Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1429/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 § 1, art. 38, art. 7, art. 8 § 1, art. 77, art. 80, art. 18
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 107 § 1, art. 107 § , art. 7, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, asesor WSA Agnieszka Sułkowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2022 r. sprawy ze skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą w W. (poprzednio E. sp. z o.o.) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia spod egzekucji ruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 20 lipca 2020 r. Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dawniej: "E. Sp. z o.o.", dalej: "Spółka", "Strona" lub "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako: "Organ", "Dyrektor") z dnia [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji ruchomości niestanowiących własności spółki.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w N., prowadząc postępowanie zabezpieczające wobec majątku Spółki na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 3 listopada 2016 r., od nr 1/2016 do nr 8/2016, dokonał w dniu 13 stycznia 2017 r., czterema protokołami, zajęć ruchomości m.in.: samochodu specjalnego pomoc drogowa [...] rok prod. 2003, nr rej [...], urządzenia wentylacyjnego [...], granulatora [...], kompaktora - brykieciarki [...], koparko- ładowarki [...] nr fabryczny [...], rok produkcji 2001, kruszarki - młynu hydraulicznego [...], hali namiotowej 8x15x3 rok produkcji 2014, naczepy ciężarowej [...], nr rej. [...] oraz ciągnika samochodowego [...] rok produkcji 2005 nr rej [...], należących do Skarżącej, a znajdujących się pod adresem prowadzenia działalności gospodarczej dłużnika tj. [...].

Zajęte ruchomości Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. pozostawił pod dozorem Spółki. Powyższe zostało potwierdzone na protokołach podpisem prezesa zarządu Spółki – G.W.

W związku ze zmianą właściwości rzeczowej organu egzekucyjnego z dniem 1 stycznia 2017 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. pismem z dnia 7 kwietnia 2017 r. przekazał zgodnie z właściwością akta prowadzonego postępowania zabezpieczającego Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w R., celem jego kontynuowania.

W dniu 6 lutego 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej jako: "Naczelnik") wystawił wobec majątku Spółki tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...], obejmujące należności z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące 07-12/2015 r., 01-02/2016 r. w kwocie łącznej zobowiązania 7.943.532,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 1.568.335,50 zł na dzień wystawienia tytułów wykonawczych.

Pismem z dnia 14 marca 2018 r. Skarżąca wystąpiła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z wnioskiem o zwolnienie spod egzekucji naczepy ciężarowej [...] nr rej. [...], informując, że ruchomość nigdy nie należała do Spółki. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2018 r. Naczelnik zwolnił z egzekucji ww. naczepę.

Pismem z dnia 10 kwietnia 2018 r. Strona wystąpiła do Naczelnika z wnioskiem o wyrażenie zgody na sprzedanie przez Spółkę ruchomości zajętych w dniu 13 stycznia 2017 r. we własnym zakresie.

Pismem z dnia 23 kwietnia 2018 r. Naczelnik wyraził zgodę na sprzedaż przez Spółkę we własnym zakresie zajętych ruchomości, pod warunkiem wykonania i przesłania do organu kopii wyceny ruchomości dokonanej przez biegłego skarbowego, powiadomienia organu o terminie i miejscu sprzedaży, przedłożenia kserokopii faktur VAT sprzedanych ruchomości oraz wpłaty całości uzyskanej kwoty na rachunek bankowy Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. Spółka nie podjęła czynności w powyższym zakresie.

Pismem z dnia 30 maja 2018 r. Skarżąca poinformowała organ egzekucyjny o złożeniu w dniu 17 maja 2018 r. wniosku do Sądu Rejonowego w W. o ogłoszenie upadłości. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W. Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych oddalił wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości.

Naczelnik pismem z dnia 11 grudnia 2018 r. zlecił biegłemu skarbowemu wykonanie oszacowania wartości zajętych ruchomości. W dniu 25 lutego 2019 r. pod adresem siedziby Spółki biegły skarbowy dokonał oględzin zajętych ruchomości należących do Spółki. Żadna z osób obecnych przy czynności, w tym pełnomocnik właścicielki nieruchomości E.K., nie składała zastrzeżeń ani wniosków. W dniu 25 marca 2019 r. sporządzone zostały przez rzeczoznawcę operaty szacunkowe zajętych ruchomości, które Naczelnik przesłał do wiadomości Spółki przy piśmie z dnia 8 kwietnia 2019 r.

Pismem z 7 maja 2019 r. Strona poinformowała, że Spółka utraciła tytuł prawny do oszacowanych ruchomości, o czym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. był poinformowany. Wskazała, że dokonanie oszacowania mienia ruchomego należy uznać za bezcelowe i w pełni nieuzasadnione.

Pismem z dnia 17 maja 2019 r. Naczelnik wezwał G.W. - prezesa zarządu Spółki do przedstawienia dokumentów potwierdzających utratę przez Spółkę tytułu prawnego do zajętych w dniu 13 stycznia 2017 r. ruchomości. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi.

Pismem z 24 lipca 2019 r., uzupełnionym pismem z z 30 sierpnia 2019 r. M.K. reprezentujący E.K. wniósł o wyłączenie spod egzekucji przedmiotowych ruchomości. Postanowieniem z [...] września 2019 r. Naczelnik odmówił wyłączenia spod egzekucji ruchomości. W związku z wniesionym zażaleniem, Dyrektor postanowieniem z [...] listopada 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika z [...] września 2019 r.

