Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1765/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 2, art. 25 ust. 1, art. 35
journal: Dz.U. 2021 poz 510
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Maciej Kobak AWSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1765/21

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. P. (dalej: Skarżący) reprezentowanego przez adwokat E. O. jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z 1 października 2021 r. nr O-III.621.1.30.2021 orzekająca o wymeldowaniu z pobytu stałego M. P. pod adresem: [...].

Jak wynika z akt sprawy, 23 grudnia 2020 r. W. P. złożył wniosek o wymeldowanie [...] – M. P. z lokalu pod adresem: [...]. We wniosku podał, że w/w opuścił dobrowolnie przedmiotowy lokal w styczniu 2020 r. i nie jest mu znane miejsce jego pobytu. Wnioskodawca podkreślił, że M. P. wraz z żoną M. P.1 niejednokrotnie opuszczali w/w lokal na dłuższy okres czasu. Zaznaczył, że M. P. i jego żona pozostawili w lokalu jedynie część rzeczy, które nie nadają się do użytkowania. W. P. wskazał, że M. i M. P. szantażowali go uzależniając opuszczenie spornego lokalu, którego jest właścicielem, od wypłacenia im odpowiedniej kwoty pieniężnej. Ponadto wnioskodawca wskazał na nieodpowiednie zachowanie się mieszkańców spornego lokalu ([...]) oraz [...] i [...]czyny: np. wykonanie w w/w lokalu mieszkalnym [...] przyłącza kanalizacyjnego i przerobienie istniejącej instalacji elektrycznej, czego konsekwencją były koszty likwidacji tych przyłączy i niezapłacone rachunki za zużycie mediów.

W toku postępowania ustalono, że właścicielem domu mieszkalnego pod adresem [...], jest W. P. (na podstawie aktu notarialnego Rep. [...]). Od dnia [...] października 1994 r. w domu pod adresem [...] zameldowany na pobyt stały jest M. P.

Na podstawie postępowania dowodowego ustalono, że M. P. nie przebywa pod adresem pobytu stałego od stycznia 2020 r., a aktualne miejsce jego pobytu nie jest znane. Wobec powyższego organ I instancji podjął działania w celu ustalenia miejsca pobytu M. P. w Wielkiej Brytanii, kierując pismo do Konsulatu Rzeczypospolitej Polskiej w J.

W trakcie oględzin mieszkania ustalono, że przedmioty materialne, meble, pościel i odzież, dokumenty należą do M. i M. P., jednak nie stwierdzono rzeczy osobistych i osobistego użytku, należących do M. P. Podczas oględzin stwierdzono, że dom jest niezamieszkały, zaniedbany i nosi znamiona zniszczeń. W jednym z pokoi jest wybite okno zasłonięte dyktą, drzwi wejściowe i pokojowe są zdewastowane, brak jest licznika energii elektrycznej. W protokole oględzin zaznaczono, że M. i M. P. nie posiadają umowy najmu lokalu.

Pismem z dnia 30 kwietnia 2021 r. pełnomocnik Skarżącego wniosła o odmowę wymeldowania w/w osoby. W uzasadnieniu wskazała, że M. P. przebywa wraz z żoną w Anglii, gdzie tymczasowo wyjechali w celach zarobkowych, jednak z jego strony istnieje wola powrotu do lokalu pod adres stałego zameldowania, tj. [...]. M. P. nie wyjechał za granicę z zamiarem stałego pobytu, o fakcie wyjazdu do Anglii poinformował właściciela domu, który wiedział o miejscu jego pobytu i znał adres, jednak celowo go nie wskazał. Pełnomocnik podkreśliła, że przedłużający się pobyt M. i M. P. w Wielkiej Brytanii był spowodowany pandemią COVID-19 i zamknięciem granic oraz fakt, że wielokrotnie M. i M. P. wyjeżdżali poza granice kraju i nigdy nie mieli problemu z powrotem pod adres pobytu stałego. Pozostawili w lokalu mieszkalnym swoje rzeczy osobiste, ubrania i dokumenty. W spornym lokalu przed wyjazdem wykonali remont, a właścicielowi pozostawili klucze, gotówkę na opłaty rachunków i stosowne pełnomocnictwa. Pełnomocnik zaznaczyła, że M. i M. P. opłacają rachunki i ponosili koszty utrzymania domu osobiście lub pozostawiając właścicielowi pieniądze przeznaczone na ten cel. Pełnomocnik podkreśliła, że jej mocodawca zaprzecza, aby dopuszczał się czynów [...], czy naruszających [...] i oświadczył, że nie toczy się przeciwko niemu żadne postępowanie [...].

