Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1119/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy: article: Art. 77 ust. 4  pkt 2  i ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 1119/20 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 stycznia 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: WSA Hanna Knysiak-Sudyka, WSA Ewa Michna (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w dniu 25 stycznia 2021 r. skargi, A Sp. z o.o. z siedzibą w W, na czynność Prezydenta Miasta z dnia 30 lipca 2020 r. w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, , , stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności;, uznaje obowiązek Prezydenta Miasta do dokonania zwrotu na rzecz strony skarżącej A sp. z o.o. w W części opłaty w wysokości 425 zł, (czterysta dwadzieścia pięć złotych), pobranej za wydanie karty pojazdu marki VOLVO nr rej. [...];, zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz strony skarżącej A Sp. z o.o. w W kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem, zwrotu kosztów postępowania, ,


UZASADNIENIE

W następstwie złożenia wniosku A sp. z o.o. z siedzibą w W o stwierdzenie uprawnienia do otrzymania zwrotu kwoty stanowiącej część wniesionej opłaty za wydanie karty pojazdu dla pojazdu marki VOLVO o nr rej. [...] - Prezydent Miasta w piśmie z 30 lipca 2020 r. nr [...] odmówił stwierdzenia uprawnienia wnioskodawcy do zwrotu nienależnie zapłaconej przez stronę i pobranej przez ten organ części opłaty w kwocie 425 zł za wydanie karty pojazdu dla ww. pojazdu.

Strona skarżąca wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na ww. akt, zarzucając mu:

1.) naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 6, 7, 8, 77 §1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 256) - zwanej dalej: "k.p.a.";

2.) naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie w sprawie przepisów § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137, poz. 1310) w sytuacji jego niezgodności z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 111) oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP;

3.) naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy art. 90 akapit pierwszy Traktatu Wspólnot Europejskich (obecnie art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), który sprzeciwiał się opłacie związanej z wydaniem pierwszej karty pojazdu sprowadzanego z innego państwa członkowskiego;

4.) naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, z której wynikało, że organ krajowy stosujący prawo jest obowiązany pominąć normę krajową w zakresie, w jakim jest ona sprzeczna z normą wspólnotową, a w stanie faktycznym sprawy sprzeczny z art. 90 akapit pierwszy TWE, przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu oraz uznanie obowiązku Prezydenta Miasta dokonania na rzecz strony zwrotu kwoty 425 zł stanowiącej część opłaty za wydanie karty pojazdu ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust. 3 w zw. z ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała m.in., że rozporządzenie na podstawie którego była zobligowana do uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu, tj. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu zostało uchylone z dniem 15 kwietnia 2006 r. i zastąpione przez rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 59 poz. 421), które opłatę za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terenie RP określiło w wysokości 75 zł. Podstawą uchylenia rozporządzenia - jak wskazała strona skarżąca - był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 stycznia 2006 r., U 6/04, który orzekł o niezgodności § 1 ust. 1 Rozporządzenia z 2003 r. z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. Strona skarżąca powołała się przy tym również na uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., I OSP 3/07, a także przytoczyła orzecznictwo sądów administracyjnych, w kwestii poglądu, że skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydania karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a to na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.)

