Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 776/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 4
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. L., B. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Wojewoda K. – P., na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia [...] października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.w.u.r.a.p"), art. 91, art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm., zwanej w skrócie "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania M. B. oraz skarżących B. i M. L. – utrzymał w mocy decyzję P. T. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...].P.EB którą to decyzją Prezydent odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...].P.EB w sprawie ustalenia odszkodowania za nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w T. przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 299 i działka nr [...], zapisanej w KW nr [...].

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] (sprostowanie: postanowienie z dnia [...] marca 2011 r.) stwierdził nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa z dniem [...] stycznia 1999 r. własności nieruchomości gruntowej zajętej pod drogę publiczną – krajową, położonej w T. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr 299 oraz działka nr [...], zapisanej w KW nr [...], stanowiącej w dniu [...] grudnia 1998 r. współwłasność: Z. i J. D., Lech i T. R., J. i B. S., K. W., D. D. (obecnie O. ), J. i G. M., G. S., G. R. i R. J..

Z kolei P. T. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...].P.EB ustalił na rzecz ww. osób odszkodowanie za nabycie przez Skarb Państwa z dniem [...] stycznia 1999 r. własności nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr 299 oraz działka nr [...].

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2012 r. M. B. oraz skarżący B. i M. L. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2012 r. podnosząc, że pominięto w postępowaniu o odszkodowanie osoby, które były właścicielami nieruchomości w dniu wydania przez Prezydenta decyzji ustalającej wysokość odszkodowania.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Prezydent decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. ustalającej odszkodowanie.

W uzasadnieniu Prezydent podniósł, że osobami uprawnionymi do otrzymania odszkodowania w przedmiotowej sprawie byli właściciele nieruchomości z dnia [...] grudnia 1998 r. i to oni złożyli stosowny wniosek w tym zakresie, w ustawowym terminie do [...] grudnia 2005 r. Prezydent wskazał, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest informacji o oświadczeniu odnośnie roszczeń o odszkodowanie za wywłaszczenie oraz nie zawarto odrębną cesją roszczenia o odszkodowanie, a właściciele nieruchomości z dnia [...] grudnia 1998 r. złożyli stosowne wnioski o odszkodowanie, co jednoznacznie wskazuje, że nie zrezygnowali z przysługujących im uprawnień. Wyłącza to możliwość ubiegania się o odszkodowanie nowonabywców wywłaszczonych nieruchomości, którzy zresztą nie mogli skutecznie nabyć prawa własności do działek będących przedmiotem rozstrzygnięcia.

Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania Wojewoda uznał, że zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest interpretacja pojęcia "właściciela" uprawnionego do otrzymania odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w rozumieniu art. 73 ust. 4 p.w.u.r.a.p. Istotą rozstrzygnięcia jest odpowiedź na pytanie, czy osobą uprawnioną do otrzymania odszkodowania jest osoba, która była właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w dniu [...] grudnia 1998 r. i w terminie określonym ustawą złożyła stosowny wniosek o odszkodowanie, czy też osoba, która pod dniu [...] grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 p.w.u.r.a.p. zawarła umowę w formie aktu notarialnego nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości [...] grudnia 1998 r. i została wpisana, jako właściciel tej nieruchomości, do księgi wieczystej.

Wojewoda zwrócił uwagę, że decyzja stwierdzająca nabycie własności nieruchomości, o której mowa w art. 73 ust. 3 p.w.u.r.a.p. ma jedynie charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, albowiem w art. 73 p.w.u.r.a.p. ustawodawca wprost stwierdził, że nabycie własności w oparciu o ten przepis następuje z mocy samego prawa. Okoliczność, że dopiero na podstawie tej decyzji Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego może skutecznie żądać ujawnienia swojego prawa w księdze wieczystej nie powoduje automatycznie przeniesienia daty skutecznego nabycia własności na dzień dokonania wpisu w księdze wieczystej. Datą nabycia nieruchomości przez uprawnione podmioty, w oparciu o art. 73 p.w.u.r.a.p. jest dzień [...] stycznia 1999 r.

