Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 444/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 128, art. 129
journal: Dz.U. 2017 poz 682
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135, art. 153, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 7 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 22 listopada 2018 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej K. B. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 7 maja 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 22 listopada 2008 r. o ustaleniu opłat za pobyt w domu pomocy społecznej.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 22 listopada 2018 r. (nr [...]) Burmistrz Miasta - działając na podstawie art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3, ust. 2 pkt 1 i 3, art. 62 ust. 1, art. 63 ust. 1, art. 106 ust. 1 i 3b, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1508 – dalej powoływanej jako: "u.p.s.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 – dalej powoływanej jako: "k.p.a.") orzekł w następujący sposób:

1. zobowiązał A. K. do ponoszenia odpłatności z tytułu przebywania w Domu Pomocy Społecznej w K.;

1. ustalił wysokość opłaty za pobyt ww. Domu w wysokości 70% dochodu, za okres:

* od 24.09.2018 r. do 30.09.2018 r. w kwocie 178,47 zł,

* od 1.10.2018 r. w kwocie po 764,85 zł miesięcznie;

3. ustalił wysokość opłaty, którą wnosić będzie córka K. B. za okres:

* od 24.09.2018 r. do 30.09.2018 r. kwotę 619,53 zł,

* od 1.10.2018 r. kwotę po 2.655,15 zł miesięcznie;

3. zobowiązał do ponoszenia odpłatności za pobyt A. K. również: jej syna – M. K., wnuka – S. K., wnuka – M. K.;

3. opłaty za DPS osoby zobowiązane - zstępni wskazani w pkt 3 będą uiszczać za pośrednictwem MOPS w K. na rachunek bankowy MOPS w K. w terminie do 15 dnia każdego miesiąca, począwszy od miesiąca, w którym osoba zostanie umieszczona.

W uzasadnieniu organ wskazał, że A. K. w dniu 24 września 2018 r. została przyjęta do Domu Pomocy Społecznej w K. (dalej "DPS w K.") na podstawie decyzji Starosty z dnia 21 września 2018 r.

W związku ze skierowaniem do DPS w K. wymagane jest ustalenie opłaty za pobyt w myśl obowiązujących przepisów. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w wymienionym DPS w K. wynosi 3.420 zł, zgodnie z zarządzeniem nr [...] Starosty z dnia 19 lutego 2018 r.

Stosownie do art. 61 u.p.s. obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1/ mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka; 2/ małżonek, zstępni przed wstępnymi; 3/ gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnosi mieszkaniec, nie więcej niż 70% swojego dochodu oraz zstępni w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca. Kwota ta może ulec waloryzacji na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, z tym że opłata za pobyt nie może przekraczać 70% dochodu osoby przebywającej w domu pomocy społecznej.

Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego i posiadanej dokumentacji ustalono, że dochodem A. K. jest emerytura z KRUS w łącznej wysokości 1.092,64 zł., w związku z czym za pobyt w domu pomocy społecznej - w myśl zasady, o której mowa wyżej - ustalono opłatę w kwocie 764,85 zł miesięcznie.

Ponadto ustalono, że pensjonariuszka posiada dwoje dzieci, które w myśl art. 61 ust. 1 u.p.s. powinny partycypować w kosztach za pobyt w DPS w K. Córka – K. B., której dochód wynosi 4.909,13 zł (przekracza 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, tj. 1.584,00 zł), jest zobowiązana do wnoszenia opłaty za DPS w wysokości 2.655,15 zł miesięcznie. Natomiast dochód syna – M. K. na osobę w rodzinie, nie przekracza 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, dlatego też nie jest zobowiązany do wnoszenia opłaty za pobyt matki w DPS.

Jednocześnie organ wyjaśnił, że wobec wskazanych w punkcie 4 zobowiązanych do odpłatności za pobyt w DPS tj. S. K. i M. K., toczy się postępowanie administracyjne, mające na celu ustalenie możliwości partycypowania w kosztach utrzymania babci.

Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła K. B. (zwana dalej także "stroną", "skarżącą") podnosząc, że została ona wydana przed zakończeniem postępowania administracyjnego i bez należytej staranności w jego prowadzeniu. Organ bowiem nie ustalił wszystkich osób zobowiązanych do opłat i ich sytuacji materialnej, za to w całości ją obarczył kosztami pobytu mamy w DPS w K., uwzględniając jedynie odpłatność jej mamy. W ocenie strony decyzja ta jest rażąco krzywdząca. Pensjonariuszka posiada jedenastu wnuków, których niektóre adresy zostały podane w przeprowadzonym przez nią wywiadzie środowiskowym. Nie zostały w stosunku do nich przeprowadzone postępowania administracyjne, jak również nie zostali oni wymienieni w skarżonej decyzji. Wskazała również na okresy oraz sposób, w jaki sprawowała w przeszłości opiekę nad matką.

