Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1119/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 78,  art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  pkt 1c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant Sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi W.B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżona decyzją z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C., powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 98, poz. 634 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...]r. odmawiającą przyznania p. W.B. płatności do gruntów rolnych na 2007 r.

W uzasadnieniu ustalił, iż [...]r. W.B. złożył wniosek o przyznanie na 2007 r. płatności do gruntów rolnych, płatności cukrowej oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. We wniosku zadeklarowano do jednolitej płatności obszarowej działki rolne [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] zlokalizowane na działkach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w gminie K., obręb O. Do płatności zadeklarowano powierzchnię [...] ha.

Po kontroli administracyjnej zawartych we wniosku danych i ujawnieniu nieprawidłowości Kierownik Biura Powiatowego Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa w P. wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień, bowiem suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej na działkach ewidencyjnych [...], [...], [...] była większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków występujących na tych działkach; działka nr [...] nie znajdował się w ewidencji gruntów, działka rolna [...] położona była na działkach ewidencyjnych, dla których podano błędne dane identyfikacyjne. Na działce rolnej [...] położone w S. stwierdzono tereny nieuprawnione do płatności.

[...]r. W. B. stawił się w Biurze Powiatowym w P. i złożył korektę wniosku oraz oświadczenie, iż rezygnuje ze złożenia wyjaśnień dotyczących działki nr [...]. Organ I instancji uwzględnił dokonaną korektę, jednak wobec niewyjaśnienia kwestii działki nr [...] i położonej na jej powierzchni działki rolnej [...] wykluczył z płatności całą tę działkę o powierzchni [...] ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a pozytywnie zweryfikowaną wyniosła [...]%. Dlatego wspomnianą decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. odmówił przyznania płatności na rok 2007 i wymierzył sankcję na podstawie art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. w ustanawiającego szczegółowe zastosowania Rozporządzenia nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz.WE nr L 345 z 20 listopada 2004 r.).

W odwołaniu od decyzji W.B. nie zgodził się z odmową przyznania mu płatności, tym bardziej, że to nie on ponosił winę za nieprawidłowe wypełnienie wniosku. Dane dotyczące działki nr [...] otrzymał wraz z częściowo wypełnionym wnioskiem z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wypełnił go do końca przy pomocy pracowników Ośrodka Doradztwa Rolniczego. Nikt nie poinformował go o nieprawidłowościach dających podstawę do wykluczenia płatności.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P., a odnosząc się zarzutów strony wskazał, iż wniosek o przyznanie płatności powinien być wypełniony zgodnie z przepisem § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. nr 46, poz. 310). Dlatego obowiązkiem organu I instancji było sprawdzenie m. in. prawidłowości danych dotyczących działki nr [...]. Podkreślił, iż w oświadczeniu z dnia [...]r. W. B. zrezygnował z wyjaśnienia stwierdzonych w stosunku do tej działki nieprawidłowości. Dlatego należało wykluczyć z dopłat powierzchnię objętą nieprawidłowościami. Zaznaczył również, iż to strona, w świetle art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego w toku postępowania powinna przedstawiać wszystkie dowody i składać wyjaśnienia pozwalające rozpoznać sprawę. Na niej spoczywa ciężar udowodnienia faktów, z których chce wywieść korzystne dla siebie skutki.

W konkluzji uznał, iż stronie nie przysługuje płatność do wykluczonej powierzchni.

W skardze skierowanej do sądu administracyjnego p. W.B., zarzucając powyższej decyzji naruszenie prawa oraz interesu skarżącego domagał się jej uchylenia. Powtórzył wyjaśnienia przytoczone już w odwołaniu. Podkreślił, iż sam wyjaśnił błąd jeszcze przed wypłaceniem mu dopłat.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej, a odnosząc się do podniesionych w niej zarzutów w całości podtrzymał argumentację przytoczoną już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do zapisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Dalej badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji wskazać należy, iż Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jest zobowiązany zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do innych aktów lub czynności, ale tyko takich, które zostały wydane lub podjęte w postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga i pod warunkiem, że jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia - art. 135 powołanej ustawy. Zatem należy podkreślić, iż niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi powoduje, że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego oraz że sąd ten powinien zawsze zbadać, czy przedmiot zaskarżenia mieści się w katalogu aktów lub czynności mogących podlegać zaskarżeniu. Natomiast określenie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W związku z tym występuje kwestia tożsamości sprawy administracyjnej. Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.

Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, iż w świetle art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

2. Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:

1) chmielu,

2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,

3) innych roślin

- położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Wskazane płatności przyznaje się, zgodnie z art. 18 cytowanej ustawy na wniosek rolnika, który należy złożyć w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin ten nie podlega przywróceniu.

Treść wniosku o przyznanie płatności uregulowana jest w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej oraz płatności uzupełniającej zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczy. Oświadczenia te obejmują przede wszystkim powierzchnię działek ewidencyjnych, w stosunku do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności oraz informacje o sposobie wykorzystania działek rolnych z podaniem w szczególności oznaczenia działki rolnej oraz grupy upraw.

W świetle zaś art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 do dnia 31 maja rolnik ma prawo z własnej inicjatywy złożyć na urzędowym formularzu zmianę do wniosku. Zmiana taka obejmuje: dodanie nowych działek ewidencyjnych i rolnych, zmianę już zadeklarowanych danych w tym m.in. zmianę powierzchni zadeklarowanych działek, zmianę grupy upraw, zmianę użytkowania działki rolnej.

Podkreślić wreszcie przyjdzie, że powołane rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w § 2 ust. 1 wskazuje na powinność producenta rolnego, aby jego wniosek o przyznanie płatności spełniał m.in. wymogi określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, odnoszące się do podania, z wyłączeniem adresu. W świetle art. 64 § 2 k.p.a., który dotyczy kwestii usuwania mankamentów formalnych wniosku, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wynikałoby stąd, iż na organie ciąży obowiązek sprawdzenia, czy producent rolny we wniosku o przyznanie płatności wskazał wszystkie dane szczegółowo wymienione w powołanym rozporządzeniu. Natomiast przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, odnoszące się do podania, nie obarczają organu obowiązkiem dopilnowania, aby wniosek (podanie) strony w optymalnym stopniu uwzględniał jego interesy ekonomiczne wynikające z przepisów prawa. Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie organ administracji nie miał obowiązku, na etapie składania wniosku, badania istnienia, statusu prawnego, powierzchni działki rolnej nr [...]. Chociaż budzi zdziwienie fakt, że na formularzu wniosku umieszczono tę działkę, skoro, jak później w trakcie kontroli organ stwierdził, że takiej działki nie ma. Skąd zatem wzięła się na druku? Podkreślić jednak w tym miejscu należy, że odpowiedzialność za treść merytoryczną wniosku ponosi producent rolny, m.in. także za skutki zgłoszenia danych niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy.

Pamiętać także należy,, jak zostało to opisane w powszechnie dostępnej dla producentów rolnych instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, sam wypis z ewidencji gruntów ma jedynie charakter pomocniczy, ułatwiający wypełnienie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. Wynika to z faktu, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są często nieaktualne i nie odzwierciedlają stanu, w jakim znajdują się poszczególne działki rolne (zobacz wyrok I SA/Sz 319/09 z 15 lipca 2009 r.).

Dalej wyjaśnić przyjdzie, że w myśl art. 2 pkt 1 w/w ustawy, działka rolna w pojęciu ustawy oznacza działkę w rozumieniu art. 2 pkt 1a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.),, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha – w przypadku Polski 0,3ha. Podobnie pojęcie działki rolnej zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76). Natomiast zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), działka ewidencyjna stanowi ciągły obszar gruntu położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje, m.in. informacje dotyczące gruntów, ich położenia, granic powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów.

Działki rolne mogą być zlokalizowane tylko na niektórych użytkach rolnych, co oznacza, że nie są to tożsame pojęcia. Tym samym nie można pojęcia działki ewidencyjnej bez względu na znajdujący się na niej rodzaj użytku rolnego traktować jako równoznacznego z pojęciem działki rolnej. To rolnik decyduje ile działek rolnych, o jakiej wielkości i z jakim rodzajem uprawy, położonych na jakich działkach ewidencyjnych zgłosi we wniosku o płatności. Dane dotyczące działek ewidencyjnych umożliwiają jedynie ustalenie i zlokalizowanie położonych na nich działek rolnych. Tym samym błędne wskazanie numerów ewidencyjnych rzeczywiście uprawianych działek rolnych nie może pozbawiać rolnika dopłat.

Bezspornym jest, że źródłem wszelkich danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek strony o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzanie kontroli na miejscu i weryfikacja wyjaśnień wnioskodawcy. Zgodnie z art. 22 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 118/2004 z 23 stycznia 2004 r., zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 2419/2001, powierzchnia działek rolnych jest ustalana na podstawie wszelkich odpowiednich metod wyznaczonych przez właściwy organ. Kontrola na miejscu i wykonywanie w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. Nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne, bowiem to do tych terenów przysługują płatności obszarowe. O obszarze działek rolnych decydują rolnicy, a weryfikuje się go za pomocą, m.in. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń.