Pismem z 8 stycznia 2020 r., uzupełnionym pismem z 22 stycznia 2020 r. Skarżąca wniosła na podstawie art. 13 § 1 u.p.e.a. o zwolnienie spod egzekucji przedmiotowych ruchomości.

W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, iż organ egzekucyjny nie uwzględnił wniosku właściciela zajętych ruchomości o wyłączenie ich spod egzekucji, pomimo zawartych przez strony umów przenoszących własność ww. ruchomości na rzecz E.K. W ocenie Spółki, z treści umowy wynika, iż miała ona na celu zabezpieczyć udzieloną pożyczkę spółce E. Sp. z o.o. Z uwagi na brak spłaty, właścicielem ww. maszyn na podstawie zawartej umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie stała się E.K. Z treści zawartej umowy wynika, że wymienione maszyny obecnie nie stanowią własności dłużnika, a zatem wniosek o wyłączenie maszyn spod egzekucji jest w pełni zasadny. Spółka jako ważny interes Strony uzasadniający wniosek wskazała, iż w sprawie zachodzi uzasadniona obawa oraz wysoki stopień prawdopodobieństwa, iż jeśli w toku prowadzonej egzekucji zajęte ruchomości stanowiące własność osoby trzeciej nie zostaną zwolnione spod egzekucji i dojdzie do ich zbycia, to Spółka E. Sp. z o.o., jako podmiot zobowiązany zostanie narażona na kolejne postępowanie sądowe, a mając na uwadze obecnie trudną kondycję Spółki, stanowić to będzie realny brak możliwości dalszej działalności.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. Naczelnik odmówił wyrażenia zgody na zwolnienie ruchomości z egzekucji. Strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że uregulowana w art. 13 § 1 u.p.e.a. instytucja zwolnienia składników majątkowych z egzekucji opiera się na uznaniu administracyjnym. Dyrektor wskazał także, iż z art. 97 § 2 u.p.e.a. pozwala na zajęcie zarówno ruchomości, które znajdują się we władaniu zobowiązanego, jak i tych będących we władaniu innych osób. Nawet uzyskanie przez poborcę skarbowego informacji o prawach osób trzecich nie zwalnia go z dokonania zajęcia. Dokonując oceny przedstawionych faktów organ stwierdził, że w sprawie trudno jest mówić o błędnej ocenie dowodów przez organ egzekucyjny, bowiem spółka we wnoszonych pismach nie powołała, ani też nie przekazała, żadnych konkretnych faktów i dowodów potwierdzających kiedy i na podstawie jakich dokumentów utraciła tytuł prawny do zajętych ruchomości. Dyrektor wskazał, że kiedy w roku 2019 Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. pismem z dnia 17 maja 2019 r. wezwał prezesa Spółki do przedstawienia dokumentów potwierdzających utratę przez Spółkę tytułu prawnego do zajętych w dniu 13 stycznia 2017 r. ruchomości, wezwanie organu pozostało bez odpowiedzi.

W ocenie Dyrektora, podejmowane przez Spółkę działania w toku postępowania egzekucyjnego stoją w sprzeczności z twierdzeniem o utracie przez nią praw do zajętych ruchomości przed 13 stycznia 2017 r. Prezes Spółki G.W. czynnie brał udział w całym postępowaniu, począwszy od uczestnictwa przy dokonanym w dniu 13 stycznia 2017 r. zajęciu. Przez dwa kolejne lata skutecznie był informowany o podejmowanych przez organ działaniach oraz sam podejmował inicjatywę w sprawie. We wskazanym okresie nie zgłaszał organowi egzekucyjnemu faktu utraty tytułu prawnego do przedmiotowych ruchomości przed datą ich zajęcia przez organ egzekucyjny, a musiał weryfikować prawa własności, skoro wystąpił w dniu 14 marca 2018 r. o zwolnienie spod egzekucji zajętej również w dniu 13 stycznia 2017 r. niebędącej własnością Spółki naczepy ciężarowej [...] nr rej. [...]. Z tego względu, zdaniem Dyrektora, trudno uznać, że Spółka nie mając praw do zajętych ruchomości w kwietniu 2018 r. wnioskowała o udzielenie zgody na ich sprzedaż we własnym zakresie.

Dyrektor stwierdził, że w sprawie Spółka nie udowodniła w sposób niezaprzeczalny utraty prawa do zajętego majątku przed datą jego zajęcia, tj. 13 stycznia 2017 r. Nie wskazała również na jakikolwiek inny majątek, z którego możliwa byłaby realizacja dochodzonych zobowiązań, stanowiących dochody budżetu państwa i wynoszących na dzień 29 stycznia 2020 r. kwotę 4.527.595,89 zł. Tym samym w sprawie nie zaistniały żadne uzasadnione okoliczności zwolnienia spod egzekucji przedmiotowych ruchomości.

Dyrektor zaznaczył, iż E.K., tj. osoba, która w ocenie Spółki jest obecnie właścicielem przedmiotowych ruchomości - reprezentowana przez M.K., pismem z dnia 24 lipca 2019 r., uzupełnionym pismem z dnia 30 sierpnia 2019 r., w oparciu o art. 38 § 1 u.p.e.a. we własnym imieniu wniosła o ich wyłączenie spod egzekucji. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. w oparciu o art. 38 § 1 u.p.e.a. postanowieniem z 5 września 2019 r. odmówił wyłączenia spod egzekucji ww. ruchomości. Dyrektor utrzymał w mocy powyższe postanowienie. Postanowienie doręczono na adres pełnomocnika w dniu 28 listopada 2019 r. Pomimo pouczenia zawartego w postanowieniu, E.K. nie wniosła żądania zwolnienia rzeczy lub praw od egzekucji administracyjnej w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Do organu egzekucyjnego nie wpłynął odpis pozwu o zwolnienie. E.K., w związku z uzyskaną odmową, przysługiwało prawo dochodzenia swoich praw przed sądem cywilnym, czego nie uczyniła. Nie podlegają natomiast rozpoznaniu w trybie art. 13 § 1 u.p.e.a. z wniosku zobowiązanej spółki ponownie kwestie dotyczące ewentualnych roszczeń do zajętych ruchomości osoby trzeciej, tj. E.K., rozpoznane już ostatecznie przez organ egzekucyjny we właściwym trybie przepisów u.p.e.a.

