Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1194/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 62 par. 1 art. 73 par. 1 pkt 1 art. 76 par. 1 art. 76a par. 1 art. 122 art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 11 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka - Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 roku nr [...] w przedmiocie zarachowania wpłaty na poczet podatku od nieruchomości o d d a l a s k a r g ę


UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy [...], postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 roku, na podstawie art. 53 §1, art. 55 §2 oraz art. 62 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2012, poz. 749 ze zm.) orzekł o zarachowaniu wpłat z dnia 15 lipca 2009 roku (wpłata 28 zł oraz wpłata 2.119 zł) pochodzących od podatnika "A" SA w następujący sposób:

- wpłata kwoty 28 zł ze wskazaniem, że dotyczy miesiąca lipca 2009 roku bądź ewentualnego wyrównania za miesiące styczeń - kwiecień 2009 roku, została zaliczona na należność główną w podatku od nieruchomości za lipiec 2009 roku,

- kwota 91 zł z wpłaty w wysokości 2.119 zł ze wskazaniem, że dotyczy miesiąca lipca 2009 roku bądź ewentualnego wyrównania za miesiące styczeń - kwiecień 2009 roku, została zaliczona na należność główną za miesiąc lipiec 2009 (89 zł) oraz na należność główną za miesiąc czerwiec 2009 roku (2 zł),

Po powyższym zarachowaniu (kwota 2.028 zł), zgodnie z art. 76 §1 Ordynacji podatkowej, została zaliczona na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę w następujący sposób:

- miesiąc styczeń 2007 roku - należność główna 295 zł oraz odsetki 22 zł,

- miesiąc luty 2007 roku - należność główna 288 zł oraz odsetki 19 zł,

- miesiąc marzec 2007 roku - należność główna 1.328 zł oraz odsetki 76 zł.

"A" SA, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, wniosła zażalenie od powyższego postanowienia i zażądała jego uchylenia.

W uzasadnieniu zażalenia wyjaśniono, że postanowienie nie uwzględnia korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2009, która została złożona wraz z pismem z dnia 23 lipca 2009 roku. Wpłata powinna być rozliczona na raty od stycznia do czerwca 2009 roku. Opis na wpłacie wskazywał, że wpłata dotyczy całości należności za rok 2009 (raty za lipiec 2009 roku oraz wyrównania rat za styczeń – czerwiec 2009 roku).

Strona podniosła, że podatnik jednoznacznie określił tytuł wpłaty, więc zgodnie z art. 62 §1 Ordynacji podatkowej wpłata powinna zostać zaliczona na poczet zobowiązania wskazanego przez podatnika.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 roku, po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W ocenie organu odwoławczego zarzuty odwołania są bezzasadne. Korekta deklaracji zmieniająca wymiar podatku od nieruchomości za 2009 rok wpłynęła do organu podatkowego w dniu 28 lipca 2009 roku, czyli już po rozliczeniu dokonanych wpłat (postanowienie z dnia 24 lipca 2009 roku). Wpłata została rozliczona według stanu zaległości na dzień 15 lipca 2009 roku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że w zaistniałym stanie faktycznym w pierwszej kolejności wpłata została zaliczona według wskazań podatnika (rata za lipiec i czerwiec 2009 roku). Pozostała część wpłaty (2.028 zł) została zaliczona na najstarsze zaległości podatkowe, czyli za styczeń-marzec 2007 roku.

"A" SA, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego. Strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającego go postanowienia Burmistrza Miasta [...].

W ocenie Skarżącej kwestionowane postanowienia naruszają art. 62 §1 ustawy – Ordynacja podatkowa, gdyż nie uwzględniają woli podatnika w zakresie wskazania należności, na poczet której dokonana została wpłata.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że zaskarżone postanowienie nie uwzględnia korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2009. Tymczasem wpłata dokonana w dniu 24 lipca 2009 roku (wskazanie dotyczące zaliczenia wpłaty na raty od stycznia do czerwca 2009 roku) uwzględnia właśnie podwyższone w drodze korekty deklaracji zobowiązanie za 2009 rok. W ocenie strony nie ma znaczenia, że korekta została złożona w dniu 28 lipca 2009 roku. W tej sytuacji organ powinien podjąć czynności wyjaśniające pozwalające na uwzględnienie woli podatnika, a w szczególności poczynić ustalenia, czy Skarżąca posiada jakiekolwiek zobowiązania w zakresie 2009 roku, skoro wyraźnie to wskazuje w tytule wpłaty. Dopiero po ustaleniu, że Skarżąca nie posiada zobowiązań za 2009 rok organ mógł wydać postanowienie o zarachowaniu wpłaty. Brak postępowania wyjaśniającego we wskazanym zakresie, w ocenie Skarżącej, powoduje, że skarżone postanowienie narusza także art. 122 i art. 187 §1 ordynacji podatkowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu prezentowanego stanowiska organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm.) do obowiązków podatnika będącego osobą prawną należy:

1) składać deklaracje do dnia 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu – w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku,

2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia

3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości bez wezwania na rachunek właściwej gminy w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do 15 dnia każdego miesiąca, a za styczeń do dnia 31 stycznia.

