Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2039/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 133 par. 1, ar. art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 196/13 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 10.703 (dziesięć tysięcy siedemset trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 196/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] sp. z o.o. z/s w K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w W. wymierzył za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. [...] sp. z o. o. w K. administracyjną karę pieniężną za wprowadzanie z Zakładu Produkcji Nr 1 w G. ścieków do ziemi z naruszeniem warunków ustalonych w pozwoleniu zintegrowanym udzielonym decyzją Starosty Makowskiego z dnia [...] października 2007 r. znak [...] w zakresie składu wprowadzonych ścieków, w wysokości 700.446 zł.

Na skutek wniesionego przez Spółkę odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2012 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na przepisy art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 299 ust. 1 pkt 2 i art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zm.), a następnie wyjaśnił, że [...] sp. z o. o. korzysta ze środowiska na podstawie ostatecznej decyzji - pozwolenia zintegrowanego - wydanego przez Starostę Makowskiego, zmienionej decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. znak: [...]. Z jego treści wynika (pkt III.2.1.), że w latach 2007 - 2017 strona może wprowadzać do środowiska średnio w ciągu doby 360 m³ ścieków przemysłowych, pod warunkiem zapewnienia, że stężenia zanieczyszczeń zawartych w odprowadzanych ściekach nie przekroczą dopuszczalnych wartości określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2006 r. Nr 137, poz. 984 ze zm.). Organ ochrony środowiska w pkt IV.3 pozwolenia nałożył na stronę obowiązek kontroli ilości ścieków odprowadzanych z oczyszczalni w ciągu doby, a także jakości ścieków, z częstotliwością jeden raz na dwa miesiące, w zakresie wskaźników wymienionych w pkt III.2.1. pozwolenia.

Dalej wskazano, że jak wynika z ustaleń organu pierwszej instancji, dokonanych w oparciu o wyniki pomiarów ścieków wykonanych w ocenianych okresach obowiązywania pozwolenia, tj. od 30 października 2009 r. do 29 października 2010 r. oraz od 30 października 2010 r. do 29 października 2011 r. (dalej jako I i II okres) Spółka wykonała mniejszą liczbę pomiarów od wymaganej, a ponadto wśród wykonanych pomiarów stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych wartości.

W świetle tak ustalonego stanu faktycznego i prawnego należało, zdaniem organu, zastosować art. 305a ust. 1 pkt 2a ustawy Prawo ochrony środowiska. Na podstawie uzyskanych wyników obliczono wysokość administracyjnej kary pieniężnej, którą ustala się przy zastosowaniu wzoru zamieszczonego w § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. z 2005 r. Nr 260 poz. 2177 ze zm.).

Odnosząc się zaś do argumentów odwołania Główny Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, że są one niezasadne. Zdaniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił ilość ścieków odprowadzonych w ww. okresach i dalej proporcjonalnie w częściach roku 2010, za który wymierzono karę (odpowiednio w ciągu 302 dni I ocenianego okresu i 63 dni w ciągu II ocenianego okresu). Również wysokość kary obliczono proporcjonalnie do ilości ścieków odprowadzonych od 1 stycznia 2010 r. do 29 października 2010 r. (302 dni) oraz od 30 października 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. (63 dni). Ilość ścieków odprowadzonych w ocenianych okresach obowiązywania pozwolenia została ustalona na podstawie informacji przekazanych przez Spółkę do organu. Z obliczeń zaprezentowanych w zaskarżonej decyzji jasno też wynika, jaki ładunek ścieków został wprowadzony do środowiska z naruszeniem warunków pozwolenia w poszczególnych ocenianych okresach jego obowiązywania i proporcjonalnie w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 29 października 2010 r. oraz od 30 października 2010 r. do 31 grudnia 2010 r., czyli w tych częściach ocenianych okresów, które wchodzą w rok kalendarzowy, za który wymierzono karę. Organ podniósł także, że Starosta Makowski - o odpowiedzi na wątpliwości organu - wyjaśnił, iż badania jakości ścieków powinny być przez Spółkę wykonywane w zakresie wskaźników wymienionych w pkt III.2.1. pozwolenia (wskazanie w decyzji pkt III.2.2. było oczywista omyłką), a jako ilość ścieków należy przyjąć ilość pobieranej wody. Tym samym Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska właściwie zinterpretował zapisy pozwolenia.

Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że [...] Sp. z o.o. w decyzjach Starosty Makowskiego została zobowiązana do rozdziału kanalizacji przemysłowej i opadowej. Z ustaleń kontroli wynika, że Spółka nie wywiązała się z tego obowiązku w wyznaczonym terminie. Przyjęcie ilości odprowadzanych ścieków jako ilości pobranej wody jest konsekwencją winy Spółki, która nie zrealizowała obowiązku rozdziału kanalizacji, co umożliwiłoby ustalenie faktycznej, a nie teoretycznej ilości odprowadzonych ścieków. Nadto Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał także, że wszelkie zarzuty dotyczące niespójności zapisów pozwolenia należy skierować do organu, który je wydał. Pozwolenie zostało wydane Spółce na jej wniosek. Strona niezadowolona z rozstrzygnięcia mogła skorzystać z przysługujących jej środków zaskarżenia lub w razie wątpliwości co do treści decyzji zwrócić się do organu o wyjaśnienie. Skoro tego nie uczyniła i nie kwestionowała warunków i obowiązków w nim ustalonych, to należy rozumieć, że treść decyzji nie budziła jej zastrzeżeń.

Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego wniosła [...] sp. z o.o. domagając się:

1) skierowania do Trybunału Konstytucyjnego "zagadnienia prawnego zawierającego pytanie prawne dotyczące zarzutu możliwości naruszenia prawa materialnego przez przepis § 9 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r., w zakresie zawartego w nim matematycznego wzoru obliczania ilości substancji (w tym wyrażonej jako wskaźnik) wprowadzanej do wód lub do ziemi w okresie objętym oceną, z naruszeniem wymaganych wyników, który prowadzi do ustalania wysokości kar z tytułu przekroczenia warunków korzystania ze środowiska, które to rozporządzenie stanowi akt podstawowy wydany na mocy upoważnienia ustawowego określonego w art. 310 ust. 2 Prawo ochrony środowiska, względem wzorca konstytucyjnego pomieszczonego w artykułach 92 ust. 1 - zdanie drugie in fine, oraz art. 86 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, jako pytania rzutującego na rozstrzygnięcie w konkretnej sprawie toczącej się przed Sądem Administracyjnym",

2/ uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji jako wydanych z naruszeniem prawa, bądź też stwierdzenie ich nieważności.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. Oparcie decyzji obu instancji o wzór znajdujący się w przepisie § 9 ust 4 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2005 r., wydanego na mocy upoważnienia zawartego w treści art. 310 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, które to rozporządzenie w zakresie matematycznego wzoru (i jego słownego rozwinięcia) zawartego w treści § 9 ust. 4 w zw. art. 274 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 pkt 1 tej ustawy w zw. z art. 299 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska i art. 305 ust. 1 pkt 1 i 305a tej ustawy narusza wzorce kontroli zawarte w treści Konstytucji RP, a w szczególności:

- art. 92 ust. 1 zdanie drugie poprzez wprowadzenie w treść rozporządzenia matematycznego wzoru do obliczania kar z tytułu wprowadzania ścieków z przekroczeniami tam opisanymi, który to wzór nie ma oparcia w treści przepisu upoważniającego i pozostałych przepisów ustawy upoważniającej (ustawa Prawo ochrony środowiska) i nakazuje sprzecznie z treścią ustawy upoważniającej - objęcie karą tych okresów w roku podlegającym ocenie organu, w których podmiot zobowiązany nie przekraczał dopuszczalnych ilości substancji w ściekach poprzez użycie iloczynu Qa (jako ilość ścieków odprowadzonych w całym okresie objętym oceną - czyli zgodnie z treścią art. 305 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska - w roku kalendarzowym za który się wymierza karę) względem średniej o nieustalonym bliżej charakterze Sx/N (gdzie x oznacza dane zaczerpnięte z kolejnych badań określające ilość przekroczenia danej substancji w m³ ścieków), co może prowadzić do niezasadnego naliczenia kary wyższej niż to określa ustawa (ustawa Prawo ochrony środowiska), oznacza to, że podmiot podlegający karze ma karę uzależnioną również od ilości ścieków odprowadzonych w okresach w których nie występowało przekroczenie (stwierdzone badaniami lub orzeczone na podstawie art. 305a ust. 1 pkt 2),

- art. 86 (Konstytucji RP - przyp. Sądu) poprzez wprowadzenie ww. matematycznego wzoru do obliczania kary niezgodnie z treścią ustawy delegującej (ustawy Prawo ochrony środowiska),

- art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa;

2. Brak wskazania w sentencji decyzji czynu za jaki została nałożona kara poprzez:

• brak wskazania ilości odprowadzonych ścieków,

• brak wskazania wielkości przekroczeń w ilościach (ewentualnie rozumianych jako wskaźniki) powodujących obowiązek orzeczenia kary w konkretnych kwotach jednostkowych (oddzielnie dla każdego wskaźnika przekroczenia) - przy wskazaniu wyłącznie kwoty łącznej kary, która jako jedyny z wymaganych elementów sentencji został w niej zamieszczony, poprzez co zasadny jest zarzut braku rozpoznania istoty sprawy;

3. Brak dokonania w uzasadnieniu jakichkolwiek wyliczeń (obliczeń) dla okresu od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r., przyjęcie natomiast bezpodstawnie - wzoru zaczerpniętego z § 9 ust. 4 rozporządzenia i przedstawienie tabelaryczne wyników obliczeń, co do których strona nie może się odnieść, bowiem nie podano nawet sposobu dojścia do wskazanych tam wyników, czy wielkości jakie przyjęto dla dat, za które zostały dokonane wyliczenia w oparciu o konkretne dane, poprzez co zasadnym jest zarzut braku rozpoznania istoty sprawy;

4. Oparcie wyliczeń matematycznych stanowiących podstawę do naliczenia kary o okresy niepodlegające ocenie (tj. okres poprzedzający rok 2010 i następujący po nim), co uzasadnia zarzut niewłaściwego stosowania prawa i niedozwolonego przekroczenia prawa, ponieważ wyliczanie kary z uwzględnieniem okresów od 30 października 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. i od 1 stycznia 2011 r. do 30 października 2011 r. nie może wpływać na jej wysokość, jak ma to odbicie w niniejszej sprawie;