Wojewoda podkreślił także, że przejęcie własności następuje za odszkodowaniem, na wniosek właściciela złożony w okresie od dnia [...] stycznia 2001 r. do [...] grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

W przedmiotowej sprawie ze stosownym wnioskiem o odszkodowanie wystąpili właściciele nieruchomości z dnia [...] grudnia 1998 r. Nowonabywcy, którzy w prawa właścicieli przedmiotowych nieruchomości weszli w 2008 r. z oczywistych względów takich wniosków złożyć nie mogli.

Wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 maja 2011 r. (sygn. akt K 20/09) oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2010 r. (sygn. I OPS 3/09) Wojewoda podniósł, że prezentowane jest stanowisko, iż osobą uprawnioną do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 3 p.w.u.r.a.p. może być także osoba, która po 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 p.w.u.r.a.p. zawarła umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w formie aktu notarialnego z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości 31 grudnia 1998 r. i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej. Organ podkreślił, że wskazane stanowisko NSA dotyczy szczególnej sytuacji, innej niż w przedmiotowej sprawie, w której właściciel nieruchomości na 31 grudnia 1998 r. nie złożył do 31 grudnia 2005 r. wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania, natomiast w terminie zawitym taki wniosek złożyła jego córka, która powołując się na notarialną umowę darowizny, zawartą przed wydaniem deklaratoryjnej decyzji przez wojewodę.

Wojewoda podkreślił, że skoro ustawodawca w treści art. 73 p.w.u.r.a.p. wskazał zdarzenie, które powodując uszczerbek w dobrach oznaczonych podmiotów ma charakter prawnie relewantny i generuje odpowiedzialność podmiotów publicznych, zaś zdarzeniem tym jest odjęcie prawa własności, co nastąpiło 1 stycznia 1999 r., to ustalenie podmiotów uprawnionych do dochodzenia odszkodowania musi być skorelowane ze zdarzeniem powodującym szkodę. W sytuacji zatem gdy prawo własności zostało odjęte z mocy prawa właścicielom nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r. i to oni stosownie do zapisów art. 73 ust. 4 p.w.u.r.a.p. złożyli stosowny wniosek o ustalenie i wypłacenie odszkodowania z tego tytułu, to ich wniosek winien zostać rozpatrzony pozytywnie.

Wojewoda podkreślił odrębność kwestii przyznania odszkodowania od kwestii zagadnienia rzeczywistego skutku prawnego umów sprzedaży przedmiotowych nieruchomości.

Organ podniósł także, że w przedmiotowej sprawie strony umów sprzedaży przedmiotowych nieruchomości nie dokonały przelewu wierzytelności z tytułu odszkodowania za wywłaszczoną [...] stycznia 1999 r. nieruchomość. Wojewoda wskazał na prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że w sytuacji, kiedy w określonym przez ustawę terminie z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania wystąpił zarówno właściciel nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r. jak i późniejsi nabywcy nieruchomości, a strony aktu notarialnego sprzedaży nie zawarty umowy przelewu wierzytelności z tytułu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, to brak jest podstaw do uznania za zgodne z prawem ustalenia odszkodowania na rzecz nabywców nieruchomości oraz odmowy ustalenia odszkodowania dla spadkobierców właściciela nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r. (wyrok NSA z 11 lipca 2013 r., sygn.. I OSK 377/12, wyrok NSA z 26 września 2014 r. sygn. I OSK 2280/13). W konsekwencji Wojewoda uznał, ze skoro w sytuacji zbiegu wniosków o ustalenie i wypłatę odszkodowania, uprawnionym, o którym mowa w art. 73 ust. 4 p.w.u.r.a.p. jest podmiot, który legitymował się prawem własności w dniu 31 grudnia 1998 r., to tym bardziej w sytuacji braku wniosku nowonabywcy nieruchomości, właścicielem, o którym mowa w art. 73 ust. 4 p.w.u.r.a.p. jest właściciel nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r., który złożył stosowny wniosek.

