Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 366/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1977 nr 145 poz 1 art. 13 część  A ust. 1 lit. I
law: Szósta Dyrektywa Rady z dnia 17 maja 1977 r. Nr 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do  podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku
article: art. 43 ust. 1 pkt 1, art. 113 ust. 1, art. 113 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 132 poz 670
law: Ustawa z dnia 16 listopada 1994 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lipca 2009 r. sprawy ze skargi Z we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2005 r. do lipca 2006 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2008r., sygn. akt I SA/Bd 668/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej

w B. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] określającą Zrzeszeniu [...] "R." zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2005r. do lipca 2006r. w łącznej kwocie 14.221 zł oraz na podstawie art. 109 ust. 8 pkt 2 oraz art. 109 ust. 4 ustawy

z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w tym podatku za okres od stycznia 2005r. do lipca 2006r. w łącznej wysokości 3.959,80 zł., uzupełnioną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] poprzez określenie za miesiąc lipiec 2006r. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów

i usług podlegającego wpłacie w wysokości 919 zł.

Ponownie rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej w B., decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Zrzeszenie "R." w ramach swojej działalności świadczyło usługi w zakresie przyjmowania od klientów telefonicznych zleceń przewozu i przekazywania ich drogą radiową członkom zrzeszenia, wykonujących działalność taksówkową w zakresie przewozu osób i bagażu. Koszty prowadzenia działalności Zrzeszenia w zakresie wykonywania ww. usług pokrywane były w całości składkami członkowskimi. Ustalono, że część składki członkowskiej wpłacana przez członków stowarzyszenia z tytułu korzystania z usług w zakresie obsługi centrali radio - taxi, księgowana była na odrębnym koncie 769 - wpłata tytułem świadczenia usług w zakresie obsługi centrali. Pozostałe wpłaty stanowiące część składki członkowskiej wynikające z faktu przystąpienia do Zrzeszenia, jak też związane z pozostaniem jego członkiem, księgowane były na pozostałych kontach (767, 970/1, 767/1).

Wskazano, że ze statutu przedłożonego przez Zrzeszenie wynikało, iż celem działalności jest ochrona interesów zawodowych i socjalnych członków Zrzeszenia "R" w ramach obowiązującego porządku prawnego. Zadania zmierzające do realizacji tego celu ZTP wykonywało między innymi poprzez powołanie komórki radio -taxi. Świadczenie usług w zakresie obsługi centrali radio-taxi na rzecz członków Zrzeszenia nie stanowiło celu statutowego Stowarzyszenia, a było jedynie środkiem prowadzącym do realizacji celów określonych w statucie.

W związku z powyższym organ uznał, iż usługi świadczone przez stronę polegające na obsłudze centrali radiowej, przyjmowaniu zleceń, przekazywaniu zleceń kierowcom drogą radiową, stanowią działalność gospodarczą i podlegają opodatkowaniu.

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług ze zwolnienia od tego podatku korzystają usługi świadczone przez organizacje członkowskie pod warunkiem, że mieszczą się w zakresie działalności statutowej oraz są czynnościami polegającymi na świadczeniu usług zaliczanych wyłącznie do grupowania PKWiU 91, które nie są odrębnie klasyfikowane w innym grupowaniu PKWiU.

Organ podkreślił, że jak wynika z zawartej w aktach sprawy opinii Urzędu Statystycznego w Łodzi z dnia 29 sierpnia 2005r., usługa przyjmowania i przekazywania członkom zrzeszenia drogą radiową zleceń od klientów zaklasyfikowana została do grupowania PKWiU 63.21.25-00 "Usługi wspomagające transport drogowy pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane."

W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do twierdzenia WSA w Bydgoszczy wyrażonego w wyroku z dnia 16 grudnia 2008r., iż okoliczności, że przedmiotowe usługi zostały sklasyfikowane do grupowania PKWiU 63.21.25-00 "Usługi wspomagające transport drogowy pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane" jak również, że część składki członkowskiej za podmiotowe usługi była księgowana na oddzielnym koncie nie wyłącza zwolnienia podatkowego oraz że przepisy Szóstej Dyrektywy nie odwołują się do klasyfikacji statystycznej przy definiowaniu zakresu zwolnienia podatkowego zaś o zakresie zwolnienia w przedmiotowej sprawie decydują wyłącznie przepisy art. 13 część A ust. 1 lit. l ww. Dyrektywy.

