Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 217/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie WSA Izabela Kucznerowicz WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie uposażenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w N.T. z dnia (...) r. nr (...) w tej tylko części, w której odmówiono przyznania odsetek ustawowych od wypłaconego uposażenia za okres od (...) r. do (...) r.. 2. w pozostałej części oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] czerwca 2008 r.) Wojskowy Komendant Uzupełnień w N.T (dalej WKU), na podstawie art. 104 § 1, art. 61 § 1 kpa i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 179/03/1750 ze zm., dalej uswżz bądź ustawa pragmatyczna) i art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (j.t. Dz.U. 241/04/2416 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie wojewódzkich sztabów wojskowych i wojskowych komend uzupełnień (Dz.U. 66/04/613 ze zm.), "działając z urzędu, po rozpatrzeniu sprawy przekazanej przez Sąd", z uwzględnieniem całości zgromadzonej dokumentacji, w tym również "wniosków strony", odmówił sierż. sztab. Z.M. przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia.

W uzasadnieniu WKU wskazał, że dnia 1 listopada 2003 r. Dowódca Wojsk Lądowych w oparciu o rozkaz [...] z dnia [...].9.2002 r. w sprawie zmian organizacyjnych i dyslokacyjnych w wojskowych komendach uzupełnień zlikwidował m.in. stanowisko służbowe Strony. W związku z tym żołnierzowi temu zaproponowano inne stanowisko służbowe, ale On odmówił jego przyjęcia. Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego (Dowódca POW) decyzją wypowiedział Stronie stosunek zawodowej służby wojskowej i wydał rozkaz zwalniający żołnierza z zawodowej służby wojskowej i przenoszący Go do rezerwy. Dnia [...] stycznia 2006 r. Dowódca Wojsk Lądowych (organ wyższego stopnia) decyzją nr [...] (dalej decyzja nr [...]) stwierdził nieważność ww decyzji Dowódcy POW o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Strona stawiła się do miejsca pełnienia służby wojskowej i została przyjęta na ewidencję i zaopatrzenie, ale bez wyznaczenia na stanowisko, bowiem jego stanowisko nie istniało od 1 listopada 2003 r. (rezerwa kadrowa). Dla celów ewidencyjno-finansowych od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do zawodowej służby wojskowej przyznano Mu zwaloryzowane należności wynikające z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Przy wypłacie tych należności, w związku ze stwierdzeniem nieważności ww decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej, potrącono Stronie nienależne świadczenia z tytułu odprawy, ekwiwalentu za urlop. Po otrzymaniu tych świadczeń, Strona wystąpiła z wnioskiem o odsetki. Departament Kadr MON przesłał do terenowych organów administracji wojskowej (WSzW, WKU) pismo nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. w sprawie postępowania i uprawnień żołnierzy, którym stwierdzono nieważność decyzji o zwolnieniu ich ze służby wojskowej. W dokumencie tym zobowiązano organy wojskowe do wypłaty uposażenia (zwaloryzowanego zgodnie z przepisami) za okres, w którym żołnierze faktycznie pozostawali poza służbą. Odnośnie roszczeń o zwrot potrąconych świadczeń, to [w wyniku] decyzji o stwierdzeniu nieważności, są to świadczenia nienależne, bowiem podstawa tego świadczenia odpadła (stwierdzono nieważność decyzji). W kwestii odsetek - art. 75 ust. 3 uswżz stanowi, że tylko w razie zwłoki w wypłacie uposażenia żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie stało się wymagalne. Instytucja zwłoki (art. 476 kc)- w odróżnieniu od opóźnienia (art. 481 kc)- warunkowana jest winą. W tym przypadku nie sposób przypisać winy organowi obowiązanemu do zapłaty uposażenia. Choć decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych o nieważności decyzji Dowódcy POW wywiera skutki ex tunc, to wydana została w określonym czasie, a realizacja wynikających stąd zwaloryzowanych świadczeń została spełniona bez zwłoki. W spornym okresie strona nie pełniła służby wojskowej, a w tym czasie otrzymywała z MON należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. W szczególności w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej żołnierz otrzymał od Skarbu Państwa- jednostki organizacyjnej MON- przewidziane ustawą o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i ustawą o uposażeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych: dwunastomiesięczne uposażenie, emeryturę wojskową i odprawę wojskową. W spornym okresie do chwili przywrócenia do służby wojskowej od resortu MON otrzymywał emeryturę wojskową wynoszącą 50-75% uposażenia. Ten sam reprezentant Skarbu Państwa, od którego domaga się On odsetek, regularnie co miesiąc wypłacał Mu pieniądze, które po unieważnieniu decyzji o zwolnieniu, okazały się być świadczeniem nienależnym. Po przywróceniu do służby odmówił on zwrotu świadczenia emerytalnego i innych nienależnych świadczeń. Roszczenia o odsetki nie mają żadnego uzasadnienia. Najbardziej nieuzasadnione wydaje się roszczenie o odsetki za świadczenia, które pobrał żołnierz z góry (roczne uposażenie przez pierwszy rok po zwolnieniu). Dopiero w chwili, gdy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej stała się wykonalna, roszczenia o odsetki można naliczać od tego momentu, a nie wstecz. Strona wystąpiła do Sądu Pracy w P , który powołując się na uchwałę SN z 29.11.2007 r., IIICZP 106/07, wydał postanowienie o przekazaniu sprawy Szefowi Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P (dalej Szef WSzW). Szef WSzW, na podstawie art. 104 ust. 1 uswżz, jako organ wyższego rzędu nad wojskowymi komendantami uzupełnień w Wielkopolsce, przesłał akta sprawy i postanowienie Sądu do wykonania WKU w N.T – jako organowi kompetentnemu do podjęcia decyzji (k. 5-6 akt [...]).