W ocenie Dyrektora organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo dokonał oceny, że nie zaistniały w sprawie przesłanki uzasadniające zwolnienie spod egzekucji zajętych ruchomości. Jedyny skuteczny środek, z którego możliwa jest częściowa realizacja zobowiązań podatkowych, to egzekucja z zajętych ruchomości; organ egzekucyjny nie ustalił innego majątku Spółki i sama Spółka takiego majątku nie wskazała. Utrata przez Spółkę tytułu prawnego do zajętych ruchomości nie została przez nią w żaden sposób udokumentowana i udowodniona, a materiał dowodowy zgromadzony przez organ egzekucyjny stoi w sprzeczności ze stanowiskiem Spółki. W ocenie Dyrektora, roszczenia E.K. do zajętych ruchomości, jako osoby trzeciej w sprawie, zostały już rozpoznane odmownie przez organ egzekucyjny w odrębnym postępowaniu i jako wykraczające poza zakres art. 13 u.p.e.a. nie podlegają ocenie w niniejszym postępowaniu.

W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia ww. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] czerwca 2020 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W skardze zarzucono naruszenie:

1) przepisów prawa procesowego, tj. art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niedokonanie właściwej subsumcji w wyniku błędnego przyjęcia, iż po stronie skarżącej spółki nie zachodzi ważny interes zobowiązanego, implikujący koniecznością zwolnienia, na czas nieoznaczony, z egzekucji, całości określonych przez zobowiązanego składników majątkowych, podczas gdy zarówno aktualna, jak i występująca w dacie orzekania - sytuacja majątkowa skarżącej spółki, zaświadcza o zaistnieniu przesłanki ważnego interesu zobowiązanego, albowiem zajęcie wskazanych ruchomości, wywoła znaczę szkodę oraz spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki, a nadto skutkować będzie zupełnym paraliżem działalności Skarżącej, co uzasadnia postawioną przez Skarżącą tezę, iż zastosowanie wnioskowanego zwolnienia egzekucyjnego jest zasadne, jak i społecznie pożądane;

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż zaistnienie ważnego interesu zobowiązanego jest nieodłącznie związane z uprzednio dopełnionymi przez zobowiązanego czynnościami mającymi na celu zabezpieczenie środków na pokrycie przyszłych i wymagalnych wierzytelności pieniężnych, podczas gdy brak w naruszonym przepisie przesłanek negatywnych, których wystąpienie uniemożliwiałoby, nawet pomimo zaistnienia przesłanek pozytywnych, uwzględnienie wniosku zobowiązanego;

3) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż po stronie zobowiązanego nie zachodzi ważny interes publiczny, podczas gdy organ nie zbadał sprawy pod kątem dyrektywy "ważnego interesu zobowiązanego", co czyni przedwczesną odmowę zwolnienia wnioskowanego składnika majątkowego, a zarazem niweczy cel art. 13 § 1 u.p.e.a.;

4) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię w następstwie przyjęcia, iż jedynym celem postępowania egzekucyjnego w administracji jest zaspokojenie wierzyciela, poprzez wyegzekwowanie należnej jemu wierzytelności pieniężnej, tak aby nie doprowadzić do bezskuteczności egzekucji, podczas gdy tak ujęta egzegeza ww. przepisu prawa oraz proceduralne podejście Organu stawia pod znakiem zapytania instytucję zwolnienia spod egzekucji, pozbawiając z góry zobowiązanego możliwości ubiegania się o tego rodzaju zwolnienie, mimo iż ten wykazał zaistnienie "ważnego interesu zobowiązanego", czego organ nawet nie przeanalizował, czyniąc - tym samym - naruszony przepis martwym;

5) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną subsumpcję, a w konsekwencji stwierdzenie, iż prowadzone postępowanie egzekucyjne może świadczyć o nieskuteczności egzekucji, a na pewno o jego przewlekłości (hipoteza), podczas gdy organ egzekucyjny musi wykazać, iż prowadzone postępowanie egzekucyjne na skutek zastosowanego zwolnienia - okaże się bezskuteczne, a nie przewlekłe ("nie doprowadzi do szybkiego wykonania obowiązku");

6) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj., art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną subsumpcję, polegającą na wskazaniu, iż zajęcie rzeczonych ruchomości jest niezbędne dla wyegzekwowania należnej wierzycielowi należności pieniężnej, podczas gdy do dnia dzisiejszego nie zapadła prawomocna decyzja określająca zobowiązania podatkowe spółki, co zresztą przyznane zostało przez organ na łamach skarżonego postanowienia;

7) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art 13 § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię, co skutkowało wydaniem skarżonego postanowienia zawierającego elementy dowolności, samowolności, podczas gdy właściwie wydane orzeczenie (zgodne z prawem) winno zostać oparte na swobodnej ocenie dowodów, będącej właściwą podstawą do należytej i wyczerpującej oceny stanu faktycznego zaistniałego w sprawie, czemu organ uchybił;

8) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 13 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 124 k.p.a., w zw. z art. 61 § 1 k.p.a., w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w zw. z art. 15 k.p.a., w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez recypowanie stanowiska organu I instancji, a w konsekwencji nieuchylenie przez organ II instancji postanowienia organu i instancji, z uwagi na nieoznaczenie w treści skarżonego postanowienia na jaki czas (okres) organ egzekucyjny zwalnia spod egzekucji, w części, wskazany tamże składnik majątkowy zobowiązanego, podczas gdy organ, będąc związany wnioskiem zobowiązanego, był zobligowany do wskazania na jaki czas (oznaczony lub nieoznaczony) zwalnia wyszczególnione tamże składniki, czego nie uczynił, a co determinuje skarżone postanowienie jako wadliwe, a więc niemogące ostać się w obrocie prawnym;

9) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a., w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie przy wydaniu skarżonego orzeczenia;

10) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, jak również niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz merytorycznego rozpoznania istoty sprawy,

11) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia z dnia 18 czerwca 2020 roku, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnikowych twierdzeń, nie odniesienie się do okoliczności podniesionych przez zobowiązanego w zakresie przesłanki "ważnego interesu" zobowiązanego, co uniemożliwia zrozumienie zasadności motywów, którymi kierował się organ egzekucyjny przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia, jak również czyni niemożliwym dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia;

13) rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 2 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, w sytuacji gdy zapadło z naruszeniem przepisów postępowania, mających wpływ na jego treść;

14) rażące naruszenie przepisów praw procesowego, tj. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., w zw. z art. 11 k.p.a., w zw. z art. 15 k.p.a., polegające na nieustosunkowaniu się przez organ II instancji (pominięciu milczeniem), w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, do większości zarzutów podnoszonych przez skarżącego w treści zażalenia 14 lutego 2020 roku, co stanowi o uchybieniu naczelnej zasadzie przekonywania, prowadzenia postępowania przez organ w sposób budzący zaufanie jego uczestników oraz zasadzie dwuinstancyjności, a w konsekwencji zaświadcza o wadliwości wydanej przez organ decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Jak wynika z akt sprawy, w niniejszej sprawie warunki zastosowania wskazanego przepisu zostały spełnione.

Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, ze zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 o.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Ocenie Sądu w tej sprawie poddana jest legalność postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] czerwca 2020 r., w którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z [...] lutego 2020 r. w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zwolnienie z egzekucji ruchomości wymienionych w tym postanowieniu.

Wskazać należy, że w przepisach u.p.e.a. przewidziano dwa tryby mogące prowadzić do zwolnienia z egzekucji pewnych składników majątku, które co do zasady podlegałyby egzekucji.

Pierwszy z tych trybów przewidziany jest w art. 13 § 1 u.p.e.a., który stanowi, że organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Przepis ten dotyczy więc samych zobowiązanych, którzy mogą wystąpić do organu z uargumentowaną prośbą o wyłączenie niektórych składników ich majątku spod egzekucji, bowiem przemawia za tym ich interes, który jest ważny. Co istotne, analizowana instytucja oparta jest na tzw. uznaniu administracyjnym, co w praktyce oznacza, że organ nawet stwierdziwszy wypełnienie przesłanki ważnego interesu podatnika może odmówić uwzględnienia jego wniosku. Mając na względzie specyficzny charakter rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym, podkreślenia wymaga, że w świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego, takie postanowienia podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli sądu nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy postanowienie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. To oznacza, że nawet stwierdzenie przez organ wszystkich przesłanek do zastosowania art. 13 § 1 u.p.e.a. nie obliguje go do zwolnienia z egzekucji, lecz stwarza tylko dla organu taką możliwość i to poddaną kontroli sądowoadministracyjnej w ograniczonym zakresie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 3609/15; opubl. CBOSA). Dla zastosowania zatem zwolnienia składnika majątkowego zobowiązanego w trybie art. 13 § 1 u.p.e.a., konieczne jest spełnienie dwóch łącznych przesłanek. Po pierwsze zwolnienie składnika majątkowego zobowiązanego następuje na jego wniosek. Kluczową jednak przesłanką uprawniającą organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego z egzekucji jest wykazanie przez wnioskodawcę istnienia "ważnego interesu zobowiązanego" przemawiającego za tym zwolnieniem. O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria (zob. np. wyrok NSA: z 16 października 2009 r., II FSK 789/08 oraz wyrok NSA z 1 września 2011 r., II FSK 489/10). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że powinność wykazania ważnego interesu zobowiązanego, przemawiającego za zwolnieniem z egzekucji określonych jego składników majątkowych, jest domeną dłużnika kierującego wniosek do organu egzekucyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 2699/21, por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II FSK 2208/18 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 154/15).

W drugim trybie, przewidzianym w art. 38 u.p.e.a., to osobie trzeciej, która twierdzi, że egzekucję skierowano bezpodstawnie do przedmiotu stanowiącego jej własność, przysługuje prawo żądania wyłączenia go spod egzekucji. Przepis ten stanowi, że kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego - w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa - z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania.

