Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1455/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 4
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2014 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 lipca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 lipca 2013 r. znak [...] Wojewoda , działając na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t jedn. Dz. U 2010 r Nr 102, póz 651 z późn zm) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego (t jedn. Dz. U 2013 r., póz 267), utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 17 stycznia 2013 r nr [...] orzekającą o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz "E" Spółka Akcyjna "G" SA za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow 0,0645 ha, położoną w obrębie [...], jedn ewid. [...], m K., przejętą z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę (jako miasto na prawach powiatu) na podstawie decyzji Wojewody z dnia 2 kwietnia 2012 r. nr [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją nr [...] z dnia 17 stycznia 2013 r. Starosta orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz "E" Spółka Akcyjna "G" SA za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow 0,0645 ha, położoną w Obr. [...], jedn. ewid. [...], m. K., zajętą pod drogę powiatową ulicę K. w K., przejętą z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę (jako miasto na prawach powiatu) na podstawie decyzji Wojewody z dnia 2 kwietnia 2012 r. nr [...].

Orzekając w ww. sposób organ l instancji oparł się na ustaleniach, zgodnie z którymi stosowny wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość, oznaczoną jako działka nr [...] nie został złożony przez wnioskodawcę w terminie przewidzianym w art. 73 ust 4 ustawy z 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, tzn pomiędzy dniem 1 stycznia 2001 r. a dniem 31 grudnia 2005 r.

Jak wynika z wyżej wymienionej decyzji "E" Spółka Akcyjna "G" SA w K. złożyła do Prezydenta Miasta wniosek o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w dniu 23 lipca 2012 r.

Na wniosek Prezydenta Miasta z dnia 9 sierpnia 2012 r., do załatwienia przedmiotowej sprawy został wyznaczony postanowieniem Wojewody z dnia 16 listopada 2012 r. nr [...] Starosta.

Na podstawie decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia 2 kwietnia 2011 r. organ l instancji ustalił, iż prawo własności nieruchomości położonej w jedn ewid. [...], obr [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow 0,0645 ha zajętej pod drogę powiatową, ulicę K. w K. nabyła z dniem 1 stycznia 1999 r. w trybie art. 73 ust 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U Nr 133, poz 872 ze zm) Gmina - jako miasto na prawach powiatu, gdyż przedmiotowa działka była faktycznie zajęta pod ww. ulicę i stanowiła część jej pasa drogowego

Ponadto na podstawie odpisu z księgi wieczystej KW nr [...] Starosta ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r współwłasność J. Z. w 2/16 części, J. Z. w 2/16 części, A. S. w 3/16 części, M. S. w 3/16 części oraz "E" Spółka Akcyjna "G" SA w 6/16 części.

Organ l instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 73 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem Stosownie do art. 73 ust 4 ww ustawy, odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości na wniosek właściciela złożony do 31 grudnia 2005 r Po upływie tego terminu roszczenie wygasa.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz dokumentując, iż wniosek "E" Spółka Akcyjna "G" SA o ustalenie odszkodowania za działkę nr [...], obr. [...], został złożony do Prezydenta Miasta w dniu 23 lipca 2012 r, organ l instancji uznał iż został on złożony z przekroczeniem ustawowego terminu i odmówił ustalenia odszkodowania za ww. działkę.

Od ww. decyzji odwołanie złożyła "E" Spółka Akcyjna "G" SA, zarzucając decyzji Starosty z dnia 17 stycznia 2013 r. nr [...].

- naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, ze roszczenie współwłaścicieli nieruchomości do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania za zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną wygasło, mimo ze wniosek o przyznanie takiego odszkodowania został złożony przez jednego ze współwłaścicieli w ustawowym terminie, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, ze odszkodowanie za zajęcie nieruchomości powinno zostać przyznane również na rzecz pozostałych współwłaścicieli wobec uprzedniego wniosku o przyznanie odszkodowania złożonego przez jednego z współwłaścicieli przed dniem 31 grudnia 2005 r.,

naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 K p a poprzez nierozpatrzenie sprawy co do istoty z uwagi na błędną wykładnię przepisu dotyczącego wypłaty odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne,

naruszenie przepisów postępowania, a to art. 10§lKpa,art 8Kpa w związku z art 28 K p a , polegające na niezapewnieniu "E" czynnego udziału w postępowaniu o przyznanie odszkodowania toczącym się z wniosku M. S.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu l instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, ze z przepisu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wynika, iż ustalenie i wypłata odszkodowania następuje przy jednoczesnym spełnieniu wszystkich następujących przesłanek:

* dana nieruchomość musi być zajęta pod pas drogi publicznej,

nieruchomość taka nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r własności Skarbu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego,

z wnioskiem o ustalenie odszkodowania występuje właściciel nieruchomości w terminie od dnia 1 stycznia 2001 r do dnia 31 grudnia 2005 r,

Analizując wyżej opisane przesłanki art. 73 w świetle przedstawionego stanu faktycznego sprawy, organ II instancji stwierdził, ze wniosek "E" Spółka Akcyjna "G" SA o ustalenie odszkodowania z 23 lipca 2012 r., złożony został z uchybieniem terminu określonego w tym przepisie.

