Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 248/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2005-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 77 par. 1 pkt 1 i 2, art. 78 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Teza: Sam fakt istnienia nadpłaty nie przesądza o tym, że podlega ona oprocentowaniu. Zgodnie bowiem z art. 77 § 1 pkt 1 lit. a - b Ordynacji podatkowej, a także art. 77 § 1 pkt 2 tej ustawy ustawodawca określił termin zwrotu nadpłaty; oprocentowanie nadpłaty uzależnione jet od zachowania lub nie zachowania tych terminów - art. 78 § 1, art. 77 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

TEZY

Sam fakt istnienia nadpłaty nie przesądza o tym, że podlega ona oprocentowaniu. Zgodnie bowiem z art. 77 § 1 pkt 1 lit. a - b Ordynacji podatkowej, a także art. 77 § 1 pkt 2 tej ustawy ustawodawca określił termin zwrotu nadpłaty; oprocentowanie nadpłaty uzależnione jet od zachowania lub nie zachowania tych terminów - art. 78 § 1, art. 77 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia NSA Józef Orzel, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 03 listopada 2005 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy oprocentowania od zwróconego podatku akcyzowego oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...].04.2002 r. T. L. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym używany samochód marki Opel Vectra wyprodukowany w 2000 r., stwierdzając że zakupił go w Szwajcarii za kwotę 6500 CHF. W następstwie weryfikacji dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz rewizji celnej organ celny uznał, że podana wartość transakcyjna jest znacznie zaniżona w stosunku do rzeczywistej wartości zgłoszonego pojazdu. Na podstawie opinii zespołu rzeczoznawców Izby Skarbowej w B. ustalono, że wartość rynkowa zakupionego samochodu na terenie Polski wynosi 57 100 zł. W oparciu

o powyższą opinię Dyrektor Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. uznał zgłoszenie celne T. L. za nieprawidłowe i określił wartość celną towaru na kwotę 45 396 zł odpowiadającej kwocie 18 297,46 CHF. Wartość ta została wyliczona poprzez obniżenie wartości podanej przez rzeczoznawców o należne podatki – VAT i akcyzę. Od wymienionej decyzji T. L. wniósł odwołanie, kwestionując podstawy do podwyższenia wartości celnej sprowadzonego samochodu. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję Dyrektor Urzędu Celnego w B., uznając odwołanie za nieuzasadnione. Wymieniona decyzja została z kolei zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze strona zarzuciła organom celnym naruszenie przepisów art. 23 § l i § 7, art. 29 Kodeksu celnego, art. 121 § l, 122 i 124 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, a także przepisów rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych

i Leśnictwa z dnia 24.11.1997 r. w sprawie klasyfikacji odpadów (Dz. U. Nr 162, poz. 1135), rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10.12.1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1193 ze zm.) oraz zasad przyjętych w Porozumieniu w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego

w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. Po rozpatrzeniu skargi Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15.04.2003 r., sygn. akt SA/Bk 1143/02 uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. W uzasadnieniu orzeczenia NSA stwierdził, iż organy celne wykazały co prawda, że najbardziej właściwą dla określenia wartości celnej sprowadzonego samochodu jest metoda "ostatniej szansy", jednak ustalenie tej wartości odbyło się w sposób naruszający przepisy proceduralne. Wartość celną ustalono, bowiem na podstawie opinii rzeczoznawców Urzędu Celnego, którzy oparli się na notowaniach wartości pojazdów w "Info-Expercie 4-2002), podczas gdy z opinii innych rzeczoznawców przeprowadzonych na zlecenie strony wartość sprowadzonego pojazdu była znacznie mniejsza. Z uwagi, iż organ celny nie ustosunkował się do tychże opinii Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia [...].10.2003 r. Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia wartości celnej towaru i w to miejsce orzekł o wartości celnej w wysokości [...] zł. Jednocześnie zaznaczył, że w sprawie korekty podatków właściwy jest Naczelnik Urzędu Celnego w B. Na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. pełnomocnik T. L. pismem z dnia 4.12.2003 r. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając organowi celnemu II instancji naruszenie w w/w decyzji przepisów

art. 23 § 1 i § 7, art. 29 Kodeksu celnego, zasad przyjętych w Porozumieniu w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu

z 1994 r., a także art. 121 § 1, art. 122 i art. 124 w zw. z art. 210 Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2004 r. (sygn. akt I SA/Bk 1523/03) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę, z powodu upływu terminu

do jej wniesienia. Prośba pełnomocnika strony o przywrócenie terminu na wniesienie skargi została postanowieniem z dnia 18.02.2004 r. odrzucona. Wyrokiem z dnia 20.07.2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną strony złożoną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku z dnia 30.01.2004 r.

W dniu 28 lipca 2004 r. pełnomocnik strony ponownie złożył skargę

na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...].10.2004 r. wraz

z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 15.10.2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił wniosek

o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Na powyższe postanowienie pełnomocnik strony złożył zażalenie, które postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17.02.2005 r. zostało oddalone. Na tej podstawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 9.03.2005 r. odrzucił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...].10.2004 r.

Jednocześnie strona pismem z dnia 16.02.2005 r. zwróciła się do Urzędu Celnego w B. z zapytaniem dotyczącym kwestii zwrotu nienależnie pobranego w części podatku akcyzowego w związku z wydaniem przez Dyrektora Izby Celnej w B. decyzji nr [...] z dnia [...] października 2003 r. Postanowieniem z dnia [...].03.2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości podatku akcyzowego oraz podatku VAT odnośnie towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie z dokumentem SAD

nr [...].

Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił należny podatek akcyzowy od podstawy opodatkowania w wysokości 35 421,00 zł w kwocie 5 348,60 zł od towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu z dnia [...].04.2002 r. w miejsce pobranego przez Urząd Celny w kwocie 6854,80 zł. Jednocześnie określił należny podatek od towarów i usług od podstawy opodatkowania w wysokości 40 770,00 zł w kwocie 8 969,40 zł w miejsce pobranego przez Urząd Celny w kwocie 11 495,20 zł. Ponadto organ stwierdził nadpłatę w podatku akcyzowym w kwocie 1506,20 zł, i orzekł o jej zwrocie w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę.

W uzasadnieniu decyzji Naczelnik Urzędu Celnego powołał się na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. Nr [...] z dnia [...] października 2003 r. określającej na nowo wartość celną towaru ujętego w dokumencie SAD Nr [...] na kwotę 35 421,00 zł. Z związku ze zmianą wartości celnej towaru należało zmienić wysokość podatku akcyzowego oraz podatku VAT. Organ podatkowy wskazał również, że od obliczonej nadpłaty odsetki nie przysługują, albowiem nie została spełniona żadna z przesłanek wskazanych w art. 78§3 w zw. z art. 77§1 Ordynacji podatkowej. Podkreślił, że w świetle obowiązujących w 2002 r. przepisów organy celne były jedynie płatnikiem podatku VAT i podatku akcyzowego uiszczanego przez importera na mocy deklaracji zawartej w zgłoszeniu celnym. Zatem w 2002 r. nie była wydawana żadna decyzja dotycząca należności podatkowych, nie ma więc obowiązku opłacania odsetek od stwierdzonej nadpłaty.

Nadpłata podatku akcyzowego w kwocie 1506,20 zł została zwrócona podatnikowi na konto bankowe w dniu 6 maja 2005 r.

Z powyższą decyzją nie zgodził się skarżący i wniósł odwołanie. Zarzucił naruszenie art. 207§1 i 2 oraz art. 210 Ordynacji podatkowej wobec błędnej wykładni pojęcia "decyzja" pomijającej, że decyzja Dyrektora Urzędu Celnego z dnia

[...] kwietnia 2002 r. niezależnie od przyjętego przez organ celny sformułowania, zawierała rozstrzygnięcie, co do istoty sprawy nakładające obowiązek uiszczenia przez stronę obliczonych należności z tytułu podatku akcyzowego oraz podatku VAT. Wskazał także na naruszenie art. 78§1 i 3 pkt. 1 w zw. z art. 77§1 pkt. 1 i 2 Ordynacji podatkowej wobec niezastosowania powyższych przepisów, z których wynika, że oprocentowanie przysługuje od dnia powstania nadpłaty w przypadku wydania decyzji o zmianie decyzji ustalającej, jak i określającej wysokość zobowiązania podatkowego, a nie jak przyjął błędnie organ w terminie 30 dni

