Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1716/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę; 2. przyznaje pełnomocnikowi skarżącego adwokat A. S. z Kancelarii Adwokackiej [...] z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych wraz z 22% VAT, tj. 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote i 80/100) tytułem nieuiszczonej opłaty za zastępstwo procesowe.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2004 roku nałożył na J. K., wykonującego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Prywatne "S.", karę pieniężną w wysokości 8.100 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Ustaleń faktycznych dokonano na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2004 roku na drodze wojewódzkiej nr [...] w okolicy C., na której dopuszczalny był ruch pojazdów o naciskach osi na drogę do 78,4 kN. Zatrzymany do kontroli pojazd, którym był wykonywany transport drogowy miału węglowego na trasie B. – G., woj. P. (ciągnik marki MAN o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą marki F. o numerze rejestracyjnym [...]) skierowano do stanowiska ważenia i kontroli pojazdów w miejscowości B. na drodze krajowej nr [...], gdzie został zważony wagami przenośnymi do pomiarów statycznych. W wyniku ważenia stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi, co zostało udokumentowane protokołem nr [...]. W protokole w rubryce "ilość naruszeń" wskazano "0". Protokół został podpisany przez kierowcę K. K. bez zgłaszania uwag.

Po rozpoznaniu złożonego przez stronę odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 roku nr [...] utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 61 ust. 1 i 11, ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.), art. 13 g ust. 1 oraz art. 40c ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), lp. 4 pkt 8 lit. c) i d), lp.4 pkt 7 lit. c) i d) załącznika do tej ustawy.

Jak stwierdzono w uzasadnieniu, droga wojewódzka nr [...], w okolicy C., została zakwalifikowana do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą do 78,4 kN (8t). Nacisk na oś pojedynczą wyniósł 99,53 kN i przekraczał o 20,62 kN wartość dopuszczalną 78,4 kN. Stan taki mieścił się w dyspozycji l.p. 4 pkt 8 lit. c) i d) załącznika do ustawy o drogach publicznych, gdzie przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 78,4 kN (8t) dla pojedynczej osi napędowej pojazdów samochodowych, ponad 88,2 kN do 93,1 kN zagrożone jest karą pieniężną w wysokości 600 zł oraz za każde rozpoczęte przekroczenie ponad 93,1 kN dodatkowo zagrożone jest karą pieniężną w wysokości 480 zł za każde rozpoczęte przekroczenie o 5 kN ponad 93,1 kN. Kara za przekroczenie wyniosła łącznie 1560 zł lecz w związku z zastosowaniem zawieszenia pneumatycznego na przedmiotowej osi karę obniżono o 25% do wartości 1530 zł. (600+2x480). Co do kary za przekroczenie nacisku na potrójnej osi nienapędowej, to dopuszczalny nacisk na tej osi na drodze, po której poruszał się pojazd wynosił 193,0 kN, a zmierzony nacisk wynosił 233,13 kN i przekraczał wartość dopuszczalną o 69,53 kN. Ustalony stan faktyczny określał naruszenia wymienione w l.p. 4 pkt 7 lit. c) i lit. d) załącznika do ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którymi to przepisami, ze przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 78,4 kN (8t) dla potrójnej osi przyczep i naczep, przy odległości między osiami składowymi od 1,30 m do 1,40 m ponad 193,0 kN do 207,7 kN oraz za każde rozpoczęte przekroczenie o 15 kN ponad 207,7 kN dodatkowo jest zagrożony karą pieniężną w wysokości 3.240,00 zł oraz 6.000,00 zł za każde rozpoczęte przekroczenie o 15 kN ponad 207,7 kN dodatkowo. Tak więc kara za stwierdzone przekroczenie wyniosła 9.240 zł jednak w związku z zastosowaniem zawieszenia pneumatycznego na przedmiotowej osi kara została pomniejszona o 25% do wartości 6.930 zł. Ponieważ wysokość kar jest określona w załączniku do ustawy o drogach publicznych, organ nie miał możliwości jej szacowania.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego o braku możliwości brania udziału w postępowaniu, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż załącznik do protokołu kontroli wskazywał naruszenia, a w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania strona była wezwana do złożenia wyjaśnień dotyczących tych naruszeń.