W odwołaniu Z.M. zarzucił decyzji z [...] czerwca 2008 r. błędy w ustaleniach faktycznych: nie wypłacono Odwołującemu się żadnego ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, bowiem wykorzystał go w całości; prócz wystąpienia o odsetki, nigdy nie występował o zwrot potrąconych Mu odpraw; dwunastomiesięczne uposażenie, z którego korzystał po zwolnieniu z wojska w 2003 r., zostało potrącone z należności po ponownym zwolnieniu z wojska w 2007 r. W decyzji WKU nie ma prawa łączyć roszczeń odsetkowych Odwołującego się, kierowanych o płatnika uposażenia (WSzW), z elementami świadczenia emerytalnego, należnego po zwolnieniu ze służby wojskowej, realizowanego przez Wojskowe Biuro Emerytalne w P . Sporne elementy świadczenia emerytalnego są przedmiotem postępowania sądowego. W żądaniu wypłacenia odsetek od wypłaconego zaległego uposażenia, Odwołujący się obciąża winą organy wojskowe, które zadecydowały o wypowiedzeniu stosunku służby i zwolnienia z niej, których to czynności dokonano z rażącym naruszeniem prawa (decyzja nr [...]). W zakresie odsetek ustawowych, WKU nie powinien podważać intencji ustawodawcy, lecz przyjąć ją zgodnie z brzmieniem językowym w Kodeksie cywilnym (k. 2-3 akt [...]).

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lipca 2008 r.) Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. 179/03/1750 ze zm.) i art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (j.t. Dz.U. 241/04/2416 ze zm.), i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie wojewódzkich sztabów wojskowych i wojskowych komend uzupełnień (Dz.U. 66/04/613 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2008 r.

W uzasadnieniu Szef WSzW w istocie dokonał takich samych ustaleń faktycznych i podzielił poglądy prawne organu I instancji. Podał, że "po otrzymaniu tych świadczeń Strona wystąpiła z wnioskiem o odsetki i zwrot potrąconych świadczeń". Organ odwoławczy wskazał, że prawo żołnierza do uposażenia powstaje pod warunkiem faktycznego stawienia się w celu pełnienia służby i rzeczywistej realizacji tej służby. Stąd stwierdzenie nieważności decyzji zwalniającej ze służby, nie uprawnia żołnierza do uposażenia za czas przypadający między datą zwolnienia a datą rozpoczęcia ponownego pełnienia służby po wydaniu decyzji o stwierdzeniu nieważności. W niniejszej sprawie nie miała miejsca kontynuacja pełnienia służby, gdyż żołnierz służby nie pełnił. Zaprzestał On pełnienia służby wojskowej i korzystał z praw socjalnych i ubezpieczeniowych dla zwolnionych ze służby żołnierzy, od jednostki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej oraz wojskowego organu emerytalnego - przyznającej roczne uposażenie dla zwolnionych żołnierzy, odprawę wraz z dodatkami, następnie emeryturę wojskową. Skutku polegającego na niepełnieniu służby nie uchyla z mocą wsteczną ni wyrok uwzględniający skargę na decyzję zwalniającą ze służby, ni decyzja o stwierdzeniu jej nieważności, ni kolejne decyzje organu emerytalnego orzekające częściowy zwrot świadczenia emerytalnego, za okres pozostawania w stosunku służbowym. Stronę należy traktować jako pozostającego w spornym okresie w stosunku służbowym, ale nie jako faktycznie pełniącego wówczas czynną służbę wojskową. Samo pozostawanie w stosunku służbowym nie jest wystarczające, by domagać się za ten okres uposażenia. Prawo do uposażenia powiązane zostało z faktycznym podejmowaniem służby. Względem żołnierza nastąpił szereg skutków prawnych, wynikających z nakazu traktowania Go jako pozostającego w stosunku służbowym. W szczególności okres pozostawania w służbie, w którym nie pełnił służby z powodu niezgodnego z prawem zwolnienia, dodatkowo zaliczono Mu do stażu służby, uprawniającego do wojskowej emerytury. Skoro roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od rozwiązania stosunku zawodowej służby wojskowej do dnia przywrócenia tego stosunku ze skutkiem ex tunc powstało po stwierdzeniu nieważności decyzji wypowiadającej ten stosunek administracyjnoprawny, to brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki prawa do odsetek, o których mowa w art. 75 ust. 3 uswżz, za każdy miesiąc okresu, w którym Odwołujący miał status przeniesionego do rezerwy. Strona wystąpiła z pozwem o zasądzenie ww należności do Sądu Pracy w P , który powołując się na uchwałę SN z 29.11.2007 r., IIICZP 106/07, wydał postanowienie o przekazaniu sprawy Szefowi Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P (dalej Szef WSzW). Szef WSzW, na podstawie art. 104 ust. 1 uswżz, jako organ wyższego rzędu nad wojskowymi komendantami uzupełnień w Wielkopolsce, przesłał akta sprawy i postanowienie Sądu do wykonania WKU w N.T. – jako organowi kompetentnemu do podjęcia decyzji. WKU po rozpatrzeniu sprawy zasadnie wydał decyzję o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia "oraz świadczenia potrąconego przy wypłacie tego uposażenia, jako świadczenia nienależnego" (k. 7-7v akt [...]).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z.M. wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji; zmianę zaskarżonej decyzji przez przyznanie co do zasady należnego Skarżącemu świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego z opóźnieniem uposażenia oraz świadczenia potrąconego przy wypłacie tego uposażenia wraz z ustawowymi odsetkami "od dnia wytoczenia powództwa do dnia rzeczywistej zapłaty"; zasądzenie od organu kosztów sądowych całości. Skarżący podniósł, że Dowódca Wojsk Lądowych wydał decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Dowódcy POW o wypowiedzeniu powodowi stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Po przywróceniu do służby wojskowej Skarżący otrzymał zaległe należności, ale bez ustawowych odsetek za zwłokę, zawinioną wydaniem wadliwej decyzji. Nadto potrącono Mu świadczenia przy wypłacie tego uposażenia, jako świadczenia nienależnego. Zgodnie z art. 75 ust. 3 uswżz, w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. W pozostałych przypadkach (nagroda roczna, dodatkowe uposażenie roczne), zastosowanie ma art. 481 § 1 i art. 482 § 1 kc ( OSNP z 2006 nr 15-16 poz. 227). Prawo do świadczeń określonych w art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U. z 1997 r. nr 10, poz. 55 ze zm., dalej ustawa z 1970 r.), art. 71 ust. 1 i art. 185 uswżz, Skarżący nabył - zgodnie z art. 18 ust. 1 tej ustawy w pierwszym dniu roboczym miesiąca za które ono przysługiwało, a prawo do nagrody rocznej nabył w spornym okresie każdego 14 sierpnia danego roku (§ 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000 r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy - Dz. U. nr 65 poz. 770, z 2002r. nr 134, poz. 1131), a prawo do dodatkowego uposażenia rocznego w ostatnim dniu trzeciego m-ca roku kalendarzowego stępującego po roku, za który ono przysługuje ( § 5 ust. 1 rozporządzenia MON z 20 kwietnia 2004 r. w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego - Dz. U. nr 108, poz. 1146), tj. najpóźniej 31 marca danego roku. Wypłacenie Skarżącemu świadczeń nastąpiło po terminie ich wymagalności, który miał miejsce od dnia następnego po dniu ich płatności. Po przywróceniu do służby wojskowej otrzymał zaległe należności za ww. okres, z tym że z należnej kwoty, przy wypłacie zaległego wynagrodzenia, potrącono Mu świadczenia wypłacone w związku z uprzednim zwolnieniem Skarżącego z wojska. Zgodnie z art. 103 ust. 1 uswżz, z uposażenia żołnierza zawodowego mogą być dokonywane potrącenia w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę . Zgodnie zaś z art. 87 § 1 p. 2 kp z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie (art. 91 § 1 kp). Żadna z tych przesłanek nie zachodziła w niniejszej sprawie. Potrąceń dokonano bez tytułu wykonawczego i bez zgody powoda. W chwili otrzymania w 2003 r. potrąconych należności, był w dobrej wierze i wydatkował je zachowując dobrą wiarę, że pieniądze te Mu się należą. Wydał otrzymane należności i nie jest już wzbogacony, co przy naruszeniu art. 87 kp i art. 103 ust. 1 uswżz, czyni Jego żądanie w pełni uzasadnionym (k. 2-4 akt IV SA/Po 217/10).

