Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 144/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 134 par 1 i art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 89 ust. 3 i ust. 4 pkt 8 i art. 90 ust. 1a i 1b pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2094
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Surma Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2022 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. M. Łukawskiej sprawy ze skargi N. E. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] ("Dyrektor") decyzją z [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Ś. Urzędu Celno - Skarbowego w K. ("Naczelnik") [...], nr [...], nakładającą na N. E. jako osobę wchodzącą w skład organu zarządzającego spółki S. P. s.r.o., urządzającej gry hazardowe bez koncesji na ujawnionych 27 kwietnia 2017 r. niezarejestrowanych automatach do gier: iSTARS nr [...] i iSTARS (bez numeru) karę pieniężną w wysokości [...] zł.

W dniu 7 kwietnia 2017 r. funkcjonariusze Ś. Urzędu Celno - Skarbowego w K. przeprowadzili czynności kontrolne w lokalu stacji Paliw [...] w O., ul. [...], gdzie ujawnili dwa wyżej opisane automaty do gier.

Następnie decyzją z [...] Naczelnik nałożył na S. P. s.r.o. Oddział w [...] ("spółka S.") karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł w związku z urządzaniem gier hazardowych bez koncesji na dwóch niezarejestrowanych automatach do gier. W wyniku przeprowadzonego postępowania uznano spółkę za podmiot urządzający gry hazardowe bez koncesji, tj. podmiot, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych. Od decyzji tej nie wniesiono odwołania, zatem stała się ona ostateczna.

Z wyciągu z publicznego czeskiego rejestru przedsiębiorców - wyciąg z Rejestru Handlowego prowadzonego przez Sąd Miejski w [...] dla spółki S. P. s.r.o., będącej przedsiębiorcą zagranicznym wynika, że organem zarządzającym tej osoby prawnej - spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest członek zarządu spółki/dyrektor zarządzający, działający w imieniu spółki samodzielnie. Z rejestru tego wynika również, że jedyną osobą wchodzącą w skład organu zarządzającego spółką S. P. s.r.o., w chwili ujawnienia wyżej wskazanych niezarejestrowanych automatów do gier, tj. 27 kwietnia 2017 r. była N. Ć. (obecnie E.), która od 2 grudnia 2016 r. do 28 lutego 2018 r. pełniła w niej funkcję członka zarządu spółki/dyrektora zarządzającego.

W związku z powyższym Naczelnik postanowieniem z [...] wszczął z postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej N. Ć. (obecnie E.).

W wyniku przeprowadzonego postępowania Naczelnik decyzją z [...] r., nałożył na N. E. karę pieniężną w wysokości [...] zł jako na osobę wchodzącą w skład organu zarządzającego spółką S., urządzającej gry hazardowe bez koncesji na ujawnionych automatach.

Dyrektor rozpoznając odwołanie podkreślił, że opiera się na ustaleniach wynikających z ostatecznej decyzji Naczelnika z [...]., a dowody potwierdzające te okoliczności włączono do prowadzonego postępowania. Zatem udowodnione jest to, że dwa urządzenia ujawnione 27 kwietnia 2017 r. w lokalu stacji paliw [...] przy ul. [...] w O. były niezarejestrowanymi automatami do gry umożliwiającymi rozgrywanie gier hazardowych na automatach oraz że spółka S., działająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez oddział przedsiębiorcy zagranicznego urządzała gry hazardowe bez koncesji na automatach do gier w miejscu ich ujawnienia.

Organ przytoczył podstawę prawną wydanego wobec N. E. rozstrzygnięcia tj art. 89 ust. 3 u.g.h. Zdaniem organu odwoławczego niezależnie od kary pieniężnej wymierzanej przedsiębiorcy (urządzającemu gry hazardowe bez koncesji), naczelnik urzędu celno-skarbowego może wymierzyć karę pieniężną osobom pełniącym funkcje kierownicze lub wchodzącym w skład organów zarządzających osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej urządzających gry hazardowe bez koncesji. Przepis ten zawiera zatem dwie normy prawne sankcjonujące karą administracyjną dwie okoliczności, tj. pełnienie funkcji kierowniczej w osobie prawnej urządzającej gry hazardowe bez koncesji lub uczestniczenie w składzie organów zarządzających w osobie prawnej urządzających gry hazardowe bez koncesji.

