Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 73/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2019-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
658
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Umorzono postępowanie
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Przyznano sumę pieniężną
Powołane przepisy: article: art. 149, art. 119 pkt 4, art. 120
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 35, art. 37 par. 1 pkt. 1.
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2019 r. sprawy ze skargi B. C. na bezczynność Prezydenta Miasta Opola w przedmiocie ustalenia kosztów usunięcia i przechowania pojazdu 1) umarza postępowanie, 2) stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta Opola miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) orzeka o wymierzeniu Prezydentowi Miasta Opola grzywny w wysokości 500 (pięćset) złotych, 4) przyznaje od Prezydenta Miasta Opola na rzecz B. C. sumę pieniężną w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych, 5) zasądza od Prezydenta Miasta Opola na rzecz B. C. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez B. C., zwanego dalej również skarżącym, reprezentowanego przez radcę prawnego A. W., jest bezczynność Prezydenta Miasta Opola w sprawie o ustalenie kosztów usunięcia i przechowania pojazdu marki [...], nr rej. [...].

W rozpoznawanej sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Zarządzeniem z dnia 7 lutego 2007 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 130a ust. 5a, 5c i 5e ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.), a następnie zarządzeniem z dnia 26 stycznia 2010 r., nr [...], Prezydent Miasta Opola wyznaczył B. C., prowadzącego działalność pod nazwą A, jako jednostkę do usuwania pojazdów z drogi i prowadzenia parkingu strzeżonego, na okres kolejnych 3 lat.

W dniu 13 października 2007 r. B. C. przyjął do wykonania wydaną przez funkcjonariusza Policji dyspozycję dotyczącą usunięcia i dostarczenia na prowadzony przez niego parking pojazdu marki [...], nr rej. [...].

Pismem z dnia 10 kwietnia 2008 r., skarżący zawiadomił Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] o dokonaniu usunięcia ww. pojazdu oraz poinformował, że pomimo upływu 6-miesięcznego terminu określonego w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd nie został odebrany przez właściciela. Ponadto oświadczył, że na dzień sporządzenia pisma należność za holowanie i parking przedmiotowego samochodu wynosi 2.196 zł.

Następnie, skarżący pismem z dnia 9 września 2010 r. (data wpływu do organu potwierdzona prezentatą - 20 września 2010 r.), wskazując na przepis art. 11 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą nowelizującą, zawiadomił Starostwo Powiatowe w Opolu o usunięciu pojazdu i bezskutecznym upływie 6-miesięcznego terminu jego odbioru. Do pisma dołączył kserokopię pisma z dnia 10 kwietnia 2008 r., skierowanego do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...].

Pismem z dnia 2 grudnia 2010 r. skarżący wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia za dozór i przechowywanie samochodu o nr rej. [...], wskazując na przepis art. 102 § 2 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaznaczył, że koszt przechowywania pojazdu wynosi 6.912 zł.

Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2011 r. Starosta Opolski przekazał Prezydentowi Miasta Opola według właściwości pismo B. C. z dnia 9 września 2010 r., otrzymane w dniu 20 września 2010 r. i wskazał, że usunięcie pojazdu nastąpiło na terenie Miasta [...]. W załączeniu organ przekazał również dokumentację dotyczącą usunięcia przedmiotowego pojazdu, wymieniając wśród załączników zawiadomienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 10 kwietnia 2008 r. (poz. 2).

W nawiązaniu do wniosku z dnia 2 grudnia 2010 r. B. C., w piśmie z dnia 3 października 2011 r., wystąpił po raz kolejny do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] o zwrot kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem ww. pojazdu za okres od jego usunięcia do daty upływu terminu określonego w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wnosząc o przyznanie tytułem dozoru, przechowywania i holowania łącznie kwoty 8.420,44 zł.

Postanowieniem z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Cywilny orzekł przepadek na rzecz Miasta Opola pojazdu marki [...], o nr rej. [...].

Pismem z dnia 23 lutego 2012 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego przekazał Staroście Opolskiemu, do załatwienia zgodnie z właściwością, wniosek B. C. z dnia 2 grudnia 2010 r. (data wpływu 7 grudnia 2010 r.) uzupełniony pismem z dnia 3 października 2011 r. (data wpływu do organu 4 października 2011 r.)

Wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2013 r. skarżący wystąpił do Prezydenta Miasta Opola o wypłatę wynagrodzenia za holowanie i przechowanie pojazdu od dnia 13 października 2007 r. do dnia 3 czerwca 2013 r., wskazując że wynosi ono 31.383,88 zł. Do pisma załączył specyfikację kosztów.

Pismem z dnia 9 września 2013 r., Prezydent Miasta Opola wezwał stronę do przedstawienia - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania, dokumentów związanych z wydatkami poniesionymi przy sprawowaniu dozoru oraz wskazania sposobu ich obliczenia.

Odpowiedzi na powyższe wezwanie strona udzieliła w piśmie z dnia 18 września 2013 r., w którym wskazała sposób, w jaki w jej ocenie należy ustalić koszty związane z dozorem i podniosła, że nie jest to możliwe w ustalonym przez organ terminie.

