Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 124/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 2a
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 93 ust. 1, 3b i 4, art. 95 pkt 7
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: par. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 268 poz 2663
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości
article: art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1892
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
article: art. 7, art. 218 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 235 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 170, art. 200 i art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2015 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 597,- (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu (dalej: "Kolegium", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone przez M. K. (dalej również: "wnioskodawca", "zainteresowany" lub "skarżący") postanowienie Prezydenta Miasta P. (dalej: "Prezydent Miasta" lub "organ I instancji") z dnia [...] 2015 r. znak [...], którym organ I instancji odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr 2 w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na terenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr [...]A, działka nr [.../Z], obręb [...].

Przywołane rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie sprawy.

Decyzją nr [...] z dnia [...] 2013 r. Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił wnioskodawcy pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dwoma samodzielnymi lokalami mieszkalnymi na terenie nieruchomości usytuowanej w [...] przy ul. [...] na działkach nr [.../X] i [.../V], ark. [...], obręb [...]. W dniu [...] kwietnia 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB w P.) wydał zaświadczenie dotyczące zakończenia tejże budowy.

W dniu [...] sierpnia 2014 r. (data uzyskania przymiotu ostateczności decyzji podziałowej z dnia [...] 2014 r.) nastąpił podział geodezyjny działki nr [.../X] na dwie działki o nr [.../Y] i [.../Z], a następnie zmiana numeracji nieruchomości (obecnie ul. [...] i [...]a).

Zarząd A w P. (dalej: "A w P.") w piśmie z dnia 26 czerwca 2015 r. znak [...] poinformował Prezydenta Miasta, że na podstawie decyzji Dyrektora A w P. z dnia [...] 2014 r. znak [...] w ewidencji gruntów i budynków został zarejestrowany podział działki oraz budynku.

M. K. w dniu 13 sierpnia 2014 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr 2 w budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr [...]A, działka nr [.../Z], obręb [...] (dalej: "lokal mieszkalny nr 2 w budynku przy ul. [...] nr [...]A" lub "lokal mieszkalny nr 2 w budynku na działce nr [.../Z]"). Do wniosku dołączył: decyzję z dnia [...] 2013 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dwoma lokalami mieszkalnymi na terenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] działka nr [.../X] i [.../V], ark. [...], obręb [...]; zaświadczenie PINB w P. z dnia [...] kwietnia 2014 r. dotyczące zakończenia budowy przez wnioskodawcę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wskazanego w pozwoleniu na budowę; wyrys i wyciąg z Systemu Informacji Przestrzennej A w P. z dnia 18 sierpnia 2014 r. potwierdzający, że działka nr [.../X] została podzielona na działki nr [.../Y] i [.../Z], przy czym pierwsza z tych działek ma adres: ul. [...], druga zaś: ul. [...]A. Ponadto do wniosku dołączono inwentaryzację techniczną przedmiotowego lokalu, sporządzoną przez uprawnionego specjalistę w lipcu 2014 r.

Składając wniosek o wydanie zaświadczenia o samodzielności przedmiotowego lokalu nr 2, zainteresowany zwrócił się również do organu z tożsamym wnioskiem dotyczącym lokalu mieszkalnego nr 1 zlokalizowanym w tym samym budynku mieszkalnym.

Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] 2014 r. znak [...], wydanym na podstawie art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. nr 80, poz. 903, z późn. zm. [aktualnie: Dz.U. z 2015 r., poz. 1892] – dalej: u.w.l.), odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności przedmiotowego lokalu. Organ uznał, że wydanie zaświadczenia jest niedopuszczalne, gdyż podział geodezyjny nieruchomości na dwie działki oraz zmiana numeracji nieruchomości nie zmieniają faktu, że znajduje się tam [jeden] budynek mieszkalny jednorodzinny i w tym budynku, aktualnie usytuowanym w całości na działkach nr [.../Y] i [.../Z], zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] 2013 r. w budynku usytuowanym w całości na działkach o obecnych nr [.../Y] i [.../Z] powinny znajdować się dwa lokale mieszkalne, które wydzielono między sobą wspólną ścianą przebiegającą wzdłuż budynku, zaś każdy z lokali posiadał dwie pełne kondygnacje nadziemne i poddasze, na którym przewidziano strych. W ocenie organu przedłożona dokumentacja inwentaryzacyjna wskazuje, że w części budynku usytuowanej na działce nr [.../Z], w której zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym winien być tylko jeden z dwóch lokali mieszkalnych, obecnie znajdują się dwa lokale mieszkalne: jeden z tych lokali (nr 1) usytuowany jest na parterze budynku, natomiast drugi lokal (nr 2) znajduje się na piętrze budynku i poddaszu, na którym w zatwierdzonym projekcie budowlanym przewidziano strych. Zdaniem organu aktualny stan faktyczny wskazuje, że w budynku tym znajdować się będą minimum trzy samodzielne lokale mieszkalne. Prezydent Miasta powołał się również na definicję samodzielnego lokalu mieszkalnego z art. 2 ust. 2 u.w.l. i definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawartą w art. 3 ust. 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm. [aktualnie: Dz.U. z 2016 r., poz. 290] – dalej: "P.b."). W ocenie organu wydzielenie w obrębie budynku mieszkalnego więcej niż dwóch samodzielnych lokali mieszkalnych czyni ten budynek budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym. Organ zastrzegł przy tym, że inwestor nie uzyskał decyzji na zmianę sposobu użytkowania i przebudowę przedmiotowego budynku na wielorodzinny, a wydaniu zaświadczenia stała również na przeszkodzie również treść art. 218 § 1 K.p.a.

W wyniku wniesienia przez wnioskodawcę zażalenia na postanowienie z dnia [...] 2014 r. Kolegium postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, podzielając stanowisko organu I instancji. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że to do obowiązków wnioskodawcy jest doprowadzenie do zgodności stanu faktycznego ze stanem prawnym budynku, bowiem bez zgodnej z prawem zmiany kwalifikacji budynku jednorodzinnego organ administracyjny nie mógł wydać zaświadczenia o samodzielności lokalu nr 2 w tym budynku, gdyż kwestia ta nie może zostać uregulowana w drodze wydania zaświadczenia w trybie art. 217-218 K.p.a. Zdaniem Kolegium nie ma dla sprawy znaczenia, że po podziale działki budynek mieszkalny jednorodzinny posadowiony jest na dwóch działkach, bowiem podział nieruchomości gruntowej na dwie działki nie skutkuje podziałem budynku jednorodzinnego na dwa budynki jednorodzinne i taki budynek nadal posiada status jednego budynku jednorodzinnego. W ocenie Kolegium wydanie zaświadczenia o samodzielności przedmiotowego lokalu byłoby więc sprzeczne ze stanem prawnym wybudowanego i dopuszczonego do użytku budynku. Organ II instancji podkreślił, że Prezydent Miasta, wydając na podstawie art. 2 ust. 2 u.w.l. zaświadczenie o samodzielności lokalu mieszkalnego w domu jednorodzinnym, w którym znajdować się będą minimum trzy lokale mieszkalne (dwa w części budynku na dz. [.../Z] i przynajmniej jeden w części budynku na dz. [.../Y]), naruszałby w sposób rażący przepis art. 3 pkt 2a P.b.

Wyrokiem z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Po 55/15, wydanym w wyniku wniesienia skargi przez zainteresowanego, tutejszy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r., wskazując na wydanie tych aktów bez przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, co stanowi naruszenie art. 218 § 2 K.p.a. powiązane z błędną wykładnią prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 2 i 3 u.w.l.

Poza przybliżeniem treści przywołanych wyżej przepisów, a także 217 § 1 i 2 K.p.a., Sąd odniósł się do ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy. W tym zakresie stwierdził, że nie ma tożsamości pomiędzy nieruchomością, której dotyczy pozwolenie na budowę wydane przez Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r. i zaświadczenie PINB w P. z dnia [...] kwietnia 2014 r. (dotyczącym działek nr [.../X] i [.../V]), a nieruchomością wskazaną we wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr 2, na której posadowiony został budynek mieszkalny jednorodzinny, w ramach którego strona zwróciła się o wyodrębnienie lokalu mieszkalnego nr 2 (działka nr [.../Z]). W ocenie Sądu konieczne było zatem ustalenie, w jaki sposób doszło do podziału nieruchomości nr [.../X], o którym organ I instancji wspomniał w postanowieniu z dnia [...] 2014 r., zaś w aktach sprawy brak jest decyzji zatwierdzającej ów podział, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w przypadku ustalenia, że nieruchomość nr [.../X] została podzielona na działki nr [.../Y] i [.../Z] będzie prowadziło do zweryfikowanie ustaleń poczynionych przez organ.

Zdaniem Sądu wspomniany podział ma znaczenia dla oceny dopuszczalności wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr 2 w budynku na działce nr [.../Z]. Sąd podkreślił, że organy nie zakwestionowały faktu, iż przedmiotowy lokal nr 2 spełnia wymagania określone w art. 2 ust. 2 u.w.l., jest to zaś istota zagadnienia, którą – jak wynika z uzasadnień postanowień organów obu instancji – organy potraktowały marginalnie, zaś rzeczywistą przyczyną odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści uczyniono okoliczność, iż wyodrębnienie dwóch samodzielnych lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku (gdyż jak wynika z uzasadnienia postanowienia organu I instancji równolegle toczyło się analogiczne postępowanie dotyczące wyodrębnienia samodzielnego lokalu mieszkalnego nr 1 w tym budynku) spowoduje zmianę określonej wcześniej decyzją administracyjną funkcji budynku jako "jednorodzinnego" na "wielorodzinny", a w rezultacie doprowadzi do sytuacji sprzecznej z przepisami prawa budowlanego (art. 3 pkt 2a P.b.).

W ocenie Sądu organy nie wzięły pod uwagę, że w wyniku podziału nieruchomości nr [.../X] na działki nr [.../Y] i [.../Z], jeżeli do niego doszło (co nie wynika z akt sprawy), mogło również dojść do podziału budynku jednorodzinnego z dwoma lokalami mieszkalnymi, wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] 2013 r. na uzasadnienie tej okoliczności Sąd odwołał się do treści przepisów art. 1 ust. 1 u.w.l. i art. 48 Kodeksu cywilnego (dalej: "K.c.") oraz wyraził pogląd, że niedopuszczalny jest podział samego budynku bez dokonania podziału gruntu, na którym został on posadowiony, a dopuszczalny jest podział budynku wyłącznie według płaszczyzn pionowych i wraz z gruntem, jeżeli w wyniku tego budynku powstają dwa odrębne budynki; linia podziału musi przebiegać wówczas według płaszczyzn, którą stanowi ściana wyraźnie dzieląca budynek na dwa odrębne budynki, przy czym linia podziału nie może odbiegać od linii podziału działki, albowiem zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 48 K.c., budynki trwale związane z gruntem są częściami składowymi gruntu.

Sąd stwierdził, że ustalenie okoliczności podziału nieruchomości nr [.../X] jest o tyle istotne, że może doprowadzić organ do konkluzji, że budynek mieszkalny na działce nr [.../Z], w którym usytuowany jest lokal mieszkalny, którego zaświadczenia samodzielności żądał skarżący, jest odrębnym budynkiem mieszkalnym od budynku zlokalizowanego na działce nr [.../Y]. Konkludując, Sąd stwierdził, że w rezultacie może się okazać, że "budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr [.../Z] przy ul. [...]A w [...] spełnia wymogi definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego" określonej w art. 3 pkt 2a P.b. i brak jest przeszkód do wydania zaświadczenia – w przypadku ustalenia, że lokal mieszkalny nr 2 tego budynku spełnia wymogi zawarte w art. 2 ust. 2 u.w.l. – zgodnie z żądaniem skarżącego.

W wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania, Prezydent Miasta uzupełnił akta sprawy i postanowieniem z dnia [...] 2015 r. kolejny raz odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności przedmiotowego lokalu, stwierdzając, że wydanie zaświadczenia jest niedopuszczalne.

W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, że podział nieruchomości stanowiącej [działki] nr [.../X] na dwie działki nie doprowadził do takiego stanu, że na działce nr [.../Z] znajduje się obecnie budynek mieszkalny jednorodzinny, spełniający definicję określoną przepisem art. 3 pkt 2a P.b., a tylko w takim przypadku można by wydać zaświadczenie o samodzielności lokalu nr 2 znajdującego się w takim budynku. Zdaniem organu z decyzji Dyrektora A w P. nie wynika, że w wyniku podziału na działce [.../Z] znajduje się obecnie budynek wolnostojący, w zabudowie bliźniaczej lub szeregowej, a co najważniejsze – stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, gdyż jest wręcz przeciwnie, bowiem z uzasadnienia przywoływanej decyzji podziałowej wynika, że całość zabudowy stanowi budynek zlokalizowany na działce nr [.../Y] i [.../Z], a na działce nr [.../Z] znajduje się część budynku i granica podziału przebiega przez części tego budynku zgodnie z opisem zawartym w decyzji podziałowej, której obszerne fragmenty uzasadnienia organ zacytował. Ponadto organ wyjaśnił, że znany jest mu przywołany w decyzji podziałowej przepis § 210 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. nr 75, poz. 690, z późn. zm. – dalej: warunki techniczne budynków), ale wskazane w tym przepisie określenie części budynków jako oddzielnych budynków – w sytuacji przedzielenia ich ścianami oddzielenia pożarowego od fundamentu do pokrycia dachu – ma zastosowanie tylko przy określaniu warunków bezpieczeństwa pożarowego wynikających z przepisów tego rozporządzenia i nie można odnosić go do definicji zawartej w art. 3 pkt 2a P.b.

Organ I instancji stwierdził również, że zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku tutejszego Sądu z dnia 18 marca 2015 r. ustalił okoliczności podziału działki nr [.../X], z których nie wynika, że po podziale nieruchomości powstały dwa odrębne budynki mieszkalne jednorodzinne, spełniające definicję zawartą w art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego.

W zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r. wnioskodawca, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów z ewidencji gruntów i budynków, zarzucił organowi naruszenie: 1) art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań sformułowanych przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 18 marca 2015 r.; 2) art. 1 pkt 2 u.w.l. w zw. z art. 47 i art. 48 K.c. poprzez uznanie, że podział działki gruntu nr [.../X] na działki nr [.../Y] i [.../Z] nie spowodował podziału budynku znajdującego się na tych dwóch działkach; 3) art. 2 pkt 2 u.w.l. w zw. z art. 3 pkt 2a P.b. poprzez uznanie, że w postepowaniu o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu stosuje się przepisy prawa budowlanego w sytuacji, gdy brak jest podstaw do stosowania kryteriów wynikających z ustawy Prawo budowlane i przepisów wykonawczych do tej ustawy; 4) przepisów art. 7 w zw. z art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i brak wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia. Wnioskodawca ponownie stwierdził, że nastąpił podział geodezyjny działki nr [.../X] na dwie działki nr [.../Y] i [.../Z] oraz odrębnej numeracji porządkowej: ul. [...] i [...]a i w związku z tym budynek jednorodzinny został podzielony na dwa budynki, zatem w świetle art. 2 ust. 2 u.w.l. budynek przy ul. [...]a może zostać podzielony na dwa samodzielne lokale.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] grudnia 2015 r. Kolegium przedstawiło wykładnię przepisu art. 217 K.p.a. i podzieliło ustalenia organu I instancji co do tego, że z uwagi na przebieg podziału przedmiotowej nieruchomości nie wynika, iż po podziale powstały dwa odrębne budynki mieszkalne jednorodzinne w rozumieniu art. 3 pkt. 2a P.b. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że ponieważ okoliczności sprawy nie wskazują na fakty lub stan prawny, których potwierdzenia domagał się wnioskodawca, nie można było wydać zainteresowanemu żądanego zaświadczenia.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia, Kolegium stwierdziło, że są one nieuzasadnione, bowiem organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające i w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił w sposób racjonalny przesłanki swojego stanowiska. Ponadto Kolegium podkreśliło, że organ wydający zaświadczenie na podstawie art. 218 K.p.a. może jedynie potwierdzić stan prawny lub fakty niebudzące wątpliwości i wynikające z prowadzonej ewidencji, rejestrów, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, co nie może być rozumiane dowolnie i w sposób rozszerzający, bowiem w drodze zaświadczenia nie można przyznać ani ograniczyć żadnych uprawnień.

