Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 455/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2010-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 4 pkt 1-6a, art.33 ust.1 i 4, 5, 5a,art. 87 ust.2, art. 92 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art.  31
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 879
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Komendant Placówki Straży Granicznej, powołując się na przepis art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. 2007r. Nr 125, póz. 874 z późn. zm.- dalej jako ustawa o td ) nałożył na S.K. prowadzącego przedsiębiorstwo pod nazwą "R" karę pieniężną w wysokości 4 000 zł w tym w wysokości:

- 2 000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego

zaświadczenia ( na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 4 oraz załącznika pkt 1. 4 ustawy o td,

* 500 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z

naruszniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty ( na podstawie

art. 92 ust. 1 i 4 oraz załącznika 1.7 ustawy o td ),

* 500 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z

naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie

prowadzenia wymaganej dokumentacji pracy kierowcy (na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 4

pkt 1. 8 ust 2 ustawy o td ),

* 1 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie

rejestrujące , które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu

kontrolnemu ( art. 92 ust. 1 i ust. 4 oraz załącznika nr pkt 11.1 ust. 1 lit. d ustawy o td ).

W uzasadnieniu decyzji organ l instancji wskazał, iż w dniu [...] listopada 2009 r. o godz. 14.20 na drodze krajowej nr 32 (1 km) do kontroli drogowej zatrzymano pojazd silnikowy marki [...] o nr. rej. [...] prowadzony przez S.P., użytkowany przez przedsiębiorstwo S.K. pod nazwą "R". W chwili kontroli w/w zespół pojazdów nie był załadowany. Do kontroli kierowca okazał: wypis z zaświadczenia na przewozy krajowe nr [...], dowód rejestracyjny pojazdu z obowiązkowym ubezpieczeniem OC, prawo jazdy, wykresówki za okresy: od [...] do [...].11., od [...] do [...].11.2009 r. W toku kontroli kierujący pojazdem zeznał, iż jedzie do Niemiec, do miejscowości [...] po transport opon oraz, że w dniu jej przeprowadzania odbył już jeden kurs przewożąc używane opony z Niemiec do Polski. Równocześnie kierowca zeznał, że według posiadanej przez niego wiedzy przedsiębiorca posiada jedynie zaświadczenie okazane do kontroli, tj. zaświadczenie na krajowe przewozy drogowe rzeczy na potrzeby własne oraz, że zawsze jeździł z zaświadczeniem okazanym do kontroli - w tym także za granicę. Jednocześnie w toku czynności kontrolnych ustalono, że przedsiębiorca nie posiada zezwolenia na międzynarodowe przewozy drogowe na potrzeby własne lub licencji na międzynarodowy przewóz rzeczy. Organ wskazał też, że w dniu [...] stycznia 2010 r. wpłynęły pisemne wyjaśnienia przedsiębiorcy, zarzucające, iż zaświadczenie o zezwoleniu na przewóz międzynarodowy nie jest wymagane przez służby niemieckie, a skoro kontrola miała miejsce na terytorium RP, wystarczające było zaświadczenia na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy, okazane do kontroli.

Powołując się na przepis art. 33. ust. 1, ust. 4 i 5 ustawy o td i ustalony w wyniku kontroli stan faktyczny oraz wyjaśnienia przedsiębiorcy organ stwierdził, że posiadanie zaświadczenia na krajowy na niezarobkowy przewóz drogowy uprawnia do wykonywania przewozów jedynie na terenie RP, zaś do wykonywania przewozów z przekroczeniem granicy RP upoważnia zaświadczenie na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy. Tym samym przewóz drogowy dokonywany w dniu [...] listopada 2009 r., po drodze krajowej nr 32, wobec braku wskazanego zaświadczenia realizowany był z naruszeniem przepisu art. 33 ustawy o td. Podkreślił także, iż nie znalazł podstaw prawnych do umorzenia prowadzonego postępowania w części dotyczącej wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, a tym samym odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej - stosownie do wniosku przedsiębiorcy zawartego w nadesłanych wyjaśnieniach.

