Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 725/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Anna Mruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2007 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2006 r. w części nakładającej na G. B. karę pieniężną 8000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia 19 lipca 2006 r., w miejscowości B. na drodze krajowej Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poddał kontroli drogowej samochód ciężarowy marki [...] nr rej. [...], będący własnością G. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "Zakład [...] Inż. G. B.". Z protokołu kontroli wynika, że kierowcą pojazdu był F. B., wykonywany był przewóz na potrzeby własne ziemi w ilości 8,6 t. W trakcie kontroli kierowca okazał wykresówki z dnia 18 i 19 lipca 2006 r., nie okazał wykresówek za dni od 2 lipca 2006 r. do 17 lipca 2006 r. lub odpowiedniego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w kontrolowanym okresie. Ponadto stwierdzono, iż kierowca wykonywał transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy, bowiem nie okazał świadectwa kwalifikacji ani zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą, w szczególności co do kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne.

Pismem z dnia 19 lipca 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił G. B. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzonych w trakcie powyższej kontroli naruszeń. Poinformował stronę o prawie do czynnego uczestniczenia w postępowaniu. Wezwał także G. B. do nadesłania kserokopii dokumentu przewozowego na stwierdzony przewóz ziemi oraz dokumentu potwierdzającego stosunek pracy F. B.

W piśmie z dnia 31 lipca 2006 r. G. B. wyjaśnił, że nie posiada dokumentu przewozowego na stwierdzony przewóz ziemi, ponieważ posiada zezwolenie na transport na przewozy własne. Podniósł, iż ziemia przewożona była na zlecenie Dyrektora [...] w B. i powstała na skutek wcześniej wykonywanych przez jego firmę prac. Przedstawił zaświadczenie wystawione dla F. B., orzeczenie lekarskie Nr [...]F. B., umowę o działo nr [...] z dnia [...] lipca 2006 zawartą pomiędzy G. B. a F. B., zaświadczenie Nr [...] o ukończeniu przez F. B. kursu dokształcającego kierowców przewożących rzeczy oraz orzeczenie psychologiczne Nr [...] F. B..

Pismem z dnia 23 sierpnia 2006 r. organ powiadomił G. B. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji.

W piśmie z dnia 29 sierpnia 2006 r. G. B. wyjaśnił, że nie posiada żadnej licencji na wykonywanie transportu drogowego dlatego, że wykonuje transport tylko i wyłącznie na potrzeby własne. Na potwierdzenie dołączył do ww. pisma zaświadczenie Nr [...], wypis Nr [...] z zaświadczenia [...] i zaświadczenie Urzędu Gminy w P. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej.

Starostwo Powiatowe w O. pismem z dnia 19 października 2006 r. poinformowało Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, iż G. B. zgłosił pojazd m-ki [...] o nr rej. [...] do zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne w dniu [...] kwietnia 2003 r. zaś w piśmie z dnia [...] listopada 2006 r. doprecyzował, że ww. przedsiębiorca nie figuruje w ewidencji udzielonych licencji.

Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w stosunku do G. B. dotyczące wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: wystawienia kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienia wszystkich wymagań określonych ustawą, kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne oraz nałożył na G. B. karę pieniężną w łącznej wysokości 8.500,00 zł. Na kwotę tą składa się:

1/ kara 500,00zł - za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty – wykresówki. Jako postawę prawną tej kary organ podał art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204 z 2004 r., poz.2088, dalej zwana utd) i lp.1.7. załącznika do tej ustawy. W uzasadnieniu organ wskazał, że kierowca nie okazał do kontroli wykresówek za okres od dnia 2 lipca 2006 r. do dnia 17 lipca 2006 r. lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w kontrolowanym okresie oraz nie posiadał w pojeździe, jak również nie okazał do kontroli drogowej, odpowiedniego zaświadczenia wymaganego zgodnie z art. 39 e utd.

2/ kara 8000,00 zł - za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. Jako podstawę prawną tej kary organ podał art. 92 ust. 1 i ust. 4 cytowanej utd i lp.1.1. załącznika do tej ustawy. W uzasadnieniu tej kary organ wskazał, że kontrolowany kierowca nie jest pracownikiem firmy G. B., to zaś oznacza, że pracodawca nie spełnia podstawowego warunku dla uznania wykonywanego przez niego przewozu drogowego za przewóz na potrzeby własne. W przypadku, gdy kierowca nie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę firma powinna posiadać odpowiednią licencję na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Takiej zaś licencji strona nie posiada.

Od części decyzji dotyczącej nałożenia kary w wysokości 8000,00 zł. odwołał się G. B. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił decyzji naruszenie art. 4 ust. 4 utd przez uznanie, że osoba wykonująca zatrudnienie na podstawie umowy o dzieło, nie jest pracownikiem w rozumieniu tego przepisu. Wskazał, że istotą umowy zawartej przez skarżącego z F. B. nie jest osiągnięcie określonego rezultatu, lecz wykonanie przez pewien okres usług. W istocie więc mimo użytej nomenklatury strony wiązała umowa zlecenia (art. 750 kc). Podniósł, iż zgodnie z treścią art. 22 § 1 Kodeksu pracy, zatrudnienie w warunkach określonych w tym przepisie jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. W jego ocenie zostały zachowane wszelkie przesłanki umowy o prace, a więc F. B. wykonywał zatrudnienie na podstawie stosunku pracy, a odmienna nazwa umowy nie ma w tym przypadku żadnego znaczenia.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] utrzymał decyzję organu I instancji w kwestionowanej części w mocy. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1 i ust. 3 pkt 8, art. 87 ust. 1, art. 92 cytowanej wyżej utd, oraz lp. 1.1. załącznika do tej ustawy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczył treść przepisów dotyczących przewozu na potrzeby własne i wskazał, że jedną z jego cech jest prowadzenie samochodu przez pracownika przedsiębiorcy. Przywołał definicję pojęcia "pracownik" zawartą w Kodeksie Pracy i wskazał, że kierowca skarżącego F. B. nie mieścił się w granicach nią określonych, gdyż był zatrudniony na podstawie umowy o dzieło. Powołał się na wyrok WSA oraz stanowisko Departamentu [...] zaprezentowane w piśmie z dnia 9 grudnia 2004 r. Wykonywany przewóz nie był zatem przewozem na potrzeby własne zwolnionym z obowiązku posiadania licencji. Wykonywanie przewozu, nie będącego przewozem na potrzeby własne, bez licencji podlega karze, zatem decyzja o nałożeniu kary została utrzymana w mocy.

