Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3107/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Powołane przepisy: article: art. 130, art. 156
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 136
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 64a, art. 151a par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwów I. Sp. z.o.o w [...] w likwidacji i A. W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala sprzeciwy.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju i Technologii decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...], uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2021r., nr [...], w przedmiocie ustalenia odszkodowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Wojewoda [...] w dniu [...] sierpnia 2016 r., wydał decyzję nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRiD). Na realizację budowy została przeznaczona nieruchomość położona w powiecie [...], w gminie [...], obręb [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha.

Z odpisu księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla ww. nieruchomości przez Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych wynika, że na dzień wydania decyzji ZRiD właścicielem przedmiotowej nieruchomości był D. U.. W dziale [...] księgi wieczystej figurują informacje dotyczące przyłączenia się wierzycieli do egzekucji z nieruchomości. W dziale [...] księgi wieczystej, widnieją zaś wpisy dotyczące ustanowienia hipotek na rzecz: B. R. oraz E. H., [...], Banku Spółdzielczego w [...], Skarbu Państwa - Prokuratury Okręgowej w [...] oraz A. W.

W związku z uprawomocnieniem się decyzji ZRiD, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., Nr [...], orzekł:

1) o ustaleniu odszkodowania za prawo własności nieruchomości położonej w powiecie [...], w gminie [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej na realizację inwestycji celu publicznego pod nazwą: "Rozbudowa drogi krajowej [...]", w wysokości [...] zł,

2) o zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do jednorazowej wpłaty odszkodowania ustalonego w punkcie 1 w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna, do depozytu sądowego na okres 10 lat.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. W., wnosząc o uchylenie decyzji w zakresie zobowiązania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do jednorazowej wpłaty ustalonego odszkodowania do depozytu sądowego. Zdaniem A. W. kwota odszkodowania, która stała się wymagalna w trakcie egzekucji z nieruchomości, powinna zostać wypłacona na rzecz Komornika, który prowadził egzekucję, a następnie uwzględniona w planie podziału.

Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. odwołanie od decyzji Wojewody [...], wniósł również Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...], zarzucając wydanie jej z naruszeniem art. 113 ust. 6 oraz art. 118a ust. 3 w zw. z art. 133 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U z 2020 r. poz. 1990), dalej jako "u.g.n", poprzez ich powołanie w podstawie prawnej wydanego orzeczenia, podczas gdy powinien to być art. 133 pkt 1 u.g.n, gdyż nieruchomość ma uregulowany stan prawny.

Minister Rozwoju i Technologii decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.), dalej jako "K.p.a, uchylił w całości decyzję odszkodowawczą Wojewody [...] z [...] stycznia 2021 r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1363), dalej jako "specustawa drogowa" oraz przepisy u.g.n wraz z przepisami wykonawczymi wydanymi w oparciu o ww. ustawę.

W myśl art. 12 ust. 1, 2 i 4 specustawy drogowej decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza projekt podziału nieruchomości, a linie rozgraniczające teren, w tym granice pasów drogowych, ustalone decyzją stanowią linie podziału nieruchomości. Nieruchomości lub ich części wymienione w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych lub własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, za odszkodowaniem ustalonym w odrębnej decyzji, o której mowa w art. 18 cytowanej ustawy.

Minister podkreślił, że odszkodowanie za przeniesienie na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego własności nieruchomości, o których mowa w art. 12 ust. 4 specustawy drogowej zgodnie z zapisem art. 12 ust. 4f ww. ustawy przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Na mocy odesłania wyrażonego w art. 12 ust. 5 specustawy drogowej do jego ustalenia i wypłacenia stosuje się odpowiednio zapisy ustawy o gospodarce nieruchomościami z zastrzeżeniem art. 18 ww. ustawy, który stanowi że wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.

W myśl art. 18 ust. 1 specustawy drogowej wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o drogi zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania.

Zgodnie z art. 18 ust. 1c specustawy drogowej jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4 lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości jest ustanowiona hipoteka, wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką. Odszkodowanie to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami. Stosownie do art. 18 ust. 1d specustawy kwotę odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustaloną na dzień, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały.

Stosownie do dyspozycji art. 130 ust. 2 u.g.n ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, którą zgodnie z art. 156 ust. 1 ugn stanowi operat szacunkowy.

Organ wskazał, że w niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności spornej nieruchomości stanowił operat szacunkowy z dnia [...] października 2019 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. J. (uprawnienia nr [...]).

