Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 940/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2010-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła SO (del.) Anna Bembenek Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 940/10

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r. [...] Kurator Oświaty po rozpatrzeniu odwołania E. W. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora Przedszkola Publicznego Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie nadania E. W. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Organ pierwszej instancji na podstawie akt sprawy ustalił, że E. W. w dniu 1 września 2005 r. została zatrudniona w Przedszkolu Publicznym Nr [...] na stanowisku nauczyciela wychowawcy przedszkola. W okresie od 1 września 2005 r. do 31 maja 2006 r. odbyła staż w wymiarze 9 miesięcy. W dniu 9 czerwca otrzymała pozytywną ocenę dorobku zawodowego, a po rozmowie kwalifikacyjnej w dniu 23 czerwca 2006r. otrzymała zaświadczenie Nr [...] o uzyskaniu akceptacji komisji kwalifikacyjnej na stopień nauczyciela kontraktowego. Dyrektor Przedszkola Publicznego Nr [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2006r znak: [...] nadał E. W. stopień zawodowy nauczyciela kontraktowego

W dniu złożenia wniosku o nadanie stopnia nauczyciela kontraktowego E. W. legitymowała się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku: ekonomia, w zakresie handlu i marketingu (z dnia 21 czerwca 2000 r.); dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na kierunku: zarządzanie i marketing, w zakresie zarządzania działalności gospodarczą (z dnia 19 kwietnia 2002r.); świadectwem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie wychowania przedszkolnego – studia kwalifikacyjne (z dnia 23 września 2003 r.)

Decyzja Dyrektora Przedszkola Publicznego Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. została ona wydana na podstawie art. 9b ust. 4 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003r. Nr 118, poz. 1112 ze zm. zwana dalej ustawą), który stwierdzał, iż nauczycielom spełniającym warunki, o których mowa w ust. 1, oraz nauczycielom zatrudnionym w trybie art. 9a ust. 3 i 4, w drodze decyzji administracyjnej, stopień awansu zawodowego nadaje: nauczycielowi stażyście stopień nauczyciela kontraktowego – dyrektor szkoły. Warunkiem nadania nauczycielowi stażyście stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego – stosownie do treści art. 9b ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-3, odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1-3, zakończonego pozytywna oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 6, oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie.

Z treści art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela wynika, iż stanowisko nauczyciela z zastrzeżeniem ust. 1a może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, dla którego są to wystarczające kwalifikacje.

W dniu nadania E. W. stopnia nauczyciela kontraktowego kwalifikacje wymagane na ten stopień awansu zawodowego określało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. nr 155, poz. 1288 ze zm.). Katalog kwalifikacji określał przepis § 4 powołanego rozporządzenia, jednakże skarżąca nie spełniała wymogów określonych w tym przepisie, gdyż nie posiadała przygotowania pedagogicznego. Organ wyjaśnił, że E. W. kwalifikacyjny kurs pedagogiczny ukończyła w dniu 25 maja 2008 r., tj. dwa lata po uzyskaniu stopnia nauczyciela kontraktowego, a w toku studiów wyższych i podyplomowych nie uzyskała przygotowania pedagogicznego (pisma rektorów Wyższej Szkoły [...], Politechniki [...] oraz Uniwersytetu [...]). Wprawdzie art. 10 ust. 2 ustawy – Karta Nauczyciela dopuszcza możliwość nawiązania stosunku pracy i odbywania stażu przez osoby legitymujące się wymaganym poziomem wykształcenia, lecz nieposiadających przygotowania pedagogicznego, ale jest to ograniczone do szczególnych przypadków, uzasadnionych potrzebami szkoły i wymaga uzyskania takiego przygotowania w trakcie odbywania stażu. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała i dlatego E. W. nie spełniała niezbędnych warunków do nadania stopnia nauczyciela kontraktowego na podstawie art. 9b ustawy – Karta Nauczyciela. Tym samym Prezydent Miasta [...] stwierdził, że zaistniały przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. do stwierdzenie nieważności decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego.