W myśl art. 143b rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia bezpośredniego nowe państwa członkowskie mogą najpóźniej w dniu przystąpienia zadecydować o zastąpieniu płatności bezpośrednich w okresie stosowania, o którym mowa w ust. 9, jednolitą płatnością obszarową obliczaną zgodnie z przepisami ust. 2, z wyjątkiem pomocy z tytułu uprawy roślin energetycznych określonej w tytule IV rozdział 5.

Jednolita płatność obszarowa jest wypłacana raz w roku. Jest ona obliczana poprzez podzielenie rocznej koperty finansowej ustalonej zgodnie z ust. 3 przez obszar użytków rolnych każdego z nowych Państw Członkowskich ustalony zgodnie z ust. 4 art. 143b.

Obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie, oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję.

Wykorzystywane użytki rolne oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe tak jak zostały ustalone przez Komisję (EUROSTAT) dla jej celów statystycznych.

Do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych przewidziana w art. 88.

Minimalna powierzchnia kwalifikujących się obszarów na gospodarstwo rolne, co do której można składać wniosek o płatności wynosi 0,3 ha. Jednakże, każde nowe Państwo Członkowskie może podjąć decyzję, na podstawie obiektywnych kryteriów i po zatwierdzeniu przez Komisję, o ustanowieniu wyższej minimalnej powierzchni na poziomie nieprzekraczającym 1 ha.

Nadto w myśl art. 138 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zastosowania Rozporządzenia nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz.WE nr L 345 z 20 listopada 2004 r.) z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę.

Jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy.

Jeżeli ta różnica przekracza 50 %, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę.

Jeżeli różnice między obszarem zadeklarowanym, a wyznaczonym wynikają z nieścisłości popełnionych umyślnie, to pomoc, do jakiej rolnik byłby uprawniony, nie jest przyznawana za przedmiotowy rok kalendarzowy.

Ponadto, jeżeli taka różnica przekracza 20 % wyznaczonego obszaru, to rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w trakcie trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę.

Na potrzeby ustalenia obszaru wyznaczonego w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 zastosowanie ma art. 143b ust. 6 oraz art. 143b ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, oraz art. 137 niniejszego rozporządzenia.

Przepisy te nastręczały organom administracyjnym problemy interpretacyjne. Ich prawidłowe zastosowanie warunkowało jednak ustalenie pełnego stanu faktycznego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: "Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej". Wyrazem oceny zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego są ustalenia faktyczne formułowane w kończącej postępowanie decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 k.p.a.). W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa

Zastrzeżenia Sądu dotyczą umotywowania rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia powierzchni wyłączonej z płatności. Organ odwoławczy podzielając ustalenia w tej kwestii zawarte w zaskarżonej doń decyzji, wskazał jedynie, iż areał wyłączony z płatności ustalono na podstawie ustaleń kontroli administracyjnej wniosku i złożonych przez skarżącego wyjaśnień. Do akt nie dołączono żadnych zdjęć, wskazań ortofotomapy czy innych map obrazujących sporną działkę [...]. Nie wiadomo ze zgromadzonego materiału, czy grunt, któremu przypisano numer ewidencyjny [...] działki istnieje, czy też nie, czy jest rolniczo wykorzystywany przez skarżącego, czy też nie. Nie wyjaśniono, kiedy skarżący w korekcie wniosku dokonał skreślenia działki ewidencyjnej nr [...] z działki rolnej [...]. Tym samym Sąd nie ma możliwości pełnej oceny zaskarżonej decyzji.

Zaznaczyć należy, że płatności obszarowe są przyznawane w drodze decyzji, w których określa się również zmniejszenia płatności obszarowych, w tym także w kolejnych latach, jeżeli zmniejszenia te wynikają z przepisów Unii Europejskiej wskazanych w ustawie. Decyzja jest wydawana po wyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego, którego to ustawowego obowiązku organ niedopełnił w niniejszej sprawie.

