Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1787/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 215  ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska WSA Marta Kołtun - Kulik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania J. M., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną nr hip. "Nieruchomość w [...] nr [...]".

Decyzja Wojewody została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "Nieruchomość w [...] Nr [...] " o pow. [...] m2 została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

W dniu 24 czerwca 1987 r. A. Z., dawna właścicielka wyżej opisanej nieruchomości, złożyła wniosek o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] decyzją z dnia [...] września 1988 r., nr [...] orzekł o odmowie przyznania wnioskodawczyni odszkodowania.

Prezydent [...], po rozpatrzeniu odwołania A. Z., decyzją z dnia [...] grudnia 1988 r., nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Prezydent [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., ponownie orzekł o odmowie przyznania spadkobiercom dawnej właścicielki odszkodowania za ww. nieruchomość. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. - dalej: "u.g.n."), ponieważ A. Z. utraciła możliwość faktycznego władania przedmiotowym gruntem przed dniem 5 kwietnia 1958 r.

Od powyższej decyzji J. M. wniósł odwołanie, w wyniku czego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2006 r.

Na skutek skargi J. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 424/08 stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., ponieważ odwołanie z dnia 19 stycznia 2007 r. nie zawierało podpisu wnoszącego podanie - adw. J. P., reprezentującego J. M.

Następnie, Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] ponownie utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. uznając, iż nie została spełniona przesłanka utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością przez poprzednią właścicielkę po dniu 5 kwietnia 1958 r., jako, że inwestor użytkował grunt przedmiotowej nieruchomości już przed tą datą.

W wyniku rozpoznania skargi J. M. na ww. decyzję Wojewody [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 431/09 uchylił ją wskazując, że organ stopnia wojewódzkiego naruszył przepisy postępowania administracyjnego poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania od decyzji organu pierwszej w tym, do istniejących, zdaniem odwołującego, sprzeczności w materiale dowodowym. Ponadto, organ nie rozpatrzył wszechstronnie materiału zebranego w sprawie.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] Prezydent [...] orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz następców prawnych A. Z. za nieruchomość położoną przy ul. [...] w [...].

Decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] Wojewoda [...] uchylił ww. decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji z uwagi na niewyjaśnienie okoliczności wskazanych w cytowanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 431/09, odnoszących się do ustalenia daty utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Prezydent [...] decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania, na rzecz następców prawnych A. Z., za nieruchomość położoną przy ul. [...] w [...]. Organ wskazał, że przesłanki mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie reguluje art. 215 ust. 2 u.g.n., który stanowi, iż przepisy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie wymienionego dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Stwierdzenie braku spełnienia jednej z przesłanek uniemożliwia ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Prezydent [...] uznał, że dawna właścicielka przedmiotowej nieruchomości utraciła faktyczną możliwość władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. oraz, że nieruchomość ta mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne przed dniem wejścia w życie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...]. Uzasadniając spełnienie tej ostatniej przesłanki Prezydent odwołał się do przeznaczenia terenu przy ulicy [...] w [...], wynikającego z Ogólnego Planu Zabudowania [...] zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. Z treści wymienionego planu wynika, iż przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w strefie II przeznaczonej pod zabudowę luźną lub grupową, 2 - kondygnacyjną, do 20 % powierzchni zabudowania.

Decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewoda stwierdził, że przyjęcie ww. planu jako dowodu dla ustalenia przesłanki możliwości przeznaczenia przedmiotowej działki pod budownictwo jednorodzinne jest wystarczające. Należy bowiem wziąć pod uwagę ogólny charakter powyższego planu, którego celem było m. in. ustalenie kierunków i perspektyw rozwoju urbanistycznego [...], w tym maksymalnych normatywów zabudowy. Ponadto wskazania omawianego planu co do przeznaczenia nieruchomości oznaczały wielkości progowe, a zatem bez naruszenia planu możliwe było realizowanie budynków o parametrach mniejszych. Zdaniem organu odwoławczego, prawidłowe jest uznanie, że przy parametrach zabudowy przedmiotowej nieruchomości - 2 kondygnacji i 20 % powierzchni zabudowy istniała potencjalna możliwość przeznaczenia nieruchomości pod budownictwo jednorodzinne przed dniem wejścia w życie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

Oceniając zaś kwestię spełnienia następnej przesłanki z art. 215 ust. 2 u.g.n., tj. utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością, Wojewoda podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do tego, że w niniejszej sprawie nie została ona spełniona a tym samym zaistniały podstawy do odmowy przyznania odszkodowania za działkę przy ul. [...].

