Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 567/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Sz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 424/19 w sprawie ze skargi M. Sz. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 lipca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 424/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. Sz. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...].

Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.

Pismem z [...] listopada 2016 r. I. K.-H., właścicielka działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...] m. st. Warszawy, wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] nakazującą rozbiórkę ogrodzenia posesji przy ul. [...] w pasie ul. [...] oraz ul. [...] w W. na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...]. Wyjaśniła, że od [...] maja 2005 r. jest właścicielką ww. działki, zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z [...] stycznia 2015 r. (sygn. V Ca 1098/14), zmieniającym postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w W. z [...] listopada 2013 r. (sygn. I Ns 365/12), jednak nie brała udziału w postępowaniu objętym wnioskiem o wznowienie.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta stołecznego Warszawy (zwany dalej "PINB") wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] PINB odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "WINB") decyzją z [...] grudnia 2018 r. uchylił decyzję PINB z [...] października 2018 r. w całości i na podstawie art. 151 § 2 k.p.a, w związku z art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a., stwierdził, że decyzja PINB z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa i jednocześnie odmówił uchylenia tej decyzji z uwagi, że zapadłaby decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej.

W uzasadnieniu decyzji WINB wyjaśnił, że żądanie wznowienia postępowania zostało oparte o przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. We wniosku powołano się na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z [...] stycznia 2015 r., sygn. akt V Ca 1098/14, zmieniające postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w W. z [...] listopada 2013 r., sygn. akt I Ns 365/12 poprzez stwierdzenie, że [...] maja 2005 r. R. M. H. i I. T. K.-H. nabyli w drodze zasiedzenia do majątku wspólnego własność nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] róg ul. [...], składającej się z działki nr ewid. [...] z obrębu [...] o powierzchni 29,00 m2. Spadek po R. H. odziedziczyła w całości żona I. K.-H.

Organ wyjaśnił również, że w sytuacji, kiedy zaszły co prawda przesłanki wznowienia, lecz jednocześnie wystąpiły przesłanki negatywne z art. 146 k.p.a., właściwy organ wydaje decyzję stwierdzającą wydanie kontrolowanej decyzji z naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie zdaniem WINB taką przyczyną jest fakt, iż w ramach postępowania wznowieniowego zapadłaby decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że o prawidłowości zastosowania w przedmiotowej sprawie trybu naprawczego określonego w przepisach art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane przesądził WSA w Warszawie w wyroku z 6 września 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 883/13. W wyroku tym sąd administracyjny wyraził też pogląd, że decyzja PINB nr [...] nie musiała być poprzedzona decyzją podjętą przez organy konserwatorskie, a pogląd ten jest wiążący dla organów orzekających w sprawie. Organ odwoławczy wskazał także, iż Sąd w uzasadnieniu powołanego wyroku z 6 września 2013 r. jednoznacznie stwierdził, iż nakazem rozbiórki wynikającym z decyzji PINB nr [...] objęte nie jest całe ogrodzenie posesji położnej przy ul. [...] w W., usytuowane na terenie działek nr [...] i [...] z obrębu [...], lecz jego fragment od strony drogi publicznej, tj. od strony ul. [...] oraz ul. [...] w W. Jak wynika z treści decyzji PINB nr [...], nakaz rozbiórki został orzeczony z tego względu, że inwestycja jest sprzeczna z § 135 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części terenu [...], zatwierdzonego uchwałą Rady m.st. Warszawy nr [...][...] z [...] października 2006 r. Niezgodność części inwestycji budowlanej z obowiązującymi przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazuje na brak możliwości doprowadzenia ogrodzenia usytuowanego na terenie działki nr ewid. [...], w liniach rozgraniczających tereny komunikacji na skrzyżowaniu ul. [...] i ul. [...] w W., do stanu zgodnego z prawem, co uzasadnia wydanie w tym zakresie nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku ust. 7 ustawy Prawo budowlane. W ocenie WINB w sprawie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a. jednak nie można było uchylić decyzji z uwagi na fakt, iż we wznowionym postępowaniu zapadłaby decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej.

Dodatkowo WINB zaznaczył, że w sprawie upłynął pięcioletni termin, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. Termin ten ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby została wydana z naruszeniem prawa.