W odpowiedzi na skargę Szef WSzW wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji (k. 10-11 akt IV SA/Po 217/10).

Na rozprawie dnia 6 maja 2009 r. Z.M. sprecyzował skargę oświadczając, że żąda wyłącznie odsetek z uzasadnieniem zawartym w skardze (k. 22 akt IV SA/Po 217/10).

Wyrokiem z dnia 6 maja 2009 r. IV SA/Po 498/08 (dalej wyrok z 6 maja 2009 r.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w N.T. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] (k. 23, 25-31 akt IV SA/Po 217/10).

Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2010 r. I OSK 986/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok z 6 maja 2009 r. i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania; zasądził od Z.M. na rzecz Szefa WSzW w Poznaniu kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentował dokonaną przez siebie wykładnię prawa. Nadto wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, uwzględniając owe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że koniecznym będzie ustalenie dokładnej daty wymagalności roszczenia i następnie rozstrzygnięcie, czy organ dopuścił się zwłoki w wypłacie uposażenia. O opóźnieniu dłużnika może być mowa, jeżeli nie spełnia on świadczenie pieniężnego w terminie, w którym stało się ono wymagalne. Należy ocenić, czy roszczenie o określone należności jest zasadne – czy w ogóle można mówić o jego wymagalności. Stwierdzenie nieważności wypowiedzenia stosunku służbowego nie powoduje absolutnego przywrócenia stanu pierwotnego- nie zawsze łączy się z obowiązkiem wypłacenia świadczenia za cały okres pozostawania poza służbą. Reaktywowanie stosunku służbowego z mocą wsteczną stwarza jedynie fikcję prawną, że żołnierz pozostawał cały czas w służbie. Uposażenie przysługuje żołnierzowi zawodowemu nie za okres pozostawania w stosunku służbowym lecz za pełnienie służby. Pozostawanie w stosunku służbowym bez podejmowania służby, ewentualnie bez gotowości i zdolności do jej pełnienia, nie rodzi prawa do uposażenia. Nadto świadczenie emerytalne jest świadczeniem konkurencyjnym w stosunku do uposażenia. Żołnierzowi przeniesionemu do rezerwy, pobierającemu emeryturę, nie przysługuje prawo do uposażenia należnego żołnierzowi w czynnej służbie zawodowej. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 103 ust. 1 uswżz, gdyż Wojewódzki Sąd wyraźnie zaznaczył, że do kwestii potrącenia nie odniósł się, z uwagi na stanowisko Skarżącego przedstawione na rozprawie przed tym Sądem (k. 48-53 akt IV SA/Po 217/10).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153/02/1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm. - dalej ppsa) - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Kontrola sądów administracyjnych sprowadza się do zbadania, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 zd. 1 ppsa).