W tym kontekście Dyrektor Izby Skarbowej przywołał orzeczenie ETS z dnia 12 listopada 1998r. sprawie C-149/97 pomiędzy Insititute of the Motor Industry a Commissioners of Customs and Excise i stwierdził, że nie jest możliwym objęcie zwolnieniem z art. 13 część A ust. 1 lit. l Dyrektywy przyjmowania telefonicznych zleceń przewozu od klientów i przekazywania ich drogą radiowa poszczególnym członkom. Podstawą takiego stanowiska organu podatkowego jest wskazanie Trybunału, że zwolnienia z podatku należy interpretować wąsko. Organizacje nie nastawione na osiąganie zysku realizujące cele natury związkowej mogą korzystać z przedmiotowego zwolnienia jedynie w takim zakresie, w jakim zapewniają one reprezentację oraz wsparcie w negocjacjach z osobami trzecimi i tylko, o ile nie prowadzi to do zakłócenia konkurencji. Tym samym w zakresie w jakim, świadczenie usług przez ww. organizacje wykracza poza reprezentację oraz wspieranie w zakresie negocjacji z osobami trzecimi (w tym władzą publiczną), nie może być ono objęte zakresem przedmiotowego zwolnienia. Świadczenie usług przyjmowania telefonicznych zleceń przewozu od klientów i przekazywania ich drogom radiową poszczególnym członkom wykracza,

w ocenie organu, poza cele natury związkowej.

Organ wskazał ponadto, iż celem art. 13 część A jest zwolnienie pewnych czynności wykonywanych w interesie publicznym. Cele natury związkowej rozumiane

w taki sposób, jak czyni to Trybunał w przedmiotowym wyroku, leżą w interesie publicznym, natomiast przyjmowanie telefonicznych zleceń przewozu od klientów

i przekazywania ich drogom radiową poszczególnym członkom nie ma żadnego związku (nawet pośredniego) z interesem publicznym - a co za tym idzie powinno zostać opodatkowane VAT.

Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej wyraził pogląd, iż objęcie przedmiotowych usług zwolnieniem mogłoby prowadzić do zakłócenia konkurencji - co jest niedozwolone w świetle art. 13 część A ust. 1 lit. l. Wskazano, że typowo komercyjna (tj. w ogóle niezwiązana z ww. celami związkowymi) usługa przyjmowania telefonicznych zleceń i ich przekazywania do kierowców może być bowiem równie dobrze realizowana przez zewnętrzny podmiot świadczący usługi typu "call-center".

W przypadku tego podmiotu, świadczącego na rzecz poszczególnych kierowców taksówek usługi przyjmowania zleceń i ich przekazywania, usługa ta byłaby opodatkowana VAT. Co za tym idzie kierowcy taksówek korzystających z usług podmiotu ,,zewnętrznego", znajdowaliby się w gorszej sytuacji (tj. ponosiliby większe koszty) od kierowców zrzeszonych.

W ocenie organu II instancji w świetle powołanego przepisu art. 13(A) ust.1 lit. l Szóstej Dyrektywy brak jest możliwości skorzystania przez Zrzeszenie "R." ze zwolnienia podatkowego z tytułu świadczonych usług przyjmowania telefonicznych zleceń przewozu od klientów i przekazywania ich drogą radiową poszczególnym członkom .

Organ stwierdził, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w 2004r. wartość z tytułu wykonania ww. usług ustalono w kwocie 63.640 zł. Zgodnie art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie

w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 10.000 euro. W rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2004r. w sprawie określenia kwoty uprawniającej do zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 253, poz. 2528) ustalono kwotę uprawniającą do zwolnienia

w wysokości 43.800 zł. W związku z powyższym Zrzeszenie z dniem 1 stycznia 2005r. utraciło prawo do korzystania z podmiotowego zwolnienia od podatku od towarów

i usług.

W konsekwencji organ uznał za bezpodstawny zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego poprzez błędną interpretację i zastosowanie przepisu art. 113

ust. 1 i 2 cyt. ustawy .

