Wyrok NSA, sygn. akt III SA 2011/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 67, art. 324 par. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: Decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowych jest decyzją uznaniową tzn. pozostawiającą organom podatkowym możliwość wyboru konsekwencji prawnych.

W myśl tego przepisu w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę.

TEZY

Decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowych jest decyzją uznaniową tzn. pozostawiającą organom podatkowym możliwość wyboru konsekwencji prawnych.

W myśl tego przepisu w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "T." Spółka z o.o. w S. na decyzję z 5 czerwca 2000 r. (...) Minister Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek - oddala skargę.


UZASADNIENIE

P. K. "T." Sp. z o.o. w S. 16 grudnia 1997 r. wystąpiła do Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z wnioskiem o umorzenie należnych odsetek z tytułu nie terminowych wpłat na rzecz PFRON za okres od 1995 do 1997 roku, względnie rozłożenia należności za ten okres na raty. Wniosek strona uzasadniła spłatą obciążeń kredytowych i leasingowych i poprawą jej sytuacji finansowej od 1995 roku. Jednakże nakłady na zakup majątku trwałego, brak obiecanej dotacji z Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej uniemożliwiło Spółce spłatę zaległości podatkowych a uwzględnienie wniosku pozwoli w jej ocenie dotrzymanie przesłanego harmonogramu spłat za lata 1995/97.

W piśmie z 28 kwietnia 1998 r. informującym o opóźnieniu w spłacie zadłużenia zgodnie z zadeklarowanym harmonogramem Spółka ponownie wniosła o umorzenie odsetek w kwocie 37.570,50 zł.

W piśmie z 3 września 1998 r. podatniczka wniosła o odroczenie terminu wpłaty składek za miesiące: maj, czerwiec, lipiec i sierpień 1998 r. z powodu "niewystarczającej poprawy sytuacji finansowej". Zaś ponowny wniosek o umorzenie odsetek uzasadniono kosztami wydatków inwestycyjnych polegających na wykupieniu dworca autobusowego i przewidywanymi kosztami jego modernizacji oraz kosztami koniecznej odnowy taboru autobusowego.

Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z 2 czerwca 1999 r. (...):

1. odroczył termin płatności należnych wpłat na PFRON w kwocie 55.535,25 zł za okres od lutego 1995 r. do grudnia 1997 r. w następujący sposób:

o należne wpłaty w kwocie 13.426,05 zł za okres od lutego do września 1995 r. odroczył do 23 stycznia 1998 r.

o należne wpłaty w kwocie 18.871,45 zł za okres od stycznia do grudnia 1996 r. odroczył do 24 lutego 1998 r.

o należne wpłaty za okres od stycznia do grudnia 1997 r. w kwocie 12.000,00 zł odroczył do 21 maja 1998 r. - w kwocie 11.237,75 zł odroczył do 22 maja 1998 r.

2. odroczył termin płatności należnych wpłat na PFRON w kwocie 6.534,00 zł za okres od maja do sierpnia 1998 r. do 30 września 1998 r.

3. odmówił umorzenia odsetek na PFRON w kwocie 37.570,50 zł za okres od lutego 1995 r. do grudnia 1997 r.

4. odmówił rozłożenia na raty płatności odsetek na PFRON w kwocie 37.570,50 zł za okres od lutego 1995 r. do grudnia 1997 r.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że po przeanalizowaniu wniosku i dosłanej dokumentacji finansowej nie stwierdzono, iż w stosunku do Przedsiębiorstwa zachodzą przypadki uzasadnione ważnym interesem podatnika i interesem publicznym uzasadniające umorzenie należnych odsetek na podstawie art. 67 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926/.

Biorąc jednak pod uwagę utrzymujące się trudności płatnicze Spółki uznano, iż istnieją przesłanki do odroczenia płatności zaległych należności zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (...) ponieważ postępowanie zostało wszczęte 16 grudnia 1997 r.

Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję z 5 czerwca 2000 r. (...) Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy podtrzymując argumentację organu I instancji.

W złożonej skardze P. K. "T." zaskarżając decyzję w części umorzenia odsetek i odmowy rozłożenia płatności odsetek na raty wniosło o jej uchylenie i umorzenie odsetek i rozłożenie płatności odsetek na raty.

