Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 506/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji w części
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit., c, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 13 sierpnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2018 roku sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie w części w jakiej utrzymuje ono w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] nr [...] odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczące należności skarżącego w podatku od towarów i usług za okresy: [...] oraz postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej należności skarżącego w podatku od towarów usług za okresy: [...]; 2) oddala skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 506/18

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) - dalej: k.p.a.; art. 17 §1, ar. 18 , art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.) – dalej: u.p.e.a., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...]., nr [...] orzekające o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do K. B.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. wystawił w stosunku do K. B. tytuły wykonawcze o nr: [...], [...], od [...] do [...], [...], [...], [...], od [...] do [...], od [...] do [...], [...] obejmujące należności skarżącego w podatku od towarów i usług za okresy: 12/2004, 01/2005 -09/2005, 11/2006, które to tytuły wykonawcze przekazał następnie, zgodnie z właściwością Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł-G celem wszczęcia egzekucji z nieruchomości zobowiązanego położonej w Ł. przy ul. A 23D m 11, dla której Sąd Rejonowy w Ł. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. W toku podjętych czynności organ egzekucyjny wezwaniem z dnia 18 listopada 2013 r. dokonał zajęcia w/w nieruchomości oraz wezwał zobowiązanego do zapłaty , w terminie 14 dni , określonych w wezwaniu zaległości wraz z odsetkami oraz kosztami egzekucyjnymi, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Ponadto wnioskiem z tego samego dnia organ egzekucyjny wystąpił do Sądu Rejonowego dla Ł –Ś w Ł o dokonanie wpisu w dziale II księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości dotyczącego wszczęcia egzekucji na kwotę 2 543.412, 73 zł.

Kwestionując zasadność i wymagalność dochodzonego obowiązku objętego wyżej wymienionymi tytułami egzekucyjnymi strona skarżąca skorzystała z przysługujących jej środków prawnych przewidzianych w u.p.e.a., w tym między innymi złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, który to wniosek ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł z dnia [...] został rozstrzygnięty odmownie.

Zgodność z prawem powyższego rozstrzygnięcia potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2015 r., III SA/Łd 564/15 oddalającym skargę K. B. oraz Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 11 stycznia 2018 r., II FSK 3534/15 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącego od wyroku Sądu I instancji.

Ponadto w dniu 19 września 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – G., celem wszczęcia egzekucji z nieruchomości, tytuły wykonawcze o nr od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...] obejmujące zaległości K. B. w podatku od towarów i usług za 03/2008, 04/2008, 06/2008, 08-12/2008, 03/2009, 05/2009, 06/2009, 08-10/2009. Na podstawie wyżej wymienionych tytułów wykonawczych, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 21 października 2016 r. dokonał zajęcia nieruchomości zobowiązanego położonej w Ł. przy ul. A 23D m 11.

W składanych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego pismach ( w tym z dnia 10 listopada 2016 r., 17 listopada 2016 r. oraz 1 marca 2017 r.) skarżący ponownie wnosił o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do jego osoby na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], od [...] do [...], [...], [...], [...], od [...] do [...], od [...] do [...], [...] obejmujących należności skarżącego w podatku od towarów i usług za okresy: 12/2004, 01/2005 -09/2005, 11/2006 oraz o nr od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...] obejmujące zaległości K. B. w podatku od towarów i usług za 03/2008, 04/2008, 06/2008, 08-12/2008, 03/2009, 05/2009, 06/2009, 08-10/2009. Uzasadniając złożony w tym zakresie wniosek pełnomocnik skarżącego wskazał, iż decyzje stanowiące podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego wydane zostały w wyniku przestępstwa i w tej sprawie toczy się postępowanie karne przed Sądem Rejonowym w Ł., za sygn. akt [...]. Wskazał także, że określone w tytułach wykonawczych zobowiązania podatkowe oraz odsetki od tych kwot uległy przedawnieniu. Zaznaczył nadto, że aktualnie przed sądami administracyjnymi toczy się postępowanie mające na celu wzruszenie ostatecznych decyzji administracyjnych stanowiących podstawę wystawienia wyżej wymienionych tytułów wykonawczych.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, stwierdzając iż w sprawie brak jest przesłanek, o których mowa w art. 59 u.p.e.a. W szczególności, wbrew stanowisku pełnomocnika zobowiązanego, w sprawie nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., to jest przesłanka przedawnienia zobowiązania , bowiem bieg terminu przedawnienia zobowiązania obejmującego zaległości w podatku od towarów i usług za okres 12/2004, 01/2005 -09/2005, 11/2006 został skutecznie przerwany w dniu 18 listopada 2013 r. wskutek zajęcia nieruchomości skarżącego, natomiast bieg terminu przedawnienia zaległości w podatku od towarów i usług za okres 03/2008, 04/2008, 06/2008, 08-12/2008, 03/2009, 05/2009, 06/2009, 08-10/2009 uległ zawieszeniu na skutek wszczęcia przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wobec skarżącego, postępowania karnego skarbowego, które to postępowanie nie zostało dotychczas zakończone.

Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł zażalenie, w którym ponowił zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. Wskazał, iż wszczęte przeciwko niemu postępowanie karne skarbowe zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania karnego w sprawie [...]. Uzasadniając zasadność podniesionych zarzutów zobowiązany wskazał na nieprawidłowości przeprowadzonej w 2006 r. kontroli podatkowej oraz składane mu w jej toku propozycje korupcyjne, których nie przyjął, co skutkowało wydaniem niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia określającego wysokość zobowiązania w podatku VAT. Wniósł o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił na wstępie, w sposób obszerny dotychczasowy przebieg postępowania. Dalej odnosząc się do istoty niniejszego postępowania organ odwoławczy wskazał na treść art. 59 § 1 u.p.e.a. zawierającego przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, stwierdzając, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z tych przesłanek, w tym podnoszona przez skarżącego przesłanka przedawnienia zobowiązania. Organ wskazał, iż jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego bieg terminu przedawnienia zaległości skarżącego w podatku VAT za okres 12/2004, 01/2005 -09/2005, 11/2006, objętych tytułami wykonawczymi [...], [...], od [...] do [...], [...], [...], [...], od [...] do [...], od [...] do [...], [...] został skutecznie przerwany w dniu 18 listopada 2013 r. wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, to jest zajęcia nieruchomości skarżącego. Natomiast, co do dochodzonych należności z tytułu VAT za okres 03/2008, 04/2008, 06/2008, 08-12/2008, 03/2009, 05/2009, 06/2009, 08-10/2009 objętych tytułami wykonawczymi o nr: od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...] organ odwoławczy wskazał, iż bieg terminu przedawnienia tych zobowiązań uległ zawieszeniu z dniem 21 listopada 2012 r., na podstawie art. 70 § 6 o.p. na skutek wszczęcia w stosunku do skarżącego postępowania karnego skarbowego, o czym zobowiązany został zawiadomiony. Postępowanie to prowadzone jest pod sygn. [...].

Odnosząc się natomiast do argumentacji pełnomocnika skarżącego zawartej we wniesionym zażaleniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wskazał, iż podniesione nieprawidłowości w toku prowadzonego w 2006 r. postępowania kontrolnego poprzedzającego wydanie decyzji wymiarowych, stanowiących podstawę wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych nie stanowią przesłanki przemawiającej za umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Ponadto, co istotne decyzje te nadal pozostają w obrocie prawnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. B. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił naruszenie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. " z uwagi na, to że:

- decyzje stanowiące podstawę do dokonania czynności egzekucyjnych zostały wydane w wyniku przestępstwa, jak również to, że dowody, na których podstawie ustalono istotne okoliczności faktyczne są fałszywe;

- zobowiązanie podatkowe wynikające z tytułów wykonawczych uległy przedawnieniu, dotyczy to zarówno kwot głównych, jak i odsetek".

Z uwagi na powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Uzasadniając skargę pełnomocnik ponowił argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika zatem, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57.

Oceniając pod kątem opisanych wyżej kryteriów zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Sąd stwierdził, iż zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.- G. z dnia [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów proceduralnych, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. skutkowało koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przedmiotem niniejszej skargi, jak już wcześniej wskazano, K. B. uczynił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...], nr [...] o odmowie umorzenia, prowadzonego w stosunku do jego osoby postępowania egzekucyjnego, na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], od [...] do [...], [...], [...], [...], od [...] do [...], od [...] do [...], [...] obejmujących należności skarżącego w podatku od towarów i usług za okresy: 12/2004, 01/2005 -09/2005, 11/2006 oraz o nr: od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...] obejmujące zaległości w podatku od towarów i usług za 03/2008, 04/2008, 06/2008, 08-12/2008, 03/2009, 05/2009, 06/2009, 08-10/2009.