Według organu II instancji, skoro określonych faktów ani stanu prawnego nie sposób jednoznacznie ustalić, to nie ma też podstaw aby o tym urzędowo zaświadczyć, gdyż inne stanowisko zaprzeczałoby istocie zaświadczenia wydawanego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ podniósł, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ogranicza się do potwierdzenia w sposób urzędowy za pomocą czynności materialno-technicznej, niebudzącego wątpliwości i istniejącego stanu faktycznego lub prawnego – na podstawie istniejących i będących w posiadaniu organu dokumentów. Kolegium uznało, że w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca domaga się wydania zaświadczenia, ale w istocie oczekuje, że ustalenie i ocena okoliczności sprawy nastąpi w postępowaniu jurysdykcyjnym, dla którego przeprowadzenia w sprawie o wydanie zaświadczenia nie ma podstaw.

Wnioskodawca, reprezentowany przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Kolegium z dnia [...] grudnia 2015 r., zarzucając naruszenie:

1. art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań sformułowanych przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 18 marca 2015 r. i całkowite pominięcie m.in. następujących kwestii mających istotne znaczenie w sprawie:

- brak odniesienia się do wykładni prawa wskazanej przez Sąd, a dotyczącej obowiązku stosowania przez organ art. 48 K.c. w zw. z art. 1 ust. 1 u.w.l. przy ocenie podziału nieruchomości gruntowej, a w konsekwencji ponowne naruszenie przepisów prawa materialnego,

- pominięcie przedstawionej przez tutejszy Sąd wykładni prawa w zakresie braku znaczenia w przedmiotowym postępowaniu zmiany funkcji budynku z wielorodzinnego na jednorodzinny, a w konsekwencji ponowne zastosowanie przez organ art. 3 ust. 2a P.b.,

- brak odniesienia się do wytycznych wskazanych przez Sąd, a dotyczących przedmiotu niniejszego postępowania, tj. oceny, czy lokale objęte wnioskiem przez wnioskodawcę spełniają kryteria umożliwiające uznanie, że są lokalami samodzielnymi;

2. art. 1 pkt 2 u.w.l. w zw. z art. 47 i art. 48 K.c. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że podział działki gruntu nr [.../X] na działki nr [.../Y] i [.../Z] nie spowodował podziału budynku znajdującego się na tych dwóch działkach w sytuacji, gdy do części składowych gruntów należą w szczególności budynki, które nie mogą być (jako części składowe gruntu) odrębnym przedmiotem własności lub innych praw rzeczowych od gruntu;

3. art. 2 pkt 2 u.w.l. w zw. z art. 3 pkt 2a P.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w postepowaniu o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu stosuje się przepisy prawa budowlanego w sytuacji, gdy brak jest podstaw do stosowania kryteriów wynikających z ustawy Prawo budowlane i przepisów wykonawczych do tej ustawy;

4. przepisów art. 7 w zw. z art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i brak wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia.

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego tj. poprzez dokonanie ustaleń sprzecznie z przedłożonymi przez skarżącego dokumentami urzędowymi, które w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzały, że w wyniku dokonanego podziału nieruchomości gruntowej przez organ I instancji doszło do podziału budynku znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości gruntowej – co spowodowało, że organ odwoławczy wskazał, że podział nieruchomości gruntowej nie ma w niniejszej sprawie znaczenia; pominięcie przez organ administracji przedłożonych przez skarżącego dowodów wskazujących, iż sporny lokal mieszkalny spełnia kryteria umożliwiające uznanie, że jest lokalem samodzielnym; oparcie ustaleń o dowody w postaci decyzji z dnia [...] 2013 r. Prezydenta Miasta P. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenie na budowę, zaświadczenia PINB dotyczącego zakończenia budowy, w sytuacji, gdy ww. dokumenty nie mają znaczenia w procesie ustalania przez organ administracyjny okoliczności świadczących, czy sporny lokal spełnia warunki samodzielności.

Przy tak sformułowanych zarzutach, rozwiniętych i umotywowanych w uzasadnieniu, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i uznając zarzuty za nieuzasadnione, wniosło o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna, mimo że nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej sprawowanej pod względem zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu było postanowienie Kolegium z dnia [...] grudnia 2015 r., którym Kolegium utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r. o odmowie wydania zaświadczenia.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.) organy obydwu instancji, jak również tutejszy Sąd były związane wydanym w przedmiotowej sprawie wyrokiem własnym z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Po 55/15 – co do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania. Związanie oceną prawną, jak i samym orzeczeniem, o którym mowa w art. 153 i art. 170 P.p.s.a., oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą, w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądami wcześniej wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. W konsekwencji również każda inna strona nie może skutecznie zgłaszać zarzutów stojących w sprzeczności z taką oceną prawną. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa lub zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. II FSK 1328/10, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Trzeba zatem podkreślić, że wiążąco został już stwierdzony przez tutejszy Sąd brak tożsamości pomiędzy nieruchomością, której dotyczy pozwolenie na budowę wydane przez Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r. i zaświadczenie PINB w P. z dnia [...] kwietnia 2014 r. (dotyczące działek nr [.../X] i [.../V]), a nieruchomością wskazaną we wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr 2, na której posadowiony został budynek mieszkalny jednorodzinny, w ramach którego strona zwróciła się o wyodrębnienie lokalu mieszkalnego nr 2 (działka nr [.../Z]). Ponadto zwrócił uwagę na brak zakwestionowania przez organy faktu, że przedmiotowy lokal nr 2 spełnia wymagania określone w art. 2 ust. 2 u.w.l., tj. marginalne potraktowanie tej kwestii, a ocena tejże przesłanki ma właśnie stanowić istotę zagadnienia.

Ze względu na zakres związania i kierunek ponownego prowadzenia postępowania organy były zatem zobowiązane do ustalenia, w jaki sposób doszło do podziału nieruchomości nr [.../X], co było niezbędne ze względu na wcześniejsze zasygnalizowanie tej okoliczności w postępowaniu administracyjnym, jednak bez przeprowadzania postępowania dowodowego w tym kierunku. Wspomniany podział miał zaś znaczenie dla oceny dopuszczalności wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr 2 w budynku na działce nr [.../Z]. Było to zatem zagadnienie o pierwszorzędnym, niejako wyjściowym znaczeniu w sprawie. Wobec tego drugorzędne znaczenie mógł mieć wniosek (niezależnie do jego trafności), że wyodrębnienie dwóch samodzielnych lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku spowoduje zmianę określonej wcześniej decyzją administracyjną funkcji budynku jako "jednorodzinnego" na "wielorodzinny" i w rezultacie doprowadzi do sytuacji sprzecznej z przepisem art. 3 pkt 2a P.b.

Zarazem jednak, co należy podkreślić, Sąd nie pozbawił doniosłości w sprawie oceny na płaszczyźnie Prawa budowlanego charakteru obiektu (budynku), który miałby powstać w wyniku podziału na podstawie decyzji podziałowej (jak się następnie okazało, z dnia [...] 2014 r.), bowiem właśnie od analizy okoliczności dotyczących podziału geodezyjnego działki nr [.../X] (po ich uprzednim należytym ustaleniu) uzależnił rozstrzygnięcie przez organy, czy "budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr [.../Z] przy ul. [...]A w [...] spełnia wymogi definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego" określonej w art. 3 pkt 2a P.b. i brak jest przeszkód do wydania zaświadczenia zgodnie z żądaniem skarżącego – w przypadku ustalenia, że lokal mieszkalny nr 2 tego budynku spełnia wymogi zawarte w art. 2 ust. 2 u.w.l. W tym też zakresie, w jakim odnosiły się do niedopuszczalności stosowania przez organy w sprawie przepisu art. 3 ust. 2a P.b., zarzuty skargi były całkowicie bezzasadne.

Powyżej przedstawiona ocena prawna i wytyczne co do kierunku dalszego postępowania w sprawie były wiążące tak dla organów, jak i dla tutejszego Sądu, który odmiennych ocen w tym zakresie formułować nie może.

Oceniając z przedstawionej perspektywy zaskarżone rozstrzygnięcie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, Sąd stwierdza, że organy pomimo podjęcia działań w celu uzupełnienia materiału procesowego (dowodowego) w postępowaniu wyjaśniającym, o którym mowa w art. 218 § 2 K.p.a., naruszyły przepis art. 153 P.p.s.a., jak również art. 218 § 2 K.p.a. Postępowanie wyjaśniające nie zostało bowiem przeprowadzone w niezbędnym zakresie, skoro ustalenia organów nadal nie odpowiedziały jednoznacznie[...] na podstawowe pytanie, a mianowicie, czy na działce nr [.../Z], wskazanej we wniosku z dnia 13 sierpnia 2014 r. rzeczywiście znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny (przy ul. [...]A w [...]) spełniający wymogi definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego określonej w art. 3 pkt 2a P.b. Dopiero bowiem stwierdzenie tej okoliczności otworzyłoby możliwość wydania zaświadczenia – w przypadku ustalenia, że lokal mieszkalny nr 2 tego budynku spełnia wymogi zawarte w art. 2 ust. 2 u.w.l. – zgodnie z żądaniem skarżącego.

Sąd zaznacza, że organy w postępowaniu w przedmiocie wydania zaświadczenia nie były wprost związane wymogami przeprowadzenia postępowania dowodowego w zgodzie z przepisami wskazanymi w art. 75 K.p.a. i nast. Niemniej jednak zgodnie z zasadą ogólną prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a. organ w razie wątpliwości jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, ograniczone jednakże tylko do w niezbędnego zakresu koniecznego do rozstrzygnięcia dopuszczalności wydania zaświadczenia o określonej treści. Wspomniana zasada ogólna ma zastosowanie w sprawie, bowiem postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń, choć jest postępowaniem uproszczonym, to ma charakter prawny zbliżony do postępowania administracyjnego i samo zamieszczenie instytucji wydawania zaświadczeń w Kodeksie postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, że do tego postępowania mają zastosowanie zasady ogólne postępowania administracyjnego (tak NSA w Warszawie w wyroku z dnia 9 stycznia 2001 r. sygn. akt I SA 1808/99, por. też wyroki NSA z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 733/09 i z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 1139/10 – orzeczenia przywołane przez M. Jaśkowską [w:] M. Jaśkowska Małgorzata, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2013, nr 157177, komentarz do art. 218 K.p.a.; ponadto dostępne jw.). W konsekwencji można w takim wypadku dopuścić możliwość odpowiedniego stosowania szczegółowych przepisów dotyczących postępowania dowodowego, jednakże – jak już wspomniano – ograniczonego wyłącznie do zakresu okoliczności niezbędnych dla rozstrzygnięcia o możliwości wydania danego zaświadczenia.