W art. 13 u.p.e.a. bez wątpienia mowa jest wyłącznie o "składnikach majątkowych zobowiązanego". Oznacza to więc, że tryb ten może być zastosowany wyłącznie w odniesieniu do zobowiązanego i do składników majątkowych należących do zobowiązanego. W analizowanej sprawie tymczasem skarżąca spółka oparła wniosek sformułowany na podstawie art. 13 § 1 u.p.e.a. na tezie, iż wskazane we wniosku składniki majątku nie stanowią jej własności, zaś właściciel może kierować wobec niej roszczenia na drodze postępowania sądowego, jeśli dojdzie do egzekucji administracyjnej z należących do niego ruchomości. Skarżąca nie przedstawiła natomiast jakiejkolwiek innej argumentacji, która miałaby świadczyć o zasadności jej wniosku. Już tylko z tej przyczyny wniosek spółki nie mógł zostać przez organy uwzględniony, gdyż opiera się on na założeniu, że sporne ruchomości nie są "składnikami majątkowymi zobowiązanego". Skarżąca, która na wezwanie organu jednoznacznie wskazała, że swoje żądanie opiera na treści art. 13 § 1 u.p.e.a., przedstawiła w nim argumentację, która wyklucza zastosowanie tego trybu do wskazanych składników majątku – skoro twierdzi, że nie jest ich właścicielem.

Właściwy tryb dla zwolnienia spod egzekucji składników majątku dla właściciela będącego osobą trzecią wynika z art. 38 u.p.e.a. i tylko takiemu podmiotowi, tj. niebędącemu zobowiązanym i roszczącemu sobie prawa do przedmiotów, z których prowadzona jest egzekucja, przysługuje uregulowany w tym przepisie środek. Osoba roszcząca sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego zajętego w toku egzekucji powinna zgłosić do organu egzekucyjnego wniosek o wyłączenie danej rzeczy lub prawa spod egzekucji (art. 38 u.p.e.a.).

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika więc, że wniosek w trybie art. 13 u.p.e.a. może złożyć tylko właściciel zajętego składnika majątkowego, który jest zobowiązanym; stąd karkołomne jest opieranie tego wniosku na tezie, że właścicielem się nie jest.

Jak wynika z akt sprawy, E.K., która ma być właścicielem spornych ruchomości, wniosek w trybie art. 38 u.p.e.a. złożyła, jednakże nie został on uwzględniony. Pomimo nieuwzględnienia wniosku o wyłączenie ruchomości spod egzekucji, jak ustaliły organy, E.K. nie wystąpiła do sądu powszechnego z powództwem opartym na art. 842 k.p.c.

Przechodząc do warstwy argumentacyjnej samego wniosku wskazać w tym miejscu należy, że spółka we wniosku o zwolnienie ruchomości spod egzekucji wskazywała wyłącznie jedną przyczynę, tj. tę okoliczność, że organy nie uwzględniły wniosku właściciela tych ruchomości o ich zwolnienie spod egzekucji, zaś ważny interes zobowiązanego przejawia się w tym, że jeśli ruchomości nie zostaną zwolnione spod egzekucji i dojdzie do ich zbycia, to spółka zostanie narażona na "kolejne postępowania sądowe", co będzie stanowić "realny brak możliwości dalszej działalności". Jak zasadnie zauważył organ egzekucyjny i co potwierdzają wskazane powyżej przez tutejszy Sąd judykaty, postępowanie oparte na art. 13 § 1 u.p.e.a. jest postępowaniem wnioskowym; oznacza to w konsekwencji, że to do podmiotu składającego wniosek należy wykazanie, że przesłanki określone w tym przepisie są spełnione. Odnosząc do tej materii stan faktyczny zaistniały w przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, Skarżąca w żaden sposób nie wykazała zaistnienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego. Jak słusznie przyjął i prawidłowo uzasadnił to w zaskarżonym postanowieniu organ II instancji, spółka nie tylko nie przedłożyła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, ale nawet nie wyjaśniła, o jakiej umowie wspomina w swoim wniosku (k. 311 akt adm.). Co więcej, dowody, które organ zgromadził w sprawie, a także okoliczności faktyczne związane z przebiegiem postępowania egzekucyjnego, w sposób istotny przeczą tezie prezentowanej we wniosku, jakoby skarżąca nie była właścicielem spornych ruchomości przed datą ich zajęcia.

Jak wynika z akt sprawy, pierwsze kroki zmierzające do "wydobycia" spornych ruchomości spod egzekucji podjęła E.K. Z treści jej wniosku wynikało, że powoływała się nie na umowę pożyczki i na fakt przewłaszczenia na zabezpieczenie spornych ruchomości (jak to przyjęła później skarżąca w swoim wniosku), lecz na to, że owe ruchomości stanowią "rozliczenie dłużne nieponiesionych nakładów na bieżącą eksploatację i utrzymanie stanu technicznego moich obiektów będących w czasowym posiadaniu licytowanej spółki" (k. 275 akt adm.). Na dowód tego twierdzenia przedłożono rozwiązanie umowy nr 1 /2012 użyczenia z dnia 25 kwietnia 2021 r. i aneks z 31 grudnia 2017 r., w którym to aneksie na poczet zaległości z tytułu niedokonywania ulepszeń (do których zobowiązywała skarżącą umowa użyczenia, nieprzedłożona przez żaden z podmiotów do akt spraw) – przy czym nie wiadomo, co było przedmiotem użyczenia i o jakich ulepszeniach mowa – skarżąca, uznając dług z tytułu niedokonywania ulepszeń o wartości 2,2 % wartości nieruchomości (najpewniej dzierżawionej przez skarżącą od E.K. na podstawie umowy dzierżawy z 1 stycznia 2014 r.) "zaoferowała w zamian" ruchomości będące przedmiotem spornego postanowienia. Podkreślenia wymaga, że owo "zaoferowanie" nastąpiło w aneksie z 31 grudnia 2017 r., a więc niemal rok po dokonaniu zajęcia przez organ egzekucyjny, co miało miejsce 13 stycznia 2017 r. Tą zresztą okoliczność uwypuklił, poza faktem złożenia wniosku po upływie ustawowego terminu, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. w postanowieniu z [...] września 2019 r. (k. 298 akt adm.) jako podstawę odmowy uwzględnienia wniosku E.K.