Natomiast zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w art. 21 §1 pkt 1, to podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem §3 (art. 21 §2 Ordynacji podatkowej).

W konsekwencji, w ocenie organu, obowiązek złożenia korekty deklaracji podatkowej ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca winna w pierwszej kolejności złożyć stosowną korektę deklaracji podatkowej i dopiero po tym fakcie dokonać wpłaty, która zostałaby zaliczona na zaległości za rok 2009 według zmienionego przedmiotu opodatkowania. Zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, to podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała bezzasadna.

Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 - dalej p.p.s.a.).

Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, dokonały prawidłowej wykładni prawa oraz prawidłowo zastosowały art. 62 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2012, poz. 749 ze zm.).

Zgodnie art. 76 §1 Ordynacji podatkowej, nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. W sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 §2 i art. 62 §1 stosuje się odpowiednio (art. 76a §1 Ordynacji podatkowej).

Z kolei według art. 62 §1 Ordynacji podatkowej, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie wyjaśniło, że korekta deklaracji na podatek od nieruchomości pozostaje bez znaczenia dla legalności skarżonego postanowienia.

Postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane jeszcze przed złożeniem korekty deklaracji. W takim stanie rzeczy zarówno na dzień dokonania wpłaty, jak i na dzień wydania postanowienia o zaliczeniu nadpłaty przez Burmistrza Gminy [...], Skarżąca nie posiadała innych niż pokryte z uiszczonych wpłat zaległości z tytułu rat w podatku od nieruchomości za miesiące styczeń – czerwiec oraz lipiec 2009 roku.

Żądanie zaliczenia wpłaconych kwot ponad 91 zł na rok 2009, zarówno na dzień powstania nadpłaty, jak i na dzień wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji, było bezprzedmiotowe. Z dokonanej wpłaty nie mogły zostać pokryte należności podatkowe, które nie istniały na dzień wydania postanowienia (zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę, odsetki za zwłokę określone w decyzji, o której mowa w art. 53a Ordynacji podatkowej). Przy braku takich należności nadpłata podlega zwrotowi, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie zaktualizował się obowiązek zwrotu nadpłaty, gdyż Skarżąca posiadała zaległości w podatku od nieruchomości za lata wcześniejsze. W tej sytuacji organ podatkowy z urzędu mógł zaliczyć nadpłatę na poczet podatku od nieruchomości, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności – art. 62 §1 w związku z art. 76 §1 ustawy – Ordynacja podatkowa.

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw także w odniesieniu do postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Dzień wydania postanowienia nie jest dniem dokonania zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych. Zaliczenie następuje z dniem powstania nadpłat, czyli w okolicznościach niniejszej sprawy z dniem dokonania zapłaty podatku w wysokości wyższej od należnej - art. 73 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Na dzień powstania nadpłaty Skarżąca nie posiadała do uiszczenia należności podatkowych w podatku od nieruchomości za miesiące styczeń-czerwiec oraz lipiec 2009 roku ponad kwotę 119 zł ujawnioną w kontrolowanym postępowaniu.

Do czasu wydania postanowienia w sprawie zaliczenia nadpłaty podatnik może wskazać kolejność zaliczenia nadpłaty na poczet wybranych zaległości (porównaj wyrok NSA z dnia 05 marca 2013 roku, sygn. akt II FSK 760/12, Lex nr 1296014). Wola podatnika, zgodnie z zakresem zastosowania przepisów art. 62 oraz art. 76 ustawy - Ordynacji podatkowej, wiąże organ tylko odnośnie takich należności podatkowych, na które organ ma prawo z urzędu zaliczyć nadpłatę, a więc zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych. Kompetencja podatnika realizowana w ramach wskazania na poczet której konkretnie zaległości wpłata ma być zaliczona nie obejmuje uprawnienia do wskazywania organowi podatkowemu, zaległości podatkowych na poczet których nie można dokonać zarachowania (porównaj wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2011 roku, sygn. akt I SA/Wr 1274/10, Lex nr 952561).

W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, że korekta deklaracji zmieniająca wymiar podatku od nieruchomości za 2009 roku, która wpłynęła już po wydaniu postanowienia o zarachowaniu nadpłaty była okolicznością indyferentną z punktu widzenia skarżonego rozstrzygnięcia.

Dążenie Skarżącej do uwzględniania takiej korekty na etapie postępowania zażaleniowego wykracza poza zakres kwestii rozstrzyganych postanowieniem o zaliczeniu nadpłaty. Organ podatkowy, dokonując zaliczenia wpłaty na zaległości podatkowe, nie ocenia prawidłowości rozstrzygnięć zapadłych w sprawie wymiarowej, poprzedzającej wydanie postanowienia (porównaj wyrok NSA z dnia 20 marca 2012 r., II FSK 1703/10, LEX nr 1137573). W ramach postępowania o zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych organ nie jest także uprawniony do weryfikacji prawidłowości złożonych przez podatnika deklaracji (porównaj wyrok WSA w Gdańsku I SA/Gl 958/12, Lex nr 1305375).

Nieuzasadnione, bezprzedmiotowe, są zarzuty naruszenia art. 122, czy też przepisu art. 187 §1 ordynacji podatkowej.

Z powyższych względów, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.