J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Podważał wiarygodność protokołu kontroli wskazując na jego błędy i kilkakrotne poprawki. Podnosił, iż w chwili kontroli i ważenia pojazd znajdował się na drodze krajowej nr [...], gdzie dopuszczalny nacisk osi na tą drogę wynosi 10 ton. Zarzucił brak w protokole kontroli oznaczenia organu kontrolującego, imienia i nazwiska osoby sporządzającej protokół oraz jej podpisu. Zarzucił brak udziału w postępowaniu, bowiem nie otrzymał jednej strony załącznika do kontroli, a o naruszeniach dowiedział się dopiero z decyzji I instancji. Podnosił również swoją trudną sytuację finansową.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie przywołując argumentację zawartą w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] maja 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję administracyjną oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podał, iż w postępowaniu administracyjnym zostały naruszone przepisy postępowania (art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 89 i art. 107 § 3 k.p.a.) w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie sądu stan faktyczny sprawy nie został dokładnie ustalony. Ważenie pojazdu przeprowadzono na drodze krajowej o większych dopuszczalnych naciskach osi niż na drodze wojewódzkiej, na której pojazd został zatrzymany. Nie wskazano odległości jaką przejechał pojazd od miejsca zatrzymania do miejsca ważenia, a fakt przemieszczenia się pojazdu na tym odcinku mógł mieć, zdaniem sądu, wpływ na przemieszczenie się ładunku.

Sąd podzielił zarzuty skarżącego o pozbawieniu możliwości zapoznania się z wynikami ważenia pojazdu, bowiem organ administracji, pomimo żądania skarżącego, nie doręczył mu kompletnego załącznika do protokółu kontroli, z którym skarżący mógł się zapoznać dopiero łącznie z decyzją wydaną w pierwszej instancji. Takie działanie organu pozbawiło skarżącego możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału w sprawie.

Od wymienionego wyroku Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną z wnioskiem o jego uchylenie.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 września 2007 r. (sygn. akt 1325/06) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił argumentacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stwierdzając, iż nie doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w zaskarżonym wyroku.

Dla rozstrzygnięcia organu administracji nie miało znaczenia miejsce ważenia pojazdu, bowiem ten został zatrzymany na drodze wojewódzkiej o mniejszym dopuszczalnym nacisku osi na drogę niż na drodze krajowej. W załączniku do protokółu podano natomiast odległość jaką przejechał kontrolowany pojazd od miejsca zatrzymania do miejsca ważenia – 005 km. Ewentualne przemieszczenie się ładunku w czasie tego przejazdu nie mogło mieć znaczenia dla stwierdzenia, iż pojazd należało uznać za nienormatywny, bowiem ładunek nie powinien się przemieścić przez cały czas jego transportu. Nadto stwierdzono, iż z akt sprawy wynikało, że pojazd był przeładowany (przekroczona była dopuszczalna jego masa całkowita) czego nie kwestionował skarżący wskazując na fakt częściowego rozładowania pojazdu w miejscu kontroli. Podkreślono, że organ wszczął postępowanie zawiadamiając o tym skarżącego, a więc mógł on zapoznać się z materiałem i dowodami zgromadzonymi w aktach administracyjnych. Natomiast decyzja organu pierwszej instancji został uzasadniona zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

W tych okolicznościach sąd ponownie rozpoznając sprawę został zobowiązany do uwzględnienia motywów Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz do odniesienia się do zarzutów samej skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jednakże stosownie do art. 190 wymienionej ustawy, sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

Matrialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 61 ust. 1 i 11, ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.), art. 40c ust. 1 oraz art. 13 g ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), a także lp. 4 pkt 8 lit. c) i d), lp.4 pkt 7 lit. c) i d) załącznika do tej ustawy.

Stosownie do art. 61 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Nadto, jak wskazano w art. 61 ust. 2 pkt 1 tej ustawy ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Zatem w świetle wymienionych przepisów tłumaczenie skarżącego, że ładunek mógł się przemieścić podczas przejazdu na miejsce kontroli, nie miało znaczenia. Ładunek bowiem musi być tak umieszczony, by w czasie całego przejazdu nie zmieniał swojego położenia i to bez względu na rodzaj tego ładunku.

W wyniku kontroli stwierdzono naruszenie obu powołanych przepisów. Kontrolowany pojazd miał przekroczoną dopuszczalną masę całkowitą i z tego powodu kierowca został zobowiązany do częściowego rozładownia pojazdu by mógł kontynuować dalszy przewóz. Okoliczność tę potwierdzają ustalenia organów administracji zawarte w protokóle kontroli.