W jej ocenie kwota, którą określił organ jest zbyt wysoka i niesprawiedliwa. Podając powyższe wskazała, że brat – M. K. nie jest zobowiązany do ponoszenia opłat na pokrycie kosztów utrzymania mamy w DPS-ie ze względu na niskie dochody, jednakże jako jedyny przejął dorobek życia rodziców (tj. działkę o powierzchni 6.134 m2 w K., dom jednorodzinny o powierzchni użytkowej 96 m2 oraz budynek gospodarczy). Wyjaśniła, że brat z uwagi na niskie dochody nie musi ponosić kosztów utrzymania swojej mamy, ale ma zamożnych synów, którym przekazał majątek po rodzicach, tj. S. K. - dom, budynek gospodarczy i część działki, M. K. - zapisał większą część działki (4.899 m2), na której ten wybudował okazały dom. W związku z powyższym w szczególności także wskazani wnukowie winni partycypować w kosztach utrzymania swojej babci DPS w K.

Strona wyjaśniła również, że jej matka przebywając w DPS w K. jest osobą bardzo samodzielną, sama się ubiera, codziennie myje. Nie jest osobą leżącą. W tej sytuacji, w jej ocenie wystarczyłaby dobra wola, by mogła funkcjonować w domu - w którym zresztą ma zagwarantowane prawo osobistej służebności mieszkania - z pomocą opiekunki, bez konieczności umieszczania jej w domu pomocy społecznej.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 maja 2019 r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że kolejność osób obowiązanych do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej określona została w art. 61 ust. 1 u.p.s., zaś w art. art. 61 ust. 2 u.p.s. ustalony został stosunek między wysokością poszczególnych części opłaty za pobyt w domu, ponoszonych przez różne podmioty, w sytuacji, gdy mieszkaniec samodzielnie nie uiszcza całości takiej opłaty.

Przepis ten wskazuje, że opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

1/ mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;

2/ małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:

w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,

w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3/ gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i pkt 2.

W rozpatrywanej sprawie organ stwierdził, że osobami zobowiązanymi do partycypowania w kosztach pobytu A. K. są jej zstępni: syn – M. K. oraz córka – K. B.

Z treści wywiadu środowiskowego wynika, że M. K. prowadzi gospodarstwo rolne wraz z małżonką, z którego osiągają dochód w postaci świadczenia emerytalnego z ZUS w łącznej wysokości 2.836,29 zł, tj. na osobę w rodzinie 1.418,15 zł (podana wielkość wydatków ponoszonych to kwota 1.000,00 zł). Dochód na osobę w rodzinie jest niższy niż 300% kryterium dochodowego - 1.584 zł. Wskazano także, że z kopii załączonej dokumentacji wynika, iż oboje wymienieni legitymują się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności; do dokumentacji dołączono także złożone oświadczenie majątkowe.

Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego u córki A. K. wynika natomiast, że K. B. wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe. Oboje uzyskują dochód (świadczenie emerytalne, wynagrodzenie za pracę, dieta radnego), który - obliczony zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. – wyniósł 9.818,26 zł (kwota wydatków obciążających rodzinę to ok. 5.900 zł).

Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wyliczył wysokość opłaty ponoszonej przez stronę za pobyt A. K. w DPS w K. w kwocie 619,53 zł (88.505 zł - pobyt za 1 dzień x 7 dni) oraz kwotę 2.655,15 zł (3.420,00 zł - 764,85 zł). Ustalona odpłatność na osobę w rodzinie (4.909,13 zł - 2.655,15 zł), pozostawia jeszcze do dyspozycji kwotę 2.253,98 zł, która przekracza więcej niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, tj. kwotę 1.584 zł. Na tej podstawie ustalono, że odpłatność z tytułu pobytu A. K. ponosić będzie jedynie córka – K. B.: za okres od 24 września 2018 r. do 30 września 2018 r w kwocie 619,53 zł, zaś od 1 października 2018 r. w kwocie 2.655,15 zł miesięcznie.

Organ odwoławczy podkreślił również, że jako zobowiązanych do odpłatności za pobyt A. K. wymieniono w pierwszoinstancyjnej decyzji także syna M. K. oraz wnuków: S. K. oraz M. K.

Mając to na uwadze w ocenie Kolegium organ I instancji dokonał prawidłowej oceny sytuacji rodzinnej, życiowej i majątkowej oraz bytowej stron.

