Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1378/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm., dalej K.p.a.) oraz art. 17, art. 18 i art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2014r., poz. 1619, ze zm., dalej u.p.e.a. lub ustawa egzekucyjna) postanowieniem z dnia [...] r. (Nr [...],[...]) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]r. (Nr [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec W. J. (dalej zobowiązany lub dłużnik) na podstawie tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., których numery wymieniono na str. 1-2 zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadził wobec zobowiązanego, w związku z jego działalnością gospodarczą, postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione przez: Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. Inspektorat w T., Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Prezydenta Miasta Z., Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] oraz na rzecz wierzycieli cywilnoprawnych. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie [...] tytułów wykonawczych obejmujących należności pieniężne w kwocie [...] zł, z czego kwota dochodzona na rzecz ZUS wynosiła łącznie [...]zł.

Egzekucja prowadzona była m. in. z ujawnionych wierzytelności, rachunków bankowych, środków transportu, gotówki a także z zajętej dachówki.

Wyjaśniono, że w dniu [...] r. organ egzekucyjny wystąpił do Sądu Rejonowego w Z. z wnioskiem o wyjawienie majątku dłużnika, jednak postępowanie w tej sprawie zostało umorzone z uwagi na fakt, że dłużnik złożył wykaz majątku w dniu [...] r. do sprawy o sygn. akt [...]. W wykazie tym zobowiązany oświadczył, iż nie posiada środków pieniężnych, samochodów, pojazdów, narzędzi, maszyn, nieruchomości, wierzytelności i innych składników majątkowych, mimo że faktycznie posiadał ruchomości, nieruchomości oraz przysługujące mu wierzytelności.

Pismem z dnia [...] r. zobowiązany poinformował, że zaprzestał procesu produkcji z uwagi na wstrzymanie dostaw paliwa gazowego, a pismem z dnia [...] r. kierowanym do Powiatowego Urzędu Pracy w B. zawiadomił o zwolnieniu z pracy wszystkich pracowników w związku z likwidacją zakładu pracy. Obecnie działalność w B. nie jest prowadzona.

Podkreślono, że w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny uzyskał, wykorzystane w tym postępowaniu informacje, z CEPIK, Ministerstwa Sprawiedliwości Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych, "A" S.A., ZUS i kontrahentów zobowiązanego. Wskazano również, iż w dniu [...] r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia i zwózki ruchomości w postaci dachówki w ilości [...] sztuk.

Organ odwoławczy prezentując dotychczasowy przebieg postępowania wskazał, że aktualnie postępowanie egzekucyjne prowadzone jest wyłącznie z ruchomości oraz wskazał, że zobowiązany jest współwłaścicielem wraz z żoną nieruchomości, wobec których egzekucję wszczęli właściwi komornicy sądowi.

Organ odwoławczy wyjaśniał, że wnioskami z dnia [...] r. oraz [...]r.. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. Inspektorat w D. zwrócił się do organu egzekucyjnego o wszczęcie egzekucji z ww. nieruchomości, w odpowiedzi z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. poinformował, że tytuły wykonawcze ZUS zostały wystawione wyłącznie na zobowiązanego, a nieruchomości stanowią współwłasność małżonków. Ponadto wszystkie nieruchomości, z wyjątkiem jednej znajdują się poza właściwością miejscową Naczelnika Urzędu Skarbowego w B..

Pismem z [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w G. poinformował, że zobowiązany pobiera świadczenie emerytalne, które zostało zajęte zawiadomieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r., jednak dłużnik zajętej wierzytelności pismem z [...] r. poinformował, że do zajętego świadczenia wystąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej, zatem zajęte świadczenie pozostaje w depozycie ZUS.

Wskazano również, na fakt ustanowienia tymczasowego nadzorcy sądowego w celu zabezpieczenia majątku dłużnika w związku ze złożeniem przez wierzycieli wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika.

Postanowieniem z dnia [...]r. wydanym w oparciu o art. 59 § 2 u.p.e.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o ww. tytuły wykonawcze Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. Inspektorat w T., a to z uwagi na znaczne prawdopodobieństwo, że w jego toku nie uzyska się kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne.

Jednocześnie wskazano, że w celu przeprowadzenia egzekucji z zajętych ruchomości oraz świadczenia emerytalnego pozostawiono do realizacji tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. o numerach: [...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T. o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...].

