Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1080/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego R. O. kwotę [...]([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2018 r. poz. 2096, dalej: k.p.a.) w związku z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. 2019 r. poz. 341, dalej: u.k.p.) oraz § 10 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. 2016 r., poz. 231 z późn. zm.) odmówił zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B R. O. (dalej także jako skarżący).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wykonaniu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] czerwca 2017 r. pod sygn. akt II K [...] orzeczono w stosunku do skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres [...] lat z wyłączeniem kategorii B. Na poczet orzeczonego środka karnego sąd zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] kwietnia 2017 r. Koniec orzeczonego środka karnego upływa z dniem [...] marca 2020 r. włącznie. W przedmiotowej sprawie zostało zatrzymane zagraniczne prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, C1, C, C1+E, C+E, T numer [...], wydane dnia [...]kwietnia 2013 r. przez [...], które zgodnie z art. 97 ust. 1 u.k.p. zostało z urzędu wymienione na polskie krajowe prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, C1, C, C1+E, C+E, T. W dniu [...] marca 2019 r. wpłynął odpis postanowienia Sądu Rejonowego w K. o sygn. akt II Ko [...] z dnia [...] lutego 2019 r., którym Sąd postanowił o dalszym wykonywaniu wobec skazanego R. O. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową z wyłączeniem kategorii B, która nie jest objęta środkiem karnym, o którym mowa w art. 2 pkt 84 ustawy zdnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 z późn. zm., dalej: u.p.r.d.).

W dniu [...] kwietnia 2019 r. wpłynął wniosek R. O. o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii B. W związku z tym w dniu [...] kwietnia 2019 r. Starosta K. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B. Strona została poinformowana, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. przed wydaniem decyzji rozstrzygającej w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego może zapoznać się z dokumentami zebranymi w przedmiotowej sprawie oraz wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, ponadto można złożyć w przedmiotowej sprawie końcowe oświadczenie.

W toku postępowania strona złożyła końcowe oświadczenie, zapoznając się z materiałem dowodowym, nie wnosząc żadnych uwag i wniosków oraz prosząc o natychmiastowe wydanie decyzji rozstrzygającej.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Zgodnie ze znowelizowaną treścią art. 12 ust. 2 u.k.p. zmienioną od dnia [...] października 2014 r. na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 2014r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 970) przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: B1 lub B – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A.

W związku z orzeczonym przed Sąd Rejonowy w K. postanowieniem o dalszym wykonywaniu wobec skazanego R. O. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową z wyłączeniem kategorii B, która nie jest objęta środkiem karnym, o którym mowa w art. 2 pkt 84 u.p.r.d. prawo jazdy kategorii B nie może zostać wydane, ponieważ pierwotny zakaz nadal obowiązuje.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. oraz zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami wyniku negatywnej weryfikacji dokumentów organ I instancji odmówił zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł R. O. wnosząc o jej uchylenie.

Podkreślił, że Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia [...] lutego 2019r. sygn. akt II Ko [...] orzekł o dalszym wykonywaniu wobec niego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową z wyłączeniem kategorii B, która nie jest objęta środkiem karnym, o której mowa w art. 2 pkt 84 u.p.r.d. Dalej przytoczył treść art.103 ust. 3a i art. 12 ust. 1a u.k.p.

Odnosząc się do ostatniego zdania na stronie drugiej decyzji stwierdził, że urzędnik Starostwa Powiatowego w K. w niewłaściwy sposób interpretuje wyrok Sądu, ponieważ jak sam napisał pierwotny zakaz nadal obowiązuje, co nie jest zgodne z prawdą, ponieważ Sąd skorzystał z instytucji zmiany środka karnego z pierwotnego zakazu prowadzenia pojazdów na zakaz prowadzenia pojazdów z blokadą alkoholową z wyłączeniem prawa jazdy kategorii B. Sąd korzystając z art. 182a § 1 k.k.w. nie wymierzył nowego środka karnego, lecz jedynie zmniejszył zakres przedmiotowy orzeczonego zakazu. Przepis ów realizuje jedną z fundamentalnych zasad prawa karnego wykonawczego, jaką jest zasada modyfikowania kar i środków w postępowaniu wykonawczym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr SKO – [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wyjaśniło, że jak wynika z akt sprawy (m.in. z pisma – zawiadomienia o wykonaniu środka karnego Starosty [...] z dnia [...] lipca 2017 r.) skarżącemu został zatrzymany dokument prawa jazdy w dniu [...] kwietnia 2017 r.,

Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2017 r., sygn. akt II K [...] Sąd Rejonowy w K. orzekł w pkt 3 w zw. z pkt 4 wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres [...] lat z wyłączeniem kategorii B, przy czym okres powyższy liczony jest od dnia zatrzymania prawa jazdy, tj. od dnia [...] kwietnia 2017 r. Wyrok uprawomocnił się w dniu [...] czerwca 2017 r.

Z kolei wyrokiem z dnia [...] lutego 2019 r. sygn. akt II Ko [...] powyższy Sąd orzekł o dalszym wykonywaniu wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, o której mowa w art. 2 pkt 84 u.p.r.d.

W dniu [...] kwietnia 2019 r. wpłynął do siedziby organu pierwszej instancji wniosek R. O. o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kat. B z uwagi na powyższy wyrok z dnia [...] lutego 2019r. W związku ze złożeniem powyższego wniosku organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącego pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. o prawie do czynnego udziału w postępowaniu oraz o możliwości wypowiedzenia się do zebranych dowodów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że materialną podstawę w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, która określa m. in. zasady uzyskiwania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami oraz zatrzymywania dokumentów stwierdzających posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami. Zgodnie z przepisem art.12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obwiązywania tego zakazu.

Jak z kolei stanowi art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w zakresie prawa jazdy m. in. kategorii B – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A.

Powyższy przepis art. 12 ust. 2 u.k.p. obowiązuje od dnia [...] października 2014 r. na mocy ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że treść tego przepisu jest w swoim brzmieniu jednoznaczna i bezsporna – w przypadku osób, wobec których został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii A, nie może zostać zwrócone prawo jazdy kategorii m. in. B - w okresie obowiązywania tego zakazu. Zaznaczono, że treść znowelizowanego przepisu art. 12 ust. 2 znajduje zastosowanie w stosunku do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów po wejściu w życie ustawy (tj. po [...] sierpnia 2014 r., natomiast art. 12 ust. 2 wszedł w życie w dniu [...] października 2014 r.).

W niniejszej sprawie bezsprzecznym jest, że wobec skarżącego został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych m. in. kategorii A – w związku z czym, na podstawie powyższych przepisów art. 12 u.k.p., nie może zostać stronie wydane, zwrócone prawo jazdy ani mogą zostać przywrócone uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B.