WINB wyjaśnił ponadto, że w prawa i obowiązki I. K.-H. w trakcie trwania postępowania wszedł M. Sz., co potwierdza akt notarialny Repertorium A Nr [...] z [...] czerwca 2018 r. Zatem aktualnie stroną postępowania jest M. Sz.

W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego M. Sz. zarzucił decyzji WINB naruszenie:

- art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącego w odwołaniu, co skutkowało nieuwzględnieniem istotnych okoliczności, w szczególności daty budowy ogrodzenia;

-art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których dowodom przedstawionym przez stronę odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

- art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, dowolne interpretowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji brak istotnych, dla sprawy ustaleń zwłaszcza w zakresie daty budowy ogrodzenia będącego przedmiotem nakazu rozbiórki;

- zasad ogólnych postępowania wyrażonych w art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

- art. 8 k.p.a., polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niewpływający na pogłębianie zaufania obywateli do władzy publicznej;

- art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z art. 39 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji nieuzyskanie przez organ wymaganej zgody organu konserwatorskiego przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 lipca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że decyzja PINB z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] była wcześniej badana w postępowaniu nieważnościowym, w którym został wydany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 883/13. W wyroku tym sąd administracyjny przesądził, że decyzja nakazująca rozbiórkę nie musiała być poprzedzona wydaniem decyzji przez organy konserwatorskie. Dokonanie takiej oceny prawnej przez WSA w wyroku z 6 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 883/13 wyłącza możliwość ponownego prowadzenia postępowania w tym zakresie z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a. Użyty w tym przepisie zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. Innymi słowy, kiedy mowa o "sprawie", chodzi w danym wypadku o konkretną sytuację faktyczną, w której wzajemne uprawnienia i obowiązki indywidualne określonego podmiotu (lub podmiotów) oraz administracji publicznej podlegają prawnej kwalifikacji na podstawie obowiązujących przepisów materialnego prawa administracyjnego.

Dlatego też Sąd jako niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z art. 39 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy zostało już bowiem przesądzone prawomocnym wyrokiem sądu, że decyzja PINB z [...] listopada 2011 r. nie musiała być poprzedzona wydaniem zezwolenia na roboty rozbiórkowe przez organy konserwatorskie. Nieuzasadnione są zdaniem Sądu również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie braku wyczerpujących ustaleń faktycznych, ponieważ w rozpoznawanej sprawie również zostało już przesądzone prawomocnym wyrokiem sądu, że objęte nakazem rozbiórki roboty budowlane polegały na wykonaniu nowego ogrodzenia w miejsce wcześniej istniejącego (odbudowie), a nie na remoncie istniejącego ogrodzenia. Roboty te zostały wykonane w 2011 r., w ramach przebudowy, rozbudowy i remontu budynku mieszkalnego, dla którego wydano decyzję o pozwoleniu na budowę z [...] października 2010 r. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje zatem ustalenie kiedy zostało wybudowane ogrodzenie istniejące wcześniej.

W skardze kasacyjnej M. Sz. zarzucił ww. wyrokowi:

- naruszenie art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Sąd I instancji, że zarówno organ, jak i Sąd I instancji był na gruncie niniejszej sprawy związany oceną prawną oraz wskazaniami co do zakresu wykonanych robót budowlanych i ich kwalifikacji oraz oceny konieczności uzyskania zgody organu konserwatorskiego wyrażonymi w wyroku z dnia 6 grudnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 883/13 w wyniku nieprawidłowego przyjęcia, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa i mamy do czynienia z tą samą sprawą administracyjną, w wyniku czego znajduje zastosowanie art. 153 p.p.s.a., w sytuacji gdy w sprawie zaszła istotna zmiana okoliczności w zakresie właściciela nieruchomości, tym samym nie można mówić o tożsamości podmiotowej oraz o tej samej sprawie administracyjnej, do której art. 153 p.p.s.a. ma zastosowanie, co skutkowało podjęciem błędnego rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku;