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego o utrzymaniu w mocy decyzji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień o odmowie przyznania Skarżącemu świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia. Tylko bowiem tym żądaniu orzekł organ I instancji (sentencja decyzji z 2 czerwca 2009 r.; k. 5 akt 18/Pr/08). Także w odwołaniu z dnia 11 czerwca 2008 r. Z.M. jednoznacznie wskazał, że "Oprócz wystąpienia o odsetki od zaległych uposażeń nigdy nie występowałem o zwrot potrąconych mi odpraw". Szef WSzW, utrzymując w mocy decyzję z [...] czerwca 2008 r. w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia, także nie orzekł o potrąconym świadczeniu. Jedynie w uzasadnieniu, posługując się wzorem, stosowanym także w innych sprawach (o czym świadczy użycie w każdej z decyzji II instancji innego odcienia czcionki tylko przy przywoływaniu dat i numerów decyzji, oznaczenia właściwości miejscowej organu I instancji (przykładowo w sprawach: IV SA/Po 421/08, IV SA/Po 282/08, IV SA/Po 283/08, IV SA/Po 335/08, IV SA/Po 417/08, IV SA/Po 505/08, IV SA/Po 506/08), błędnie wskazał, że "Zważywszy na powyższe Wojskowy Komendant Uzupełnień w N.T po rozpatrzeniu sprawy zasadnie wydał decyzję o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia, oraz świadczenia potrąconego przy wypłacie tego uposażenia, jako świadczenia nienależnego", choć WKU nie orzekał w ogóle o świadczeniu potrąconym (k. 5-7 akt [...]). Po raz pierwszy Z.M. podniósł żądanie zasądzenia świadczenia potrąconego przy wypłacie uposażenia dopiero w skardze (k. 2-3 akt IV SA/Po 217/10). W oświadczeniu na rozprawie dnia 6 maja 2009 r. Skarżący jednoznacznie wskazał, że domaga się jedynie świadczenia z tytułu odsetek (k. 22 akt IV SA/Po 217/10). Skoro zatem żądanie z tytułu świadczenia potrąconego przy wypłacie tego uposażenia, jako świadczenia nienależnego, w ogóle nie zostało zgłoszone przed organami obu instancji i nie orzekł o takim żądaniu żaden z organów obu instancji, przeto Sąd Wojewódzki w ogóle tego zagadnienia nie mógł badać.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela ustalenia faktyczne organów obu instancji jedynie w części, w której organy wskazały: stopień Zainteresowanego i przebieg zdarzeń, prowadzących do zwolnienia Z.M. ze służby, a następnie do stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy POW; rozmiaru i charakteru świadczeń, wypłacanych Z.M. w związku ze zwolnieniem ze służby w 2003 r. – aż do powrotu do służby w 2006 r. - czyniąc je integralną częścią własnych ustaleń.

Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że: Z.M. w okresie od 10 listopada 1986 r. do 03 listopada 1997 r. służył w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w N.T. W okresie od 04 listopada 1997 r. do 28 kwietnia 1988 r. był słuchaczem Centrum Doskonalenia Kadr Administracji Wojskowej w Łodzi; od 29 kwietnia 1988 r. do 06 kwietnia 1989 r. służył w WKU Poznań-2, a w okresie od 07 kwietnia 1989 r. do 31 października 2003 r. służył w WKU w N.T. (k. 60 akt personalnych). Dnia 14 października 2002 r. Z.M. nie wyraził zgody na wyznaczenie go na stanowisko służbowe starszego kierowcy plutonu transportowego w 95 Batalionie Zaopatrzenia MPS (k. 34, 54-59 akt personalnych).

Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego, na podstawie rozkazu Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] z dnia [...] września 2002 r. w sprawie zmian organizacyjnych i dyslokacyjnych w Wojskowych Komendach Uzupełnień, wypowiedział stosunek służbowy sierż. szt. Z. M z powodu likwidacji zajmowanego przez żołnierza stanowiska: podoficera ewidencyjnego sekcji mobilizacyjnych i administracji rezerw Wojskowej Komendy Uzupełnień w N.T., i odmowy przyjęcia niższego stanowiska służbowego – starszego kierowcy plutonu transportowego w 95 Batalionie Zaopatrzenia MPS. Wypowiedzenie doręczono Z.M. dnia 02 stycznia 2003 r. i nie złożył odeń odwołania (k. 56 akt personalnych).

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. - w pkt 15 – Dowódca POW zwolnił sierż. szt. Z.M. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy na skutek upływu terminu wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy, wskazując, że termin wypowiedzenia upływa – z dniem 31 października 2003 r. (k. 57 akt personalnych).

W związku ze zwolnieniem i przeniesieniem do rezerwy z dniem 31 października 2003 r., Z.M. otrzymał pełną odprawę w wysokości 440% miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym – 8,796,92 zł; nie otrzymał ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy – bowiem go wykorzystał, podobnie jak gratyfikację urlopową dla siebie i rodziny (k. 64v, 69 akt personalnych).

Ostatecznym orzeczeniem z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Pv (dalej TWKL), przyznała Z.M. grupę II, kategorię D – niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju (k. 75 akt personalnych).

Ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] Dowódca Wojsk Lądowych na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (k. 78-79 akt personalnych).

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. Dowódca POW, powołując art. 154 § 1 kpa, uchylił pkt 15 rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy POW z dnia [...] lipca 2003 r. dotyczący zwolnienia z zawodowej służby wojskowej sierż. szt. Z.M. wskutek upływu terminu wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy (k. 81 akt personalnych).

Dnia 12 czerwca 2006 r. Z.M. przybył do WKU w N.T. i rozkazem dziennym z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], Wojskowy Komendant Uzupełnień w N.T. "stwierdził nieważność rozkazu dziennego nr [...] z dnia [...] października 2003 r. pkt 4 ppkt 2" Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w N.T. i przyjął sierż. szt. Z.M. na wszelkiego rodzaju zaopatrzenie z dniem przybycia; polecił ww przyjąć obowiązki służbowe do dnia 12 czerwca 2006 r. (k. 86 akt personalnych). Dnia 12 czerwca 2006 r. Wojskowy Komendant Uzupełnień w N.T. skierował Z.M.do TWLK w P. celem określenia Jego zdolności do zawodowej służby wojskowej (k. 82 akt personalnych).

Orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P , przyznała Z.M. grupę II, kategorię Z – zdolny do zawodowej służby wojskowej. Orzeczenie to stało się ostateczne dnia 28 czerwca 2006 r. (art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 231 kpc; k. 83-83v akt personalnych).