Powyższą decyzję G. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że analiza treści umowy zawartej w dniu [...] lipca 2006 r. pomiędzy skarżącym a F. B. prowadzi do wniosku, że przeważają w niej cechy charakterystyczne dla umowy o prace, takie jak dobrowolność, osobiste świadczenie pracy, podporządkowanie, wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy i odpłatny charakter zatrudnienia. Dodał, iż F. B. nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, a zatrudniony został w miejsce kierowcy, który rozwiązał swój stosunek pracy, wykonuje taki sam zakres obowiązków. W ocenie skarżącego powyższe wskazuje, że w rzeczywistości w dniu [...] lipca 2006 r. został zawarty pomiędzy skarżącym a F. B. stosunek pracy na czas określony w tejże umowie, to zaś przesądza, że zostały spełnione w przypadku skarżącego wszystkie przesłanki wykonywania niezarobkowego transportu drogowego - przewozu na własne potrzeby – określone w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie wskazując, że prawidłowo zinterpretował pojęcie "pracownik" opierając się na art. 2 Kodeksu Pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz.1270/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona.

W toku postępowania było niesporne między skarżącym a organami kontroli, że przewóz ziemi stanowił działalność pomocniczą w stosunku do prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, sporna zaś była jedynie okoliczność, czy przewóz ten spełniał wymogi przewozu na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym.

Rozważając tę kwestię wskazać należy, że w myśl art. 4 pkt 3, lit. a utd transport drogowy stanowi każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej niespełniający warunków wymienionych w art. 4 pkt 4 ustawy, czyli warunków przewozu na potrzeby własne. Cechą przewozu na potrzeby własne określoną w art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym jest prowadzenie pojazdu przez pracownika przedsiębiorcy. Ustawa o transporcie drogowym nie definiuje na swój użytek pojęcia pracownika. Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 18 października 1994 r. K 2/94; OTK 1994/2/36 podkreślił, iż "kodeksom przysługuje szczególne miejsce w systemie prawa ustawowego i dlatego terminy i pojęcia używane przez kodeksy traktuje się jako wzorcowe i istnieje domniemanie, iż inne ustawy nadają im takie samo znaczenie." Skoro więc ustawodawca w ustawie o transporcie drogowym posłużył się pojęciem "pracownik", ale go nie zdefiniował, to zasadne jest odwołanie się do legalnej definicji pojęcia pracownika sformułowanej w art. 2 Kodeksu Pracy. Brak podstaw do tworzenia w drodze wykładni odrębnej, szerszej definicji tego pojęcia, skoro ustawodawca, tworząc cały słowniczek pojęć użytych w ustawie o transporcie drogowym, nie zdefiniował pojęcia pracownika. W myśl powołanego przepisu Kodeksu Pracy pracownikami są osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Nie mieszczą się w tej definicji osoby zatrudnione na podstawie umowy o dzieło ani umowy zlecenia, a taką umowę przedłożył do akt skarżący. W świetle jej treści nie ulega wątpliwości, że nie spełnia ona warunków umowy o pracę i jest umową cywilną o wykonanie dwóch konkretnych zadań przewozowych w wyznaczonym terminie. Umowa wbrew twierdzeniom skarżącego nie zawiera żadnych cech właściwych dla umowy o pracę, a w szczególności nie wynika z niej cecha podległości pracodawcy i stosowania się do jego poleceń. Stosunek łączący skarżącego z F. B. nie był więc stosunkiem pracy, a F. B. nie był pracownikiem skarżącego.

W tym stanie rzeczy, oceniając kontrolowany przejazd, organ prawidłowo przyjął, że ponieważ z przedłożonej umowy wynika wprost, że kierujący pojazdem kierowca nie był pracownikiem przedsiębiorcy, przejazd nie spełniał przesłanki przewozu na potrzeby własne wymienionej w art. 4 pkt 4, lit. a utd, polegającej na kierowaniu pojazdem przez pracownika przedsiębiorcy. Skoro wykonywany przewóz nie był przewozem na potrzeby własne w rozumieniu ustawy, to w związku z treścią powołanego wyżej art. 4 pkt 3 lit. a utd, był transportem drogowym, zatem przewóz ten wymagał licencji. Skoro prawidłowo organ ustalił, że kontrolowany przejazd był transportem drogowym i wykonywany był bez licencji – zasadnie nałożył karę za wykonywanie transportu drogowego bez licencji.

Skarga na decyzję o nałożeniu kary 8000,00zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji nie jest więc uzasadniona i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. uległa oddaleniu.