5. Rażące naruszenie art. 295 ust. 4 w zw. z art. 274 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez brak wyliczeń wynikających z różnicy zawartości składu ścieków i składu wody pobieranej przez skarżącą, a co za tym idzie brak pewności co do prawidłowości wyników wyliczeń (bo samych wyliczeń brak jest w załączeniu do zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji);

6. Brak wskazania w sentencji i uzasadnieniu ilości odprowadzonych ścieków przez skarżącą w roku 2008, co narusza przepisy art. 274 ust. 1 pkt 2 i 299 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez brak ich zastosowania, która to ilość stanowi podstawę faktyczną do dokonania obliczenia ewentualnie należnej kary, poprzez co zasadnym jest zarzut braku rozpoznania istoty sprawy;

7. Niezgodnie ze stanem faktycznym i zebranym w aktach materiałem dowodowym - objęcie okresów, w których nie występowało przekroczenie, jako okresów, w których występowało przekroczenie określone w art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, z uwagi na dowody znajdujące się w aktach sprawy w postaci raportów z badań wykonanych przez skarżącą, które potwierdzają brak przekroczeń w większości wskaźników branych pod uwagę przez organ pierwszej instancji, a co za tym idzie - nałożenie kary za okresy, w których nie występowała przesłanka do nałożenia kary;

8. Rażące naruszenie prawa w zakresie odpowiednich przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego zawartych w art. 6, 7, 8, 11 K.p.a., w tym wymierzenie kary niezgodnie z materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu, oraz brak prawidłowego rozstrzygnięcia i rozpoznania co do istoty sprawy, a to:

• poprzez dowolne i błędne przyjęcie, iż zgodnie z decyzją Starosty Makowskiego z dnia [...] października 2007 r. dotyczącą pozwolenia zintegrowanego ograniczony został dopuszczalny przepływ ścieków do ilości 360 m³/dobę, co nie odpowiada treści decyzji z uwagi na wymóg sumarycznego zliczania ilości ścieków z punktów III.2.1. i III.2.2. ww. decyzji;

• poprzez dowolne i błędne przyjęcie nieodpowiadające stanowi faktycznemu, iż zgodnie z decyzją Starosty Makowskiego z dnia [...] października 2007 r. dotyczącą pozwolenia zintegrowanego skarżąca miała obowiązek przeprowadzania badań jakości ścieków co dwa miesiące w zakresie występowania stężeń zanieczyszczeń;

• rażące naruszenia decyzji Starosty Makowskiego z dnia [...] października 2007 r. w zakresie punktu III.2.2. w zw. z treścią punktu IV.3.2;

• rażące naruszenie decyzji Starosty Makowskiego z dnia [...] października 2007 r. dot. pozwolenia zintegrowanego w zakresie, w jakim decyzja ta określa najwyższe dopuszczalne wartości dla ścieków. Decyzja określa najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników wyłącznie dla tej części ścieków, które są ściekami przemysłowymi (zgodnie z punktem III.2.1 ww. decyzji w brzmieniu na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji), natomiast odnośnie ścieków pochodzenia opadowego, nie określono najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników (zaś monitoring ścieków zgodnie z treścią pkt IV.3 ww. decyzji jasno precyzuje zakres badań do tych określonych w punkcie III.2.2. decyzji, poprzez co wskazuje na te parametry, które służą jako podstawa do oceny zgodności ścieków z wymaganiami, jakie stawia decyzja);

• rażące naruszenie § 2 pkt 1 ww. rozporządzenia, poprzez brak rozpatrzenia stopnia szkodliwości dla środowiska wodnego substancji, co było obligatoryjną częścią składową postępowania i stanowi jedną z podstaw do nałożenia kary;

• rażące naruszenie prawa poprzez pominięcie dowodów, które wskazują na sprzeczne z ustaleniami organu pierwszej instancji w trakcie wydawania decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. - w zakresie ilości ścieków odprowadzonych przez skarżącą w roku 2010 (protokoły z kontroli przeprowadzane przez organ pierwszej instancji w latach 2010 i 2011);

• rażącego naruszenia przepisów art. 298 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z treścią punktu III.2.2. w związku z treścią punktu IV.3.2 decyzji Starosty Makowskiego z dnia [...] października 2007 r. poprzez przyjęcie, iż nastąpiło przekroczenie określone w pozwoleniu w zakresie wskazanych wskaźników.

Z uwagi na powyższe skarżąca Spółka wskazała, że wymienione naruszenia prawa doprowadziły organy pierwszej i drugiej instancji do błędnego zastosowania prawa, w konsekwencji czego skarżącemu została wymierzona kara nosząca znamiona bezprawności, co powoduje uzasadnione żądanie wyłączenia skarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie na skarżącą Spółkę została nałożona kara pieniężna za wprowadzenie z Zakładu Produkcji Nr 1 w G. ścieków do ziemi z naruszeniem warunków ustalonych w pozwoleniu zintegrowanym wydanym przez Starostę Makowskiego w dniu [...] października 2007r. Owo naruszenie polegało na niewykonaniu wymaganej ww. decyzją ilości pomiarów odprowadzanych ścieków przemysłowych, a ponadto wśród wykonanych pomiarów stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń.

