Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 760/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 78, art. 72
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia WSA - Marcin Miemiec (spraw.) Sędzia WSA – Lidia Serwiniowska Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi D. i P. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania w rodzinie zastępczej pełnoletniej wychowanki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu odwołania D. i P. T. od decyzji Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w T. z dnia [...]r. Nr [...], wydanej z upoważnienia Starosty Powiatu T., przyznającej pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania w rodzinie zastępczej pełnoletniej wychowanki E.C. w wysokości [...]zł, od [...]r. do ukończenia szkoły, w której rozpoczęła naukę przed osiągnięciem pełnoletności, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 72 ust. 10, art.78 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że organ I instancji przyznał D. i P. T. pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania w rodzinie zastępczej pełnoletniej E. C., która pozostaje w tej rodzinie do ukończenia nauki w liceum ogólnokształcącym. Pomoc wynosi [...]zł. W odwołaniu D. T. i P. T. zakwestionowali wysokość udzielonej pomocy. Podopieczną pozbawiono bowiem kwoty [...]zł z tytułu wychowywania w rodzinie zastępczej niespokrewnionej.

Organ II instancji powołał się na art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr. 64, poz. 593 z późn. zm.), według którego rodzinie zastępczej udziela się pomocy na częściowe pokrycie kosztów utrzymania każdego umieszczonego w niej dziecka. Właściwy starosta udziela takiej rodzinie pomocy pieniężnej w wysokości 40 % podstawy (wynoszącej według art. 78 ust. 2 - [...] zł), pomniejszonej o kwotę odpowiadającą 50 % dochodu tego dziecka, nie mniej jednak niż 10 % podstawy (art. 78 ust. 3 ustawy). Artykuł 78 ust. 5 ustawy stanowi, że rodzinie zastępczej przysługuje pomoc pieniężna w wysokości określonej w ust. 3 i 4 również po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności, do czasu ukończenia szkoły, w której rozpoczęło naukę przed osiągnięciem pełnoletności, jeżeli nadal przebywa w tej rodzinie.

Z akt sprawy wynika, że E. C. przebywa od [...]r. wraz z rodzeństwem w niespokrewnionej z nią rodzinie zastępczej D. i P. T.. E.C. dnia [...]r. ukończyła [...] lat. Uczęszcza do [...] klasy Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego "A" w W.. Dnia [...]r. oświadczyła, że pozostaje w rodzinie zastępczej do czasu ukończenia nauki w szkole. D. i P. T. spełniają więc warunki określone w art. 78 ust. 5 do uzyskania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania E. C. w rodzinie zastępczej. Pomoc taką uzyskali w kwocie [...]zł – to jest 40 % podstawy określonej w art. 78 ust. 2 ustawy. Rodzinie nie przyznano natomiast 10 % dodatku wymienionego w art. 78 ust. 7. Przepis ten stanowi, że niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastępcza otrzymuje dodatkowo na każde umieszczone w niej dziecko kwotę odpowiadającą 10% podstawy z tytułu sprawowania nad nim osobistej opieki i jego wychowywania. D. i P. T. w odwołaniu domagali się przyznania tego dodatku.

Kolegium przyjęło, powołując się na art. 72 ust. 10 ustawy o pomocy społecznej, że pełnienie funkcji rodziny zastępczej ustaje z mocy prawa z dniem osiągnięcia przez dziecko pełnoletności, z zastrzeżeniem regulacji art. 78 ust. 5. Przepis ten dotyczy sytuacji wyjątkowej, gdy dziecko po osiągnięciu pełnoletności do czasu ukończenia nauki w szkole pozostaje nadal w rodzinie pełniącej funkcje rodziny zastępczej. Wtedy rodzinie przysługuje pomoc pieniężna w wysokości określonej w art. 78 ust. 3 i ust. 4, tzn. 40 % podstawy pomniejszone o 50 % dochodu tego dziecka (ust. 3), z ewentualnym uwzględnieniem okoliczności wymienionych w ust. 4 (wiek, stan zdrowia i inne). Pomoc przeznaczona jest na częściowe pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniej wychowanki.