Pismem z dnia 16 października 2013 r. Prezydent Miasta Opola poinformował stronę o wydłużeniu terminu na przedstawienie wyliczenia kosztów o 14 dni.

W piśmie z dnia 25 października 2013 r. B. C. przedstawił wyliczenie kosztów przechowania pojazdu na parkingu.

W dniu 17 grudnia 2013 r. Prezydent Miasta Opola wydał decyzję, którą orzekł o ustaleniu kosztów usunięcia i przechowania pojazdu w kwocie 8.672,98 zł i zobowiązaniu Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] do ich wypłaty.

Na skutek odwołania wniesionego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wydało decyzję z dnia 30 kwietnia 2014 r., którą uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Opola i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Jak wynika z prezentaty, decyzja ta wpłynęła do Urzędu Miasta Opola dnia 20 października 2014 r.

Wnioskiem z dnia 15 grudnia 2014 r. skarżący po raz kolejny wystąpił do Prezydenta Miasta Opola o wypłatę wynagrodzenia za holowanie i przechowanie pojazdu, załączają wyliczenie tych kosztów na kwotę 31.505,55 zł.

Pismem z dnia 27 stycznia 2015 r. Prezydent Miasta Opola wezwał stronę do przedłożenia wyliczenia faktycznych kosztów.

Strona odpowiedziała na to wezwanie pismem z dnia 2 lutego 2015 r., w którym wskazała, że złożone do sprawy wyliczenie jest zgodne z prawem lokalnym i umową.

Kolejnym pismem z dnia 18 lutego 2015 r. Prezydent Miasta Opola poinformował stronę, że z uwagi na zawiłość sprawy zostanie ona zakończona po uzyskaniu opinii biegłego.

Przy piśmie z dnia 20 lipca 2015 r. skarżący przesłał zestawienie kosztów za parkowanie kilkudziesięciu pojazdów, w tym o nr rej. [...].

Pismem z dnia 14 sierpnia 2015 r. organ poinformował stronę, że otrzymał "Raport z wyceny kosztów pojazdów przejętych na rzecz Miasta Opola w trybie art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym" i decyzja w sprawie należności zostanie podjęta po zapoznaniu się z wyceną rzeczoznawcy.

W dniu 1 września 2015 r. B. C. przesłał organowi propozycję ugody.

Pismem z dnia 1 października 2015 r. Prezydent Miasta Opola poinformował stronę, że powoła zespół do wypracowania warunków ugody.

Następnie, pismem z dnia 19 listopada 2015 r. organ wezwał stronę do wskazania danych pojazdu, wysokości opłat za usunięcie i parkowanie, a także wskazania podstawy prawnej roszczenia z uwzględnieniem zmian w stanie prawnym.

W odpowiedzi na powyższe, B. C. udzielił pismem z dnia 28 listopada 2015 r.

W piśmie z dnia 25 grudnia 2015 r. Prezydent Miasta Opola poinformował stronę o bezzasadności roszczenia.

Dalej, B. C. pismem z dnia 11 marca 2016 r. zaskarżył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego bezczynność Prezydenta Miasta Opola w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 28 sierpnia 2013 r.

Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uznało zażalenie strony na bezczynność Prezydenta Miasta Opola za nieuzasadnione.

W notatkach służbowych z dnia 4 i 5 maja 2016 r. odnotowano przebieg spotkań dotyczących roszczenia B. C., podczas których Prezydent Miasta Opola nie zgodził się na zawarcie ugody i wskazał na ewentualną możliwość skierowania sprawy o roszczenie na drogę sadową.

Pismem z dnia 18 maja 2016 r. Prezydent Miasta Opola poinformował skarżącego o swoim stanowisku co do zasadności jego licznych wniosków o zwrot kosztów holowania i przechowania kilkudziesięciu pojazdów, w tym co do pojazdu objętego niniejszym postępowaniem wskazał, że zobowiązanym do zapłaty wynagrodzenia z tytułu jego usunięcia i przechowania nie jest Miasto Opole, lecz Skarb Państwa.

Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2016 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, uznało za uzasadnione zażalenie strony na bezczynność Prezydenta Miasta Opola w rozpoznaniu wniosku o wypłatę wynagrodzenia za holowanie i przechowanie pojazdu marki [...], nr rej. [...] i wyznaczyło organowi miesięczny termin do załatwienia sprawy.

Pismem z dnia 3 lutego 2017 r. Prezydent Miasta Opola przekazał wniosek strony o wypłatę wynagrodzenia, według właściwości do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]

Na skutek wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, postanowieniem z dnia 21 lipca 2017 r., sygn. akt I OW 83/17, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Prezydenta Miasta Opola jako organ właściwy w sprawie.

Przy piśmie z dnia 25 sierpnia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] odesłał wniosek strony Prezydentowi Miasta Opola.

Pismem z dnia 31 sierpnia 2017 r. Prezydent Miasta Opola po raz kolejny wystąpił do strony o sprecyzowanie wniosku i wskazanie oczekiwanego wynagrodzenia za zwrot wydatków, dozór i usunięcie pojazdu.

W piśmie z dnia 12 stycznia 2018 r. B. C. przedstawił propozycję ustalenia wynagrodzenia za usunięcie i przechowanie kilkudziesięciu pojazdów w tym samochodu [...], nr rej. [...].

Na powyższe organ udzielił odpowiedzi pismem z dnia 23 kwietnia 2018 r., w którym określił propozycje wysokości wynagrodzenia co do kilkudziesięciu pojazdów, wśród których nie był jednak propozycji dotyczącej samochodu marki [...], nr rej. [...] objętego postępowaniem.

Następnie, pismem z dnia 16 sierpnia 2018 r. (wpływ do organu 17 sierpnia 2018 r.) B. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Opola w sprawie ustalenia kosztów usunięcia i przechowania pojazdu marki [...], nr rej. [...]. Wskazując, że wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2013 r. i z dnia 15 grudnia 2014 r. wystąpił do organ o przyznanie kosztów usunięcia i parkowania pojazdu, a od dyspozycji usunięcia pojazdu upłynęło 10 lat i 10 miesięcy, zarzucił Prezydentowi Miasta Opola naruszenie:

- art. 6 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a także art. 17 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji przyjętego przez Parlament Europejski 6 września 2001 r. oraz art. 12 § 1 i art. 35 § 1 K.p.a., przez niezałatwienie sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie od jej zapoczątkowania dyspozycją usunięcia pojazdu z dnia 13 października 2007 r., pomimo postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 grudnia 2016 r. ustalającego miesięczny termin załatwienia sprawy;

- art. 36 § 1 i § 2 K.p.a. przez nie wyznaczenie terminu załatwienia sprawy;

- art. 37 § 2 K.p.a. przez nie wydanie postanowienia przez organ II instancji w sprawie zażalenia na bezczynność;

Na tej podstawie skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności Prezydenta Miasta Opola z rażącym naruszeniem prawa oraz zobowiązanie organu do wydania orzeczenia w sprawie ustalenia kosztów usunięcia i przechowania pojazdu w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wydanego w sprawie wyroku. Ponadto, żądał wymierzenia Prezydentowi Miasta Opola grzywny w kwocie 42.715,10 zł, przyznania od organu sumy pieniężnej w wysokości 21.357,55 zł, zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych i przeprowadzenia dowodu z załączonych dokumentów. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że domaga się nałożenia grzywny z uwagi na rażącą bezczynność organu, zaś żądana suma pieniężna i tak nie zrekompensuje nie zapłaconych dotąd kosztów. Wskazał też na wyroki wydane przez WSA w Opolu w podobnych przedmiotowo sprawach zaznaczając, że organ żadnego z nich nie wykonał.

W dniu 28 września 2018 r. Prezydent Miasta Opola wydał postanowienie (nr [...]) o przyznaniu B. C.: wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] nr rej. [...] od dnia 13 października 2007 r. do dnia 3 czerwca 2013 r. w kwocie 7.708 zł oraz zwrotu koniecznych wydatków za czynności związane z wykonaniem dozoru dotyczącego tego pojazdu w kwocie 126,88 zł.

Odpowiadając na skargę Prezydent Miasta Opola wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na wydanie w sprawie postanowienia z dnia 28 września 2018 r. lub o oddalenie skargi, a ewentualnie o odmowę wymierzenia organowi grzywny i odmowę przyznania skarżącemu sumy pieniężnej. W uzasadnieniu usprawiedliwiając niedochowanie 30-dniowego terminu wyznaczonego do rozpoznania sprawy, jako przyczyny wskazał: znaczną liczbę postępowań prowadzonych z wniosku skarżącego, skomplikowany stan prawny sprawy, braki kadrowe, brak współpracy skarżącego oraz konieczność przeprowadzenia czynności wyjaśniających.

Pismem z dnia 12 grudnia 2018 r. skarżący zmodyfikował żądanie skargi dotyczące zobowiązania organu do wydania w sprawie orzeczenia. Wskazując, że wydanie przez organ aktu po wniesieniu skargi czyni bezzasadnym takie żądanie oświadczył, że cofa skargę w tym zakresie. Jednocześnie potrzymał pozostałe żądania skargi. Wywodząc, że wskazane przez organ przyczyny uchybienia terminowi nie zasługują na uwzględnienie zaznaczył, że ilość spraw skierowanych przez niego na drogę sądowoadministracyjną wskazuje na celowe działanie organu i potwierdza jego praktykę, że dopóki w danej sprawie nie zostanie wniesiona skarga lub pozew do sądu powszechnego to organ nie podejmuje żadnych działań, a jeśli cokolwiek czyni to tak, aby przewlekać sprawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) zwanej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 P.p.s.a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a. Sąd bada także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 zwanej P.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Na tle ostatnio powołanego przepisu w literaturze wskazuje się, że użycie w nim przez ustawodawcę spójnika "lub" powoduje, iż instytucje grzywny i zasądzenia określonej sumy pieniężnej mogą być zarówno wykorzystywane przez sąd jednocześnie, jak i oddzielnie. Mają one na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałaniu bezczynności i przewlekłemu prowadzeniu postępowania (por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H.BECK, Warszawa 2015, s. 616).