Dalej wyjaśnił, iż zgodnie z pkt III.2.1. decyzji Starosty Makowskiego z dnia [...] października 2007 r. dopuszczalna ilość ścieków przemysłowych wprowadzona do rowu melioracyjnego wynosi w latach 2007-2017 przy planowanym przerobie mleka do 300.000 l/d - 360 m³/d przy zapewnieniu skuteczności oczyszczania ścieków zgodnie z wymogami prawa, tj. rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984). Powołane rozporządzenie ściśle określa dopuszczalne maksymalne wskaźniki zanieczyszczeń ścieków przemysłowych oraz zasady dokonywania pomiarów ilości i jakości wprowadzanych do środowiska ścieków przemysłowych. W myśl natomiast pkt IV.3 pozwolenia zintegrowanego, dotyczącego monitoringu ścieków, badanie jakości ścieków winno odbywać się w regularnych odstępach czasu jeden raz na dwa miesiące. Obowiązki te wynikają wprost z treści decyzji z dnia [...] października 2007 r.

Nadto Sąd podniósł, iż ze zgromadzonych akt sprawy, w tym w szczególności z badań próbek ścieków przedłożonych przez skarżącą Spółkę oraz protokołu kontroli nr [...] wynika, że Spółka naruszyła w istocie ww. punkty decyzji Starosty Makowskiego z dnia [...] października 2007 r. stanowiące pozwolenie zintegrowane. Stąd organ nałożył na Spółkę administracyjną karę pieniężną. Następnie Sąd wyjaśnił, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz wskazał w jakich przypadkach wymierza się administracyjne kary pieniężne, powołując się na przepisy art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 299 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 305 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska.

W ocenie Sądu skutkiem nieprzeprowadzenia wymaganej ilości pomiarów jest uznanie, że każdy nieprzeprowadzony, a wymagany pomiar, traktowany jest jako przekroczenie warunków korzystania ze środowiska. Nałożenie kary w sytuacji określonej art. 305a ustawy Prawo ochrony środowiska, nie stanowi przy tym fakultatywnego uprawnienia organu administracji, lecz jego obowiązek wynikający z powołanego wyżej art. 298 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy. Z tego też względu organ, stwierdzając naruszenia wymagań nałożonych pozwoleniem zintegrowanym, nie może odstąpić od wymierzenia przedmiotowej kary lub też dokonać jej miarkowania. Dodatkowo Sąd podkreślił, że obowiązek poniesienia określonej sankcji (kary) w przypadkach określonych w art. 305a ustawy Prawo ochrony środowiska (tak jak w niniejszej sprawie) powiązany jest bezpośrednio z faktem konkretnych zaniechań, co do obowiązku prowadzenia pomiarów, nie zaś z warunkiem, czy istotnie dochodzi do przekroczenia warunków korzystania ze środowiska. Zatem już sam fakt nieprzeprowadzenia przez skarżącą Spółkę wymaganych ilości pomiarów ścieków wskazuje, że zasadne było zastosowanie sankcji wobec skarżącej w postaci administracyjnej kary pieniężnej.

W ocenie Sądu postępowanie dowodowe, a następnie jego ocena zostały przeprowadzone w zgodzie z przepisami postępowania, w tym art. 6, art. 7, art. 9 i art. 11 K.p.a. powołanymi w skardze. Dowody zebrane przez organ były wystarczające do wymierzenia skarżącej administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. warunków wprowadzenia ścieków do środowiska z Zakładu Produkcji Nr 1 w G., określonych w pozwoleniu zintegrowanym. Sposób wyliczenia nałożonej kary również nie budzi wątpliwości Sądu. Organ wziął pod uwagę dwa okresy obowiązywania pozwolenia, tj. od 30 października 2009 r. do 29 października 2010 r. i od 30 października 2010 r. do 29 października 2011 r. W pierwszym okresie Spółka wykonała 3 pomiary z 6 wymaganych, a w drugim okresie 4 pomiary z 6 wymaganych, przy czym w niektórych z pomiarów dla każdego okresu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych wartości określonych w pozwoleniu zintegrowanym. Zauważyć też trzeba, że jako ilość ścieków należało przyjąć - zgodnie z wytycznymi Starosty Makowskiego zawartymi w piśmie z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] - ilość pobieranej wody, a to z tego względu, że skarżąca Spółka poprzez brak wykonania rozdziału kanalizacji przemysłowej i opadowej, sama uniemożliwiła ustalenie faktycznej ilości ścieków. W tej sytuacji nie można skutecznie czynić zarzutu organowi w tym względzie, który dążąc do wyjaśnienia sprawy w tej kwestii zwrócił się do organu wydającego pozwolenie zintegrowane o stosowne wyjaśnienia. Mając na względzie ww. ustalenia faktyczne organ nałożył karę za cały 2010 r., który został objęty pomiarami dokonanymi w dwóch ocenianych okresach, a jej wysokość obliczono biorąc za podstawę jedynie proporcjonalnie te części ocenianych okresów, które objęły 2010 r. Stosowne wyliczenia znajdują się w decyzji organu pierwszej instancji, przy czym dane dotyczące 2008 r., o których skarżąca wspomina w skardze, zdaniem Sądu, nie mają dla niniejszej sprawy żadnego znaczenia. Skarżąca Spółka nie wykonała wymaganych ilości badań próbek ścieków, a także wyniki niektórych wykonanych pomiarów wykazały przekroczenia dopuszczalnych wartości określonych w pozwoleniu z dnia [...] października 2007 r. Zatem, w ocenie Sądu, ustalenia organów obu instancji słusznie doprowadziły do zastosowania sankcji wobec skarżącej w postaci nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

Dalej Sąd wskazał, że nie podziela wątpliwości strony skarżącej co do niekonstytucyjności § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi w zw. z art. 310 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska i nie znalazł podstaw do skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.

