Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 938/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2006-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 155
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Asesor WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Protokolant Referent Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie zwolnienia z odpłatności za usługi opiekuńcze oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. znak: [...] wydaną na podstawie przepisów art. art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami) w związku z art. 50, art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2000 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 poz. 593 ze zmianami) oraz uchwały nr 574/XXIV/2004 Rady Miasta Lublina z dnia 25 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz w sprawie szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat (Dziennik Urzędowy Województwa Lubelskiego Nr 36, poz. 951) po rozpatrzeniu odwołania R. O. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Filii Nr 4 Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie , z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z odpłatności za usługi opiekuńcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skład orzekający SKO wskazał, iż przedmiotową decyzją organ I instancji odmówił R. O. zwolnienia z odpłatności za usługi opiekuńcze przyznane decyzją z dnia [...] r. Nr [...] w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 30 września 2005 r. w wymiarze 8 godzin dziennie oraz 8 godzin w soboty, niedziele i święta z odpłatności 10%, tj. 0,32 zł za 1 godz. usługi.

Od decyzji tej odwołała się R. O. podnosząc, iż ustalona odpłatność za usługi opiekuńcze w wysokości 10% wartości świadczonych usług stanowi dla niej nadmierne obciążenie. W związku z tym wnosiła ona o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej bezpłatnych usług opiekuńczych.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy uznało, iż decyzję organu I instancji należało w całości uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazano również, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż R. O. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jej dochód wynosi 671,17 zł miesięcznie i jest wyższy od kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, uprawniającego do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Wskazano również, iż decyzją z dnia [...] r. Nr [...] organ I instancji przyznał R. O. usługi opiekuńcze ustalając odpłatność w wysokości 10% świadczonych usług, a decyzja ta stała się decyzją ostateczną, z uwagi na to, iż Samorządowego Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało ją w mocy. W tym kontekście, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, iż pismem z dnia 21 czerwca 2005 r. R. O. wystąpiła do organu I instancji o całkowite zwolnienie z odpłatności za przyznane usługi opiekuńcze.

Organ I instancji, rozpatrując wniosek R. O. odmówił zwolnienia jej z ponoszenia opłaty za przyznane usługi. W tym względzie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze , uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniosło, iż organ I instancji nie wskazał przepisu prawa umożliwiającego wydanie mu decyzji odmawiającej zwolnienia wnioskodawczyni z ponoszenia opłat za przyznane usługi opiekuńcze. Jak podniesiono, wniosek R. O. o zwolnienie jej z odpłatności za przyznane usługi opiekuńcze, powinien być traktowany, jako wniosek o zmianę decyzji z dnia [...] r. Nr [...]w części dotyczącej ustalenia odpłatności. W związku z tym, organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę powinien uwzględniać przepis art. 155 kodeksu postępowania administracyjnego.

Od tej decyzji R. O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Jak należy sądzić z jej treści, jak również treści pism złożonych do akt sprawy, skarżąca wyrażała niezadowolenie z powodu treści wydanej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i w jej uzasadnieniu kwestionowało zasadność skargi i wnosiło o jej oddalenie. Niezależnie od tego, w odpowiedzi na skargę, w kontekście okoliczności towarzyszących wydaniu zaskarżonej decyzji, jak również jej motywów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż w konsekwencji wydania zaskarżonej decyzji, decyzją Kierownika MOPR z dnia [...] Nr [...] odmówiono skarżącej zwolnienia z odpłatności za usługi opiekuńcze ustalone ostateczną decyzją administracyjną, wskazując w podstawie prawnej jej wydania przepis art. 155 kpa, a ponadto, iż jak wynika z akt sprawy R. O. decyzji tej nie kwestionowała.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

W przekonaniu Sądu, kontrola zaskarżonej decyzji, przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje żadnych podstaw ku temu, iżby uznać, iż wydana ona zostały z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa. Brak jest tym samym podstaw, aby wyeliminować ją z obrotu prawnego.

Ocena zaskarżonej decyzji, formułowanych w stosunku do niej zarzutów, musi uwzględniać treść przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w świetle, którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przywołany przepis ma podstawowe znaczenie dla określenia zakresu kognicji Sądu. W jego świetle, prawem a także obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy dany konkretny zarzut został w skardze sformułowany. Oznacza to, iż Sąd nie jest związany i skrępowany sposobem sformułowania skargi, przywołanymi w niej argumentami, podnoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Jest natomiast związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Tym samym granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczane przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś przez całokształt tylko prawnych aspektów i tylko tego stosunku administracyjno prawnego, który został objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tym samym, właściwych czynników determinujących – w płaszczyźnie prawnej – zakres kognicji Sądu upatrywać należy w przesłance zaskarżania aktów i czynności organów administracyjnych. Jest nią kryterium zgodności z prawem spełniające w tej płaszczyźnie funkcje granic, w jakich następuje rozpoznanie skargi.

