Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1074/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 256 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: art. 182 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 65 poz 385
law: Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym.
article: art. 80 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
article: art. 151, art. 174, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch Wiesław Morys (spr.) Protokolant Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Akademii [...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 174/09 w sprawie ze skargi Akademii [...] w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2009r., w sprawie oznaczonej sygnaturą akt I SA/Wa 174/09 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości, oddalił skargę Akademii [...] w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2008 r.

Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Skierowanym do Wojewody Dolnośląskiego wnioskiem z dnia [...] lipca 2007 r., opartym o przepis art. 256 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), Rektor Akademii [...] w W. domagał się stwierdzenia nabycia własności nieruchomości położonych w W. przy ul. [...], oznaczonych geodezyjnie jako działki nr [...] i [...]. W jego uzasadnieniu podał, iż cytowany powyżej przepis normuje nabycie z mocy prawa własności gruntów Skarbu Państwa, które w dniu wejścia w życie ustawy (1 września 2005 r.) pozostawały w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej. Akademia jest uczelnią publiczną, a przedmiotowy grunt jest własnością Skarbu Państwa. Prawo użytkowania wieczystego wywiedziono z faktu nabycia go na mocy art. 182 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.), wedle którego z dniem wejścia w życie tej ustawy (27 września 1990 r.) grunty państwowe pozostające w zarządzie uczelni stają się przedmiotem użytkowania wieczystego uczelni. Nabycie użytkowania wieczystego następowało z mocy prawa, nie wymagało wydania konstytutywnej decyzji ani konstytutywnego wpisu do księgi wieczystej. Zarząd uczelni wynikał z przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.), przy czym przewidziane w niej użytkowanie z mocy art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991r. Nr 30, poz. 127) z dniem 1 sierpnia 1985 r. zostało przekształcone w zarząd. W ocenie wnioskodawczyni obowiązkiem organu jest dokonanie ustaleń w tej materii, kierując się m.in. przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 97 ze zm.). Jako środki dowodowe w sprawie zaoferowano odpis z odpisu pisma Dyrektora Centralnego Zarządu Gospodarki Mieszkaniowej Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1956r. o przekazaniu Wyższej Szkole [...] w W. (poprzednika prawnego Akademii) przedmiotowej nieruchomości na podstawie § 7 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 47, poz. 354), zeznania świadków oraz dowody dokumentujące działania inwestycyjne przez nią podejmowane.

Decyzję odmowną Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] listopada 2007 r., wydaną po przeprowadzeniu szerokiego postępowania dowodowego, a uzasadnioną brakiem wykazania prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu na dzień 1 września 2005 r., w szczególności zarządem sprawowanym w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, uchylił na skutek odwołania Akademii Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. W uzasadnieniu wskazał na przesłanki z art. 256 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, wśród których nie mieści się zagadnienie zarządu, zatem w postępowaniu o stwierdzenie nabycia własności gruntu Skarbu Państwa pozostającego w użytkowaniu wieczystym uczelni, nie podlega ono badaniu i ocenie.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., na zasadzie art. 256 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, Wojewoda Dolnośląski odmówił stwierdzenia nabycia własności gruntu położonego przy ul. [...] w W. (działek nr [...] i [...]) przez Akademię [...] w W. W jej uzasadnieniu podał, iż strona nie wykazała, aby na dzień wejścia w życie przywołanej ustawy służyło jej prawo użytkowania wieczystego spornego gruntu. Na tę okoliczność brak jest w szczególności stosownego wpisu w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości. Rozważał organ także kwestię ewentualnego zarządu, który z mocy art. 182 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 września 1990 r. prowadził do uzyskania tego prawa. Wedle przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości zarząd powstawał na mocy decyzji lub umowy. Nie mógł zatem powstać w sposób dorozumiany przez wykonywanie określonych czynności względem nieruchomości. Jakkolwiek pismo z dnia [...] marca 1956 r. (dołączone do wniosku) nosi znamiona decyzji administracyjnej, to jednak zawarta w nim zgoda nie odniosła realnego skutku w postaci przekazania nieruchomości w zarząd, bo nie udokumentowano go protokołem zdawczo-odbiorczym, który był warunkiem powstania tegoż zarządu. W ocenie organu rozporządzenie z dnia 16 marca 1993 r., na które powołała się Akademia, nie ma

zastosowania w sprawie, bowiem dotyczy innych stanów faktycznych. Miał też organ na uwadze odmowne postanowienia Sądów Rejonowych dla W.-K. i W.-Ś. odpowiednio o wpis w księdze wieczystej oraz stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości objętej obecnym postępowaniem.