Dochowanie terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie jest, jak wyżej wskazano, jedną z przesłanek, od zaistnienia łącznie których zależy pozytywne rozstrzygnięcie sprawy przez organ W tej sytuacji brak spełnienia choćby jednej z przesłanek powoduje niemożność ustalenia i wypłacenia odszkodowania

Skoro zatem stwierdzono uchybienie przez, "E" Spółka Akcyjna "G" SA co do terminu złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania, należało orzec o odmowie jego ustalenia i wypłaty za wyżej opisaną nieruchomość, bez konieczności badania pozostałych przesłanek.

Nadto, organ odwoławczy podkreślił, ze wystąpienie przez jednego ze współwłaścicieli w imieniu własnym o zapłatę odszkodowania odpowiadającego jego udziałowi we współwłasności nie jest czynnością, której celem jest ochrona wspólnego prawa do współwłasności Jest to natomiast samodzielne uprawnienie właściciela zmierzające do zaspokojenia przysługującego mu roszczenia odszkodowawczego Tym samym wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania może skutecznie złożyć jeden z byłych współwłaścicieli przejętej nieruchomości w zakresie przysługującego mu roszczenia odszkodowawczego Roszczenie o wypłatę odszkodowania za odjętą własność nieruchomości jest roszczeniem o świadczenie podzielne, przy podzielności zaś świadczenia wierzytelności dzieli się na tyle niezależnych od siebie części, ilu jest wierzycieli.

W ocenie organu odwoławczego, Starosta prawidłowo wskazał, iż przeszkodą do ustalenia odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] m K. jest fakt, iż wniosek "E" Spółka Akcyjna "G" SA został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 73 ust 4 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, gdyż w okresie wymienionym w tym przepisie wnioskodawca nie wystąpił ze stosownym wnioskiem w trybie art. 73 w/w ustawy. W konsekwencji organ l instancji prawidłowo orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca Spółka podniosła zarzut naruszenia przepisów art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną oraz art. 21 ust 21 64 Konstytucji RP, a także przepisów postępowania, tj art. 8 oraz 10 § 1 w zw. z art. 28 K p a

W uzasadnieniu podniesiono, ze prawidłowa wykładnia art. 73 powołanej ustawy prowadzi do wniosku, ze w sytuacji złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania przez jednego współwłaściciela w ustawowym terminie, roszczenie pozostałych współwłaścicieli zostaje zachowane (nie wygasa), na co wskazuje wyrok NSA z dnia 23 lutego 2011 roku, sygn. akt l OSK 453/10 W przedmiotowej sprawie organy administracji nie wykazały żadnej inicjatywy w uregulowaniu stanu prawnego Inicjatywę wykazał dopiero jeden ze współwłaścicieli – M. S., składając stosowny wniosek w tym zakresie pod koniec 2005 roku. Dopiero pismem z dnia 9 stycznia 2006 roku (a więc już po upływie terminu z art. 73 ust 4 ustawy), "E" została poinformowana o terminie załatwienia sprawy o uregulowania stanu prawnego nieruchomości (znak [...]) Takie działanie organów, utrzymujące stan niepewności co do statusu prawnego nieruchomości godzi w zagwarantowaną Konstytucją zasadę ochrony prawa własności i odjęcia prawa własności za słusznym odszkodowaniem

Ponadto, w ocenie strony skarżącej, z przytoczonego orzeczenia NSA z dnia 23 lutego 2011 roku wynika, ze skarżący, w sprawie wszczętej wnioskiem o przyznanie odszkodowania przez pozostałych współwłaścicieli, mieli przymiot strony w rozumieniu art. 28 K p a Tymczasem złożenie wniosku skutkuje tym, ze dla wszystkich współwłaścicieli zachowany został termin, bo były to strony postępowania administracyjnego Czynności zmierzające tak do udzielenia stronom informacji o stanie postępowania, jak do ustalenia oznaczenia i adresów stron podjęto jedynie w sprawie o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości Czynności takich zaniechano natomiast w odniesieniu do postępowania o przyznanie odszkodowania za przejęcie nieruchomości W świetle przepisu art. 28 K p a to na organie administracji spoczywa obowiązek ustalenia kręgu stron postępowania i zawiadomienie ich o postępowaniu, a z chwilą złożenia wniosku przez M. S. o przyznanie odszkodowania, dla organu administracji powstały obowiązki wynikające z art. 61 § 4 K p a tj zawiadomienia wszystkich osób będących stronami w sprawie W sprawie wszczętej z wniosku M. S., "E" nie była zaś informowana o wszczęciu, terminie czy sposobie jej załatwienia Jakkolwiek postępowanie w sprawie odszkodowania nie mogło się merytorycznie zakończyć przed wydaniem decyzji w sprawie przejęcia nieruchomości na własność Gminy, tym niemniej żadne czynności w sprawie ustalenia stron postępowania nie zostały również podjęte już po uzyskaniu przez decyzję z dnia 2 kwietnia 2012 roku przymiotu ostateczności, ani nawet na skutek złożenia przez "E" pisma z dnia 23 lipca 2012 roku Wniosek "E", w którym wskazała ona na konieczność ustalenia odszkodowania również w zakresie jej udziału w prawie własności nieruchomości, został złożony w dniu 23 lipca 2012 roku tj. w trakcie trwania postępowania wszczętego na wniosek M. S. Tym samym doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażonej w art. 10 K p a, jak również naruszenia zasady informowania stron w sposób należyty i wyczerpujący o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2002 r Nr 153, póz 1269) stanowi, ze sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm ) wynika natomiast, ze w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k p a lub w innych przepisach.

Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, ze zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy

Wskazać również należy, ze zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p p s a Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, ze sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, ze "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9 07 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 48323).

Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z powszechnie obowiązującym prawem.

Sprawą sporną wymagającą rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie jest kwestia podmiotowego rozciągnięcia, przeniesienia skuteczności wniesienia przez jednego ze współwłaścicieli przejętej z mocy ustawy nieruchomości wniosku o odszkodowanie w terminie na rzecz pozostałych współwłaścicieli, którzy z tym roszczeniem w ustawowym w/w terminie nie wystąpili. Inaczej mówiąc, według starzącej spółki jej termin do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie został zachowany, nie wygasł, a to z uwagi na fakt wystąpienia w ustawowym terminie o odszkodowanie przez M. S., pozostałą współwłaścicielkę przedmiotowej nieruchomości przejętej z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r przez Gminę (jako miasto na prawach powiatu) na podstawie decyzji Wojewody z dnia 2 kwietnia 2012 r. nr [...] Pogląd skarżącej spółki opiera się na tezie podnoszącej, ze odszkodowanie za zajęcie nieruchomości powinno zostać przyznane również na rzecz pozostałych współwłaścicieli wobec uprzedniego wniosku o przyznanie odszkodowania złożonego przez jednego z współwłaścicieli przed dniem 31 grudnia 2005 r. W konsekwencji skarżąca spółka zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, ze roszczenie współwłaścicieli nieruchomości do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania za zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną wygasło, mimo ze wniosek o przyznanie takiego odszkodowania został złożony przez jednego ze współwłaścicieli w ustawowym terminie, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do przeciwnego wniosku Skarżąca spółka swoje stanowisko popiera a poglądami wyrażonymi w wyroku NSA z dnia 23 lutego 2011 r, sygn akt l OSK 453/10 NSA w przywołanym wyroku, który co trzeba podkreślić został wydany jednak do odmiennego w szczegółach stanu faktycznego, co jest nie bez znaczenia, zaprezentował admmistracyjnoprawną koncepcję, naturę, charakter przedmiotowego odszkodowania NSA w przywołanym wyroku stwierdził, ze "do odszkodowania przyznawanego na podstawie art 73 ust 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U Nr 133 poz 872 ze zm ) nie ma zastosowania art. 209 kc, gdyż nie jest to roszczenie o charakterze cywilnym Zadośćuczynienie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną jest bezpośrednio związane z prawem publicznym i ma postać żądania administracyjno-prawnego, dochodzonego wyłącznie na drodze administracyjnej Na admmistracyjno-prawny charakter powyższego roszczenia zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku siedmiu sędziów z dnia 11 stycznia 2010r, sygn. akt l OPS 3/09 ( System Informacji Prawniczej Lex, nr 534304), w którym wypowiedział się, ze sprawa o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną jest sprawą administracyjną i oceniana jest na podstawie przepisów postępowania administracyjnego Oznacza to, ze w toku postępowania administracyjnego o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną znajdują zastosowanie tryb i zasady zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym również zapewnienie stronom czynnego udziału w tym postępowaniu, a nie przepisy prawa cywilnego. Należy pamiętać, ze stroną postępowania administracyjnego na podstawie art. 28 kpa jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący niewątpliwie miał interes prawny w postępowaniu o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną wszczętym wnioskiem drugich współwłaścicieli Był on zgodnie z przepisem art. 73 ustawy w dniu 31 grudnia 1998 r współwłaścicielem nieruchomości, w skład której wchodziły przedmiotowe działki gruntu"

Ustosunkowując się zatem do zasadniczego przedmiotu rozstrzygnięcia trzeba zacząć od tego, ze podstawę matenalnoprawną kształtującą uprawnienia strony do ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę stanowi przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz 872 z późn. zm.) w następującym brzmieniu

1 "Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem

2 Odszkodowanie, o którym mowa w ust 1, wypłaca

1) gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami

gminnymi,

2) Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg

3 Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust 1, jest ostateczna decyzja wojewody

3a Jeżeli istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, wydając decyzję, o której mowa w ust 3, nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości

4 Odszkodowanie, o którym mowa w ust 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

5 Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy, przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem" W wyniku literalnej wykładni przywołanego przepisu prawnego oczywiste jest, ze warunkiem ustalenia i wypłaty odszkodowania, o którym mowa w analizowanym art. 73 ust 4 jest złożenie odpowiedniego wniosku w terminie od 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.