W toku postępowania organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, jak również dokonał przesłuchania świadków zawnioskowanych przez strony postępowania. Fakt opuszczenia lokalu przez M. P. co najmniej od ponad roku i wyjazdu za granicę potwierdzili: T. M., C. G., S. N., B. N. S. N. wskazała, że nikt nie zmuszał jej syna do opuszczenia lokalu, a od czasu opuszczenia domu pod adresem [...] nie odwiedzał go i nie próbował do niego powracać. Świadek podkreśliła, że M. i M. P. nie partycypują w kosztach utrzymania domu pod adresem [...] twierdząc, że nie jest to ich własność majątkowa. Polisy ubezpieczeniowe i podatek od nieruchomości opłaca jej syn W. P. (właściciel spornego lokalu i wnioskodawca). Państwo M. i M. P. opłacali rachunki za energię elektryczną, tj. opłatę abonamentową oraz w bardzo różnych terminach uiszczali opłatę za zużycie wody. Podkreśliła, że nie miały miejsca sytuacje utrudniania korzystania ze spornego lokalu M. P. Niestety w w/w lokalu dochodziło często naruszania zasad współżycia społecznego i rodzinnego oraz [...], w których to niejednokrotnie interweniowała Policja. Podobnie B. N. potwierdził, że Państwo M. i M. P. przebywają na wyspie [...] i od wyjazdu nie powracali do lokalu pod adres pobytu stałego [...]. Podkreślił, że w/w traktowali dom pod adresem [...], jako bazę lokalową na krótkie powroty zza granicy, a nie jako miejsce stałego pobytu. Nie inwestowali również środków finansowych wskazując na brak własności budynku. Dokonywali nawet [...] przyłączy mediów w spornym lokalu (m.in. kanalizacyjnego), nie partycypowali w kosztach utrzymaniu domu, opłacali jedynie rachunki za energię elektryczną. Z kolei M. N. twierdziła, że wszelkie długi związane z nielegalnym poborem mediów i koszty utrzymania nieruchomości ponosił właściciel oraz matka M. P. – S. N.

Z kolei przesłuchani na wniosek strony skarżącej świadkowie: D. P., J. R., P. T., K. R. potwierdzili, że M. P. wyjechał na wyspę [...] wraz z żoną M. P.1 w celach zarobkowych, a ich obecny pobyt za granicą prawdopodobnie przedłuża się przez trwającą pandemię COVID-19. Świadkowie zaznaczyli, że w/w często wyjeżdżali za granicę, i powracali pod adres pobytu stałego [...] około 2 do 4 razy w roku (ostatni raz przebywali w spornym lokalu w czasie Świąt Bożego Narodzenia w 2020 r.) W składanych zeznaniach informowali, że powroty zza granicy Pani M. i M. P. do spornego lokalu odbywały się bezkonfliktowo oraz to, że w/w osoby w dalszym w ciągu mają zamiar powrotu do budynku mieszkalnego pod adresem [...]. Wszyscy świadkowie potwierdzili również, że Państwo M. i M. P. inwestowali w budynek mieszkalny pod adresem [...]. Finalnie dokonali przebudowy budynku gospodarczego na mieszkalny i w ramach prac budowlanych w obiekcie wykonali pomieszczenia: kuchnię, kotłownię, łazienkę i pokój, zmodernizowali dach, wykonali ogrodzenie na nieruchomości, a w ostatnim czasie instalację ogrzewania gazowego (tak protokoły z przesłuchania świadków z [...] lipca 2021 r.).

W piśmie z dnia 7 czerwca 2021 r. M. P. wskazał, że wyjechał za granicę w celach zarobkowych, a wyjazd planowany był na okres krótszy niż wynikający z ustawy o ewidencji ludności. M. P. wyjaśnił, że jego pobyt za granicą przedłużył się w wyniku trwającej pandemii i zamknięcia granic, w związku z czym dopiero teraz dokonuje zgłoszenia wyjazdu za granicę. W powyższym formularzu wskazał przewidywany czas pobytu za granicą w okresie od dnia [...] stycznia 2020 r. do [...] listopada 2021 r.