Zgodnie z art. 156 ust. 3 u.g.n operat ten mógł być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 u.g.n.

Stosownie do art. 156 ust. 4 u.g.n operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził, oraz dołączenie do operatu szacunkowego analizy potwierdzającej, że od daty jego sporządzenia nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Po potwierdzeniu aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, w kolejnych 12 miesiącach, licząc od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 3, chyba że wystąpią zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154.

Minister podkreślił, że sporządzony w niniejszej sprawie operat szacunkowy z dnia [...] października 2019 r. utracił swoją aktualność. W związku z upływem ponad dwóch lat liczonych od daty sporządzenia przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, nie ma możliwości potwierdzenia jego aktualności.

Powyższe zdaniem organu oznacza konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego na potrzeby ustalenia odszkodowania za prawo własności przedmiotowej nieruchomości, przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów i poziomu cen nieruchomości. Sporządzenie nowego operatu szacunkowego oznacza w istocie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części, gdyż treść operatu szacunkowego przesądza o treści decyzji administracyjnej.

W związku z powyższym Minister zakwalifikował ww. brak aktualnego operatu jako konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który ma istotny wpływ na jej wynik, o którym mowa w art. 138 § 2 K.p.a.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu złożonym przez A. W., Minister wskazał, że z Działu [...] księgi wieczystej nr [...] wynika, że pierwsze wpisy dotyczące ustanowienia hipotek uczynione zostały na rzecz: B. R. oraz E. H.

Wojewoda [...] prawidłowo zatem uznał, iż ustalone w decyzji odszkodowanie w wysokości [...] zł w całości należy przeznaczyć na spłatę wierzycieli hipotecznych B. R. oraz E. H., którzy jako pierwsi uzyskali wpis hipoteczny. W przypadku bowiem, gdy na jednej nieruchomości ustanowiono kilku hipotek, to o kolejności zaspokajania poszczególnych wierzycieli hipotecznych decyduje kolejność wpisów w księgach wieczystych. Zgodnie bowiem z art. 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2019 r. poz. 2204) o pierwszeństwie ograniczonych praw rzeczowych wpisanych do księgi wieczystej rozstrzyga chwila, od której liczy się skutki dokonanego wpisu. Prawa wpisane na podstawie wniosków złożonych równocześnie mają równe pierwszeństwo. W związku z powyższym, pierwszeństwo w zaspokojeniu swojego roszczenia ma ten wierzyciel, który jako pierwszy złożył wniosek o wpis hipoteki do ksiąg wieczystych danej nieruchomości.

Minister wskazał, że w rozpoznawanej sprawie ze względu na wyczerpanie możliwości skutecznego korespondowania z osobami, na rzecz których powinno być wypłacone odszkodowanie, Wojewoda [...] zasadnie orzekł o przekazaniu odszkodowania należnemu B. R. oraz E. H. do depozytu sądowego na okres 10 lat.

Organ za słuszne uznał za to zarzuty Prokuratura Prokuratury Okręgowej w [...] w zakresie nieprawidłowego wskazania podstawy prawnej orzeczenia Wojewody [...] o przekazaniu ustalonego odszkodowania do depozytu sądowego ze względu na nieuregulowany stan prawny przedmiotowej nieruchomości.

Na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] listopada 2021 r., A. W. oraz [...] sp. z.o.o w likwidacji z siedzibą w [...], wnieśli sprzeciwy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W swoim sprzeciwie A. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość na rzecz prowadzącego egzekucję M. J. Komornika przy Sądzie Rejonowym w [...].

Skarżący wskazał, "że zaskarżona decyzja jest niemożliwa do zrealizowania ponieważ przedmiotowa nieruchomość została odłączona od nieruchomości głównej w trakcie postępowania egzekucyjnego, w trakcie którego sporządzono operat szacunkowy (przed wywłaszczeniem oderwanej części ). Tym samym operat winien być podstawą do wypłaty kwoty należnej, a płatność winna nastąpić na rzecz organu egzekucyjnego"

Z kolei w swoim sprzeciwie [...] w likwidacji z siedzibą w [...], reprezentowana przez likwidatora A. W., wniosła o "przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, nakazanie zawieszenia postępowania w sprawie, zobligowanie organu administracyjnego pierwszej instancji do złożenia wniosku dla nieznanych z miejsca pobytu".