Dodać również należy, że na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Na takiej właśnie podstawie została rozpoznana przez Sąd złożona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Prezydenta Miasta Opola w przedmiocie ustalenia kosztów usunięcia i przechowania pojazdu marki [...], nr rej. [...], który został usunięty z drogi przez skarżącego na podstawie dyspozycji z dnia 13 października 2007 r., w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym - w ówczesnym brzmieniu tego przepisu.

Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi Sąd uznał, że mieści się ona w granicach kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego. W tym miejscu zasygnalizować jedynie należy, że zgłoszone przez skarżącego żądanie zwrotu kosztów usunięcia i przechowania pojazdu związane jest ze stosunkiem administracyjnoprawnym, który z tym organem łączył skarżącego - jako jednostkę wyznaczoną do usuwania i przechowywania pojazdów - na podstawie zarządzeń Prezydenta Miasta Opola z dnia 7 lutego 2007 r. i z dnia 26 stycznia 2010 r. Wyczerpany został też tryb zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a., gdyż przed wniesieniem skargi skarżący złożył dwukrotnie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu zażalenie na podstawie art. 37 § 1 K.p.a., które odpowiednio postanowieniem Kolegium z dnia 4 kwietnia 2016 r. nie zostało uwzględnione, a postanowieniem z dnia 30 grudnia 2016 r. uznane zostało za uzasadnione.

Zauważenia wymaga ponadto, że wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 K.p.a. jest jedynie warunkiem formalnym skutecznego wniesienia skargi. Stanowisko organu wyższego stopnia zajęte w wyniku rozpoznania tego środka zaskarżenia, a więc uznanie zażalenia za uzasadnione bądź nieuzasadnione, nie ma natomiast znaczenia w świetle art. 52 § 1 P.p.s.a. Nie jest także istotne, czy organ wyższego stopnia wypowie się w sprawie. Niezależnie bowiem od oceny organu wyższego stopnia, stronie zostaje otwarta droga do wniesienia skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego, przy czym w tym zakresie strona nie jest związana żadnymi terminami.

Uznając zatem dopuszczalność skargi Sąd dokonał kontroli legalności postępowania, która wykazała, że skarga jest zasadna, gdyż istnieją podstawy faktyczne i prawne do stwierdzenia bezczynności Prezydenta Miasta Opola w zakresie obowiązku rozpoznania wniosku skarżącego o ustalenie kosztów usunięcia i przechowania pojazdu poprzez wydanie stosownego aktu.

Dostrzec przede wszystkim trzeba, że pismem z dnia 9 września 2010 r. skarżący zawiadomił Starostę Opolskiego o usunięciu pojazdu marki [...], nr rej. [...], oraz o bezskutecznym upływie terminu jego odebrania przez właściciela. Do pisma tego jednocześnie załączył pismo skierowane do [...] Urzędu Skarbowego w [...], w którym określił należność za holowanie i parking samochodu w kwocie 2.196 zł. Wniosek ten został przekazany Prezydentowi Opola postanowieniem z dnia 26 stycznia 2011 r. Następnie, także we wnioskach skierowanych bezpośrednio do Prezydenta Miasta Opola z dnia 28 sierpnia 2013 r. i z dnia 15 grudnia 2014 r. skarżący wskazywał na wysokość kosztów dozoru, przechowania i holowania pojazdu wnioskując o ich ustalenie.

W ocenie Sądu, sformułowania zawarte już w piśmie z dnia 9 września 2010 r. należało uznać za wniosek w przedmiocie ustalenia kosztów usunięcia i przechowania ww. pojazdu, gdyż niewątpliwie wyrażało stanowisko skarżącego co do wysokości kosztów przysługujących mu w tym zakresie. To natomiast, czy żądanie wniosku zostało sformułowane w sposób jednoznaczny, zrozumiały i akceptowalny dla organu, postaje bez znaczenia, gdyż w razie jakichkolwiek wątpliwości co do intencji skarżącego organ powinien podjąć działania zmierzające do ustalenia rzeczywistej treści i zakresu żądania oraz rzeczywistych kosztów przysługujących skarżącemu. Podobnie, znaczenia nie ma również, błędne przekonanie organu o braku jego właściwości co do rozpoznania wniosku.

Stwierdzić trzeba również, że skoro skarżący wskazał kwotę należną za usunięcie i przechowanie pojazdu, to z chwilą złożenia oświadczenia w tym zakresie z jego wniosku wszczęte zostało postępowanie w sprawie i po stronie właściwego organu powstał obowiązek ustosunkowania się do treści tego oświadczenia w przewidzianej prawem formie. Prezydent Miasta Opola, działający w granicach kompetencji starosty miasta na prawach powiatu, otrzymał akta administracyjne przekazane postanowieniem Starosty Opolskiego z dnia 26 stycznia 2011 r. Od chwili ich przekazania zobowiązany więc był do rozpoznania sprawy i wydania stosowanego aktu w przedmiocie przyznania skarżącemu kosztów związanych z usunięciem i przechowaniem pojazdu. W razie wątpliwości co do swojej właściwości mógł też wystąpić o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, czego jednak nie uczynił.