Ponadto organ wskazał, iż w toku przeprowadzonych czynności kontrolnych, zostało stwierdzone naruszenie polegające na niewypełnieniu obowiązku zaopatrzenia kierowcy w zaświadczenia, o których mowa w art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę w określonych dniach przed rozpoczęciem przez niego przewozu drogowego ([...] października do [...] listopada i od [...] do [...] listopada 2010 r. Odnosząc się do wyjaśnień przedsiębiorcy, iż kontrolowany pojazd nie był w w/w/ okresie użytkowany, a on nie miał, możliwości dostarczenia kierowcy przedmiotowych zaświadczeń z uwagi na parkowanie pojazdu w odległości około 400 km od miejsca zamieszkania przedsiębiorcy i o podjęciu decyzji o przewozie niejako z dnia na dzień, organ l instancji wywiódł, iż zważywszy na datę przewozu i kontroli oraz okresy za które brak wymaganych dokumentów przedsiębiorca miał odpowiednio dużo czasu by dostarczyć je kontrolowanemu kierowcy. W ocenie organu zaistniały stan faktyczny przesądzał o naruszeniu przepisów w art. 92 ust. 1 w zw. z art. 87 ust. 1 ustawy o td, co stanowiło podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Również w tym przypadku organ wyjaśnił, iż nie znalazł podstaw prawnych do umorzenia prowadzonego postępowania w części dotyczącej wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.

Komendant wskazał także, iż w trakcie kontroli kierowca nie okazał wymaganej liczby wykresówek albo zaświadczeń, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców za okresy od [...] października do [...] listopada i od [...] do [...] listopada 2009 r., zeznając - w dniu kontroli - iż pracodawca nie wystawił mu zaświadczeń za okresy nie prowadzenia pojazdu jak też, że nigdy nie wystawiał takich zaświadczeń, pomimo faktu, że był przez kierowcę proszony o wystawienie takich dokumentów. Organ stwierdził, że przedsiębiorca składając w przedmiotowej kwestii wyjaśnienie, zasugerował, że zaświadczenie mogło zostać wystawione, niemniej jednak nie przedłożył organowi żadnych dowodów w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze, organ doszedł do przekonania, że przedsiębiorca nie zastosował się do obowiązku wymienionego w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców naruszając w ten sposób przepisy ustawy, co z kolei stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Jednocześnie Komendant nie stwierdził w odniesieniu do tego naruszenia podstaw prawnych do umorzenia prowadzonego postępowania w części dotyczącej wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie prowadzenia wymaganej dokumentacji dotyczącej pracy kierowcy, a tym samym odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej -stosownie do wniosku przedsiębiorcy.

Wreszcie organ wskazał, iż w toku kontroli stwierdzono, że zamontowane w kontrolowanym pojeździe urządzenie rejestrujące (tachograf) marki [...] o fabrycznych nr identyfikacyjnych [...] nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu. Datę ostatniego badania kontrolnego ustalono na podstawie tabliczki pomiarowej umiejscowionej na lewym słupku kabiny kierowcy, na dzień [...] maja 2003 r.. Ponadto w urządzeniu rejestrującym znajdowała się tabliczka pomiarowa od innego tachografu. oznaczonego nr fabrycznym [...] z datą badania [...] kwietnia2006 r.. Oględziny kabiny pojazdu, przeprowadzone w obecności kierowcy nie doprowadziły do odnalezienia innych tabliczek pomiarowych mogących świadczyć o wykonaniu badań okresowych urządzenia rejestrującego w innym terminie. Organ powołał się też na wyjaśnienia przedsiębiorcy, iż brak legalizacji tachografu jest jego niedopatrzeniem, spowodowanym wiekiem i problemami zdrowotnymi, a także nierzetelnością kierowcy, który nie poinformował go o potrzebie dokonania przeglądu okresowego.

Od wskazanej decyzji odwołanie wniósł S.K. podnosząc "niesłuszność nałożenia kar w zarzutach 2, 3 i 4" i kwestionując "zarzut części pierwszej decyzji". Wywodził, iż przejazd wykonywany był pojazdem o jakim mowa w art. 3 pkt h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 r. zatem akt ten nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na wyłączenie jego stosowania wobec przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 7,5 tony, używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy.