Niesłuszność decyzji strona skarżąca uzasadniła tym, iż odroczenie terminu płatności rat wyklucza stosowania do nich pojęcia zaległości podatkowej, o której mowa w art. 51 i art. 52 ustawy Ordynacja podatkowa, wskazując iż postanowienie takie obowiązywało w ustawie o zobowiązaniach podatkowych. Natomiast zdaniem Spółki odmowa umorzenia odsetek narusza ważny interes skarżącego, a nawet interes publiczny, gdyż negatywna decyzja Ministra może doprowadzić do zachwiania kondycji finansowej Przedsiębiorstwa, które przecież wykonuje ważne obowiązki w publicznej komunikacji pasażerskiej a ponadto daje zatrudnienie 130 pracownikom. W ocenie Spółki trudno zatem zgodzić się z twierdzeniem zaskarżonej decyzji, że dalej idące ulgi dla skarżącego w postaci umorzenia odsetek i rozłożenia ich płatności na poszczególne raty doprowadziłoby do "ograniczenia wykonywania zadań ustawowych Funduszu w skali całego kraju".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie stwierdzić należy, ze wniosek skargi o umorzenie odsetek i rozłożenie na płatności odsetek na raty nie znajduje oparcia w konstytucyjnej pozycji Sądu administracyjnego, jak również jest on sprzeczny z przepisami proceduralnymi ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd ten sprawuje kontrolę m.in. decyzji administracyjnych, pod względem ich zgodności z prawem /art. 21 cyt. ustawy/. Konsekwencją powyższego jest możliwość wydawania orzeczeń o charakterze kasacyjnym jakie przewiduje art. 22 ust. 1 ustawy.

Żądanie skargi o umorzenie i rozłożenie na raty zaległości oznacza domagania się merytorycznego rozpoznania przez Sąd sprawy należącej do organów administracyjnych Państwa.

Sąd administracyjny nie jest organem administracyjnym III instancji a co oznacza, że rozpatrzeniu wniosku skargi w tym zakresie weszłoby w zakres kognicji organów Państwa.

Przechodząc do meritum sprawy należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o NSA decyzja podlega uchyleniu jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżonej decyzji nie można zarzucić takiego naruszenia prawa, które mogłoby stanowić podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Wskazać należy że organy podatkowe oceniły sytuację podatnika wskazaną w złożonych wnioskach oraz przesłaną dokumentację finansową i uznały, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania ulgi podatkowej polegającej na umorzeniu zaległości podatkowej i rozłożeniu odsetek na raty.

Będący materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, gdyż z uwagi na postanowienie art. 324 par. 2 pkt 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ w niniejszej sprawie ma on zastosowanie stanowił, że organ podatkowy na wniosek podatnika może rozłożyć na raty zapłatę podatku. Z tak sformułowanego przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił uznaniu organów, czy i w jakim zakresie uzasadnione jest w okolicznościach konkretnej sprawy rozłożenie na raty płatności podatku. Jeżeli postępowanie dowodowo wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie to samo wyprowadzenie z takiej oceny wniosku o uwzględnieniu bądź odmowie uwzględnienia żądania strony wobec braku normatywnych kryteriów jest już zagadnieniem słusznościowym i nie podlega kontroli Sądu.

Podobny charakter ma instytucja umorzenia zaległości podatkowych, o której mowa w art. 67 ustawy Ordynacja podatkowa.

Użyte w tym przepisie przez ustawodawcę pojęcie "może" stanowi, że decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowych jest decyzją uznaniową tzn. pozostawiającą organom podatkowym możliwość wyboru konsekwencji prawnych.

W myśl tego przepisu w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę.

Instytucja ulg podatkowych w prawie podatkowym ma charakter wyjątkowy, bowiem zasadą jest płacenie podatków.

Organy oceniły całość materiału na, który wskazał podatnik i uznały, że j ego sytuacja finansowa przemawia wyłącznie za odroczeniem terminu płatności podatku. Minister wskazał, także że udzielenie innych ulg mogłoby doprowadzić do ograniczenia wykonywania zadań ustawowych w skali całego kraju. A więc organ rozstrzygnął wniosek poprzez pryzmat interesu publicznego, jakim jest zapewnienie środków finansowych dla innych celów. Należy wskazać przy tym, że Spółka nie wykazała aby była w sytuacji, która stanowiłaby podstawę do uwzględnienia wniosku i zastosowania ulgi podatkowej, bowiem wydatki inwestycyjne, na które powołuje się strona i w konsekwencji ich wpływ na jej kondycję finansową nie jest sytuacją nadzwyczajną mogącą stanowić podstawę do zastosowania ulgi podatkowej.

Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym skargę oddalić.