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia 30 czerwca 2006 r. Dowódca POW zwolnił sierż. szt. Z.M. ze stanowiska służbowego podoficera ewidencyjnego sekcji mobilizacyjnej i administracji rezerw WKU w N.T. i z dniem 1 sierpnia 2006 r. wyznaczył na stanowisko służbowe podoficera sztabowego WKU w O (k. 87 akt personalnych).

W związku z przybyciem sierż. szt. Z.M. w dniu 01 sierpnia 2006 r. Komendant WKU w O. polecił zaliczyć Go do stanu ewidencyjnego WKU i przyjąć na wszelkiego rodzaju zaopatrzenie z dniem przybycia oraz polecił przyjąć obowiązki służbowe od dnia 11 sierpnia 2006 r. Początek wysługi lat ustalono ostatecznie na dzień 27 listopada 1984 r. (k. 92, 95 akt personalnych).

Pismem z dnia 18 sierpnia 2006 r. sierż. szt. Z.M. wypowiedział stosunek zawodowej służby wojskowej; wniósł o przeniesienie Go do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej do dyspozycji WKU w N.T.; o skrócenie okresu wypowiedzenia i zwolnienie z dniem 31 stycznia 2007 r. (k. 96 akt personalnych).

Rozkazem nr [...] Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 10 października 2006 r. zwolniono sierż. szt. Z.M. podoficera sztabowego WKU w Olsztynie z zawodowej służby wojskowej i przeniesiono do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego. Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpi po upływie skróconego okresu wypowiedzenia stosunku służbowego z dniem 31 stycznia 2007 r. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego rozkazem nr [...] z dnia [...] października 2006 r., z dniem 1 listopada 2006 r. przeniósł sierż. szt. Z.M. do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej do dyspozycji WKU w N.T. (k. 102, 103 akt personalnych).

Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień w N.T. przyznał sierż. szt. Z.M. dodatek za długoletnią służbę wojskową od dnia [...] listopada 2006 r. na czas pozostawania w dyspozycji tj. do dnia 31 stycznia 2007 r. w wysokości 20% kwoty należnego uposażenia zasadniczego. Sierż. szt. Z.M., wypłacono dnia 31 stycznia 2007 r. pełną odprawę w wysokości 500% kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, tj. w kwocie [...];[...] zł ekwiwalentu pieniężnego za 108 dni nie wykorzystanego urlopu wypoczynkowego w okresie od 1.1.2004 do 31.1.2007 r. zł ; łącznie [...] zł (k. 108-115 akt personalnych).

Ostatecznym orzeczeniem z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P , przyznała Z.M. grupę II, kategorię D – niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju (k. 126 akt personalnych).

Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień w N.T. w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej sierż. sztab. Z.M. przyznał następujące należności pieniężne:

1) [...] zł tytułem odprawy w wysokości 500% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim roku pełnienia służby;

2) [...] zł ekwiwalentu pieniężnego łącznie za 108 dni urlopu – w tym za 26 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w 2005 r., za 10 dni roboczych dodatkowego urlopu wypoczynkowego za 2005 r.; za 26 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w 2006 r., za 10 dni roboczych dodatkowego urlopu wypoczynkowego za 2006 r.; za 26 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w 2007 r., za 10 dni roboczych dodatkowego urlopu wypoczynkowego za 2007 r.;

3) [...] zł dodatkowego uposażenia rocznego za 2006 r.; [...] zł tytułem 1/12 dodatkowego uposażenia rocznego za 2007 r. (k. 113 akt personalnych).

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień w N.T. w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej sierż. sztab. Z.M. ustalił prawo do świadczenia pieniężnego wypłacanego co miesiąc przez okres jednego roku w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, w kwocie łącznej [...] zł (k. 127 akt personalnych).

Dnia [...] lipca 2006 r. z naliczonej przez Pion Głównego Księgowego WSzW kwoty [...] zł brutto wyrównania uposażenia, wypłacono sierż. szt. Z.M. kwotę [...] zł brutto tytułem wyrównania uposażenia i kwotę [...] zł brutto tytułem wyrównania dodatkowego uposażenia rocznego. Dnia 27 lipca 2006 r. wypłacono Z. M [...] zł brutto gratyfikacji urlopowej i [...] zł ekwiwalentu za przejazd raz w roku (k. 71 akt IV SA/Po 217/10; k.128 akt personalnych).

2. Powyższych ustaleń - w zakresie zdarzeń procesowych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy; wysokości wypłaconych i potrąconych świadczeń - Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał na podstawie: wypowiedzenia stosunku służbowego nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r., wyciągu z rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy POW z dnia [...] lipca 2003 r., zestawienia należności pieniężnych żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej, decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. stwierdzającej nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r., zestawienia należności pieniężnych żołnierza zawodowego z dnia [...] października 2003 r., orzeczenia z [...] marca 2005 r. nr [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P ; wyciągu z rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy POW z dnia [...] czerwca 2006 r., skierowania z [...] czerwca 2006 r. do TWKL, orzeczenia z [...] czerwca 2006 r. nr [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P , wyciągu z rozkazu dziennego nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., wyciągu z rozkazu dziennego nr [...] z [...] lipca 2006 r., wyciągu z rozkazu dziennego nr [...] z [...] ierpnia 2006 r., decyzji z [...] sierpnia 2006 r. nr [...] WKU w O., wyciągu z rozkazu dziennego nr [...] z [...] sierpnia 2006 r., wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej z [...] sierpnia 2006 r., wyciągu z rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy POW z dnia [...] czerwca 2006 r., wyciągu z rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] października 2006 r. nr [...] i nr [...], decyzji WKU w N.T. z: [...] stycznia 2007 r. nr [...]; 29 stycznia 2007 r. nr [...] i nr [...], zestawienia należności pieniężnych żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej z 31.1.2007 r., orzeczenia z [...] marca 2007 r. nr [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P , rozliczenia należności wypłaconych Z.M. po powrocie do służby, informacji z 11 maja 2010 r. o należnościach wypłaconych Z.M. (k.56,57,64,75,78-79,82,83,86,87,89,92,93,95,96,102,103, 108-109, 110-111,113-114,126,128 akt personalnych i k. 71 akt sądowych).