Wojewoda wskazał, że zgodnie z zaświadczeniem lokalizacyjnym z dnia [...] grudnia 1953 r., nr [...] wydanym przez Prezydium Rady Narodowej [...] (L. dz. [...]), teren położony przy ul. [...] i [...] (w tym działka położona przy ul. [...]) przeznaczony został pod budowę 31 domów dwurodzinnych dla Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "[...]". Z zaświadczenia lokalizacyjnego oraz z załącznika graficznego, tj. szkicu sytuacyjnego nr [...] (stanowiącego integralną część zaświadczenia) wynika, że lokalizacja obejmowała teren przy ul. [...] i [...]. Lokalizacja ta została wydana na 4 obszary oznaczone odpowiednio [...]. W związku z powyższym dla każdego obszaru został spisany następnie odrębny protokół zdawczo-odbiorczy (karty 28-31 akt lokalizacyjnych ozn. [...]).

W dniu 14 września 1953 r. (tj. w dacie obowiązywania zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] anulowanego zaświadczeniem nr [...]) Prezydium Rady Narodowej w [...] upoważniło Spółdzielnię Mieszkaniowo-Budowlaną "[...] " do wejścia na grunt nieruchomości położonej przy ul. [...] i [...] w granicach wskazanych w tym piśmie. Z pisma tego wynika także, że rozpoczęcie robót budowlanych będzie mogło nastąpić po uzyskaniu przez Spółdzielnię przedmiotowych nieruchomości w zarząd i użytkowanie w trybie Dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych.

W dniu 25 września 1954 r. został zawarty ww. protokół zdawczo – odbiorczy, nr [...], dotyczący przekazania terenu pod budowę 31 domów dwurodzinnych dla SMB "[...]", w którym zapisano, że na mocy decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] maja 1954 r., nr [...] przedmiotowe nieruchomości podlegają przekazaniu w zarząd i użytkowanie na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]".

W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo organ pierwszej instancji ustalił, iż protokół zdawczo – odbiorczy z dnia 25 września 1954 r., nr [...] przekazujący teren pod inwestycję na rzecz Spółdzielni "[...]" dotyczył m.in. terenu oznaczonego literami [...] na szkicu sytuacyjnym B.U.W., nr [...] - a zatem dotyczył przedmiotowej nieruchomości (karta nr 31 akt lokalizacyjnych ozn. [...]). Wojewoda wyjaśnił, że pozostałe protokoły zdawczo-odbiorcze (wszystkie posiadające ten sam numer oraz datę wydania) znajdujące się w teczce ozn. [...], różnią się treścią w zakresie terenu objętego danym protokołem. Słusznie więc Prezydent [...] uznał za nieadekwatny dowód, protokoły znajdujące się na kartach nr 28, 29, 30 gdyż nie dotyczą one działki będącej przedmiotem niniejszej decyzji.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy (teczka ozn. nr [...]) w tym materiałach dotyczących przekształceń na nieruchomości o adresie [...], znajdują się również dokumenty oraz korespondencja dotycząca Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Dokumenty te dotyczą jednak inwestycji w innej lokalizacji co zostało jednoznacznie wyjaśnione w piśmie z dnia 23 czerwca 1988 r., w którym Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]" wyjaśnia, że nie prowadziła działalności związanej z budową domów w rejonie ulic [...] i [...]. Zakresem działalności Spółdzielni Budowlano- Mieszkaniowej "[...] " była budowa domów w rejonie ulic [...] i [...]. Powyższe potwierdzone zostało również w piśmie z dnia 9 marca 1988 r. skierowanym przez Spółdzielnię Budowlano-Mieszkaniową "[...]" do Urzędu Dzielnicowego [...]. Natomiast w piśmie z dnia 30 lipca 1988 r., nr [...] zostało potwierdzone, iż nieruchomość o adresie ul. [...] została objęta zaświadczeniem lokalizacyjnym nr [...] z dnia 11 grudnia 1953 r. dotyczącym terenu przy ul. [...] i [...], dla SBM "[...]".