Wywiódł, że spółka S., działająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez oddział przedsiębiorcy zagranicznego zarejestrowany pod nazwą S. P. s.r.o. Sp. z o.o. urządzała gry hazardowe na automatach bez koncesji, za co została nałożona na nią kara administracyjna, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. W ocenie Naczelnika zasadnym było wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej również osobie wchodzącej w skład organu zarządzającego tej spółki.

Dyrektor ustalił, że spółka S. jest przedsiębiorcą zagranicznym i prowadziła działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej [...] w ramach oddziału wpisanego do rejestru przedsiębiorców pod nazwą S. P. s.r.o. Sp. z o.o. Oddział w Polsce. Z kolei wszelkie działania dokonane przez oddział przedsiębiorcy zagranicznego oraz wobec tego oddziału odnoszą bezpośrednio skutek prawny w stosunku do przedsiębiorcy zagranicznego. Z tego też powodu stroną decyzji nr [...] z [...]., a tym samym przedsiębiorcą urządzającym gry na hazardowe bez koncesji jest bezpośrednio sam przedsiębiorca zagraniczny, tj. spółka S. P. s.r.o.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że N. E. 27 kwietnia 2017 r. reprezentowała zagranicznego przedsiębiorcę w oddziale jako kierownik oddziału przedsiębiorcy zagranicznego. N. E. (wówczas Ć.) została bowiem uchwałą nr [...] zarządu S. P. s.r.o. z siedzibą w P. powołana z dniem 6 kwietnia 2017 r. do pełnienia funkcji reprezentanta przedsiębiorcy zagranicznego (kierownika oddziału), a funkcję tę pełniła do 5 maja 2017 r., tj. do dnia odwołania jej z tej funkcji - uchwała nr [...] zarządu S. P. s.r.o. z siedzibą w [...]. N. E. wyraziła przy tym pisemną zgodę na powołanie jej do sprawowania tej funkcji, o czym stanowi będące w aktach rejestrowych oświadczenie.

Sprawowanie funkcji kierownika oddziału zagranicznego przedsiębiorcy stanowi niewątpliwie pełnienie funkcji kierowniczej. Osoba pełniąca taką funkcję posiada bowiem pełną swobodę w podejmowaniu decyzji, co jest nieodłączną cechą funkcji kierowniczej.

W ocenie Dyrektora N. E. wchodziła w skład organów zarządzających osoby prawnej urządzającej gry hazardowe bez koncesji jak również pełniła funkcję kierowniczą w tej osobie prawnej, przez co w pełni uzasadnionym jest było wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 3 u.g.h.

Następnie organ odwoławczy mając na uwadze treść art. 89 ust. 4 pkt 8 i art. 90 ust. 1 a u.g.h. wyjaśnił, że nielegalne urządzanie gier na automatach w ilości nieprzekraczającej 2 sztuk stanowi niewielką skalę prowadzonej działalności, bowiem za salon gier może być uznany lokal wyposażony w co najmniej 3 automaty. Natomiast minimalna liczba automatów w kasynie wynosi 5 sztuk i przekroczenie tej wielkości może być uznane za znaczną skalę naruszenia. Ustalając wysokość kary pieniężnej organ podatkowy uwzględnił również czas trwania naruszenia, tj. 26 dni, licząc wstecz od dnia ujawnienia przedmiotowych automatów do gier. Spółka urządzała gry hazardowe w lokalu w O. od 1 kwietnia 2017 r., bowiem od tej daty weszła w posiadanie części pomieszczenia tego lokalu na podstawie najmu powierzchni. W tym samym dniu doszło też do umowy dzierżawy powierzchni użytkowej lokalu ze spółką R. Z. s.r.o.

Orzekając o wysokości kary organ uwzględnił sytuację finansową N. E.. Ustalił m.in. że ukarana nie była zatrudniona, a w 2020 r. uzyskała dochód jedynie z tytułu świadczeń socjalnych: zasiłku macierzyńskiego i świadczeń rodzicielskich w wysokości 116.624,- CZK., przebywała na urlopie macierzyńskim od 5 grudnia 2019 r.

W konsekwencji organy oceniając przesłanki do ustalenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej, tj. niewielką skalę prowadzonej działalności, krótki czas trwania naruszenia oraz opisaną wyżej sytuację finansową podmiotu, nałożyły karę pieniężną w wysokości [...] złotych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor wskazał, że ustawa o grach hazardowych w art. 89 ust. 3 przewiduje możliwość nałożenia przez naczelnika urzędu celno-skarbowego dodatkowej (względem kary nakładanej na osoby prawne albo jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia) kary pieniężnej na osoby pełniące funkcje kierownicze lub członków organów zarządzających podmiotów podlegających sankcjom zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.

Przepisy ustawy nie przewidują jakiegokolwiek mechanizmu obliczania wysokości przedmiotowej kary pieniężnej. W art. 90 ust. 1a u.g.h. wskazano jedynie, że organ bierze pod uwagę skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia, natomiast w art. 89 ust. 4 pkt 8 ustawy - że wysokość kary pieniężnej wynosi do 100 tys. złotych. Ponadto w art. 90 ust. 1b pkt 1 ustawy wskazano, że ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 4 pkt 8 ustawy, organ bierze pod uwagę sytuację finansową podmiotu podlegającego karze, skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia.

Wymierzając przedmiotową karę organ I instancji zastosował regulacje wskazane w wyżej cytowanych przepisach ustawy o grach hazardowych. Organ wziął pod uwagę skalę prowadzonej działalności, a także czas trwania naruszenia. Biorąc pod uwagę sytuację finansową podmiotu podlegającego karze, tj. brak zatrudnienia i pobieranie świadczeń socjalnych (zasiłków chorobowych i zasiłku macierzyńskiego) organ nałożył karę w wysokości 8 % kwoty maksymalnej. W świetle powyższego nałożona na stronę kara pieniężna w wysokości [...] zł jest adekwatna w stosunku do naruszonych przepisów ustawy o grach hazardowych.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu naruszenia art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania w języku polskim, którym strona nie włada.

Wyjaśnił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o tym, że N. E. zna język polski. W aktach sprawy znajduje się szereg dokumentów, sporządzonych w języku polskim, a opatrzonych jej podpisem.

Nadto podkreślił, że zgodnie z art. 27 Konstytucji RP w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. W art. 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (t.j. Dz. U. z 2011, Nr 43, poz. 224 ze zm.) określono generalną regułę posługiwania się językiem polskim. Istotą przyjętego rozwiązania jest domniemanie dokonywania wszelkich czynności urzędowych właśnie w języku polskim.

Podejmując w Polsce aktywności pociągające za sobą interakcje z polskimi władzami strona musi przyjąć do akceptującej wiadomości, że korespondencja będzie do niej kierowana w języku polskim, a nie znając dostatecznie języka polskiego (co jak wynika z akt sprawy nie jest prawdą), winna zadbać z własnej inicjatywy i na własny koszt o odpowiednie tłumaczenie otrzymywanej korespondencji.

W dalszej kolejności organ odwoławczy podkreślił, że zastosowanie sankcji przewidzianej art. 89 ust. 3 u.g.h. zależy od zaistnienia dwóch okoliczności: po pierwsze od potwierdzonego faktu pełnienia przez stronę funkcji kierowniczej w składzie organu zarządzającego albo członkostwa w składzie organów zarządzających osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, urządzających gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia i po drugie pełnienia ww. funkcji w czasie gdy zarządzany przez tę osobę podmiot urządzał gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia. W niniejszej sprawie - jak wykazano - obydwie wyżej wskazane okoliczności zaistniały. Dlatego też organ, postanowieniem z [...] r. odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka D. G. na okoliczność reprezentowania przez świadka S. - Oddział w Polsce na terytorium Polski.

Dyrektor nie podzielił również, zarzutu dotyczącego błędnej wykładni przepisu art. 89 ust. 4 pkt 8 u.g.h. i jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, polegające na pociągnięciu ukaranej się do odpowiedzialności administracyjnej i wymierzeniu jej kary pieniężnej w wysokości [...] zł, w przypadku w którym jej sytuacja finansowa, jak również okoliczności faktyczne sprawy przemawiały za niższym wymiarem kary bądź odstąpieniem od jej wymierzenia, czemu dał wyraz uzasadniając stanowisko w tym przedmiocie na stronie 14-16 decyzji. W ocenie organu odwoławczego przedstawione okoliczności, przy uwzględnieniu zapisów ustawy o grach hazardowych, uzasadniały nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Końcowo organ podniósł, że w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 208 Ordynacji podatkowej, albowiem na żadnym jej etapie nie stało się ono bezprzedmiotowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, tj. 89 ust. 3 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię, i przyjęcie, iż skarżąca była osobą wchodzącą w skład organów zarządzających osoby prawnej urządzającej gry hazardowe bez koncesji, tj. S. P. s.r.o. z siedzibą w [...], w sytuacji w której z materiału dowodowego sprawy wynika, iż podmiotem urządzającym gry na automatach iStars nr [...] i iStars bez numeru w lokalu na stacji paliw [...] w O. była spółka R. Z. s.r.o. z siedzibą w [...],

II. naruszenie przepisów art. 89 ust. 3 u.g.h., poprzez skierowanie decyzji wymierzającej karą pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry do podmiotu, który wchodząc w skład organów zagranicznej osoby prawnej, nie zajmował się faktycznym prowadzeniem działalności tej osoby prawnej w oddziale w Polsce, a tym samym nie mogącym ponosić odpowiedzialności z tego tytułu;

III. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 89 ust. 4 pkt. 8 u.g.h., poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na pociągnięciu odwołującej się do odpowiedzialności administracyjnej i wymierzeniu jej kary pieniężnej w wysokości [...] zł, w sytuacji w której sytuacja finansowa odwołującej się, jak również okoliczności faktyczne sprawy przemawiały za niższym wymiarem kary bądź odstąpieniem od jej wymierzenia.

Zdaniem skarżącej z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w szczególności umów najmu, dotyczących części lokalu na stacji paliw [...] w O., wynika, że ostatnim podmiotem władającym tą powierzchnią byłą czeska spółka prawa handlowego R. Z. s.r.o. z siedzibą w [...]. Wyżej wymieniony podmiot urządzał gry na automatach iStars w przedmiotowym lokalu. Okoliczności tej nie zmienia fakt nałożenia kary pieniężnej na S. P. s.r.o. w trybie art. 89 ust. 1 pkt. 1) u.g.h. Mając na uwadze istnienie drugiego podmiotu gospodarczego, który był zaangażowany w najem powierzchni, organ powinien wnikliwie przeanalizować kwestię faktycznego urządzania gier na automatach objętych postępowaniem. Na żadnym etapie postępowania nie udowodniono, iż zatrzymane urządzenia iStars należały do spółki S., co mogłoby jedynie aktualizować odpowiedzialność skarżącej w niniejszym postępowaniu.

N. E. nie powinna ponosić odpowiedzialności z tytułu kary pieniężnej nakładanej w trybie art. 89 ust. 3 u.g.h. pomino tego, że w dacie naruszenia prawa zgodnie z Rejestrem Handlowym była dyrektorem zarządzającym tej osoby prawnej w [...].

Osobą reprezentującą zagranicznego przedsiębiorcę w Polsce, a tym samym prowadzącą tę działalność był D. G.. Jego umocowanie wynikające z Rejestru Przedsiębiorców KRS nie było niczym ograniczone, i obejmowało m.in. zawieranie umów w obrocie gospodarczym.

Sam fakt pełnienia przez ukaraną stanowiska w organach spółki, nie powinien automatycznie aktualizować jej odpowiedzialności z tego tytułu. Organ I instancji powinien w pierwszej kolejności przeanalizować okoliczności faktyczne towarzyszące zawarciu umowy przez S. P. s.r.o. sp. z o. o. Oddział w Polsce dotyczącą najmu powierzchni na stacji paliw [...] w O. w celu ustalenia kręgu osób, które faktycznie podjęły tą decyzję.

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której strona nie mając szczegółowej wiedzy o działalności oddziału zagranicznego w Polsce, musi ponosić z tego tytułu odpowiedzialność administracyjną.

Skarżąca podniosła, że nie powinna ponosić kary administracyjnej w wysokości określonej przez Naczelnika. Po pierwsze, organ stosując przepisy art. 90 ust. 1a oraz 90 ust. 1b pkt. 1 u.g.h. dokonał miarkowania wymierzonej kary, jednak uczynił to w sposób nie uwzględniający wszystkich okoliczności sprawy.

Odnosząc się do kwestii skali i czasu trwania naruszenia prawa wskazał, że czas trwania naruszenia obejmował 26 dni. Jednakże sam fakt zawarcia umowy najmu powierzchni lokalu 1 kwietnia 2017 r. nie powinien skutkować uznaniem, że przez cały ten okres przedmiotowe naruszenie trwało. Niewątpliwie istniało ono w trakcie kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy KAS (1 dzień). Natomiast uzasadnione wątpliwości budzi wcześniejszy okres najmu, co do którego brak jest przekonujących dowodów, iż urządzano podczas niego gry na automatach do gier.

Nadto organ I instancji nie posiadał pełnych informacji dotyczących stanu majątkowego odwołującej się. Aktualnie skarżąca pobiera zasiłek macierzyński w wysokości 10.000 koron czeskich miesięcznie (około 1.700 zł) oraz dodatek na dziecko w wysokości 800 koron czeskich (około 136 zł), nie ma innych źródeł dochodów. Posiada na utrzymaniu małoletniego syna - N. E. (urodzonego 27 stycznia 2020 r.).

Powyższe okoliczności uzasadniały jeszcze dalej idące zmniejszenie wymierzonej kary, a nawet odstąpienie od jej wymierzenia.

Dyrektor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (j.t. [...]) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(j.t. [...] ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak

i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stan faktyczny sprawy, jako prawidłowo ustalony przez organy przyjęto za podstawę rozważań sądu.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja dotycząca wymierzenia skarżącej kary pieniężnej w kwocie [...]zł jako osobie wchodzącej w skład organu zarządzającego spółki S. P. s.r.o., urządzającej gry hazardowe bez koncesji na ujawnionych 27 kwietnia 2017 r. niezarejestrowanych automatach do gier: iSTARS nr [...] i iSTARS w m. O..

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 89 ust. 3, oraz art. 90 ust. 1a i ust. 1b pkt 1 u.g.h.

Zgodnie z art. 89 ust. 3 u.g.h., niezależnie od kary pieniężnej wymierzanej przedsiębiorcy określonej w ust. 1 pkt 1, naczelnik urzędu celno-skarbowego może wymierzyć karę pieniężną osobom pełniącym funkcje kierownicze lub wchodzącym w skład organów zarządzających osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej urządzających gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia. Przepis art. 90 ust. 1a u.g.h. przewiduje, że ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 3, naczelnik urzędu celno-skarbowego bierze pod uwagę skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia. Ponadto, w myśl art. 90 ust. 1b pkt 1 ustawy, ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 4 pkt 8, naczelnik urzędu celno-skarbowego bierze pod uwagę sytuację finansową podmiotu podlegającego karze, skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia.

Przepisy art. 89 ust. 3 oraz art. 90 ust. 1a i 1b pkt 1 u.g.h. weszły w życie z dniem 1 kwietnia 2017 r. na mocy ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017.88). Generalnie, zmiany polegające (m.in.) na rozszerzeniu katalogu podmiotów podlegających karze pieniężnej, podyktowane były koniecznością dążenia do zminimalizowania występowania negatywnych zjawisk społecznych związanych z hazardem, w szczególności występowania zjawiska "szarej strefy". Przepis art. 89 ust. 3 u.g.h. wprowadził możliwość nałożenia kary pieniężnej na osoby fizyczne pełniące funkcje kierownicze lub wchodzące w skład organów zarządzających osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej urządzających gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia. Nadto, wysokość nałożonej na podstawie tego przepisu kary powinna uwzględniać zawarte w art. 90 ust. 1a i 1b pkt 1 ustawy dyrektywy. Wynika to z faktu, że wysokość przewidzianej w art. 89 ust. 3 u.g.h. kary nie stanowi kwoty sztywnej. Karę tę wymierza się w wysokości do 100 000 złotych - art. 89 ust. 4 pkt 8 u.g.h. Zatem kara ta nie jest karą obligatoryjną ani karą wymierzaną w sztywnej wysokości. Prawidłowo organ wskazał, że zastosowanie sankcji przewidzianej art. 89 ust. 3 u.g.h. zależy od zaistnienia dwóch okoliczności: po pierwsze od potwierdzonego faktu pełnienia przez stronę funkcji kierowniczej w składzie organu zarządzającego albo członkostwa w składzie organów zarządzających osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, o urządzających gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia i po drugie pełnienia ww. funkcji w czasie gdy zarządzany przez tę osobę podmiot urządzał gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia. Okoliczności powyższe zostały w sprawie wykazane i udowodnione o czym będzie mowa poniżej.

Tytułem wstępu zaznaczenia wymaga, że okolicznością w sprawie niesporną jest to, że decyzją z [...]., Naczelnik nałożył na spółkę S. P. s.r.o. karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł w związku z urządzaniem gier hazardowych bez koncesji na ww. dwóch niezarejestrowanych automatach do gier. W wyniku przeprowadzonego postępowania uznano spółkę za podmiot urządzający gry hazardowe bez koncesji, tj. podmiot, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. Od decyzji tej ww. podmiot nie wniósł odwołania, a zatem stała się ona ostateczna.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zważył, co następuje.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że spółka S. P. s.r.o. była przedsiębiorcą zagranicznym i prowadziła działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach oddziału wpisanego do rejestru przedsiębiorców pod nazwą S. P. s.r.o. Sp. z o.o. Oddział w [...]. Z kolei wszelkie działania dokonane przez oddział przedsiębiorcy zagranicznego oraz wobec tego oddziału odnoszą bezpośrednio skutek prawny w stosunku do przedsiębiorcy zagranicznego.

Z wyciągu z publicznego czeskiego rejestru przedsiębiorców - wyciąg z Rejestru Handlowego prowadzonego przez Sąd Miejski w [...] wydanego dla spółki S. P. s.r.o. wynika, że jedyną osobą wchodzącą w skład organu zarządzającego spółką S. P. s.r.o., w chwili ujawnienia niezarejestrowanych automatów do gier, tj. 27 kwietnia 2017 r., była N. Ć. (obecnie E.), która od 2 grudnia 2016 r. do 28 lutego 2018 r. pełniła w niej funkcję członka zarządu spółki/dyrektora zarządzającego.

Nadto z materiału dowodowego wynika również, że N. E. 27 kwietnia 2017 r. reprezentowała zagranicznego przedsiębiorcę w oddziale.

Skarżąca uchwałą nr [...] zarządu S. P. s.r.o. z siedzibą w [...] została wyznaczona z dniem 6 kwietnia 2017 r. jako osoba upoważniona w polskim oddziale spółki S. do reprezentowania tej spółki w tym oddziale (k. 138 akt administracyjnych).

Nadto uchwałą nr [...] zarządu S. P. s.r.o. z siedzibą w [...] z dnia 6 kwietnia 2017 r. N. E. została powołana do pełnienia funkcji reprezentanta przedsiębiorcy zagranicznego (kierownika oddziału) - k. 181 akt administracyjnych – a funkcję tą pełniła do 5 maja 2017 r., tj. do dnia odwołania - uchwała nr [...] zarządu S. P. s.r.o. z siedzibą w [...] z dnia 5 maja 2017 r. – k. 182.

Strona wyraziła przy tym pisemną zgodę na powołanie jej do sprawowania tej funkcji, składając oświadczenie – k. 126.

Podkreślenia wymaga, że osoba upoważniona w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego jest przedstawicielem tęgo przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny, a z istoty przedstawicielstwa wynika, że osoba upoważniona do wykonywania czynności prawnych i faktycznych działa w imieniu i na rachunek przedsiębiorcy zagranicznego. Powyższe oznacza, że wszelkie działania dokonane przez oddział przedsiębiorcy zagranicznego oraz wobec tego oddziału odnoszą bezpośrednio skutek prawny w stosunku do przedsiębiorcy zagranicznego.

Zatem przeprowadzone postępowanie dowiodło, że ukarana zarówno wchodziła w skład organów zarządzających osoby prawnej urządzającej gry hazardowe bez koncesji, jak i pełniła funkcję kierowniczą w tej osobie prawnej, co determinuje tym samym jej odpowiedzialność na podstawie art. 89 ust. 3 u.g.h.

Znamiennym jest, że zastosowanie sankcji przewidzianej art. 89 ust. 3 u.g.h. zależy od zaistnienia dwóch okoliczności: po pierwsze od potwierdzonego faktu pełnienia przez stronę funkcji kierowniczej albo członkostwa w składzie organów zarządzających osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, o urządzających gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia i po drugie pełnienia ww. funkcji w czasie gdy zarządzany przez tę osobę podmiot urządzał gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia.

W niniejszej sprawie obydwie wyżej wskazane okoliczności zaistniały.

Podkreślenia przy tym wymaga, że sam fakt członkostwa, tj. bycia przez daną osobę fizyczną w składzie organów zarządzających osoby prawnej w chwili urządzania gry hazardowej bez koncesji przez tę osobę prawną jest wystarczającym do wymierzenia kary pieniężnej tej osobie fizycznej. Oznacza to, że dana osoba fizyczna nie musi czynnie sprawować funkcji do jakich została powołana jako członek składu organu zarządzającego przedsiębiorcy urządzającego gry bez koncesji. Z treści tej normy wynika, że zamiarem ustawodawcy było sankcjonowanie samego uczestnictwa, nawet biernego. Organ podatkowy nie był zatem zobligowany do ustalenia w toku postępowania czy ukarana w sposób aktywny realizowała swój mandat członka organu zarządzającego osoby prawnej urządzającej gry hazardowe bez koncesji, tj. spółki S. P. s.r.o.

Niemniej jednak zauważyć należy, że skarżąca – wbrew twierdzeniom zawartym w skardze – nie była bierna podczas pełnienia powierzonych jej funkcji. Świadczą o tym mi.in. zgoda do powołania jej jako osoby upoważnionej w oddziale – k. 126, podpisanie pisma przewodniego do Sądu Rejonowego w G. VII Wydziału Gospodarczego KRS – k. 132, podpisanie wniosku o rejestrację podmiotu w rejestrze przedsiębiorców – k. 136, podpisanie wniosku o zmianę danych podmiotu – k. 152.

Powyższe ustalenia i ich prawne konsekwencje dla skarżącej czynią zasadnym odmowę przeprowadzenia przez organ dowodu z przesłuchania świadka D. G. na okoliczność reprezentowania S. P. s.r.o. Sp. z o.o. Oddział w Polsce na terytorium Polski.

Z powyżej powołanych względów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut opisany w punkcie 2 skargi.

Przechodząc do rozważenia kolejnego zarzutu – punkt 3 skargi – wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z treścią art. 89 ust. 4 pkt 8 u.g.h. wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 3 wynosi do 100 tys. złotych. Natomiast w myśl art. 90 ust. 1a ww. ustawy, ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 3, naczelnik urzędu celno-skarbowego bierze pod uwagę skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia. Z kolei zgodnie z art. 90 ust. 1b pkt 1 u.g.h ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. c), pkt 2 i 8 naczelnik urzędu celno-skarbowego bierze pod uwagę sytuację finansową podmiotu podlegającego karze, skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia.

Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy wymierzając karę pieniężną stronie uwzględnił wszystkie przesłanki wynikające z ww. przepisów. W szczególności organ rozważył okoliczności przedmiotowo istotne miarkując wysokość wymierzonej kary pieniężnej. Ocena wszystkich wymienionych powyżej okoliczności we wzajemnym powiązaniu doprowadziła w efekcie do nałożenia kary w wysokości równej 8 % kwoty maksymalnej. Organ miał na uwadze skalę prowadzonej działalności – przyjęto, że skala jest mała, a także czas trwania naruszenia – przyjęto krótki czas trwania naruszenia.

Wbrew przeciwnemu stanowisku skarżącej, prawidłowo ustalono i następnie uwzględniono trudną sytuację finansową strony, w szczególności brak zatrudnienia i pobieranie świadczeń socjalnych (zasiłków chorobowych i zasiłku macierzyńskiego). Podkreślenia przy tym wymaga, że strona w trakcie postępowania była bierna, organ natomiast, ze względu na brak danych we własnych systemach informatycznych, ustalił sytuację finansową strony na podstawie danych przekazanych przez administrację podatkową [...]. Z danych tych wynikało, że N. E. nie była zatrudniona, a w 2020 r. uzyskała dochód jedynie z tytułu świadczeń socjalnych: zasiłku macierzyńskiego i świadczeń rodzicielskich w wysokości 116.624,- CZK j. ok. 21.000 zł (20.444 zł wg. kursu średniego korony czeskiej z 31 grudnia 2020 roku - 0,1753; 20.934 zł wg kursu z 17 sierpnia 2021 r. (data decyzji) - 0,1795). Ustalone przez organ kwoty odpowiadają tym, które strona podała w odwołaniu.

Zdaniem Sądu oceniając wyższej wskazane przesłanki do ustalenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej, tj. niewielką skalę prowadzonej działalności, krótki czas trwania naruszenia oraz opisaną wyżej sytuację finansową podmiotu, organ prawidłowo ustalił i zmiarkował wysokość kary pieniężnej. Ogół tych okoliczności ocenianych łącznie w pełni uzasadniał wymierzenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Przy uznaniowym charakterze tego orzeczenia trudno zarzucić organowi, by naruszył przepisy prawa. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie dopatrzył się sprzeczności między motywami organów celno-skarbowych, a ustaleniami faktycznymi dotyczącymi wysokości nałożonej kary. Argumentacja organów, w zakresie dostosowania wysokości kary pieniężnej do skali prowadzonej działalności i czasu trwania naruszenia pozbawiona była cech dowolności.

W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia art. 89 ust. 4 pkt 8 u.g.h., należało uznać za niezasadny.

Jednocześnie należy podkreślić, że przeprowadzony przez organy wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd podziela w tym zakresie argumentację organów, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest w pełni uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów.

Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak w zakresie ustalenia stanu faktycznego, jak i jego oceny. Organy orzekające wyjaśniły motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja jest wystarczająca do jego podjęcia. Organy rzetelnie zebrały wystarczający materiał dowodowy, dokonały jego wnikliwej analizy, akcentując jego wzajemną koherentność i wykazały przesłanki zastosowania art. 89 ust. 3 u.g.h., zawierając stosowne rozważania wyjaśniające wszelkie istotne kwestie w uzasadnieniach decyzji.

W szczególności organy wskazały w uzasadnieniu decyzji okoliczności urządzania gier bez koncesji, bez zezwolenia, a także tego, że skarżąca pełniła funkcję kierowniczą i wchodziła w skład organu zarządzającego spółki S..

Końcowo podniesienia wymaga, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut sformułowany w punkcie 1 skargi, a mianowicie zarzut naruszenia art. 89 ust 3 u.g.h. poprzez przyjęcie, że urządzającym gry hazardowe była spółka S., podczas gdy zdaniem skarżącej z materiału dowodowego wynikało, że urządzającym gry hazardowe była spółka R..

Zdaniem Sądu, zarzutu co do kwestii prawidłowego przyjęcia danego podmiotu jako urządzającego gry hazardowe bez koncesji nie można skutecznie podnosić na etapie postępowania prowadzonego na podstawie art. 89 ust 3 u.g.h. wobec osoby pełniącej określoną funkcję w tym podmiocie.

Okoliczność spełniania przez spółkę S. ustawowej definicji podmiotu urządzającego gry hazardowe bez koncesji została bowiem ustalona przez organ w zakończonym ostateczną decyzją postępowaniu w sprawie ukarania spółki S. karą pieniężną w wysokości [...] zł (decyzja z [...].).

Podnoszenie argumentacji kwestionującej przyjęcie danego podmiotu jako urządzającego gry bez koncesji jest na etapie obecnie kontrolowanego postępowania spóźnione.

Biorąc pod uwagę cytowane wcześniej brzmienie przepisów stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, rolą i obowiązkiem organu było ustalenie, czy skarżąca pełniła w spółce S. funkcję kierowniczą lub wchodziła w skład organu zarządzającego spółki w czasie ujawnionych nieprawidłowości oraz – przy wymierzaniu kary – uwzględnienie: sytuacji finansowej podmiotu podlegającego karze, skali prowadzonej działalności i czasu trwania naruszenia. Obowiązkom tym organy w realiach przedmiotowej sprawy sprostały.

Natomiast wyjaśnienie, czy podmiot w którym skarżąca pełniła określone funkcje, prawidłowo został przez organ (w innym postępowaniu administracyjnym) uznany jako urządzający gry hazardowe bez koncesji, wykracza poza granice poddanej obecnie pod ocenę Sądu sprawy.

Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.