3. Sąd dał wiarę tym dokumentom i odpisom dokumentów w zakresie wskazującym na dokumentowane nimi zdarzenia prawne i wysokość wypłacanych i potrąconych Skarżącemu kwot, bowiem nie były one kwestionowane przez Strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarygodności (art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z - odpowiednio - art. 244, 245, 252 i 253 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego /Dz. U. 43/64/296 ze zm. - dalej: kpc/; T. Ereciński [w:] Komentarz do kpc, LexisNexis 2009 r., t. 1, s. 707, uw. 32 i 33; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2006 r., III CK 369/05, OSNC 11/06/187).

3. Do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona (art. 13 § 2 ppsa).

Unormowanie o prawie żołnierza zawodowego do odsetek od zaległego uposażenia wprowadzone zostało w art. 9 ust. 3a i 9 ust. 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy, ustawą z dnia 7 maja 1999 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. 50/99/500).

Od 1 lipca 2004 r. obowiązuje ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( obecnie j. t. Dz. U. 141/08/892 ze zm.). Art. 1 pkt 4 uswżz stanowi, że ustawa określa zasady otrzymywania uposażenia i innych należności pieniężnych przez żołnierzy zawodowych. W art. 8 ust. 1 uswżz, ustawa określa sposób załatwiania dla spraw w niej uregulowanych.

Biorąc pod uwagę fakt, że należności pieniężne nie zostały wymienione w ust. 2 art. 8 uswżz, a który to przepis wyklucza spod kontroli sądu administracyjnego sprawy wymienione w pkt od 1-do 4, należy uznać, że świadczenia odsetkowe o których mowa w art. 75 ust. 3 uswżz należą do drogi administracyjnej.

Pogląd ów znajduje aprobatę w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w szczególności w uchwale z 29.11.2007 r., III CZP 106/07-Lex nr 319935, Biul. SN 2007/11/10 i w wyrokach, które zapadły w 2008 r. na skutek skarg kasacyjnych wniesionych przez Skarb Państwa - Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa od wyroków sądów powszechnych (między innymi z 2.7.2008 r., II PK 8/08; II PK 55/08). Podobna interpretacja została zaprezentowana w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10.4.2006 r., I OPS 3/06, ONSAiWSA 3/06/69). Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w znowelizowanym z dniem 1 stycznia 2010 r. art. 75 ust. 3 uswżz. Na podstawie art. 1 pkt. 41 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 79/09/669) do art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych dodano zdanie drugie, zgodnie z którym o odsetkach ustawowych orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności. Nie ulega zatem wątpliwości, że postępowanie w niniejszej sprawie, winno się toczyć w oparciu o art. 75 ust. 3 uswżz.

Odnosząc się do meritum sprawy wskazać należy, że decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji jest niewątpliwe aktem o charakterze deklaratoryjnym, działającym wstecz, tzn. od dnia wejścia do obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. To, że dana decyzja administracyjna działa ex tunc, nie przesądza jeszcze o tym, że jest ona pod każdym względem, zarówno w sferze materialnoprawnej, jak i formalnoprawnej, wyłącznie aktem o charakterze deklaratoryjnym. W doktrynie wskazuje się, że podział aktów na konstytutywne i deklaratoryjne jest niedoskonały, gdyż nie zapewnia on rozłącznego wyróżnienia obu kategorii aktów. Zwraca się uwagę, że stwierdzenie nieważności nie stanowi wyłącznie deklaracji stanu istniejącego wcześniej, lecz tworzy również doniosłe elementy nowego stanu prawnego i wywiera jeszcze inne skutki w obrocie prawnym. Dopiero od dnia jej doręczenia stronom, prawdopodobieństwo nieważności kwestionowanej decyzji ustępuje miejsca urzędowemu, władczemu potwierdzeniu jej ciężkiej wadliwości, a okres obowiązywania decyzji dotkniętej nieważnością i obowiązywania domniemania jej legalności ustaje w dacie ostateczności aktu nadzorczego. Stąd przy ocenie skutków prawnych decyzji nieważnościowej nie można ograniczać się tylko do cech deklaratywności, a pomijać jej elementów konstytutywnych. Usunięcie z obrotu prawnego nieważnej decyzji, nie powoduje absolutnego przywrócenia stanu pierwotnego, lecz ma służyć dopiero usunięciu szeregu następstw jej obowiązywania (J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C.H.Beck 2009 r., s. 612-613 nb 3).

Dopiero z chwilą stwierdzenia przez Dowódcę Wojsk Lądowych nieważności decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego, obalona została moc obowiązująca dokonanego wobec Skarżącego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego z mocą wsteczną, tj. od chwili jej wydania. Nie oznacza to jednak, że już od tej daty zostały zniesione automatycznie wszystkie skutki dokonanego wypowiedzenia. W doktrynie prawa administracyjnego nie budzi wątpliwości, że nawet wadliwe akty konstytutywne (a taki charakter noszą akty w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej), do czasu ich wyeliminowania z obrotu prawnego wywołują określone skutki w sferze prawa materialnego (T. Woś: "Moc wiążąca aktów administracyjnych w czasie" Warszawa 1978, s. 143). Decyzja Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego, choć - jak to przyjął organ nadzoru - dotknięta ciężką wadliwością prawną, do czasu stwierdzenia jej nieważności zachowała moc erga omnes i korzystając z domniemania ważności, wywołała określone skutki prawne. W jej następstwie doszło do skutecznego zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. W okresie obowiązywania decyzji o wypowiedzeniu stosunku zawodowej służby wojskowej, Skarżący przestał być czynnym żołnierzem zawodowym, a uzyskał nowy status przeniesionego do rezerwy i emeryta wojskowego. W tym czasie zaktualizowały się wobec Niego inne uprawnienia finansowe, prawo do świadczeń przysługujących w związku z rozwiązaniem stosunku służbowego i świadczeń ubezpieczeniowych, a nie prawo do należności z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Skoro Skarżący przestał być czynnym żołnierzem zawodowym, to nie przysługiwało mu prawo do uposażenia, a tym samym nie powstawało roszczenie o jego zapłatę. Skoro w okresie między dokonanym wypowiedzeniem stosunku służbowego a ostatecznym stwierdzeniem nieważności takiej decyzji, organ nie miał podstaw prawnych do wypłaty uposażenia wobec niepozostawania przez Skarżącego w zawodowej służbie wojskowej, to nie sposób przyjąć, by mogło dojść do zwłoki w wypłacie uposażenia, liczonej według terminów, o których mowa w art. 81 ust. 1 uswżz.