W ocenie strony skarżącej sprzeczność, o której mowa wyżej miała miejsce od samego początku obowiązywania § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. (mimo odroczenia mocy obowiązującej wskazanego przepisu Rozporządzenia do 1 maja 2006 r.), bowiem podwyższenie opłaty za wydanie karty pojazdu ponad faktyczne koszty jej wytworzenia (w przedmiotowej sprawie niemal sześciokrotnie) stanowiło nową daninę publiczną, co naruszało art. 217 Konstytucji RP, mówiący o nakładaniu danin tylko na podstawie ustawy. Organ administracji samorządowej pobierając opłatę za wydanie karty pojazdu w zawyżonej kwocie, czynił to bez podstawy prawnej, niezgodnie z art. 217 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co z kolei rodziło po stronie Prezydenta Miasta, który pobrał opłatę w wysokości nienależnej, obowiązek zwrotu nadpłaty. Strona skarżąca przypominała także art. 6 i 8 k.p.a., wskazując że organy administracji publicznej związane są bezpośrednio z Konstytucją i mają obowiązek odmówić stosowania prawa, które stoi w sprzeczności z ustawą zasadniczą. Strona skarżąca wskazała także następnie na art. 184, 178 ust. 1 i art. 8 Konstytucji RP oraz na prawo sądów administracyjnych do badania konstytucyjności aktu podustawowego w procesie kontroli legalności decyzji administracyjnej w konkretnej sprawie, w tym kontrolę nie tylko stosowania prawa, ale i jego stanowienia. Strona skarżąca powołała się również na wyrok siedmiu sędziów NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., I OSP 4/05 i na prawo sądu administracyjnego do odmowy zastosowania w sprawie niezgodnego z Konstytucją przepisu rozporządzenia. Podniosła również naruszenie art. 90 akapit pierwszy Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (obecnie art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), do którego stosowania organ samorządowy był zobowiązany, zgodnie z zasadą nadrzędności nad prawem krajowym oraz bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego, a także powołała się na postanowienie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 10 grudnia 2007 r., Kawala, C-134/07, ECLI:EU:C:2007:770.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podkreślając, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że uznany za niekonstytucyjny przepis utraci moc z dniem 1 maja 2006 r., co obligowało organy do jego stosowania w dalszym ciągu. Dodatkowo organ powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2010 r., III CZP 37/10, zgodnie z którą bieg przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnie pobranych opłat za kartę pojazdu rozpoczynał się od dnia spełnienia świadczenia i przedawniał się z upływem trzech lat (dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej) lub dziesięć lat dla roszczeń niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Skarga była zasadna.

W pierwszej kolejności Sąd zaznacza, że ukształtowało się jednolite orzecznictwo w sprawach związanych z możliwością domagania się na drodze administracyjnej, zwrotu nadpłaconej opłaty za kartę pojazdu, jeżeli opłata ta została pobrana przed 1 stycznia 2010 r. (wejście w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych). W rozstrzyganej sprawie oplata została uiszczona 4 kwietnia 2006 r.

Z tego to powodu uzasadnienie niniejszego wyroku stanowi powtórzenie argumentacji prezentowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wydawanych w sprawie zwrotu należnej części opłaty. Podkreślić bowiem należy, że w analogicznych sprawach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekał (por. wyrok WSA z 10 grudnia 2019 r. III SA/Kr 276/20 i powołane tam orzeczenia) o bezskuteczności zaskarżonej czynności w przedmiocie odmowy zwrotu części zapłaconej opłaty za kartę pojazdu (425 zł). Skargi kasacyjne wyroków powoływanych w uzasadnieniu ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zostały oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrokami z dnia 22 października 2020 r., I OSK 743/20 oraz I OSK 743/20). Orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w powołanych orzeczeniach i przyjmuje je za własne.

Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., I OPS 3/07, "skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...)". W ww. uchwale jednoznacznie wskazano, że odmowę zwrotu części opłaty za kartę pojazdu należy traktować jako czynność z zakresu administracji publicznej, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Podkreślić również należy, że czym innym jest nienależne świadczenie (instytucja prawa cywilnego) i dochodzenie z tego tytułu roszczeń na drodze postępowania cywilnego, a czym innym są kwestie prawidłowości ustalania opłat, jako świadczeń publicznoprawnych (domena prawa administracyjnego) i sporów na tym tle rozstrzyganych przez sądy administracyjne (wyrok NSA z 16 lutego 2018 r., I OSK 759/16).

Okolicznością bezsporną jest, że skarżąca spółka zarejestrowała ww. samochód uiszczając opłatę za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł. Bezsporne jest też, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17 stycznia 2006 r., U 6/04 orzekł, że przepis zawarty w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., na podstawie którego organ ustalił i pobrał od strony skarżącej opłatę za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł, jest niezgodny z ustawą Prawo o ruchu drogowym oraz Konstytucją RP i traci on moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r. W konsekwencji następnym rozporządzeniem z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 59, poz. 421) Minister Transportu i Budownictwa ustalił opłatę za wydanie karty pojazdu w wysokości 75 zł.