Natomiast podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji(tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.) – dalej: u.p.e.a.

Zgodnie z treścią art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

W myśl art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Mając na uwadze treść powyżej przywołanych przepisów wskazać należy, że istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest jego przerwanie, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o nieprowadzeniu już postępowania. Instytucja ta kończy postępowanie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały uregulowane w sposób enumeratywny w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Przy czym wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 §1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania, bez względu na to czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, czy wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Natomiast w odniesieniu do przesłanki, o której stanowi przepis art. 59 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny dysponuje uznaniem, co oznacza, że przy zaistnieniu w danym stanie faktycznym przesłanki bezskuteczności egzekucji może on umorzyć postępowanie egzekucyjne, ale może też odmówić jego umorzenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został pogląd, że po stronie organu nie istnieje obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego nawet wówczas, gdy zostanie stwierdzone, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Przy czym uznaniowość przesłanki umorzenia, o której stanowi art. 59 § 2 u.p.e.a., nie oznacza zupełnej dowolności po stronie organu egzekucyjnego, który powinien kierować się celem postępowania egzekucyjnego, którego celem jest wykonanie egzekwowanego obowiązku (por. Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz pod redakcją R. Hausera, A. Skoczylasa, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, str. 284-287).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, koniecznym jest odniesienie się do kwestii, co prawda nie podnoszonej przez żadną ze stron niniejszego sporu, jednakże istotnej w ocenie Sądu, to jest możliwości zastosowania na gruncie przepisów u.p.e.a. art. 61a § 1 k.p.a., który reguluje możliwość wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy żądanie jego wszczęcia wniesione zostało przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

W orzecznictwie sądów administracyjny ukształtowany został pogląd, zgodnie z którym zawarte w art. 18 u.p.e.a. odesłanie do "odpowiedniego zastosowania" przepisów k.p.a., w zakresie nieuregulowanym w ustawie, należy odczytywać w ten sposób, że niektóre z postanowień k.p.a. znajdą zastosowanie wprost, inne należy stosować z modyfikacjami, a jeszcze inne nie znajdą w ogóle zastosowania. Powyższe oznacza, ze przepisy k.p.a. na gruncie administracyjnego postępowania egzekucyjnego mogą być stosowane jedynie uzupełniająco w przypadkach, gdy regulacja u.p.e.a. okaże się niekompletna oraz pod warunkiem, że nie pozostaje to w sprzeczności z ratio legis u.p.e.a. Przyjęto, że skoro postępowanie z wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie jest odrębną od prowadzonego postępowania egzekucyjnego, sprawą administracyjną, do rozstrzygnięcia której w oparciu o przepis art. 18 u.p.e.a. należałoby stosować przepisy ogólnej procedury zawarte w k.p.a., to tym samym przepis art. 61 k.p.a. regulujący wszczęcie postępowania administracyjnego, jak i przepis art. 61a k.p.a. odnoszący się do przesłanek odmowy wszczęcia tego postępowania nie znajdą tu odpowiedniego zastosowania. Skoro bowiem zobowiązany może wnieść żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego na każdym etapie postępowania egzekucyjnego, to organ prowadzący to postępowanie jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, celem zbadania czy zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 59 u.p.e.a. i wydania postanowienia o umorzeniu, bądź też o odmowie umorzenia tego postępowania (por. wyroki NSA z 12 stycznia 2017 r., II FSK 2340/16; 6 kwietnia 2017 r., II GSK 1950/17; www.cbois.nsa.gov.pl).

Sąd rozpoznający niniejszą skargę podziela powyżej prezentowany pogląd.