Uzasadniając swoje stanowisko wnosząca sprzeciw Spółka wskazała, że "strona, na rzecz której ma nastąpić wypłata odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jest stroną niniejszego postępowania i to niezależnie od faktu, iż kwota ta ma zostać złożona do depozytu sądowego. Jeśli zaś miejsce strony nie jest znane i nie jest możliwe do ustalenia – winien dla niej zostać ustanowiony kurator procesowy".

W odpowiedzi na sprzeciwy Minister wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 10 lutego 2022 r. Sąd połączył oba sprzeciwy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia ich pod jedną sygn. akt I SA/Wa 3107/21.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako P.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. W myśl art. 64e P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 P.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 P.p.s.a.).

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że sprzeciwy nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Rozwoju i Technologii

z dnia [...] listopada 2021 r., którą w oparciu o art. 138 § 2 K.p.a, uchylono w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w powiecie [...], w gminie [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest zasadność zastosowania przez organ drugoinstancyjny art. 138 § 2 K.p.a, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania,

a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Zgodnie zaś z art. 64 e P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zatem kontrola przez sąd zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem oznacza konieczność dokonania wyłącznie oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na zasadzie art. 138 § 2 K.p.a. sąd nie jest uprawniony do oceny prawidłowości bądź nie zastosowania przepisów prawa materialnego.

Wyjaśnić także należy, że skuteczne wniesienie przez stronę odwołania od decyzji organu I instancji przenosi na organ II instancji obowiązek rozpatrzenia sprawy na nowo w jej całokształcie (zob. np. wyrok NSA z 31 marca 1998 r., sygn. akt III SA 1567/96 - LEX nr 35915; wyrok NSA z 30 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 148/98 - LEX nr 41651). Funkcją odwołania jest bowiem ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy. Powyższe oznacza, że organ odwoławczy nie jest uprawniony wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji w zaskarżonym zakresie (nie jest związany granicami odwołania) i ograniczenia się tylko do badania zgodności z prawem decyzji zakwestionowanej przez stronę. Obowiązkiem organu odwoławczego jest wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do meritum, a rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego winno mieć charakter wyjątkowy.

Zgodnie z art. 11 K.p.a., 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 127 § 1 K.p.a. na organie odwoławczym ciążył obowiązek oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz działając zgodnie z zasadą przekonywania wyrażoną w art. 11 K.p.a. wyjaśnienia stronie przesłanek, którymi kierował się wydając decyzję, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Jak już wskazano wyżej rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego powinno mieć wyjątkowy charakter, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 K.p.a., a doprecyzowaną w art. 127 K.p.a., zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej.

W przedmiotowej sprawie należało rozważyć, czy organ odwoławczy naruszył przepis art. 136 K.p.a. Artykuł ten stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo może zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ odwoławczy nie ma wątpliwości, co do stanu faktycznego i prawnego sprawy, a stwierdził potrzebę przeprowadzenia dowodu, ma obowiązek przeprowadzić ten dowód, w ramach swoich uprawnień, zamiast uchylać sprawę do ponownego rozpoznania.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy wskazał, że podstawę dla ustalenia odszkodowania za przejęcie prawa własności przedmiotowej nieruchomości miał stanowić operat szacunkowy z dnia [...] października 2019 r. sporządzony na zlecenie Wojewody [...] przez rzeczoznawcę majątkowego M. J., który to operat zdaniem organu już dwa lata temu utracił swoją aktualność .

Aby móc się odnieść do tego zarzutu wskazać należy, że stosownie do treści art. 156 ust. 1 u.g.n. rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego. W świetle art. 156 ust. 3 u.g.n. operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154.

W myśl zaś ust. 4 art. 156 u.g.n. operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził oraz dołączenie do operatu szacunkowego analizy potwierdzającej, że od daty jego sporządzenia nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Po potwierdzeniu aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, w kolejnych 12 miesiącach, licząc od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 3, chyba że wystąpią zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154.