Wójt Gminy [...] decyzją z dnia 29 lipca 2021 r. nr SO.5343.VIII.3/2.2020 orzekł o wymeldowaniu M. P. z miejsca pobytu stałego pod adresem: [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że M. P. opuścił w rozumieniu art. 35 w zw. z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2021 r., poz. 510 ze zm.; dalej: ustawa o ewidencji ludności) swoje miejsce stałego pobytu w budynku mieszkalnym pod adresem [...]. Od stycznia 2020 r. przebywa na stałe w Wielkiej Brytanii, gdzie koncentrują się jego interesy życiowe i majątkowe. Nieobecność M. P. w przedmiotowym lokalu spowodowana jest dobrowolnym wyjazdem rodzinnym do pracy za granicę i nie była wynikiem jakiegokolwiek przymusu. M. P. pracował tam od lat, powracał tylko kilka razy w roku na krótkie pobyty, co potwierdziły zeznania świadków i informacje stron. M. P. opuszczając miejsce pobytu stałego zabrał ze sobą wszystkie rzeczy osobiste i osobistego użytku, a zatem centrum życiowe zostało przeniesione w inne miejsce.

Organ I instancji podkreślił, że w czasie trwania pobytu za granicą M. P. nie dokonywał prób powrotu do domu pod adres pobytu stałego. Deklaracje uczestnika postępowania o powrocie do spornego lokalu są niewystarczające do uznania, że taki jest faktyczny zamiar. M. P. deklaruje chęć powrotu do w/w lokalu, jednak okoliczności przedmiotowej sprawy prowadzą do odmiennych wniosków.

Od powyższej decyzji M. P. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł odwołanie. W odwołaniu pełnomocnik zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, art. 35 w zw. z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 u.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: K.p.a.), a także błędy w ustaleniach faktycznych. Wobec tak sformułowanych zarzutów wniosła o umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania M. P. za pomocą środków komunikowania się na odległość.

Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 1 października 2021 r. nr O-III.621.1.31.2021 Wojewoda Podkarpacki utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy wskazał, że podstawą prawną wydania decyzji jest art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 oraz art. 35 ustawy o ewidencji ludności.

Wojewoda wyjaśnił, że organ gminy właściwy ze względu na położenie nieruchomości, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Organ II instancji wskazał, że w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Zatem w postępowaniu dowodowym konieczne jest ustalenie nie tylko faktu fizycznego nie przebywania osoby w lokalu, ale także tego, czy opuszczając lokal osoba działała z jednoczesnym zamiarem zerwania z nim związków i przeniesienia swojego centrum życiowego w nowe miejsce, przy czym podczas ustalania tej kwestii nie można poprzestać na oświadczeniach osoby zainteresowanej. Zdaniem Wojewody należy oprzeć się na obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okolicznościach, do których należeć będą m.in. sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego M. P. z pobytu stałego [...], została oparta o dowody osobowe (zeznania stron postępowania i świadków), jak i rzeczowe w postaci oględzin lokalu i zalegających w aktach sprawy dokumentów, które to dowody zostały zebrane zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji ustalił prawidłowo stan faktyczny, zapewniając jednocześnie stronom czynny udział w prowadzonym postępowaniu.

Organ II instancji wskazał, że M. P. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od stycznia 2020 r., co oznacza, iż spełnia ona przesłanki konieczne do wymeldowania, określone w art. 35 w zw. z art. 28 ustawy o ewidencji ludności. M. P. opuszczając miejsce pobytu stałego zabrał ze sobą wszystkie rzeczy osobiste i osobistego użytku. Pozostawił jedynie sprzęt i meble, część odzieży, które nie są niezbędne w życiu codziennym, co świadczy w okolicznościach tej sprawy o tym, że centrum życiowe zostało przeniesione w inne miejsce.

Końcowo organ II instancji wyjaśnił, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie jedynie faktu pobytu osoby w danym lokalu. Wydana decyzja o wymeldowaniu dotyczy jedynie sprawy meldunkowej, która ma czysto rejestracyjny charakter.

M. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata E. O. wniósł skargę na w/w decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 1 października 2021 r. nr O-III.621.1.31.2021, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpatrzenia skargi, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W skardze pełnomocnik Skarżącego zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

­ art. 6 k.p.a., poprzez naruszenie zasady działania przez organ z urzędu i na podstawie przepisów prawa i nieustalenie dostatecznie stanu faktycznego sprawy, w tym nieustalenie ostateczne czy opuszczenie lokalu przez M. P. ma charakter trwały i dobrowolny;

­ art. 7 k.p.a., poprzez uchybienie przez organ obowiązkowi ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dowodowego bez należytej wnikliwości, jak też poprzez niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie norm prawa materialnego, celem prawidłowego załatwienia sprawy, co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegającym na błędnym założeniu, iż opuszczenie lokalu przez M. P. ma charakter trwały i dobrowolny, podczas gdy w przedmiotowym lokalu pozostały rzeczy Skarżącego, który opłaca rachunki i koszty utrzymania lokalu,

­ art. 8 § 1 i art. 107 § 1 pkt 3, 4 i 6 i § 3 K.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zbyt ogólne stwierdzenia lub nieodniesienie się do zarzutów Skarżącego, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania do organów państwa i pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienia powodu nie wzięcia pod uwagę, wskazywanych przez Skarżącego okoliczności;

­ art. 15 K.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego odniesienia się przez organ odwoławczy do podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów odwołania;

­ art. 80 K.p.a., poprzez dokonanie oceny niezgodnie z normami prawa procesowego oraz bez zachowania reguł tej oceny, a to: dokonanie oceny nieopartej na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego, dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego; niedokonanie oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy;

­ art. 136 § 1 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów, a w szczególności przesłuchania M. P.;

­ art. 141 § 4 u.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 K.p.a., poprzez przyjęcie stanu faktycznego, ustalonego przez organ bez właściwej jego oceny, tj. poprzez przyjęcie, że Skarżący nie podejmował działań w celu zamieszkania w spornym lokalu.

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

­ art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ze względu na przyjęcie, że opuszczenie lokalu przez M. P. ma charakter trwały i dobrowolny;

­ art. 35 w zw. z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez jego błędną interpretację i tym samym wymeldowanie M. P. ze stałego pobytu, w sytuacji, gdy organ ustalił, że: w pokojach pod adresem [...] znajdują się łóżka z pościelą i ubraniami, meble, w których są dokumenty: rachunki, dokumentacja sądowa, akty stanu cywilnego, klimatyzator, obuwie, torebka z kosmetykami, co świadczy o tym, że Skarżący pozostawił w spornym lokalu rzeczy osobiste, M. P.1 i M. P. opłacali rachunki za zużycie wody oraz opłatę abonamentową za energię elektryczną.

3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na błędnym założeniu, iż M. P.: opuścił lokal dobrowolnie i trwale; nie podjął żadnych czynności w celu powrotu do spornego lokalu oraz nie dokonał prób powrotu do domu, podczas gdy wielokrotnie prosił Wójta [...] o pomoc i interwencję w sprawie odcięcia wody i braku możliwości zamieszkania pod adresem [...]; posiada inne centrum życiowe; wyjechał za granicę z brakiem zamiaru powrotu do spornego lokalu; nie wyrażał chęci podpisania w okresach wcześniejszych umowy najmu lokalu z W. P. podczas, gdy dotychczasowe stosunki pomiędzy stronami były dobre i nie było potrzeby podpisywania jakiejkolwiek umowy; nie złożył do sądu powszechnego sprawy o naruszenie posiadania, podczas gdy faktycznie posiadanie jego nie zostało naruszone oraz, że użytkował wraz z rodziną nieruchomość z aspołecznym zachowaniem, m.in. dokonywali [...] przyłączy, podczas gdy to zachowanie W. P. było aspołeczne, który początkowo doprowadził do odcięcia wody, energii elektrycznej, a następnie zabronił ich podłączenia.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Skarżący nie wyjechał do Anglii pod oznaczony adres z zamiarem stałego przebywania. Pod adresem [...] M. P. wraz z rodziną pozostawił swoje rzeczy osobiste, ubrania, dokumenty, co jednoznacznie świadczy o tym, że nie zerwali wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i z ich strony istnieje wola powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Skarżący wraz z żoną pozostawili w lokalu sprzęt AGD i RTV, samochód, klimatyzator, oraz sprzęt rolniczy, przed wyjazdem wykonali remont lokalu, pozostawili W. P. klucze, pełnomocnictwa do załatwienia w ich imieniu wszystkich spraw, ponadto M. P. pozostawił W. P. podpisy in blanco. M. i M. P. opłacają rachunki i koszty utrzymania lokalu, osobiście lub przez W. P., któremu przed wyjazdem za granicę pozastawiał na ten cel gotówkę.