W odwołaniu Akademia [...] domagała się uchylenia tej decyzji i uwzględnia żądania. Zarzuciła jej naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym w związku z art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym poprzez bezpodstawne uznanie, że nie była użytkownikiem wieczystym spornego gruntu w dacie wejścia w życie pierwszej z przywołanych ustaw, nadto art. 206 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i § 5 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu poprzez błędne przyjęcie niemożności zastosowania tych aktów w sprawie. Poza tym podniosła uchybienia procesowe, a to art. 7, art. 8, art. 35, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niezastosowanie się organu do zawartych w nich regulacji. W motywach odwołania ustosunkowała się obszernie do kwestii odmowy wydania przez Prezydenta Wrocławia zaświadczenia stwierdzającego sprawowanie zarządu przez Uczelnię (postanowienie z dnia [...] maja 2008 r. wydane w wyniku rozpatrzenia wniosku Wojewody Dolnośląskiego), dowodząc istnienia samodzielnych uprawnień Wojewody do rozstrzygnięcia objętej nim kwestii. Nadto podniosła konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie nabycia z mocy prawa zarządu, który był podstawą nabycia prawa użytkowania wieczystego i to przy uwzględnieniu wszelkich środków dowodowych, a nie jedynie dokumentów. To zaś skutkować powinno uwzględnieniem żądania zgłoszonego w niniejszej sprawie. Wnioskodawczyni wskazała bowiem szereg środków dowodowych, które organ pominął, bądź nie uwzględnił faktów z nich wynikających. Wobec tego zapadłą decyzję uważała za wadliwą i przedwczesną. W sferze materialnoprawnej podtrzymała dotychczasowe wywody i twierdzenia.

Odwołania tego Minister Infrastruktury nie uwzględnił, gdyż nie podzielił zaprezentowanych w nim zarzutów, i decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. W jej uzasadnieniu podał, iż w sprawie istotne znaczenie ma tylko to, czy Akademii służyło prawo użytkowania wieczystego gruntu objętego

żądaniem w sprawie, bo jest to jedyna przesłanka art. 256 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym. Regulacją tą nie jest objęta natomiast kwestia zarządu. Zatem organy nie są uprawnione do rozstrzygania i ustalania faktu ustanowienia zarządu objętego postępowaniem o stwierdzenie nabycia własności gruntu. W konsekwencji czego bezsporny brak dokumentu wykazującego prawo użytkowania wieczystego skutkować powinien decyzją odmowną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Akademia [...] w W. domagała się uchylenia obu zapadłych decyzji, zarzucając im naruszenie przepisów wskazanych w odwołaniu, a nadto uchybienie art. 9 i art. 140 w związku z art. 107 § 3 oraz art. 77 § 1, art. 136, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez niezastosowanie się do ich regulacji. W jej uzasadnieniu przedstawiając stan faktyczny sprawy, zarzucono przede wszystkim brak przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, które pozwoliłoby na wyjaśnienie kwestii użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu, nabytego w wyniku ustanowienia zarządu. Wskazano, że ten sposób nabycia (z mocy prawa) nie jest uzależniony od wpisu do księgi wieczystej, toteż nie ma znaczenia jego brak, zwłaszcza w sytuacji braku wpisu innego użytkownika wieczystego we właściwej księdze wieczystej. W ocenie skarżącej dotychczasowe jej działania i jej poprzedników prawnych winny odprowadzić do wniosku o istnieniu zarządu, a dalej prawa użytkowania wieczystego skutkującego uwzględnieniem wniosku złożonego w sprawie. W ocenie skarżącej należało nadto uwzględnić interes społeczny wyrażający się w posiadaniu i użytkowaniu gruntu przez nią przez okres ponad 50 lat. W sferze materialnoprawnej podano, iż zaoferowane środki dowodowe zostały niesłusznie pominięte, przy czym uznano, że skoro istniała decyzja o przekazaniu gruntu w zarząd, to "musiał istnieć protokół". Podtrzymano również twierdzenie o transformacji użytkowania w zarząd, jak też o konieczności zastosowania przepisów cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi.

Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawił przebieg postępowania i stanowiska stron, zaś co do materii sporu zważył, iż skarżąca nie przedstawiła dowodu potwierdzającego służące jej prawo użytkowania wieczystego, stosownie do wymogu art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. Wywodzenie tego prawa z zarządu nabytego rzekomo na mocy

art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym uznał za chybione. Nabycie prawa w tym trybie następowało co prawda ex lege, lecz z uwagi na nabycie prawa rzeczowego, a więc prawa należącego do sfery cywilnej, kwestie z tego zakresu zostały poddane kognicji sądów powszechnych. Akademia nie legitymuje się stosownym orzeczeniem sądowym, których kategorie Sąd pierwszej instancji szczegółowo opisał. W jego ocenie w postępowaniu uwłaszczeniowym niepodobna prowadzić postępowania dowodowego na okoliczność ustanowienia zarządu, głównie dlatego, że przepis art. 182 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy utracił moc z dniem 1 września 2005 r. Za nietrafne uznał powoływanie się na treść art. 206 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz przepisy wykonawcze przywołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r., bo nie dotyczą one stanu faktycznego występującego w sprawie (użytkowników wieczystych). Podobnie ocenił podnoszoną kwestię zastosowania przepisów przejściowych cytowanej ustawy. Co do żądania wydania decyzji uwzględniającej interes strony, zważył, iż zagadnienie to w sytuacji decyzji o charakterze związanym, jaka jest wydawana na podstawie art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r., nie odnosi się do niniejszej sprawy. Organ administracyjny nie wydaje decyzji w tym trybie w ramach uznania i nie dysponuje żadnym "luzem decyzyjnym". Kwestia ta nie należy do przesłanek materialnoprawnych, od istnienia których uzależniona jest treść decyzji. Dlatego na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a. – skargę oddalił.

W skardze kasacyjnej Akademia [...] w W. domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi temu zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a to:

- art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym w związku z art. 182 ust.1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym i art. 75 k.p.c. polegające na błędnym przyjęciu, że strona w postępowaniu o stwierdzenie nabycia prawa własności na podstawie pierwszego ze wskazanych przepisów, zobowiązana jest przedłożyć dowód istnienia prawa użytkowania wieczystego w postaci

orzeczenia sądu lub wpisu do księgi wieczystej, albo zawiadomienia sądu wieczystoksięgowego,

- art. 182 ust. 1 wyżej przywołanej ustawy z dnia 12 września 1990 r. poprzez błędne uznanie, że nabycie prawa użytkowania wieczystego wymaga potwierdzenia prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego,

- art. 206 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu poprzez błędne przyjęcie, iż nie mają one zastosowania w sprawie,

2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak ustosunkowania się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do wszystkich zarzutów podniesionych przed tym Sądem,

- art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 P.p.s.a. polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i ocenie zaskarżonej decyzji jako zgodnej z prawem,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny naruszeń popełnionych przez organy orzekające w sprawie.

W jej uzasadnieniu zakwestionowano przede wszystkim pogląd o konieczności wykazania w postępowaniu toczącym się w trybie przepisu art. 256 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym prawa użytkowania wieczystego jedynie w sposób wskazany przez Sąd pierwszej instancji. W ocenie skarżącej przywołanego przepisu niepodobna interpretować w oderwaniu od art. 182 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym i całego procesu uwłaszczeniowego. W tym aspekcie wskazano na zmiany w zakresie własności ogólnonarodowej i przekształcenia instytucji prawnych, w jakich podmioty państwowe wykonywały to prawo. Zwłaszcza na transpozycję użytkowania w zarząd i zarządu w użytkowanie wieczyste, które następowało z mocy prawa, co czyni pozbawionym znaczenia twierdzenie Sądu o utracie mocy ostatnio przywołanej ustawy. Bez względu na ten fakt, nabyte uprzednio prawo zachowuje swą moc. W tym stanie rzeczy zbędne było potwierdzanie przekształcenia zarządu w użytkowanie wieczyste deklaratoryjną decyzją, a wpis do księgi wieczystej nie miał (jak generalnie) konstytutywnego charakteru. Administracyjny tryb stwierdzania nabycia prawa wyłącza drogę sądową.