Po upływie tego okresu roszczenie wygasa Powyższe ustalenie Sądu oznacza, ze przepis art. 73 ust 4 przewiduje prekluzję roszczeń odszkodowawczych za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne Wygaśnięcie przedmiotowego roszczenia polega na tym, po upływie terminu wskazanego w ustawie, roszczenie nie przysługuje i nie może być dochodzone Określony w powołanym przepisie termin jest terminem zawitym prawa materialnego Ze względu na jego materialny charakter nie mają do niego zastosowania przepisy regulujące instytucję przywrócenia terminu (tak również np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 20 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 866/08, Lex Omega nr 527232 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 17 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 810/07, Lex Omega nr 506476).

Dla stanowiska Sądu kontrolującego zaskarżoną decyzję istotne są, śladem innych składów WSA w Krakowie, rozpoznających podobne sprawy (Wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1752/12), poglądy Trybunału Konstytucyjnego formułowane odnośnie art. 73 ust 4 przepisów wprowadzających.

Należy w tym miejscu dodać, ze treść art. 73 ust 4 przepisów wprowadzających była już kilkakrotnie przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, przy czym w poniższych wywodach zaprezentowano te fragmenty wydanych wyroków, których uwzględnienie ma znaczenia dla oceny zasadności zarzutów skargi.

W wyroku z 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 11/02 (OTK-A 2004/7/66) Trybunał Konstytucyjny orzekając o zgodności art. 73 ust 4 przepisów wprowadzających z art. 21 ust 2 Konstytucji RP, wskazał między innymi, ze ratio legis przyjętych rozwiązań, które były aktem jednorazowym, mającym na celu uporządkowanie stanu prawnego dróg, co do których od wielu lat stan faktyczny nie pokrywał się ze stanem prawnym Trybunał Konstytucyjny przypomniał tez, ze uprawnione podmioty (wywłaszczeni) miały możliwość dochodzenia swoich praw już uprzednio, czego jednak w odpowiednim czasie nie czyniły Powołał się również przy ocenie konstytucyjności tej regulacji na w pełni aprobowaną w demokratycznych państwach prawnych rzymską zasadę lus civile vigilantibus scnptum est, co oznacza, ze prawo cywilne wymaga dbałości zainteresowanego o swoje prawa.

W następnym wyroku z 15 września 2009 r., sygn. akt P 33/07 (OTK-A 2009/8/123), Trybunał Konstytucyjny uznał art. 73 ust 4 przepisów wprowadzających w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust 3 tej ustawy, za zgodny z art. 2, art. 32 ust 1 i art. 64 ust 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Orzekając w ten sposób Trybunał Konstytucyjny dokonał analizy treści art. 73 ust 4 w związku z art. 73 ust 3 przepisów wprowadzających oraz sformułował pogląd, ze zawarty w art 73 przepisów wprowadzających mechanizm potwierdzenia wywłaszczenia i uzyskania odszkodowania jest zarówno poprawny systemowo, jak i nie ogranicza ochrony praw należnych byłym właścicielom Trybunał Konstytucyjny uznał wówczas ponadto, ze w sytuacji, w której przepisy wprowadzające nie zawierają szczególnych rozwiązań proceduralnych, decyzja, o której mowa w art. 73 ust 3 przepisów wprowadzających, jest rozstrzygnięciem wydawanym w ramach procedury administracyjnej Decyzja stwierdzają przejście własności nie tworzy nowego stanu prawnego, lecz jedynie potwierdza, ze doszło w konkretnej sytuacji do wywłaszczenia z mocy prawa Skoro zaś wywłaszczenie nastąpiło z mocy prawa, a decyzja ma charakter dowodowy, to należy uznać, ze nie jest ona konieczna dla samego zgłoszenia roszczenia odszkodowawczego, ale stanowi element konieczny postępowania dotyczącego ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania Jest ono prowadzone przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej Wniosek wywłaszczonego podmiotu ma w istocie dwojaki charakter Z jednej strony stanowi zgłoszenie roszczenia odszkodowawczego, z drugiej zaś zawiera w sobie ządapie wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania.

W kolejnym wyroku z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt K 20/09 (OTK-A 2011/4/35), Trybunał Konstytucyjny uznał, ze art. 73 ust 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest zgodny z art. 21 ust 2 w związku z art. 31 ust 3 oraz z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wywodzoną z niego zasadą poprawnej legislacji W uzasadnieniu tego wyroku podkreślił ponownie, ze skoro wywłaszczenie nastąpiło z mocy ustawy, która stała się zarazem podstawą prawną roszczenia odszkodowawczego, deklaratoryjna decyzja potwierdzająca zmianę stanu prawnego nie mogła zostać uznana za przeszkodę w złożeniu wniosku, o którym mowa w art. 73 ust 4 przepisów wprowadzających Trybunał Konstytucyjny wskazał tez, ze zastosowanie językowych reguł wykładni do zakwestionowanego przepisu w związku z art. 73 ust 1 przepisów wprowadzających pozwala ustalić, w którym momencie dochodzi do przejścia własności z mocy prawa na podmiot publicznoprawny "za odszkodowaniem" Ustawodawca wskazał zdarzenie, które powodując uszczerbek w dobrach oznaczonych podmiotów, ma charakter prawnie relewantny i generuje odpowiedzialność odszkodowawczą Jest nim odjęcie własności nieruchomości Źródłem obowiązku odszkodowawczego nie jest akt administracyjny, ale przepis ustawy nakazujący wypłatę odszkodowania Należy oddzielić władczą i zgodną z prawem ingerencję w dobra oznaczonych podmiotów, która ma charakter administracyjny, od stosunku odszkodowawczego, który wykazuje cechy typowe dla stosunku cywilnoprawnego (E Bagińska, J Parchomiuk, Odpowiedzialność odszkodowawcza w administracji, (w ) System Prawa Administracyjnego Tom 12, red R. Hauser, Z. Niewiadomski A. Wróbel, Warszawa 2010, s 13-14 i powołany tam pogląd E. Łętowskiej) Zauważył również, ze ustawodawca odsunął w czasie możliwość zgłoszenia i realizacji roszczenia odszkodowawczego w ten sposób, iż podmioty uprawnione miały dwa lata - bez uszczerbku dla ich prawa podmiotowego -na uzyskanie informacji o przyjętym rozwiązaniu legislacyjnych oraz jego konsekwencjach w sferze przysługujących im praw majątkowych W art. 73 ust 4 przepisów wprowadzających przyjęto następnie pięcioletni termin na zgłoszenie stosownego wniosku, który nie wymagał dochowania szczególnej formy i pełnił podwójną funkcję (zgodnie z ustaleniami dokonanymi w wyroku o sygn P 33/07, które już powołano) Była to ponadto jedyna czynność, której prawo wymagało od podmiotu uprawnionego, aby mógł on uchronić się przed negatywnym skutkiem upływu terminu Samo zaś wskazanie terminu zawitego, przy zachowaniu odpowiedniej vacatio legis, nie może zostać uznane za nadmierne obciążenie Realizacja roszczenia odszkodowawczego została uzależniona od aktywności i staranności uprawnionego, zgodnie z zasadą lus cwile vigilantibus scnptum est Trybunał Konstytucyjny przypomniał ponownie, iż założenie, ze prawo cywilne wymaga dbałości zainteresowanego o swoje prawa, jest w pełni aprobowane w demokratycznym państwie prawnym (wyroki z 22 lutego 2000 r., sygn. SK 13/98, OTK ZU nr 1/2000, póz 5 oraz z 25 maja 1999 r., sygn. SK 9/98, OTK ZU nr 4/1999, poz. 78, punkt 7 in fine uzasadnienia) Odwołując się do swych wcześniejszych wypowiedzi na gruncie art. 73 przepisów wprowadzających, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, ze przyjęte przez ustawodawcę rozwiązanie odpowiada konstytucyjnemu nakazowi wyważenia między ochroną praw podmiotowych wywłaszczonego a ochroną interesu publicznego, który uzasadniał wywłaszczenie (zob cytowany wyrok o sygn. P 33/07, punkt 2 m fine uzasadnienia, cytowany wyrok o sygn SK 11/02, punkt 3 in fine uzasadnienia) Ponadto, odwołanie się do omawianej zasady należy uznać za uzasadnione w świetle cywilnoprawnego charakteru stosunku odszkodowawczego, który powstaje wskutek wyrządzenia uszczerbku przez odjęcie własności Trybunał Konstytucyjny uznał również za słusznie wskazanie, ze prawo do odszkodowania, jak każde prawo podmiotowe, określa jedynie "możność postępowania" podmiotu, który może podjąć działanie lub się od niego powstrzymać w granicach wyznaczonych prawem Podał nadto szereg innych elementów uzasadniających ukształtowanie prawa do odszkodowania, jako ograniczonego terminem.