W zażaleniu na ww. postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. Inspektorat w T. podnosił, że zobowiązany pobiera świadczenie emerytalne, wypłacane przez ZUS Oddział w Z. oraz posiada ruchomości, co potwierdza Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. w zaskarżonym postanowieniu. Zatem zobowiązany posiada środki, z których można egzekwować zadłużenie z tytułu składek ZUS. Ponadto ZUS Inspektorat w T. zaznaczał, iż wymieniony w postanowieniu tytuł wykonawczy nr [...] został uregulowany przez płatnika w [...], r.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji z dnia [...]r.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, po zaprezentowaniu dotychczasowego przebiegu postępowania wskazał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec zobowiązanego nastąpiło w oparciu o art. 59 § 2 u.p.e.a., uprawniający organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyn innych, niż wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a.

Przepis art. 59 § 2 u.p.e.a. umożliwia zastosowanie instytucji umorzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne i taka sytuacja ma miejsce w odniesieniu do zobowiązanego.

Organ odwoławczy wywodził, że z ustaleń organu egzekucyjnego wynika, iż zobowiązany zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i zwolnił wszystkich pracowników. Otrzymuje wprawdzie świadczenie emerytalne oraz posiada ruchomości ujęte w ewidencji środków trwałych firmy, z uwagi jednak na fakt, iż były niezbędne do produkcji do dnia [...] r. nie podejmowano czynności zmierzających do ich wyceny i sprzedaży. W związku z zakończeniem działalności firmy, postanowieniem z dnia [...] r. zlecono wycenę tych ruchomości.

Organ odwoławczy podkreślał, że łączna kwota zaległości dochodzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. od zobowiązanego przekraczała [...] zł, natomiast wartość zajętych ruchomości, jak wynika z wyceny dokonanej przez biegłego nie przekracza [...] zł.

Podkreślono, że wszystkie nieruchomości, których współwłaścicielem jest zobowiązany są obciążone hipotekami, a ponadto niemożliwe jest dochodzenie należności objętych tytułami wykonawczymi ZUS z tych nieruchomości, gdyż wchodzą one w skład wspólnego majątku małżonków, a przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione wyłącznie na zobowiązanego.

W ocenie organu odwoławczego posiadany przez zobowiązanego majątek, zwłaszcza w sytuacji, gdy wobec zobowiązanego toczą się również postępowania egzekucyjne prowadzone przez kilku komorników sadowych, nie tylko nie rokuje ich zaspokojenia w jakiejkolwiek części, ale spowoduje zbędne generowanie kosztów egzekucyjnych, które w efekcie obciążą wierzyciela - ZUS Inspektorat w T..

Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że z uwagi na możliwość częściowego wyegzekwowania dochodzonych należności z ujawnionego majątku zobowiązanego, pozostawiono do realizacji część tytułów wykonawczych m. in. wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...].

W ocenie organu odwoławczego powyższe ustalenia uprawniły organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., w oparciu o art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej z uwagi na brak majątku zobowiązanego rokującego zaspokojenie zadłużenia składkowego w całości.

Organ II instancji wywodził, że rozstrzygnięcia podejmowane w tym trybie bezsprzecznie cechuje uznaniowy charakter wymagający zebrania wszechstronnego materiału dowodowego i dokonania właściwej jego oceny. Zebrana w tej sprawie dokumentacja pozwala na przyjęcie, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec zobowiązanego nie uda się wyegzekwować wszystkich dochodzonych od zobowiązanego należności.

Zdaniem organu odwoławczego z uwagi na powyższe niesłusznym byłoby uznanie zarzutu wierzyciela przedwczesnego umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na posiadane przez zobowiązanego składniki majątkowe podlegające egzekucji.

Końcowo organ odwoławczy zaznaczył, że ten sam tryb postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. zastosował wobec zaległości podatkowych należnych Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z. oraz nawiązując do postanowień art. 61 u.p.e.a. przypomniał, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wyklucza możliwości ponownego wszczęcia egzekucji w razie ujawnienia majątku lub źródeł dochodu zobowiązanego, przewyższających kwotę wydatków egzekucyjnych.

W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], r. działający w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. (dalej skarżący) pełnomocnik wywodził, że postanowienie narusza interes prawny Skarżącego poprzez błędne rozstrzygnięcie w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego z uwagi na błędne i niewłaściwe założenie, że istnieje znaczne prawdopodobieństwo, iż w toku postępowania egzekucyjnego nie uzyska się kwoty znacznie przewyższającej wydatki egzekucyjne. Pełnomocnik zarzucał naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 59 § 2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie zachodzi znaczne prawdopodobieństwo, iż w toku postępowania egzekucyjnego nie uzyska się kwoty znacznie przewyższającej wydatki egzekucyjne - co uniemożliwia prowadzenie postępowania egzekucyjnego co do wskazanych tytułów wykonawczych obciążających zobowiązanego oraz wnosił o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z dnia [...], r. oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...]r.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik ZUS po zaprezentowaniu dotychczasowego przebiegu postępowania podkreślił, że skarżąca nie zgadza się z umorzeniem przedmiotowego postępowania, gdyż zobowiązany posiada nie tylko ruchomości, ale również świadczenie emerytalne, z którego postępowanie egzekucyjne przejął do łącznego prowadzenia Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Z. z uwagi na prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie orzeczenia wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Ze świadczenia są egzekwowane zaległości, a należności ZUS należą do wierzytelności publiczno-prawnych.