Jednakże podkreślenia w tym miejscu wypada, że kwestia umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do osoby K. B. na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], od SM [...] do [...], [...], [...], [...], od [...] do [...], od [...] do [...], [...] obejmujących należności skarżącego w podatku od towarów i usług za okresy: 12/2004, 01/2005 - 09/2005, 11/2006 z uwagi na ich przedawnienie, a więc na podstawie przesłanki wymienionej w art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a., była już przedmiotem administracyjnego postępowania egzekucyjnego, zakończonego ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...], o wskazanym wcześniej numerze, orzekającym o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Przeprowadzona sądowoadministracyjna kontrola powyższego rozstrzygnięcia wykazała jego prawidłowość. Sądowi rozpoznającemu niniejszą skargę z urzędu bowiem wiadomo, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2015 r., III SA/Łd 564/15 oddalił skargę K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu wniesionego przez skarżącego środka odwoławczego, wyrokiem z dnia 11 stycznia 2018 r., II FSK 3534/15 oddalił skargę kasacyjną. Dokonana przez Sąd analiza treści wniosku K. B. o umorzenie postępowania egzekucyjnego, będącego przedmiotem powołanego postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i analiza treści wniosku będącego przedmiotem niniejszej skargi,, wykazała w sposób bezsporny, że oba wskazane wnioski o umorzenie prowadzonego w stosunku do skarżącego postępowania egzekucyjnego obejmowały swym zakresem należności z tytułu podatku VAT za okresy: 12/2004, 01/2005 - 09/2005, 11/2006. W związku z powyższym organy egzekucyjne rozpatrując zawarte w składanych pismach procesowych z dnia 10 listopada 2016 r., 17 listopada 2016 r. oraz 1 marca 2017 r., żądanie skarżącego, co do umorzenia prowadzonego w stosunku do niego postępowania egzekucyjnego, obejmujące swoim zakresem między innymi żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego obejmujący należności skarżącego w podatku od towarów i usług za okresy: 12/2004, 01/2005 - 09/2005, 11/2006, która to kwestia została już rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem z [...], winny w ocenie Sądu, odmówić wszczęcia, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], od [...] do [...], [...], [...], [...], od [...] do [...], od [...] do [...], [...] oraz rozpatrzeć merytorycznie wniosek w części dotyczącej żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr: od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...] obejmujące zaległości w podatku od towarów i usług za 03/2008, 04/2008, 06/2008, 08-12/2008, 03/2009, 05/2009, 06/2009, 08-10/2009. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został bowiem pogląd, z którym Sąd również się zgadza, że w katalogu "innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania administracyjnego", o którym mowa w art. 61a §1 k.p.a. mieści się niewątpliwie sytuacja, w której w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo zostało zakończone. Powyższe oznacza, że wydanie przez organ ostatecznego postanowienia uniemożliwia dalsze procedowanie w tej samej sprawie (pod względem podmiotowym i przedmiotowym), w tak zwanych trybach podstawowych, a wydanie orzeczenia w sprawie załatwionej już wcześniej ostatecznym rozstrzygnięciem, a więc takim od którego nie przysługuje żaden środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, obarczone będzie wadą nieważności, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. wyroki NSA z 15 grudnia 2017 r., II FSK 3554/15; z 27 lipca 2017 r., II OSK 2931/15, www.cbois.nsa.gov.pl). Taka właśnie sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Organy egzekucyjne rozpatrując aktualny wniosek skarżącego, mając na uwadze, iż dotyczy on tego samego zobowiązanego oraz w części tego samego okresu objętego prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym, a co więcej skarżący powołuję tę samą podstawę prawną umorzenia prowadzonego w stosunku do niego postępowania egzekucyjnego, co w rozstrzygniętym już ostatecznym postanowieniem wcześniejszym wniosku, winny dokonać ustaleń, czy w sprawie wystąpiły jakiekolwiek nowe okoliczności, mogące być przedmiotem ponownej analizy organów odnośnie zaistnienia przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Za prawidłowością powyższego stanowiska przemawia w ocenie Sądu wynikająca z art. 110 k.p.a. zasada związania organu administracji publicznej wydaną decyzją/postanowieniem od dnia doręczenia lub ogłoszenia, czy też zawarta w art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. przesłanka stwierdzenia nieważności orzeczenia, na skutek dwukrotnego orzekania w tej samej sprawie zakończonej decyzją ostateczną, czyli, jak wynika z art. 16 §1 k.p.a. od której nie służy środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji.

Ponadto co istotne stosownie do treści art. 170 p.p.s.a. prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby.

Reasumując tę część rozważań organy egzekucyjne procedujące w niniejszej sprawie winny uwzględnić fakt, iż dochodzone w drodze egzekucji administracyjnej zobowiązania skarżącego w podatku VAT za okres 12/2004, 01/2005 - 09/2005, 11/2006 były już przedmiotem wcześniejszego, zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem, postępowania prowadzonego z wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, opartego na tej samej podstawie prawnej i argumentacji. Co prawda z uzasadnienia wydanych w sprawie rozstrzygnięć obu instancji wynika, że organy miały wiedzę, co do wydania ostatecznego postanowienia z dnia [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie o nr: [...], [...], od [...] do [...], [...], [...], [...], od [...] do [...], od [...] do [...], [...], a nadto o fakcie poddania tego rozstrzygnięcia kontroli sądowoadministracyjnej, niemniej jednak z treści wydanych rozstrzygnięć wynika, że w tym zakresie organy egzekucyjne, pomimo braku nowych okoliczności skutkujących możliwością ponownej analizy wniosku skarżącego, po raz drugi wydały merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem, zamiast odmówić w tym zakresie wszczęcia postępowania.