Zdaniem organu odwoławczego bezzasadne jest żądanie strony dotyczące uznania przez organ I instancji prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących nabycie usług infolinii oraz reklamy. Strona podniosła, iż argumentacja organu pierwszej instancji zawarta w decyzji, jakoby usługi te były związane z czynnościami zwolnionymi od VAT z powodu ich sfinansowania częścią składki zapłaconej przez członków Zrzeszenia, która nie dotyczyła opłat za usługi w zakresie obsługi centrali radio-taxi, nie znajduje żadnego potwierdzenia

w świetle zarówno stanu faktycznego i prawnego. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej

z zebranego materiału dowodowego wynika, iż Zrzeszenie księgowało na syntetycznych kontach oddzielnie wpłaty składek tytułem świadczenia usług w zakresie obsługi centrali radio-taxi ( konto 769) i odrębnie wpłaty składek związanych z reklamą, opłat związanych z korzystaniem z infolinii, wykonania umowy o współpracy zawartej

w dniu 19 września 2003r., z firmą K. P. spółka z o.o. ( konto 767/1). Tylko wpłaty składek dokonane na konto 769 stanowiły podstawę opodatkowania 22% podatkiem od towarów i usług i miały bezpośredni związek z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi w zakresie świadczenia usług obsługi centrali radio-taxi. Natomiast wydatki na zakup reklamy i korzystania z infolinii finansowane z konta 767/1, zdaniem organu, nie dotyczyły działalności w zakresie obsługi centrali radio-taxi,

a zatem nie były związane z czynnościami opodatkowanymi.

Odnosząc się do przywołanego przez stronę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2008r., sygn. akt III SA/Wa 1976/06, organ stwierdził, iż wyrok ten stanowi rozstrzygnięcie w konkretnej sprawie i nie ma mocy powszechnie obowiązującego prawa.

Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie w całości. Decyzji zarzucono naruszenie art. 13 (A) (1) (l) Szóstej Dyrektywy w związku z art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług; art. 113 ust.1 i 2 ustawy

o podatku od towarów i usług oraz art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie zastosowanie się do oceny prawnej dokonanej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 grudnia 2008r.,

I SA/Bd 668/08.

W uzasadnieniu strona stwierdziła, iż organ odwoławczy wykonał zalecenia Sądu jedynie z pozoru. Jej zdaniem przywołując treść art. 113 (A) (1) (l) Szóstej Dyrektywy i powołując fragmentaryczne jedno orzeczenie ETS organ nie wyjaśnił

w jaki sposób jest ono zbieżne z stanem faktycznym w niniejszej sprawie.

Strona podniosła, iż organ nie odniósł się do powołanego w postępowaniu, korzystnego dla podatnika wyroku WSA w Warszawie z 18 września 2008r., III SA/Wa 1976/06 stwierdzając, iż został wydany w innej sprawie, nie porównując nawet stanów faktycznych i prawnych obu spraw.

Zdaniem strony skarżącej praktyka organu podatkowego przyjęta w niniejszej sprawie stanowi przykład całkowitej dowolności w wykładni prawa, obrazę zasady przekonywania przewidzianej w art. 121 Ordynacji podatkowej, a także całkowite zignorowanie nakazu WSA w zakresie przekonywującego wyjaśnienia powodów rozstrzygnięcia.

Wskazując na treść orzeczeń przytoczonych przez WSA w niniejszej sprawie strona wyraziła pogląd , iż Zrzeszenie:

- w pełni spełniało przesłankę czynności wykonywanych w interesie publicznym,

- nie naruszało w żaden sposób zasad konkurencji - stowarzyszenia podobnego typu działają powszechnie, a przynależność do nich jest dobrowolna, nie mają one też charakteru zamkniętych. W ocenie strony powoływany w decyzji fakt, iż korzystając

z usług typu call-center osoba świadcząca usługi taksówkowe ponosiłaby wyższe koszty działalności jest naiwne i pozostaje w całkowitym oderwaniu od rzeczywistości gospodarczej (naruszając zasadę obiektywizmu z art. 191 Ordynacji podatkowej). Żaden bowiem z podmiotów świadczących usługi nie zatrudnia firmy call-center, każdy z tych podmiotów jest albo zrzeszony w osobach prawnych albo pracuje z wyboru na własny rachunek nie chcąc płacić stałych składek. Wskazano jednocześnie, że nawet przyjmując hipotetycznie, że taksówkarze korzystaliby z usługi tego typu to dokumentowane byłyby one fakturami, wydatki zaś związane z nimi stanowiłyby koszt uzyskania przychodów, dając prawo do pomniejszenia należnego VAT o podatek naliczony przez poszczególnych członków - których to uprawnień nie mają członkowie opłacający składki.