Zgodnie z art. 75 ust. 3 uswżz, w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. Zatem podstawową kwestią do ustalenia przy rozstrzyganiu sprawy w zakresie odsetek jest ustalenie daty wymagalności należności wynikających ze stosunku służbowego. Przy ustalaniu wymagalności należności pomocny będzie art. 81 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Art. 81 ust. 1 uswżz stanowi, że uposażenie zasadnicze i dodatki o charakterze stałym są wypłacane miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym miesiąca, za który przysługują. Z kolei ust. 2 wymienionego wyżej artykułu, mówi, że dodatki do uposażenia zasadniczego inne niż wymienione w ust. 1 wypłaca się nie później niż do dziesiątego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym żołnierz zawodowy spełnił warunki uzasadniające ich przyznanie. Wreszcie art. 81 ust. 3 uswżz ustala termin wypłaty innych należności, o których mowa w art. 73.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że reaktywowanie stosunku służbowego z mocą wsteczną stwarza jedynie fikcję prawną, że żołnierz pozostawał cały czas w służbie. Uposażenie przysługuje żołnierzowi zawodowemu nie za okres pozostawania w stosunku służbowym lecz za pełnienie służby. Pozostawanie w stosunku służbowym bez podejmowania służby, ewentualnie bez gotowości i zdolności do jej pełnienia, nie rodzi prawa do uposażenia. Nadto świadczenie emerytalne jest świadczeniem konkurencyjnym w stosunku do uposażenia. Żołnierzowi przeniesionemu do rezerwy, pobierającemu emeryturę, nie przysługuje prawo do uposażenia należnego żołnierzowi w czynnej służbie zawodowej (wyroki NSA z: 13.9.2001 r., II SA 3288/08; 24.7.2009 r., I OSK 1496/08; 27.6.2006 r., I OSK 1298/05).

Wobec powyższego w ocenie składu orzekającego, roszczenie o zaległe uposażenie staje się wymagalne dopiero z chwilą stawienia się żołnierza do służby tzn. w sytuacji gdy żołnierz nie tylko pozostaje w stosunku służby wojskowej ale również wyraża gotowość do rzeczywistego pełnienia tej służby, a nadto, gdy zdolny jest do zawodowej służby wojskowej. Tylko bowiem osoba zdolna do służby wojskowej może ją rzeczywiście pełnić; ostateczne orzeczenie z [...] marca 2005 r. nr [...], którym TWKL przyznała Z.M. grupę II, kategorię D – niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, wiązała do dnia 28 czerwca 2006 r. wszystkie organy państwowe (art. 16 § 1 kpa; k. 75 akt personalnych).

W aktach personalnych i w aktach sprawy brak pisma, zawierającego oświadczenie woli Z.M. o gotowości podjęcia służby wojskowej po tym, jak decyzja nr [...] stała się ostateczną. Biorąc pod uwagę powyższe oraz okoliczność, że wypłacone należności dotyczą okresu od dnia zwolnienia ze służby do dnia ostatecznego stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu uznać należy, że wszelkie roszczenia za ten okres stały się wymagalne w dniu, w którym Skarżącemu, który zgłosił się do służby, ostatecznym orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P, przyznała Z.M. grupę II, kategorię Z – zdolny do zawodowej służby wojskowej. Orzeczenie to stało się ostateczne dnia 28 czerwca 2006 r., bowiem zgodne z doświadczeniem życiowym jest, że TWKL wręcza Zainteresowanemu swe orzeczenie w dniu jego wydania – czternastodniowy termin do złożenia odwołania zaczął zatem biec dnia 14 czerwca 2006 r., a upłynął dnia 28 czerwca 2006 r. o północy (art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 231 kpc; k. 83-83v akt personalnych).

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, Skarżący stawił się do służby w dniu [...] czerwca 2006 r. i został skierowany na badanie do TWKL (wyciąg z rozkazu dziennego nr [...] pkt 4; k. 98 akt personalnych). Owa okoliczność nie jest kwestionowana ani przez Skarżącego, ani przez organ. Wobec powyższego wszelkie należności wynikające ze stosunku służbowego, przysługujące Skarżącemu przywróconemu do służby, stały się wymagalne w dniu 29 czerwca 2006 r. W tym dniu Skarżący winien otrzymać wszelkie należności wynikające ze stosunku służbowego. Z informacji z 11 maja 2010 r. wynika, że należności przysługujące Skarżącemu zostały wypłacone w dniu 14 lipca 2006 r. (k. 71 akt sądowych). Skoro wypłata należnych kwot nastąpiła w niniejszej sprawie po okresie ich wymagalności, Skarżącemu przysługują odsetki za zwłokę w wypłacie przysługujących mu należności (art. 75 ust. 3 uswżz), za okres od dnia 29 czerwca 2006 r. do dnia 13 lipca 2006 r.