Ponadto w ocenie odwołującego dwukrotnie ukarano go za ten sam czyn, bowiem nałożono na niego karę zarówno za nieposiadanie przez kierowcę wykresówek z tachografu za wymagany przepisami okres jak i za brak zaświadczenia o niewykonywaniu przez kierowcę pracy jako prowadzącego pojazd. Wyjaśniał, iż brak odpowiedniej ilości wykresówek spowodowany był tym, że kierowca w wymaganym okresie nie wykonywał przewozu. Zatem wymierzenie kary mogło nastąpić jedynie za brak wymaganego zaświadczenia.

Rozpoznając sprawę ponownie w wyniku wniesionego odwołania, Komendant Oddziału Straży Granicznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. Nr 98 póz. 1071 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia na stronę kary w wysokości 500 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie prowadzenia wymaganej dokumentacji dotyczącej pracy kierowcy (Lp. 1.8.2. załącznika do ustawy). Natomiast utrzymał w mocy zakwestionowaną w odwołaniu decyzję w zakresie nałożenia kary pieniężnej na łączną kwotę 3 500 zł za naruszenia polegające na:

1) wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia ( Lp.

1.4. załącznika do ustawy o td ) sankcjonowanego karą 2 000 zł;

2) wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem

obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty ( Lp. 1.7. załącznika do

ustawy o td ) sankcjonowanego karą 500 zł;

3) wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu

kontrolnemu (Lp. 11.1 pkt l lit. d załącznika do ustawy o td) sankcjonowanego karą 1 000zł.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż w myśl art. 87 ust. 2 ustawy o td kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli określone dokumenty, w tym także wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 ustawy o td. Tymczasem kontrolowany w dniu [...] listopada 2009r. kierowca pojazdu marki [...] nr rej. [...] na wezwanie organu kontrolnego nie okazał wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne w międzynarodowym niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy, co zostało potwierdzone protokołem kontroli nr [...] z tego samego dnia. W toku postępowania, na wezwanie organu l instancji, zobowiązany przedstawił zaświadczenie Nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne w międzynarodowym niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy wydane dnia [...] grudnia 2009 r. czyli po dacie kontroli zatem nie mogło stanowić dowodu wywiązania się z obowiązku nałożonego na przedsiębiorcę w art. 33 ust. 1 ustawy o td. Uznał, iż w takiej sytuacji organ niższego stopnia zasadnie stwierdził naruszenie przepisów wynikających z ustawy i w konsekwencji nałożył karę w wysokości 2000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Wykonywany w dniu [...] listopada 210 r wypełniał bowiem przesłanki określone w art. 4 pkt 4 i pkt 6 ustawy o td. Komendant Oddziału Straży Granicznej wskazał, iż zawarte w odwołaniu twierdzenie, że pojazd silnikowy marki [...] nr rej. [...] użytkowany przez przedsiębiorstwo S.K. nie podlega przepisom rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz.UE.L 2006 Nr 102) nie znajduje oparcia w obowiązującym stanie prawnym. Zgodnie bowiem z postanowieniami rozporządzenia 561/2006, a w szczególności art. 3 lit. h spod obowiązywania przepisów w/w aktu prawnego w zakresie przewozu drogowego, wyłączone są przejazdy wykonywane pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Wyjaśnij, iż pojęcie "przewóz niehandlowy" jest odmienne od definicji "przewozu na potrzeby własne", którym posługuje się polski ustawodawca w art. 4 pkt. 4 ustawy o td. Przewóz o charakterze niehandlowym to przewóz nie związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, zarówno w formie transportu drogowego jak i przewozu na potrzeby własne. Wobec tego, w przypadku wykonywania przewozu na potrzeby własne ( niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy) w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o td istnieje obowiązek przestrzegania postanowień rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w zakresie czasu pracy kierowców oraz konieczność montażu, legalizacji oraz użytkowania tachografu. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż kierowca nie przedstawił do kontroli wymaganej liczby wykresówek, w związku z tym został wezwany przez funkcjonariuszy do okazania zaświadczenia potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu w określonych dniach. Kierowca nie posiadał i nie okazał na żądanie zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu ponieważ nie został w nie zaopatrzony przez przedsiębiorcę. Organ wskazał na wyjaśnienia strony w tym zakresie, zgodnie z którymi brak zaświadczenia wynikał z trudności logistycznych w ich dostarczaniu kierowcy, gdyż pojazdy parkowane są ok. 400 km od miejsca zamieszkania przedsiębiorcy. Podkreślił jednocześnie, iż zgodnie z art. 87 ust 3 ustawy td, to przedsiębiorca odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty i sprawą skarżącego jest zorganizowanie prowadzonej działalności gospodarczej w sposób gwarantujący przestrzeganie obowiązujących przepisów. W związku z powyższym, w ocenie organu II instancji, zaistniała podstawa stwierdzenia naruszenia przepisów wynikających z ustawy o td i w konsekwencji nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 500 zł ( załącznik do ustawy Lp. 1.7 tj. wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty).