Według Kolegium, brak jest podstaw do przyznawania żądanego 10 % dodatku z uwagi na to, że nie stanowi o tym art. 78 ust. 5 ustawy, który wyraźnie określa wysokość udzielanej pomocy. Nie można też wywodzić o konieczności "sprawowania osobistej opieki i wychowywania" (według art. 78 ust. 7) w odniesieniu do dorosłej, pełnoletniej już osoby. E. C. pozostaje nadal w rodzinie zastępczej D. i P. T., do czasu ukończenia nauki w Liceum Ogólnokształcącym "A" w W.. Według art. 78 ust. 5 ustawy, rodzinie zastępczej przysługuje pomoc pieniężna w kwocie określonej w zaskarżonej decyzji organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. i P. T. wyrazili niezadowolenie z decyzji II instancji, uważając ją za niesprawiedliwą i krzywdzącą dla wychowanki. Ukończenie przez nią [...] lat nie ogranicza jej potrzeb. Jest przeciwnie. Decyzja jest też krzywdząca dla skarżących. Poza E. C. wychowują bowiem jeszcze cztery jej siostry. Dwie z nich są dziećmi specjalnej troski. Wychowywanie pięciorga przysposobionych dzieci wymaga ogromnego wysiłku i czasu. Wynikiem tego są ograniczone możliwości finansowe skarżących. Aby zapewnić najlepsze warunki dzieciom, są zdani na pomoc powołanych do tego instytucji. Konsekwencją utraty dodatku na E. będzie także utrata dodatku na następne wychowanki. Zachwieje to finansami rodziny i ograniczy możliwość pomocy E., dla której sukcesem będzie ukończenie szkoły średniej i kontynuowanie nauki. Wnoszą zatem o przyznanie dodatku tym bardziej, że dzieci są z W., a wrocławski urząd wypłaca sporny dodatek.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 78 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr. 64, poz. 593 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastępcza otrzymuje dodatkowo na każde umieszczone w niej dziecko kwotę odpowiadającą 10 % podstawy z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i jego wychowania. Z przepisu tego wynika wyraźnie, że jest to świadczenie celowe, które rodzina zastępcza otrzymuje z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i jego wychowania.

Sporne w sprawie jest to, czy rodzina zastępcza D. i P. T. spełnia funkcje wychowawcze i opiekuńcze w stosunku do E. C., co uzasadniałoby uzyskanie omawianego 10 % dodatku. Aby rozstrzygnąć tę sporną kwestię, należy powołać art. 72 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, według którego dziecku pozbawionemu całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej zapewnia się opiekę i wychowanie w rodzinie zastępczej. Z przepisu tego wynika, że rodzina zastępcza jest substytutem rodziny, składającej się z rodziców i dzieci. W takiej rodzinie, według ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), jest wykonywana władza rodzicielska. Władza ta, która obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka (art. 92), kończy się po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności (art. 95 § 1). Z kolei według art. 72 ust. 10 ustawy o pomocy społecznej, pełnienie funkcji rodziny zastępczej ustaje z mocy prawa także z dniem osiągnięcia przez dziecko pełnoletności, z zastrzeżeniem powołanego już art. 78 ust. 5 (ust. 10). W niniejszej sprawie występuje sytuacja z art. 78 ust. 5 ustawy, gdyż E. C. zamierza przebywać w tej rodzinie do czasu ukończenia szkoły, w której rozpoczęła naukę przed osiągnięciem pełnoletności. Wszakże jej sytuacja zmieniła się z uwagi na osiągniętą pełnoletność. Nie obejmują jej już bowiem ani funkcje wychowawcze, ani opiekuńcze rodziny zastępczej. Z uwagi na zaprzestanie pełnienia tych funkcji przez rodziców zastępczych, nie przysługuje im zatem także sporny dodatek. O przyznaniu tego dodatku nie mogą natomiast decydować słuszne okoliczności, ale o charakterze pozaprawnym, na które powołują się skarżący. Nie może też o tym decydować praktyka stosowana w tym zakresie we W..

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest uzasadniona i nie podlega uwzględnieniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.