W aktach nr [...], w aktach personalnych i w aktach IV SA/Po 217/10, brak wniosku Z.M. o wypłatę świadczenia w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia; brak też postanowienia "Sądu Pracy w P " (k. 6 akt nr [...]). Nie licząc sztampowego uzasadnienia "według wzoru", w żadnym z pism aktach sprawy nie ma jakiejkolwiek informacji, by takie postępowanie przed Sądem Pracy w P się toczyło.

Sprawa niniejsza jest sprawą cywilną, przekazaną do właściwości innych organów (art. 2 § 3 kpc w zw. z art. 75 ust. 3 uswżz). Z tej przyczyny, przy rozważaniu skutków decyzji z [...] maja 2006 r. nr [...], należy uwzględnić zagadnienia cywilnoprawne- w szczególności dorobek orzecznictwa i piśmiennictwa, składającego się na polską kulturę prawną. To, czy prawo do sądu jest realizowane przed sądem powszechnym, czy przed sądem administracyjnym, nie może wpływać na zakres ochrony prawnej, przysługującej obywatelowi.

Gdyby postępowanie toczyło się przed Sądem Powszechnym, wiążące byłoby żądanie zawarte w pozwie. Odpowiednikiem pozwu w postępowaniu administracyjnym jest wniosek (art. 61 § 1 i 3 kpa). Żądanie wniosku wiąże właściwe organy wojskowe. Mimo, że Wojskowy Komendant Uzupełnień w decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. podał: "działając z urzędu, po rozpatrzeniu sprawy przekazanej przez Sąd, z uwzględnieniem całości zgromadzonej dokumentacji, w tym również wniosków strony (k. 5 akt nr [...]), nie działał z urzędu, skoro działał na podstawie wniosku (art. 61 § 1 i 3 kpa). W aktach nr [...] i w aktach personalnych brak jakichkolwiek "wniosków strony", a żądanie "wypłacenia odsetek od wypłaconych uposażeń", zgłoszone zostało dopiero w odwołaniu (k. 2 akt nr [...]). Na żadnym etapie toczącego się postępowania w sprawie nr [...] Z.M. nie zgłaszał żądania wypłaty potrąconych świadczeń (bezsporne – k. 2-3 akt nr [...]; k. 22 akt IV SA/Po 217/10), zatem trafnie organy o takim żądaniu nie orzekały.

Gdyby się okazało, że w ogóle do dnia 02 czerwca 2008 r. Z.M. nie zgłosił skutecznie żądania wypłaty odsetek, postępowania w tej sprawie winno ulec umorzeniu (art. 105 § 1 kpa), jako bezprzedmiotowe od początku.

Z szeregu spraw, znanych Sądowi z urzędu, jak i publikacji prasowych- w tym K.Ł "MON zapłaci za zbędne zwolnienia" Gazeta Wyborcza z 15.9.2006 r. s. 4) wiadomym jest, że działanie polegające na zwolnieniu Z.M. nie było podjęte jedynie wobec Niego, lecz także wobec tysięcy innych oficerów i podoficerów. Błędna praktyka owych działań wskazuje na niedostateczne opracowanie w skali kraju modelu postępowania w takich sytuacjach, nie zaś na jednostkowe dążenie do pokrzywdzenia obywatela, pełniącego zawodową służbę wojskową.

Takie działania różnią się zasadniczo od działań podjętych wobec funkcjonariuszy publicznych na podstawie ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. 74/02/676, zm. 90/03/644, 113/03/1070, 130/03/1188, 166/03/1609- dalej uABW). Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2004 r.- K 45/02- OTK-A 4/04/30- dalej wyrok TK K 45/02) Trybunał Konstytucyjny orzekł w szczególności: [...] 5. art. 230 ust. 1 uABW w zakresie, w jakim przewiduje, na podstawie pkt 2 tego przepisu, możliwość wypowiedzenia stosunku służbowego, jest niezgodny z art. 7 i art. 60 Konstytucji; 6. art. 230 ust. 7 uABW, w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisów art. 60 ust. 4 oraz art. 63 tejże ustawy do funkcjonariusza, o którym mowa w art. 230 ust. 4 ustawy, jest niezgodny z art. 32 i art. 60 Konstytucji; jest niezgodny z art. 25 lit. c Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. 38/77/167).

W obszernym uzasadnieniu tego wyroku TK wskazał w szczególności, że czym innym są zmiany organizacyjne, czym innym zaś strukturalna reforma, a różnica ta nie może pozostać obojętną dla oceny konstytucyjności art. 230 ust. 1 i art. 230 ust. 7 uABW (cz. III pkt 5 i 6 uzasadnienia). Choć wyrok TK K 45/02 zapadł na tle innej regulacji prawnej, to z uwagi na autorytet Trybunału Konstytucyjnego i charakter ochrony prawnej żołnierzy zawodowych i rozważanych przez Trybunał gwarancji uprawnień funkcjonariuszy dawnego UOP w przypadku zwolnienia ich z przyczyn niezależnych od funkcjonariusza, argumenty podniesione przez Trybunał winny stanowić podstawę oceny skutków decyzji nr 715/Pers (i innych- podjętych w tym samym okresie i w podobnych sytuacjach faktycznych i prawnych), bowiem ustawodawca i organy wojskowe dążyły do zapewnienia najpełniejszej ochrony socjalnej zwalnianych ze służby żołnierzy zawodowych.

Wszystkie te okoliczności wskazują, że zwolnienie Z.M. z zawodowej służby wojskowej odbyło się bez jakichkolwiek działań, które były wymierzone w Zainteresowanego jako obywatela, pełniącego zawodową służbę wojskową i odbywały się w ramach reorganizacji polskich Sił Zbrojnych.

Zgodnie z art. 104 ust. 1 uswżz, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organami właściwymi w sprawach określonych w przepisach niniejszego rozdziału są dowódcy jednostek wojskowych zajmujący stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, o których mowa w ust. 3, albo wyższe - w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że właściwym do rozpoznania sprawy był Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień jako organ I instancji.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w pkt 2 sentencji. Art. 152 ppsa nie zastosowano z uwagi na negatywny charakter rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji.

LS