Dalej Wojewoda podniósł, że z dokumentacji przekazanej przez Archiwum Urzędu [...] wynika, iż Wydział Inspekcji Budowlanej P.R.N w [...] wydał w dniu [...] grudnia 1954 r. pozwolenie nr [...] na budowę domu bliźniaczego dwurodzinnego. Roboty na przedmiotowym terenie rozpoczęto już w dniu 2 maja 1954 r. Z kolei, z podania o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku względem lokalu wynika zaś, że roboty budowlane - budowa domku bliźniaczego dwurodzinnego w [...] ul. [...] zostały wykonane do dnia 31 marca 1956 r. na podstawie projektu zatwierdzonego dnia 30 kwietnia 1954 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił także (za organem pierwszej instancji), że z pisma Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] z dnia 23 lipca 2004 r. wynika, iż na znacznej części dawnej działki hipotecznej "Nieruchomość w [...] Nr [...]" wybudowany został dom dwurodzinny o aktualnym adresie [...]. Pozostałe części nieruchomości wchodzą w skład działek zabudowanych domami o adresie [...] oraz pod ulicą [...].

Z kolei, z pisma Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy [...] Urzędu [...] z dnia 16 stycznia 2006 r. wynika, że pierwsi lokatorzy byli meldowani w budynku przy: a) ul. [...] - od dnia 11 października 1956 r.; b) ul. [...]

- od dnia 2 kwietnia 1957 r.; c) ul. [...] - od dnia 17 lutego 1959 r.; d) ul. [...] - od dnia 19 czerwca 1956 r. Wojewoda stwierdził, że wprawdzie brak jest danych o zameldowaniu jakichkolwiek osób w budynku przy ul. [...], jednakże fakt ten nie świadczy o tym, że dana inwestycja nie została zrealizowana, a tym samym nie może przesądzać, że utrata władania nastąpiła po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Odnosząc się do zarzutu odwołującego co do sprzeczności między znajdującymi się w aktach lokalizacyjnych dokumentami, Wojewoda stwierdził, iż organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w piśmie z dnia 14 września 1953 r. Prezydium Rady Narodowej w [...] upoważniło Spółdzielnię Mieszkaniowo-Budowlaną "[...]" do wejścia na grunt nieruchomości oznaczonej następnie na szkicu sytuacyjnym będącym załącznikiem do decyzji lokalizacyjnej nr [...] z dnia [...] grudnia 1953 r. Natomiast w piśmie z dnia 19 listopada 1953 r. dotyczącym anulowania przydziału budynku do odbudowy przy ul. [...], skierowanym do Stołecznego Urzędu Budownictwa P.R.N. w [...], znajduje się informacja, iż ww. budynek znajduje się na działce, na której B.U.W zaprojektował wydanie zaświadczenia lokalizacyjnego na wymienioną nieruchomość Ministerstwu Gospodarki Komunalnej dla Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...] " dla zabudowy w 1954 r. Z powyższego wynika, iż informacje zawarte w piśmie z dnia 19 listopada 1953 r. są potwierdzeniem wydania lokalizacji dla Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...] " na przedmiotowy teren, a zatem nie stoją w sprzeczności z treścią pisma z dnia 14 września 1953 r. Dodatkowo, jak prawidłowo wskazał organ pierwszej instancji, działka o adresie ul. [...], o której mowa w piśmie z dnia 19 listopada 1953 r. znajduje się w granicach objętych decyzją lokalizacyjną dla Spółdzielni "[...]", natomiast nie znajduje się w granicach działki hipotecznej będącej przedmiotem niniejszej decyzji.

Organ odwoławczy podkreślił także, że w piśmie z dnia 29 kwietnia 1954 r. (karta 23 akt lokalizacyjnych nr [...]), skierowanym przez właściciela działki o adresie [...] do Prezydium Rady Narodowej znajduje się potwierdzenie utraty możliwości władania w dniu 27 kwietnia 1954 r. w wyniku wejścia w teren jego posesji inżynierów ze Spółdzielni Budowy Domków Spółdzielczych "[...]". Działka o adresie ul. [...], o której mowa w ww. piśmie znajduje się w granicach objętych decyzją lokalizacyjną dla Spółdzielni "[...] ", natomiast nie znajduje się w granicach działki hipotecznej będącej przedmiotem niniejszej decyzji.

Ustosunkowując się do odwołania Wojewoda stwierdził, że wprawdzie z zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego oraz oświadczenia zawartego we wniosku A. Z. (D.) o odszkodowanie z dnia 24 czerwca 1987 r., wynika, że prawo własności Skarbu Państwa zostało ujawnione w księdze wieczystej w 1962 r., jednakże fakt wpisania Skarbu Państwa do księgi wieczystej w 1962 r. nie jest równoznaczny z utratą faktycznej możliwości władania. Taka utrata mogła bowiem nastąpić przed jak i po wpisaniu Skarbu Państwa do księgi wieczystej.

Odnosząc się z kolei do postanowienia Sądu Grodzkiego w [...] z dnia [...] września 1947 r., sygn. [...] o przywróceniu A. D. - dawnej właścicielce, posiadania nieruchomości przy ul. [...] w [...] organ wskazał, że pozostaje ono bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy albowiem własność nieruchomości została przywrócona na dzień 22 września 1947 r. W niniejszym zaś postępowaniu badana jest utrata władania przed dniem 5 kwietnia 1958 r. W konsekwencji, postanowienie to nie dowodzi, iż A. D. nie mogła utracić możliwości faktycznego władania przedmiotową nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że nie było konieczności uzupełniania materiału dowodowego, bowiem wszystkie niezbędne dokumenty znajdowały się w aktach sprawy. W poprzednio rozpatrywanych sprawach organ pierwszej instancji nie dokonał analizy wszystkich dokumentów. W obecnie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji odniósł się do wszystkich mających dla sprawy znaczenie dokumentów.

W konsekwencji Wojewoda skonstatował, że z zebranego przez organ pierwszej instancji materiału dokumentacyjnego wynika, iż przedmiotowy teren został przejęty przez inwestora przed 5 kwietnia 1958 r. a zatem dawna właścicielka została pozbawiona możliwości władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r., gdyż przed tą datą grunt został rozdysponowany pod budownictwo i zasiedlony. Tym samym nie został spełniony jeden z warunków umożliwiających przyznanie odszkodowania za tę nieruchomość.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł J. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący zarzucił naruszenie:

1) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonej decyzji w szczególności brak wyjaśnienia powodów, dla których organ odmówił mocy dowodowej poszczególnym pismom znajdującym się w aktach sprawy, brak nawiązania do pominiętej przez organ w procesie decyzyjnym dokumentacji, brak wyjaśnienia sprzeczności w ramach zebranego materiału dowodowego;

2) naruszenie art. 104 § 2 k.p.a. poprzez niepodjęcie żadnych czynności zmierzających do ustalenia kiedy w rzeczywistości nastąpiło pozbawienie faktycznej możliwości władania nieruchomością i niepodjęcie żadnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a w konsekwencji zaniechanie zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, w szczególności poprzez nieodniesienie się do wytycznych zawartych w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. i w konsekwencji nierozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty;

3) naruszenie art. 12 k.p.a. oraz art. 35 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie od dnia 24 czerwca 1987 roku tj. przez ponad 29 lat;

4) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie usunięcie sprzeczności wynikających z zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji rozpoznanie sprawy z naruszeniem słusznego interesu stron;

5) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający elementarną zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej;

6) naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach sprawy i podejmowanych czynnościach w sprawie;

7) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w wyczerpujący sposób zebranego w sprawie materiału dowodowego;

8) naruszenie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie, a w związku z tym nie przyznanie skarżącemu odszkodowania pomimo, iż spełnione zostały wymienione w tym przepisie przesłanki.

Zdaniem strony skarżącej, w przedmiotowej sprawie, ponad wszelką wątpliwość zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje jednoznacznej odpowiedzi na to kiedy doszło do faktycznej utraty posiadania, zaś wszelkie wątpliwości organ rozstrzyga na niekorzyść strony skarżącej. Ponadto, organ przerzuca ciężar udowodnienia utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. na stronę skarżącą. Na stronie 5 do 8 skargi szczegółowo opisano uchybienia organów administracji w zakresie postępowania dowodowego.