W przepisie art. 6 ust. 1 u.k.p. wymienione zostały kategorie prawa jazdy, które uprawniają do kierowania poszczególnymi pojazdami, zespołami pojazdów. Wyrok Sądu z dnia [...] lutego 2019 r. stanowi o dalszym wykonywaniu wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów - konkretyzując jedynie, że chodzi o pojazdy niewyposażone w blokadę alkoholową. Jak bowiem wynika z przepisu art. 2 pkt 84 u.p.r.d. jest to urządzenie techniczne uniemożliwiające uruchomienie silnika pojazdu silnikowego i pojazdu szynowego, w przypadku gdy zawartość alkoholu w wydychanym przez kierującego powietrzu wynosi co najmniej o,1 mg alkoholu w 1 dm3. Tym samym w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ pierwszej instancji słusznie przyjął, iż wobec skarżącego w dalszym ciągu obowiązuje zakaz prowadzenia pojazdów m. in. kategorii A. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że zgodnie z treścią przepisu art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej rozstrzygają na podstawie przepisów prawa. Treść przepisu art. 12 u.k.p. świadczy, iż decyzje wydawane w jego oparciu mają charakter związany, co oznacza, iż organom administracji publicznej nie pozostawiono żadnej swobody działania w ramach tzw. "uznania administracyjnego". Ponadto, jak podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wyrokach ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji – zwłaszcza, jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wyrokach (por. wyrok NSA z dnia [...] listopada 2017 r. sygn. akt I OSK [...], czy też z dnia [...] października 21017 r., sygn. akt I OSK [...]) z wyroku karnego wynika dla stron bezpośredni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w tym przypadku m. in. kategorii A. Jednakże pośrednio – poprzez obowiązującą organy administracji publicznej treść przepisu art. 12 ust. 2 u.k.p. – również zakaz prowadzenia pojazdów kategorii B. Decyzja organów konkretyzuje jedynie swą treścią obowiązujące wobec skarżącego zakazy z uwzględnieniem przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Nie modyfikuje zatem w żaden sposób środka karnego. Uwzględnia jedynie treść ustawy o kierujących pojazdami zawierającej wykaz dolegliwości będących skutkiem (wprost) środka karnego orzeczonego przez sąd karny. Ponadto ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości.

W orzecznictwie administracyjnym ugruntowana jest już linia orzecznicza potwierdzająca powyższe stanowisko. W wyroku z dnia [...] stycznia 2018 r, sygn. akt II SA/Ol [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że "wolą ustawodawcy było wywołanie dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdu innych kategorii i to nawet wówczas gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyrok z dnia [...] listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Po [...] wskazał, że "ustawodawca ma prawo wiązać ze skazaniem karnym określone skutki i przepisy tego rodzaju mają zastosowanie nawet, jeśli nie orzeczono w wyroku sądowym określonego zakazu. Nie ma tu mowy o rozszerzaniu zakresu orzeczonego przez sąd powszechny środka karnego, bądź o podważaniu jego orzeczenia. Nie dochodzi też do podwójnego karania, skoro odmowa zwrotu dokumentu prawa jazdy określonej kategorii ma charakter administracyjny (by prewencyjnie chronić innych uczestników ruchu), a zakaz z art. 42 k.k. ma charakter karny (sankcyjny). Są to zatem uregulowania wynikające z różnych reżimów odpowiedzialności za popełniony czym". Również w innym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny – z dnia [...] kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK [...] – podał, że "wyroki sądu karnego lub poszczególne elementy sentencji takiego wyroku mogą wywoływać autonomiczne skutki prawne w sferze prawa administracyjnego. Innymi słowy, może zdarzyć się tak, że przepis prawa administracyjnego opisuje konsekwencje prawne wydania przez sąd karny orzeczenia o określonego treści. Przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. przewidują "rozciągnięcie" okresu, w którym nie może zostać wydane prawo jazdy kategorii B, na okres obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów kategorii AM, A1, A2 lub A. Jeśli zatem organ administracji ustali, że wobec osoby biegającej się o wydanie lub zwrot prawa jazdy bądź przywrócenie uprawnień w zakresie prawa jazdy kategorii B obowiązuje zakaz prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii AM, A1, A2 lub A to – na mocy jednoznacznego brzmienia art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy – prawo jazdy nie może zostać takiej osobie wydane.

W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zarzuty i argumenty podniesione przez skarżącego w odwołaniu są bezzasadne i nie mają wpływu na wynik sprawy. Tym samym zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z przepisami obowiązującego prawa oaz jest w pełni słuszna i zasadna. Zaznaczono, iż w odwołaniu skarżący przytacza treść art. 103 u.k.p., który dotyczy instytucji przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami. Tymczasem przedmiotem niniejszego postępowania jest zwrot zatrzymanego prawa jazdy.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do WSA w Poznaniu R. O. zarzucając, że SKO pominęło w swej decyzji zarzut odwołania oparty na art. 12 ust. 1a u.k.p.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

W niniejszej sprawie przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B R. O.. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r. poz. 978, wcześniej i dalej: u.k.p.).