od daty wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę. Zdaniem skarżącego błędne jest stanowisko organu celnego, iż część decyzji o ustaleniu wartości celnej towaru,

w której zawarte jest "obliczenie podatku" nie stanowi decyzji podatkowej

w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Podkreślił, że o zakwalifikowaniu określonego pisma jako decyzji nie decyduje nagłówek, lecz wyłącznie jego treść.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B., na podstawie art. 233§1 pkt. 1, art. 72§1 pkt. 1, art. 78§3 w zw. z art. 77§1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zarówno decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] kwietnia 2002 r. jak i decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2003 r. rozstrzygały jedynie kwestie wartości celnej i kwoty wynikającej z długu celnego od sprowadzonego samochodu. Podkreślił, że do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1302) organy celne były jedynie płatnikiem i nie miały uprawnień do wydawania decyzji w sprawach podatkowych. Dlatego też decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] maja 2005 r. nie zmieniła ani nie uchyliła żadnej decyzji, która ustalałaby wysokość zobowiązania podatkowego, zaś decyzja o zwrocie nadpłaty podatku została wydana w ciągu jednego miesiąca od daty ustalenia treści żądania strony odnośnie zwrotu nadpłaty podatku. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu II instancji brak jest podstaw do oprocentowania stwierdzonej i zwróconej podatnikowi w dniu 6 maja 2005 r. nadpłaty.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku T. L. wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2005 r. i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Uzasadniając skargę T. L. podtrzymał dotychczasową argumentację prezentowaną w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. Wskazał, iż organ celny błędnie zinterpretował pojęcia nadpłaty i chwili jej powstania. Zgodnie z art. 72§1 i 73§1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku oraz kwotę podatku pobraną przez płatnika w wysokości wyższej od należnej, która powstaje z dniem zapłaty przez podatnika lub pobrania przez płatnika podatku w wysokości wyższej od należnej. Zdaniem skarżącego nadpłata w podatku powinna być określona i zwrócona podatnikowi z urzędu wraz z odsetki za cały okres, w jakim organ podatkowy dysponował środkami pieniężnymi podatnika.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało ustalenie

czy w podatku akcyzowym powstała nadpłata, kiedy powinna zostać zwrócona podatnikowi i czy należne są odsetki od zwróconej nadpłaty. Spór między stronami sprowadzał się w zasadzie do ustalenia terminu, od jakiego przysługiwałoby skarżącemu oprocentowanie powstałej nadpłaty w podatku akcyzowym, dlatego też Sąd, mając na uwadze treść art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), ograniczył swoje rozważania do granic skargi, czyli ustalenia zasadności twierdzeń skarżącego dotyczących oprocentowania powstałej nadpłaty.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów celnych obu instancji, iż do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1302) organy celne były jedynie płatnikiem i nie miały uprawnień do wydawania decyzji w sprawach podatkowych. Dopiero od dnia 1 września 2003 r. organy celne – Naczelnik Urzędy Celnego i Dyrektor Izby Celnej stały się organami podatkowymi w rozumieniu Ordynacji podatkowej, zatem jedynie do decyzji wydanych po tej dacie miały zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące między innymi nadpłat. Dlatego też zarówno decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B.

z dnia [...] kwietnia 2002 r. jak i decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2003 r. dotyczyły jedynie kwestii wartości celnej towaru i kwoty wynikającej z długu celnego od sprowadzonego samochodu, nie zaś wysokości należnego do uiszczenia podatku. Dlatego też nie mają do nich zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące chwili powstania nadpłaty jak też terminów jej zwrotu. Dlatego też, błędne jest stanowisko skarżącego, że decyzja

o ustaleniu wartości celnej towaru, w której zawarte jest "obliczenie podatku" jest decyzją podatkową, do której mają bezpośrednio zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej.

Nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie nadpłata w podatku akcyzowym powstała. Zgodnie z art. 73§1 pkt. 1 i 2 Ordynacji podatkowej nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości wyższej od należnej lub też pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub

w wysokości większej od należnej. Jak wynika z akt sprawy skarżący T. L. uiścił podatek akcyzowy w 2002 r. w wysokości 6854,80 zł. Decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] maja 2005 r. stwierdzono, że podatek akcyzowy należny wynosi 5348,60 zł, zaś nadpłata w tym podatku wynosi 1506,20 zł. Kwotę nadpłaty zwrócono skarżącemu w dniu 6 maja 2005 r.

Zgodnie z art. 77§1 pkt. 1 lit. a – b Ordynacji podatkowej nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji ustalającej lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Nadpłata podlega również zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę (art. 77§1 pkt. 2). Według art. 78§1 Ordynacji podatkowej, nadpłata podlega oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych, zaś okres tego oprocentowania w przypadku, o jakim mowa w art. 77§1 pkt. 1 przysługuje od dnia powstania nadpłaty, zaś w przypadku wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę – od dnia złożenia wniosku o nadpłatę i to tylko wówczas, gdy decyzja o stwierdzeniu nadpłaty nie została wydana w ciągu 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku.

Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie podstawą ustalenia wysokości nadpłaty w podatku akcyzowym była decyzja Naczelnika Urzędu Celnego

w B. z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] określająca należny podatek akcyzowy i podatek VAT. Organ celny stwierdził, że należny podatek akcyzowy od podstawy opodatkowania w wysokości 35 421,00 zł wynosi 5 348,60 zł od towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego SAD Nr [...] z dnia [...].04.2002 r. w miejsce pobranego przez Urząd Celny w kwocie 6 854,80 zł. Zatem z chwilą wydania powyższej decyzji organ podatkowy potwierdził powstanie nadpłaty w podatku akcyzowym i nakazał zwrot nadpłaty na konto bankowe podatnika. Powyższa decyzja była wydana przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. będącego już organem podatkowym, dlatego też decyzję tę należy zakwalifikować zarówno jako decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego jak też stwierdzającą powstanie nadpłaty.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do oprocentowania powstałej nadpłaty. Nie można podzielić poglądu reprezentowanego przez skarżącego, że oprocentowanie nadpłaty powinno nastąpić od chwili wpłacenia w 2002 r. podatku akcyzowego w kwocie 6 854,80 zł. Żaden z przepisów prawa nie nakłada na organ podatkowy obowiązku zwrotu oprocentowania od nadpłaty za okres, w którym podatnik nie mógł dysponować wpłaconą kwotą podatku. Należy również podkreślić, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego zawartych w skardze, że organy podatkowe nie są dysponentami wpłaconych podatków i bezpośrednio po ich uiszczeniu kwoty przekazywane są do budżetu państwa.

Wskazać także należy, że T. L., kwestionujący obliczenie podatków z tytułu importu towarów wpłaconych w 2002 r. mógł na podstawie art. 11b ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym wystąpić do organu podatkowego, właściwego dla podatnika, z żądaniem wydania decyzji w sprawie sprostowania obliczenia podatku lub uznania nieistnienia obowiązku podatkowego oraz w sprawie zwrotu niesłusznie pobranej kwoty. Wystąpienie z takim wnioskiem nie byłoby bezcelowe, jak sugeruje to pełnomocnik skarżącego, albowiem zobligowałoby organ podatkowy do weryfikacji wyliczenia podatków dokonanych przez płatnika (Urząd Celny) i w przypadku ich wadliwości mógłby nastąpić zwrot nienależnie pobranych kwot.

Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, 30 dniowy termin do zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym należy liczyć od dnia 5 maja 2005 r. - wydania decyzji określającej należny podatek akcyzowy w wysokości niższej niż wpłacony i stwierdzającej powstanie nadpłaty. Nadpłata została przekazana na konto podatnika w dniu 6 maja 2005 r., a więc w 30 dniowym terminie do jej zwrotu. Należy zatem zgodzić się z organem odwoławczym, iż w przedmiotowej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek, która skutkowałaby obowiązkiem oprocentowania powstałej nadpłaty.

Konkludując wskazać należy, że organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosował przepisy art. 77 i 78 Ordynacji podatkowej dotyczące stwierdzenia nadpłaty oraz zasad jej oprocentowania. W tym stanie rzeczy nie można uznać za słuszne zarzuty skarżącego naruszenia wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270), skarga podlega oddaleniu.