W ocenie Sądu także osnowa decyzji została skonstruowana prawidłowo. Dlatego też zastosowano konstrukcję prawną oddalenia skargi w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.".

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca Spółka zaskarżając go w całości. Zakwestionowanemu wyrokowi zarzucono:

- na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. obrazę przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. obrazę:

I. art. 134 § 1 i 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 113 § 1 i § 2 K.p.a. i art. 110 K.p.a. oraz art. 7, 8, 77 § 1 i 80 K.p.a., polegającą na tym, że w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działań organów administracji Sąd nie uwzględnił naruszeń przepisów postępowania dokonanych przez organy i nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., co w konsekwencji doprowadziło do uznania powyższej decyzji za odpowiadającą prawu, mimo że zaskarżona decyzja organu administracji publicznej została wydana z naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1, 80, 110 i 113 § 1 i § 2 K.p.a., gdyż cechuje się ona wadliwością w postaci sprzecznego z treścią decyzji Starosty Makowskiego z dnia [...] października 2007 r. przyjęcia, że pozwolenie zintegrowane w okresie za który wymierzono karę, tj. od 1 stycznia 2010r. do 31 grudnia 2010 r., nakładało na skarżącego obowiązek monitorowania ścieków przemysłowych zgodnie ze wskaźnikami określonymi w punkcie III.2.1 pozwolenia zintegrowanego, podczas gdy:

1) pozwolenie zintegrowane nakładało na skarżącą obowiązek monitorowania ścieków przemysłowych wyłącznie w zakresie zanieczyszczeń ujętych w pkt III.2.2. pozwolenia zintegrowanego;

2) sprostowanie omyłki pisarskiej pozwolenia zintegrowanego w zakresie wskaźników zanieczyszczeń, do badania których był obowiązany skarżący, nastąpiło postanowieniem organu (który uprzednio wydał pozwolenie zintegrowane), dopiero w dniu [...] października 2012 r., a zatem nie mogło odnosić skutku do stanów faktycznych sprzed tej daty;

3) postanowienie z dnia [...] października 2012 r. rażąco narusza art. 113 § 1 K.p.a., o ile sprostowaniu podlegał błąd w decyzji, który w żaden sposób nie może być uznany za oczywistą omyłkę pisarską, a zatem nie mógł podlegać sprostowaniu w trybie przewidzianym ta normą prawną;

II. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., o ile Sąd pierwszej instancji nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w zgłoszonej skardze, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz spowodowało wydanie wyroku na podstawie wadliwych ustaleń faktycznych, co w szczególności odnosi się do zarzutu:

1) oznaczonego w treści skargi numerem 3 w postaci braku dokonania w uzasadnieniu decyzji jakichkolwiek wyliczeń (obliczeń) dla okresu od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r., przyjęcie natomiast bezpodstawnie wzoru zaczerpniętego z § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (i przedstawienie tabelaryczne wyników obliczeń, co do których strona nie może się odnieść, bowiem nie podano nawet sposobu dojścia do wskazanych tam wyników czy wielkości jakie tam przyjęto dla dat, za które zostały dokonane wyliczenia w oparciu o konkretne dane, poprzez co zasadnym jest zarzut braku rozpoznania istoty sprawy;

2) oznaczonego w treści skargi numerem 5 w postaci rażącego naruszenia art. 295 ust. 4 w zw. z art. 274 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez brak wyliczeń wynikających z różnicy zawartości składu ścieków i składu wody pobieranej przez skarżącego, a co za tym idzie brak pewności co do prawidłowości wyników wyliczeń (bo samych wyliczeń brak jest w załączeniu do zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji);

3) oznaczonego w treści skargi numerem 8 w postaci naruszenia prawa w zakresie odpowiednich przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego zawartych w art. 6, 7, 8, 11 K.p.a., w tym wymierzenie kary niezgodnie z materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu oraz brak prawidłowego rozstrzygnięcia i rozpoznania co do istoty sprawy, mianowicie:

a. rażące naruszenie decyzji Starosty Makowskiego z dnia [...] października 2007 r. dotyczącej pozwolenia zintegrowanego w zakresie, w jakim decyzja ta określa najwyższe dopuszczalne wartości ścieków. Decyzja określa najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników wyłącznie dla tej części ścieków, które są ściekami przemysłowymi (zgodnie z punktem III.2.1 ww. decyzji w brzmieniu na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji), natomiast odnośnie ścieków "przechodzenie" opadowego, nie określono najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników (zaś monitoring ścieków zgodnie z treścią pkt IV.3 ww. decyzji jasno precyzuje zakres badań do tych określonych w punkcie IIl.2.2. decyzji, poprzez co wskazuje na te parametry, które służą jako podstawa do oceny zgodności ścieków z wymaganiami, jakie stawia decyzja);

b. rażące naruszenie decyzji Starosty Makowskiego z dnia [...] października 2007 r. w zakresie punktu III.2.2. w zw. z treścią punktu IV.3.2;

Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zawarto obszerną argumentację na poparcie podniesionych wyżej zarzutów.

