Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1114/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 3 par. 1,2, art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: art. 3 pkt 7,13,14
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 45 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 542
law: Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi G. P. – L., T. L., B. P., S. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Delegatura w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprostowania danych ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

G. P. – L., T. L., B. P., S. P. wystąpili ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. z dnia [...] r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej: "K.p.a.") w związku z art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 7d pkt 1 lit. a oraz art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.), § 36 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2015r., poz. 542 ze zm.), utrzymującą w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] r. orzekającą o odmowie dokonania sprostowania danych w ewidencji gruntów i budynków.

Wyłaniający się z treści ww. decyzji stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.

G. P.-L. i T. L.- właściciele działki nr [...] oraz B. P. oraz S. P., właściciele działki nr [...],położonych w U., gm. B. wystąpili do Starosty K. z wnioskiem

o doprowadzenie do zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym przez sprostowanie danych w ewidencji gruntów i budynków, w zakresie obejmującym granice działek skarżących odpowiednio nr [...] i nr [...], wg stanu prawnego na dzień [...] r. Ponadto wnieśli o wydanie właściwej decyzji, postanowienia pod warunkiem, że organ podjął decyzję lub postanowienie w związku z podniesionymi zarzutami i wnioskami, obejmującymi odpowiednio operat [...] oraz operat [...], w celu umożliwienia wnioskodawcom zaskarżenia rozstrzygnięcia organu.

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną

na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, Starosta K. odmówił sprostowania danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami stanowiącymi działki

nr [...] w U., gm. B.

W obszernym uzasadnieniu decyzji, organ przedstawił: wnioski i żądania stron, okoliczność wznowienia znaków granicznych oraz nieuwzględnienia zmian wynikających z czynności wznowienia znaków granicznych z dnia 28 maja 2013 r., przez geodetę, okoliczność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej oraz opisał granice działek nr [...] oraz nr [...] w oparciu o dokumentację z operatów znajdujących się w zasobach organu. Stwierdził następnie, że istotą sporu pomiędzy stronami postępowania, a także przedmiotu wniosku, jest zmiana przebiegu granicy pomiędzy punktami [...], która dotyczy granicy działki wnioskodawców z działkami nr [...], będących własnością E. K. i J. K. Istotne było jednak, co potwierdziły wszystkie strony w trakcie przeprowadzonej rozprawy administracyjnej, że w terenie położenie ww. punktów było niesporne i przebieg granicy między nimi nie był sporny. Fakt, że wskutek wznowienia granicy doszło do zmiany oznaczenia granicznego przebiegu granicy w ewidencji gruntów i budynków, był naturalną konsekwencją usunięcia błędnego oznaczenia przebiegu spornej granicy do punktu [...], do której granica ta nigdy nie przebiegała. Błąd na mapie, spowodowany błędem kreślarskim, został popełniony przy digitalizacji zasobu. Istotne jest, iż w trakcie wznowienia granic żadna ze stron, w tym wnioskodawcy, nie kwestionowali, że sporna granica przebiega do punktu [...], a nie do punktu [...]. Wskutek przeprowadzonego przez geodetę wznowienia granicy, doszło do usunięcia niezgodności danych ewidencyjnych z oznaczeniami na mapie i stan aktualny odpowiada danym ewidencyjnym organu.

Według organu, sprzeciw wnioskodawców związany z korektą na mapie zasadniczej przebiegu granicy do punktu [...] zamiast do punktu [...], nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalenie przebiegu spornej granicy potwierdziła opinia sporządzona przez geodetę, której wiarygodności wnioskodawcy skutecznie nie podważyli.

Jak zauważył organ, gdyby wnioskodawcy kwestionowali dane ewidencyjne wskazujące przebieg granicy spornej do punktu [..] (co jest zgodne z danymi

w ewidencji gruntów), winni byli (żądać) wszczęcia i przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Postępowanie takie wnioskodawcy wprawdzie zainicjowali przed Burmistrzem B., jednakże cofnęli ten wniosek pozbawiając się prawnej możliwości weryfikacji przebiegu spornej granicy do ww. punktu. Dowody wskazane przez wnioskodawców, według organu, nie podważyły zgromadzonych przez organ danych ewidencyjnych.