W odwołaniu od tej decyzji E. W. zarzuciła naruszenie: 1/ art. 9b ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006r. nr 97, poz. 674 ze zm.) poprzez przyjęcie, że nie spełniła niezbędnych warunków do nadania stopnia nauczyciela kontraktowego; 2/ art. 2 Konstytucji RP i art. 16 k.p.a. poprzez naruszenie zasady ochrony praw nabytych i zasady trwałości decyzji ostatecznych; 3/ art. 157 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenia, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa; 4/ art. 6 i 7 k.p.a. poprzez niezgromadzenie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego; 5/ art. 9 k.p.a. poprzez błędne informowanie o okolicznościach faktycznych; 6/ art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz nieuwzględnienie słusznego interesu odwołującej się. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podkreśliła, że na dzień nadania stopnia awansu zawodowego posiadała wymagane kwalifikacje, a to wyższe wykształcenie ekonomiczne i studia podyplomowe kwalifikacyjne – wychowanie przedszkolne, ukończone w 2003 r. na Uniwersytecie [...]. Uczelnia ta "zapewniała" studiujących, iż po ukończeniu kształcenie w ramach studiów podyplomowych posiadają pełne kwalifikacje i przygotowanie pedagogiczne do podjęcia pracy na stanowisku nauczyciel przedszkola. Zaznaczyła, iż zwróciła się o stosowną opinię do Ministerstwa Edukacji Narodowej, jednak do chwili obecnej jej nie otrzymała. E. W. zarzuciła, że ponosi konsekwencje błędnych decyzji organu administracji, przekreśla to jej dotychczasowy dorobek zawodowy nauczyciela i opóźnia uzyskiwanie kolejnych stopni zawodowych. Wskazała, że nie każda wadliwość skutkuje stwierdzeniem nieważności orzeczenia ostatecznego. W przedmiotowej sprawie nie doszło do ciężkiego kwalifikowanego naruszenia prawa.

[...] Kurator Oświaty w wymienionej na wstępie decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. uznał zarzuty odwołania za nieuzasadnione i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji przedstawił stan faktyczny ustalony przez organ pierwszej instancji i stwierdził, że skarżąca nie spełniała przesłanek określonych w art. 9b ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela, bo nie posiadała odpowiedniego przygotowania pedagogicznego. Wyjaśniając pojęcie przygotowanie pedagogiczne, wskazane w § 1 pkt 1 rozporządzenia z 10.09.2002 r., organ podniósł, iż w aktach sprawy na dzień 26 czerwca 2006 r. (data wydania aktu nadania awansu zawodowego) brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który potwierdzałby pedagogiczne przygotowanie E. W. do wykonywania zawodu. Ukończone przez odwołującą studia wyższe (zawodowe i magisterskie) nie były kierunkami studiów, które nadawały absolwentowi kwalifikacje pedagogiczne. Takiego przygotowania nie dawało również ukończenie studiów podyplomowych w zakresie wychowania przedszkolnego – co wynika z pisma prorektora ds. Studenckich i Kształcenia Uniwersytetu [...].

Organ II instancji, stwierdził, iż Dyrektor Przedszkola Publicznego nr [...], nie wydając decyzji o odmowie nadania stopnia awansu zawodowego na postawie art. 9b ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Nauczycielowi może zostać nadany kolejny stopień awansu zawodowego jedynie w przypadku łącznego spełnienia przesłanek określonych w art. 9b ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela. Niespełnienie którejkolwiek z przesłanek obliguje do odmowy nadania kolejnego stopnia awansu.

Za bezzasadny organ uznał zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 9, art. 16 k.p.a., bowiem organ I instancji podjął wszelkie kroki zmierzające do pełnego zgromadzenia materiału dowodowego, w tym zapewnił odwołującej czynny udział w każdym stadium postępowania.

W skardze do Sądu E. W. zaskarżyła w całości decyzję [...] Kuratora Oświaty i powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu, poszerzając je o art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 poprzez stwierdzenie, że decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazała na nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu, gdyż pomiędzy wagą rzekomo naruszonych przepisów, a znaczeniem nabytych przez nią praw, występuje wysoki stopień niewspółmierności. Podniosła, iż spełniła przesłanki nabycia stopnia awansu nauczyciela kontraktowego, bowiem w dacie nadania stopnia posiadała wyższe wykształcenie ekonomiczne oraz studia podyplomowe kwalifikacyjne - wychowanie przedszkole. Dodatkowo 25 maja 2008 r. ukończyła kurs kwalifikacyjny pedagogiczny. W dalszej części powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych w zakresie pojęcia "rażącego naruszenia prawa", wskazała, że wskutek rzekomego naruszenia przez dyrektora przedszkola prawa, została w sposób niezawiniony pozbawiona stopnia zawodowego, utratę zarobków i konieczność ponownego odbywania stażu. Obecnie spełnia wszystkie przesłanki do nabycia stopnia nauczyciela kontraktowego. Zaskarżona decyzja jest sprzeczna z zasadą praworządności. Brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności aktu o nadaniu skarżącej stopnia awansu zawodowego.

W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.).

Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja zapadła w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji. W rozpoznawanej sprawie stwierdzono nieważność decyzji – aktu nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...] z powołaniem przesłanki nieważności wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. to jest rażącego naruszenia prawa. Organy obydwu instancji rażące naruszenie prawa upatrywały w tym, ze skarżąca w dacie wydania aktu nadania stopnia awansu zawodowego nie posiadał przygotowania pedagogicznego.

W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego i literatury prawniczej naruszenie prawa ma charakter "rażący", gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, dotyczące praw lub obowiązków stron zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w przepisie prawnym, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono, albo wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub uchylono obowiązek. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu wskazuje na ich oczywistą niezgodność.

