Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 149/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA - Olga Białek, Sędzia WSA - Anna Siedlecka, , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A. J., M. J. i M. K. na postanowienie Wojewody D. z dnia 13 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia odmawiającego udostępnienia i wykonania kserokopii projektu budowlanego i umorzenia postępowania pierwszej instancji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem złożonym w dniu 20 maja 2013 r. D. Komendant Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej we W. (dalej w skrócie: DKWPSP) zwrócił się do Prezydenta W. o udostępnienie oraz wykonanie kserokopii projektów budowlanych stanowiących załączniki do decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia 23 października 2008 r. i nr [...] z dnia 3 lutego 2009 r. Na podstawie tych decyzji udzielono pozwolenia na budowę budynku hotelowego przy ul. S. [...] we W..

DKWPSP uzupełniając opisany wniosek w zakresie wskazania jego podstawy prawnej - przy piśmie z dnia 23 maja 2014 r., powołał się na prowadzone przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej postępowanie wyjaśniające dotyczące nieprawidłowości popełnionych przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, który opiniował objęty wnioskiem o udostępnienie projekt budowalny. W tym zakresie wyjaśniono, że postępowanie prowadzone jest w trybie § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (dalej w skrócie: r.MSWiA).

Wobec udzielonych wyjaśnień postanowieniem z dnia 2 lipca 2013 r. nr 1749/13 Prezydent W., powołując się na przepis art. 73 § 1 i 3 oraz art. 74 § 2 k.p.a., odmówił udostępnienia i wykonania kserokopii projektów budowlanych budynku hotelowego przy ul. S. [...] we W.. Podnosząc brak podstaw prawnych pozwalających na uwzględnienie złożonego wniosku organ administracji wskazał, że akta postępowania administracyjnego udostępniane są na podstawie art. 73 k.p.a. jedynie stronom postępowania. W tym zakresie odwołując się do przeprowadzonej analizy akt archiwalnych stwierdzono, że DKWPSP nie był stroną w postępowaniu w sprawach zakończonych wskazanymi we wniosku decyzjami. Jednocześnie Prezydent zwrócił uwagę na złożone w dniach 26 kwietnia 2013 r. oraz 17 czerwca 2013 r. pisma radcy prawnego Z. C., działającego w imieniu i na rzecz M. J., A. J. i M. K. – określanych jako inwestorzy budynku hotelowego przy ul. S. [...]. W pismach tych pełnomocnik zażądał objęcia złożonych projektów budowlanych ochroną, polegającą na braku udostępnienia ich osobom lub podmiotom nie posiadającym do tego uprawnień. Ponadto dołączona została kserokopia zaświadczenia Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej, z której wynika, że na dzień 16 kwietnia 2013 r. nie jest prowadzone postępowanie dyscyplinarne wobec właściwego w tej sprawie rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

W dalszej części uzasadnienia Prezydent W. zauważył, że decyzją z dnia 28 grudnia 2009 r. udzielono pozwolenia na użytkowanie hotelu przy ul. S. [...]. W uzasadnieniu tej decyzji znajduje się zapis o załączeniu do akt tego postępowania informacji DKWPSP o braku podstaw do unieważnienia uzgodnienia projektu budowlanego w trybie § 15 ust. 2 r.MSWiA.

W takim stanie sprawy w ocenie Prezydenta W. przywołany przez wnioskodawcę, jako podstawa prawna żądania przepis § 13 r.MSWiA określa podmioty uprawnione do sprawowania nadzoru nad działalnością rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz tryb sprawowania tego nadzoru. Nie wskazuje natomiast w żaden sposób podmiotów zobowiązanych do udostępnienia dokumentacji projektowej. Zgodnie z kompetencjami Wydział Architektury i Budownictwa nie uczestniczy w postępowaniach kontrolnych prowadzonych wobec rzeczoznawców. Wobec tego organ nie znalazł podstawy prawnej, która pozwalałaby udostępnić wnioskowane akta, w tym wykonać kopię z zatwierdzonego projektu budowlanego.

DWKPSP wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, żądając jego uchylenia i uwzględnienia złożonego wniosku.

Wojewoda D., po uzupełnianiu przesłanych wraz z zażaleniem akt sprawy o akta postępowań zakończonych decyzjami nr [...] z dnia 23 października 2008 i nr [...] z dnia 3 lutego 2009 r., postanowieniem z dnia 13 grudnia 2013 r., nr [...] uchylił w całości postanowienie Prezydenta W. z dnia 2 lipca 2013 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

Przedstawiając argumentację na poparcie podjętego rozstrzygnięcia Wojewoda przedstawił regulację prawną odnoszącą się do prawa wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Na tej podstawie przyjął, że podmiot niebędący stroną postępowania administracyjnego nie ma prawa żądać udostępnienia mu akt sprawy, czy też wykonania ich kserokopii. Jednocześnie zauważył, że podmiotem wnoszącym żądanie udostępnienia i wykonanie kserokopii akt administracyjnych jest organ administracji państwowej, którego celem było uzyskania materiału dowodowego na potrzeby prowadzonego odrębnego postępowania administracyjnego. Wnioskodawca wyraźnie wskazał w piśmie z dnia 15 maja 2013 r., że prosi o uwzględnienie wniosku w związku z czynnościami wyjaśniającymi prowadzonymi przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej. W związku z powyższym organ II instancji uznał, że Prezydent W. błędnie zakwalifikował pismo DKWPSP, skoro organ ten nie wnosił o udostępnianie mu dokumentacji sprawy - jako stronie postępowania - na podstawie art. 73 k.p.a., lecz w związku z pełnioną przez niego funkcją publiczną to jest prowadzonym postępowaniem administracyjnym z zakresu odpowiedzialności zawodowej. W ocenie organu II instancji jeżeli dla załatwienia pisma DKWPSP droga jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego kończonego w formie decyzji administracyjnej jest zamknięta, to stosownie do art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Na zakończenie Wojewoda D. wskazał, że w toku postępowania zażaleniowego umożliwił DWKPSP skopiowanie wybranych akt sprawy.

Powyższe postanowienie zostało doręczone DWKPSP oraz do wiadomości pełnomocnikowi A. J., M. J. i M. K..

A. J., M. J. i M. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższe postanowienie wnieśli o jego uchylenie i utrzymanie w mocy postanowienia z dnia 2 lipca 2013 r. Ponadto skarżący zażądali stwierdzenia wydania przez Wojewodę D. skopiowanych projektów budowlanych z rażącym naruszeniem prawa oraz stwierdzenie załatwienia niniejszej sprawy w nieusprawiedliwionej zwłoce.

W obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących w całości powtórzył argumentację zawartą we wcześniejszych pismach – z dnia 26 kwietnia 2013 r., z 17 czerwca 2013 r. oraz z odpowiedzi na zażalenie – pismo z dnia 29 lipca 2013 r. W szczególności zarzucił Wojewodzie D. wydanie zaskarżonego postanowienia z rażącym pogwałceniem prawa, a mianowicie:

- art. 6 i 7 k.p.a. przez naruszenie zasady praworządności i prawdy obiektywnej w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony postępowania przez zaniechanie wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego w oparciu o całokształt okoliczności występujących w sprawie i brak wskazania materialnego przepisu prawnego, z którego wynikałoby uprawnienie DKWPSP do uzyskania uwierzytelnionych odpisów projektów budowlanych;

- art. 8 k.p.a. przez naruszenie zasad równości stron i bezpodstawne faworyzowanie organu - DKWPSP, przejawiające się w fakcie ściągnięcia dokumentacji projektowej z archiwum Prezydenta W. i bez żadnej podstawy prawnej skopiowanie jej i wydanie wnioskodawcy;

- art. 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. przez błędne i nieprawidłowe zastosowanie tego przepisu, który reguluje zakres obowiązywania postępowania administracyjnego do przyjęcia, iż kwestie udostępnienia, kopiowania czy też przekazywania akt pomiędzy organami władzy państwowej załatwiane są w drodze wydania zwykłego pisma lub wykonania określonych czynności technicznych;

- art. 105 k.p.a. przez bezpodstawne i błędne przyjęcie, że zawisła sprawa jest bezprzedmiotowa zwłaszcza, uznając hipotetycznie, że dla DWKPSP droga jest zamknięta, bowiem nie ma materialnoprawnych podstaw do wydania decyzji administracyjnej;

- art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. przez brak wnikliwego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, bowiem Wojewoda D. w ogóle nie odniósł się do podniesionych przez skarżących twierdzeń, faktów, obligatoryjnego obowiązku przez organ administracji ochrony dóbr skarżących. W piśmie złożonym w toku postępowania przed drugą instancją wskazany został istotny i słuszny interes skarżących, który został pominięty. Organ, mimo prawnego obowiązku, nie wykazał przyczyn, dla których odmówił z mocy prawa twierdzeniom i zarzutom wyartykułowanym w powołanym piśmie;

- art. 1 ust. 4 ustawy o prawach autorskich przez skopiowanie projektu budowlanego bez uzyskania zgody autora projektu.

Ponadto według skarżących Wojewoda D. naruszył ich dobra osobiste przez udostępnienie danych osobowych skarżących.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak interesu prawnego po stronie skarżących. W tym zakresie autor odpowiedzi na skargę powołał się na postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013 r. (sygn. akt I OSK 2633/12), w którym wskazuje się, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku, co oznacza, że ze skargą może wystąpić podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. W związku z powyższym autor odpowiedzi na skargę stwierdził, że nie zauważa związku między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym skarżących zaskarżonym postanowieniem i umorzenia postępowania organu pierwszej instancji. Nie przesądzano bowiem w tym postanowieniu ani o prawach ani o obowiązkach stron skarżących, skoro przedmiotem postępowania było zbadanie kwestii legalności odmowy udostępnienia i wykonania kserokopii projektów budowlanych na rzecz DKWPSP, w toku którego organ doszedł do wniosku, iż prawo organów państwowych do zapoznania się z dokumentami będącymi w posiadaniu innego organu wynika z funkcji jakie te organy pełnią w systemie demokratycznego państwa prawnego, nie zaś z indywidualnego, własnego i aktualnego interesu prawnego w sprawie administracyjnej. W ocenie skarżonego organu, co do zasady strony nie mogą mieć roszczeń do organów władzy państwowych o nieprzekazywanie sobie akt sprawy w celu wykonywania zadań ustawowych. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby bowiem do utrudnienia lub ograniczenia organów administracji publicznej w zakresie wykonywania ich zadań publicznych. I już choćby z tego powodu przyjęcie takiej możliwości godziłoby w konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego, w którym organy władzy państwowej nie mogłyby stać na straży przestrzegania obowiązujących przepisów prawa. Dlatego też organ stanął w zaskarżonym postanowieniu na stanowisku, iż kwestie udostępniania, kopiowania, czy też przekazywania akt pomiędzy organami władzy państwowej załatwiane są w drodze wydania zwykłego pisma lub wykonania określonych czynności technicznych, a więc udostępnianie, kopiowanie, czy też przekazywanie akt w tych przypadkach nie ma znamion czynności procesowej podejmowanej w indywidualnej sprawie administracyjnej i nie podlega regulacji prawnej na podstawie przepisów K.p.a., lecz poddany jest odrębnemu reżimowi prawnemu, przez co stawianie w tej sytuacji zarzutów naruszenia K.p.a. jest chybione.

Ponadto Wojewoda D. nie zgodził się z zarzutami autora skargi co do możliwości naruszenia zaskarżonym postanowieniem praw skarżących z uwagi na ochronę praw autorskich lub danych osobowych inwestorów. Zaznaczył, że projekty architektoniczne generalnie podlegają ochronie na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. Nr 24, poz. 83 ze zm.), to jednak po myśli art. 4 pkt 2 tej ustawy, nie są przedmiotem prawa autorskiego, gdy stanowią one część akt sprawy administracyjnej (tzw. materiały urzędowe). W tym zakresie powołany został wyrok SN z dnia 26 września 2001 r. IV CKN 458/00.

Wobec oświadczenia pełnomocnika dotyczącego żądania zawartego w pkt 3 skargi, na rozprawie w dniu 3 lipca 2014 r. zarządzono wyłączenie od odrębnego postępowania skargę na przewlekłość Wojewody w prowadzeniu postępowania zażaleniowego. Ponadto na pytanie Przewodniczącego pełnomocnik skarżących oświadczył, że A. J. jest małżonkiem M. J. i pierwotnym inwestorem, natomiast M. K. jest projektantem, który przeniósł część praw autorskich do projektu budowalnego na pozostałych skarżących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji lub postanowienia może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego orzeczenia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. w skrócie u.p.p.s.a).

Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 u.p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

Rozpoznając sprawę w ramach tych kryteriów sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewody D. z dnia 13 grudnia 2013 r. uchylające w całości postanowienie Prezydenta W. z dnia 2 lipca 2013 r., którym odmówiono DWKPSP udostępnienia oraz wykonania kserokopii projektów budowlanych budynku hotelowego przy ul. S. [...] we W.. Jednocześnie z uchyleniem zaskarżonego postanowienia organ II instancji umorzył w tym zakresie postępowanie. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 i art. 105 § 1 k.p.a.

W związku z tym, że skargi w niniejszej sprawie nie wniósł podmiot ubiegający się o udostępnienie akt postępowania w przedmiocie udzielania pozwolenia na budowę i wykonania z nich kopi projektu budowlanego, lecz M. J., A.J. i M.K., tym samym w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii legitymacji procesowej skarżących do wniesienia przedmiotowej skargi.

Jak wynika z treści oświadczenia pełnomocnika skarżących złożonego na rozprawie w dniu 3 lipca 2014 r. - w momencie wnoszenia skargi do sądu administracyjnego – M. J. była jedyną osobą bezpośrednio uprawnioną z decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia 23 października 2008 r. i nr [...] z dnia 3 lutego 2009 r. Na podstawie tych decyzji udzielono pozwolenia na budowę budynku hotelowego przy ul. S. [...] we W.. Drugi ze skarżących – A. J., który jest małżonkiem M. J., był pierwotnym inwestorem, ale przeniósł na M. J. pozwolenie na budowę. Natomiast M. K. jest projektantem objętego wnioskiem o udostępnienie projektu budowlanego.

W tych okolicznościach punktem wyjścia dla dalszych rozważań uczynić należy dokonaną w sprawie prawną kwalifikację złożonego przez DWKPSP wniosku o udostępnienie akt sprawy oraz trybu jego załatwienia.

Przyjedzie wobec tego stwierdzić, że niewątpliwie dokumenty, o których udostępnienie wystąpił DWKPSP, stanowiły akta spraw zakończonych decyzjami Prezydenta W. nr [...] z dnia 23 października 2008 r. i nr [...] z dnia 3 lutego 2009 r. Podejmując zaskarżoną decyzję Wojewoda D. uznał, że Prezydent W. dokonał błędnej kwalifikacji wniosku DWKPSP, skoro podmiot wnioskujący nie wniósł o udostępnienie dokumentów jako stronie postępowania w trybie art. 73 k.p.a., lecz w związku z pełniona przez niego funkcją publiczną, w tym wypadku sprawowaniem nadzoru nad rzeczoznawcami opiniującymi projekty budowlane pod względem ochrony przeciwpożarowej.

Zgadzając się z dokonaną przez organ prawną kwalifikacją złożonego wniosku podkreślić należy, że pomimo braku prawnej regulacji, która wprost wskazywałaby na uprawnienia DKWPSP do żądania w imieniu Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej udostępnienia od organów architektoniczno-budowalnej akt postępowań prowadzonych w przedmiocie pozwoleń na budowę, w tym sporządzania z nich kopii projektów budowlanych (doskonałym przykładem regulacji, która expressis verbis przewiduje takiej uprawienia są przepisy art. 297 i art. 298 Ordynacji podatkowej), to jednak w niniejszej sprawie prawo organu administracyjnego do zapoznania się z dokumentami będącymi w posiadaniu innego organu wynika z funkcji jaką ten organ pełni w systemie demokratycznego państwa prawnego, nie zaś z indywidualnego, własnego i aktualnego interesu prawnego w sprawie administracyjnej. Rację przyznać zatem należy Wojewodzie D., który przyjął, że wskazane przez DWKPSP przyczyny żądania udostępnienia akt jednoznacznie wskazywały, że takie udostępnienie nie może być kwalifikowane do załatwienia w trybie k.p.a. (art. 73 i n.) Określone bowiem w tych przepisach przesłanki dostępu do tego rodzaju akt administracyjnych nie dotyczą organów państwa, które w zakresie ustawowych kompetencji wykonują powierzone im zadania, w tym wypadku sprawują nadzór nad rzeczoznawcami do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Oznacza to, że powyższe przepisy są prawnie irrelewantne w zakresie udostępniania takim podmiotom publicznym zgromadzonych w aktach dokumentów. Przepisy te nie mogą więc stanowić podstawy prawnej do wszczęcia postępowania administracyjnego, a następnie odmowy udostępnienia takim podmiotom akt postępowań administracyjnych, z tą argumentacją, że tylko strona postępowania administracyjnego może żądać przeglądania akt sprawy, sporządzenia z nich notatek i odpisów. O ile strona wywodzi swoje uprawnienia dostępu do akt sprawy z przepisu art. 73 k.p.a., to organy administracji publicznej przy wykonywaniu powierzonych im zadań, opierają swoje żądania na odrębnym reżimie prawnym wynikającym z ustawowych kompetencji i wykonywanych zadań publicznych. Stąd też co do zasady strony nie mogą mieć roszczenia do organów administracji publicznej o nieprzekazywanie sobie akt sprawy w celu wykonywania takich zadań. Zgodzić się również należy z Wojewodą D., że w takim przypadku przekazywanie akt pomiędzy organami administracji publicznej odbywa się w drodze wydania zwykłego pisma lub wykonania określonych czynności technicznych. Z tych też powodów nie można mówić o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów art. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., skoro przepisy te nieznajdują w takim przypadku zastosowania.

Powyższe prowadzi do wniosku, że kodeksowe uprawnienie strony udostępniania akt sprawy nie wyklucza ani też nie ogranicza opartego na innej podstawie prawnej obowiązku udostępnienia innym podmiotom publicznym akt sprawy (podobne pogląd wyrażany jest w przypadku uprawnienia prasy wywodzonego z prawa prasowego – zob. wyrok SN z dnia 24 czerwca 2003 r., II RN 95/02, Wokanda 2004 r., nr 2, poz. 19).

Z prezentowanym stanowiskiem koresponduje również wprost zasada wyrażona w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. jedn.: Dz.U. z 2014 r. poz. 782), która przewiduje, ze nie można, z zastrzeżeniem ust. 1 i 2, ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne w zakresie tych zadań lub funkcji. W rozpatrywanym przypadku udostępnienie projektu budowlanego ma bezsprzecznie wpływ na funkcjonowanie organów władzy, a w konsekwencji na funkcjonowanie państwa prawnego.

Niezależnie od powyższej przedstawionego stanowiska przyjdzie zwrócić uwagę, że w trybie uregulowanego w k.p.a. dostępu do akt sprawy, taki dostęp co do zasady zagwarantowany stronom postępowania. Ale również od tej zasady można wskazać wyjątki, np. dotyczący udostępnienia akt biegłemu sporządzającemu dla potrzeb prowadzonego postępowania opinię – por. wyrok WSA z dnia 26 lutego 2014r., sygn. akt II SA/Kr 866/13. Dalej przyjdzie postawić również pytanie, czy nawet wówczas gdyby wniosek złożony przez DWKPSP byłby rozpatrywany w trybie art. 73 k.p.a. i n., to czy istniałby wówczas prawny wymóg informowania o nim wszystkich stron postępowania, a następnie doręczenia im rozstrzygnięcia w przedmiocie udostępnienia dokumentu z akt sprawy. Odrzucić w takim przypadku należy możliwość powołania się na analogię do innych wniosków, które mogą być składane w toku postępowania administracyjnego, np. o zawieszenie postępowania, czy też o wyłączenie pracownika lub organu. W tych bowiem przypadkach przesłanki, na których oparte mogą być takie wnioski nie dotyczą tylko organu prowadzącego postępowanie w sprawie oraz wnioskodawcy, lecz odnoszą się bezpośrednio do przedmiotu całego postępowania, a więc także pozostałych stron, natomiast w przypadku wniosku o udostępnienie dokumentów z akt sprawy będziemy mieć do czynienia z odmienną sytuacją. Jest to bowiem postępowanie wpadkowe, ograniczone podmiotowo do wnioskodawcy oraz organu. Przesądza się w nim wyłącznie o uprawnieniach tej konkretnej strony, co nie znajduje przełożenia na byt całego postępowania. W tych okolicznościach sprawy przyjdzie zauważyć, że nawet rozpatrując, co należy podkreślić - czysto teoretycznie, kwestię wydania w trybie art. 73 k.p.a. rozstrzygnięcia w przedmiocie udostępnienia dokumentów z akt sprawy, organ administracji nie ma prawnego wymogu informowania wszystkich stron postępowania zakończonego wydaniem decyzji o wniosku w przedmiocie udostępnienia dokumentów z akt sprawy. Co w niniejszym przypadku, gdyby tryb ten znajdował zastosowanie, dotyczyłoby wyłączenie skarżącej M. J. (inwestora).

Niezależnie od tego, w przypadku pozostałych skarżących należy podkreślić, że legitymacja do występowania we własnym imieniu w postępowaniach administracyjnych mających za przedmiot proces inwestycyjny, przysługuje wyłącznie inwestorowi i innym stronom tych postępowań, wykazujących własny interes prawny, nie zaś osobie która przeniosła wynikające z pozwolenia na budowę uprawnienia i obowiązki na inny podmiot, czy też projektantowi będącemu profesjonalnym uczestnikiem tego procesu. W tym ostatnim przypadku obowiązki wynikające z prawa budowlanego dotyczą bowiem obowiązków nieprocesowych, wynikających z wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Jako typowy dla zobrazowania pozycji i roli projektanta w procesie inwestycyjnym przytoczyć należy wywód prawny zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2010 r., sygn. akt: I SA/Wa 42/10, w którym zauważa się, że w wielu różnego typu postępowaniach administracyjnych uczestniczą osoby, które ze względu na rodzaj wykonywanych prac muszą posiadać odpowiednią określoną przepisami rangi ustawowej wiedzę specjalistyczną. Jednakże w żadnym z tych postępowań ani uprawniony na mocy odpowiedniej decyzji administracyjnej inspektor nadzoru inwestorskiego lub kierownik robót, ani również autor projektu, czy też autor koncepcji urbanistycznej, nie zostali przez ustawodawcę uznani z powodu funkcji, którą sprawują w konkretnym postępowaniu administracyjnym, za strony tego postępowania.

Zauważyć przy tym należy, że pomimo braku po stronie M.J., A. J. i M. K. obiektywnego interesu prawnego w udziale w czynnościach zmierzających do udostępnienia DWKPSP projektów budowlanych, ich skarga nie podlegała odrzuceniu, bowiem ich interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na postanowienie, o jakim mowa w art. 51 § 1 u.p.p.s.a. wynikał z faktu, iż byli oni uznawani przez organy za stronę postępowania, co skutkowało doręczaniem im postanowień organów obu instancji. To zaś uzasadniało przyjęcie ich skargi do rozpoznania przez Sąd.

Inaczej rzecz ujmując osoba, którą w postanowieniu wskazano jako stronę, ale która stroną w rzeczywistości nie była, ma prawo wnieść, w ramach interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 u.p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi.

Odnosząc się do argumentacji podnoszonej w skardze zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom w niej zawartym, udostępnieniu uporządkowanych i gromadzonych przez organy prowadzące postępowanie akt administracyjnych nie sprzeciwiają się przepisy ustawy o ochronie prawa autorskich. W tym zakresie na pełną aprobatę zasługuje stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 122/12. Sąd administracyjny podkreślił, że wniosek o wyrażenie zgody na zrobienie zdjęć projektu budowlanego mieści się w dyspozycji przepisów art. 73 § 1 k.p.a., określającego formy udostępnienia akt sprawy w postępowaniu administracyjnym. W glosie do tego orzeczenia B. Adamiak, zwraca uwagę, że rozstrzygnięta tym wyrokiem sprawa dotyczy podstawowej wartości dla kształtu konstytucyjnego prawa do procesu jakim jest jawność postępowania. Dlatego też nie ma podstaw do ograniczania jawności akt sprawy a przez to prawa do obrony na podstawie przepisów prawa materialnego, do których nie odsyła przepis art. 74 § 1 k.p.a. (B. Adamiak, Glosa do wyroku WSA w Białymstoku z dnia 29 marca 2012r., sygn. akt II SA/Bk 122/12, OSP 2013, z. 12, poz. 120a, s. 892-893). Z przedstawionym stanowiskiem koresponduje opublikowana decyzja SKO we W. z dnia 19 maja 2005r. (znak sprawy SKO 4542/2/05). Kolegium, powołując się na art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 904 ze zm.), zgodnie z którego brzmieniem, bez zezwolenia twórcy wolno nieodpłatnie korzystać z już rozpowszechnionego utworu w zakresie własnego użytku osobistego, przyjęło, że tam gdzie przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (obecnie regulacja znajduje się w ustawie o udostępnieniu informacji o środowisku) przewidują publiczną dostępność pewnych dokumentów objętych prawem autorskim, złożenie ich przez autorów stanowi zgodę na ich dalsze udostępnianie społeczeństwu, przy czym żądający informacji o środowisku mają prawo do ich wykorzystania jedynie w celach własnego użytku osobistego (tzn. składania uwag w toku postępowania lub np. wniosków o podjęcie kontroli w stosunku do danego podmiotu) – por. OwSS, nr 4/2005, poz. 91, s. 50 i n.

Zdaniem Sądu Wojewoda D. prawidłowo wydał na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 i art. 105 § 1 k.p.a. postanowienie uchylające zaskarżone rozstrzygniecie i umarzające postępowanie w sprawie wobec stwierdzenia, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. ponieważ brak jest materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego

Mając powyższe na uwadze, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 u.p.p.s.a.