Dopiero w zażaleniu na postanowienie o odmowie wyłączenia ruchomości spod egzekucji Pani K. zmieniła stanowisko podnosząc, że owe ruchomości były jednak przedmiotem przewłaszczenia na zabezpieczenie pożyczki udzielonej skarżącej spółce jeszcze przed zajęciem dokonanym przez organ egzekucyjny (k. 300 i n. akt adm.). Na tę okoliczność ani E.K., ani skarżąca spółka nie przedstawiły jednak żadnych dowodów, i to pomimo wezwań kierowanych przez organy.

Umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie jest umową nienazwaną i może być zawierana na podstawie przewidzianej w art. 3531 k.c. zasady swobody umów.

Charakter prawny tej umowy, jej essentialia negoti, ukształtowane zostały przez doktrynę i orzecznictwo. Istotną rolę odgrywa w tym zakresie orzecznictwo Sądu Najwyższego. Tytułem przykładu przywołać należy wyrok SN z dnia 13 maja 2011 r. sygn. akt V CSK 360/10 (Lex nr 1102269), w którym wskazano, że:

1) Przewłaszczenie na zabezpieczenie jest umową zawieraną na podstawie art. 3531 k.c. pomiędzy dłużnikiem - właścicielem rzeczy a jego wierzycielem, stosownie do której dłużnik przenosi na wierzyciela własność rzeczy w celu zabezpieczenia wykonania jakiegoś zobowiązania.

2) Przewłaszczenie rzeczy w celu zabezpieczenia nie następuje z zamiarem trwałego wyzbycia się jej własności i już tylko z tego powodu wykluczone jest identyfikowanie stosunku przewłaszczenia w celu zabezpieczenia ze stosunkiem sprzedaży. Decyduje o tym nie tylko nazwa umowy, ale przede wszystkim treść stosunku prawnego wykreowanego przez oświadczenia woli prowadzące do jego nawiązania i ukształtowania wzajemnych praw i obowiązków stron.

3) Intencją stron umowy o przewłaszczenie na zabezpieczenie (art. 65 § 2 k.c.) nie jest przeniesienie własności rzeczy celem zaspokojenia zobowiązania z umowy np. pożyczki i przyjęcie przez wierzyciela świadczenia w postaci rzeczy na poczet długu z tytułu spłaty pożyczki. Przy przewłaszczeniu na zabezpieczenie realizacja zamierzonego przez strony celu następuje w ten sposób, że w razie niespłacenia długu wierzyciel może, jako właściciel rzeczy, zaspokoić z niej swoją wierzytelność bez potrzeby zachowywania niektórych procedur dyktowanych interesem dłużnika, ale nie oznacza to jednak, że zupełnie dowolnie. W każdym wypadku zaspokojenie się wierzyciela z przewłaszczonej rzeczy następuje nie z chwilą nabycia przez wierzyciela własności rzeczy, ale z chwilą dokonania czynności powodującej zaspokojenie się wierzyciela z tej rzeczy i prowadzącej do umorzenia w całości lub w części zabezpieczonej wierzytelności.

4) Zaspokojenie wierzyciela z przewłaszczonej rzeczy następuje nie z chwilą, gdy nabywa on rzecz na własność, bo to ma miejsce w momencie zawarcia umowy przewłaszczenia (art. 155 § 1 k.c.), ale z chwilą, gdy podejmie czynności prowadzące do zaspokojenia się z tej rzeczy w celu umorzenia w całości lub w części zabezpieczonej wierzytelności.

5) Jeśli strony nie umówią się co do tego, w jaki sposób wierzyciel ma się zaspokoić z przewłaszczonej rzeczy, i w jaki sposób ma się rozliczyć z dłużnikiem ze zrealizowanego zabezpieczenia, to żądanie wydania dłużnikowi nadwyżki kwoty uzyskanej z przewłaszczonej rzeczy nad kwotą pokrywającą dług zabezpieczony prawem jej własności, znajduje podstawę w art. 405 k.c.

Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, tj. rozwiązania umowy użyczenia i aneksu do niej (k. 291 i n. akt adm.), zdaje się wynikać, że jednak spółka była właścicielem ruchomości (a więc nie doszło do ich przewłaszczenia na rzecz Pani K.) skoro "oferowała" je Pani K. jako częściowe pokrycie należności wynikających z niezrealizowanego zobowiązania do dokonywania ulepszeń, zaś "dług" wynikał nie z zawartej umowy pożyczki, lecz z tytułu niedokonywania ustalonych w umowie użyczenia ulepszeń. Nie sposób przyjąć, że te same ruchomości po pierwsze nie były własnością skarżącej, bo stanowiły przedmiot przewłaszczenia na zabezpieczenie zobowiązania spółki, a z drugiej strony spółka "oferowała" je E.K. na pokrycie długu. Należy podkreślić, że skarżąca spółka, choć powołuje się w swoim wniosku o wyłączenie ruchomości spod egzekucji na umowę łączącą ją z E.K., to nie wskazała nawet, o jaką konkretnie umowę chodzi (posługuje się ogólnikowo pojęciem "umowa") ani też na żadnym etapie postępowania nie przedłożyła żadnych wiarygodnych dokumentów potwierdzających jej stanowisko w sprawie.