Podkreślić trzeba, że w orzecznictwie wskazuje się, iż operat szacunkowy wpływa bezpośrednio na treść decyzji kształtującej prawa i obowiązki stron postępowania odszkodowawczego, dlatego należy zagwarantować im prawo do ustosunkowania się do takiego dowodu oraz jego oceny przez organy obu instancji.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy podnieść, że stosownie do powołanego wyżej art. 156 ust. 3 u.g.n. przedmiotowy operat szacunkowy był ważny przez 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, a więc w tym konkretnym przypadku do [...] października 2020 r. Zgodnie z powołanym wyżej ust. 4 art. 156 u.g.n. ważność tego operatu mogła być przedłużona o kolejne 12 miesięcy - do [...] listopada 2021 r. Z akt sprawy wynika jednak – wbrew temu co twierdzi Minister - że dwa miesiące wcześniej tj. w dniu [...] września 2020 r. rzeczoznawca majątkowy M. J. potwierdził aktualności operatu szacunkowego z [...] października 2019 r. na kolejne 12 miesięcy tj. do [...] września 2021 r.

Dokument aktualizacji operatu, zawiera podpis rzeczoznawcy majątkowego, który go sporządził, pieczątkę z imieniem i nazwiskiem oraz numer uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości, a także datę jej sporządzenia. Ponadto dokument aktualizacji został dołączony do operatu z 2019 r. wraz z klauzulą, w której rzeczoznawca oświadczył o aktualności operatu szacunkowego, oraz analizą, o której mowa w art. 156 ust. 4 u.n.g.

Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego nastąpiło zatem zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami oraz wymogi § 57 i § 58 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (tj. Dz. U. z 2021r., poz 555).

Powyższe oznacza, że w postępowaniu odszkodowawczym toczącym się przed Wojewodą [...] i zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., potwierdzona była aktualność operat szacunkowego, co oznacza, że mógł on stanowić podstawę wydania decyzji pierwszoinstancyjnej. Nie mniej jednak w postępowaniu odwoławczym, zakończonym decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nie mógł być on wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony, gdyż upłyną okres jego ważności oznaczony do dnia [...] września 2021 r., dlatego też nie mógł być on brany pod uwagę przez Ministra.

Zatem skoro w dacie wydania decyzji przez Ministra Rozwoju i Inwestycji tj. [...] listopada 2021 r. operat ten utracił swoją ważność - to w konsekwencji nie mógł stanowić dowodu w sprawie. Wynika to z faktu, że operat szacunkowy wpływa bezpośrednio na treść decyzji kształtującej wysokość odszkodowania przyznanego stronie postępowania i dlatego należy zagwarantować stronie prawo do oceny tego operatu przez organy obu instancji.

W przeciwnym wypadku merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy mogłoby nastąpić z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, iż w trybie art. 136 K.p.a może być wprawdzie uzupełniona opinia biegłego, lecz ponowne przeprowadzenie tego dowodu, tj. ponowne sporządzenie operatu szacunkowego i to przy zastosowaniu innych danych rynkowych, oznacza w istocie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Respektowanie tej zasady oznacza, iż organy administracji publicznej winny prowadzić postępowanie w taki sposób, aby nie doprowadzić do "faktycznego" rozpoznania sprawy w jednej tylko instancji.

Zatem w związku z utratą aktualności operatu szacunkowego, będącego podstawą ustalenia wysokości odszkodowania, konieczne jest sporządzenie nowego operatu szacunkowego - co oznacza konieczność przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania dowodowego w znacznej części. Przeprowadzenie postępowania w tym zakresie nie mieści się bowiem w zakresie uprawnień organu odwoławczego wynikających z art. 136 § 1 K.p.a.

W realiach rozpoznawanej sprawy należało zatem uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż w dniu wydania przez Ministra decyzji z [...] listopada 2021 . operat szacunkowy sporządzony, a następnie uaktualniony przez rzeczoznawcę majątkowego M. J. utracił moc dowodową z dniem [...] września 2021 r., z uwagi na upływ 12 miesięcy od daty jego uaktualnienia, a zatem dwa miesiące przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

W tych warunkach zarzuty skarg należy uznać za całkowicie pozbawione usprawiedliwionych podstaw.

Odnosząc się do zarzutów skarg i zawartych w nich wniosków dotyczących prowadzonego postępowania administracyjnego – Sąd pragnie wskazać, że przedmiotem niniejszego postępowania była wyłącznie ocena prawidłowości decyzji kasatoryjnej organu odwoławczego z [...] listopada 2021 r. Jak to już wskazano powyżej, dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na zasadzie art. 138 § 2 K.p.a. Sąd nie jest uprawniony do oceny prawidłowości bądź nie zastosowania przepisów prawa materialnego.

Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji zleci sporządzenie nowej wyceny nieruchomości, a następnie dokona jej oceny, po czym podejmie stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.