Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 515/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 515/14 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 18 czerwca 2015 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.), , Sędziowie, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , , Protokolant, asystent sędziego Krzysztof Caliński, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r., sprawy ze skargi Z. R., na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie odmawiające stwierdzenia nieważności, postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej w całości decyzję odmawiającą, przyznania zasiłku okresowego, , oddala skargę., , ,


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Z. R. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie SKO z dnia [...] lutego 2014r., nr [...], odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia tegoż Kolegium z dnia [...] listopada 2013r., nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Kolegium z dnia [...] października 2013r., Nr [...], odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowienia w/w Kolegium z dnia [...] maja 2013r., Nr [...], odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] stycznia 2013r., Nr [...] uchylającej w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2013r., Nr [...] w sprawie odmowy przyznania skarżącemu zasiłku okresowego i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Powyższe rozstrzygnięcie, wydane z powołaniem się na przepis art.138 § 1 w związku z art.144, art.127 § 3 i art.156 § 1 k.p.a. , Kolegium oparło na następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2013r., Nr [...] odmówiono przyznania Z. R. zasiłku okresowego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego od powyższej decyzji, Kolegium decyzją z dnia [...] stycznia 2013r., Nr [...] uchyliło w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2013r., Nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Dnia 13 marca 2013 r. do Kolegium wpłynęło podanie skarżącego z tego samego dnia, zawierające w swej treści, m.in., żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] oraz żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania odwoławczego zakończonego tą decyzją. Skarżący zażądał stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2, w związku z art. 157 § 1 i 2 k.p.a.

Prezydent W., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], odmówił przyznania skarżącemu zasiłku okresowego.

Kolegium postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] odmówiło skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...].

Skarżący podaniem z dnia 15 lipca 2013 r., wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia Kolegium z dnia [...] maja 2013r., nr [...].

Kolegium postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., nr [...], odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], a następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie swe z dnia [...] października 2013 r.

Wnioskiem z dnia 27 stycznia 2014 r. Z. R. zażądał stwierdzenia nieważności - między innymi - postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r., [...], wskazując jako podstawę prawną swojego żądania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] października 2013 r., nr [...], na podstawie art. 156 § 1 w związku z art. 126 i art. 157 § 1 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 126 k.p.a., do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2- 5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych wart. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium podkreśliło, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia jest nadzwyczajnym trybem postępowania mającym na celu eliminację z obrotu prawnego - ze skutkiem ex tunc - postanowienia dotkniętego wadami enumeratywnie wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia nie może być jakiekolwiek uchybienie popełnione przy jego wydawaniu, ale tylko takie, o którym mowa w przepisach wskazanych w zdaniu poprzednim. Stwierdzenie nieważności postanowienia może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jest ono w sposób niewątpliwy dotknięty przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Dlatego wykładnia przesłanek zawartych w powołanych przepisach prawa winna mieć charakter ścieśniający. Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych, które ma także zastosowanie do instytucji stwierdzenia nieważności postanowienia. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że eliminowana w tym trybie decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Dalej Kolegium wskazało, że stosownie do art. 157 § 2, w związku z art. 126 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia może zostać wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. Niniejsze postępowanie nadzwyczajne zostało wszczęte na wniosek skarżącego - adresata postanowienia Kolegium z dnia [...] listopada 2013 r.

Zdaniem Kolegium niezbędne jest zastrzeżenie, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, prawidłowość weryfikowanego rozstrzygnięcia jest oceniana według stanu prawnego istniejącego w dacie jego wydania. W związku z tym, skład orzekający Kolegium dokonał analizy przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania badanego postanowienia, tj. w dniu [...] listopada 2013 r., mających znaczenie dla weryfikowania jego zgodności z prawem, w kontekście wszystkich podstaw przewidzianych w art. 156 § 1 k.p.a.