Uchylając decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł za naruszenie określone w Lp. 1.8.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym tj. wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie prowadzenia wymaganej dokumentacji dotyczącej pracy kierowcy organ odwoławczy za uzasadniony uznał zarzut strony dotyczący podwójnego ukarania za niewyposażenie kierowcy w zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców. Zdaniem organu, stwierdzony w trakcie kontroli fakt niewyposażenia kierowcy w zaświadczenie o nie prowadzeniu pojazdu daje podstawę do ukarania za naruszenie, określone w Lp. 1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, nie stanowi natomiast podstawy do wymierzenia podwójnej kary Lp. 1.8.2. i Lp. 1.7. załącznika.

Na koniec organ wskazał, iż bezspornie ustalono, że zamontowane w kontrolowanym pojeździe urządzenie rejestrujące (tachograf) nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu. Wobec stwierdzenia braku tabliczek pomiarowych świadczących o wykonaniu aktualnych badań okresowych urządzenia rejestrującego zasadnym było, zdaniem organu II instancji, nałożenie na przedsiębiorcę kary w wysokości 1000 zł określonej w załączniku do ustawy Lp. 11.1 pkt 1 lit. d za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. S.K. zakwestionował decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w części obejmującej pkt 2 ppkt 1 i 2. Rozstrzygnięciu organu w zaskarżonej części zarzucał naruszenie art. 156 § 1 Kpa oraz art. 33 ust. 10 i art. 87 ust. 3 w zw. z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu skargi wywodził, iż decyzja w części obejmującej pkt 2 ust. 1 i 2 jest niesłuszna gdyż w stanie faktycznym sprawy nie było wymagane posiadanie zaświadczenia na międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne, bowiem nie jest ono wymagane na terenie Niemiec, a także w innych krajach Unii Europejskiej. Skarżący wskazywał, iż jego pracownik wykonywał w jego imieniu niezarobkowy przejazd na potrzeby własne na terenie kraju, na co posiadał stosowne zaświadczenia. Zdaniem skarżącego, transport ten nie miał charakteru międzynarodowego przewozu drogowego w rozumieniu ustawy o td, gdyż nie traktuje go tak państwo do którego był kierowany ( Niemcy) i na jego terenie zaświadczenie nie jest wymagane. Ponadto skarżący ponownie przytoczył swe wyjaśnienia w zakresie braku podstaw do stosowania w sprawie przepisów rozporządzenia WE nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r., podkreślając, iż stosownie do treści art. 3 lit. h wykonywanie przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 7,5 ton używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy nie podlega regulacji tego rozporządzenia. Podnosił iż pojęcie niezarobkowego przewozu rzeczy jest tożsame z definicja z art. 4 pkt ustawy o td , zatem nie był zobligowany do stosowania się do przepisów rozporządzenia i związanych z nim przepisów prawa krajowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Dokonując na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem należało uznać, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa warunkującego uchylenie zaskarżonego orzeczenia bądź stwierdzenia nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.).

Zaznaczyć na wstępie należy, że skargą zaskarżona została decyzja organu odwoławczego w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za naruszenia polegające na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia i z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.

Podstawę zastosowanych w sprawie sankcji stanowił przepis art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z 6 września 2001 r. o td, zgodnie z którym podmiot, który wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające w przepisów ustawy (...) podlega karze pieniężnej, przy czym wykaz naruszeń oraz wysokość kar pieniężnych określa załącznik do ustawy.