Artykuł 12 u.k.p. zawiera katalog przesłanek negatywnych wydania prawa jazdy, co oznacza, że spełnienie choćby jednej z nich wyklucza możliwość uzyskania dokumentu. Do przesłanek tych należy m. in. orzeczenie prawomocnym wyrokiem sądu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu (art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p.). Stosownie zaś do art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p., przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A. Przytoczone przepisy tworzą regulację, w myśl której jeżeli na mocy prawomocnego wyroku sądu orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów kategorii AM, A1, A2 lub A, to skutkuje to prawnym zakazem wydania prawa jazdy kategorii B1 lub B, w okresie trwania tego zakazu także wtedy, gdy zakaz nie obejmuje swym zakresem tychj kategorii. Nie budzi wątpliwości, że u podstaw wprowadzenia rozwiązań prawnych z art. 12 ust. 2 u.k.p. było wyeliminowanie z ruchu drogowego osób, które znacząco zagroziły bezpieczeństwu komunikacji (m. in. nietrzeźwych kierujących). W orzecznictwie wskazuje się, że wolą ustawodawcy było uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi. Jednocześnie podkreśla się, że jest to dodatkowa, niezależna od sankcji karnej, sankcja administracyjna (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia [...] lutego 2018 r., sygn. akt. II SA/Po [...], dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).

Sąd orzekający podziela powyższą wykładnię prawa.

W kontrolowanej sprawie istotne jest jednak, że zgodnie z art. 12 ust. 1a u.k.p., dodanym ustawą z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541 z późn. zm.), przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się w przypadku orzeczenia sądu o wykonywaniu zakazu prowadzenia pojazdów w postaci, o której mowa w art. 182a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2018 r. poz. 652, 1010, 1387 i 2432, dalej: k.k.w.). Z kolei art. 182a § 1 k.k.w. stanowi: "Jeżeli zakaz prowadzenia pojazdów był wykonywany przez okres co najmniej połowy orzeczonego wymiaru, a w przypadku zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego na podstawie art. 42 § 3 lub 4 Kodeksu karnego przez okres co najmniej [...] lat, sąd może orzec o dalszym wykonywaniu tego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, o której mowa w art. 2 pkt 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990, 2244 i 2322 oraz z 2019 r. poz. 53 i 60), jeżeli postawa, właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz zachowanie w okresie wykonywania środka karnego uzasadniają przekonanie, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Przepis art. 182 § 1 stosuje się odpowiednio".

Na gruncie niniejszej sprawy bezspornie ustalono, że wyrokiem z dnia [...] czerwca 2017 r. w sprawie o sygn. II K [...] Sąd Rejonowy w K. orzekł wobec R. O. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres [...] lat z wyłączeniem kategorii B. Ustalono również, iż postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. Sąd Rejonowy w K. na podstawie art. 182a § 1 k.k.w. orzekł o dalszym wykonywaniu wobec skazanego R. O. środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową z wyłączeniem kategorii B, która nie jest objęta środkiem karnym, o której mowa w art. 2 pkt 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.

Słusznie podnosi skarżący, iż zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, w ogóle nie odniosły się do faktu orzeczenia przez sąd powszechny o wykonywaniu zakazu prowadzenia pojazdów w postaci, o której mowa w art. 182a § 1 k.k.w. i w konsekwencji zaniechały zastosowania art. 12 ust. 1a u.k.p. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., w oparciu o który Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...], nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Wynika to wprost z brzmienia art. 12 ust. 1a u.k.p. stanowiącego, że w określonym w tym przepisie układzie faktycznym "przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się". Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że skoro art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p. odsyła do ust. 1 pkt 2, to tylko łączne zastosowanie tych dwóch przepisów pozwala na zrekonstruowanie normy prawnej. Wyłączenie przez art. 12 ust. 1a u.k.p. stosowania art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. implikuje wyłączenie stosowania odsyłającego do niego przepisu art. 12 ust. 2 u.k.p.