W kwestii podstaw prawnych do rozpoznania sprawy z wniosku skarżącego przez Prezydenta Miasta Opola wskazać przyjdzie, że od czasu usunięcia przez skarżącego pojazdu na podstawie dyspozycji z dnia 13 października 2007 r. i zgłoszenia powyższego Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w [...] pismem z dnia 10 kwietnia 2008 r., regulacje art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, dotyczące zasad postępowania z pojazdami usuniętymi z drogi, uległy istotnym zmianom na mocy ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018, z późn. zm.), zwanej nadal ustawą nowelizującą. Co do zasady, ustawa ta weszła w życie w dniu 4 września 2010 r., przy czym część jej przepisów weszła w życie dopiero w dniu 21 sierpnia 2011 r.

Przed zmianą dokonaną przepisem art. 1 pkt 10 lit. j ustawy nowelizującej, art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowił, że pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się i przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06, Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności tego przepisu - w zakresie, w jakim dopuszczał on utratę prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu - z art. 46, art. 21 ust 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. W następstwie powyższego wyroku przepis art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym utracił we wskazanym zakresie moc obowiązującą z dniem 12 czerwca 2009 r., natomiast ustawą nowelizującą został zmieniony w ten sposób, że od dnia 4 września 2010 r. orzeczenie o przepadku własności pojazdu przekazano do właściwości sądu powszechnego, zastrzegając, iż następuje ono na rzecz powiatu, a nie jak dotychczas - na rzecz Skarbu Państwa. Jako organ właściwy do wystąpienia do sądu z wnioskiem o wydanie orzeczenia o przepadku własności pojazdu wskazano starostę, ustalając jednocześnie, że w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, organ ten występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. W tej samej dacie weszły w życie ustępy 10a-10l, dodane do art. 130a przepisem art. 1 pkt 10 lit. k ustawy nowelizującej, stanowiące między innymi, że jednostka prowadząca parking strzeżony, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w ust. 10, powiadamia o tym fakcie właściwego miejscowo starostę oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu (ust. 10g) oraz że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i, a decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (ust. 10h).

Natomiast na mocy art. 1 ust. 10 lit d i f ustawy nowelizującej, z dniem 21 sierpnia 2011 r. uchylone zostały między innymi przepisy art. 130a ust. 5a, 5b, 5d i 5e ustawy Prawo o ruchu drogowym, uprawniające starostę do władczego wyznaczania jednostki organizacyjnej upoważnionej do usuwania pojazdów z drogi oraz prowadzenia parkingu strzeżonego, na którym pojazdy te są przechowywane i ustalające kryteria, jakimi starosta winien kierować się przy tym wyznaczaniu. W to miejsce, na mocy art. 1 ust. 10 lit. g wprowadzono do art. 130a ustęp 5f, zgodnie z którym usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, należy do zadań własnych powiatu, a starosta realizuje te zadania przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, iż w okresie, kiedy skarżący usunął z drogi pojazd i kiedy zaczęły powstawać koszty objęte żądaniem ich ustalenia, skarżący wykonywał zadania z zakresu administracji publicznej o charakterze administracyjnoprawnym, w ramach stosunku administracyjnego. Stosunek ten powstał bowiem na skutek władczych działań organu administracji, który wykonywał swoje zadania przy pomocy podmiotów spoza administracji publicznej, jakimi były jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów i był on oparty na założeniu, że skarżący miał otrzymywać wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na niego obowiązków. Zauważyć przyjdzie, że w wyroku z dnia 3 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OPS 4/14 (dostępny, tak jak wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku, na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w poprzednim stanie prawnym, tj. m.in. w czasie, gdy skarżący usunął pojazd i przechowywał go, ustawodawca nie dookreślił zarówno materialnoprawnych podstaw orzekania o kosztach związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, trybu orzekania o tych kosztach, jak też charakteru należności przysługującej z tego tytułu podmiotowi prowadzącemu parking. Sąd zaznaczył, że wątpliwości w tym zakresie rozstrzygnięto w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10, stwierdzając, że jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy, nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, z późn. zm.) w zw. z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449). W uzasadnieniu tej uchwały, w ślad za Sądem Najwyższym akcentowano, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest przechowanie usuniętego z drogi pojazdu, jest typowym stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracyjnych. Wskazano również, że jakkolwiek, co do zasady, należne wynagrodzenie i zwrot kosztów obciąża właściciela pojazdu, to jednak w sytuacji gdy właściciel nie odbierze pojazdu i nie uiści tych należności, nie można pozbawić jednostki wykonującej zlecone jej zadanie publiczne należnego wynagrodzenia i zwrotu poniesionych kosztów.