Dlatego za chybione uznała autorka skargi kasacyjnej odesłanie do sądowego trybu potwierdzenia nabycia owego prawa. Gdyby jednak tak było, to w jej ocenie należało postępowanie administracyjne zawiesić dla uzyskania wymaganego orzeczenia. Formułując tę konkluzję Sąd wyszedł poza grancie swej kognicji, bo zastosował i wyłożył prawo właściwe w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Jeżeli zatem skarżąca dowodziła ponoszenia wydatków na nieruchomość, odpowiednią formę faktycznego zarządu wykonywanego na mocy decyzji z dnia 24 marca 1956 r., to dostatecznie wykazała istotny z punktu widzenia postępowania przymiot. Skarga kasacyjna zarzuciła nadto wadliwe pominięcie art. 206 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak też wydanego na jego podstawie rozporządzenia z dnia 16 marca 1993 r. Akty te odnoszą się do zakresu sprawy i wyraźnie regulują objęte sporem kwestie. W przekonaniu kasatorki Sąd pierwszej instancji nie ustosunkował się do wszystkich aspektów sprawy, czym naruszył dyspozycję przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. Dotyczy to zwłaszcza przepisów regulujących postępowanie dowodowe w administracji. W ramach tego zarzutu podniesiono zakaz formułowania przez organ odwoławczy wiążących wskazań dla organu pierwszej instancji w motywach decyzji uchylającej oraz ewentualną potrzebę zawieszenia postępowania administracyjnego. W konsekwencji czego zarzucono uchybienie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy zauważyć, iż stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest jej granicami, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Takich okoliczności w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie

treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania – choć nie jest to wyraźnie wyartykułowane, może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie została oparta zarówno na zarzutach procesowych, jak i zarzutach naruszenia prawa materialnego w obu postaciach. W tym miejscu godzi się podkreślić, że zarzut naruszenia prawa materialnego może być skutecznie postawiony w zasadzie tylko w jednej formie, gdyż co do zasady obie wzajemnie się wykluczają. Zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu czyni zbędnym zarzut trafności jego interpretacji, który może dotyczyć tylko przepisu prawidłowo zastosowanego w sprawie. Stosownie do utrwalonego orzecznictwa w razie podniesienia zarówno zarzutu naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności badaniu podlega zasadność zarzutu z art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. jest chybiony. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku przedstawia tok rozumowania Sądu, który powołał argumenty na poparcie zajętego stanowiska. Nawet wówczas, gdy wyraźnie nie odniósł się do wszystkich wywodów strony skarżącej, to jednoznaczne opowiedzenie się za stanowiskiem zajętym przez organ jest równoznaczne z zanegowaniem twierdzeń przeciwnych. Konkluzja o legalności decyzji jest równoznaczna z przyjęciem jej jako wydanej zgodnie z przepisami, w tym procesowymi, ewentualnie z dostrzeżeniem uchybień, które jednak nie miały wpływu na wynik sprawy. Zresztą skarżąca polemizując z trafnością argumentacji w zakresie uznania za wystarczające dowodów z dokumentów przyznaje tym samym dokonanie przez Sąd tej oceny. Podważenie jej trafności nie mieści się w granicach zarzutu z art. 141 § 4 P.p.s.a. W motywach zaskarżonego wyroku wyraźnie wskazano, iż brak jest dokumentu wykazującego wymagane przepisem art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. prawo użytkowania wieczystego gruntu objętego żądaniem. Tym samym pogląd Sądu koresponduje ze stanowiskiem organów orzekających, co implikowało uznanie za zasadną ocenę wiarygodności dowodów w tej materii. Dalsze dowody w tym stanie rzeczy uznane zostały za zbędne, a wręcz niedopuszczalne, przy czym ocena poprawności tej