Według prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, nie zakwestionowanego w skardze, organy obu instancji miały podstawy by przyjąć, że w dniu kontroli tj. [...] listopada 2009 r. wykonywany był pojazdem użytkowanym przez firmę skarżącego, jako przedsiębiorcę, niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne. Mianowicie z akt sprawy wynika, że samochód używany do przewozu, stanowiący własność skarżącego, był prowadzony przez jego pracownika, a przedmiotem przewozu z Niemiec były używane opony. Podstawową działalnością gospodarczą skarżącego prowadzoną w kraju jest zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne oraz gospodarowanie odpadami. Do kontroli kierowca przedstawił m.in. wypis z zaświadczenia wystawionego [...] kwietnia 2009 r. na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne przedsiębiorcy działającego pod nazwą S.K. "R". Natomiast w toku postępowania skarżący złożył do akt zaświadczenie wystawione na jego rzecz z dnia [...] grudnia 2009 r. na międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy na potrzeby własne. Powyższe okoliczności pozwalały na zakwalifikowanie stwierdzonego w dniu kontroli przewozu, jako niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy. Stosownie do art. 33 ust. 1 i 4 ustawy przedsiębiorca w dniu kontroli dysponował zaświadczeniem na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy upoważniający do wykonywania przewozów wyłącznie na terytorium RP.

Spornym zagadnieniem w postępowaniu administracyjnym stało się to, czy w okolicznościach niniejszej sprawy brak posiadania w dniu kontroli przez przedsiębiorcę zaświadczenia na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy dawał podstawę do zastosowania sankcji w postaci kary pieniężnej. Skarżący w skardze, a wcześniej przed organami administracyjnymi, powołując się na niesprecyzowane przepisy unijne, a w szczególności na regulacje obowiązujące na terenie Niemiec, wykazywał, iż na przewóz do Polski przedmiotowego ładunku z miejscowości [...] nie było wymagane odrębne zaświadczenie.

Podkreślić w tym miejscu należy, że wbrew zarzutowi skargi w omawianym zakresie nie występuje w prawie wspólnotowym odmienna regulacja, która miałaby pierwszeństwo w zastosowaniu przed ustawodawstwem krajowym. Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 4 i 5a cyt. ustawy - zaświadczenie na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy uprawnia do wykonywania przewozów wyłącznie na terytorium RP, a zaświadczenie na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy uprawnia do wykonywania przewozów z przekroczeniem granicy RP. Z powyższych przepisów wynika więc wprost obowiązek uzyskania zaświadczenia na przewóz międzynarodowy, a więc taki, który ma być wykonywany z przekroczeniem granicy RP. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że zaświadczenie na przewóz międzynarodowy ma zakres szerszy gdyż uprawnia do wykonywania go zarówno na odcinku krajowym do granicy RP jak i na odcinku zagranicznym Nie ma zatem racji skarżący, który nie kwestionując wykonywania przewozu towaru z Niemiec, jednocześnie podważa obowiązek posiadania zaświadczenia na niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy.

Niezależnie jednak od zarzutu zawartego w skardze należało rozważyć, czy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy w istocie miał miejsce przewóz międzynarodowy wymagający stosownego zaświadczenia, a więc przewóz wykonywany z przekroczeniem granicy RP. Przypomnieć należy, że w decyzji organu pierwszej instancji zawarto ustalenie iż kierowca w dniu kontroli odbył już jeden kurs przewożąc używane opony z Niemiec . Ustalenia tego dokonano w oparciu o zeznania kierowcy, który przesłuchany w charakterze świadka zeznał, iż w dniu kontroli odbył już jeden kurs z miejscowości [...] do [...] (Niemcy) po używane opony i w chwili kontroli jechał ponownie do [...] po kolejny ładunek opon. Tym samym do kontroli doszło się podczas przewozu wykonywanego na tej samej trasie i w tym samym celu, jednak nieukończonego z powodu zatrzymania pojazdu przez patrol jeszcze przed przekroczeniem granicy, tj. przed wyjazdem z terytorium RP.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że na podstawie dokumentów oraz zeznań kierowcy ustalono, iż pojazdem był wykonywany międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne, przy czym wskazał: "Kierowca zeznał, iż w dniu kontroli wykonał wcześniej jeden kurs przewożąc towar na rzecz przedsiębiorstwa (...), a został zatrzymany przez patrol Straży Granicznej jadąc ponownie do miejscowości [...] po kolejny ładunek."