W skardze do sądu B. i M. L. wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta zarzucając, że Wojewoda naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 73 ust. 1 i 4 p.w.u.r.a.p. poprzez jego błędną wykładnię sprowadzającą się do oceny, że tylko osoby będące właścicielami nieruchomości na dzień [...] grudnia 1998 r., które w okresie [...] stycznia 2001 r. – [...] grudnia 2005 r. złożyły wniosek o wypłatę odszkodowania, są osobami uprawnionymi do uzyskania tego odszkodowania, zaś uzyskanie odszkodowania przez nabywców wywłaszczonej nieruchomości bądź jej części możliwe jest tylko w sytuacji wyraźnej cesji wierzytelności o odszkodowanie i tylko w sytuacji złożenia wniosku przez nabywcę nieruchomości we wskazanym w ustawie terminie.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że organ błędnie odczytał treść powoływanych przez siebie orzeczeń sądów administracyjnych. Wbrew temu co twierdzi organ, z żadnego z tych wyroków nie wynika, że uprawnienie do odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną przysługuje wyłącznie właścicielowi nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r., nie zaś jej nowemu właścicielowi który ponosi realną szkodę z tytułu zajęcia nieruchomości. Wyroki NSA (m.in. z dnia 26 września 2014 r., sygn.. akt I OSK 2280/13, z 13 maja 2010 r. I OSK 257/10, z 9 kwietnia 2010 r. I OSK 145/10) należy odczytywać w ten sposób, że z żądaniem naprawienia szkody powstałej wskutek nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne może wystąpić nie tylko osoba będąca właścicielem takiej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., lecz również osoba, która po tym dniu nabyła własność tej nieruchomości w drodze czynności cywilnoprawnej i została ujawniona w księdze wieczystej tej nieruchomości.

Skarżący podkreślili, że choć na podstawie art. 73 ust. 1 c. dokonane zostało odebranie z mocy prawa nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, to jednak skutek w postaci ujawnienia tego odebrania prawa następował dopiero z chwil nabrania mocy ostateczności decyzji właściwego wojewody stwierdzającej i konkretyzującej przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Dopóki wojewoda nie wydał ww. decyzji, dopóty nie można było odmówić właścicielowi będącemu nim 31 grudnia 1998 r. prawa do dysponowania i obrotu nieruchomością, a nabywcy działającemu w zaufaniu do stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nie można było odmówić prawa do nabycia takiej nieruchomości. Ponadto żaden przepis nie określał wysokości wynagrodzenia za zbycie takiej nieruchomości; nie było więc żadnych przeszkód, aby cenę za zbycie nieruchomości można było określić mianem ceny rynkowej, a przynajmniej akceptowanej przez obie strony. Nabywca nieruchomości mógł nadal taką nieruchomość zbywać – do chwili wydania decyzji wojewody stwierdzającej nabycie jej przez podmiot publiczny. Z chwilą, kiedy decyzja ta stała się ostateczna, dotychczasowy właściciel definitywnie tracił prawo własności. Tym samym to ostatniemu właścicielowi powinno przysługiwać prawo do domagania się odszkodowania za nieruchomość utraconą na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a to dlatego, że poprzedni właściciele uzyskali ekwiwalent za zbycie prawa własności. Ponadto nabywcy nie wiedzieli o tym, że nastąpiło przejście własności części nabywanych nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa i nie mieli możliwości sprawdzenia tego, skoro treść księgi wieczystej mogła zostać zmieniona dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji w tym przedmiocie. Jeżeli – jak stwierdza organ, brak poinformowania nabywców przez sprzedających o przejściu części nieruchomości na Skarb Państwa nie miał znaczenia, albowiem nie było to działanie bezprawne, oznaczałoby to, że kupujący nie dość że nie został poinformowany przez sprzedającego o tym, że część nieruchomości nie jest własnością sprzedającego, ale Skarbu Państwa, to jeszcze mimo faktycznej straty poprzez zapłacenie za całość działki, nie może liczyć na odszkodowanie, ani też nie może dochodzić roszczeń na gruncie prawa cywilnego, skoro działanie sprzedającego było zgodne z prawem. Kupujący jest w takiej sytuacji pozbawiony jakiejkolwiek ochrony nabytych praw.

Skarżący podnieśli, że według konstytucyjnej zasady ochrony własności nie jest możliwe odebranie własności bez odszkodowania, dlatego za uprawnionego do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość, która z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przeszła na własność gminy należy uznać osoby, których prawo do tych nieruchomości zostało ujawnione w księdze wieczystej jako prawo własności w wyniku zawarcia umowy przeniesienia własności z poprzednimi właścicielami nieruchomości, albowiem te osoby faktycznie poniosły stratę.