Podkreślono, że wnioskodawca jednoznacznie wskazał, że żąda stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium z dnia [...] listopada 2013 r., jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie Kolegium, brak jest podstaw do stwierdzenia, że postanowienie Kolegium zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.). Pojęcie "rażącego naruszenia prawa" nie zostało zdefiniowane w Kodeksie postępowania administracyjnego, doczekało się jednak bogatej wykładni doktrynalnej oraz orzeczniczej. Przeważa pogląd, który upatruje rażącego naruszenie prawa nie w błędach jego wykładni, lecz w przekroczeniach prawa jasnych i niedwuznacznych i to takich, które z uwagi na ich skutki powodują, że dotknięte wadą rozstrzygnięcie nie da się pogodzić z panującym porządkiem prawnym. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa decyduje zatem przede wszystkim oczywistość tego naruszenia, prowadząca do nadania prawa lub jego odmowy wbrew wszystkim przesłankom przepisu. Innymi słowy, stwierdzenie nieważności decyzji/postanowienia na podstawie "rażącego" naruszenia prawa może nastąpić tylko w sytuacji jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości ustalenia, że w bezspornym stanie prawnym i faktycznym nie mogłaby zostać wydana decyzja/postanowienie o danej treści. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd wskazujący, że "rażące naruszenie prawa" zachodzi wtedy, gdy treść decyzji/postanowienia pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że akt taki nie może być akceptowany jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji/postanowienia pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Badane postanowienie wydano dlatego, że Kolegium - ponownie rozpatrując sprawę stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kasacyjnej decyzji Kolegium na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] października 2013 r. Niewątpliwie ani postanowienie z dnia [...] maja 2013 r., ani w konsekwencji utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] listopada 2013 r. nie narusza w sposób rażący przepisów k.p.a. (art. 61a § 1, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.).

Odnosząc się - z urzędu - do podstawy nieważnościowej określonej w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. wydania postanowienia z naruszeniem przepisów o właściwości, podkreślono, że postanowienie Kolegium z dnia [...] listopada 2013 r. zostało wydane przez właściwy organ administracji publicznej.

Odnosząc się z kolei do podstawy nieważnościowej, określonej w pierwszej części art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdzić należy, że istniała podstawa prawna do wydania postanowienia Kolegium z dnia [...] listopada 2013 r. - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Odnosząc się do przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., Kolegium zauważyło, że nie zachodzi w niniejszej sprawie podstawa do stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium z dnia [...] listopada 2013 r. przewidziana w tym przepisie (res iudicata).

Kolegium stwierdziło ponadto, że oceniane postanowienie zostało skierowane do skarżącego, czyli osoby, która wniosła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium z dnia [...] października 2013 r. Brakuje więc podstaw do stwierdzenia nieważności badanego postanowienia ze względu na podstawę przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Brak jest również podstaw do przyjęcia, że postanowienie Kolegium - stosownie do art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. - było niewykonalne w dniu jego wydania i jego niewykonalność ma charakter trwały, skoro nie podlegało ono wykonaniu.

Tak samo należy stwierdzić w kwestii ewentualnego wywołania wykonaniem postanowienia Kolegium z dnia [...] listopada 2013 r. czynu zagrożonego karą (art. 156 § 1 pkt 6 K.p.a.).

Odnosząc się do przesłanki z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., Kolegium również nie stwierdziło, aby postanowienie Kolegium zawierało wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa. Brak było bowiem takiego szczególnego przepisu prawa.

Wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2014 r. skarżący zwrócił się do Kolegium o ponowne rozpatrzenie spraw, w których Kolegium wydało 12 postanowień, między innymi opisane na wstępie. We wniosku wyraził jednak przede wszystkim swoje niezadowolenie z zupełnie innych postanowień Kolegium - wydanych w dniu [...] lutego 2014 r. i dotyczących zupełnie innej decyzji organu pierwszej instancji - z dnia [...] sierpnia 2013 r. Jeśli chodzi o opisane na wstępie postanowienie skarżący stawia zarzut orzekania "w tym samym składzie jak w zaskarżonych orzeczeniach, co jest niezgodne z prawem" oraz twierdzi, że "Uzasadnienie postanowienia Kolegium jest kuriozalne i nacechowane demagogią. Kolegium odmawiając wszczęcia postępowania w nowej sprawie w trybie nadzwyczajnym łamie prawo w sposób rażący, gdyż jego orzeczenia nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawa, skazując stronę postępowania administracyjnego na śmierć z głodu".

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3 i art. 156 § 1 k.p.a. utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2014 r.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w postanowieniu z dnia [...] lutego 2014 r. Kolegium wyczerpująco opisało okoliczności faktyczne oraz okoliczności prawne, które zadecydowały o podjęciu rozstrzygnięcia o odmowie stwierdzenia nieważności w/w postanowienia. Orzekając w tej sprawie ponownie Kolegium uznało te wyjaśnienia za prawidłowe i kompletne, nie znajdując jednocześnie żadnych podstaw do uchylenia lub zmiany kwestionowanego postanowienia i - w konsekwencji - do stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...].

Zdaniem Kolegium, trudno oprzeć się wrażeniu, że sprawa zabrnęła już w miejsce, w którym wszelkie działania strony i Kolegium stają się pozbawione jakiegokolwiek wpływu na rzeczywistość. Jakiekolwiek byłoby rozstrzygnięcie i uzasadnienie orzeczenia Kolegium, skarżący będzie z niego niezadowolony. Niezależnie od ilości podań składanych w Kolegium, organ odwoławczy nie zmieni sytuacji życiowej skarżącego.

Nie można zapominać – podkreśliło Kolegium, że okresie kilkunastu miesięcy, z inicjatywy skarżącego Kolegium prowadziło już wiele postępowań dotyczących opisanej na wstępie decyzji organu pierwszej instancji odmawiającej przyznania pomocy społecznej z 2013 r., uchylonej zresztą przez Kolegium (sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji decyzją nr [...]). W międzyczasie nastał 2014 r. i Kolegium nie jest w stanie zrozumieć, w jaki sposób załatwienie kolejnych spraw związanych (coraz bardziej odlegle) z decyzją organu pierwszej instancji z 2013 r. zgodnie z żądaniem skarżącego miałoby wpłynąć na jego sytuację życiową. Kolegium wskazało, że skarżący może przecież w każdej chwili złożyć nowy wniosek o przyznanie pomocy społecznej do Prezydenta W. Tymczasem żąda stwierdzenia nieważności decyzji kasacyjnej Kolegium, a gdy Kolegium odmawia wszczęcia takiego postępowania składa na odmowę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i - jednocześnie - żąda od Kolegium stwierdzenia nieważności postanowienia nr [...]. Gdy Kolegium odmawia stwierdzenia nieważności postanowienia nr [...] skarżący składa wniosek o ponowne rozpatrzenie tej sprawy nr [...], a później wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia nr [...] ([...],[...]).

Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie tej ostatniej sprawy, podobnie jak skład orzekający w dniu [...] lutego 2014 r., Kolegium nie stwierdziło, aby postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] obarczone było którąkolwiek z wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Ponieważ szczegółowe odnoszenie się do poszczególnych przesłanek stwierdzenia nieważności w postanowieniu z dnia [...] lutego 2014 r. Z. R. uznał za "demagogię", Kolegium zdecydowało się poprzestać na ww. wyjaśnieniach.

Jeśli chodzi o zarzut "orzekania w tym samym składzie" Kolegium przypomniało, że postanowienie z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] wydał zupełnie inny skład, niż orzekał w dniu [...] lutego 2014 r.

Mając na względzie wyżej powiedziane Kolegium nie znalazło żadnych podstaw prawnych i faktycznych do uznania, że postanowienie z dnia [...] lutego 2014 r. nie tylko w jakikolwiek sposób narusza prawo, ale "skazuje stronę postępowania na śmierć z głodu".