Wskazano ponadto, że Zrzeszenie wykonuje czynności na rzecz zrzeszonych przedsiębiorców w celu ochrony ich zbiorowych interesów, zapewnienia bezpieczeństwa podmiotów, które opłacają niezależne od wielkości otrzymanych świadczeń.

Konkludując, strona skarżąca stwierdziła, iż składka na Zrzeszenie nie może być traktowana jako wynagrodzenie za zorganizowanie i prowadzenie sieci radiowej, które są realizowane w ramach celów statutowych mocodawcy i podlega ona zwolnieniu

z opodatkowania na podstawie art. 13 (A) (1) (l) Szóstej Dyrektywy w związku z art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Zdaniem strony organy podatkowe zawyżyły także wielkość sprzedaży skutkującej utratą prawa do zwolnienia podmiotowego określonego w art. 113 ust 1 i 3 ustawy o VAT uznając, że Zrzeszenie winno opodatkować otrzymane składki .

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego

z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy świadczone przez Stowarzyszenie czynności, opłacane ze składek członkowskich, polegające na przyjmowanie i przekazywaniu członkom drogą radiową zleceń od klientów stanowią usługę opodatkowaną podatkiem od towarów od usług.

Zgodnie z art.43 ust.1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług zwolnione od podatku są usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy, który zawiera wykaz usług zwolnionych od podatku. W poz.10 tego wykazu wymieniono usługi świadczone przez organizacje członkowskie, gdzie indziej niesklasyfikowane (wyłącznie statutowe)

o symbolu PKWiU 91. W literaturze przedmiotu jest wyrażany pogląd, że powyższe zwolnienie nie zostało skonstruowane zbyt poprawnie o do jego zakresu

(A. Bartosiewicz, R. Kubacki, VAT. Komentarz, Zakamycze 2004, s.594).

W wyroku z dnia 16 grudnia 2008 r., I SA/Bd 668/08 tut. Sąd stwierdził, że okoliczność, że usługi świadczone przez Zrzeszenie, polegające na przyjmowanie

i przekazywaniu członkom drogą radiową zleceń od klientów, zostały zakwalifikowane do grupowania 63.21.25-00 "Usługi wspomagające transport drogowy pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane" nie pozbawia, Stowarzyszenia tylko z tego powodu prawa do zwolnienia. Sąd uznał, iż o zakresie zwolnienia decydują przepisy Szóstej Dyrektywy,

w tym wypadku art. 13 (A) (1) (l). Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem rozstrzygnięcia.

W myśl art. 13 (A) (1) (l) Szóstej Dyrektywy nie naruszając innych przepisów wspólnotowych, Państwa Członkowskie zwalniają z podatku na warunkach, które określają w celu zapewnienia prawidłowego i prostego zastosowania takich zwolnień, jak również, aby zapobiec oszustwom podatkowym, unikaniu opodatkowania

i nadużyciom, świadczenie usług i dostawy towarów ściśle z nimi związanych na rzecz ich członków we wspólnym interesie w zamian za składkę ustaloną zgodnie ze statutem przez organizacje nie mające celu zarobkowego, mające cele natury politycznej, związkowej, patriotycznej, filozoficznej, filantropijnej, lub obywatelskiej, pod warunkiem że to zwolnienie podatkowe nie doprowadzi do zakłócenia konkurencji.