Końcowo pełnomocnik wyjaśniła, że o opuszczeniu lokalu w znaczeniu wynikającym z art. 35 ustawy o ewidencji ludności może być mowa dopiero wówczas, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, że dany lokal przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych. W przedmiotowej sprawie brak było okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku W. P.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 22 lutego 2022r. pełnomocnik uczestnika postępowania W. P. – r.pr. M. K. argumentowała, że M. P. ma centrum życiowe poza adresem [...] a adres ten opuścił dobrowolnie i trwale, bowiem kolejny rok przebywa poza granicami kraju w Wielkiej Brytanii, gdzie mieszka i pracuje. Utrzymywanie meldunku Skarżącego pod adresem [...] stanowiłoby fikcję meldunkową. Z informacji pozyskanych w Urzędzie Gminy [...] wynika, że przewidywany termin powrotu to dzień [...] listopada 2022r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a. Co do zasady Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 P.p.s.a.).

Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 35 ustawy o ewidencji ludności, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 [właściwy ze względu na położenie nieruchomości], wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2 [podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu], decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Jak stanowi art. 25 ust. 1 ww. ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z brzmienia art. 35 ustawy o ewidencji ludności wynika, że przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest fakt opuszczenia przez tę osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Wymaganą prawem przesłankę wymeldowania stanowi zatem ustanie pobytu w lokalu, oznaczające faktyczne nieprzebywanie w lokalu. Chodzi zatem o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa już w lokalu, w którym miała poprzednio zorganizowane centrum życiowe.

Przesłanką do wymeldowania może być także sytuacja, w której osoba zameldowana została przymuszona do wyprowadzki w wyniku nagannego zachowania innej osoby w ramach konfliktu rodzinnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy traktować sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu lub sama się wyprowadziła na skutek nagannych zachowań dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Środkami prawnym umożliwiającymi powrót do lokalu są roszczenia cywilnoprawne, które mogą wynikać z prawa do lokalu, o ile przysługuje ono danej osobie, albo też z przewidzianej przepisami Kodeksu cywilnego ochrony posesoryjnej. Nieskorzystanie z tych środków we właściwym czasie, jak również sytuacja, gdy strona wprawdzie skorzystała z takich środków prawnych, ale nie odniosły one zamierzonego skutku powoduje, że zachodzą podstawy do wymeldowania (por. wyrok NSA z 10 lutego 2101 r., sygn. akt II OSK 281/09).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd jako prawidłowe ocenił ustalenia organów obu instancji co do tego, że M. P. opuścił sporny lokal w styczniu 2020r. Tę okoliczność potwierdził w szczególności sam Skarżący w piśmie z 7 czerwca 2021r., skierowanym do Urzędu Gminy w [...]. Ponadto, przesłuchiwani w toku postępowania świadkowie wskazywali, że Skarżący nie przebywa w lokalu od ponad roku (tak C. G., S. N., B. N., M. N.). Również świadkowie zawnioskowani przez stronę skarżącą potwierdzili, że Skarżący wyjechał na wyspę [...], choć brak powrotu do kraju tłumaczyli przedłużającą się pandemią CIVID-19. Skarżący, jak również powołani przez niego świadkowie akcentowali, że mimo obecnego przebywania w Wielkiej Brytanii, zamierza powrócić do domu w K.