W świetle powyższego orzekając w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawa nie narusza.

W przekonaniu Sądu, zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przepisami obowiązującego prawa – ustawy kodeks postępowania administracyjnego i ustawy o pomocy społecznej – a o zasadności tego stanowiska przekonuje szereg istotnych argumentów.

W sprawie niniejszej, jak zasadnie należy wnosić z akt sprawy administracyjnej, istota zagadnienia sprowadza się do kwestii procesowych. W sprawie, nie jest sporne, iż: 1) decyzją z dnia [...] r. Nr [...] organ I instancji przyznał R. O. usługi opiekuńcze ustalając odpłatność w wysokości 10% świadczonych usług, a decyzja ta stała się decyzją ostateczną, albowiem Samorządowego Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało ją w mocy; 2) pismem z dnia 21 czerwca 2005 r. R. O. wystąpiła do organu I instancji o całkowite zwolnienie z odpłatności za przyznane usługi opiekuńcze; 3) rozpatrując wniosek R. O., Kierownik Filii Nr 4 Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie , decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] odmówił zwolnienia wnioskodawczyni z odpłatności za usługi opiekuńcze.

W kontekście wyżej wskazanych okoliczności faktycznych, istotnych z punktu widzenia oceny zaskarżonej decyzji, według Sądu, za trafne uznać należy stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, jak również w odpowiedzi na skargę przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Zasadnie bowiem należy przyjąć, iż skoro organ I instancji rozstrzygał w przedmiocie wniosku skarżącej R. O. dotyczącego całkowitego zwolnienia jej z odpłatności za przyznane decyzją ostateczną usługi opiekuńcze, to postępowanie w jego sprawie powinno toczyć się w trybie i na zasadach określonych przepisem art. 155 kpa.

Stanowi on, iż decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis ten, umieszczony w rozdziale 13 kodeksu postępowania administracyjnego – "Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji" – regulując jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania, tworzy warunki do eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony. Gdy w tym kontekście zwrócić uwagę również na to, iż postępowanie w trybie przepisu art. 155 kpa wszczynane jest na wniosek, to w kontekście wyżej przywoływanych okoliczności, za w pełni uzasadnione uznać należy stanowisko, iż w tym właśnie trybie organ administracji publicznej I instancji powinien był rozstrzygać w przedmiocie wniosku R. O. z dnia [...] czerwca 2005 r. Poza sporem jest bowiem, iż skoro wnioskodawczyni ubiegała się o zwolnienie z odpłatności za usługi opiekuńcze, to bezpośrednio odnosiła się do decyzji z dnia [...] r. znak: [...] ustalającej tę odpłatność na poziomie 10% wartości tych usług. Tak się jednak nie stało, albowiem organ administracji publicznej I instancji rozpatrując sprawę kwestii tej nie dostrzegł. Decyzja z dnia [...] r. Nr [...]odmawiająca zwolnienia wnioskodawczyni z odpłatności za usługi opiekuńcze nie wskazywała bowiem przepisu art. 155 kpa, jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia (k. 177 akt administracyjnych), co ponad wszelką wątpliwość przesądza o zasadności stanowiska, iż jest ona tym samym wadliwa.

Wobec powyższego słusznie więc Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało tę decyzję za wadliwą i wyeliminowało ją z obrotu prawnego przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W przekonaniu Sądu, za równie słuszne uznać należy i to, że jak podniesiono w odpowiedzi na skargę, SKO w toku postępowania odwoławczego nie podjęło działań zmierzających do sanowania wskazanego uchybienia. Brak było bowiem ku temu jakichkolwiek podstaw, zwłaszcza że jak wskazano, ewentualna decyzja SKO byłaby wydana z naruszeniem toku instancji, co stanowiłoby kwalifikowane naruszenie prawa. W tym stanie rzeczy uzasadniało to więc wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej.

W świetle powyższego, w przekonaniu Sądu, brak więc było jakichkolwiek podstaw, które uzasadniałyby uczynienie zadość żądaniu skarżącej i uchylenie zaskarżonej decyzji.

Według Sądu, w sprawie niniejszej odnotować należy również i to, że w rezultacie wydania przez SKO zaskarżonej decyzji eliminującej z obrotu prawnego wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Filii Nr 4 Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie decyzję z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z odpłatności za usługi opiekuńcze, organ I instancji ponownie rozstrzygając w przedmiocie wniosku skarżącej, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówił R. O. zwolnienia z odpłatności za ustalone decyzją ostateczną usługi opiekuńcze, wskazując jako podstawę prawną jej wydania przepis art. 155 kpa (k. 233 akt administracyjnych). Jednocześnie, jak wynika z treści odpowiedzi na skargę, wnioskodawczyni nie kwestionowała tej decyzji.

W przekonaniu Sądu, brak więc było jakichkolwiek podstaw, które w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c, pkt 2 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniałyby uczynienie zadość żądaniu skarżącej i wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

p.