Z treści decyzji, a zwłaszcza przytoczonych stwierdzeń organów obu instancji nie wynika bezpośrednio i jednoznacznie - skutkiem którego z przejazdów ( kursu już odbytego, czy tego kontynuowanego, a nieukończonego powodu kontroli Straży Granicznej) była zastosowana wobec skarżącego sankcja.

Niewątpliwie jeden z przewozów dokonanych w dniu kontroli odbył się z przekroczeniem granicy RP, natomiast ponowny przejazd, podjęty w tym samym kierunku i celu, zakończył się na terytorium RP z uwagi na kontrolę Straży Granicznej.

W ocenie Sądu ustalony stan faktyczny dawał podstawę do stwierdzenia, że w dniu przeprowadzonej kontroli drogowej wykonywany był przewóz drogowy na rzecz skarżącego przedsiębiorstwa wymagający zaświadczenia na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy, uprawniający do wykonywania przewozów z przekroczeniem granicy RP.

Zastrzec jednak należy, że zastosowanie kary pieniężnej wskutek naruszenia przepisów ustanawiających obowiązek posiadania stosownego zaświadczenia i jego okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli (art. 87 ust. 2 w zw. z art. 33 ust. 5) wiązać należy z takim przewozem, który wykonany został z przekroczeniem granicy RP w sensie faktycznym, a nie tylko zamierzonym.

Za takim wnioskowaniem przemawia analiza przepisów dotyczących nie tylko niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne, ale też regulacji dotyczącej transportu drogowego. W myśl definicji ustawowych zawartych w art. 4 pkt 1, 2, 3, 4, 5, 6, 6a ustawy określenia niezarobkowy krajowy i międzynarodowy przewóz drogowy mieszczą się obok transportu drogowego w pojęciu "przewóz drogowy".

Ustawodawca określając "międzynarodowy transport drogowy" podał w definicji, że jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy RP. Z kolei przy definiowaniu niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego wskazano, że jest to przewóz na potrzeby własne wykonywany z przekroczeniem granicy RP. Zasadniczą różnicą między transportem drogowym a niezarobkowym przewozem drogowym jest to, że transport drogowy jest działalnością gospodarczą w zakresie przewozu osób i rzeczy, a przewóz drogowy na potrzeby własne ma charakter niezarobkowy, nieodpłatny i służebny wobec zasadniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę. Trudno przyjąć, aby określenia "międzynarodowy transport drogowy" oraz "niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy" miałyby mieć różne znaczenie. Podobnie jak przy definiowaniu krajowego transportu należy przyjąć, że niezarobkowy krajowy przewóz drogowy wykonywany jest na terytorium RP, a więc jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium RP. Natomiast niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy odbywa się z przekroczeniem granicy RP, co oznacza

- podobnie jak przy międzynarodowym transporcie drogowym - że jazda pojazdu między

miejscem początkowym a docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy RP.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na wyrok WSA w Gliwicach z 31 marca 2005 r. sygn. II SA/Ka 1391/03, w którym wyrażono pogląd, że istota transportu międzynarodowego polega na przewozie ludzi i rzeczy pomiędzy miejscem początkowym i docelowym, znajdującymi się w dwóch różnych państwach, a w rezultacie o zakwalifikowaniu usługi przewozowej do transportu międzynarodowego decyduje fakt przekroczenia granicy państwa przez transportowany ładunek. Oznacza to tym samym, że przejazd międzynarodowy częściowo wykonywany jest również na odcinku krajowym ( do

- lub od granicy RP ).

W ocenie Sądu również w niniejszej sprawie fakt przekroczenia granicy musiał być decydujący dla rozróżnienia przewozu krajowego od międzynarodowego.

Skoro w zaskarżonej decyzji stan faktyczny zawierał ustalenie co do przewozu w dniu kontroli towaru z Polski do [...] i z [...] do Polski, to uzasadniona była ocena organów administracji co do naruszenia przepisów wskazanych w decyzji, a w konsekwencji wymierzenie kary pieniężnej, przewidzianej w załączniku do ustawy pod pozycją Lp. 1.4.