Skarżący zwrócili uwagę, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawcy nabyli nieruchomość już po terminie do złożenia wniosku o odszkodowanie. Wniosek taki został złożony w ustawowym terminie przez poprzedniego właściciela, jednak w chwili wydania decyzji przez Wojewodę faktyczną szkodę ponieśli wnioskodawcy. Oni bowiem zapłacili za całą nieruchomość ujawnioną w księdze wieczystej, a więc de facto również część będącą własnością gminy, o czym wnioskodawcy nie wiedzieli, bo taka informacja nie wynikała z księgi wieczystej. Skoro więc poprzedni właściciele złożyli wnioski o odszkodowanie za utratę własności nieruchomości, za którą otrzymali zapłatę od wnioskodawców przy przenoszeniu własności tej nieruchomości, to prawa i obowiązki związane z tą nieruchomością (w tym roszczenie o wypłatę odszkodowania za wywłaszczone grunty) przeszły na nabywców (wnioskodawców). Złożenie wniosku w terminie przez poprzednich właścicieli było więc skuteczne względem nabywców.

Zdaniem skarżących także wskazania organu jakoby powinna nastąpić cesja wierzytelności w umowie sprzedaży są chybione. Organ błędnie ustalił, że sprzedający dali wyraz temu, że nie przenieśli swoich wierzytelności o odszkodowanie, skoro złożyli wniosek. Wniosek został złożony przed zawarciem umowy sprzedaży nieruchomości, zaś wydanie decyzji i wypłata odszkodowania nastąpiła po znacznym czasie od złożenia wniosku. Sam fakt przyjęcia pieniędzy przez sprzedającego nie może świadczyć o tym, że zachował on prawo do odszkodowania. Nie sposób też uznać za zasadne twierdzenia, że strony mogły zawrzeć umowę cesji wierzytelności przyszłych. Oczekiwanie, że kupujący na wszelki wypadek w każdej umowie sprzedaży nieruchomości zawrze umowę cesji przyszłych, bliżej nieokreślonych wierzytelności związanych z tą nieruchomością jest przesadzone i przede wszystkim niespotykane.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazują skarżący.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718; zwanej w skrócie "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd z urzędu. tj. nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę zaistniałe na etapie postępowania administracyjnego naruszenia prawa.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, sąd administracyjny czyni to w określonej kolejności. Stwierdzenie istnienia danego typu wad decyzji może bowiem eliminować potrzebę ustalania innych wad, co ma niewątpliwy wpływ na racjonalizację działalności kontrolnej sądu administracyjnego. W pierwszej kolejności Sąd bada ewentualne istnienie wad powodujących nieważność decyzji. Następnie kontroluje przestrzeganie przez organ administracji przepisów o postępowaniu administracyjnym (w zakresie określonym postanowieniami art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a.). Dopiero w ostatniej kolejności kontrolowane jest przestrzeganie przez organy administracyjne norm prawa materialnego (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska – " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 460 – 461).

Dokonując kontroli w powyższy sposób, Sąd nie dostrzegł naruszenia prawa powodującego nieważność zaskarżonej decyzji. Stwierdził natomiast, że organ uchybił wynikającemu z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy.

W postępowaniu administracyjnym organ rozstrzygał w przedmiocie prawa do odszkodowania za nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa, na podstawie art. 73 ust. 1 p.w.u.r.a.p, nieruchomości gruntowej położonej w T. przy ul. [...], w obrębie 55, oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,075 ha i działka nr [...] o powierzchni 0,0076 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...].

Co do zasady nie jest sporne pomiędzy stronami, że w pewnych warunkach prawo do odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, nabytą przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 p.w.u.r.a.p, może przysługiwać również osobie, która nie była wprawdzie właścicielem tej nieruchomości w dniu [...] grudnia 1998 r., ale po tym dniu, a przed wydaniem decyzji o której mowa w art. 73 ust. 3 p.w.u.r.a.p., zawarła umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w formie aktu notarialnego z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu [...] grudnia 1998 r., a ponadto została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej. Pogląd ten Sąd podziela (por. także wyrok NSA z dnia [...] stycznia 2010 r. sygn. akt I OPS 3/09).