Mając na uwadze przedstawione powyżej stanowisko skarżącej spółki w zestawieniu z zaprezentowanymi poglądami Trybunału Konstytucyjnego i przede wszystkim podnoszoną w tych wyrokach przez Trybunał Konstytucyjny cywilnoprawną naturą (charakterem) tego roszczenia odszkodowawczego - Sądu przychyla się do rozpatrywania skutku, jaki wywołuje indywidualny wniosek o odszkodowanie złożony w terminie przewidzianym ustawą przez jednego lub kilku współwłaścicieli, dla współwłaścicieli, którzy takiego wniosku nie złożyli - według założeń czerpiących w pewnym stopniu z koncepcji cywilistycznej.

Zdaniem Sądu przedmiotowe odszkodowanie stanowi instytucje prawną o charakterze mieszanym publiczno-prywatnoprawnym Publicznoprawna jest m m droga dochodzenia tego odszkodowania, ale co trzeba podkreślić w sposób zindywidualizowany względem każdego uprawnionego, niezależny od woli pozostałych współwłaścicieli, i na jego wniosek złożony w ustawowym terminie, co stanowi konsekwencję cywilnoprawnej koncepcji dochodzenia roszczeń podzielnych.

W tym wypadku istotne jest, ze roszczenie o odszkodowanie na gruncie art. 73 ust 4 Przepisów wprowadzających, to roszczenie o zapłatę kwoty pieniężnej, które jest roszczeniem podzielnym.

Zdaniem Sądu, prawo do odszkodowania nie jest prawem podmiotowym przysługującym wspólnie i niepodzielnie współwłaścicielom wywłaszczone) nieruchomości Roszczenie o wypłatę odszkodowania za odjętą nieruchomość jest roszczeniem o świadczenie podzielne, z kolei przy podzielności świadczenia wierzytelności dzieli się na tyle niezależnych od siebie części, ilu jest wierzycieli.

W myśl art. 209 kc, każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa W literaturze wskazuje się, ze czynność zachowawcza charakteryzuje się dwiema cechami jej celem jest ochrona prawa przed możliwym niebezpieczeństwem, po drugie zaś ta ochrona odnosi się do wspólnego prawa, a więc czynność ma chronić interesy wszystkich współwłaścicieli (zob E Gniewek Kodeks cywilny Księga druga Własność i inne prawa rzeczowe Komentarz, Zakamycze, 2001, teza 1 5 do art 209 oraz J Ignatowicz Kodeks cywilny Komentarz, t l, Warszawa 1972, s 536) Współwłaściciel dokonujący czynności zachowawczej nie działa w imieniu pozostałych współwłaścicieli jako ich przedstawiciel, lecz w imieniu własnym, chociaż we wspólnym interesie wszystkich współwłaścicieli (E Gniewek, tamże, teza 1 9 do art. 209 oraz powołana tam literatura) Skoro przepis art. 209 k c ma na względzie czynności zmierzające do zachowania wspólnego, tj. prawa własności, to nie może on dotyczyć roszczenia o odszkodowanie za utraconą własność, albowiem utrata jest przeciwieństwem zachowania, a wobec utraty bezprzedmiotowe jest już zachowanie wspólnego prawa Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, ze wniosek o odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogę publiczną nie zmierza do zachowania prawa własności, ta bowiem została już odjęta z mocy samego prawa, wskutek spełnienia przesłanek z art. 73 ust 1 Przepisów wprowadzających.

W przypadku współwłaścicieli roszczenie odszkodowawcze nie jest bowiem prawem podmiotowym przysługującym im wszystkim wspólnie i niepodzielnie.

Wskazane okoliczności mają istotne znaczenie dla stosowania art. 28 k p a w sprawach o odszkodowanie, o którym mowa w art. 73 ust 1 przepisów wprowadzających.

Zgodnie z treścią art. 28 k p a, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, ze o posiadaniu przez dany podmiot interesu prawnego we wzięciu udziału w postępowaniu administracyjnym decyduje norma prawa materialnego, na której opiera się zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (zob wyr NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., l SA 1719/92, OSP 1994, z 10, poz 199 z aprobującą glosą P Kucharskiego) Źródeł interesu prawnego należy poszukiwać zatem w przepisach prawa materialnego, przy czym interes prawny może być wywodzony także spoza materialnego prawa administracyjnego, np z przepisów normujących stosunki cywilnoprawne (por J Borkowski (w) B Adamiak, J Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 1996, s 199) Interes prawny musi być rozumiany jako obiektywna, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej Musi być to interes, który wynika z określonego przepisu prawa odnoszącego się wprost do podmiotu zgłaszającego zastrzeżenia i musi dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu (wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2002 r IV SA 2238/01, Monitor Prawniczy 2002, nr 12, s 532) Cechami interesu prawnego jest to, ze jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (wyrok NSA z 29 marca 2006 r U OSK 679/05,LEX nr 198347, glosa aprobująca M Laskowska, GSP-Prz Orz 2007/3/37) Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnia się interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt l SA 1748/83).