Organy zasadnie wyjaśniły, że dotychczasowy przebieg postępowania egzekucyjnego przeczy tezie, jakoby E.K. była właścicielem spornych ruchomości i to przed 13 stycznia 2017 r. Organy powołały okoliczności dowodzące, że spółka (reprezentowana przez G.W.) w postępowaniu tym podejmowała szereg działań nie tylko nie kwestionując swoich praw do ruchomości, lecz jednoznacznie działając jak właściciel, np. występując o zwolnienie spod egzekucji naczepy ciężarowej [...] czy wnioskując do organu o zgodę na sprzedaż ruchomości we własnym zakresie w kwietniu 2018 r. Również M.K., do którego skierowano wezwanie o umożliwienie dokonania oględzin ruchomości znajdujących się na terenie należącym do E.K., podczas oględzin nie zgłaszał roszczeń do ww. ruchomości.

Powyższe okoliczności faktyczne, a także sprzeczności w zgromadzonych dokumentach, brak jakichkolwiek dowodów od samej skarżącej, gołosłowne i ogólnikowe sformułowanie wniosku, brak dowodów na dokonanie przewłaszczenia, na zawarcie umowy pożyczki, brak informacji, o jakie umowy i stosunki prawne chodzi, w pełni uzasadniają tezę organów co do braku wykazania, że to E.K. jest właścicielem spornych ruchomości. Nie sposób więc zarzucać organom, że te nie wyjaśniły skarżącej w zaskarżonym postanowieniu, dlaczego ich zdaniem w sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu zobowiązanego. W ocenie Sądu, dokonane przez organ analizy stanu faktycznego sprawy i zgromadzonych w niej dowodów, których skutkiem było stwierdzenie o braku wykazania przez skarżącą, że nie jest właścicielem spornych ruchomości, w pełni wyczerpują konieczne w tej sprawie analizy na temat ważnego interesu zobowiązanego. Jak bowiem Sąd wyjaśnił wyżej, z akt sprawy wynika, że skarżąca interes ten motywowała utratą własności ruchomości, z których egzekucja miałaby spowodować ewentualne powództwo E.K. przeciwko spółce. Skoro spółka nie wykazała, nie uprawdopodobniła nawet, że do utraty własności doszło, to nie może być mowy o ryzyku jakichkolwiek powództw wobec spółki.

W tym miejscu po raz kolejny należy jednak wskazać, że gdyby skarżącej taki dowód na utratę prawa własności owych ruchomości przed 13 stycznia 2017 r. udałoby się skutecznie przeprowadzić, to nie mogłaby ona złożyć wniosku w trybie art. 13 u.p.e.a.

Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącej co do naruszenia w tej sprawie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 77, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Co do zasady w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozwinięciem tej zasady jest art. 77 § 1 k.p.a. przewidujący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz art. 80 k.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu, organy w tej sprawie nie naruszyły powołanych przepisów. W ocenie Sądu, wniosek spółki był zupełnie gołosłowny, a ponadto tezom w nim zawartym przeczyły dokumenty zgromadzone przez organ w sprawie (tj. rozwiązanie umowy użyczenia i aneks z 31 grudnia 2017 r., a także wniosek E.K.), bierność E.K., a także sposób funkcjonowania spółki w toku postępowania egzekucyjnego, która podejmowała działania jak właściciel. W tym świetle prowadzenie dalszego postępowania dowodowego przez organy z urzędu, zwłaszcza w sytuacji, w której inicjatywy dowodowej nie przejawiała sama skarżąca, było niecelowe i nie znajdowało podstawy prawnej. Na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, a także okoliczności faktycznych przywołanych wyżej, stwierdzić należało, że spółka nawet nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności faktycznych, które stanęły u podstaw jej wniosku. Sąd nie podzielił stanowiska spółki, jakoby materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był niewystarczający. Skarżąca powoływała się bowiem na okoliczności, które stoją w sprzeczności z dotychczasowym przebiegiem postępowania egzekucyjnego. Wniosek strony oparty był na gołosłownych twierdzeniach, których wiarygodność została przez organ podważona. Co jednak najważniejsze, gdyby w sprawie przeprowadzono nawet poszerzone postępowanie dowodowe, w wyniku którego wykazano by, że spółka nie jest właścicielem spornych ruchomości, to jej wniosek nie mógłby odnieść zamierzonego skutku z uwagi na jednoznaczną treść art. 13 § 1 u.p.e.a., który dotyczy wyłącznie zobowiązanych będących właścicielami rzeczy i praw, z których egzekucja jest prowadzona, a których wniosek dotyczy.

Sąd za bezzasadne uznał zarzuty spółki dotyczące braku analizy przez organy innych okoliczności, do których spółka nawiązuje dopiero w skardze twierdząc, że jej sytuacja majątkowa świadczy o istnieniu ważnego interesu zobowiązanego, gdyż "zajęcie ruchomości wywoła znaczną szkodę oraz spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki, a nadto skutkować będzie zupełnym paraliżem działalności spółki". Bez wątpienia bowiem organ w postanowieniu wydanym na podstawie art. 13 § 1 u.p.e.a. zobowiązany jest do oceny wniosku w kontekście okoliczności podnoszonych przez zobowiązanego, a nie do poszukiwania samodzielnie argumentów mogących dowodzić, że egzekucja może mieć negatywny wpływ na działalność zobowiązanego. Skoro spółka nie powoływała się na tę okoliczność w kontekście przesłanki ważnego interesu zobowiązanego, to nie można oczekiwać od organu, by okoliczność tę zbadał z urzędu.