W świetle wszystkich przytoczonych wyżej przepisów należy stwierdzić, że co do zasady zatrzymane prawo jazdy nie może być zwrócone osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, a także w zakresie prawa jazdy kategorii B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A, jednakże nie dotyczy to osoby, wobec której sąd na podstawie art. 182a § 1 k.k.w. orzekł o dalszym wykonywaniu tego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową.

Za taką interpretacją przemawia istota przepisu art.182a § 1 k.k.w. Powyższa regulacja przewiduje możliwość złagodzenia represyjności orzeczonego uprzednio środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ten sposób, że sąd może orzec o dalszym wykonywaniu tego środka w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych niewyposażonych w blokadę alkoholową, o której mowa w art. 2 pkt 84 ustawy z 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.). Wydanie przez sąd postanowienia na podstawie art. 182a § 1 k.k.w. oznacza, że środek karny zakazu prowadzenia pojazdów jest wykonywany w dalszym ciągu i obowiązuje w okresie pierwotnie orzeczonym, traci jednak bezwzględny charakter, bowiem jego zakres zostaje zmodyfikowany i zawężony wyłącznie do pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, "skazany tym samym będzie mógł się ubiegać o przywrócenie uprawnień, względnie o uzyskanie uprawnień do prowadzenia pojazdów w zakresie limitowanym rozstrzygnięciem podjętym na podstawie art. 182a § 1 k.k.w., czyli do kierowania pojazdem wyposażonym w blokadę alkoholową, o której mowa w art. 2 pkt 84 u.p.r.d." (zob. D. K.. Art. 182(a). W: Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, wyd. IV. Wolters Kluwer Polska, 2018). Dodać należy, że interpretacja przeciwna, tj. wykluczająca zwrot prawa jazdy w wypadku wydania przez sąd orzeczenia na podstawie art. 182a § 1 k.k.w., czyniłaby ten przepis niewykonalnym. Nie sposób założyć, że celem ustawodawcy było ustanowienie przepisu, którego efektywne zastosowanie w żadnym wypadku nie jest możliwe. Należy także zauważyć, iż zgodnie z art. 103 ust. 3a u.k.p. "Przywrócenie uprawnień następuje również w przypadku orzeczenia sądu o wykonywaniu zakazu prowadzenia pojazdów w postaci, o której mowa w art. 182a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy. Wydając decyzję o przywróceniu uprawnienia do kierowania pojazdami, starosta wpisuje do prawa jazdy informację o ograniczeniu, o którym mowa w art. 13 ust. 5 pkt 7. Wpis dokonywany jest z urzędu, na okres trwania zakazu prowadzenia pojazdów, po uiszczeniu przez osobę ubiegającą się o przywrócenie uprawnienia opłaty, o której mowa w art. 10 ust. 1, oraz opłaty ewidencyjnej". W art. 13 ust. 5 pkt 7 u.k.p. przewidziano, że prawo jazdy może zawierać ograniczenia uprawnienia do kierowania wyłącznie pojazdem wyposażonym w blokadę alkoholową, o której mowa w art. 2 pkt 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Możliwość zawarcia takiej wzmianki w dokumencie prawa jazdy stanowi kolejny argument przemawiający za przyjęciem, że w przypadku wydania przez sąd powszechny postanowienia w oparciu o art. 182a § 1 k.k.w. prawo jazdy podlega zwrotowi, z zastrzeżeniem stosownych ograniczeń.