Odnosząc się do znaczenia wielokrotnych deklaracji Skarżącego o zamiarze powrotu do spornego lokalu należy wskazać, że nie mają one przesądzającego charakteru. O kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje nie tylko werbalna treść oświadczeń składanych przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących, jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. Zgodnie z art. 25 ust. 1 u.e.l. pobytem stałym jest bowiem zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego przebywania. W niniejszej sprawie zostało wykazane na podstawie oględzin oraz zeznań świadków, że Skarżący opuścił dom w K. w styczniu 2020r i od ostatniego wyjazdu do niego nie powrócił. Zatem deklarowana chęć powrotu nie może decydować o miejscu stałego pobytu Skarżącego. Sam fakt pozostawienia ujawnionych w trakcie oględzin rzeczy należących do Skarżącego również nie może stanowić dowodu, że Skarżący stale tam zamieszkuje. Opuszczenie lokalu nie musi być bowiem połączone z jego opróżnieniem ze wszystkich rzeczy należących do opuszczającego lokal. Nie budzi bowiem wątpliwości, że Skarżący pod adresem zameldowania nie przebywa od stycznia 2020r. (zgodnie z jego własnym oświadczeniem z dnia 7 czerwca 2021r., w którym wskazał datę [...] stycznia 2020r., jako dzień wyjazdu).

Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji w przedmiocie wymeldowania należy mieć na względzie, że zameldowanie danej osoby na pobyt stały musi mieć charakter rzeczywisty i być zgodne z realnym miejscem stałego pobytu. Wpis meldunkowy ma wyłącznie rejestrowy – ewidencyjny charakter i w żadnym zakresie nie może decydować o tytule prawnym do lokalu. Zapis o zameldowaniu musi odzwierciedlać faktyczne miejsce i charakter pobytu danej osoby, tak więc bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje w tej sytuacji wyrażona przez Skarżącego chęć powrotu do lokalu, skoro nie jest połączona z rzeczywistym przebywaniem w spornym lokalu.

Oceny co do zasadności wymeldowania Skarżącego nie może zmienić podnoszony zarówno przez Skarżącego, jak i powoływanych przez niego świadków argument, że Państwo P. dokonywali remontów w lokalu. Kwestia ewentualnych nakładów na lokal, których nie byli właścicielami może stanowić przedmiot ewentualnych roszczeń cywilnoprawnych, natomiast nie decyduje o rzeczywistym miejscu stałego pobytu.

Należy również zwrócić uwagę, że na powrót Skarżącego do lokalu nie wyraża zgody sam właściciel. W tych okolicznościach, biorąc pod uwagę fakt skonfliktowania stron postępowania należy uwzględnić również to, że nie jest możliwy rzeczywisty powrót Skarżącego do lokalu, skoro na ponowne jego zamieszkanie nie wyraża zgody właściciel nieruchomości. W tej sytuacji uprawnione jest stwierdzenie, że wobec przebywania przez Skarżącego w Wielkiej Brytanii od stycznia 2020r. adres w K. nie może już być uznany za jego miejsce stałego pobytu, bez względu na deklarowaną chęć powrotu, czy też pozostawienie części rzeczy w spornym lokalu.

Zdaniem Sądu Skarżący od stycznia 2020r. przeniósł centrum swoich interesów życiowych w inne miejsce, zaś więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania nie były utrzymywane. Mimo ujawnionego w trakcie oględzin braku licznika energii elektrycznej, czy też ogólnego zaniedbania lokalu Skarżący, po wyjeździe za granicę nie podejmował czynności w celu przywrócenia dostępu do mediów, co również dotyczy przyłącza kanalizacyjnego, które przez obecnego właściciela nieruchomości zostało zlikwidowane z uwagi na jego nielegalność. Ponadto w czasie trwania pobytu za granicą M. P. nie dokonywał prób powrotu do domu pod adres pobytu stałego. Utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym dana osoba faktycznie nie przebywa stanowiłoby więc tzw. fikcję meldunkową.

Opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności powinno co do zasady mieć charakter dobrowolny. Jednocześnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się sytuacje, w których osoba w nim zameldowana została z niego usunięta wbrew jej woli, została przymuszona, lecz nie skorzystała we właściwym czasie w sposób skuteczny z przysługujących jej środków prawnych w postaci powództwa o przywrócenie posiadania. Nawet, jeżeli osoba zameldowana na pobyt stały została z lokalu usunięta wbrew jej woli, nie miałaby do niego dostępu, ale nie podjęłaby żadnego kroku umożliwiającego powrót do lokalu i faktycznie mieszkałby i koncentrowała swoje życie w innym miejscu to odmowa wymeldowania takiej osoby utrwalałby fikcję zameldowania.

