Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1007/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-02-01 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 199, art.245, art. 246 par. 1` pkt 2, art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 23
journal: Dz.U. 1964 nr 9 poz 59
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu [...] [...] r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] [...]r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007r. postanawia: oddalić wniosek /-/V.Mielcarek


UZASADNIENIE

Wpis sądowy od skargi wynosi [...],- zł.

Wobec tego P. W. złożył sporządzony w dniu [...] [...]r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że z uwagi na sytuację rodzinną i majątkową nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi w kwocie [...],- zł. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córką. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Wskazał, że jego żona uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości [...],- zł oraz z tytułu działalności gospodarczej w wysokości [...],- zł. Podał, że żona posiada wyposażenie biura o wartości około [...],- zł, mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni [...] m2 oraz samochód dostawczy VWT4 z 2001 r. o wartości około [...],- zł. Wyjaśnił, że rodzina utrzymywana jest z dochodów uzyskiwanych przez małżonkę, t.j. z umowy o pracę oraz z prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący oświadczył, że nie uzyskuje dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazał, że żona zaciągnęła kredyt na mieszkanie, do spłaty pozostała kwota w wysokości około [...],- zł.

Na wezwanie z dnia [...] 2009r. P. W. w odpowiedzi z dnia [...] 2010r. podał, że posiada samochód osobowy marki Opel Vectra, rok produkcji 1998, wartość rynkowa około [...],- zł. Oświadczył, że zarówno on jak i jego żona nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów, nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...],- zł, przy czym czynsz [...],- zł, energia elektryczna [...],- zł, wyżywienie [...],- zł, kablówka [...],- zł, raty kredytów: hipoteczny zaciągnięty w marcu 2009r. na 25 lat - rata [...],- zł, kredyt na auto firmowe zaciągnięty w listopadzie 2009r. na trzy lata - rata [...],- zł. Pomiędzy skarżącym, a jego żoną istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska od [...] 2006r. Do pisma załączył kserokopie zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, że w 2007r. wnioskodawca zadeklarował, że uzyskał przychód w wysokości [...] zł, poniósł koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] zł i uzyskał dochód w wysokości [...] zł, zaś w 2008r. odpowiednio w wysokości [...] zł, [...] zł i [...] zł. Skarżący podał, że żona w 2007r. nie uzyskała żadnego dochodu, zaś w 2008r. uzyskała dochód w wysokości [...] zł. Załączył także zaświadczenia z banku oraz kserokopię umowy o wyłączeniu wspólności ustawowej małżeńskiej.

W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :

1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (por. post. SN z dnia 24 września 1984r., sygn. akt II CZ 104/84).

Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy, a z oświadczeń skarżącego, które zostały złożone w niniejszej sprawie, to nie wynika. Argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności i nie uzyskuje żadnego dochodu, to jednak posiada samochód osobowy marki Opel Vectra o wartości rynkowej około [...],- zł, który może być źródłem finansowania wpisu od skargi. Nadto zauważyć należy, że żona skarżącego posiada mieszkanie, na które wzięła kredyt, a co zatem idzie - musiała wykazać się zdolnością kredytową, samochód dostawczy o wartości około [...],- zł, wyposażenie biura o wartości [...],- zł oraz uzyskuje dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i z tytułu wynagrodzenia za pracę.

W piśmie z dnia [...] 2009r.wezwano skarżącego m.in. do złożenia odpisów z kont bankowych, lokat bankowych rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące należących do skarżącego i jego żony.

W odpowiedzi z dnia [...] 2010r. P. W. przedłożył m.in.: zaświadczenia wystawione przez B. Z. S.A. 3 Oddział w K. z dnia [...] 2010r., z których wynika, że stan rachunków bankowych na dzień [...] 2009r. wynosił:

* A. P.H. – U., ul. [...] K. –[...] zł,

* P. W., ul. [...] K. [...] zł,

* F. H.-U. A. K. W., ul. [...]. , K. [...] zł,

* K. W., ul. [...], K. [...] zł,

oraz wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez M. B. z dnia [...]r.., z którego wynika, że saldo końcowe na dzień [...] 2009r. wynosiło [...].

Skarżący wskazał, że pomiędzy nim, a jego żoną istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska. Godzi się zauważyć, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) małżonkowie obowiązani są m.in. do wzajemnej pomocy. Natomiast fakt, że pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska lub, że pozostają w separacji nie stanowi okoliczności, w której to żona skarżącego nie może pomóc swojemu mężowi w opłaceniu kosztów sądowych. Zatem skarżący może zwrócić się do małżonki o wsparcie finansowe i o użyczenie środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie, zwłaszcza, że posiadała ona na swoim rachunku bankowym na dzień [...] 2009r. kwotę [...] zł.

Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 z cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji.

/-A/.Mielcarek