W świetle przedstawionych rozważań przyjąć należy, że podmiot, który pełnił zadania jednostki wyznaczonej do usuwania pojazdów i prowadzenia parkingu może dochodzić w trybie administracyjnym należności z tytułu usunięcia pojazdu i jego przechowania. Przedstawiona konstrukcja stosunku administracyjnoprawnego powstałego, tak jak w niniejszej sprawie, na gruncie poprzedniego stanu prawnego, skutkuje z kolei tym, że obecnie to starosta, czy też - jak w rozpoznawanej sprawie - prezydent miasta na prawach powiatu, jest organem właściwym do załatwienia wniosku dotyczącego kosztów usunięcia i przechowania pojazdu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym nawet w sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie, należności z tytułu kosztów usunięcia i przechowania pojazdu dotyczą okresu sprzed wejścia w życie ustawy z 22 lipca 2010 r., wszczęcie postępowania w tym przedmiocie na podstawie wniosku złożonego w czasie, kiedy przepis art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym już obowiązywał powoduje, że przepis ten znajduje zastosowanie do ustalenia właściwości starosty do rozpoznania sprawie. W niniejszej sprawie, w kwestii właściwości Prezydenta Miasta Opola jednoznacznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, w postanowieniu z dnia 21 lipca 2017 r., sygn. akt I OW 83/17, wydanym na tle sporu kompetencyjnego. Stanowisko to jest wiążące, wobec czego brak jest podstaw do kwestionowania właściwości tego organu. Tym samym nie jest konieczne rozważanie kwestii organu właściwego do rozpoznania żądania skarżącego jako, że została ona ostatecznie rozstrzygnięta. Zauważyć natomiast trzeba, że skoro postanowieniem z dnia 26 stycznia 2011 r. Starosta Opolski przekazał sprawę Prezydentowi Miasta Opola, jako pełniącemu funkcję starosty w mieście na prawach powiatu, to od daty tego przekazania zaktualizował się obowiązek Prezydenta Miasta Opola do zakończenia postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego. Zasadą postępowania administracyjnego jest bowiem konkretyzacja prawa przez organ administracyjny dokonywana z zachowaniem wymagań odnośnie do stosowanej prawnej formy działania i reguł proceduralnych. Organ ma obowiązek zakończenia postępowania wszczętego wnioskiem strony merytorycznie albo w innej formie przewidzianej przez prawo. Milczenie i bierność w podejmowaniu działań skutkujących rozpoznaniem wniosku strony prowadzi natomiast do bezczynności organu (por. wyrok WSA w Lublinie z 25 czerwca 2015 r., III SAB/Lu 1/15).

Oceniając działanie organu w kontekście bezczynności wskazać należy, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie, przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 r. poz. 2096), dalej zwanej K.p.a., wedle którego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest jednak zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.). Przyjąć przy tym trzeba, że wskazanie bliżej nieokreślonego terminu, nie czynni zadość obowiązkowi wskazania nowego terminu załatwienia sprawy, podobnie jak nie można uznać za uzasadnione w świetle art. 35 § 5 K.p.a. powielania przez organ tych samych działań, w sytuacji gdy nie przyczyniają się one do rozstrzygnięcia sprawy.

Stosownie do powyższego z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu i nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu rozstrzygnięcia. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznania sprawy (czy też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają jedynie znaczenie dla oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca. Podkreślić jeszcze raz przyjdzie, że celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności w zakresie praw i obowiązków strony. Jednocześnie Sąd nie przesądza o treści czy skutkach tych działań, a jego kontrola ogranicza się do ustalenia, czy organ rzeczywiście nie podjął działania, do którego był zobowiązany. Poza zakresem kontroli sądu pozostaje prawna poprawność działań organu załatwiających zgłoszone żądanie. Mówiąc inaczej, sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność działania, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie administracyjne albo została dokonana czynność, czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności (por. wyrok NSA z 7 maja 2014 r., I OSK 2509/13). Z tego też powodu w niniejszej sprawie brak było podstaw do prowadzenia przez Sąd rozważań w kwestii istnienia materialnoprawnych przesłanek orzeczenia przez organ o przedmiotowych kosztach usunięcia i przechowania pojazdu. Ocena z tym zakresie ma bowiem charakter wtórny i dokonywana jest w ramach merytorycznego rozpoznania sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd dokonał analizy czynności podejmowanych przez Prezydenta Miasta Opola w przedmiotowej sprawie i uznał, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego w przedmiocie ustalenia kosztów usunięcia i przechowania pojazdu marki [...], nr rej. [...], który co należy podkreślić został skutecznie wniesiony już pismem z dnia 9 września 2010 r. (przekazanym organowi do rozpoznania postanowieniem Starosty Opolskiego z dnia 26 stycznia 2011 r.), a następnie powtórzony w pismach z dnia 28 sierpnia 2013 r. i z dnia 15 grudnia 2014 r., bezpośrednio skierowanych do organu, tj. Prezydenta Miasta Opola. Ze stwierdzonego okresu bezczynności organu odliczyć należy czas od 19 grudnia 2013 r. (wydanie decyzji orzekającej o ustaleniu kosztów usunięcia i przechowywania) do zwrotu akt sprawy, tj. 20 października 2014 r. – po rozpoznaniu odwołania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu i uchylenia sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ. W tym zakresie przywołać należy przytoczony wyżej przepis art. 35 § 5 K.p.a. Okres rozpoznawania odwołania od wydanej w dniu 17 grudnia 2013 r. decyzji do czasu zwrotu akt sprawy do organu nie może zostać uznany za czas bezczynności organu, gdyż nie został spowodowany przez organ.