konkluzji również nie może odbyć się w granicach zarzutu naruszenia art. 136 k.p.a. Uchybienie przepisowi art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie miało miejsca, skoro decyzja z dnia [...] lipca 2008 r. organu pierwszej instancji odpowiada wskazaniom zawartym w motywach decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. uchylającej poprzednie rozstrzygnięcie. Ta ostatnia decyzja nie była przedmiotem kontroli legalności, toteż zarzuty skierowane przeciwko niej mogłyby być podniesione ewentualnie w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 P.p.s.a. Skarżąca upatruje tego uchybienia w niewłaściwej ocenie objętej skargą decyzji, nie bacząc na to, że decyzja ta nie stanowi dowodu w rozumieniu cytowanych norm, a przedmiot kontroli legalności, akt objęty postępowaniem sądowym w tym zakresie. Dowodem w rozumieniu art. 106 § 3 jest środek określony w art. 106 § 3 P.p.s.a., a więc dokument, ale innego rodzaju niż zaskarżony akt. Decyzja objęta kontrolą legalności nie jest badana jako dowód w sprawie, toteż nie mają do niej zastosowania reguły oceny dowodów w postępowaniu cywilnym. Analiza prawidłowości zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. winna być zasadniczo dokonana w świetle prawidłowości zastosowania art. 151 tej ustawy, a to poprzez pryzmat legalności zaskarżonej decyzji. W tym miejscu godzi się tylko podkreślić, że zarzut jego naruszenia postawiony w kontekście uchybienia przepisowi art. 75 § 1 k.p.a. został wyżej omówiony, zaś w kontekście przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest chybiony. Oto bowiem wedle jego brzmienia postępowanie administracyjne podlega zawieszeniu wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Utrwalone jest stanowisko, że zawieszenie postępowania administracyjnego w tym trybie może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy postępowanie w przedmiocie zagadnienia wstępnego jest w toku. Tymczasem poza sporem pozostaje fakt, że tego rodzaju postępowanie się nie toczyło. Poza tym organy wyraźnie wskazały, iż nie są powołane do dokonywania ustaleń ani prowadzenia postępowania w kierunku wykazania użytkowania wieczystego gruntu przez skarżącą, co obejmuje również wszczęcie takiego postępowania z urzędu. Trzeba też zważyć, że legitymacja organów orzekających w sprawie do wszczęcia postępowania sądowego w tej materii byłaby wątpliwa. W konsekwencji tych wywodów zarzuty naruszenia prawa procesowego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie okazały się nieusprawiedliwione. Godzi się na koniec przypomnieć, że mogłyby one być skuteczne tylko wtedy, gdyby uchybienia miały wpływ na wynik sprawy. Tej cechy skarga kasacyjna nie udowodniła.

Podstawa kasacyjna w postaci naruszenia prawa materialnego również okazała się niezasadna. Przepis art. 256 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym został w sprawie prawidłowo zastosowany i wyłożony. Nie budzi zastrzeżeń przyjęcie go za podstawę rozstrzygnięcia, tym bardziej, gdy sama strona go wskazała. Zatem zarzut niewłaściwego zastosowania go jawi się jako nieporozumienie. Natomiast budzi spór jego interpretacja. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd pierwszej instancji przyjął konieczność wykazania jego przesłanek przez stronę domagającą się wydania decyzji opisanej w jego § 2. Przepis ten wyraźnie wymaga pozostawania gruntu w użytkowaniu wieczystym w dniu 1 września 2005 r. Prawo to nie może być przedmiotem domniemania, ani rozstrzygania w niniejszym postępowaniu. Toteż nawet, gdy wywodzi się go z zarządu, a więc z faktu nabycia z mocy prawa w trybie art. 182 ust. 1 pkt 2 ustawy o szkolnictwie wyższym, należy go dowieść. Niniejsze postępowanie nie uprawnia do czynienia ustaleń faktycznych w przedmiocie przekazania gruntu w zarząd, użytkowanie, czy ewentualnego nabycia użytkowania wieczystego z mocy prawa. Toteż, słuszne skądinąd twierdzenia o deklaratoryjnym charakterze aktów czy orzeczeń stwierdzających to prawo oraz wykluczeniu konstytutywnego wpisu do księgi wieczystej, nie mogą odnieść skutku. W istocie to postępowanie administracyjne nie jest gruntem, na jakim obecnie można domagać się potwierdzenia zarządu czy nabycia użytkowania wieczystego w omawianym trybie. Nie jest to nawet kwestia utraty mocy obowiązującej wspomnianej wyżej ustawy, bo nabycie z mocy prawa jest skuteczne mimo tego, ale sposobu jego potwierdzenia. Obowiązujące przepisy nie zezwalają na uczynienie tego na gruncie administracyjnoprawnym, zwłaszcza w sprawie o stwierdzenie nabycia prawa własności z mocy prawa. Toteż rację ma Sąd pierwszej instancji powiadając, że tylko orzeczenie sądowe jest władne przesądzić tę przesłankę. Przy czym wywód w tej materii zawarty w motywach zaskarżonego wyroku nie jest odesłaniem na tę drogę, a jedynie wskazaniem sposobu dowiedzenia danej okoliczności, i to niewyczerpującym. Poza sporem jest wszak, że musi ona być wykazana, poprzez – jak trafnie podaje skarga kasacyjna – sprecyzowanie umowy, decyzji, bądź innego sposobu wykazania nabycia prawa. Skarżąca zresztą zdawała sobie z tego sprawę, bowiem inicjowała postępowanie czy to o stwierdzenie zasiedzenia czy o wpis do księgi wieczystej, z tym, że bezskutecznie. Zarzuty w tym zakresie nie obalają prawidłowości wykładni omawianego przepisu. Podobne stanowisko zajmował Naczelny Sąd Administracyjny kilkakrotnie. Przykładowo można wskazać jego wyrok z dnia 26 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 465/07 (publ. LEX nr