W niniejszej sprawie kwestia dobrowolności była sporna, gdyż Wnioskodawca wraz z powoływanymi świadkami wskazywali, że opuszczenie lokalu przez Skarżącego miało taki właśnie charakter. Z kolei z wyjaśnień Skarżącego wynikało, że to Wnioskodawca dopuszczał się aspołecznych zachowań odcinając dostęp do mediów, w wyniku czego M. P. podejmował interwencję u Wójta.

Należy podkreślić, że przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu, wynikająca z przeszkód faktycznych stosowanych przez właściciela, nie wyłącza dopuszczalności zastosowania trybu wymeldowania ustanowionego w art. 35 u.e.l. Jeżeli osoba, której dotyczy postępowanie, nie podejmowała środków prawnych zmierzających do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu lub okażą się one nieskuteczne i nie powróci do lokalu, to obowiązkiem organu administracji jest jedynie ustalenie, czy nastąpiło faktyczne opuszczenie bez wymeldowania się z dotychczasowego miejsca stałego pobytu (tak wyrok WSA z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Ka 2371/03).

W niniejszej sprawie Skarżący podnosił, że w sprawie odcięcia wody i braku możliwości zamieszkania pod adresem [...] podejmował interwencję u Wójta, który obiecywał pomoc. Niewątpliwie podejmowanie interwencji u Wójta nie jest skutecznym środkiem prawnym służącym do przywrócenia naruszonego posiadania. Jest nim powództwo posesoryjne, którego Skarżący nie złożył. Nie sposób więc uznać, że Skarżący podejmował skuteczne środki prawne w celu powrotu do lokalu. Skarżący nie podejmowała również działań zmierzających do przywrócenia rzeczywistych możliwość zamieszkiwania w lokalu z uwagi na brak dostępu do części mediów. Z tego powodu opuszczenie lokalu przez Skarżącego, nawet jeżeli zostało wywołane działaniami właściciela zmierzającymi do uniemożliwienia korzystania z mieszkania dawało podstawy do wymeldowania M. P. z pobytu stałego.

Ustawodawca nie wprowadził wymogu dobrowolności opuszczenia lokalu w treści art. 35 ustawy o ewidencji ludności a zestawienie tego przepisu z normą art. 25 ust. 1 u.e.l., nie daje podstaw do stwierdzenia, że ewidencja ludności służy rejestracji samego zamiaru przebywania pod oznaczonym adresem, któremu nie towarzyszy równocześnie pobyt w danym lokalu. Treść art. 2 u.e.l. przesądza że ewidencja ludności polega na rejestracji danych identyfikacyjnych osób, a więc gromadzeniu informacji co do stanu faktycznego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1532/12).

Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy nie dopuścił się również naruszenia art. 136 § 1 k.p.a. nie przesłuchując w toku postępowania Skarżącego, przebywającego za granicą. W toku postępowania administracyjnego Skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, składał również własne oświadczenia, w których wyjaśniał charakter okoliczności opuszczenia nieruchomości w K. Zostali również przesłuchani zawnioskowani przez stronę skarżącą świadkowie. Stanowisko Skarżącego zostało wielokrotnie zaprezentowane, które w szczególności sprowadzało się do twierdzenia, że opuszczenie lokalu w styczniu 2020r. nie miało charakteru trwałego. W niniejszej sprawie niesporną okolicznością był fakt wyjazdu za granicę w styczniu 2020r. Spór dotyczył natomiast skutków tego wyjazdu i zasadności uznania, że doszło w przypadku Skarżącego do zmiany miejsca pobytu stałego i koncentracji interesów życiowych za granicą. Zatem spór dotyczył oceny prawnej okoliczności faktycznych w aspekcie ustawowych przesłanek do wydania decyzji o wymeldowaniu, zawartych w art. 35 u.e.l. Sąd z przedstawionych wyżej względów uznał, że doszło w przypadku Skarżącego do spełnienia przesłanek wymeldowania z pobytu stałego na podstawie art. 35 u.e.l.

Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.