Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2170/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 106 poz 489
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędzie Ministra Finansów oraz o urzędach i izbach skarbowych.
Teza: Organ administracji, w wyniku uwzględnienia skargi przez sąd oraz rozstrzygnięcia w trybie art. 152 u.p.p.s.a., nie posiada kompetencji polegającej na zwrocie wyegzekwowanych kwot należności podatkowych.

Z przepisu art. 5 ust 1 ustawy o urzędach i izbach skarbowych nie można w wyprowadzić wniosku, iż przyznaje on Ministrowi Finansów kompetencję do dokonania czynności konwencjonalnych, w wyniku czego powstał by obowiązek określonego zachowania po stronie naczelnika urzędu skarbowego, polegający na zwrocie wyegzekwowanych środków pieniężnych.

TEZY

Organ administracji, w wyniku uwzględnienia skargi przez sąd oraz rozstrzygnięcia w trybie art. 152 u.p.p.s.a., nie posiada kompetencji polegającej na zwrocie wyegzekwowanych kwot należności podatkowych.

Z przepisu art. 5 ust 1 ustawy o urzędach i izbach skarbowych nie można w wyprowadzić wniosku, iż przyznaje on Ministrowi Finansów kompetencję do dokonania czynności konwencjonalnych, w wyniku czego powstał by obowiązek określonego zachowania po stronie naczelnika urzędu skarbowego, polegający na zwrocie wyegzekwowanych środków pieniężnych.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Anna Sokołowska, Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 521/10 w sprawie ze skargi S. O. na niewykonanie przez Ministra Finansów wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 2464/05 w sprawie skargi na czynności egzekucyjne 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. O. na rzecz Ministra Finansów kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

II FSK 2170/10

Uzasadnienie

1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 521/10, oddalił skargę S.O. na niewykonanie przez Ministra Finansów wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2005 roku w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 2464/05. Pismem z dnia 23 listopada 2009 r., skierowanym bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, S.O. wniósł skargę na niewykonanie przez Ministra Finansów wyroku tego Sądu z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. III SA/Wa 2464/05. W tym samym piśmie zawarto też skargę na niewykonanie przez Dyrektora Izby Skarbowej w S. oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. wymienionego wyroku z dnia 23 listopada 2005 r., a także wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 kwietnia 2005 r., sygn. I SA/Sz 496/04 – sprawa z tych skarg została przekazana według właściwości do WSA w Szczecinie. Skarżący zawnioskował o orzeczenie bezczynności Ministra Finansów, a także o wymierzenie mu z tego tytułu grzywny. Jako podstawę prawną żądania skarżący wskazał art. 154 ustawy z dnia z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Żądanie to uzasadnił faktem, że wydany wyrok z dnia 23 listopada 2005 r., w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia 24 czerwca 2005 r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 24 września 2004 r., oddalające skargę wniesioną w postępowaniu egzekucyjnym, nie został w ocenie skarżącego wykonany. Wyrok ten zawierał stwierdzenie, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane, co oznaczało, według skarżącego, że wyegzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym kwoty powinny zostać zwrócone wraz za odsetkami. Pomimo żądania przez skarżącego ich zwrotu Minister Finansów nie spowodował wykonania wyroku. W ocenie skarżącego organy zastosowały "zadziwiającą interpretację" poprzez uznanie, że "dokonały czynności poprzez niedokonanie". 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku rozpoznania skargi uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W ocenie Sądu jedynym stricte procesowym obowiązkiem Ministra Finansów, wynikającym z wyroku z dnia 23 listopada 2005 r., było przekazanie akt sprawy do Dyrektora Izby Skarbowej w S., gdyż akta te, po uprawomocnieniu się wyroku, zostały najpierw przekazane z Sądu do Ministra Finansów, stosownie do art. 286 u.p.p.s.a. Obowiązek ten został w opinii Sądu wykonany, skoro Minister Finansów przekazał po wyroku akta sprawy do Dyrektora Izby Skarbowej w S., który w dniu 21 sierpnia 2006 r. wydał postanowienie w postępowaniu egzekucyjnym. Postanowienie to stało się ostateczne, toteż w sensie ściśle procesowym Minister Finansów nie miał następnie w tej sprawie nic do zrobienia. Skarżący nie wniósł zażalenia od postanowienia z 21 sierpnia 2006 roku. Jako nieuzasadnione Sąd ocenił stanowisko skarżącego, że wykonanie wyroku z dnia 23 listopada 2005 r. polegać powinno na zwrocie przez Ministra kwot wyegzekwowanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. Jest to bowiem obowiązek spoczywający na organie, który bezprawnie wyegzekwował stosowne kwoty. Organem takim jest naczelnik urzędu skarbowego, a nie Minister Finansów. Wobec tego jako zbędne Sąd ocenił rozważanie w niniejszej sprawie, czy punkt 2 sentencji wyroku z dnia 23 listopada 2005 r., wstrzymujący wykonanie uchylonych postanowień egzekucyjnych do czasu uprawomocnienia się wyroku, oznaczał konieczność zwrotu tych żądanych przez Skarżącego kwot, skoro to nie Minister je wyegzekwował. Poza postępowaniem pozostało rozważenie, czy inne organy wymienione w skardze wykonały wyrok z dnia 23 listopada 2005 r. albo wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 kwietnia 2005 r. Postępowanie sądowe ze skargi opartej na art. 154 u.p.p.s.a. dotyczyć może bezczynności tylko jednego organu w zakresie tylko jednego wyroku sądu, a sąd administracyjny respektować musi przepisy o swojej właściwości miejscowej. 3. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący zaskarżył wskazany powyżej wyrok w całości. Zarzucił mu naruszenie art. 151 w związku z art. 154 §1 i art. 170 i art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270) dalej u.p.p.s.a, w związku z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1960 roku, Nr 30, poz. 168 ze zm.,) i w związku z art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 roku o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. z 1996 roku Nr 106, poz. 489 ze zm.,). Do naruszenia tego dojść miało w wyniku błędnego przyjęcia, że wskutek prawomocnego uchylenia postanowień organów przez Sąd, jedyną czynność jaką miał wykonać organ, jest czynność przekazania akt do organu niższej instancji. Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Przedstawiono również wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 4. Skarga kasacyjna nie jest zasadna wobec czego należało ją oddalić. Na wstępie zaznaczyć należy, iż za podstawę skargi kasacyjnej wskazano art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. Naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów postępowania polegać miało, zdaniem autora skargi kasacyjnej, na obrazie art. 151 w związku z art. 154 i art. 170 oraz art. 171 u.p.p.s.a., a także art. 138 § 1 k.p.a. i art. 5 ust 1 ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Uzasadnienie zarzutów sprowadza się jednak do wskazania, iż Sąd w zaskarżonym wyroku zignorował treści art. 5 ust 1 ustawy o urzędach i izbach skarbowych. W wyniku tego Sąd, zdaniem strony skarżącej, błędnie przyjął, iż jedyną czynnością Ministra Finansów w rozstrzyganej sprawie, jest przesłanie akt Dyrektorowi Izby Skarbowej w S. Pozostałe zarzuty nie znajdują uzasadnienia w treści skargi kasacyjnej ani nie są powiązane z zaskarżonym w sposób, który umożliwiały by ich rozpatrzenie w postępowaniu kasacyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny, w świetle art. 183 § 1 u.p.p.s.a. nie jest bowiem uprawniony do rozszerzania lub uzupełnienia powołanych przez skarżącego podstaw kasacyjnych. W konsekwencji należy uznać, iż zarzut naruszenia norm postępowania bez wskazania na konkretny przepis, który miałby zostać w ocenie autora skargi kasacyjnej naruszony przez sąd pierwszej instancji oraz określenia w jaki sposób naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkuje uniemożliwieniem rozpoznania tego zarzutu przez Naczelny Sąd Administracyjny czyniąc go nieskutecznym.