Decyzja będąca przedmiotem weryfikacji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności podlega ocenie według stanu prawnego i faktycznego w dacie wydania decyzji podlegającej weryfikacji. W dacie nadania aktu stopnia awansu zawodowego obowiązywała Karta Nauczyciela w brzmieniu wynikającym z Dz. U. z 2006r. nr 97, poz. 674. Podany w kontrolowanej decyzji akt promulgacyjny był już nieaktualny.

Akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela z dnia [...] czerwca 2006r. wydany przez Dyrektora Przedszkola Publicznego nr [...] został wydany na podstawie art. 9b ust. 4 ustawy.

Przepis art. 9 ust. 1 ustawy w brzmieniu nadanym Dz. U. z 2006r. nr 97, poz. 674 (aktualny na dzień kontrolowanego aktu nadania stopnia awansu zawodowego) stanowi, że stanowisko nauczyciela, z zastrzeżeniem ust. 1a (zawiera odesłanie do rozporządzenia w sprawie kwalifikacji nauczycieli zatrudnionych w publicznych i niepublicznych placówkach opiekuńczo-wychowawczych, ośrodkach adopcyjno-opiekuńczych działających na podstawie ustawy o pomocy społecznej), która: 1/ posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje; 2/ przestrzega podstawowych zasad moralnych; 3/ spełnia warunki zdrowotne niezbędne do wykonywania zawodu. Spełnienie tych przesłanek warunkuje zajmowanie stanowiska nauczyciela i są stawiane kandydatom przy nawiązaniu stosunku pracy. Potwierdza to art. 7 ust. 1a i ust. 1b ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 ze zm.).

Okolicznością niesporną jest, że skarżąca posiada wykształcenie wyższe w zakresie zarządzania i marketingu, natomiast spór dotyczy ustalenia, czy skarżąca w dacie nadania stopnia awansu zawodowego na nauczyciela kontraktowego, czyli w dniu [...] czerwca 2006r. posiadała odpowiednie przygotowanie pedagogiczne.

W dacie wydania kontrolowanego aktu nadania awansu zawodowego skarżącej obowiązywało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. nr 155, poz. 1288 ze zm.).

Zgodnie z § 4 cyt. rozporządzenia kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach posiada osoba, która: 1/ ma kwalifikacje określone w § 2 ust. 1 lub § 3 pkt 2 lub 2/ legitymuje się dyplomem ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli w specjalności zgodnej z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć albo 3/ legitymuje się dyplomem ukończenia zakładu nauczycieli w specjalności innej niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych z zajęć, która ponadto ukończyła kurs kwalifikacyjny z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć.

Analiza wymienionych przepisów prowadzi do wniosku, że warunkiem koniecznym do nadania stopnia awansu zawodowego jest posiadanie odpowiedniego przygotowania pedagogicznego w warunkach określonych przepisami prawa.

Postępowanie wyjaśniające oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wykazały, że skarżąca w dacie, w której uzyskała stopień nauczyciela kontraktowego nie spełniała przesłanek, aby uzyskać ten stopień. Warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a – 3, odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1-3, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 6 ustawy. W aktach sprawy znajduje się świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego pedagogicznego dla nauczycieli przedmiotów ogólnokształcących z dnia 25 maja 2008r. (krata akt admin. nr 48).

Skarżąca w skardze wywiodła, że studia podyplomowe stanowiły uzupełnienie przygotowania pedagogicznego. Kwestia ta została jednoznacznie wyjaśniona w piśmie Prorektora do Spraw Studenckich i Kształcenia Uniwersytetu [...] z dnia 15 marca 2010r. (karta akta admin. nr 40), z którego wynika, że studenci kwalifikacyjnych studiów podyplomowych w zakresie wychowania przedszkolnego prowadzonych przez Uniwersytet [...] (rok ukończenia 2003) nie uzyskali w ich toku przygotowania pedagogicznego. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że akt nadania stopnia awansu zawodowego jest z czerwca 2003, a dyplom ukończenia studiów podyplomowych z września 2003r.

Mając na względzie przedstawiony stan sprawy za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Niezasadne jest też zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego. Wbrew twierdzeniom skarżącej organy wydając zaskarżoną decyzję o stwierdzeniu nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nie naruszyły zasady trwałości decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 k.p.a. Zgodnie bowiem z § 1 tego artykułu uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Sąd za zasadną uznał argumentację organu, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 5.10.2010r. sygn. akt II SA/Rz 492/10 https://cbois.nsa.gov.pl). W kontekście treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji jego warstwy faktycznej i prawnej nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. W przypadku zaistnienia przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji nie jest uprawniony zarzut skarżącej o ochronie praw nabytych.

Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako nieuzasadnioną.