Organ I instancji, prowadząc postępowanie wyjaśniające, pozyskał odpis decyzji Dyrektora A w P. z dnia [...] 2014 r. znak [...] (ostatecznej od dnia [...] sierpnia 2014 r.), z której osnowy wynika, że zatwierdza podział nieruchomości stanowiącej działkę nr [.../X] na działki nr [.../Y] i [.../Z], zgodnie z przedstawionym projektem podziału, zgodnie z którym wydzielone działki stanowią działki budowlane w rozumieniu art. 4 pkt 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518, z późn. zm. [aktualnie: Dz.U. z 2015 r., poz.1774, z późn. zm.] – dalej: u.g.n.). Ponadto uzyskał informację A w P. (organu geodezyjnego), z której wynika, że na podstawie przedmiotowej decyzji w ewidencji gruntów i budynków został zarejestrowany podział działki oraz budynku (pismo z dnia 26 czerwca 2015 r. znak [...]).

Niewątpliwie zatem organ I instancji zgodnie z wytycznymi tutejszego Sądu podjął działania w celu uzupełnienia materiału procesowego i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (art. 218 § 2 K.p.a.), jednak finalnie nie poczynił tego wystarczająco wnikliwie i nie rozważył należycie, czy nastąpił wspomniany skutek w postaci podziału geodezyjnego nie tylko [działki] nr [.../X], ale i znajdującego się na niej budynku mieszkalnego. Z kolei organ odwoławczy powielił w tym zakresie niedostatki postępowania organu I instancji, podzielając stanowisko organu I instancji – i to w sytuacji, gdy do zażalenia zostały dołączone dalsze dokumenty geodezyjne: wyrys z mapy ewidencyjnej, wypis z rejestru gruntów i wypis z kartoteki budynków z dnia 6 listopada 2014 r.

Należy też podkreślić, że w niniejszej sprawie sytuacja dotycząca kwestii zaistnienia podziału budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie wolnostojącej, znajdującego się na działce nr [.../X] na dwa odrębne budynki znajdujące się odpowiednio na działkach nr [.../Y] i [.../Z], jest o tyle złożona, że budynek ten został wzniesiony na nieruchomości stanowiącej działki nr [.../X] i [.../V] objętej prawem użytkowania wieczystego, zatem o ile własność tej nieruchomości należy do Miasta P., to własność budynku wzniesionego na tym gruncie należy do użytkownika wieczystego. Taki wniosek należy wywieść z analizy całokształtu dokumentacji geodezyjnej zgormadzonej w przedmiotem sprawie, jak i z samej decyzji podziałowej z dnia [...] 2014 r. oraz art. 235 § 1 K.c. zd. pierwsze, który stanowi, że budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gruncie należącym do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków przez wieczystego użytkownika stanowią jego własność. Z treści art. 235 § 2 K.c. wynika natomiast, że własność budynku jest w takim wypadku prawem związanym z użytkowaniem wieczystym, co oznacza, że własność takiego budynku (lub innych urządzeń) dzieli los prawny użytkowania wieczystego.

Wobec powyższego, o ile podział prawny nieruchomości pociągnie za sobą podział budynku stanowiącego odrębną własność użytkownika wieczystego – przy spełnieniu odpowiednich wymogów stawianych technicznemu sposobowi podziału budynku, to już sam podział geodezyjny – a taki miał miejsce w przedmiotowej sprawie – takiego związanego skutku nie musi bezwzględnie wywoływać.

Niemniej jednak trzeba również zaznaczyć, że ogólny pogląd sformułowany wcześniej przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 18 marca 2015 r. [, który] odwołał się do treści przepisu art. 48 K.c. i stanowiska orzecznictwa jest o tyle aktualny, że należy przyjąć go także w odniesieniu do podziału nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste oraz podziału usytuowanego na niej budynku. Trafnie bowiem zauważa T. A. Filipiak w Filipiak w komentarzu do art. 235 K.c. ([w:] A. Kidyba Andrzej (red.), K. A. Dadańska, T. A. Filipiak Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe. LEX, 2012 nr 134872), że nie ma różnic co do istoty, zasad i skutków podziału budynku położonego na gruncie stanowiącym własność lub współwłasność i położonego na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste. Okoliczność, że w pierwszym przypadku budynek jest częścią składową nieruchomości gruntowej i dzieli jej los prawny, w drugim zaś jest odrębną nieruchomością, nie ma przy podziale większego znaczenia, skoro własność takiej nieruchomości budynkowej może należeć tylko do użytkownika wieczystego gruntu (art. 235 K.c.). Opisane zasady podziału powinny być zatem stosowane przez sądy lub właściwe organy administracyjne w obu przypadkach, a także zarówno przy podziale nieruchomości budynkowej przez jednego użytkownika wieczystego, jak i przy zniesieniu współużytkowania wieczystego gruntu i współwłasności budynku. To zaś, czy podziału dokonano zgodnie z tymi zasadami oraz jakie skutki wywołuje podział przeprowadzony z ich naruszeniem, ocenia sąd w sprawie, w której z podziału budynku i gruntu wywodzone są określone skutki prawne i roszczenia. Warto też w związku z tym wskazać na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2007 r. sygn. akt III CZP 136/06 (OSNC 2007/11/163, Prok.i Pr.-wkł. 2008/3/22, Biul.SN 2007/1/12), zgodnie z którą podział pionowy budynku na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste (art. 235 K.c.) jest dopuszczalny wraz z podziałem gruntu tylko w taki sposób, że linia podziału budynku odpowiada linii podziału działki i przebiega przez istniejącą w całości lub w znacznej części ścianę budynku, dzieląc go na regularne i samodzielne części, stanowiące odrębne budynki.

Faktem jest, że na podstawie wspomnianej decyzji doszło do określonych wpisów w ewidencji gruntów i budynków co do podziału geodezyjnego działki nr [.../X] oraz budynku, w tym zarejestrowania na nowo powstałej działce nr [.../Z] odrębnego budynku mieszkalnego. Trzeba jednak mieć na uwadze, że konsekwencje wydania decyzji podziałowej, o ile mogą stać w sprzeczności z innymi danymi (informacjami) będącymi w posiadaniu organu, nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do wydania zaświadczenia określonej treści. W ramach postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia organ wprawdzie co do zasady obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 K.p.a.), jednak w razie zaistnienia wątpliwości dopuszczalne jest ich usunięcie poprzez przeprowadzenie w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego. W niniejszej sprawie jest to tym bardziej uzasadnione, że tutejszy Sąd w wiążących wytycznych wyraźnie nakazał organowi przeprowadzenie takiego postępowania na podstawie art. 218 § 2 K.p.a.

Stanowisko organów co do tego, że z decyzji Dyrektora A w P. nie wynika, iż w wyniku podziału na działce [.../Z] znajduje się obecnie budynek wolnostojący, w zabudowie bliźniaczej lub szeregowej, a co najważniejsze – stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, nie zostało wsparte odpowiednio zaprezentowaną analizą zgromadzonych materiałów. Również stanowisko Kolegium okazało się nader lakoniczne w tej kwestii, na co trafnie zwrócił uwagę skarżący.

Z kolei kwestie dotyczące § 210 warunków technicznych budynków, do których odniósł się organ I instancji, niejako w ślad za organem zatwierdzającym podział geodezyjny działki nr [.../X], nie mają zasadniczego znaczenia w sprawie, bowiem dotyczą szczegółowych rozwiązań dotyczących bezpieczeństwa pożarowego budynków. Natomiast techniczne zagadnienia, które muszą być spełnione przy podziale gruntu wraz z podziałem budynku, samodzielnie reguluje przepis art. 93 ust. 3b u.g.n., a jego uzupełnieniem jest przepis § 4 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz.U. z 2004 r. nr 268, poz. 2663). Wspomnieć należy, że przedmiotowy podział geodezyjny nie musi prowadzić do wyodrębnienia osobnych budynków, a jedynie części jednego budynku, co wynika z treści art. 93 ust. 3b u.g.n., jak i § 4 przywołanego rozporządzenia. Natomiast, jak już wspomniano, podział budynku według płaszczyzn pionowych wraz z gruntem jest dopuszczalny, tylko jeżeli w wyniku takiego podziału powstają dwa odrębne budynki (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2016/11, dostępny jw.).

Organy powinny zatem w sprawie jeszcze raz przeanalizować całość zgromadzonej dokumentacji geodezyjnej, w tym decyzji podziałowej, pod kątem stwierdzenia, czy na działce nr [.../Z] przy ul. [...]A w [...] znajduje się odrębny budynek mieszkalny spełniający wymogi definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego, określonej w art. 3 pkt 2a P.b. Pomocne mogą być również w tym względzie dokumenty w postaci wniosku o zatwierdzenie projektu podziału geodezyjnego działki nr [.../X] (wraz załącznikami i ewentualnymi uzupełnieniami), którego brak jest aktach postępowania, bowiem dokumenty związane z wnioskiem o zatwierdzenie podziału działki nr [.../X] mogą potencjalnie rzucić światło na omawianą kwestię.

Dopiero po rozstrzygnięciu tej zasadniczej kwestii, którą jest podział działki nr [.../X] i znajdowanie się na działce nr [.../Z] samodzielnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, możliwe będzie rozstrzygnięcie co do zasadności wydania zaświadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.w.l. (poprzedzone odpowiednią analizą dotyczącą warunków technicznych lokalu nr 2, którego dotyczy przedłożona przez wnioskodawcę dokumentacja inwetaryzacyjna). Wszelkie zarzuty skargi dotyczące zatem tej ostatniej okoliczności (powołanych przepisów ustawy o odrębnej własności lokali), jako przedwczesne, okazały się niezasadne.

Tylko jednoznaczne stwierdzenie przez organy, że podział nieruchomości stanowiącej działkę nr [.../X] na dwie działki nie doprowadził do takiego stanu, że na działce nr [.../Z] znajduje się obecnie odrębny budynek mieszkalny jednorodzinny, spełniający definicję określoną przepisem art. 3 pkt 2a P.b., może stanowić podstawę do odmowy wydania żądanego zaświadczenia o samodzielności lokalu nr 2 znajdującego się w takim budynku. Podobnie też mogą zajść podstawy do odmowy wydania zaświadczenia w sytuacji, gdyby nie było możliwe rozstrzygnięcie przedmiotowej kwestii w granicach postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 K.p.a. Nie stanowi ono bowiem substytutu zwykłego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 75 i nast. K.p.a., o czym już była wcześniej mowa. W zasadzie na kwestie tę [...] [zwróciło] również uwagę Kolegium w uzasadnieniu, odnosząc się do wykładni przepisu art. 218 K.p.a., jednak co najmniej przedwcześnie uznało, że w sprawie zachodzi brak możliwości jednoznacznego ustalenia określonych faktów lub stanu prawnego[.]

Trzeba również w tym miejscu [...] [zwrócić] uwagę na okoliczności dotyczące podstawy prawnej decyzji podziałowej z dnia [...] 2014 r., która wyraźnie wskazała na przepis art. 95 pkt 7 u.g.n., który umożliwia dokonanie podziału nieruchomości niezależnie od ustaleń planu miejscowego w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Tymczasem pobieżna nawet analiza tej decyzji, w tym jej załącznika mapowego, wskazuje [wskazuje], że do takiego podziału w zasadzie nie było podstaw. Podzielenie działki nr [.../X] na dwie połowy (w pewnym uproszczeniu; powierzchnie obydwu wydzielonych działek różnią się nieznacznie) oznaczone geodezyjnie jako działki nr [.../Y] i [.../Z], z przeprowadzeniem granicy podziału również w sposób dzielący budynek znajdujący się na działce nr [.../X] na dwie zbliżone gabarytami i powierzchnią części, prima facie przeczy istocie podziału, jakiego można dokonać na podstawie przepisu art. 95 pkt 7 u.g.n. Należy podkreślić, że zasadą jest przeprowadzenie podziału nieruchomości zgodnie z postanowieniem planu miejscowego (art. 93 ust. 1 u.g.n.), względnie – w przypadku braku planu miejscowego – gdy podział nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi albo jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 94 ust. 1 u.g.n.). Natomiast do wyjątków – i to kazuistycznie przewidzianych (enumeratywnie wskazanych) w ustawie – należy zaliczyć możliwość dokonania podziału nieruchomości na podstawie art. 95 u.g.n. (w zw. z art. 93 ust. 4 u.g.n.) z pominięciem postanowień planu miejscowego, względnie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (por. postanow. Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. akt IV CSK 177/14, Biul. SN 2015/5/15). Klarownie myśl tę wyłożył również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 1872/07 (wyrok dostępny jw.), wyjaśniając, że niezależnie od ustaleń planu miejscowego, (co należy rozumieć: "mimo braku takiego planu lub mimo zawartych w nim postanowień, a nawet wbrew tym postanowieniom") podział nieruchomości może nastąpić jedynie na cele wskazane w art. 95 u.g.n. To ostatnie uregulowanie jest więc wyjątkiem od przyjętej w ustawie o gospodarce nieruchomościami zasady.

W konsekwencji w sposób zasadny, przy ocenie skutków decyzji podziałowej z dnia [...] 2014 r., należy rozważyć, czy jej wydanie nie nastąpiło w warunkach art. 156 § 1 pkt2 K.p.a., tj. z rażącym naruszeniem prawa, o którym decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki które wywołuje decyzja (tak NSA w wyroku z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1614/09, dostępnym jw.).

Kwestii tej organ prowadzący postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia samodzielnie wprawdzie rozstrzygnąć nie może, ale analiza okoliczności sprawy pod tym kątem może mieć znaczenie dla oceny, czy ustalenie okoliczności niezbędnych do wydania zaświadczenia nie przekracza granic postępowanie wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 K.p.a.

Uznając zatem, że organy orzekające dopuściły się naruszenia art. 153 P.p.s.a. oraz art. 218 § 2 w zw. z art. 7 K.p.a., a to ze względu na niepełne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, jak i niedostateczne rozważenie jego wyników, Sąd uznał, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, determinując kierunku rozstrzygnięcia (odmowę wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego). W szczególności nie znalazło dostatecznego odzwierciedlenia w aktach postępowania oraz treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji stwierdzenie przez organ I instancji, że zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku tutejszego Sądu z dnia 18 marca 2015 r. ustalił okoliczności podziału działki nr [.../X], z których nie wynika, że po podziale nieruchomości powstały dwa odrębne budynki mieszkalne jednorodzinne, spełniające definicję zawartą w art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego. Kolegium dopuściło się natomiast dodatkowo naruszania przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 136 i art. 126 K.p.a., nie odnosząc się wyczerpująco do okoliczności wskazanych w odwołaniu, w tym do dołączonych do niego dokumentów geodezyjnych. Ze względu na charakter naruszenia prawa i specyfikę postępowania o wydanie zaświadczenia należało uchylić zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji (punkt I).

Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji (a w ślad za nim również organ odwoławczy) stosownie do obowiązku z art. 153 P.p.s.a. zastosuje się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w niniejszym wyroku, jak i we wcześniejszym wyroku tutejszego Sądu z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Po 55/15.

Sąd w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. orzekł o kosztach postępowania, uwzględniając wniosek pełnomocnika strony oraz wysokość uiszczonych kosztów sądowych.