Dalej zauważyć należy, że z jednego z głównych założeń i celów wspólnej polityki rolnej, wyrażonego w pkt 21 preambuły do rozporządzenia nr 1782/2003 wynika, iż "Systemy wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej przewidują bezpośrednie wsparcie dochodowe mające na celu, w szczególności, zapewnienie odpowiedniego standardu życia dla społeczności rolniczej Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać niewłaściwemu rozdysponowaniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności wspierających rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne do uzyskania takich płatności". Z przytoczonej reguły można wnosić, że w sytuacji gdy stosowny wniosek został złożony w terminie, odmowa przyznania płatności, co do zasady, powinna dotyczyć celowych błędów i niezgodności. Dlatego tak istotne w rozpoznawanej sprawie było ustalenie rzeczywistego charakteru ujawnionej niezgodności i tego, kto ją spowodował, zwłaszcza w kontekście art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Nr 1782 stanowiącego, że w przypadku niezastosowania się do wymogów podstawowych w zakresie zarządzania lub do zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w jakimkolwiek momencie w danym roku kalendarzowym (zwanym dalej "danym rokiem kalendarzowym"), i gdy taka niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania bezpośrednio ze strony rolnika składającego wniosek o pomoc w danym roku kalendarzowym, rolnikowi temu zmniejsza się lub anuluje - zgodnie z zasadami szczegółowymi ustanowionymi na mocy art. 7 - całkowitą kwotę przyznawanych płatności bezpośrednich. Zmniejszenia lub wykluczenia, o których mowa w ust. 1, mają zastosowanie wyłącznie, jeżeli niezgodność dotyczy:

a) działalności rolniczej; lub

b) gruntów rolnych należących do gospodarstwa, włączając w to działki odłogowane.

Rolnik jest powiadamiany o wszelkich ustaleniach oraz o działaniach naprawczych, jakie powinien podjąć. W odpowiednio uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o niestosowaniu zmniejszenia, jeżeli z uwagi na swoją wagę, zakres i trwałość przypadek niezgodności może być uważany za drobny. Jednak przypadków niezgodności stanowiących bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt nie należy uznawać za drobne (art. 7). Jeżeli rolnik nie podjął natychmiastowego działania naprawczego, które ma usunąć stwierdzoną niezgodność, właściwy organ podejmuje wymagane działania, które mogą, w odpowiednich przypadkach, zostać ograniczone do kontroli administracyjnej, zapewniające podjęcie przez rolnika działań naprawczych zmierzających do usunięcia stwierdzonej niezgodności. Rolnik jest powiadamiany o wszelkich ustaleniach dotyczących drobnych niezgodności oraz działaniach naprawczych, jakie powinien podjąć. W przypadku umyślnej niezgodności, procent zmniejszenia wynosi zasadniczo nie mniej niż 20 %, a nawet może prowadzić do całkowitego wykluczenia z jednego lub kilku systemów pomocowych i obowiązywać przez jeden rok lub kilka lat kalendarzowych.

W ust. 26 preambuły do rozporządzenia nr 796 stwierdzono, że jeśli wnioski pomocowe zawierają oczywiste błędy, powinna istnieć możliwość ich skorygowania w każdym momencie. Tym samym organ winien rozważyć czy w przedmiotowej sprawie nie zaistniał taki przypadek. Przemawia za takim poglądem zapis artykuł 68 tego rozporządzenia, który określa wyjątki od stosowania obniżek i wyłączeń, a który stanowi w ustępie 1, że obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1 (w tym sankcje z art. 51), nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Informacje podane przez rolnika określone w akapicie pierwszym powodują, że wniosek pomocowy jest dostosowywany do rzeczywistej sytuacji.

Na koniec podkreślić należy, iż płatności przyznawane są do powierzchni gruntów rolnych – działek rolnych spełniających wszystkie wymagania. Jeżeli część powierzchni gruntu wchodzącego w skład działki rolnej nie spełnia kryteriów, to w ocenie Sądu tylko ta część powierzchni podlega wykluczeniu, a nie cała działka rolna, chyba, że pozostała część nie osiągnęła minimalnej wielkości działki rolnej.

Mając na względzie powyższe wywody Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja była przedwczesna, a tym samym wydaną ją z naruszeniem prawa procesowego (art. 3 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach oraz art. 7, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 kpa), które mogło wpłynąć na wynik sprawy i wadliwe zastosowanie prawa materialnego, co w konsekwencji mogło pozbawić rolnika płatności w części lub całości, czy zastosowania wyższej sankcji. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało ją uchylić, a na podstawie art. 152 ostatnio powołanej ustawy wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu.

Wskazania co do dalszego biegu sprawy wynikają bezpośrednio z rozważań przedstawionych przez Sąd.