- naruszenie art. 145 § 1 pkt I lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że na gruncie niniejszej sprawy przed wydaniem decyzji rozbiórkowej nie zachodziła konieczność uzyskania przez organ zgody organu konserwatorskiego oraz że doszło do odtworzenia nowego ogrodzenia w miejsce starego, a nie do remontu istniejącego już ogrodzenia, co skutkowało podjęciem błędnego rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że związanie wynikające z art. 153 p.p.s.a. przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego. Zatem wskazany przepis ma zastosowanie w sprawie tożsamej pod względem przedmiotowym oraz podmiotowym. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Związanie w sprawie, o czym stanowi art. 153 p.p.s.a., oznacza związanie w sprawie, której elementy stanu faktycznego i prawnego pozostają niezmienne. W przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmieniają się okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawa, do której zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania. W sytuacji, jeśli zmienią się istotne okoliczności faktyczne, nie można mówić o tej samej sprawie administracyjnej do której art. 153 p.p.s.a. ma zastosowanie. Do istotnych okoliczności faktycznych z całą pewnością należy ustalenie faktyczne w zakresie tego, kto i w jakiej dacie dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości będącej przedmiotem danego postępowania, a zatem kto jest jej właścicielem.

Sąd I instancji wyszedł z błędnego założenia, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 153 p.p.s.a. Jak pośrednio wynika z pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji z góry uznał, że w sprawie zachodzi tożsamość przedmiotowa i ma zastosowanie art. 153 p.p.s.a., a co do tożsamości podmiotowej nie poczynił w uzasadnieniu żadnych uwag. Sąd I instancji przyjął, że stan faktyczny nie uległ żadnej zmianie od 2013 r. W zaskarżonym wyroku brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do przedmiotowej kwestii, a także oceny prawnej skutków, które wynikły z orzeczenia sądowego dotyczącego zasiedzenia dla obecnie rozpoznawanej sprawy. Sąd I instancji nie zwrócił uwagi na fakt, że w wyniku zasiedzenia nastąpiła zmiana w zakresie osoby mającej tytuł prawny do nieruchomości. Zatem na gruncie niniejszej sprawy przede wszystkim nie można było uznać, że zachodzi tożsamość podmiotowa, w wyniku czego art. 153 p.p.s.a. nie mógł mieć zastosowania. W dacie decyzji rozbiórkowej za właścicieli (działki [...]) uznawano M. O. oraz A. B. - O., natomiast co do działki [...] przyjmowano, że właścicielem jest [...]. Wskazane powyżej osoby były adresatami decyzji rozbiórkowej. A. B. - O. i M. O. mieli przymiot strony także w toczących się w okresie późniejszym postępowaniach, w tym toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej, w wyniku którego doszło do wydania wyroku z 2013 r. W wyniku wydania orzeczenia sądowego w 2015 r. o zasiedzeniu nieruchomości przez inną osobę niż M. O. i A. B. - O., nastąpiła następcza zmiana właściciela, a zatem podmiotu będącego adresatem obowiązków wynikających z decyzji rozbiórkowej. Takiej następczej zmiany, która nastąpiła na skutek wydania orzeczenia o zasiedzeniu nieruchomości obejmującego okres ponad 10 lat wstecz, nie można uznać za następstwo prawne. Skoro zmienił się właściciel nieruchomości to nie można mówić o tożsamości podmiotowej, a zatem o niezmienionym stanie faktycznym. Skoro zaszła istotna zmiana w stanie faktycznym, to nie zachodzi tożsamość podmiotowa, co uniemożliwia uznanie rozpoznawanej sprawy oraz sprawy, w wyniku której wydano wyrok z 2013 r. za tę samą sprawę administracyjną. W związku z tym art. 153 p.p.s.a. nie może mieć zastosowania. Sąd I instancji zatem był zobowiązany do dokonania nowej oceny prawnej zarówno w zakresie okoliczności kwalifikacji wykonanych robót budowlanych oraz konieczności uzyskania zgody konserwatorskiej w postępowaniu dotyczącym nakazu rozbiórki.

Nieprawidłowa ocena dotycząca konieczności zastosowania art. 153 p.p.s.a. spowodowała popełnienie szeregu innych błędów przez Sąd I instancji. Po pierwsze decyzja rozbiórkowa winna być poprzedzona wydaniem decyzji przez organy konserwatorskie. Ogrodzenie znajduje się na terenie objętym ochroną konserwatorską, a willa wraz z ogrodem znajdujące się na nieruchomości stanowią zabytek wpisany do rejestru zabytków. Pomimo, iż postępowanie regulowane wymienionym ostatnio przepisem ma charakter naprawczy, to sposób doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, albo niewpisanych do takiego rejestru lecz objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zależy od stanowiska wojewódzkiego konserwatora zabytków.