Sądowi znany jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 października, który zapadł w sprawie III SA/Kr [...] (dostępny w CBOSA). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zaprezentował pogląd, zgodnie z którym modyfikacja treści środka karnego w oparciu o art. 182a § 1 k.k.w. nie zezwala organowi na zwrot dokumentu prawa jazdy, bowiem w art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p. ustawodawca nie uwzględnił przypadku modyfikacji środka karnego w trakcie jego wykonywania. Sąd w niniejszym składzie stanowiska tego nie podziela. Argumentacja, że środek karny wykonywany jest w dalszym ciągu, bowiem postanowienie wydane przez sąd powszechny na podstawie art. 182a § 1 k.k.w. nie modyfikuje czasu, na jaki został orzeczony środek karny zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, i z tego powodu prawo jazdy nie może być zwrócone, jest w ocenie Sądu nietrafna. Istotą regulacji z art. 182a § 1 k.k.w. jest właśnie zmiana sposobu wykonywania środka karnego, bez możliwości zmiany okresu obowiązywania zakazu, który został już orzeczony w wyroku skazującym i w orzeczonym okresie w dalszym ciągu obowiązuje. Sąd może orzec o dalszym wykonywaniu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, o której mowa w art. 2 pkt 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym tylko, jeżeli zakaz prowadzenia pojazdów był wykonywany przez okres co najmniej połowy orzeczonego wymiaru, a w przypadku zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego na podstawie art. 42 § 3 lub 4 Kodeksu karnego przez okres co najmniej 10 lat, oraz po spełnieniu przez skazanego wskazanych warunków (jeżeli postawa, właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz zachowanie w okresie wykonywania środka karnego uzasadniają przekonanie, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji). Nie ma zarazem możliwości orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową na innej podstawie, jako pierwotnej postaci środka karnego. Przepis mówi o "dalszym wykonywaniu" środka, a więc w okresie pozostałym do wykonania. Przyjęcie zaprezentowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stanowiska prowadziłoby zatem do uznania, że przepis art. 182a § 1 k.k.w. jest w istocie martwy, co przeczy zasadzie racjonalności prawodawcy i jest nie do zaakceptowania na gruncie konstytucyjnych zasad zaufania obywatela do państwa, pewności prawa oraz działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.

Jednocześnie, w ocenie Sądu w niniejszym składzie, brak jest podstaw do przełamania rezultatów wykładni językowej przepisu art. 12 ust. 1a u.k.p., który w sposób jednoznaczny wskazuje przypadek, w którym przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się. Wypada przy tym zaznaczyć, że konieczność zapewnienia bezpieczeństwa w komunikacji została uwzględniona w treści art. 182a § 1 k.k.w.

Z tych względów, zdaniem Sądu, w świetle przywołanych okoliczności faktycznych oraz obowiązujących przepisów prawnych, zarówno decyzja Starosty [...] o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, jak i decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] nie odpowiadały prawu, nie uwzględniały bowiem normy wynikającej z przepisu art. 12 ust. 1a u.k.p. Starosta, stosownie do kategorycznego brzmienia powyższego przepisu, winien wydać decyzję o zwrocie zatrzymanego prawa jazdy, z uwzględnieniem treści art. 13 ust. 5 pkt 7 i postanowienia Sądu Rejonowego w K., wydanego na podstawie art. 182a § 1 k.k.w.

Podkreślić trzeba, iż Sąd nie kwestionuje utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej stosowania art. 12 ust. 2 u.k.p. i w pełni podziela pogląd, że ustawowy zakaz wydania lub zwrotu dokumentu prawa jazdy został rozciągnięty na te kategorie, które nie zostały objęte orzeczonym w wyroku zakazem prowadzenia pojazdów. Orzeczenia, cytowane przez organy administracji w uzasadnieniach wydanych decyzji, nie odnoszą się jednak do sytuacji, w której zapadło postanowienie na gruncie art. 182a § 1 k.k.w. i zastosowanie znalazł art. 12 ust. 1a u.k.p., co odróżnia sprawę niniejszą.

Konkludując, w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art.12 ust. 1a u.k.p. i błędne przyjęcie, że przepis ten w niniejszej sprawie nie obowiązuje. Uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, wadliwie została bowiem ustalona norma prawna znajdująca w sprawie zastosowanie i stanowiąca materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz, przy zastosowaniu art. 135 p.p.s.a, poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] (pkt 1 wyroku).

Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach postępowania (pkt 2 wyroku).