Dokonując kontroli zaskarżonej czynności pod kątem jej zgodności z prawem, należy podnieść, że § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. był niezgodny z Konstytucją RP od samego początku jego obowiązywania. Powyższe oznacza, że sąd może odmówić zastosowania ww. przepisu rozporządzenia. Sąd administracyjny w ramach swoich kompetencji jest bowiem uprawniony zarówno do stwierdzenia niezgodności rozporządzenia z Konstytucją, jak i odmowy jego zastosowania w indywidualnej sprawie. Kompetencja ta wywodzi się z art. 8, 173, 178 ust. 1, 184 Konstytucji Rzeczypospolitej. Poglądy doktryny i orzecznictwa są zgodne co do uprawnień sądu administracyjnego do samodzielnej oceny konstytucyjności prawa wykonawczego w ramach kontroli stosowania prawa (por: uchwały NSA: z 22 maja 2000 r. OPS 3/00, z 30 października 2000 r., OPK 13/00, z 15 grudnia 2000 r., OPK 20-22/00); postanowienie TK z 13 stycznia 1998 r., U 2/97 (OTK 1998, nr 1, poz. 4).

Uprawnienia sądów, o których wyżej mowa, nie kolidują z uprawnieniami Trybunału Konstytucyjnego. W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą, różnica polega na tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez sąd administracyjny jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym. Podnieść również należy, że określenie przez Trybunał Konstytucyjny momentu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu wykonawczego nie wiąże sądu administracyjnego. Skoro sądy administracyjne posiadają kompetencje do odmowy zastosowania w indywidualnej sprawie przepisu rangi podustawowej w przypadku, gdy wcześniej Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność zawartej w nim normy prawnej, to nie ma podstaw do uznania, iż samo tylko odroczenie w czasie orzeczenia o dacie utraty mocy obowiązującej uznanego za niekonstytucyjny przepisu § 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu pozwala na przyjęcie, iż działanie organu związane z pobraniem opłaty w kwocie 500 zł było zgodne z prawem. Odroczenie w czasie utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu rozporządzenia nie oznacza, że przepis ten ma być stosowany przez sąd do daty wskazanej przez Trybunał Konstytucyjny. Przepis uznany przez TK za sprzeczny z Konstytucją pozostawał niekonstytucyjny od dnia jego wydania i jako akt niższej rangi nie powinien być stosowany już od dnia jego wejścia w życie (por. wyroki NSA z 6 lutego 2008 r., II OSK 1745/07; z 25 sierpnia 2009 r., I OSK 1242/08).

Sąd w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w uzasadnieniu wyroku z 1 kwietnia 2014 r., I OSK 567/13, w myśl którego odroczenie przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązującej przepisu stanowiącego podstawę pobrania opłaty nie ma znaczenia dla uznania, że opłata została pobrana bez podstawy prawnej. Skoro przepis okazał się niekonstytucyjny, to obowiązkiem organu było rozpatrzenie złożonego wniosku o zwrot części opłaty w stanie prawnym obowiązującym w dacie dokonania czynności pobrania opłaty z uwzględnieniem konsekwencji wyroku Trybunału dla tego stanu prawnego. Należy bowiem mieć na uwadze treść art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, który wskazuje, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Jeżeli więc została stwierdzona niekonstytucyjność przepisu, a w sprawie nie chodzi o decyzję administracyjną, lecz o czynność organu administracji w postaci pobrania opłaty za kartę pojazdu, to w takiej sytuacji trzeba zastosować "inne środki", do których odnosi się powołany art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Tym środkiem w rozpoznawanej sprawie jest właśnie możliwość wystąpienia o zwrot nadpłaconej kwoty za kartę pojazdu i to w trybie przepisów obowiązujących w dacie pobrania opłaty. Odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji, w której nastąpiłoby zniesienie ochrony jednostki, zagwarantowanej w art. 190 ust. 4 Konstytucji.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd, korzystając z przyznanych mu uprawnień odmówił zastosowania niekonstytucyjnego przepisu § 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, stanowiącego podstawę prawną pobrania od strony skarżącej opłaty za wydanie karty pojazdy w wysokości 500 zł. Pobrana przez organ opłata w ww. wysokości, wbrew treści art. 77 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, nie pozostawała w związku z kosztami związanymi z drukiem i dystrybucją kart pojazdów, znacznie przekraczając koszty z tym związane, co oznacza, że Minister Infrastruktury wydając akt wykonawczy – ww. rozporządzenie z 2003 r. – przekroczył zakres udzielonego mu upoważnienia zawartego w art. 77 ust. 6 w zw. z ust. 4 pkt 2 tej ustawy.