W skardze kasacyjnej zakwestionowano również stanowisko Sądu I instancji w zakresie tego, że data budowy istniejącego wcześniej ogrodzenia nie ma znaczenia na gruncie niniejszej sprawy. Organ rozpatrzył sprawę ogrodzenia wyłącznie w świetle ustaleń wynikających z aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem stosownie do wskazań zawartych w wiążącej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów z dnia 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13 organy powinny uwzględnić przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Jeżeli kwestionowane roboty budowlane zostały zrealizowane w sposób niesprzeczny z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie jego budowy to należy uznać, że brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok.

Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 153 w zw. z art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Norma zawarta w art. 153 p.p.s.a. ma charakter doniosły i bezwzględnie obowiązujący. Oznacza bowiem, że ani organy administracji publicznej, ani sądy orzekające ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniach sądu, gdyż są nimi związane. Jego zasięgiem oddziaływania objęte zostają również wszystkie przyszłe – ewentualne – postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Natomiast zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. Innymi słowy, kiedy mowa o "sprawie", chodzi w danym wypadku o konkretną sytuację faktyczną, w której wzajemne uprawnienia i obowiązki indywidualnie określonego podmiotu (lub podmiotów) oraz administracji publicznej podlegają prawnej kwalifikacji na podstawie obowiązujących przepisów materialnego prawa administracyjnego (zob. wyrok NSA z 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1327/17; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślenia dodatkowo wymaga, że ocena prawna i wskazania zawarte w orzeczeniu sądu tracą moc w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana – po wydaniu orzeczenia sądowego – istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 1802/17; http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

Autor skargi kasacyjnej stoi na stanowisku, że w sprawie doszło do zmiany istotnych okoliczności faktycznych uzasadniających odstąpienie od związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a. Oceny tej nie podziela Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę. Otóż wskazać trzeba, że zmiana właściciela nieruchomości w żaden sposób nie może świadczyć o dezaktualizacji oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 grudnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 883/13 w zakresie charakteru wykonanych robót, czasu ich wykonania, a także dokonanej wykładni przepisów prawa. Podkreślić trzeba, że zmiana okoliczności faktycznych mogących uzasadniać odstąpienie od zasady wynikającej z art. 153 p.p.s.a., musi mieć taki charakter, iż ocena prawna dokonana przez Sąd w prawomocnym wyroku staje się nieaktualna, nieprzystająca do nowych okoliczności faktycznych sprawy. Takiej zmiany okoliczności faktycznych sprawy nie dostrzega Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie. Nie sposób bowiem uznać, iż zmiana właściciela nieruchomości powoduje konieczność odstąpienia od związania wyrokiem Sądu w zakresie w jakim Sąd ten ocenił zakres wykonanych robót i ich kwalifikację, a także brak konieczności uprzedniego uzyskania decyzji organu konserwatorskiego. Zwrócić trzeba uwagę, że wyrok o sygn. sygn. akt VII SA/Wa 883/13 nie był kwestionowany ani w zwykłym toku instancji, ani też w trybie nadzwyczajnym. Zatem podważanie oceny prawnej dokonanej w tym wyroku w obecnym postępowaniu nie jest dopuszczalne z uwagi na to, że korzysta ona z przymiotu prawomocności i wobec tego wiąże na zasadzie art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a.

W konsekwencji niezasadny okazał się również drugi z zarzutów skargi kasacyjnej. Skoro bowiem Sąd I instancji trafnie uznał, że w niniejszej sprawie związany był oceną prawną wynikającą z wyroku sygn. akt VII SA/Wa 883/13, to brak było podstaw, by we wznowionym postępowaniu dokonywać ponownej oceny zakresu wykonanych robót i ich kwalifikacji, konieczności uprzedniego uzyskania decyzji organu konserwatorskiego i w konsekwencji również orzeczenia nakazu rozbiórki.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej