Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1108/96
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1997-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 4
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Teza: Przepis art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ dopuszcza zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu wydatków poniesionych w poprzednim roku podatkowym, jednakże pod warunkiem, że ich zarachowanie w tamtym poprzedzającym roku, nie było możliwe.

TEZY

Przepis art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ dopuszcza zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu wydatków poniesionych w poprzednim roku podatkowym, jednakże pod warunkiem, że ich zarachowanie w tamtym poprzedzającym roku, nie było możliwe.


SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie określenia należnego podatku dochodowego.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w S. decyzją z dnia 9 stycznia 1996 r. na podstawie art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ art. 27 w związku z art. 1 i 2 ust. 8, art. 15 ust. 4, art. 16 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 46 i 46b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ - określił dla Spółki z o.o. "E." w G. należny podatek dochodowy od osób prawnych za 1994 r. w wysokości 384.496.000 zł starych złotych.

W uzasadnieniu tej decyzji organ podatkowy I instancji podał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalono wysokość przedmiotowego podatku w następujący sposób:

- przychody 198.445.870.000 zł,

- koszty uzyskania przychodu 197.484.630.000 zł,

- dochód 961.240.000 zł,

- podstawa opodatkowania 961.240.000 zł,

- należny podatek wg stawki 40 proc. 384.496.000 zł,

- zadeklarowana strata 0 zł,

- podatek należny do wpłaty 384.496.000 zł.

Różnica w kwocie należnego podatku powstała wskutek nie zarachowania do przychodów w 1994 r. kwoty 7.227.100 zł z tytułu dodatnich różnic kursowych, co jest niezgodne z art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Ponadto zawyżono koszty uzyskania przychodów o wydatki w kwocie 301.724.000 zł stanowiące wydatki inwestycyjne, co narusza art. 16 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy oraz w kwocie 1.062.227.000 zł dotyczącej należnego od importu usług transportowych podatku od towarów i usług co jest niezgodne z art. 16 ust. 1 pkt 46b cyt. ustawy.

Zawyżono także przedmiotowe koszty o wydatki dotyczące 1993 r. w kwocie 204.747.000 zł co jest niezgodne z art. 15 ust. 4 cyt. ustawy, ponieważ koszty uzyskania przychodów można odliczyć jedynie w roku podatkowym którego dotyczą.

Podwyższenie straty z tytułu likwidacji towarów o naliczony podatek od towarów i usług w kwocie 107.287.600 zł zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 46 cyt. ustawy również nie jest kosztem.

W odwołaniu od tej decyzji Spółka "E." wniosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładni przepisów art. 15 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych art. 9 i art. 40 par. 2 Kpa, poprzez pominięcie ustanowionego w sprawie pełnomocnictwa, co powoduje, że doręczenie decyzji z dnia 24 stycznia 1996 r. jest nieskuteczne i nie może wywoływać ujemnych skutków dla skarżącego.

Skarżący wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu warzywami i owocami.

Zdaniem odwołującego się decyzja organu I instancji jest błędna z następujących powodów.

Art. 15 ust. 4 cyt. ustawy formułuje generalną zasadę wg której potrącenie kosztów uzyskania przychodów może nastąpić jedynie w roku podatkowym, którego koszty te dotyczą, jednak ten sam przepis wskazuje przypadek, w którym podatnik może odstąpić od tej zasady i uprawniony jest do potrącenia kosztów uzyskania przychodu w roku, w którym koszty te zostały poniesione, czyli w roku następnym po roku podatkowym, w przypadku gdy zarachowanie kosztów uzyskania przychodu nie było możliwe w danym roku podatkowym.

Sytuacja taka - zdaniem odwołującego się - wystąpiła właśnie w stanie faktycznym niniejszej sprawy, co w pełni uzasadnia potrącenie w 1994 r. wydatków związanych z transportem, zakupem paliwa oraz z tytułu zapłaty za telefon, poniesionych w 1993 r. Nieuzasadnione są również zarzuty organu I instancji dotyczące naruszenia przez Spółkę przepisów art. 16 ust. 1 pkt 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 46b ustawy.

Zaistniałe w tym zakresie wątpliwości były konsultowane w Urzędzie Skarbowym w P. właściwym przed zmianą siedziby kontrolowanej Spółki, w związku z czym organ ten naruszył zasadę określoną w art. 9 Kpa.

Izba Skarbowa w P., decyzja z dnia 30 maja 1996 r. - utrzymała w mocy zaskarżona decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania Spółki "E.".

W szczególności Spółka do kosztów uzyskania przychodów w 1994 r. włączyła wydatki poniesione w 1993 r. dotyczące transportu, zakupu paliwa, szamponu do mycia samochodu i opłat za telefon. Przeprowadzona kontrola wykazała, że wydatki te dotyczące faktur z dnia 25.11.1993 r., z dnia 8.07.1993 r. i z dnia 31.07.1993 r. na łączną kwotę 204.747.000 zł, a nadto stwierdzono, że nie było przeszkód w ujęciu tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w 1993 r. Osoba odpowiedzialna za rozliczenie podatku dochodowego od osób prawnych nie potrafiła podać przyczyny nie ujęcia tych wydatków w 1993 roku.

Zdaniem organu odwoławczego w sytuacji Spółki "E." nie wystąpiła niemożność zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu w 1993 r. przedmiotowych wydatków, bowiem zostały one poniesione w drugiej połowie 1993 r. jednakże nie zostały zarachowane pomimo otrzymania stosownych faktur.

Z przedstawionego materiału dowodowego wynika, że Spółka za koszt uzyskania przychodu uznała wydatki związane z kosztem transportu w związku z zakupem środków trwałych.

W myśl par. 31 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości /Dz.U. nr 10 poz. 35 ze zm./ wartość początkową środków trwałych ujmuje się w księgach rachunkowych w wysokości ceny nabycia. Stosownie do przepisu par. 2 pkt 19 cyt. rozporządzenia przez cenę nabycia rozumie się cenę zakupu powiększona o koszty związane bezpośrednio z zakupem a w szczególności koszty transportu.

Przepis art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych stanowi, iż kosztem uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Przepisy art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowią o wydatkach na nabycie lub wytworzenie środka trwałego i stosownie do zawartych w tym przepisie unormowań wydatki na nabycie lub wytworzenie środka trwałego, o ile podlega on odpisom amortyzacyjnym, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

Izba Skarbowa ponadto podzieliła pozostałe ustalenia faktyczne i stanowisko prawne organu I instancji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka "E." wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc okoliczności i argumenty prawne podobne jak w toku dotychczasowego postępowania.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Urzędu Skarbowego w S. odpowiadają przepisom prawa.

W oparciu o materiał dowodowy zebrany w sprawie i niespornie ustalone okoliczności, stwierdzić należy, że stanowisko prawne organów podatkowych odpowiada poczynionym ustaleniom i wskazanym w decyzjach przepisom prawa materialnego.

W szczególności nie trafny jest zarzut skarżącej Spółki, że organy podatkowe niezasadnie zastosowały art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./. Dotyczy to włączenia do kosztów uzyskania przychodu w 1994 r. wydatków związanych z transportem, zakupem paliwa i szamponu do mycia samochodu oraz zapłaty za telefon - poniesionych w 1993 r.

Jednoznaczne brzmienie powołanego wyżej przepisu, dopuszcza zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu wydatków poniesionych w poprzednim roku podatkowym, jednakże pod warunkiem, że ich zarachowanie w tamtym poprzedzającym roku, nie było możliwe.

Z ustalonych okoliczności niniejszej sprawy jednakże wynika, że taka sytuacja nie zaistniała w skarżącej Spółce w 1993 r. tzn., nie zachodziła konieczność zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodu w 1994 r.

Skarżąca Spółka w toku postępowania podatkowego nie podważyła również pozostałych ustaleń organów podatkowych wskazanych w decyzji Urzędu Skarbowego.

Natomiast podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez Urząd Skarbowy w P. art. 9 Kpa, poprzez udzielenie błędnej informacji podatkowej, nie może podważyć zasadności decyzji wydanych w toku niniejszego postępowania zwłaszcza, że zarzut ten opiera się jedynie na twierdzeniach strony skarżącej.

W tej sytuacji ustalony przez organ podatkowy I instancji dochód i należny podatek dochodowy za 1994 r. odpowiadają prawidłowo ustalonemu stanowi faktycznemu sprawy.

Z tych przyczyn w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1996 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. nr 74 poz. 368 ze zm./ uznając skargę za niezasadną - należało orzec jak w sentencji wyroku.