Ponadto podstawą do odmowy zastosowania § 1 ww. rozporządzenia jest również jego sprzeczność z art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawniej art. 90 akapit pierwszy Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską), którego postanowienia są bezpośrednio stosowane i mają walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich, co wynika z art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3 i art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz Traktatu akcesyjnego dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. W ww. postanowieniu z 10 grudnia 2007 r., Kawala, C-134/07 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że "art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany". Z zasady pierwszeństwa ówczesnego prawa wspólnotowego (a obecnie unijnego) wynika, że sąd krajowy ma kompetencję do niestosowania sprzecznych z prawem wspólnotowym przepisów prawa krajowego, niezależnie nawet od wyroku krajowego sądu konstytucyjnego, który ewentualnie odracza utratę mocy obowiązującej przepisów uznanych za niekonstytucyjne. W świetle przywołanego postanowienia Trybunału Sprawiedliwości nałożenie opłaty za kartę pojazdu było od początku sprzeczne z prawem unijnym, co oznacza, że kupujący nie był zobowiązany do uiszczenia tej opłaty (zob. uchwałę SN z dnia 2 czerwca 2010 r., III CZP 37/10, OSNC 2011/1/2).

Konsekwencją uznania przez Sąd przepisu za niekonstytucyjny w dacie jego zastosowania przez organ administracji publicznej jest stwierdzenie, że zaskarżona czynność polegająca na odmowie zwrotu części pobranej opłaty jest niezgodna z prawem, bowiem została podjęta bez podstawy prawnej.

Odnosząc się do podnoszonego przez organ zarzutu przedawnienia roszczenia – wskazać należy, że z punktu widzenia wybranego przez stronę skarżącą trybu ochrony bez znaczenia dla sprawy są kwestie cywilnoprawnych regulacji dotyczących przedawnienia roszczeń. Orzecznictwo dopuszcza bowiem dwie alternatywne drogi dochodzenia tego rodzaju roszczeń: przed sądami powszechnymi (uchwała SN z 16 maja 2007 r. III CZP 35/07, OSNC 2008, nr 7-8, poz. 72) oraz przed sądami administracyjnymi (uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., I OPS 3/07). Przedawnienie, na które powołuje się organ może mieć znaczenie tylko w przypadku skorzystania przez stronę z alternatywnej drogi dochodzenia roszczenia przed sądem powszechnym, jednak nie wpływa na ocenę legalności aktu administracyjnego. Dlatego podnoszony przez organ zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot nadpłaconej kwoty nie ma w niniejszej sprawie znaczenia.