Pismem z dnia 20 czerwca 2014 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2014 r.

W złożonej skardze domagał się, cyt.: "wyeliminowania z obrotu prawnego wszystkich orzeczeń wydanych w sprawie przez Kolegium gdyż naruszają prawo w sposób rażący odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie na złożone wnioski o stwierdzenie nieważności, gdyż trwa zawisłość w sprawie przed organem odwoławczym". W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył uzasadnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 17 kwietnia 2014 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, tym samym skarga nie może być uwzględniona, ponieważ kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia , a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej nie wykazała by postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów o których stanowi art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zważyć przy tym należy, że przedmiotem oceny sądowej było jedynie postanowienie Kolegium z dnia [...] maja 2014r., Nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie tegoż Kolegium z dnia [...] lutego 2014r., Nr [...] - wydane w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności opisanego na wstępie postanowienia tegoż Kolegium z dnia [...] listopada 2013r., Nr [...].

Istotny zatem w niniejszej sprawie jest przepis art. 16 § 1 k.p.a., który ustanawia ogólną zasadę trwałości tak decyzji administracyjnych, jak i postanowień.

Od tej reguły ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji/postanowienia na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., przy czym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia uregulowane zostało przepisami art. 156 k.p.a. do art. 159 k.p.a.. I tak wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji /postanowienia następuje na żądanie strony lub z urzędu /art.157 § 2 k.p.a./. Przedmiotem zaś postępowania w tym nadzwyczajnym trybie jest jedynie ustalenie istnienia jednej z wadliwości decyzji/postanowienia, taksatywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a także stwierdzenie, czy nie występują przesłanki negatywne wymienione w art. 156 § 2 k.p.a..

Z przepisu art. 156 § 1 k.p.a. i art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 157 § 2 k.p.a. wynika, że jeśli w sprawie zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., organ nadzoru - niezależnie od tego, czy postępowanie nadzorcze zostało wszczęte na żądanie strony, czy z urzędu - jest obowiązany wydać decyzję/postanowienie stwierdzającą nieważność wadliwej decyzji /postanowienia lub stwierdzającą, że została ona wydana z naruszeniem prawa, ze wskazaniem okoliczności, z powodu których nie stwierdził jej nieważności. Oznacza to, że granice w jakich strona żąda wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia , nie wiążą organu nadzoru.

W niniejszym postępowaniu nie można było zatem rozpatrywać sprawy co do jej istoty jak w postępowaniu odwoławczym, z tej to przyczyny, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia jest ograniczone jedynie do weryfikacji decyzji/postanowienia z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowana decyzja/postanowienie. Uruchomienie nadzwyczajnego trybu postępowania, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia, nie prowadzi bowiem do zastępowania mechanizmu kontroli instancyjnej decyzji/postanowienia, a zatem merytorycznego rozpoznania sprawy.

Tryb postępowania nieważnościowego różni się w zasadniczy sposób od postępowania zwykłego. Analiza akt sprawy, jak i uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., a także poprzedzającego go postanowienia tegoż Kolegium z dnia [...] lutego 2014r. - mając przy tym na uwadze, że istnienie jednej z przesłanek o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. musi być oczywiste - nie pozwala na stwierdzenie, by kwestionowane przez skarżącego postanowienia tegoż Kolegium z dnia [...] maja 2014r., Nr [...] dotknięte było jedną z wad określonych w w/w art. 156 § 1 k.p.a.. Treść wydanych w niniejszej sprawie, a zaskarżonych do Sądu postanowień Kolegium, pozwala zaś na stwierdzenie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. ze szczególną starannością i wnikliwością przeprowadziło postępowanie celem ustalenia, czy zachodzą przesłanki wymienione w art.156 § 1 k.p.a..