Przepis ten formułuje dwa warunki, od których zależy zwolnienie. Po pierwsze, zwolnienie dotyczy organizacji o określonym charakterze i rodzaju – chodzi mianowicie o organizacje niedochodowe realizujące cele polityczne, związkowe, religijne, patriotyczne, filozoficzne, dobroczynne, obywatelskie. Po drugie, zwolnienie jest udzielane wówczas, gdy nie powoduje to zakłócenia konkurencji. Obydwa warunki powinny być spełnione łącznie. Niespełnienie choćby jednego z nich wyklucza zwolnienie. W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, że jedną z bezpośrednich przyczyn wprowadzenia tego przepisu były uwagi Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, wskazujące na konieczność wyłączenia z opodatkowania usług świadczonych przez związki zawodowe na rzecz swoich członków, takich jak usługi: doradcze, prawne, socjalne (por. VI Dyrektywa VAT. Komentarz do Dyrektyw Radu Unii Europejskiej dotyczących wspólnego systemu podatku od wartości dodanej pod. red. K. Sachsa, Warszawa 2003, s. 319).

W statucie skarżącego Stowarzyszenia postanowiono, że celem jego działalności jest ochrona interesów zawodowych i socjalnych członków w ramach obowiązującego porządku prawnego. Cele te są realizowane m.in. poprzez:

- współdziałanie z organami administracji państwowej w sprawach dotyczących działalności członków oraz reprezentowanie i ochrona interesów członków wobec tych organów,

- inicjowanie usprawnień techniczno-organizacyjnych i ekonomicznych,

- prowadzenie szkolenia społeczno-obywatelskiego i zawodowego członków,

- organizowanie i prowadzenie działalności gospodarczej i socjalnej w ramach posiadanych możliwości finansowych, zakładanie i prowadzenie kas oraz funduszy zapomogowych i pożyczkowych dla aktualnych członków i emerytów,

- organizowanie akcji społecznych wśród członków,

- udzielanie członkom porad, informacji i pomocy w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej,

- udzielanie członkom pomocy w sprawach gospodarczych, a przede wszystkim

w sprawach zaopatrzenia,

- powołanie komórki radio- taxi.

Ze statutu Stowarzyszenia wynika również, że jego członkami mogą być wszystkie podmioty gospodarcze prowadzące zarobkową działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych, wpisane do ewidencji podmiotów gospodarczych na pełen etat. Członek Stowarzyszenia ma obowiązek opłacania co kwartał składki członkowskiej.

W wyroku z dnia 16 grudnia 2008 r., I SA/Bd 668/08 Sąd uznał, że powołanie komórki radio-taxi należy do zadań Stowarzyszenia i służy realizacji jego celów statutowych. Sąd stwierdził także, że usługi świadczone przez organizacje wykonujące czynności na rzecz swoich członków w ramach swych statutowych zadań i w związku ze składką uiszczaną przez członków tych organizacji podlegają opodatkowaniu VAT, ale są zwolnione od podatku.

Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma ustalenie, czy skarżące Stowarzyszenie należy do kręgu podmiotów wskazanych w art. 13 (A) (1) (l) Szóstej Dyrektywy. Nie budzi wątpliwości, że Stowarzyszenie jest organizacją niedochodową. Powstaje jednak pytanie, czy jest organizacją realizującą cele natury politycznej, związkowej, patriotycznej, filozoficznej, filantropijnej lub obywatelskiej ?

Ponieważ celem działalności Stowarzyszenia jest ochrona interesów zawodowych i socjalnych członków trzeba przede wszystkim rozważyć, czy Stowarzyszenie realizuje cele natury związkowej. Zdaniem Sądu możliwość realizacji przez Zrzeszenie jakiegoś innego celu wskazanego w art. 13 (A) (1) (l) Szóstej Dyrektywy (natury politycznej, patriotycznej, filozoficznej, filantropijnej, lub obywatelskiej) należy wykluczyć.