Kontrola stwierdziła także zwiększone o ponad dopuszczalne naciski osi na drogę, na której pojazd został zatrzymany do kontroli i w tym zakresie nałożono kary pieniężne zgodnie z powołanymi przepisami ustawy o drogach publicznych.

W skardze J. K. ustaleń kontroli nie kwestionował, podnosił jednak, iż kierowca podpisując protokół stwierdził w nim brak określenia naruszeń, gdyż w rubryce "ilość stwierdzonych naruszeń" wpisano liczbę "0". Jednocześnie uznał, że sam fakt zobowiązania go do częściowego rozładowania pojazdu stanowił karę za przekroczenie norm co do masy całkowitej pojazdu i nacisków jego osi na drogę.

Z takim rozumieniem obowiązku przestrzegania przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o drogach publicznych nie można się zgodzić.

Z oświadczenia podpisanego przez kierującego pojazdem, złożonego do protokółu kontroli wynika, iż był obecny przy kontroli pojazdu i miał świadomość dokonanych czynności przez kontrolującego. Podpisując powyższe oświadczenia kierowca podał datę tożsamą z dniem kontroli, a obok jego podpisu złożyli podpisy kontrolujący wraz z odciśnięciem swoich pieczęci. Kierowca zatem wiedział, że w wyniku kontroli ustalono, iż pojazd poruszał się po drodze będąc przeładowany oraz generując nadmierne naciski osi na drogę. Stosownie zatem do art. 40c ust. 1 ustawy o drogach publicznych w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzania i pobierania kary pieniężnej, ustalonej zgodnie z art. 13g ust. 2. Przepis ten wskazuje, iż wysokość kar pieniężnych określa załącznik nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Organ administracji zgodnie z ww. załącznikiem nałożył kary pieniężne podane w zaskarżonej decyzji administracyjnej.

Sąd orzekający w sprawie nie mógł uznać za trafne zarzuty skarżącego, że pojazd nie naruszył przepisów o dopuszczalnym nacisku osi na drogę i dopuszczalnej masie całkowitej z tego powodu, że miejscem jego badania była droga krajowa, a nie droga wojewódzka. Pojazd został zatrzymany do kontroli na drodze wojewódzkiej przekraczając na tej drodze dopuszczalne normy. Fakt przemieszczenia się pojazdu do kontroli na drogę krajową, o dopuszczalnym większym nacisku osi na tę drogę, nie miał wpływu na ustalenia kontroli, gdyż ta dotyczyła poruszania się pojazdu po drodze wojewódzkiej. Innymi słowy, gdyby zatrzymanie do kontroli miało miejsce na drodze krajowej i pojazd musiałby przemieścić się do kontroli na drogę wojewódzką, wówczas skarżący mógłby wyprowadzać z tej okoliczności argumenty podnoszone w skardze.

Zarzut skarżącego o niekompletności protokółu kontroli (brak podpisu kontrolującego) nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Jak bowiem z nich wynika protokół został podpisany przez osobę przeprowadzającą kontrolę z podaniem imienia i nazwiska oraz z odciśnięciem pieczęci imiennej. Natomiast o tym, że podpisanie protokółu nastąpiło w dacie kontroli dowodzi złożony obok podpisu kontrolującego podpis kierowcy pojazdu. W przedmiotowym zakresie Sąd nie dokonał ustaleń merytorycznych, a jedynie zweryfikował zarzut skarżącego na podstawie materiału zgromadzonego w sprawie przez organ administracji.

Także należało uznać za nietrafny zarzut skarżącego o uniemożliwieniu zapoznania się z aktami sprawy. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych, skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego, a tym samym wiedział, że toczyło się konkretne postępowanie w określonej sprawie. Mógł zatem zaznajomić się ze zgromadzonym materiałem i dowodami zgodnie z prawem przysługującym stronie na podstawie art. 73 k.p.a.

Organy administracji nie naruszyły przepisów postępowania, a zaskarżona decyzja administracyjna została uzasadniona zgodnie z wymogiem zawartym w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa przez organ administracji, w szczególności rażącego jego naruszenia lub wydania zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej, jak zarzucał to skarżący w skardze. Decyzję oparto na wykazanych ustaleniach faktycznych, do których zastosowano prawidłową kwalifikację prawną. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.