Na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. Spółka podtrzymał swoje stanowisko wyrażone we wniesionej skardze kasacyjnej. Natomiast organ wniósł o oddalenie wniesionego przez Spółkę środka odwoławczego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia enumeratywnie wymienionych w § 2 tego przepisu przesłanek nieważności, zatem przedmiotową skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w jej treści zarzutami. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasługiwała na uwzględnienie.

We wniesionej w tej sprawie skardze kasacyjnej zawarto wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania o jakich mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Zarzuty te koncentrują się na dwóch kwestiach, a to nieprzeprowadzeniu prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji wymierzającej skarżącej Spółce za rok 2010 administracyjną karę pieniężna w wysokości 700.446,00 zł, za wprowadzanie z Zakładu Produkcji Nr 1 w G. ścieków do ziemi z naruszeniem warunków ustalonych w pozwoleniu zintegrowanym z dnia [...] października 2007 r. w zakresie składu wprowadzanych ścieków, w szczególności z uwagi na pominięcie kwestii sprostowania w toku postępowania instancyjnego oczywistej omyłki pisarskiej w pozwoleniu zintegrowanym dotyczącego właściwych wskaźników zanieczyszczeń do badania których był obowiązany skarżący, jak też nieustosunkowania się w motywach zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w złożonej skardze, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz spowodowało wydanie wyroku na podstawie wadliwych ustaleń faktycznych.

Przede wszystkim podzielając zarzuty skargi kasacyjnej przypomnieć należy, iż w rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka decyzją Starosty Makowskiego z dnia [...] października 2007 r., zmienioną decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., uzyskała pozwolenie zintegrowane (zwanej dalej pozwoleniem zintegrowanym) dla instalacji podstawowej służącej do produkcji mleka i wyrobów mleczarskich. Pozwolenie to w pkt III.2.1. obejmowało także dopuszczalną ilość, stan i skład ścieków przemysłowych, w tym najwyższe dopuszczalne wartości zanieczyszczeń w ściekach przemysłowych, w pkt III.2.2. zawierało dopuszczalną ilość i jakość ścieków opadowych (tylko w odniesieniu do zawiesiny ogólnej i substancji ropopochodnych). Jednocześnie w pkt IV.3. określono sposób monitoringu ilości i jakości odprowadzanych ścieków, w tym miejsce, częstotliwość i zakres badań. Wymagania te zobowiązywały stronę do dokonywania dobowego pomiaru i rejestru dobowych ilości ścieków na podstawie pomiaru faktycznego, zaś w zakresie jakości ścieków do przeprowadzania takiego badania w regularnych odstępach czasu jeden raz na dwa miesiące, natomiast zakres wskaźników zanieczyszczeń w ściekach wprowadzanych do ziemi miał wynikać z pozwolenia zintegrowanego jak w pkt III.2.2. Zatem z pozwolenia zintegrowanego wynikało to, iż organ ochrony środowiska w pkt IV.3 nałożył na stronę obowiązek kontroli ilości odprowadzanych ścieków z oczyszczalni w ciągu doby, a także badanie jakości ścieków z częstotliwością jeden raz na dwa miesiące, w zakresie wskaźników wymienionych w pkt III.2.2.

Organ pierwszej instancji w oparciu o wyniki pomiarów ścieków wykonanych przez skarżącego i przedstawionych organowi pierwszej instancji w okresie obowiązywania pozwolenia zintegrowanego, tj. od 30 października 2009 r. do 29 października 2010 r. jak też od 30 października 2010 r. do 29 października 2011 r. uznał, iż Spółka wykonała mniejszą liczbę pomiarów od tej wymaganej, a ponadto wśród wykonanych pomiarów stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej wartości zanieczyszczeń w ściekach przemysłowych o jakich mowa w pkt III.2.1. pozwolenia zintegrowanego. W tym też zakresie naliczono za rok 2010 administracyjną karę pieniężną w kwocie 700.446, 00 zł.

Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie strony od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska powziął wątpliwość, w jaki sposób w pozwoleniu zintegrowanym należy rozumieć zapis pkt III.2.1., czy Zakład w ogóle został zobowiązany do monitoringu jakości ścieków przemysłowych w zakresie wskaźników wymienionych w pkt III.2.1. pozwolenia, a jeżeli tak to w jaki sposób powinien prowadzić monitoring, stąd też zwrócił się do Starosty Makowskiego pismem z dnia 23 października 2012 r. o wyjaśnienie tych wątpliwości.

W odpowiedzi Starosta Makowski pismem z dnia [...] października 2012 r. znak [...] wskazał na to, iż w pozwoleniu zintegrowanym w pkt IV.3 błędnie wpisano wyraz "III.2.2." zamiast "III.2.1." i że jest to oczywista omyłka pisarska, dlatego też organ sprostował tę omyłkę wydając w dniu [...] października 2012 r. postanowienie.