Kolegium podkreśliło, że przyjęta w art. 61 ust. 1 u.p.s. kolejność oznacza, że jeżeli osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, to obowiązek taki spoczywa kolejno na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze dalszej - na gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Zatem istotą nie jest to, by obciążenie opłatą obciążało równocześnie wszystkich zobowiązanych z art. 61 ust. 1 u.p.s., lecz by obowiązek ten przechodził według ustalonej w powołanym przepisie kolejności.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy jednak kolejności w ramach jednej z ww. grup, tj. zstępnych, gdyż strona wskazała, że jej mama miała 4 dzieci, z czego dwoje nie żyje, dwoje zaś to: córka – K. B. i syn – M. K. Nadto w kręgu tym pozostaje również 11 wnucząt, których dochody nie zostały ustalone na poczet wyliczenia opłaty za pobyt babci w DPS-ie.

W tym zakresie Kolegium wyjaśniło, że znany mu jest prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, iż kolejność podmiotów wskazanych w przepisie art. 61 ust. 1 u.p.s. obowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt w DPS-ie nie ma przełożenia w sytuacji obowiązku ponoszenia tychże opłat przez kilkoro zstępnych, bowiem każdy z nich ma taki sam obowiązek, a czynnikiem kształtującym wysokość opłaty jest sytuacja dochodowa poszczególnych z tych osób.

Z poglądem takim jednakże nie sposób się zgodzić. Co prawda zasada kolejności obciążania omawianym obowiązkiem nie została wyjaśniona w art. 61 ust. 1 pkt 2, a przepis art. 61 u.p.s. i następne nie zawierają odesłania do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, to jednak nie może ujść uwadze, że wzorzec określenia kolejności z prezentowanego przepisu prawa stanowią przepisy dotyczące obowiązku alimentacyjnego. Obowiązek wnoszenia opłaty za pobyt krewnego w domu pomocy społecznej ma właśnie taki charakter - alimentacyjny. Obowiązek ten ujęty już w art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, dotyczy w pierwszym rzędzie małżonków, w następnej zaś kolejności najbliższych krewnych, przy czym najpierw zstępnych, a po nich wstępnych. Kolejność ta jest powtórzeniem kolejności obciążania obowiązkiem alimentacyjnym wynikającym z art. 129 § 1 tej ustawy. Wskazując na powyższe należy również zauważyć, że przepis ten reguluje również inną ważną kwestię, a mianowicie kolejność obowiązku alimentacyjnego pomiędzy zstępnymi lub wstępnymi. Reguluje on bowiem, że jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych, to obowiązek taki obciąża bliższych stopniem przed dalszymi, co z kolei ma uzasadnienie biologiczne i społeczne. Powyższe zdaniem Kolegium ma zastosowanie przy wykładni art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s.

Należy przy tym także zauważyć, że obowiązek alimentacyjny nie przechodzi również na spadkobierców zobowiązanego, co oznacza, że wnuki po zmarłych dzieciach A. K., nie dziedziczą obowiązku alimentacyjnego po swoich rodzicach.

W związku z tym - skoro odpłatność za pobyt w DPS w K. wnoszona przez A. K. jest niewystarczająca do pełnego pokrycia wielkości wymaganej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej - należało obowiązkiem takim obciążyć w pierwszej kolejności jej zstępnych w linii prostej, bliższych stopniem przez dalszymi, czyli dzieci w osobach: M. K. i K. B. Obowiązek alimentacyjny dalszych zstępnych obligatoryjnie nie powstaje dopóty, dopóki istnieje choćby jeden z krewnych bliższych stopniem, zdolny do wypełniania tego obowiązku.

Decydującym czynnikiem obciążającym stronę obowiązkiem wnoszenia opłat w sprawie był jej dochód uzyskiwany wraz z mężem, który wielkością dopełnia różnicę opłaty pomiędzy tą ponoszoną przez A. K. a wymaganą.

Odnosząc się do podnoszonych przez stronę okoliczności stanu zdrowia zarówno jej oraz jej małżonka, jak również związanej z tym sytuacji materialnej, Kolegium wyjaśniło, iż obowiązki małżonka i krewnych z tytułu pobytu krewnego w domu pomocy społecznej są zależne od ich sytuacji dochodowej (w przypadku zmiany okoliczności ze względu na zaistnienie trudnej sytuacji życiowej, rodzinnej czy materialnej, istnieje możliwość zwolnienia z tych opłat przez organ w oparciu o art. 64 u.p.s.), tym samym realizacja obowiązku zawartego w art. 61 ust. 2 u.p.s. zależy ostatecznie od sytuacji majątkowej osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej.

W związku z powyższym przedstawiona argumentacja i wynikająca z niej wykładnia przepisu art. 61 u.p.s. powoduje, że podniesione w odwołaniu zarzuty w zakresie ustalenia K. B., jako jedynej obowiązanej do ponoszenia opłaty za pobyt jej matki w domu pomocy społecznej, z pominięciem dalszych wstępnych, nie zasługiwały na uwzględnienie.

Organ stwierdził, że zstępni w dalszych stopniach - wnukowie, mogą alimentować krewną w opłatach za jej pobyt w DPS w K. na zasadzie dobrowolnej alimentacji, w drodze umowy (art. 103 ust. 2 u.p.s.). Celem takiej umowy nie jest nawiązanie cywilnoprawnego stosunku zobowiązującego do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, ale ustalenie wysokości opłaty wnoszonej przez zobowiązane osoby, a więc opłaty, której obowiązek ponoszenia został już ustalony – zawarcie takiej umowy w tej sytuacji umożliwia małżonkowi, zstępnym i wstępnym zadeklarowanie opłacania wyższego odsetka opłaty, aniżeli wynika to z przepisów o minimalnych obciążeniach wynikających z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a/ i b/ u.p.s.

W związku z tym organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajduje się wywiad środowiskowy przeprowadzony przez pracownika socjalnego w stosunku do S. K. Dołączona została również korespondencja od organu I instancji, w której poinformował, że postępowanie, co do dobrowolnej alimentacji nie zostało zakończone. Aktualnie korespondencja kierowana do niego jest nieodebrana. Postępowanie w sprawie tej alimentacji jest niewątpliwie związane przedmiotowo z odpłatnością za pobyt krewnego w domu pomocy społecznej, lecz katalog podmiotów zobowiązanych do uiszczania opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej A. K. został podzielony. Część, o której mowa to część fakultatywna, co do której organ prowadzi oddzielne postępowanie. Organ w dalszym ciągu będzie prowadził to postępowanie, co nie wyklucza również prowadzenia takich postępowań odnośnie pozostałych zstępnych A. K. Etap postępowania, w którym dokonano obligatoryjnego ustalenia odpłatności został jednak już zakończony.

K. B. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu I instancji.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 ust. 1 u.p.s. poprzez przyjęcie, że w kręgu osób zobowiązanych do partycypowania w kosztach pobytu A. K. w domu pomocy społecznej znajdują się wyłącznie K. B. i M. K., a tym samym pominięcie wszystkich pozostałych zobowiązanych. Ponadto zarzuciła pogwałcenia zasad współżycia społecznego poprzez przyjęcie, że kosztami pobytu A. K. w domu pomocy społecznej obarczona winna być jedynie K. B.

Uzasadniając podniesione zarzuty wskazała, że organ dokonał całkowicie dowolnej interpretacji brzmienia przepisu art. 61 ust. 1 u.p.s. poprzez wskazanie, że w odniesieniu do kolejności obciążania obowiązkiem partycypowania w kosztach utrzymania osoby przebywającej w domu pomocy społecznej stosować należy pośrednio przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w tym w szczególności wzorzec określania kolejności partycypowania w tych kosztach. Tymczasem, jak sam organ dostrzegł, zasada kolejności obciążania obowiązkiem, o którym mowa powyżej, nie została wyjaśniona w art. 61 ust. 1 u.p.s. i ustawa ta nie zawiera w tym zakresie odwołania do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne skarżąca wskazała, że art. 61 ust. 1 u.p.s. zawiera zamknięty krąg osób, w stosunku do których można orzec o obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej i jednocześnie wynika z niego kolejność, w jakiej wymienione podmioty ponoszą odpłatność. O ile reguła kolejności dotyczy podmiotów wskazanych powyżej, o tyle nie można mówić o kolejności w sytuacji wystąpienia obowiązku ponoszenia opłat przez kilkoro zstępnych. Każdy z nich ma bowiem taki sam obowiązek ponoszenia opłat, a jedynie różnicować je może osiągane kryterium dochodowe każdego zstępnego. Z żadnego przepisu ustawy, ani z innego przepisu funkcjonującego w systemie prawnym nie wynika, że organ administracji może w sposób arbitralny dokonać wyboru osoby, spośród zobowiązanych do ponoszenia tej opłaty, będących zstępnymi i tylko w stosunku do niej prowadzić postępowanie. W takiej sytuacji bowiem organ powinien prowadzić postępowanie jednocześnie w stosunku do wszystkich osób należących do tego samego kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej. Osoby te powinny być zawiadomione o wszczęciu postępowania i powinny być stronami tego postępowania, a także ich wszystkich powinna dotyczyć decyzja wydana w sprawie ustalenia obowiązku odpłatności za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej.

W przedmiotowej sprawie organ nie tylko nie rozważył sytuacji majątkowej wszystkich osób zobowiązanych do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, których krąg wymieniony został w przepisie art. 61 ust. 1 u.p.s., lecz nawet nie wziął pod uwagę istnienia innych zobowiązanych, którzy w związku z tym nie stali się stronami toczącego się postępowania. Mowa tu o wnukach A. K., którzy jako zstępni niewątpliwie należą wraz ze skarżącą do kręgu podmiotów, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s.