Jako prawidłowe należało również uznać rozstrzygnięcie organu odwoławczego w zakresie kary pieniężnej nałożonej za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez spełnienia obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, a wyszczególnione w załączniku do ustawy pod pozycją Lp. 1.7.

Zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, póz. 879 ze zm.) kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub umowy AETR, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie., które zawiera następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, nieużytkowania karty kierowcy lub niesporządzenia wymaganych wydruków, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz.

Zaświadczenie powyższe pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli.

Według złożonego przez skarżącego oświadczenia, kierowca nie posiadał stosownych wykresówek z tachografu za okres od [...] października do [...] listopada i od [...] do [...] listopada 2009 r. ponieważ w dniach tych samochód nie był użytkowany. Pomimo tego kierowca nie przedstawił wymaganego przez art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców zaświadczenia, które winno być mu wystawione przez pracodawcę. Jeżeli więc kierowca nie przedłożył do kontroli ani wykresówek ani zaświadczeń, to należy za organami przyjąć, że w czasie kontroli nie posiadał stosownych dokumentów wymaganych przepisami. Pracodawca nie przedłożył ich też na wezwanie organu l instancji z dnia [...] grudnia 2009 r. Wobec tego zasadne było wymierzenie skarżącemu kary za niewyposażenie kierowcy w konieczną dokumentację (obowiązek posiadania wykresówek lub zaświadczeń: por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 251/08, Lex nr 491297; wyrok NSA z 17 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 759/08).

Odnosząc się do treści skargi należy stwierdzić, że niezasadny jest zarzut podniesiony wcześniej także w odwołaniu, że pojazd użytkowany przez skarżącego, jako przedsiębiorcę, nie podlega przepisom rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz.UE.L 2006 Nr 102, p.1)

Zgodzić się trzeba z argumentacją organu odwoławczego, który wskazał, że zgodnie z postanowieniami rozporządzenia 561/2006, a w szczególności art. 3 lit. h spod obowiązywania przepisów w/w rozporządzenia w zakresie przewozu drogowego, wyłączone są przejazdy wykonywane pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Użyte pojęcie przewozu niehandlowego jest odmienne od definicji przewozu na potrzeby własne, którym posługuje się polski ustawodawca w art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Przewóz o charakterze niehandlowym to przewóz niezwiązany z prowadzoną działalnością gospodarczą, zarówno w formie transportu drogowego jak i przewozu na potrzeby własne. Wobec tego, w przypadku wykonywania przewozu na potrzeby własne (niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy) w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym istnieje obowiązek przestrzegania postanowień rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w zakresie czasu pracy kierowców oraz konieczność montażu, legalizacji oraz użytkowania tachografu.

Uznając za trafne powyższe stanowisko zważyć również należy, że trudno byłoby znaleźć uzasadnienie do wyłączenia z omawianej regulacji pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanych do niezarobkowego przewozu rzeczy. Po pierwsze - wskazana kategoria pojazdów z uwagi na sposób użytkowania różni się znacząco od pojazdów objętych wyłączeniem uregulowanym w art. 3 cyt. rozporządzenia, a po drugie - z punktu widzenia celu dla jakiego zastosowano wyłączenia określonych przewozów drogowych niezasadne byłoby różnicowanie tych kategorii pojazdów, które według ustawodawstwa krajowego są zaliczane do transportu krajowego i niezarobkowego przewozu drogowego i zdefiniowane łącznie jako przewóz drogowy, zgodnie z art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym.

Na zakończenie zaznaczyć należy, że skarżący formułując przedmiotowy zarzut w odwołaniu, a następnie w skardze powoływał się na fakt. iż w rozporządzeniu ( WE) nr 561/2006 mowa jest również o "niezarobkowym przewozie rzeczy". Wyjaśnienia zatem wymaga, iż podnosząc zarzut, że rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami (...) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy skarżący powoływał się na nieobowiązującą treść art. 3 pkt h cyt. rozporządzenia. Wskutek sprostowania zamieszczonego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z 26 lutego 2008 r. (Dz. U. UE.L.2008 nr 51, p. 27) - treść omawianego przepisu jest następująca: niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami (...) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy.

Z tych wszystkich względów skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ppsa.