Autor skargi podkreślał, że organ administracji dokonał nieuprawnionego wyłączenia spod egzekucji części tytułów wykonawczych, pozostawiając jednocześnie część tytułów wykonawczych w egzekucji.

W ocenie skarżącego umorzenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez ZUS spowoduje, że Dyrektor Oddziału ZUS w Z. ponownie wdroży postępowanie egzekucyjne (co skutkuje poniesieniem kosztów z tym związanym) i dokona zajęcia świadczenia wskutek czego nastąpi zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej, co skutkować będzie prowadzeniem postępowania egzekucyjnego przez inny organ egzekucyjny.

Autor skargi podkreślał, że zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, iż w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Natomiast w niniejszej sprawie trudno wskazywać, że taka kalkulacja została przeprowadzona.

Pełnomocnik wskazał, że w wyroku z dnia 2 czerwca 2011 r. (sygn. akt II FSK 169/10) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowości. Organ egzekucyjny ma zatem prawo umorzenia postępowania gdy zaistnieje opisana wyżej przesłanka, nie ciąży na nim jednak w tym zakresie żaden obowiązek. Co więcej, umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego".

Autor skargi podkreślał również, iż zgodnie z wyrokiem WSA We Wrocławiu z dnia 14 lipca 2010 r. (sygn. akt III SA/Wr 169/10) "generalną regułą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Organ egzekucyjny jest zobowiązany do podjęcia wszelkich środków przewidzianych w ustawie, by ten cel zrealizować. Zasadniczo nie jest też w tym zakresie ograniczony terminem. Oznacza to, że zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone".

W ślad za wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia z dnia 28 stycznia 2015 r. (sygn. akt I SA/Gl 864/14) pełnomocnik podkreślał, że osiąganie znikomego dochodu może być przeszkodą w skutecznym prowadzeniu czynności egzekucyjnych, co jednak nie uzasadnia umorzenia postępowania. Ani niskie dochody, ani ich brak, nie przesądza o tym, że w przyszłości zobowiązany nie osiągnie żadnych innych dochodów, bądź nie zostanie ujawniony jego nowy majątek podlegający egzekucji.

Zdaniem pełnomocnika skarżącej w związku z powyższym powstaje wątpliwość, czy w wyniku umorzenia postępowania egzekucyjnego, mimo, że zobowiązany posiada świadczenie emerytalne, które przynosi comiesięczny dochód, nie pozbawia się Zakładu Ubezpieczeń Społecznych środków zapewniających przynajmniej częściowe zaspokojenie zaległości z tytułu składek ZUS.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stwierdzenie zatem, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej p.p.s.a.). Ponadto Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a.

W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny legalności działań organu egzekucyjnego w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na to, że w postępowaniu tym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Kwestionując fakt umorzenia postępowania wierzyciel wskazał, że zobowiązany posiada nie tylko ruchomości, ale również świadczenie emerytalne. Podkreślał, że w przedmiotowej sprawie nie przeprowadzono kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Zdaniem organu nadzoru natomiast nie budzi żadnych wątpliwości, że z egzekucji nie uda się uzyskać kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, a to przede wszystkim wobec wysokości długu, zbiegu egzekucji oraz braku możliwości egzekucji z majątku nieruchomego.

Mając na uwadze tak zarysowany spór wyjaśnić należy na wstępie, że istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma więc na celu jego zakończenie z przyczyn, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 u.p.e.a. Jedną z przyczyn umożliwiającą organowi egzekucyjnemu umorzenie postępowania jest stwierdzenie - jak przyjęły organy w niniejszej sprawie - że w postępowaniu dotyczącym wyegzekwowania należności pieniężnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne - art. 59 § 2 u.p.e.a.

Zaistnienie przesłanki wskazanej w tym przepisie nie nakłada obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego a jedynie stanowi jego fakultatywną przesłankę. Z przepisu tego wynika zatem (wskazuje na to zwrot "w przypadku stwierdzenia"), że rozstrzygnięcie o umorzeniu, w sytuacji nim określonej, pozostawione zostało uznaniu organu egzekucyjnego. Inaczej rzecz ujmując, umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowościowymi. Niemniej jednak, dla zastosowania tego przepisu konieczne jest wszechstronne rozważenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy egzekucyjnej, prowadzące do ustalenia przez organ egzekucyjny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów, że zobowiązany nie posiada majątku wystarczającego do zaspokojenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Podkreślenia również wymaga, że badanie istnienia tej przesłanki musi odnosić się do aktualnego stanu faktycznego, czyli na dzień wydania postanowienia na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.

W ocenie Sądu powstały między stronami spór należy rozstrzygnąć na korzyść organów, gdyż dokonana w sprawie kontrola sądowoadministracyjna nie wykazała by zaskarżone postanowienie naruszało prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Organ egzekucyjny a następnie organ nadzoru zasadnie przyjęły, że w prowadzonym wobec dłużnika postępowaniu egzekucyjnym zaistniała przesłanka jego umorzenia, określona w art. 59 § 2 u.p.e.a. Sąd podziela stanowisko organu nadzoru, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że dłużnik nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego i uzyskanie w drodze egzekucji środków, które przewyższyłyby wydatki egzekucyjne. Z dokonanej przez organ egzekucyjny analizy (tom 3 akt administracyjnych karta 363) wynika, że łączna kwota dochodzonych od zobowiązanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. należności wynosi [...], zł., w tym należności główne to kwota [...], zł., odsetki za zwłokę [...], zł., koszty upomnienia [...], zł., a koszty egzekucyjne to kwota [...], zł.

Zauważenia wymaga i to, że zobowiązany poza zaległościami wobec ZUS posiada zadłużenie u innych podmiotów, co w konsekwencji oznacza, że wyegzekwowane kwoty będą podlegały proporcjonalnemu podziałowi, po zaspokojeniu należnych kosztów, które stosownie do postanowień art. 64c § 1 u.p.e.a. obejmą też wydatki egzekucyjne, a te wobec faktu prowadzenia egzekucji z ruchomości stanowią istotny w nich udział. Organ wyliczył, że pod warunkiem przekazywania świadczeń emerytalnych na koszty egzekucyjne i to tylko do organu egzekucyjnego (w sprawie istnieje zbieg egzekucji administracyjnych i sądowych) samo zaspokojenie należności z tytułu kosztów trwałoby ponad 20 lat. Powyższe, jak i to, że przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione tylko na zobowiązanego, co nie pozwala na egzekucję z nieruchomości będących współwłasnością małżeńską oraz z uwagi na wpisane hipoteki.

Podkreślenia również wymaga, że organ nie umorzył postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych ZUS, ale w dalszym ciągu prowadzi egzekucję należności ze wskazanych w postanowieniu tytułów. Co więcej podkreślić należy, że umorzenie egzekucji miało miejsce także w odniesieniu do zaległości podatkowych należnych Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z.. Tym samym umarzając egzekucję należności pieniężnej z tytułu składek organ egzekucyjny nie działa na korzyść któregokolwiek z wierzycieli, w tym nie uprzywilejowywuje wierzytelności podatkowych.

Celowość podjęcia takiego rozstrzygnięcia jak kontrolowane uzasadnia dodatkowo okoliczność, że w przypadku, gdy koszty egzekucyjne (które mają pierwszeństwo zaspokojenia - art. 115 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego - pokrywa je wierzyciel (art. 64c § 4 cyt. ustawy). Postępowanie egzekucyjne musi więc być prowadzone w taki sposób, by w sytuacji, gdy stwierdza się w jego toku, że zobowiązany nie może pokryć nawet kosztów egzekucyjnych, nie narażać wierzyciela na dodatkowe koszty egzekucyjne na skutek podejmowania kolejnych czynności - o czym wierzyciel zdaje się zapominać.

Uznając, że umorzenie postępowania egzekucyjnego w kontrolowanej sprawie było uzasadnione, Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 59 § 2 u.p.e.a..

Końcowo stwierdzić należy, iż organ nadzoru słusznie zauważył w zaskarżonym postanowieniu, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a. nie zamyka ostatecznie wierzycielowi możliwości dochodzenia należności, bowiem zgodnie z art. 61 u.p.e.a., w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2, wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Powyższy przepis stanowi zatem zabezpieczenie interesów wierzyciela na wypadek, gdyby po umorzeniu postępowania egzekucyjnego uległ zmianie stan faktyczny w ten sposób, że wyjdą na jaw okoliczności świadczące o istnieniu majątku zobowiązanego, umożliwiającego skuteczne prowadzenie egzekucji. Istnienie takiej, jedynie potencjalnej, możliwości nie uzasadnia jednak, w przekonaniu Sądu, pozostawienia postępowania egzekucyjnego ciągle otwartym w sytuacji, gdy na dany moment ustalono, że nie może ono doprowadzić do choćby częściowego zaspokojenia wierzyciela i istnieją ustawowe przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego z tego tytułu.

W tym stanie rzeczy zarzuty skargi okazały się bezzasadne, wobec czego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.