Ponadto skarżąca zaznaczyła, że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem zasad współżycia społecznego, gdyż to brat skarżącej wyzbył się całego przejętego po rodzicach (w tym po A. K.) majątku na rzecz synów – M. i S. K., tym samym stając się osobą niezdolną do partycypowania w kosztach utrzymania matki w chwili obecnej. W posiadanie nieruchomości A. K. weszli jego synowie, którzy umieścili babkę w domu pomocy społecznej. Samo zaś umieszczenie babki w domu pomocy społecznej nastąpiło tuż po jej powrocie od skarżącej, która przez długi czas zajmowała się matką w miejscu swojego zamieszkania. W ciągu wielu lat poprzedzających umieszczenie A. K. w domu pomocy społecznej skarżąca zajmowała się matką, opiekowała się nią, ponosiła wszelkie koszty jej leczenia oraz jako jedyna w rodzinie zawsze wspierała matkę finansowo. W tym samym czasie M. K. korzystał z przekazanego mu przez rodziców majątku, a następnie z majątku tego korzystać zaczęli M. i S. K. Skarżąca wskazała, że nie bez znaczenia winien pozostawać też fakt, że obaj wnukowie zostali związani służebnością mieszkania względem babki, z której jednak żaden z nich do chwili obecnej się nie wywiązał.

Ponadto organ odwoławczy nie wziął pod uwagę tego, że - mimo, iż miesięczny dochód skarżącej przekracza 300% kryterium dochodowego - to jednak ponosi ona znaczne koszty na leczenie schorzeń, które są i będą postępowały (w przypadku skarżącej schorzenia te dotyczą narządu ruchu, oczekuje bowiem od kilku lat na endoprotezy obu stawów kolanowych, a nadto cierpi na reumatoidalne zapalenie stawów, w związku z czym posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności; natomiast małżonek skarżącej – B. B. cierpi na przewlekłą niewydolność nerek, przeszedł zabieg usunięcia jednej nerki, pozostaje nadto pod kontrolą lekarzy nefrologa, onkologa, kardiologa, urologa, rehabilitanta, neurologa i chirurga naczyniowego) i które wymagać będą coraz większych nakładów finansowych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, ustosunkowując się do podniesionych zarzutów i podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Pismem z dnia 5 sierpnia 2019 r. M. K. podtrzymał swoje dotychczasowe wyjaśnienia w sprawie. Zaznaczył m.in., że matka przebywała u niego 16 lat, a u jego siostry ok. 2 lat. Obecnie regularnie odwiedza wraz z żoną matkę w DPS-ie. Podkreślił, że rodzina siostry dysponuje znacznymi oszczędnościami oraz ma dochody znacznie przekraczające te, o których pisały organy, zaś mąż siostry jest radnym.

W dniu 9 września 2019 r. skarżąca nadesłała pismo procesowe, w którym odniosła się od twierdzeń brata i po raz kolejny opisała sytuację rodzinną. Zakwestionowała większość jego twierdzeń odnośnie dochodów i sposobu opieki nad matką. Poruszyła też sprawy rozliczeń majątkowych.

W piśmie z dnia 14 listopada 2019 r. pełnomocnik skarżącej poinformowała, że w dniu 6 września 2019 r. skarżąca zawarła z małżonkiem – B. B. umowę o rozdzielności majątkowej, co winno wpłynąć na rozstrzygnięcie wydane w sprawie. Wskazała, że obecnie małżonkowie prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, zaś dochód skarżącej stanowi emerytura w kwocie około 2.000 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zaś zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 22 listopada 2008 r. o ustaleniu opłaty za pobyt A. K. w Domu Pomocy Społecznej w K., zobowiązując do ponoszenia tej opłaty: pensjonariuszkę – A. K. w wysokości 764,85 zł miesięcznie (tj. w wysokości 70 % jej dochodu) oraz jej córkę – K. B. w wysokości 2.655,15 zł miesięcznie (tj. w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca w DPS w K. a wysokością opłaty wnoszonej przez A. K.).

Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm. - dalej zwanej "u.p.s.").

W niniejszej sprawie spór sprowadzał się w istocie do kwestii ustalenia kręgu osób zobowiązanych do partycypowania w kosztach pobytu A. K. w domu pomocy społecznej, a ściślej mówiąc zakwestionowania przez stronę skarżącą stanowiska przyjętego przez organy, że – oprócz samej mieszkanki Domu Pomocy Społecznej w K. (A. K.) – osobami zobowiązanymi do ponoszenia opłat za jej pobyt w tym domu są wyłącznie jej zstępni w pierwszym stopniu, tj. córka – K. B. oraz syn – M. K., z pominięciem dalszych zstępnych (wnuków), a w szczególności - w okolicznościach faktycznych sprawy - synów M. K., tj. S. i M. K.