Jednakże aby móc czynić merytoryczne rozważania odnośnie kwestii czy skarżącym w tej konkretnej sprawie przysługuje prawo do odszkodowania za wskazaną na wstępie nieruchomość, konieczne jest wcześniejsze wykazanie, iż rzeczywiście zawarli oni umowę nabycia ww. konkretnej nieruchomości tj. nieruchomości gruntowej położonej w T. przy ul. [...], w obrębie 55, oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,0075 ha i działki nr [...] o powierzchni 0,0076 ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...]. Tymczasem w aktach sprawy brak jest takiego aktu notarialnego. W aktach sprawy znajduje się jedynie wypis z rejestru gruntów wskazujący, że skarżący są współwłaścicielami działek nr 298 i nr [...] (k. 9 – 12 akt administracyjnych). Organ odwoławczy wskazał wprawdzie, że skarżący weszli w prawa właścicieli przedmiotowych nieruchomości w 2008 r., jednakże bez powołania się na konkretny akt notarialny znajdujący się w aktach sprawy.

Nawet przyjmując, że ów dokument jest stronom znany (brak jest sporu pomiędzy stronami w tej kwestii), Sąd nie mógł się z nim zapoznać. Dokument ów nie został przedstawiony także w postępowaniu przed Sądem; strona skarżąca przedstawiła wprawdzie Sądowi akt notarialny z dnia [...] kwietnia 2008 r., w którym skarżący występują jako nabywcy prawa własności lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w T. i związanego z nim udziału we własności nieruchomości wspólnej wpisanej do KW nr [...], jednakże nieruchomością tą nie są działki nr 299 i nr [...] ale działka nr [...].

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, a stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie uzupełniające dowody z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Powyższe uregulowania wiążą się z rolą sądu administracyjnego, który jest powołany do kontroli działalności organów administracji, nie może zatem zastępować organów w czynieniu podstawowych dla sprawy ustaleń faktycznych. Brak takich ustaleń nie kreuje zatem obowiązku Sądu prowadzenia własnego postępowania dowodowego, ale zobowiązuje Sąd do stwierdzenia, w ramach przeprowadzanej kontroli, iż to organ dopuścił się uchybienia ciążącego na nim obowiązku przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego.

Wskazane wyżej uchybienie organu przepisom art. 7 i 77 § 1 k.p.a. mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez stwierdzenie, że skarżący nie weszli w prawa właścicieli nieruchomości składającej się z działek nr [...], a tym samym nie mają interesu prawnego w toczącym się postępowaniu.

Powyższe czyni w istocie przedwczesnym odnoszenie się do zarzutów skargi. Należy jedynie zauważyć, że wskazywane orzecznictwo sądów administracyjnych odnosi się do sytuacji, w której zarówno osoba będąca w dniu [...] grudnia 1998 r. właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną jak też osoba, która w drodze aktu notarialnego nabyła prawa tegoż właściciela, złożyły lub miały możliwość złożenia wniosku o odszkodowanie w zakreślonym przez ustawodawcę terminie tj. do [...] grudnia 2005 r. W przedmiotowej sprawie – o ile przyjąć, że rzeczywiście skarżący nabyli prawa uprzedniego właściciela nieruchomości w roku 2008 – taką możliwość złożenia wniosku miały jedynie osoby będące właścicielami nieruchomości [...] grudnia 1998 r. Nie istnieje zatem, jak we wskazanych w sprawie orzeczeniach, problem ewentualnej konkurencji w prawie do odszkodowania pomiędzy właścicielem z dnia [...] grudnia 1998 r. i osobą, która nabyła prawa od owego właściciela w drodze aktu notarialnego, lecz problem, czy osobie, która z racji upływu terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie nie może własnym działaniem (tj. poprzez złożenie wniosku) wywołać skutku w postaci uzyskania odszkodowania, można przyznać takie odszkodowanie w wyniku postępowania wszczętego wnioskiem innej osoby (właściciela z dnia [...] grudnia 1998 r.). Zauważyć przy tym także należy, że interesy tych osób mogą być sprzeczne, jako że może toczyć się pomiędzy nimi spór, czy umowa pomiędzy nimi zawarta uwzględniała w uzgodnionej cenie wartość rynkową nieruchomości z pominięciem tej części nieruchomości, która została nabyta przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w oparciu o art. 73 ust. 1 p.w.u.r.a.p.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.

W ponownym postępowaniu organ winien rozstrzygnąć sprawę, po uzupełnieniu akt sprawy, stosownie do powyższego stanowiska Sądu.

O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348; z późn. zm.) biorąc pod uwagę wysokość wniesionego wpisu i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.