Nie można również zgodzić się ze skarżącą, iż błędem organów było niezbadanie w tej sprawie zaistnienia przesłanki ważnego interesu publicznego; jak zostało to wyjaśnione powyżej, art. 13 u.p.e.a. przesłanki takiej nie przewiduje, zaś przez "interes publiczny" należy rozumieć nakaz postępowania w sposób respektujący wartości wspólne dla całego społeczeństwa. W analizowanym przepisie występuje natomiast przesłanka ważnego interesu zobowiązanego, tj. okoliczności związanych z sytuacją samego zobowiązanego.

Przechodząc do kolejnych zarzutów sformułowanych w skardze Sąd wskazuje, że niezrozumiały jest zarzut oparty na tezie, iż organ nie wskazał, na jaki okres organ zwalnia składnik majątku zobowiązanego spod egzekucji, skoro w postanowieniu będącym przedmiotem oceny do takiego zwolnienia nie doszło wcale. W konsekwencji zarzut ten został uznany za niezasadny.

Sąd za prawidłowe uznał także stanowisko organu, zgodnie z którym dla uwzględnienia wniosku złożonego w trybie art. 13 u.p.e.a. niezbędne jest wykazanie przez wnioskodawcę, że istnieją inne składniki jego majątku, z którego będzie można przeprowadzić egzekucję. Organ stosując bowiem przywilej określony w tym przepisie musi mieć na uwadze cel postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 13 § 1 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów zarówno zobowiązanego jak i wierzyciela, dlatego też uregulowana tam instytucja nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna. Dokonując wykładni przesłanek określonych w tym przepisie należy mieć na uwadze podstawowy cel postępowania egzekucyjnego, jakim jest zaspokojenie wierzytelności. Z tego powodu argument organu o braku możliwości przeprowadzenia egzekucji z innych składników majątku nie może prowadzić do uchylenia zaskarżonego aktu. Organ w tym zakresie oparł się na twierdzeniu, iż nie ustalił innych składników majątku spółki, a spółka takich składników nie wskazała, zaś dochodzone zobowiązania przekraczają 4,5 mln zł. Jak przyjmuje się jednolicie w orzecznictwie sądowym, zobowiązany składając wniosek w trybie art. 13 § 1 u.p.e.a. powinien wskazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych. Skarżący nie wskazał żadnego innego majątku, z którego możliwa byłaby skuteczna egzekucja.

Można oczywiście twierdzić, że organ egzekucyjny mógł wezwać spółkę do wskazania innych składników majątku. W świetle niewykazania zaistnienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego nie było to jednak konieczne. W aktach sprawy zalega ponadto wniosek o ogłoszenie upadłości, jak natomiast wynika z monitora Sądowego i gospodarczego, Sąd Rejonowy dla W. Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych w postanowieniu z [...] listopada 2018 r., [...], oddalił wniosek spółki w oparciu o art. 13 ust. 1 P.u.n. (zgodnie z którym sąd oddala wniosek, jeśli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów). Nie sposób więc twierdzić, że spółka posiada inny majątek pozwalający na egzekucję ponad 4,5 mln zł, skoro jej majątek nie wystarczał w 2018 r. nawet na pokrycie kosztów postępowania egzekucyjnego. Co istotne, spółka poza formułowaniem zarzutów o nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego w tym zakresie, na żadnym etapie postępowania nie wskazała składników majątku, z których byłoby możliwe przeprowadzenie egzekucji w stopniu adekwatnym do kwot, które mogą zostać uzyskane ze sprzedaży spornych ruchomości.

Za niezasadny Sąd uznał także zarzut oparty na twierdzeniu, że do dnia złożenia skargi nie wydano ostatecznej decyzji określającej zobowiązania spółki. Kwestia prawidłowości i podstawy prawnej do prowadzenia egzekucji może być przez skarżącą kwestionowana za pomocą innych środków przewidzianych w u.p.e.a.; w analizowanej sprawie, z uwagi na jej granice, Sąd może jedynie zweryfikować prawidłowość postanowienia o odmowie zwolnienia składników majątku spod egzekucji.

Sąd nie podzielił także wątpliwości skarżącej co do poprawności formalnej samego postanowienia oraz co do nieodniesienia się do zarzutów spółki zawartych w zażaleniu. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie elementy wymagane w art. 107 § 1 k.p.a. oraz w § 3 tej ustawy. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ wyjaśnił rzetelnie i precyzyjnie, dlaczego i w oparciu o jakie dowody i fakty uważa, że w sprawie nie można było przyjąć, iż spółka przed 13 stycznia 2017 r. utraciła tytuł prawny do spornych ruchomości. Jeśli chodzi natomiast o złożone w postępowaniu administracyjnym zażalenie, to w istocie nie zawiera ono żadnych konkretnych zarzutów, lecz jedynie stwierdzenia natury ogólnej i przywołanie wyroków sądów. Skarżąca z niewiadomych powodów twierdzi, że organ wiedział o "łączącej strony umowy pożyczki", mimo że na tą okoliczność nie przedstawiła żadnych dowodów. Skarżąca zdaje się uważać, że jej twierdzenie co do istnienia pewnych okoliczności powinno być przez organ uznane za ich udowodnienie; tymczasem jest to stanowisko błędne.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, nie stwierdziwszy naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Z tej przyczyny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.