W konsekwencji strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2016 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2016 r. odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną nr hip. "Nieruchomość w [...] nr [...]". Podstawę podjętego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia stanowił art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Kluczowe w niniejszej sprawie jest zatem ustalenie, czy spełnione zostały kumulatywnie przesłanki określone w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do treści tego przepisu uprawnionymi do odszkodowania realizowanego na podstawie przepisów tej ustawy są byli właściciele (ich następcy prawni) którzy utracili dom jednorodzinny, jeżeli przeszedł on na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu, mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Z regulacji tej wynika więc, że odszkodowanie mogło być przyznane za działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

W przedmiotowej sprawie niesporne jest to, że grunt przedmiotowej nieruchomości mógł być przed dniem wejścia w życie dekretu przeznaczony pod budownictwo jednorodzinne. Powyższe wynika z ustaleń dokonanych przez organy administracji na podstawie Ogólnego Planu Zabudowy [...], zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. a obowiązującego w dacie wejścia w życie dekretu. Według ww. wymienionego planu przedmiotowa nieruchomość położona była w strefie II przeznaczonej pod zabudowę luźną lub grupową, 2 - kondygnacyjną, do 20 % powierzchni zabudowania. Powyższy plan zawierał wielkości maksymalne określone w danej strefie, jak również określał wysokość i gęstość zabudowań, których nie można było przekroczyć co oznacza, że przedmiotowa nieruchomość nie mogła być zabudowana budynkiem wyższym niż wskazany dla danej strefy. Słusznie zatem organ uznał, iż wyżej opisana nieruchomość mogła być przed dniem wejście w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a zatem spełnia pierwszą przesłankę umożliwiająca przyznanie odszkodowania za przedmiotową działkę.

W kwestii kolejnej przesłanki tj. pozbawienia byłej właścicielki faktycznej możliwości władania działką po dniu 5 kwietnia 1958 r., wskazać należy, że organy prawidłowo i jednoznacznie ustaliły, że poprzedni właściciel (A. Z.) została pozbawiona faktycznej możliwości władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r., a nie po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Powyższe wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym z :

1) pisma Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] z dnia 23 lipca 2004 r., z którego wynika, iż na znacznej części dawnej działki hipotecznej "Nieruchomość w [...] Nr [...]" wybudowany został dom dwurodzinny o aktualnym adresie [...];

2) zaświadczenia lokalizacyjnego z dnia 11 grudnia 1953 r., nr [...] wydanego przez Prezydium Rady Narodowej [...] (L. dz. [...]) wraz z załącznikiem graficznym, tj. szkicem sytuacyjnego nr [...] - na podstawie którego teren położony przy ul. [...] i [...] (w tym działka przy ul. [...]) przeznaczony został pod budowę 31 domów dwurodzinnych dla Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "[...]";

3) decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] maja 1954 r., nr [...], mocą której nieruchomości wskazane w ww. ostatecznej lokalizacji z dnia 11 grudnia 1953 r. podlegają przekazaniu w zarząd i użytkowanie na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" (w wykonaniu której to decyzji zostały zawarte cztery protokoły zdawczo – odbiorcze, w tym jeden dotyczący nieruchomości przy ul. [...]);

4) protokołu zdawczo - odbiorczego przekazania terenu pod budowę 31 domów dwurodzinnych dla SMB "[...]", nr [...] z dnia [...] września 1954 r. a dotyczącego terenu oznaczonego literami [...] na szkicu sytuacyjnym B.U.W. nr [...] (karta nr31 akt lokalizacyjnych ozn. [...]);

5) pisma z dnia 30 lipca 1988 r., nr [...] potwierdzającego, iż nieruchomość o adresie ul. [...] została objęta zaświadczeniem lokalizacyjnym z dnia 11 grudnia 1953 r., nr [...] dotyczącym terenu przy ul. [...] dla SBM "[...]";

6) pozwolenia Wydziału Inspekcji Budowlanej P.R.N w [...] z dnia [...] grudnia 1954 r., nr L. Dz. [...] na wykonanie robót budowlanych - budowę domu bliźniaczego dwurodzinnego przy ul. [...]; w pozwoleniu wskazano, że roboty na przedmiotowym terenie rozpoczęto już w dniu 2 maja 1954 r.;

7) podania o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku względem lokalu, z którego wynika, że roboty budowlane - budowa domku bliźniaczego dwurodzinnego w [...] ul. [...] zostały wykonane do dnia 31 marca 1956 r. na podstawie projektu zatwierdzonego dnia 30 kwietnia 1954 r. i pozwolenia z dnia 8 grudnia 1954 r.;

8) wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. [...], gdzie wskazano, iż roboty zostały ukończone w lipcu 1958 r.

9) pisma Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy [...] Urzędu [...] z dnia 16 stycznia 2006 r., z którego wynika, że pierwsi lokatorzy byli meldowani w budynku przy ul. [...] - od dnia 11 października 1956 r.

W konsekwencji należy stwierdzić, że okoliczność ukończenia prac budowlanych w budynku przy ul. [...] w dniu 31 marca 1956 r. oraz w lipcu 1958 r. pozwala na jednoznaczne wnioskowanie, iż nieruchomość nie mogła być użytkowana przez dawnego właściciela hipotecznego po dniu 5 kwietnia 1958 r. Ponadto, dowodem potwierdzającym zrealizowanie inwestycji przed dniem 5 kwietnia 1958 r. na przedmiotowym gruncie są przesłane przy piśmie Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy [...] Urzędu [...] z dnia 16 stycznia 2006 r. dane, sporządzone w oparciu o posiadane przez Delegaturę karty rejestru mieszkańców, z których wynika, że w pierwsze zapisy meldunkowe pod adresem ul. [...] widnieją już od dnia 11 października 1956 r. A zatem - na dzień pierwszych meldunków - inwestycja była już zrealizowana. Słusznie także Wojewoda przyjął, że brak adnotacji o pierwszych zameldowaniach w budynku bliźniaczym przy ul. [...] nie świadczy o niezrealizowaniu inwestycji, skoro z dokumentów wynika, że była ona ukończona w lipcu 1958 r., a więc w dacie 4 kwietnia 1958 r. trwały bez wątpienia tylko prace wykończeniowe. Tym samym, fakt zamieszkania lokatorów w nowowybudowanych budynkach, w tym przy ul. [...] przesądza o utracie możliwości władania nieruchomością przez dawnego właściciela w granicznej dacie.

Zdaniem Sądu, wyżej przywołane dokumenty dowodzą, że okoliczności w nich wskazane nie mogły zaistnieć bez pozbawienia byłej właścicielki władania nieruchomością przy ul. [...]. Bez znaczenia dla sprawy jest przywoływanie przez stronę skarżącą postanowienia Sądu Grodzkiego w [...] z dnia [...] września 1947 r. o przywróceniu dawnej właścicielce posiadania nieruchomości przy ul. [...] w [...] na dzień 22 września 1947 r. Słusznie bowiem organy przyjęły, że w przedmiotowym postępowaniu oceniana jest utrata władania po dniu 5 kwietnia 1958 r. Nie istotne w sprawie jest także to, że prawo własności Skarbu Państwa zostało ujawnione w księdze wieczystej dopiero w 1962 r. Okoliczność ta nie świadczy bowiem, że do tej daty (a przynajmniej do dnia 5 kwietnia 1958 r.) przedmiotowa nieruchomość była w użytkowaniu dawnej właścicielki, bądź jej następców prawnych.

Organy administracyjne w wystarczający sposób wykazały, że pozbawienie byłej właścicielki władania przedmiotową nieruchomością nastąpiło przed dniem 5 kwietnia 1958 r., co wyklucza dopuszczalność ustalenia odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponownie wskazać bowiem należy, że ustalenie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może nastąpić bez kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie w odniesieniu do przejętej działki gruntu, którymi to przesłankami są: przeznaczenie działki gruntu przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. pod budownictwo jednorodzinne oraz pozbawienie poprzedniego jej właściciela bądź jego następców prawnych władania tą działką po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Z powyższych względów Sąd uznał, iż stanowisko organów obu instancji zawarte w uzasadnieniach wydanych decyzji było prawidłowe. W ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób wyczerpujący przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, stosownie do reguł określonych w art. 7, 77 § 1 i 80 k.pa., jak również podjęły wszelkie kroki niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.