505391), czy z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 579/07 (publ. w CBIOS), w których akcentowano brak możliwości badania przez organ administracyjny kwestii cywilnoprawnych i konieczność wykazania prawa użytkowania wieczystego.

W tej sytuacji zbędne są rozważania dotyczące zarządu, a jeszcze bardziej użytkowania, wszak dla pełnego obrazu sprawy i ustosunkowania się do wszystkich zagadnień podniesionych w skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny poddał je analizie. Przepis art. 182 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym nie stanowił podstawy orzeczenia, toteż nie mógł być przedmiotem zarzutu niewłaściwego zastosowania. Zarzut jego błędnej wykładni w świetle powyższego wywodu co do braku możliwości badania ustanowienia zarządu jest chybiony. Jednakowoż wypada zwrócić uwagę, iż dowody przedstawione w sprawie nie wykazały tego prawa, bo istotnie pismo z dnia [...] marca 1956 r., nawet gdyby nosiło znamiona decyzji administracyjnej, nie zostało poparte protokołem zdawczo-odbiorczym wymaganym przez przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Uwłaszczenie uczelni następowało w swoistym trybie, innym niż w odniesieniu do pozostałych podmiotów państwowych, gdyż regulacja w tym zakresie miała charakter regulacji szczególnej. Nawet gdyby uwzględnić przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w szczególności art. 80 ust. 1 (a w brzmieniu pierwotnym art. 87) statuującym przejście z mocy prawa użytkowania w zarząd, to w istocie skarżąca sugeruje badanie okoliczności nie należących do materii sprawy. Dla wykazania ustanowienia zarządu w innej formie niż ex lege konieczne było udowodnienie go decyzją lub umową po myśli art. 38 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2001 r., sygn. akt I SA 1947/99, LEX Nr 54195). W istocie sposób wykazania prawa użytkowania wieczystego nie powinien być przedmiotem sporu, bo chodzi o sam fakt, który jest niezależny od tego czy Sąd wskazał ten sposób zasadnie czy błędnie. W każdym jednak razie uczynił to nie wkraczając na grunt zastrzeżony dla właściwości sądów powszechnych. Poza sporem jest oczywiście kwestia, że nabycie użytkowania wieczystego z mocy prawa nie wymaga wpisu w księdze wieczystej. Z wyłożonych powodów nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 206 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi

dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Należy wspomnieć, że art. 206 zawiera przepis delegacyjny, zaś przepisy przywołanego rozporządzenia nie dotyczą sposobu stwierdzania użytkowania wieczystego, poza tym ich ewentualna moc dla potwierdzenia zarządu byłaby wątpliwa skoro ustalenia dokonuje się na dzień 5 grudnia 1990 r. (§ 5 ust. 1), podczas gdy istotną datą byłaby tu data 27 września 1990 r. Na koniec godzi się podnieść, że przepis art. 75 k.p.c. dotyczący interwencji głównej w postępowaniu cywilnym ma w sprawie żadnego zastosowania. Gdyby zaś chodziło o art. 75 k.p.a., to został on omówiony wyżej.

Jeżeli zatem skarżąca nie wykazała prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu, nie mogła skutecznie domagać się stwierdzenia nabycia jego własności. W sprawie chodzi bowiem o potwierdzenie nabycia, a nie ustalenie czy uzyskanie, konkretnego prawa. Skarga kasacyjna nie zdołała skutecznie podważyć prawidłowości orzeczenia Sądu pierwszej instancji zasadzającego się na tej trafnej konkluzji.

Co mając na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.