Jednakże od momentu zwrotu akt, tj. od 20 października 2014 r. aż do dnia wniesienia skargi organ nie podjął merytorycznego rozstrzygnięcia, podczas gdy postępowanie w tym przedmiocie powinno zostać zakończone w ustawowym terminie. Niewątpliwie organ w znaczny sposób przekroczył terminy przewidziane dla rozpoznania sprawy w przepisach art. 35 K.p.a. Pozostawał przy tym w bezczynności, także po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowienia z dnia 30 grudnia 2016 r., którym wyznaczono miesięczny termin do załatwienia sprawy. Zauważyć należy, że wniesienie zażalenia, a obecnie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. nie wstrzymuje biegu postępowania i tym samym nie uzasadnia zastosowania przepisu art. 35 § 5 K.p.a. Ponadto, we wskazanym okresie organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. Analiza akt administracyjnych uprawnia uznanie, że organ o ile podejmował działania, to nie czynił tego niezwłocznie, czynności były powielane (kilkakrotne wzywanie strony do wyliczenia kosztów), nie zmierzały one bezpośrednio do załatwienia sprawy w wymaganym terminie.

Podkreślić trzeba, że w pismach kierowanych do strony w toku postępowania nie były wskazywane nowe terminy załatwienia sprawy. W ocenie Sądu, nie można przy tym uznać za zmierzające do rozpoznania sprawy i wyłączające bezczynność organu, nieskutecznego i nieuzasadnionego, przekazania wniosku do załatwienia innemu organowi, jak również kilkakrotnego wzywania strony do przedłożenia wyliczenia żądanych kosztów w sytuacji, gdy strona takie wyliczenie już przedłożyła, a organ nie akceptował przedkładanych żądań. Także przekonanie organu o bezzasadności roszczenia, które wyrażono w piśmie z dnia 25 grudnia 2015 r. nie mogło stanowić skutecznego usprawiedliwienia dla uchylania się od rozpoznania sprawy. W konsekwencji stwierdzić należało, że w niniejszej sprawie stan bezczynności ustał dopiero na skutek wydania postanowienia z dnia 28 września 2018 r. przyznającego skarżącemu wynagrodzenie za dozór pojazdu oraz zwrot koniecznych wydatków za czynności związane z wykonywaniem tego dozoru.

Wydanie takiego postanowienia nie wyłączało jednak uwzględnienia skargi na bezczynność, a jedynie skutkowało koniecznością umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności, tj. w zakresie wynikającym z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a; o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku wydanego w niniejszej sprawie. O ile bowiem oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności Sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania, to ustanie bezczynności nie zwalnia Sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy w sprawie istotnie wystąpiła bezczynność i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Stwierdzając zatem w niniejszej sprawie bezczynność, Sąd ocenił jej charakter i stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a uznał, że nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku.

Zdaniem Sądu, z punktu widzenia zasady praworządności i zasady demokratycznego państwa prawa, nie może zostać zaakceptowana sytuacja, że wniosek strony przez kilka lat pozostaje nierozpoznany; w tym przypadku przez prawie 4 lata od chwili przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Strona działająca w zaufaniu do organów państwowych ma prawo oczekiwać, że podejmą one stosowne działania zmierzające do załatwienia jej wniosku zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Strona nie może też ponosić negatywnych konsekwencji zaniechania organów, zarówno w zakresie ustalenia przez nie swojej właściwości do załatwienia sprawy, jak i ustalenia okoliczności faktycznych związanych ze złożeniem przez nią wniosku podlegającego rozpoznaniu w formie prawem przewidzianej. O bezczynności, która wystąpiła z rażonym naruszeniu prawa można natomiast mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań, czy też zaniechań organu, które można uznać za zmierzające do uniknięcia podejmowania rozstrzygnięcia lub lekceważenia interesu strony domagającej się wydania decyzji. W niniejszej sprawie przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, wynikających z art. 35 i art. 36 K.p.a. było znaczne i niezaprzeczalne. Z akt administracyjnych nie wynika przy tym aby było w jakikolwiek sposób uzasadnione.

W szczególności stwierdzić należy, że od czasu przekazania organowi sprawy do ponownego rozpoznania nie podejmował on skutecznych czynności zmierzających do rozpoznania żądania skarżącego i zakończenia postępowania. Organ wzywając skarżącego kilkukrotnie do określenia żądania wniosku, pomimo udzielania przez stronę odpowiedzi w tym zakresie, powtarzał te same czynności, które nie prowadziły do rozpoznania sprawy, lecz wyłącznie przedłużały postępowanie. Dostrzec ponadto trzeba, że niejednokrotnie pomiędzy kolejnym czynnościami organu upływał znaczny, ponad miesięczny, okres czasu, a organ nie wyznaczał żadnego konkretnego terminu załatwienia sprawy. Jako przejaw nieuzasadnionego działania uznać również należy przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...]. O nieprawidłowości tego przekazania przesądza ostatecznie postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2017 r., sygn. akt I OW 83/17. Zauważyć ponadto należy, że w licznych orzeczeniach NSA zajął jednoznaczne stanowisko dotyczące właściwości starosty w sprawach o ustalenie kosztów usunięcia i przechowania pojazdu. Ponadto, w kwestii właściwości Prezydenta Miasta Opola oraz w zbliżonych stanach faktycznych i prawnych, na gruncie wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, tut. Sąd wypowiedział się w licznych orzeczeniach, wydanych w 2017 r. w sprawach dotyczących ustalenie dla skarżącego kosztów usunięcia i przechowania innych pojazdów, które tak jak w niniejszej sprawie skarżący usunął z drogi w ramach realizacji zobowiązania wynikającego z zarządzeń Prezydenta Miasta Opola z dnia 7 lutego 2007 r., nr [...] i z dnia 26 stycznia 2010 r., nr [...], a które po rozpatrzeniu skarg kasacyjnych organu zostały utrzymane przez NSA (por. przykładowo wyroki WSA w Opolu z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt II SAB/Op 12/17, II SAB/Op 39/17 i II SAB/Op 40/17). Zauważyć również można, że Prezydent Miasta Opola po przekazaniu mu sprawy przez Starostę Opolskiego nie wystąpił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego i przez 6 lat nie zakwestionował swojej właściwości. Stąd czynność przekazania sprawy innemu organowi nie może być uznana za działanie wynikające z przepisów procesowych i mające na celu usunięcie przeszkody w wydaniu rozstrzygnięcia, które wyłączałoby bezczynność lecz jako uchylanie się organu od rozpoznania sprawy.

Reasumując, w ocenie Sądu, działania i zaniechania organu na gruncie niniejszej sprawy świadczą o naruszeniu terminów jej załatwienia i ograniczeniu prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, w postępowaniu które powinno być prowadzone w sposób wnikliwy i szybki (art. 12 K.p.a. w zw. z art. 35 § 3 K.p.a.). Pozostają one także w sprzeczności z podstawową zasadą procedury administracyjnej, jaką jest zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. W konsekwencji, przyczyniły się do bezczynności organu, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż od daty przekazania sprawy Prezydentowi Miasta Opola (26 stycznia 2011 r.) do ponownego rozpoznania upłynął znaczny okres czasu, a organ nie podejmował skutecznych czynności zmierzających do wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i rozpoznania żądania skarżącego. Argumentacja organu, podniesiona w odpowiedzi na skargę, nie zasługuje natomiast na uwzględnienie, albowiem znaczna liczba spraw do rozpoznania, braki kadrowe, konieczność podjęcia czynności wyjaśniających, skomplikowany stan prawny, czy też brak współdziałania strony nie stanowią przeszkód mogących uzasadniać kilkuletnią opieszałości organu w rozpoznaniu sprawy. Brak podejmowania działań zmierzających do zakończenia sprawy i jej nierozpoznanie przez kilka lat skutkuje natomiast oczywistym naruszeniem obowiązków organu w ramach przyznanych mu kompetencji.

Rezultatem powyższej oceny było orzeczenie na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w pkt 3 wyroku, na wniosek skarżącego, o wymierzeniu organowi grzywny, a w pkt 4 wyroku - także o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Sąd wziął pod uwagę, że stwierdzona bezczynność miała kwalifikowany charakter i związana była z zaniechaniem podejmowania przez organ działań prowadzących do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego i załatwieniu sprawy przez okres od stycznia 2011 r. Ustalając wysokość grzywny i sumy pieniężnej w dolnych granicach wynikających odpowiednio z art. 154 § 6 i § 7 P.p.s.a., Sąd zważył, że w sprawie wydane już zostało rozstrzygnięcie, które zakończyło stan bezczynności organu i wobec czego ustały negatywne dla strony skutki bezczynności organu, w postaci wieloletniego braku rozpoznania jego wniosku. Jednocześnie Sąd uznał za nieuzasadnione zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w żądanej przez niego wysokości mając na uwadze to, że jej przyznanie nie ma charakteru kompensacyjnego i nie ma na celu zaspokojenia żądania, którego dotyczy postępowanie administracyjne. W przekonaniu Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy powyższe kwoty są adekwatne, a podjęte rozstrzygnięcie spełni swą funkcję prewencyjną.

Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt 5 wyroku, wydano na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), zwrot równowartości opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wpisu od skargi ustalonego w kwocie 100 zł.