Sąd w pełni podziela stanowisko Kolegium, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej (postanowienia) jest postępowaniem nadzwyczajnym, a jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie. Numerus clausus wad decyzji administracyjnej skutkujących jej nieważnością zawiera dyspozycja art. 156 § 1 k.p.a.. Skoro stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji/postanowienia jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności orzeczenia wynikającej z art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy orzeczenie organu dotknięte jest w sposób niewątpliwy (oczywisty) przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.. Odnosząc tę oczywistość do przesłanki rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), wskazać trzeba, że treść decyzji / postanowienia - pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego, chodzi przy tym o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 stycznia 2007r., sygn. akt II SA/Wa 2197/06, publ. LEX nr 328625).

Sąd podziela przyjęty w orzecznictwie pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie dwie przesłanki: oczywistość naruszenia prawa oraz charakter przepisu, który został naruszony. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa.

W niniejszej sprawie jak trafnie przyjęło Kolegium, nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniu prawa bowiem nie zaistniały w niej niezbędne przesłanki, tj. oczywistość naruszenia prawa oraz charakter przepisu, który został naruszony. W sprawie brak jest bowiem oczywistości naruszenia prawa, przez którą należy rozumieć rzucającą się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną.

Zasadne jest tutaj odwołanie się do teorii gradacji wad orzeczenia i odróżnienie wadliwości decyzji/postanowienia , powodujących jej wzruszalność, od takich wad, które powodują przez samo istnienie nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego lub wiążącego stwierdzenia naruszenia porządku prawnego przez decyzję. Sąd skłania się do poglądu prezentowanego w doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego o czystej kasacyjnej formule rozumienia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc do uznawania konieczności eliminowania decyzji z obrotu prawnego (albo tylko stwierdzenia naruszenia prawa), z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. "Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy." (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd.8, W-wa 2006, s 745-746).

Zważyć należy, że "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie zaś tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 883/05, LEX nr 299873). O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy, ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (por. wyroki WSA w Warszawie z 25 listopada 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 513/05, publ. LEX nr 199041; z 16 stycznia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1059/05, publ. LEX nr 220791).

Przesłanka do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji / postanowienia polegająca, na rażącym naruszeniu prawa winna być zatem stwierdzona jednoznacznie, a naruszenie to - mieć charakter oczywisty i mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pomiędzy stwierdzonym przez organ naruszeniem prawa, a treścią rozstrzygnięcia winien zatem istnieć związek przyczynowy tego rodzaju, że gdyby nie było stwierdzonego uchybienia, to treść rozstrzygnięcia administracyjnego byłaby inna.

Uwzględniając powyższe rozważania oraz okoliczności niniejszej sprawy, Sąd nie dopatrzył się w zakwestionowanym przez skarżącego postanowieniu Kolegium , istnienia podstawy prawnej do stwierdzenia jego nieważności na mocy art. 156 § 1 k.p.a.

Podkreślenia wymaga, że skarżący swojego wniosku nie uzasadnił szczegółowo, nie wskazał, w czym konkretnie upatruje zaistnienia wskazanych przez siebie podstaw stwierdzenia nieważności, jakie dokładnie uchybienia, jego zdaniem, powinny doprowadzić do stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium .

Treść skargi, jak trafnie zauważa Kolegium, wyraża natomiast brak zgody na treść wydanych w różnych sprawach orzeczeń organów, wskazując równocześnie na wolę kwestionowania wszystkich zachowań organów.

Na podkreślenie zasługuje, jak to już wyżej Sąd zauważył - stanowisko Kolegium, które z urzędu oceniło, przedstawiając w tym względzie bardzo szczegółową argumentację trafnie wywodząc, że w sprawie nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności orzeczenia wskazane w art. 156 § 1 k.p.a., a z którą to oceną Sąd w pełni się zgadza.

W konsekwencji powyższego, stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, nie wykazała by postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie mógł uwzględnić skargi i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd orzeczono jak w sentencji.