Podzielność roszczenia o zapłatę odszkodowania oraz inne wskazane uprzednio okoliczności wywodzone z prawa cywilnego, nie unormowane odmiennie przy wprowadzeniu regulacji z art. 73 Przepisów wprowadzających powodują, ze każdy współwłaściciel nieruchomości nabyte] w warunkach objętych hipotezą ust 1 posiada wywodzony z prawa materialnego administracyjnego i cywilnego indywidualny i konkretny interes prawny w realizacji roszczenia odszkodowawczego, jedynie w zakresie własnych uprawnień, natomiast nie posiada go co do realizacji uprawnień pozostałych współwłaścicieli lub spadkobierców.

Powołane uprzednio przepisy nie stwarzają także podstaw do przyjęcia konstrukcji tzw. legitymacji grupowej która przysługuje wszystkim współwłaścicielom lub spadkobiercom łącznie.

W powoływanych już wyrokach Trybunału Konstytucyjnego z dat 15 września 2009 r., sygn. akt P 33/07 i 19 maja 2011 r., sygn. akt K 20/09, wskazano na dwoisty charakter wniosku wywłaszczonego podmiotu o odszkodowanie, który z jednej strony stanowi zgłoszenie roszczenia odszkodowawczego, z drugiej zaś zawiera w sobie żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania Brak zatem indywidualnego wniosku nie tylko nie wszczyna postępowania administracyjnego dotyczącego konkretnej osoby, ale również oznacza nie zgłoszenie w terminie roszczenia.

W świetle analizowanych uprzednio przepisów prawa materialnego nie istnieją, zdaniem Sądu, przesłanki do uznania, ze zgłoszenie wniosku przez podmiot uprawniony wywołuje skutek dla pozostałych podmiotów w postaci zgłoszenia roszczenia.

Nie jest zatem również tak, by wniosek taki skutkował wszczęciem postępowania administracyjnego w zakresie ich interesu prawnego Brak również podstaw do uznania, by o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania organ administracji publicznej by zobowiązany zawiadomić po myśli art. 61 § 4 k p a tych współwłaścicieli którzy wniosku nie złożyli, zaś ich poszukiwanie narusza zasadę z art. 12 k p a ze szkodą dla osób składających wniosek.

Powyższe nie wyklucza jednak, by z uwagi na regulacje z art. 62 k p a, w przypadku kilku wniosków złożonych przez poszczególnych uprawnionych prowadzić jedno postępowanie administracyjne Stosownie bowiem do art. 62 k p a , w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony.

Należy w tym miejscu podkreślić, ze zaprezentowane stanowisko Sądu nie jest poglądem odosobnionym Niezależnie od tego, ze skład rozpoznający sprawę przychyla się do wcześniejszych wyroków WSA w Krakowie, to koncepcję cywilistyczną przedmiotowego odszkodowania podnoszącą " ze każdy współwłaściciel lub tez każdy ze spadkobierców właściciela nieruchomości nabytej w warunkach objętych hipotezą art. 73 ust 1 ustawy z 1998 r - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną posiada wywodzony z prawa materialnego administracyjnego i cywilnego indywidualny i konkretny interes prawny w realizacji roszczenia odszkodowawczego, jedynie w zakresie własnych uprawnień, natomiast nie posiada go co do realizacji uprawnień pozostałych współwłaścicieli lub spadkobierców" (Wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1752/12) - prezentują także inne sądy administracyjne.

W wyroku z dnia 12 marca 2008 r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, ze roszczenie o wypłatę odszkodowania za odjętą własność nieruchomości jest roszczeniem o świadczenie podzielne, przy podzielności zaś świadczenia wierzytelność dzieli się na tyle niezależnych od siebie części, ilu jest wierzycieli W takiej kwestii nie znajduje zastosowania przepis art. 209 k c stanowiący, ze każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa (sygn akt II SA/GI 861/07, Lex Omega nr 510412) Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wskazując ze wystąpienie przez jednego ze współwłaścicieli w imieniu własnym o zapłatę odszkodowania odpowiadającego jego udziałowi we współwłasności nie jest czynnością, której celem jest ochrona wspólnego prawa do współwłasności Jest to samodzielne uprawnienie współwłaściciela (wyrok z 26 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 15/08, Lex Omega nr 532757) W tym zakresie powtórzył on pogląd, zaprezentowany przez Sąd Apelacyjny w Katowicach, który dodatkowo podkreślił, ze wystąpienie przez jednego ze współwłaścicieli o odszkodowanie nie wywiera skutku wobec pozostałych (wyrok z 24 września 2002 r., sygn. akt l ACa 276/02, OSA 2004/4/10) W wyroku z 8 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, ze wniosku o ustalenie i wypłatę całości należnego odszkodowania nie mógł skutecznie złożyć jeden z byłych współwłaścicieli przejętej nieruchomości, ponieważ był on legitymowany do zgłoszenia roszczenia jedynie o ustalenie i wypłatę należnej mu części odszkodowania W tej kwestii nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 209 k c stanowiący, ze każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa (sygn. akt II SA/Gl 467/07, Lex Omega nr 368411) Można także powołać nadal aktualny pogląd Sądu Najwyższego, zawarty w wyroku z 27 października 1971 r., sygn. akt l CR 427/71, OSNC 1972/5/88, w którym stwierdzono ze przepis art. 209 k c ma na względzie czynności zmierzające do zachowania wspólnego prawa własności - nie może zatem dotyczyć roszczenia o odszkodowanie za utraconą własność, skoro utrata jest przeciwieństwem zachowania i skoro wobec utraty bezprzedmiotowe jest już zachowanie wspólnego prawa.

Przechodząc do okoliczności kontrolowanej sprawy wskazać należy, ze bezspornie skarżąca spółka nie dokonała skutecznego złożenia stosownego wniosku w ustawowo zakreślonym terminie, ponieważ jak wynika z akt sprawy wniosek został złożony w dniu 23 lipca 2012 r., a więc po upływie terminu ustawowego.

Jak wykazał powyżej skład rozpoznający sprawę, w jego przekonaniu nawiązującym do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego i wskazanej linii orzeczniczej sądów wyrażającej te same poglądy co skład rozpoznający, złożenie wniosku przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości nie powoduje automatycznie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania na rzecz pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, jak tez nie tamuje postępowania w sprawie odszkodowania fakt złożenia wniosku tylko przez niektórych współwłaścicieli.

W związku z tym w kontrolowanej sprawie nie zachodzi podnoszona przez skarżącą spółkę przesłanka błędnej wykładni art. 73 Przepisów wprowadzających.

W kontrolowanej sprawie nie występuje tez naruszenie art. 21 ust 2 i art. 64 Konstytucji RP, gdyż stanowisko Sądu podnoszące prawidłowość wykładni art. 73 Przepisów wprowadzających dokonanej w kontrolowanej, zaskarżonej decyzji koresponduje i jest zbieżne merytorycznie z poglądami Trybunału Konstytucyjnego, który zaaprobował mechanizm odjęcia prawa własności i odszkodowania uregulowany treścią art. 73 Przepisów wprowadzających.

Wystąpienie przez jednego ze współwłaścicieli w imieniu własnym o zapłatę odszkodowania odpowiadającego jego udziałowi we współwłasności nie jest czynnością, której celem jest ochrona wspólnego prawa do współwłasności, czy tez odszkodowania Jest to natomiast samodzielne uprawnienie właściciela zmierzające do zaspokojenia przysługującego mu roszczenia odszkodowawczego W związku z tym nieuzasadnione są argumenty skargi podnoszące, ze organ prowadzący postępowanie w sprawie odszkodowania dla współwłaścicielki M. S. naruszył art. 10 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a w zw. z art. 28 k.p.a., przez niepowiadomienie skarżącej spółki jako strony postępowania.

W sytuacji, w której każdy ze współwłaścicieli posiada swój własny zindywidualizowany interes prawny, wszczęcie przez niego postępowania administracyjnego w żaden sposób nie zobowiązuje organu administracyjnego do uznania za strony postępowania w sprawie z wniosku tego właśnie podmiotu pozostałych współwłaścicieli jako uprawnionych do odszkodowania.

Inaczej mówiąc, złożenie wniosku przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości nie powoduje automatycznie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania na rzecz pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, jak też nie tamuje postępowania w sprawie odszkodowania fakt złożenia wniosku tylko przez niektórych współwłaścicieli.

Wystąpienie przez jednego ze współwłaścicieli w imieniu własnym o zapłatę odszkodowania odpowiadającego jego udziałowi we współwłasności nie jest czynnością, której celem jest ochrona wspólnego prawa do współwłasności, czy też odszkodowania. Jest to natomiast samodzielne uprawnienie właściciela zmierzające do zaspokojenia przysługującego mu roszczenia odszkodowawczego.

Brak jest jednocześnie uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że organy administracji publicznej mają obowiązek informowania stron z urzędu o przysługujących im uprawnieniach do żądania odszkodowania. Jak wskazano wyżej, art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających przewiduje obowiązek przyznania odszkodowania wyłącznie w konsekwencji złożenia wniosku przez uprawnionego.

Faktu uchybienia terminu nie usprawiedliwia okoliczność nieznajomość przepisów o obowiązujących, ustawowych terminach wnoszenia żądań dotyczących wypłaty odszkodowania. Wyraźne brzmienie przepisu art. 73 ust. 4 nie pozostawia wątpliwości, że wniosek o odszkodowanie może być skutecznie złożony tylko w terminie, wprost wskazanym przez ustawę. Organ prowadzący sprawę, której przedmiotem jest ustalenie i wypłata odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczna działa wyłącznie na wniosek strony.

Z tych wszystkich przedstawionych powyżej względów, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. W związku z tym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.