Od powyższej decyzji G. P. – L. i T. L. oraz B. P. i S. P. wnieśli odwołanie, w którym podtrzymali swoje stanowisko w przedmiocie żądania sprostowania danych ich działek w ewidencji gruntów i budynków. Oświadczyli, że nie było nigdy ich wolą przeniesienia prawa własności do działki nr [...] na rzecz E. i J. K., w związku ze zmianą przebiegu granicy, punktu granicznego oznaczonego nr [..], na nieistniejący znak graniczny - pkt [...] i zmianą granicy punktu granicznego nr [...], na nieistniejący znak graniczny odległy o 0,9 m od punktu granicznego nr [...]. Ponadto zarzucili zarzut "przekłamania" stanu faktycznego, wynikającego z zapisu elektronicznego protokołu rozprawy administracyjnej z dnia 27 lutego 2015 r. w stosunku do transkrypcji pisemnej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Postawili zarzut nieprzeprowadzenia przez organ dowodu z zeznań świadka J. G., na okoliczność rozprawy granicznej opisanej, ich zdaniem, wadliwie w protokole granicznym z dnia 27 września 2011 r. oraz z zeznań świadków P. W. i M. S., na okoliczność rozprawy granicznej opisanej, wadliwie w protokole granicznym z dnia 28 maja 2013 r., co rażąco naruszało art. 78 K.p.a. w zw. z art. 83 K.p.a. Wskazali również na nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, co rażąco naruszało art. 86 K.p.a., w związku z postanowieniem organu o przeprowadzeniu powyższych dowodów w trakcie rozprawy administracyjnej.

Zwrócili też uwagę na następujące uchybienia:

- nieodnotowanie w protokole rozprawy administracyjnej nazwy dowodu oraz okoliczności faktycznej, objętej tym dowodem, co miało istotny wpływ na wynik postępowania,

- wydanie geodetom dokumentacji geodezyjno – prawnej sporządzonej bez podstawy prawnej, będącej podstawą do sporządzenia prac geodezyjnych [...]oraz [...], co miało istotny wpływ na wynik postępowania,

- zignorowanie istoty sporu, a wskazanie nieistotnych drugorzędnych spraw, które bez rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sporu były bezprzedmiotowe, lecz leżące

u podstaw wydania kwestionowanej decyzji, co miało istotne znaczenie dla wyniku sprawy.

- nierozpoznania i nierozstrzygnięcia piętnastu tez dowodowych postawionych przez wnioskodawców, których celem było i jest stwierdzenie niezgodności z prawem sporządzenia operatów – [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

- przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w celu zmiany stanowiska wnioskodawcy pod pozorem wyjaśnienia istotnych okoliczności, które jednoznacznie prezentowali wnioskodawcy w treści pism obejmujących dowody, w tym dowody z oświadczeń, co leżało u podstaw wydania zaskarżonej decyzji,

- zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii niezależnego i bezstronnego biegłego z dziedziny geodezji i kartografii, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

- na błędy organu w ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w stosunku do prawdziwych okoliczności faktycznych i prawnych, o istotnym znaczeniu dla wyniku postępowania, co doprowadziło do wydania wadliwej decyzji.

Nadto odwołujący się stwierdzili, iż podzielają ocenę prawną wyrażoną w wyroku WSA w K. z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 109/08, w związku z błędną wykładnią i zastosowaniem art. 39 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., organ odwoławczy uchylił decyzję Starosty K. z dnia [...] r. i odmówił dokonania sprostowania danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu granicy działki nr [...] z działkami sąsiednimi oraz przebiegu granicy działki nr [...] z działkami sąsiednimi położonymi w U. gm. B.

Organ drugiej instancji wskazał na wstępie na błędy, które pojawiły się

w uzasadnieniu decyzji Starosty K. w zakresie oznaczeń prac geodezyjnych, numerów działek, itp. Organ dokonał analizy siedmiu operatów, sporządzonych w 1960, 1971, 1986, 1988, 2011 r. oraz w 2013 r., określających położenie punktów granicznych i przebieg granic przedmiotowych nieruchomości oraz zawierających dane liczbowe. Wskazał, że dokumentacja geodezyjna i kartograficzna, na podstawie której odwołujący się domagali się sprostowania spornych granic, tj. operat z 1971 oraz z 1986 r., nie była spójna i zawierała liczne rozbieżności. W związku z powyższym operaty te nie mogły być podstawą do sprostowania danych ewidencji gruntów i budynków dotyczących granic w postępowaniu ewidencyjnym, gdyż brak było danych jednoznacznie określających ich przebieg. Ustalenia dotyczące przebiegu spornych granic powinny być rozpatrywane przed organami, a w sytuacji sporu - przed sądem powszechnym. W związku z tym organ nie odniósł się do licznych zarzutów odwołania w zakresie związanym z prawidłowością istniejącej dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej oraz innych dokumentów mających znaczenie dla ustalenia przebiegu granicy. Wskazał, że złożone przez strony oświadczenia potwierdzały przebieg spornej granicy i dotyczyły faktów obiektywnie istniejących

w tamtym czasie i miejscu. Od akceptacji tego stanu należy - zdaniem organu - odróżnić późniejsze powzięcie wiedzy o dokumentach geodezyjnych, znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Zaznaczył też, że strony wystąpiły do organu gminy z wnioskiem o rozgraniczenie ich działek, lecz z wniosku tego wycofały się.

Wobec żądania stron dotyczącego wyeliminowania z zasobu operatów – ich zdaniem - "wadliwych", organ zauważył, że przepisy prawa nie przewidują wycofania

z państwowego zasobu geodezyjnego przekazanych mu przez wykonawcę prac geodezyjnych zgodnie z art. 12a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Materiały te winny znajdować się w zasobie, bez względu na to czy posiadają określone wady czy też nie. Są one dowodem wykonania prac przez geodetę. Materiały te mogą wywoływać skutki prawne, jeżeli są załącznikiem do aktu prawnego. W toku postępowania strony nie przedłożyły żadnych nowszych dokumentów, na podstawie których żądają ujawnienia przebiegu granic, a operaty przez nich powoływane zawierały dane niespójne i zawierające liczne rozbieżności. Organ nie podzielił stanowiska odwołujących się o potrzebie powołania biegłego w sprawie. Stwierdził także, że nie wystąpiły przesłanki z art. 78 K.p.a., gdyż okoliczności sprawy zostały wyjaśnione. Analiza zarzutów w zakresie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, utwierdziła organ w przekonaniu, że winno zostać przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe, w toku którego wszystkie wątpliwości, zarzuty i wnioski stron podlegać będą rozpatrzeniu. Wobec powyższego, organ odwoławczy orzekł jak na wstępie, wskazując, że jedynym trybem służącym do rozstrzygania sporów w zakresie przebiegu granic nieruchomości jest postępowanie rozgraniczeniowe.

W skardze do Sądu na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r., skarżący wnieśli o jej uchylenie oraz o orzeczenie zgodnie z ich żądaniem oraz

o orzeczenie nieważności operatów nr [...].

Kwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie :

- przepisów postępowania, o których mowa w pismach skarżących składanych do organu pierwszej instancji oraz Prawa geodezyjnego i kartograficznego, w tym właściwych rozporządzeń oraz prawa cywilnego, o których mowa w pismach skarżących oraz treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 109/08, przez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia, że wady formalne obejmujące czynności wznowienia znaków granicznych, nieskutkujące nieważnością tych czynności, mogą leżeć u podstawy zmiany położenia punktów granicznych wyznaczonych na podstawie scalenia i wymiany gruntów, co powoduje, że zaskarżona decyzja posiada wady formalne, które skutkują jej nieważnością oraz skutkują zmianą granic prawnych, opartych na scaleniu gruntów, co godzi w interes prawny i obowiązki skarżących.

W uzasadnieniu skargi powtórzyli zrzuty i wnioski zawarte w odwołaniu, a także swych innych pismach kierowanych wcześniej do organów obu instancji

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. wniósł o jej oddalenie w całości.

W piśmie z dnia 23 marca 2016 r., skarżący zanegowali stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę. Uzupełniając skargę podnieśli zarzut naruszenia art. 11 dekretu z dnia 13 września 1946 r. o rozgraniczeniu nieruchomości, art. 32 ust. 6 zdanie drugie, art. 39 ust. 1, 2, 4 i 5, art. 42 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 36 i § 38 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków – wg stanu prawnego obowiązującego od dnia 31 grudnia 2013 r., § 9 ust. 1, § 11 ust. 1 pkt 7b, § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, art. 58, art. 104 Kodeksu cywilnego. Nadto zarzucili naruszenie: art. 7, art. 9, art. 75, art. 76, art. 77, art. 80 K.p.a. oraz podtrzymali dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie. Wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pełnej dokumentacji pracy geodezyjnej [...] po włączeniu do zasobu operatu nr [...].

Na rozprawie w dniu 31 marca 2016 r. B. P. i T. L. poparli skargę. T. L. wyjaśnił, że wraz żoną G. P.-L. są właścicielami działki nr [...], natomiast B. P. jest jego siostrą, która wraz z mężem S. P. jest właścicielką działki nr [...]. Nie zgodził się z treścią opinii geodety J. H. z dnia [...] r., opracowaną na wniosek organu I instancji. Podkreślił, że w postępowaniu geodezyjnym przed organem nie brano pod uwagę operatu scaleniowego z 1971 r. Skarżący chcą utrzymania przebiegu granic z ww. operatu scaleniowego z 1971 r. T. L. podał też, że toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym z powództwa wszystkich skarżących przeciwko właścicielom działek nr [...] o wydanie zajętego przez nich gruntu, działek skarżących. Aktualnie postępowanie to jest zawieszone z uwagi na postępowanie administracyjne prowadzone przed organem geodezyjnym. Również K. wytoczyli powództwo przeciwko B. P. i S. P. o wykupienie zajętego przez nich gruntu. W ocenie skarżących, granica prawna ich działek przebiega przez 1/6 budynku należącego do K.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, a także w odpowiedzi na skargę. Poniósł

w szczególności, że granice wynikające z operatu technicznego, powstałego na potrzeby postępowania scaleniowego w 1971 r., są jednoznaczne. Zdaniem organu, obecny stan ewidencyjny gruntów i budynków na działkach skarżących odpowiada stanowi prawnemu wskazanemu w decyzji scaleniowej z 1971 r. Organy geodezyjne nie są jednak władne rozstrzygać sporów na tle przebiegu granicy. Przypomniał też, że toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe, które jednak na żądanie skarżących zostało umorzone. Organ odwoławczy uważa, że organ pierwszej instancji nieszczęśliwie połączył oba postępowania dotyczące odrębnych działek, jednakże uznał, że to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy w sytuacji, gdy wszyscy skarżący wzajemnie się wspierają.

Skarżący T. L. dodatkowo oświadczył, że wbrew twierdzeniom organu w postępowaniu nie został wykorzystany operat [...]. Był to operat wykonany w ramach pracy geodezyjnej i po przyjęciu do zasobu otrzymał

nr [...] – załącznik nr 1 do pisma skarżących z dnia 23 marca 2016 r.

W celu umożliwienia pełnomocnikowi organu oraz uczestnikom postępowania ustosunkowania się do treści pisma skarżących, Sąd rozprawę odroczył.

W piśmie z dnia 11 kwietnia 2016 r., organ wyjaśnił, że operat techniczny [...] dotyczył założenia numerycznej mapy ewidencji gruntów dla obrębu U. Przedmiotowa praca nie była opracowaniem mającym wpływ na prawny przebieg granic działek skarżących, a jedynie przetworzeniem istniejących map ewidencyjnych z wersji analogowej (papierowej), do wersji numerycznej (cyfrowej).

W piśmie z dnia 25 maja 2016 r., skarżący podnieśli, że dokumentacja [...] przesądza o wadliwości zaskarżonej decyzji oraz o zasadności ich zarzutów. Dokumentacja ta - ich zdaniem - świadczy o braku błędu, na który powołują się organy w swych wadliwych decyzjach i pismach oraz świadomym opisywaniu fałszywego przebiegu granic oraz świadomym wskazaniu znaku granicznego – dreny, jako formalnego punktu granicznego nr [...]. Wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji zawartej w operacie nr [...] oraz o zobowiązanie organu do sporządzenia i złożenia pełnej kopii dokumentacji z tego operatu, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przedmiotowej dokumentacji. Wnieśli o oddalenie wniosku organu o oddalenie ich skargi oraz o uwzględnienie skargi i ich żądań, jako w pełni uzasadnionych.

W piśmie z dnia 27 maja 2016 r. skarżący podnieśli dodatkowo zarzut naruszenia przez organ art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez błędne przyjęcie, że operat nr [...] nie wiązał organu, jako podstawy do sporządzenia operatów technicznych dotyczących działek skarżących. Na protokołach granicznych nie były ujawnione okoliczności dotyczące istnienia rzekomego błędu, na który powołuje się organ, co uzasadnia zarzut skarżących. Wadliwe i kwestionowane przez skarżących operaty, nie istnieją i nie mogą być podstawą uprawniającą organ do ujawnienia ich w ewidencji gruntów i budynków, jako odzwierciedlających stan prawny. Organ sprzecznie z art. 12 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie rozstrzygnął zarzutów skarżących.

Na rozprawie w dniu 10 czerwca 2016 r. T. L. oświadczył,

iż w całości podtrzymuje swoją skargę i stanowisko, że granice działki powinny być oparte na operacie scaleniowym z 1971 r. W świetle tego granica działki nr [...]

z działką nr [...], powinna przebiegać do punktu granicznego [...]. T. L. oświadczył też, że swoją działkę kupił w grudniu 2009 r. od Agencji Nieruchomości Rolnych. Do aktu notarialnego była dołączona mapa, ale była ona nieaktualna. Mapa ta wskazywała granice na punkcie 390. Skarżący złożył do akt mapę ewidencyjną, sporządzoną na dzień [...] r. obrazującą stan prawny na dzień zakupu, tj. 14 grudnia 2009 r. i oświadczył, iż domaga się usunięcia z zasobów ewidencyjnych dokumentów, które wadliwie przedstawiają przebieg granicy.

Skarżąca B. P. oświadczyła, że nabyła swoją działkę od Gminy

w 1998 r. Wątpliwości co do przebiegu granicy z działką nr [...] nabrała w 2013 r. kiedy otrzymała mapę wysokościowo-sytuacyjną od sąsiada. Skarżący wnieśli też o zwrot kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz

art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "P.p.s.a".), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym uwzględnienie skargi, którego skutkiem jest wyeliminowanie zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, następuje tylko w sytuacji, gdy zaskarżony akt narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też, poprzez naruszenie prawa, daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 P.p.s.a.).

Dokonana według wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do stwierdzenia, iż wydana ona została z naruszeniem prawa.

Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu administracyjnym

w przedmiocie sprostowania danych w ewidencji gruntów i budynków. Stosownie

do art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.), ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.

Powołane dane właściwy organ wpisuje do ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej w konkretnie określonym trybie, tj. w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków na podstawie obowiązujących przepisów.

W myśl art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, starostowie prowadzą ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów. Właściciele nieruchomości mają prawo zgłosić właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów

i budynków wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobów, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej.

Ewidencja gruntów i budynków jest zatem zbiorem informacji o gruntach

i budynkach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne. Nie rozstrzyga sporów

o prawo, ani nie może stanowić środka służącego do modyfikacji praw służących właścicielom nieruchomości wpisanych do danych ewidencyjnych.

Jeżeli uzyskanie danych niezbędnych do aktualizacji bazy danych ewidencji gruntów i budynków nie jest możliwe w inny sposób, starosta może, w drodze decyzji administracyjnej (art. 22 ust. 3 ww. ustawy), nałożyć m.in. na właścicieli nieruchomości obowiązek:

1) opracowania dokumentacji geodezyjnej niezbędnej do aktualizacji bazy danych ewidencji gruntów i budynków, w przypadku ustalenia, że stan rzeczywisty nieruchomości jest inny niż ujawniony w tej bazie danych, a różnica ta jest skutkiem robót budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.);

2) udostępnienia dokumentacji budowy lub dokumentacji powykonawczej, o której mowa w art. 3 pkt 13 i 14 ustawy Prawo budowlane, jeżeli jest to niezbędne do ujawnienia w bazie danych ewidencji gruntów i budynków danych dotyczących budynku lub działki;

3) udzielenia informacji o sposobie użytkowania budynków i lokali.

Na gruncie niniejszej sprawy należy uwzględnić rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542 ze zm.). Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje, poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi,

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych,

3) wyeliminowania danych błędnych.

Przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego, przepisy § 37-39 stosuje się odpowiednio.

Skarżący domagali się od organu sprostowania danych w ewidencji gruntów

i budynków, poprzez doprowadzenie do ich zgodności z prawem, według stanu

na dzień 31 sierpnia 2011 r., w zakresie przebiegu granic nieruchomości działek nr [...] w U., gm. P.

W ocenie Sądu, zebrany przez organ materiał dowodowy wskazuje, że w istocie żądanie skarżących dotyczyło ustalenia przez organ ewidencyjny granicy działki skarżących nr [...] z działkami sąsiednimi oraz przebiegu granicy działki nr [...] z działkami sąsiednim, nr [...], których właścicielami są uczestnicy postępowania E. i J. K., którzy nie ustosunkowali się co prawda do treści skargi, jednakże – jak wynika z akt postępowania, nie zgadzają się z pretensjami skarżących. W toku postępowania skarżący złożyli szereg wniosków, pism i oświadczeń na potwierdzenie swego żądania. W toku postępowania administracyjnego przeprowadzona została rozprawa administracyjna. Skarżący zakwestionowali operaty znajdujące się zasobach organu ewidencyjnego nr [....]. Powyższe dokumenty organy badały, jak również uwzględniły w swej ocenie dane wynikające z operatu nr [...] oraz nr [...].

Sąd kontrolując sprawę uznał, za prawidłowe wnioski organu odwoławczego,

że dokumentacja geodezyjna i kartograficzna, na podstawie której skarżący domagali się sprostowania spornych granic, tj. operat z 1971 r. oraz z 1986 r., nie mogła uzasadniać tego żądania. Jak wynika z akt sprawy sporządzony został przez uprawnionego geodetę operat techniczny nr [...] ze wznowienia granic działki nr [...]. Punkty odszukano na podstawie szkicu z operatu pomiarowego

nr [...]. Z czynności odszukania granic sporządzono protokół graniczny,

co do którego strony nie wniosły zarzutu. Powierzchnia działki została obliczona metodą analityczną, (0,4707 ha) i odpowiadała powierzchni wskazanej w akcie notarialnym kupna przedmiotowej działki. W celu wskazania granicy działki nr [...], uprawniony geodeta dokonał odszukania punktów granicznych (od strony działki nr [...] oraz od strony drogi) oraz pomiaru kontrolnego punktów granicznych nr [...], [...] – operat [...]. Protokół został spisany w dniu [...] r. Podpisu odmówiła B. P., nie podając powodu odmowy. Jak zauważył organ, postępowanie dotyczące wznowienia znaków granicznych doprowadziło do wskazania faktycznego przebiegu granicy pomiędzy punktami [...]. Na skutek powyższego doszło do zmiany oznaczenia graficznego przebiegu granicy do punktu nr [...], podczas gdy skarżący utrzymują, że granica przebiegała do innego punktu, tj. nr [...]. Powyższa kwestia jest sporna między stronami. Jak wynika z oświadczenia skarżącego T. L., problem między działkami nr [...] i działką J. K.i E. K. nr [...], wynika z przesunięcia punktu granicznego nr [...], o około 0,9 m w stronę działki nr [...], a nastąpiło wskutek operatu nr [...]. Skarżący domagali się zatem ustalenia stanu prawnego na dzień 31 sierpnia 2011 r.

Z okoliczności sprawy wynika zatem, że istnieje spór pomiędzy właścicielami działek nr [...] a właścicielami działek nr [...] na tle ustalenia punktów granicznych i przebiegu granicy ich nieruchomości. W sprawie toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe w trybie administracyjnym z wniosku skarżących, które zostało umorzone wskutek cofnięcia przez nich wniosku w tym zakresie. Z powództwa skarżących przeciwko właścicielom działek nr [...] o wydanie zajętego gruntu wszczęte zostało postępowanie przed sądem powszechnym

Skarżący domagali się od organu sprostowania danych uwidocznionych

w ewidencji gruntów i budynków, a zatem danych, które zostały wpisane na podstawie dokumentów wiążących organ ewidencyjny. Instytucja sprostowania danych w ewidencji może dotyczyć tylko i wyłącznie danych niespornych, a przede wszystkim służyć aktualizacji danych, wobec których nie ma wątpliwości co do ich aktualności. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stan prawny ustalony w innym trybie - administracyjnym lub sądowym, lub przez inne organy. Wprowadzenie zmian w danych ewidencyjnych może wynikać z takich dokumentów, jak: prawomocne orzeczenia sądowe, decyzje administracyjne, akty notarialne itp.

Na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie takie zmiany danych, objętych tą ewidencją, które wynikają z nowych zdarzeń, ale także żądać usunięcia lub sprostowania wadliwie dokonanego wpisu, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan faktyczny i prawny. Tego rodzaju sytuacji uzasadniającej żądanie sprostowania danych w ewidencji gruntów i budynków nie odzwierciedlał wniosek skarżących. Niezgodność danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym oraz nieprawidłowość ujawnionych w ewidencji danych, o której mowa w § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542) musi być oczywista "na pierwszy rzut oka", a zatem bezsporna i niewymagająca prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Tymczasem w niniejszej sprawie, istnieje niezgodność pomiędzy właścicielami działek co do kluczowych danych. Domaganie się zaś od organu unieważnienia części operatów stanowiących podstawę wpisów w ewidencji gruntów i budynków jest niedopuszczalne i prowadziłoby do bezprawnej ingerencji organu w przebiegu granic i powierzchni działek, a zatem miałoby charakter prawotwórczy w zakresie prawa własności. Organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii. Dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków przez korygowanie błędów lub omyłek jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy pozostaje to w zgodzie ze stanem prawnym i faktycznym, który ewidencja ma odzwierciedlać, a nie kreować. Organ nie może samoistnie dokonywać żadnych zmian własnościowych, a należą do nich zmiany granic i powierzchni działek w ewidencji gruntów i budynków. Dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie mogą powodować utrzymania stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu.

Żądanie skarżących wobec organów ewidencji geodezyjnej nie znajdowało zatem oparcia w przesłankach materialnoprawnych umożliwiających dokonanie sprostowania danych w ewidencji gruntów i budynków. Zmiana danych ewidencyjnych dotyczyć może jedynie oczywistych - w świetle złożonych dokumentów – pomyłek. Wprowadzenie zmiany zakładanej przez skarżących miałoby dalej idące skutki, niż usunięcie oczywistego błędu w oznaczeniu nieruchomości lub usunięcia omyłki pisarskiej czy rachunkowej, ale prowadziłaby do zmiany istotnej i nasuwającej wątpliwości, niepewnej, wymagającej szerokich analiz wielu dokumentów sporządzonych na przestrzeni dziesiątek lat. Wymaga to konfrontowania danych z dokumentacji, która jak wykazał w swej decyzji organ odwoławczy, nie była spójna i zawierała szereg rozbieżności.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela poglądy orzecznictwa,

że jakiekolwiek uzasadnione wątpliwości co do stanu prawnego nieruchomości nie pozwalają na prowadzenie postępowania w trybie administracyjnym, służącym aktualizacji zapisów widniejących w ewidencji (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 1 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 140/10, opubl. w Lex nr 669598). W takiej sytuacji konieczne jest wszczęcie odpowiedniego postępowania, w którym najpierw właściwy organ, a przy braku zgody stron - sąd powszechny, będzie władny rozstrzygać spory na tle stanu prawnego nieruchomości. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zachodził w sprawie także szczególny przypadek uzasadniający nałożenie przez organ obowiązku opracowania dokumentacji geodezyjnej, udostępnienia dokumentacji budowy lub dokumentacji powykonawczej, czy informacji o sposobie użytkowania budynków i lokali, do których odsyła art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Powoływany przez skarżącą wyrok WSA w K. sygn. III SA/Kr 109/08 nie koresponduje w pełni ze stanem faktycznym niniejszej sprawy. Ponadto zwrócić należy uwagę, że powołany przez skarżących art. 39 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, znajduje się w rozdziale 6 ustawy, który reguluje dwa rodzaje postępowań administracyjnych; postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (art. 29 i następne) oraz postępowanie w sprawie wznowienia znaków granicznych, stosowane także odpowiednio do wyznaczenia punktów granicznych ujawnionych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków (art. 39).

Celem postępowania rozgraniczeniowego zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów, przy czym rozgraniczeniu podlegają granice określonej nieruchomości z przyległą nieruchomością. Taka regulacja oznacza, że istotą sporu o rozgraniczenie jest spór o zasięg prawa własności sąsiadujących nieruchomości, obrazowany przez spór co do przebiegu granic. Należy odnotować, że tożsame stanowisko znalazło się w wywodach uzasadnienia powołanego przez skarżących ww. wyroku WSA w K.

Reasumując, brak było podstaw do uznania wadliwości zaskarżonej decyzji

z uwagi na stawiane skargą zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego,

jak również innych przepisów, których zastosowanie przez organ, Sąd zobligowany był skontrolować stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skarga okazała się tym samym niezasadna.

Z powyższych względów, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.