Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 83/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2006-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art.145 par.1 pkt2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.200, art.128, art.247 par.1 pkt3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Referent stażysta Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji


UZASADNIENIE

I SA/Ke 83/06

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego:

- z dnia [...], nr [...] w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od spadku po zmarłym W. M. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami;

- z dnia [...], nr [...] w sprawie odmowy umorzenia kosztów upomnienia w kwocie [...] zł;

- z dnia [...], nr [...] w sprawie odmowy umorzenia kosztów opinii biegłego w kwocie [...] zł;

- z dnia[...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odroczenia terminu płatności zaległości z tytułu podatku od spadku po zmarłym W. M.

W motywach rozstrzygnięcia organ podał, iż B. M. pismem z dnia 28 października 2005 r. odwołał się od powyższych decyzji do Prezydenta Miasta za pośrednictwem Drugiego Urzędu Skarbowego. Strona w piśmie zwróciła się o oddalenie terminu płatności zaległego podatku do chwili sprzedania uwolnionego przez sąd – składnika materiałowego po zniesieniu współwłasności. Z uwagi na niejasne sformułowanie zawarte w tym piśmie Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego wezwał stronę w terminie 7 dni do sprecyzowania żądania. W dniu 25 listopada 2005 r. wpłynęła odpowiedź, z której, zdaniem organu, wynika, iż pismo z dnia 28 października 2005 r. zatytułowane "Odwołanie" jest wnioskiem o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej oraz kosztów wraz z naliczonymi odsetkami do czasu zakończenia sprawy przed sądem rejonowym w przedmiocie działu spadku i zniesienia współwłasności. Dlatego organ odwoławczy uznał, iż organ podatkowy I instancji rozpatrzy to pismo zgodnie z wnioskiem strony, a postępowanie odwoławcze w niniejszych sprawach podlega umorzeniu.

Od powyższej decyzji B. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Nie wskazując kierunku weryfikacji decyzji podał, iż jego wniosek dotyczył umorzenia płatności. W uzasadnieniu podał, iż ma 59 lat, jest schorowany, pobiera jedynie miesięcznie [...] zł renty i korzysta z pomocy swej przyjaciółki. Postępowanie w sprawie działu spadku potrwa, jego zdaniem, jeszcze kilka lat, dlatego zasadny jest wniosek o umorzenie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r .- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Korzystając ze swych uprawnień z art.134 ustawy P.p.s.a., abstrahując od treści skargi, Sąd stwierdza, iż decyzja podatkowego organu odwoławczego została wydana z rażącym naruszeniem prawa i jako dotknięta kwalifikowaną wadą procesową podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Stosownie bowiem do treści art. 220 Ordynacji podatkowej od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ podatkowy wyższego stopnia. Odwołanie jest więc pismem procesowym, którego wniesienie (w odpowiedniej formie i przez uprawniony podmiot) powoduje wszczęcie postępowania odwoławczego. Postępowanie to bowiem ma charakter skargowy. Nie może być wszczęte z urzędu, dopiero czynność strony, którą jest wniesienie odwołania, powoduje, że organ wyższego stopnia może korzystać z uprawnień, jakie są przewidziane dla organu odwoławczego.

W przedmiotowej sprawie kwalifikacji, w aspekcie skutków procesowych, podlegało pismo z dnia 28 października 2005 r. skierowane przez B. M. do Naczelnika Urzędu Skarbowego. Czynności wyjaśniające przeprowadzone przez organy podatkowe, polegające na wezwaniu składającego pismo do sprecyzowania żądania i do określenia charakteru pisma potwierdziły, iż pismo to nie jest odwołaniem, a wnioskiem o odroczenie terminu zaległości podatkowej i kosztów.

Skoro więc Dyrektor Izby Skarbowej, uznał iż pismo B. M. z dnia 28 października 2005 r. nie jest odwołaniem i ocena ta nastąpiła ze skutkiem ex tunc, tj. pismo to, w ocenie organu, od początku nie nosiło cech odwołania to tym samym postępowanie odwoławcze w sprawie nie zostało uruchomione.

Dlatego też podjęcie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy takie postępowanie w ogóle nie miało miejsca, tj. nie zostało w sposób prawem przewidziany uruchomione – stanowi rażące naruszenie prawa. Decyzja zaś dająca wyraz takiemu działaniu organu podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Jeżeli bowiem pismo B. M. z dnia 28 października 2005 r. zostało zakwalifikowane jako wniosek o przyznanie ulgi to powinno zostać skierowane do właściwego organu, w tym przypadku do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego.

Następstwem niewniesienia odwołania jest ostateczność decyzji wykluczająca kognicję organu odwoławczego. Taki stan implikuje wyrażona w art. 128 Ordynacji podatkowej zasada trwałości ostatecznych decyzji.

Analiza podlegającej kontroli sądowo-administracyjnej sprawy jednoznacznie wskazuje, iż Dyrektor Izby Skarbowej podejmując zaskarżoną decyzję naruszył zasadę trwałości podejmując rozstrzygnięcie bez inicjatywy strony – odwołującego się.

W ocenie Sądu takie działanie organu odwoławczego, które godzi w fundamentalne zasady postępowania podatkowego, nosi znamiona rażącego naruszenia prawa i stosownie do art. 247 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd działając w warunkach art.145 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a. w związku z art. art. 247 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej orzekł jak w sentencji wyroku.