Zgodnie z powoływanym przez stronę skarżącą przepisem art. 5 ust 1 ustawy o urzędach i izbach skarbowych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych podlegają dyrektorzy izb skarbowych i naczelnicy urzędów skarbowych jako organy administracji niezespolonej oraz, na podstawie odrębnych przepisów, inne organy, a w szczególności dyrektorzy urzędów kontroli skarbowej. Sąd wskazując na spełniony przez Ministra Finansów obowiązek przesłania akt Dyrektorowi Izby Skarbowej w S., który wydał postanowienie w postępowaniu egzekucyjnym, nie dokonał wadliwej interpretacji tego przepisu. Minister Finansów nie ma bowiem, jak chce tego strona skarżąca, kompetencji polegającej na zwrocie kwot wyegzekwowanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Zwrócił na to uwagę sąd administracyjny pierwszej instancji.

Podnieść również należy, iż z treści przepisu art. 5 ust 1 ustawy o urzędach i izbach skarbowych nie wynika kompetencja Ministra Finansów do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, które autor skargi kasacyjnej nazywa postępowaniem w pierwszej instancji. Minister nie ma także kompetencji do wskazania organom egzekucyjnym terminu i trybu zwrotu wyegzekwowanych bezzasadnie środków pieniężnych.

Autor skargi kasacyjnej bezpodstawnie więc wywodzi z treści przepisu art. 5 ust 1 ustawy o urzędach i izbach skarbowych kompetencje jakich nie zawiera on w sobie. Przepis ten zawiera natomiast normę ustrojową wskazującą na podległość służbową (hierarchiczną) określonych organów administracji państwowej ministrowi właściwemu dla spraw finansów publicznych. Zgodnie natomiast z powszechnie przyjętymi regułami wykładni prawa nie wolno jest domniemywać kompetencji organów administracyjnych. Kompetencje organu administracyjnego muszą więc wyraźnie wynikać z przepisu prawnego. Tymczasem z przepisu art. 5 ust 1 ustawy o urzędach i izbach skarbowych nie można w żaden sposób wywieźć, iż przyznaje on Ministrowi Finansów kompetencję do dokonania czynności konwecjonalnych, o których pisze strona skarżąca, w wyniku czego powstał by obowiązek określonego zachowania po stronie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., polegający na zwrocie wyegzekwowanych środków pieniężnych.

Reasumując należy stwierdzić, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, nie narusza prawa. Z tych przyczyn na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30.08.2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjna należało oddalić. Natomiast o kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy i § 14 pkt 2 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).