Kluczowy zarzut podniesiony w skardze dotyczył bowiem naruszenia art. 61 ust. 1 u.p.s. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w kręgu osób zobowiązanych do opłaty za pobyt A. K. w domu pomocy społecznej pozostają wyłącznie jej dzieci, co w rzeczywistości - z uwagi na wypełnienie przesłanki z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b/ u.p.s. w stosunku do jej syna – prowadzi do nałożenia tego obowiązku jedynie jej na córkę, pomimo tego, że przepis ten nie wyklucza z tego kręgu dalszych zstępnych, a zarazem zobowiązanych do partycypowania w ww. opłacie, a w szczególności – w świetle okoliczności sprawy – również synów M. K., którzy zostali związani służebnością mieszkania względem swojej babci i którzy - z tego właśnie powodu - powinni być stronami postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, w którym winna zostać wyjaśniana ich sytuacja dochodowa w celu uwzględnienia także ich partycypacji w przedmiotowej opłacie.

Krąg osób obowiązanych do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej określony został w art. 61 ust. 1 u.p.s., w którym stwierdzono, że obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.

Z przepisu tego – oprócz kręgu (kategorii) podmiotów obowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej – wynika także przyjęta w tym zakresie zasada kolejności oznaczająca, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić całkowitych kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej na gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Istotne w tym rozwiązaniu jest to, że wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1 u.p.s., ale obowiązek ten przechodzi na nich w kolejności ustalonej w powołanym przepisie (zob. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1171/09).

W okolicznościach faktycznych istniejących w rozpoznawanej sprawie taka wykładnia jest jednak niewystarczająca, jako że spór w istocie dotyczy kolejności w ramach jednej z grup osób wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., tj. w ramach grupy "zstępnych".

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane są w tym zakresie dwa różne poglądy.

Według pierwszego z nich, o ile reguła kolejności ustalona w art. 61 ust. 1 u.p.s. dotyczy podmiotów wskazanych w tym przepisie - tj. mieszkańca domu, później małżonka, zstępnych i w następnej kolejności wstępnych tego mieszkańca, a jeszcze w dalszej gminy - o tyle nie można mówić o kolejności w sytuacji wystąpienia obowiązku ponoszenia opłat przez kilkoro zstępnych. Każdy z nich ma bowiem taki sam obowiązek ponoszenia opłat, a jedynie różnicować je może osiągane kryterium dochodowe każdego zstępnego. Jedynym czynnikiem kształtującym wysokość opłaty w odniesieniu do osób wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s. jest ich sytuacja dochodowa. Zgodnie z przedstawianym poglądem, o ile można zgodzić się z twierdzeniem, że ustawodawca nie nakazał obciążania obowiązkiem uiszczenia opłat wszystkich zstępnych, o tyle nie można zgodzić się z tym, że organ administracji w sposób arbitralny może dokonać wyboru osoby spośród osób zobowiązanych do ponoszenia tej opłaty wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. i tylko w stosunku do niej prowadzić postępowanie. W takiej sytuacji, jak wskazana powyżej, organ powinien prowadzić postępowanie jednocześnie w stosunku do wszystkich osób należących do tego samego kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej. Osoby te powinny być zawiadomione o wszczęciu postępowania i powinny być stronami tego postępowania, a także ich wszystkich powinna dotyczyć decyzja wydana w sprawie ustalenia obowiązku odpłatności za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej (zob. wyroki WSA w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 704/17 oraz z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 198/18).

Drugi z poglądów prezentowanych w orzecznictwie w omawianej kwestii stanowi, że jakkolwiek przepisy ustawy o pomocy społecznej nie zawierają odesłania w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, to nie można nie zauważyć, że źródłem i wzorcem określenia kolejności ustalonej w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. (tj. najpierw małżonek, potem zstępni, a następnie wstępni), są przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej także "k.r.o.") dotyczące obowiązku alimentacyjnego. Jest to o tyle zrozumiałe, że obowiązek wnoszenia opłat za pobyt krewnego w domu pomocy społecznej ustanowiony w art. 61 ust. 1 u.p.s. ma wyraźnie alimentacyjny charakter. Dotyczy w pierwszym rzędzie małżonków, którzy na gruncie k.r.o. obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli (art. 27 k.r.o.), co jest w orzecznictwie traktowane jako obowiązek o charakterze alimentacyjnym (por. uchwałę SN z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt III CZP 39/11, LEX nr 852349), a w następnej kolejności najbliższych krewnych, przy czym najpierw zstępnych, a po nich wstępnych. Ta kolejność nie jest przypadkowa, gdyż stanowi powtórzenie kolejności obciążania obowiązkiem alimentacyjnym określonej w art. 129 § 1 k.r.o. Trzeba jednak zauważyć, że ten ostatni przepis reguluje również kolejność obowiązku alimentacyjnego pomiędzy zstępnymi lub wstępnymi. Przewiduje bowiem, że jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych, to obowiązek alimentacyjny obciąża bliższych stopniem przed dalszymi, co ma głębokie biologiczne i społeczne uzasadnienie. Taka reguła powinna więc mieć zastosowanie również przy wykładni art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 759/18; wyrok NSA z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 3029/13).

Ze stanowiskiem tym w istocie koresponduje także pogląd wyrażony w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2018 r. (sygn. akt I OPS 7/17, ONSAiWSA2018/5/77), zgodnie z którym "(...) rozważania odnoszące się do wykładni przepisów u.p.s. dotyczących obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej przypominają rozwiązania zawarte w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym dotyczące obowiązku alimentacyjnego. Oczywiście dostrzegając tę istotną różnicę, iż obowiązek alimentacyjny jest rozwiązaniem z zakresu prawa prywatnego, a obowiązek ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej z zakresu prawa publicznego, niemniej warto sięgnąć do tych rozwiązań. Zgodnie z art. 128 wspomnianego kodeksu obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Z kolei jego art. 129 stanowi w § 1, że obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi, w § 2 zaś, że krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym, w dalszych przepisach regulowane są pozostałe zagadnienia. Nie ma wątpliwości prawnych co do tego, że o tym, kto będzie zobowiązany do ponoszenia świadczeń alimentacyjnych, czyli w stosunku do kogo obowiązek alimentacyjny przekształci się w konkretne zobowiązanie, z którego będzie wynikać określone świadczenie alimentacyjne, decydować będą właściwe akty stosowania prawa, czyli orzeczenie sądu ustalające i zasądzające alimenty, ugoda sądowa czy też umowa. Z samych przepisów art. 128 i art. 129 k.r.o. dotyczących obowiązku alimentacyjnego, bez konkretnego aktu stosowania prawa, nie można bowiem ustalić, wobec których podmiotów obowiązek alimentacyjny przekształcił się w konkretne zobowiązanie alimentacyjne. Równocześnie należy mieć na uwadze, że o ile w przypadku obowiązku alimentacyjnego, jako instytucji prawa prywatnego, wyłącznie od osoby uprawnionej zależy, czy podejmie kroki prawne w celu przekształcenia obowiązku alimentacyjnego w konkretne zobowiązanie, z którego będzie wynikać świadczenie alimentacyjne, o tyle w przypadku obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, jako instytucji prawa publicznego, organ zobowiązany jest podjąć stosowne kroki prawne celem skonkretyzowania tego obowiązku w konkretne zobowiązanie".

Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że jakkolwiek prezentowana przez organy – a w szczególności wyjaśniona przez organ odwoławczy - wykładnia art. 61 ust. 1 u.p.s., odwołująca się do alimentacyjnego charakteru tej regulacji, jest co do zasady właściwa, to jednak – w ocenie tut. Sądu – stanowisko to, szczególnie w zakresie kategorycznego uznania konsekwencji prawnych wynikających z uregulowań Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego co do pierwszeństwa i kolejności powstania obowiązku alimentacyjnego, nie może być przyjmowane każdorazowo niejako "automatycznie", z pominięciem istotnych, faktycznych czy też prawnych okoliczności, które w sposób szczególny mogą kształtować obowiązek alimentacyjny w danej sprawie.

Taką okoliczność w ocenie Sądu może stanowić sytuacja, w której określona osoba zobowiązana w bliższej kolejności do alimentacji nie jest w stanie uczynić zadość swojemu obowiązkowi, podczas gdy jednocześnie na dalszych zstępnych tej właśnie osoby ciążą określone – i to niewynikające jedynie ze "zwykłej" kolejności obowiązku alimentacyjnego (wynikającej z art. 129 k.r.o.) - zobowiązania o charakterze alimentacyjnym.

Jak wynika z wyjaśnień skarżącej wnukowie A. K., tj. zstępni M. K. - wyłączonego na podstawie art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b/ u.p.s. z partycypacji w opłacie za pobyt matki (A. K.) w DPS w K. - w osobach: S. i M. K., pozostają związani służebnością mieszkania względem swojej babki, którą nabyli od ojca (M. K.) wraz z całym majątkiem po jego rodzicach (m.in. A. K.).

W orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że służebność osobista, będąca ograniczonym prawem rzeczowym polegającym na obciążeniu nieruchomości na rzecz oznaczonej osoby fizycznej w celu zaspokajania jej potrzeb osobistych, w tym także mieszkaniowych (służebność mieszkania), stanowi prawo, które ma charakter szeroko pojętej alimentacji (zob. wyrok SN z dnia 23 listopada 2018 r., sygn. akt II CSK 682/17, LEX nr 2581770).

W realiach zatem niniejszej sprawy okoliczność związania wobec A. K. jej wnuków: S. i M. K. zobowiązaniem z tytułu służebności osobistej (mieszkania) winna – w ocenie Sądu - skutkować koniecznością (a nie jedynie ewentualnością) uwzględnienia tych osób w kręgu zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt A. K. w DPS w K., bez względu na fakt, iż na gruncie uregulowań Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dopiero w dalszej kolejności ciąży na nich obowiązek alimentacyjny. Przyjąć należy, że, w opisanych okolicznościach niniejszej sprawy, fakt, iż na ww. zstępnych - wnukach A. K. ciąży szczególny i dodatkowy rodzaj obowiązku alimentacyjnego, bowiem niezwiązany wyłącznie z ich stosunkiem pokrewieństwa w odniesieniu do babci, sytuuje ich w charakterze stron postępowania w przedmiocie określenia wysokości opłatności za pobyt A. K. w DPS w K. na równi ze skarżącą, zobowiązaną w tym zakresie w pierwszej kolejności przed dalszymi zstępnymi stosownie do regulacji określonej w art. 129 § 1 k.r.o.

Mając to na uwadze w ocenie Sądu należy uznać, iż organy naruszyły w niniejszej sprawie art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż krąg osób zobowiązanych do partycypacji w opłacie za pobyt w domu pomocy społecznej może być kształtowany tylko i wyłącznie w oparciu o zasady kolejności obowiązku alimentacyjnego wynikające z uregulowań art. 129 § 1 k.r.o., podczas, gdy w istocie powołany przepis, jak też ustawa o pomocy społecznej, nie zawierają w tym zakresie jednoznacznego odwołania do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dlatego - w ocenie Sądu - wykładnia tego przepisu winna dopuszczać możliwość nałożenia obowiązku partycypacji w opłacie za pobyt w domu pomocy społecznej także dalszych zstępnych (pomimo, że ci zobowiązani w bliższej kolejności są w stanie uczynić zadość swojemu obowiązkowi), gdy wynika to ze szczególnych okoliczności sprawy, a w szczególności istnienia dodatkowego – ponad więzy pokrewieństwa – węzła prawnego o charakterze alimentacyjnym, łączącego pensjonariusza domu pomocy społecznej z jego zstępnymi w dalszym stopniu pokrewieństwa. Ma to istotne znaczenie w szczególności w sytuacji, gdy wstępny osób zobowiązanych, tj. zstępnych dalszym stopniem - tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie - nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi alimentacyjnemu. Z tego względu - w ocenie Sądu - wykładnia art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., mająca na celu określenie (wyznaczenie) kręgu podmiotów obowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, nie może być dokonywana w sposób "sztywny" tj. uwzględniający tylko reguły rządzące istnieniem obowiązku alimentacyjnego na gruncie k.r.o., ale musi uwzględniać także sytuacje, gdy powinność takiego obowiązku ciąży na dalszych krewnych uprawnionego, z uwagi na to, że została oparta na określonym tytule prawnym lub wynika ze szczególnych okoliczności (por. wyrok SA w Poznaniu z dnia 15 lutego 1994 r., sygn. akt I ACr 684/93, LEX nr 9198; por. także uchwała SN z dnia 28 maja 1968 r., sygn. akt III CZP 49/68, LEX nr 801).

W tej sytuacji Sąd - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. – orzekł, jak w punkcie 1. sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach postępowania (punkt 2. sentencji wyroku) zostało wydane w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na zasądzoną od organu odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę składa się wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata w wysokości 480 zł oraz wniesiona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. W szczególności organy w pierwszej kolejności uczynią stronami postępowania w przedmiocie określenia wysokości opłatności za pobyt A. K. w DPS w K. – M. K. i S. K., zawiadamiając ich o tym fakcie, a następnie przeprowadzą postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie okoliczności dotyczących związania ww. osób służebnością mieszkania wobec A. K., co odzwierciedlą w materiale dowodowym, a następnie – w zależności od dokonanych w powyższym zakresie ustaleń oraz ich oceny – wyznaczą krąg osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt A. K. w domu pomocy społecznej, ustalając sytuację dochodową każdej z tych osób oraz określając w wydanej decyzji wysokość partycypacji każdej z tych osób w opłacie za pobyt A. K. w Domu Pomocy Społecznej w K.