W przypadku zaś administracyjnoprawnego roszczenia o zwrot nadpłaconej kwoty opłaty za wydanie karty pojazdu stosowanie zasad prawa podatkowego jest wykluczone, ponieważ przepisy Ordynacji podatkowej mogą znaleźć zastosowanie tylko do opłat pobranych po dniu wejścia w życie ustawy o finansach publicznych z 2009 r. Pięcioletni okres przedawnienia przewiduje art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. , poz. 800 ze zm.). Od dnia 1 stycznia 2010 r. obowiązuje ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2077 ze zm.), w której stwierdza się, iż środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są m.in. dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (art. 60 pkt 7). Sąd rozpoznający nin. sprawę podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 21 marca 2013 r. I OSK 1223/12, zgodnie z którym art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych przesądza, że w niniejszej sprawie nie miały zastosowania przepisy art. 67 i art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Przepis art. 60 pkt 7 określa dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw jako niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Z kolei przepis art. 67 ww. ustawy zawiera odesłanie w tych sprawach do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisów działu III ustawy - Ordynacja podatkowa, w zakresie nieuregulowanym ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Powołany at. 115 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych zawiera normę intertemporalną stanowiąc, że do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (tak też NSA w wyrokach z dnia: 19 grudnia 2012 r., I OSK 2091-2096/12). Jeżeli zatem uwzględnić, że obowiązek wniesienia opłaty za wydanie karty pojazdu nie stanowi odrębnej sprawy, gdyż nie może być egzekwowany poza sprawą o zarejestrowanie pojazdu (tak m.in. NSA w uchwale z 4 lutego 2008 r., I OPS 3/07), a rejestracja dokonywana jest w drodze decyzji administracyjnej, to przepis art. 115 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (a zatem również przepisy art. 60 pkt 7 i art. 67 ustawy o finansach publicznych) nie może odnosić się do stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, w której zarówno czynność wniesienia opłaty ewidencyjnej, jak i wydanie decyzji o rejestracji zostały podjęte przed 1 stycznia 2010 r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. W ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że taki pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z 6 czerwca 2012 r., III CZP 24/12 (biul. SN 2012, nr 6, poz. 8), stwierdzając, że omawiany przepis przejściowy nie może odnosić się do spraw zakończonych decyzją ostateczną przed 1 stycznia 2010 r. Jednocześnie Sąd Najwyższy powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne stwierdził, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie przepisy należy stosować do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów nie oznacza istnienia luki prawnej, a regułą nie może być automatyczne stosowanie nowej ustawy do zdarzeń prawnych mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. Sprzeciwia się temu zasada niedziałania prawa wstecz, mająca umocowanie w art. 2 Konstytucji RP, a kwestia przyznania pierwszeństwa zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, albo zasadzie bezpośredniego działania nowej ustawy, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, co wymaga również uwzględnienia skutków przyjęcia jednej lub drugiej zasady. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że należy uwzględnić, że opłaty za wydanie karty pojazdu od dnia 1 stycznia 2010 r., stanowiące w myśl art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych, niepodatkowe należności budżetowe ustalane w drodze decyzji administracyjnej (art. 61 ust. 1 pkt 2), do których mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa (art. 67), dotyczą tylko tych opłat, które zostały pobrane po 1 stycznia 2010 r. Wobec powyższego przepisy te nie mogą być stosowane w odniesieniu do opłat nienależnie pobranych i podlegających zwrotowi, jako pobrane na podstawie niekonstytucyjnego rozporządzenia. Oznacza to, że nie będą miały zastosowania do tych spraw przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lecz przepisy dotychczasowe.

W konsekwencji w odniesieniu do spraw dotyczących żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej przed dniem 1 stycznia 2010 r., nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej, a zatem również art. 70 § 1. Z kolei przepisy obowiązujące w dacie pobrania opłaty nie przewidywały przedawnienia roszczeń o zwrot opłaty.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu. Jednocześnie Sąd uznając obowiązek organu do zwrotu skarżącemu części opłaty za kartę pojazdu ustalił jej wysokość, tj. 425 zł, jako różnicę między uiszczoną kwotą 500 zł, a należną za wydanie karty pojazdu, z uwzględnieniem wytycznych zawartych w przepisie art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a określoną obecnie w § 1 ust. 1 obowiązującego rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. (Dz. U. Nr 59, poz. 421), zgodnie z którym opłata za kartę pojazdu wynosi 75 zł.

Z powyższych względów na podstawie art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I i II sentencji wyroku. Koszty zasadzone w pkt II wyroku Sąd ustalił jako sumę uiszczonego wpisu 200 zł oraz kosztów zastępstwa procesowego tj. kwoty 480 zł (§14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) i 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.