Kwestią zastosowania zwolnienia od VAT w odniesieniu do organizacji realizujących cele natury związkowej zajmował się Europejski Trybunał Sprawiedliwości w sprawie C-149/07 Institute of the Motor Industry przeciwko Commissioners of Customs and Excise. Instytut był dobrowolnym stowarzyszeniem osób zatrudnionych w sektorze detalicznym przemysłu motoryzacyjnego. Brytyjskie władze skarbowe zakwestionowały zwolnienie od VAT usług świadczonych przez Instytut swoim członkom w zamian za coroczną składkę. Rozpoznając tę sprawę ETS przypomniał, że celem art.13 A Szóstej Dyrektywy jest zwolnienie od podatku od wartości dodanej pewnych aktywności, które są dokonywane w interesie publicznym. Przepis ten nie pozwala na zwolnienie każdej aktywności wykonywanej w interesie publicznym, lecz tylko tych, które są określone i opisane z dużą dokładnością. Trybunał stwierdził, że termin "związek zawodowy" użyty w analizowanym przepisie oznacza organizację, której głównym celem jest obrona zbiorowych interesów swoich członków niezależnie od tego, czy są oni pracownikami, pracodawcami, niezależnymi profesjonalistami lub przedsiębiorcami prowadzącymi działalność gospodarczą oraz reprezentowanie ich przed osobami trzecimi, włączając w to władze publiczne. Organizacje niedochodowe, których celem jest promowanie interesów swoich członków nie mogą być uważane, tam gdzie przedmiot ich działalności nie polega na obronie i reprezentowaniu zbiorowych interesów swoich członków wobec decydentów, za mające naturę związkową

w rozumieniu art. 13 (A) (1) (l) Szóstej Dyrektywy.

W świetle powyższego zachodzi konieczność ustalenia, czy skarżące Stowarzyszenie jest organizacją, której głównym celem jest obrona zbiorowych interesów swoich członków oraz reprezentowanie ich przed osobami trzecimi, także władzami.

Zdaniem Sądu zadania realizowane przez Stowarzyszenie wskazują, że nie jest ono organizacją realizująca cele natury związkowej. Głównym celem Zrzeszenia jest usprawnienie pracy członków Zrzeszenia i poprawa bezpieczeństwa ich pracy, tak aby członkowie mogli osiągać lepsze wyniki finansowe w prowadzonej działalności gospodarczej. Wprawdzie w statucie Stowarzyszenia postanowiono, że jego zadaniem jest reprezentowanie i ochrona interesów członków wobec organów państwowych, lecz jest to jedno z wielu zadań realizowanych przez Stowarzyszenie. Wymienienie go

w statucie nie oznacza, że jest to zadanie główne.

W swoim orzecznictwie ETS wielokrotnie podkreślał, że pojęcia użyte do opisania zwolnień, o których mowa w art.13 Szóstej Dyrektywy powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem od wartości dodanej objęta jest każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika (np. wyrok ETS z dnia 3 kwietnia 2008 r. w sprawie C-124/07 J.C.M. Beheer BV przeciwko Staatssecretaris van Financien). Przyjęcie stanowiska strony prowadziłoby do rozszerzającej wykładni art.13 (A) (1) (l) Szóstej Dyrektywy.

Niespełnienie przez Stowarzyszenie powyższego warunku zwolnienia czyni bezprzedmiotowym badanie przez Sąd, czy został spełniony następny warunek zastosowania spornego przepisu – mianowicie, czy zwolnienie podatkowe nie powoduje pogorszenia warunków konkurencji.

W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ podatkowy art. 13 (A) (1) (l) Szóstej Dyrektywy. Usługi świadczone przez Stowarzyszenie polegające na przyjmowanie i przekazywaniu członkom drogą radiową zleceń od klientów stanowią usługę podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów od usług.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia przez organ art.113 ust. 1 i 2 ustawy

o podatku od towarów i usług. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wartość wykonywanych w 2004 r. spornych usług przekroczyła kwotę

43.800 zł, określonej w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2004 r.

w sprawie określenia kwoty uprawniającej do zwolnienia od podatku od towarów

i usług. Wobec powyższego Zrzeszenie na podstawie art.113 ust.1 ustawy o VAT

z dniem 1 stycznia 2005 r. utraciło prawo do korzystania z podmiotowego zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Organ nie naruszył też art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd w wyroku z dnia 16 grudnia 2008 r., I SA/Bd 668/08 nie stwierdził, że Zrzeszenie powinno być zwolnione od podatku od towarów i usług na podstawie art. 13 (A) (1) (l) Szóstej Dyrektywy. Wskazując na ten przepis Sąd pozostawił organowi ocenę, czy przepis ten w okolicznościach rozpatrywanej sprawy może znaleźć zastosowanie.

Przywołany przez stronę w skardze wyrok WSA z dnia 18 września 2006 r.,

III SA/Wa 1976/06 nie może mieć przesądzającego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż nie zawiera on analizy przepisów wspólnotowych.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji.