiązku wykonania zarządzenia referendarza sądowego z dnia 20.06.2017 r. Należy bowiem podkreślić, że poza przedstawieniem zeznań podatkowych skarżącej za lata 2015-2016, do akt sprawy nie przedłożono zeznań podatkowych (zaświadczeń o uzyskiwanych przychodach/dochodach czy też innej wiarygodnej informacji potwierdzającej oświadczenia w tym zakresie) pozostającej ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym córki – zwłaszcza, że w treści sprzeciwu skarżąca wskazała, że pozostaje na jej utrzymaniu. W sytuacji bowiem, gdy skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z innymi osobami, nie można ograniczać się jedynie do sytuacji majątkowej i dochodów skarżącej, ale należy uwzględnić również sytuację majątkową i dochody wszystkich osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, ponieważ zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione wówczas, gdy ich poniesienie powoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny. Stwierdzenie w piśmie z dnia 30.06.2017 r., że córka nie prowadzi działalności i nie pracuje, nie jest równoznaczne z brakiem przychodów podlegających opodatkowaniu, objętych obowiązkiem złożenia zeznania podatkowego. Strona nie przedstawiła również żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających treść złożonych oświadczeń, z których wynika, że skarżąca oraz spółka, w której jest ona udziałowcem nie posiada żadnego majątku oraz nie prowadzi działalności gospodarczej. Wskazać należy zwłaszcza, że bezwzględnym prawem wspólnika jest możliwość osobistego zasięgania informacji o stanie majątku i interesów spółki oraz zapoznawania się z księgami i dokumentami spółki – w tym sprawozdaniami z jej działalności. Referendarz sądowy słusznie uznał, że dysproporcja pomiędzy wysokością wskazanych we wniosku dochodów a wartością ponoszonych wydatków wzbudza uzasadnione wątpliwości. Skoro strona w pkt 3 informacji o stanie majątkowym wskazuje, że spłaca raty wynikające z kredytów hipotecznych, których wysokość zgodnie z oświadczeniem opiewa na ok. 6.300 zł oraz ponosi inne wydatki tytułem kredytu restrukturyzacyjnego oraz utrzymania w łącznej kwocie ponad 9.000 zł, przy dochodach netto na poziomie ok. 5.000 zł nieusunięte pozostały wątpliwości dotyczące źródeł finansowania zobowiązań wynikających z różnicy w/w kwot. Dodatkowo sama deklaracja, że strona skarżąca ponosi wydatki związane ze spłatą zaciągniętych kredytów, nie może być uznana za przyczynę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia strony od kosztów sądowych w całości. W tych okolicznościach strona skarżąca winna zdawać sobie sprawę, że zasadą jest obowiązek ponoszenia kosztów sądowych na równi z innymi podstawowymi wydatkami, zwłaszcza jeżeli uznać za takowe miesięczne koszty spłat zaciągniętych kredytów. Biorąc pod uwagę czas trwania postępowania skarżąca powinna w pierwszej kolejności przynajmniej w części poczynić oszczędności we własnych wydatkach. Brak jest bowiem jakiegokolwiek uzasadnienia dla przyznania ponoszonym przez stronę kosztom prywatnych zobowiązań prymatu nad obowiązkiem ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, do których zaliczyć należy obowiązek ponoszenia kosztów sądowych. Nie można było również uznać, aby przedstawione przez stronę wydruki z systemu bankowego stanowiły wiarygodne dokumenty elektroniczne w postaci wyciągów z rachunku bankowego, mogące uwiarygodnić sytuację majątkową skarżącej. Z przedstawionych załączników nie wynikają informacje o dokonanych operacjach finansowych, saldzie rachunku, odsetkach i prowizjach w danym ustalonym okresie rozliczeniowym. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie zasługują na wiarę twierdzenia skarżącej odnośnie ustnego zawarcia umowy najmu jednej z posiadanych nieruchomości, a biorąc pod uwagę realia rynkowe uznanie za przekonywującej informacji dot. wysokości czynszu najmu domu o powierzchni 140m2 za kwotę zaledwie 500 zł. Z doświadczenia życiowego wynika bowiem, że w chwili obecnej ceny najmu tego rodzaju nieruchomości znacznie przewyższają wskazaną wartość, przy czym wskazana kwota realnie nie pozwala nawet na poniesienie kosztów najmu pokoju w mieście uniwersyteckim jakim jest W.

Skarżący nie podważył skutecznie postanowienia referendarza sądowego. Ostatecznie względem głównego z zarzutów sprzeciwu należy podkreślić, że strata

z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Wykazanie jedynie straty w bilansie nie przesądza automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy.

Zdaniem Sądu stan faktyczny sprawy został poprawnie oceniony i ustalony przez referendarza sądowego. To, że strona nie zgadza się z tą oceną stanu faktycznego i prawnego nie zmienia prawidłowości wydanego postanowienia i nie jest przesłanką stwierdzenia jego wadliwości. Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, że to wnioskodawca winien wskazać okoliczności uzasadniające jego żądanie. Nie jest zadaniem sądu wyręczać stronę w pozyskiwaniu dowodów uzasadniających zasadność wniosku i wobec niepopartych stosownymi dokumentami twierdzeń czy też częściowo wybiórczego przedstawienia swojej sytuacji majątkowej, finansowej i osobistej – przyznać prawo pomocy wbrew obowiązkowi wykazania przez stronę okoliczności to uzasadniających. Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej ani prawa do zwolnienia od kosztów sądowych. Na tle wysokości ustalonego w niniejszej sprawie wpisu w ocenie Sądu referendarz sądowy prawidłowo wskazał, że zasadnym jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 20.000 zł. O ile ze zgromadzonego

w sprawie materiału dowodowego wynika, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów ustalonego wpisu w całości, o tyle biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny należało uznać, że zdając sobie sprawę z nieuchronności poniesienia kosztów sądowych strona przy uwzględnieniu wątpliwości co do źródeł finansowania zobowiązań oraz czasu trwania postępowania winna przedsięwziąć działania pozwalające jej zgromadzić chociażby w części środki finansowe na opłacenie wpisu od skargi.

Z uwzględnieniem wskazanych powyżej okoliczności faktycznych i prawnych, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczenie referendarza sądowego utrzymano

w mocy.