Następnie organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję uznał, iż pozwolenie zintegrowane nakładało na skarżącą kasacyjnie Spółkę obowiązek monitorowania ścieków przemysłowych również w zakresie zanieczyszczeń ujętych w pkt III.2.1, zgodnie z postanowieniem Starosty Makowskiego z dnia [...] października 2012 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki, co potwierdza uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w którym powołano się na: cytat - "postanowienie o sprostowaniu omyłki pisarskiej z dnia [...] października 2012 r., o którym mowa w piśmie Starosty z dnia 29 października 2012 r." - koniec cytatu (patrz strona 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

Sąd pierwszej instancji zaakceptował to stanowisko przyjmując za organem odwoławczym, iż monitoring ścieków obejmował zakres badań czynników zanieczyszczeń w ściekach wprowadzanych do ziemi zgodnie z określonymi w pozwoleniu zintegrowanym, jak w pkt III. 2.1., a więc z uwzględnieniem wskazanego wyżej sprostowania oczywistej omyłki w pozwoleniu zintegrowanym.

Przy czym na wyprowadzenie takiego stanowiska nie pozwalają akta sprawy w oparciu o które rozstrzygał Sąd pierwszej instancji. Dołączona do tych akt administracyjnych decyzja Starosty Makowskiego z dnia [...] października 2007 r. o pozwoleniu zintegrowanym dla instalacji służącej do produkcji mleka i wyrobów mleczarskich nie zawiera zmienionej treści decyzji w pkt IV.3 w odniesieniu do zakresu wskaźników zanieczyszczeń tak by obejmowało sprostowaną oczywistą omyłkę wynikającą z powołanego wyżej postanowienia z dnia [...] października 2012r., a przecież postanowienie o sprostowaniu wywołuje ten skutek, iż staje się integralną częścią wydanej decyzji. Nadto w aktach sprawy brak jest również postanowienia z dnia [...] października 2012 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji o pozwoleniu zintegrowanym.

Niewątpliwie przedmiotowa kara pieniężna musi być konsekwencją nierealizowania wymagań wyprowadzanych z decyzji o pozwoleniu zintegrowanym. Sprostowanie decyzji o pozwoleniu zintegrowanym nastąpiło w tej sprawie w toku postępowania odwoławczego w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za naruszenia wymagań wynikających właśnie z decyzji o pozwoleniu zintegrowanym. Zatem istotne jest, w okolicznościach tej sprawy, ustalenie czy i kiedy postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji o pozwoleniu zintegrowanym wprowadzone zostało do obrotu prawnego tak by mogło być integralną częścią tejże decyzji. Jak już wyżej powiedziano akta sprawy nie pozwalają uznać by postanowienie o sprostowaniu decyzji o pozwoleniu zintegrowanym stanowiło integralną część tej decyzji, zaś sama informacja organu o istnieniu takiego postanowienia, jak orzekł organ odwoławczy, nie jest wystarczająca do przyjęcia, iż okoliczność ta jest niesporna. Natomiast tak wadliwie uczyniono w tej sprawie.

Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tym samym przyjęcie w tej sprawie, przez Sąd pierwszej instancji, iż w pkt. IV.3 pozwolenia zintegrowanego dotyczącego monitoringu ścieków zakres badań dotyczył wskaźników określonych w pkt III.2.1. pozwolenia nie wynika z akt sprawy. Natomiast sama decyzja Starosty Makowskiego z dnia [...] października 2007 r. o pozwoleniu zintegrowanym w tym kształcie w jakim znajduje się w aktach sprawy (bez sprostowania omyłki) rodzi niewątpliwie wiele wątpliwości, które już na etapie postępowania odwoławczego zgłaszał Główny Inspektor Ochrony Środowiska w piśmie z dnia 23 października 2012 r. adresowanym do Starosty Makowskiego.

Zatem nie budzi wątpliwości w tych okolicznościach, iż kwestia przedmiotowego sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji o pozwoleniu zintegrowanym winna zostać wyjaśniona przez Sąd pierwszej instancji zgodnie z powołanym w motywach zaskarżonego wyroku art. 134 § 1 P.p.s.a. Stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, że sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza ono natomiast, że sąd ten ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Zatem na sądach administracyjnych ciąży na mocy ww. przepisów P.p.s.a. obowiązek wnikliwego i kompleksowego przeanalizowania materiału dowodowego zebranego w sprawie przez organy administracji. Niedopuszczalne jest fragmentaryczne i powierzchowne zapoznawanie się z aktami sprawy.

Jednakże takiej właściwej kontroli legalności z uwzględnieniem ww. normy nie przeprowadzono w tym postępowaniu, pozostawiając poza zakresem oceny kwestię sprostowania oczywistej omyłki w decyzji o pozwoleniu zintegrowanym. Poza tym należało ocenić wpływ takiego sprostowania pozwolenia zintegrowanego na wynik sprawy w przedmiocie wymierzenia za okres 2010 r. administracyjnej kary pieniężnej. Dlatego też usprawiedliwiony jest podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 P.p.s.a.

Na uwzględnienie zasługuje również kolejny zarzut skargi kasacyjnej, a to naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. określa, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazanie co do dalszego postępowania. Niewątpliwie szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku Sądu zajmuje wskazanie podstawy rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Powinno ono mieć charakter zwięzły, ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania i ewentualnie Naczelny Sąd Administracyjny, czy Sąd pierwszej instancji nie popełnił błędu w swoim rozumowaniu.

Z treści powołanego wyżej art. 141 § 4 P.p.s.a. nie wynika ustawowy obowiązek sądu do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, natomiast w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2006r. sygn. akt II FSK 1165/05 - publikowanym na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl., wskazano na obowiązek ustosunkowania się do "istotnych zarzutów strony". Przepis ten zobowiązuje bowiem Sąd do rozważenia w uzasadnieniu orzeczenia wszystkich zarzutów strony oraz stanowisk pozostałych stron, jeżeli mogą one mieć wpływ na wynik sprawy. Ten obowiązek Sądu wynika także z norm zawartych w art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych określających istotę wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez sądy administracyjne, a mianowicie kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nieustosunkowanie się do istotnych zarzutów strony, albo brak ich oceny, jak również brak umotywowania dokonanej w rozstrzygnięciu oceny, należy postrzegać jako naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a.

Odnosząc powyższe stwierdzenia do sporządzonego przez Sąd pierwszej instancji uzasadnienia zaskarżonego wyroku, należy zgodzić się z twierdzeniem skarżącej Spółki, iż Sąd ten naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji wybiórczo ustosunkował się do zarzutów skargi, jak również w sposób ogólnikowy i nieprecyzyjny uzasadnił zawarte w wyroku rozstrzygnięcie, w szczególności dotyczące przyjętej wysokości administracyjnej kary pieniężnej.

Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skarga do Sądu pierwszej instancji, w trzech z ośmiu rozbudowanych zarzutów, a to oznaczonych w pkt 3, 5 i 8 generalnie odnosi się do braku dokonania w uzasadnieniu decyzji jakichkolwiek wyliczeń (obliczeń) dla wymierzonej za 2010 r. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 700.446,00 zł i wymierzenia tej kary niezgodnie z materiałem dowodowym. Natomiast Sąd pierwszej instancji jedynie lakonicznie wskazał, że organ nałożył karę za cały 2010 r., który został objęty pomiarami dokonanymi w dwóch ocenianych okresach, a jej wysokość obliczono biorąc za podstawę jedynie proporcjonalnie te części ocenianych okresów, które objęły 2010 r. Stosowne wyliczenia znajdują się w decyzji organu pierwszej instancji. Innych rozważań co do wysokości przyjętej kary w motywach zaskarżonego wyroku brak.

Gdy tymczasem powołane wyliczenie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji, również nie zawiera takiego prostego zestawienia matematycznego, które w efekcie pozwala na wykazanie tak ustalonego wymiaru administracyjnej kary pieniężnej. Sama forma opisowa, jaką zastosowano w decyzji organu pierwszej instancji, nie jest wystarczająca.

W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji przyjęto wzór z § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. Nr 260, poz. 2177 ze zm.), który został odwzorowany w tej decyzji, a obok tego wzoru przedstawiono tabelaryczne zestawienia. Nie dokonano jednak matematycznego wyliczenia sumarycznej wysokości administracyjnej kary pieniężnej. Organ odwoławczy również nie przedstawił w tym zakresie stosownego wyliczenia. Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do zarzutu braku takich wyliczeń, mimo podnoszenia przez skarżącego zarzutu znacznej ich nieczytelności. Ponadto nie odniesiono się również do podnoszonego zarzutu braku wyliczeń wynikających z różnicy zawartości ścieków i składu wody pobieranej przez skarżącego.

Niewątpliwie skarżący [...] spółka z o.o. kwestionował również wysokość przedmiotowej kary w kontekście obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego, w tym dopuszczalnych najwyższych wartości wskaźników ścieków określonych tylko dla ścieków przemysłowych (pkt III.2.1.), a nie dla ścieków pochodzenia opadowego (pkt III.2.2.), zaś monitoring zgodnie z treścią pkt IV.3. precyzował zakres badań wyłącznie dla tych określonych w pkt III.2.2. decyzji, a więc wskazywał na te parametry, które służą jako podstawa do oceny zgodności ścieków z wymaganiami jakie stawia decyzja. Do tego zarzutu również Sąd pierwszej instancji się nie ustosunkował, mimo że akta administracyjne wskazywały na takie pozwolenie zintegrowane. Zatem ten ostatni zarzut wiązał się zarówno z potrzebą oceny prawidłowości dokonanego w sprawie sprostowania omyłki w pozwoleniu zintegrowanym, o czym wyżej już wspominano, jak też z badaniem poprawności naliczonej administracyjnej kary pieniężnej.

Tymczasem obowiązkiem Sądu wynikającym z art. 141 § 4 P.p.s.a. jest wnikliwe wyjaśnienie zajętego stanowiska, czego w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wykonał. Przywołane powyżej uchybienia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. w efekcie uniemożliwiają skontrolowanie przez sąd kasacyjny rozumowania przyjętego przez Sąd w zaskarżonym wyroku.

Wskazane wyżej naruszenia wobec wyroku Sądu pierwszej instancji pozwalały zatem uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu tej sprawy należy uwzględnić powyższe rozważania zamieszczone w niniejszym uzasadnieniu.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny działając w oparciu o art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.