Odnosząc się natomiast do zasadności zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr: od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...] wskazać należy, iż zarówno zasadność wniesionej skargi, jak i zasadność wniosku o umorzenie prowadzonego w stosunku do osoby K. B. postępowania egzekucyjnego, pełnomocnik skarżącego wywodzi po pierwsze z faktu przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, a po drugie z faktu nieprawidłowego postępowania kontrolnego przeprowadzonego postępowania, poprzedzającego wydanie decyzji wymiarowych, stanowiących podstawę wystawienia wyżej wskazanych tytułów wykonawczych. Przy czym co istotne, uzasadniając przedmiotową skargę, pełnomocnik skarżącego powołując okoliczności przemawiające za umorzeniem postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do jego mocodawcy, ogranicza się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, zgodnie z którym z uwagi na upływ czasu, zobowiązania podatkowe wynikające z tytułów wykonawczych uległy przedawnieniu. Pozostała, obszernie przedstawiona argumentacja odnosi się do zasadności i prawidłowości wydania decyzji określających zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za wskazany okres, stanowiących podstawę wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych, a więc kwestii nie będących przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego postanowienia z dnia [...].

Przywołując ponownie przepis art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wskazać należy, iż jedną z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przedawnienie egzekwowanego obowiązku, na co powołuje się strona skarżąca.

Zgodnie z treścią art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 800) – dalej: o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Natomiast w myśl art. 70 § 6 pkt 1 o.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

Z treści powołanego przepisu wynika, iż do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia niezbędne jest spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe i po drugie zawiadomienie podatnika o powyższym fakcie.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, iż w stosunku do osoby skarżącego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł., w dniu [...] działając na podstawie art. 56 § 2 w zw. z art. 61 §1 i art. 62 §2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy, wszczął wobec skarżącego, postępowanie karne skarbowe w sprawie uszczuplenia w podatku od towarów i usług za: 03/2008, 04/2008, 06/2008, 08-12/2008, 03/2009, 05/2009, 06/2009, 08-10/2009. Postępowanie to jest prowadzone pod sygn. [...] i do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone. O wszczęciu tego postępowania skarżący, a co za tym idzie o fakcie zawieszenia biegu terminu przedawnienia skarżący został zawiadomiony. Powyższe okoliczności nie są kwestionowane przez stronę skarżącą. W następstwie powyższego uznać należy, że doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminów przedawnienia zaległości skarżącego w VAT z wyżej wskazane okresy, które to zaległości są dochodzone w drodze egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...]. Przy czym bez wpływu na powyższe pozostaje podniesiony przez pełnomocnika argument, co do faktu zawieszenia postępowania karnego skarbowego do czasu zakończenia postępowania karnego w sprawie [...] Fakt zawieszenia tego postępowania nie jest równoznaczny z prawomocnym zakończeniem tego postępowania, co w myśl art. 70 § 7 o.p. skutkowałoby rozpoczęciem dalszego, po okresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Tym samym twierdzenie pełnomocnika skarżącego, co do wystąpienia przesłanki umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., z uwagi na upływ terminu przedawnienia egzekwowanych zaległości podatkowych za 03/2008, 04/2008, 06/2008, 08-12/2008, 03/2009, 05/2009, 06/2009, 08-10/2009, uznać należało za niezasadne, a rozstrzygnięcie organów w tym zakresie za prawidłowe.

Organy administracji publicznej rozpatrując ponownie wniosek skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...], [...], od [...] do [...], [...] [...], [...], od [...] do [...], od [...] do [...], [...] oraz o nr od [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...] będą zobowiązane do uwzględnienia stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W szczególności rozważą kwestię dopuszczalność ponownego merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącego, w części dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...], [...], od [...] do [...], [...], [...], [...], od [...] do [...], od [...] do [...], [...] obejmujących należności skarżącego w podatku od towarów i usług za okresy: 12/2004, 01/2005 -09/2005, 11/2006, która to kwestia była już przedmiotem postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. uchylił w części zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...], nr [...].

W pozostałej części Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

a.l.