Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2121/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 16, art 58, art 59, art 112, art 129 par 2, art 134
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2011 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie aktu mianowania w korpusie podoficerów Służby Celnej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w [...]., działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 5 oraz art. 115 ust. 1 pkt. 2 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), mianował K. O. z dniem [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy [...] w korpusie podoficerów Służby Celnej.

Po ponad roku od daty otrzymania aktu mianowania funkcjonariusz, pismem z dnia 29 grudnia 2010 r. (wpływ do organu w tym samym dniu), złożył odwołanie od ww. aktu, domagając się uchylenia w całości aktu mianowania i orzeczenie o mianowaniu go na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej lub też uchylenia w całości aktu mianowania i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwzględnieniem dyspozycji art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Skarżący wyjaśnił ponadto, że odwołania nie złożył wcześniej, ponieważ akt mianowania nie zawierał poouczenia o środkach zaskarżenia.

Dyrektor Izby Celnej w O. przesłał odwołanie i wniosek do rozpatrzenia przez Szefa Służby Celnej, który pismem z dnia [...] lutego 2011 r. poinformował odwołującego o rozpatrzeniu odwołania w trybie administracyjnym do dnia 31 lipca 2011r.

Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpoznaniu odwołania K. O. z dnia 29 grudnia 2010 r. od aktu mianowania Dyrektora Izby Celnej w [...]. z dnia [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy [...] w korpusie podoficerów Służby Celnej, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie określenia korpusu.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, między innymi, iż zgodnie z treścią art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 ustawy - określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Jednakże przepis ten nie dotyczy odwołującego się, albowiem w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. w dniu 31 października 2009 r., K. O. zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...]. Stanowisko [...] nie zostało zaliczone do kategorii stanowisk kierowniczych, o których mowa w art. 17 ust. 1 i ust. 13 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Mając na względzie przepisy powołanego artykułu, mianowanie do korpusu oficerów młodszych Służby Celnej, o którym mowa w art. 223 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r., dotyczyło wyłącznie funkcjonariuszy zajmujących bądź wyższe stanowiska kierownicze, bądź stanowisko: kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Również posiadany przez odwołującego stopień służbowy [....] nie upoważniał do określenia stopnia w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Nadto organ wyjaśnił, że przepisy poprzednio obowiązujacej ustawy nie przewidywały kategorii stanowisk w zakresie kierowania Wieloosobowym Stanowiskiem Ochrony.

Jednakże przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych uzależnia od zajmowania, bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy, stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników lub pełnienia obowiązków na tym stanowisku, zaś takiego warunku odwołujący nie spełnia.

K. O. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie decyzji Szefa Służby Celnej oraz aktu mianowania Dyrektora Izby Celnej w [...]. Skarżący wskazał na naruszenie przez organ art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, poprzez błędne ustalenie braku przesłanek do mianowania w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania niniejszej sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Badana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn zawartych w skardze.

Potwierdzona orzecznictwem sądowym (uchwała z dnia 8 czerwca 2010 r. o sygn. akt II PZP 5/10 Sądu Najwyższego; orzeczenia sądów administracyjnych to jest: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 1813/10 oraz, między innymi, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygnaturach akt odpowiednio: II SAB/Wa 164/10 z dnia 30 września 2010 r. oraz II SAB/Wa 175/10 z dnia 10 listopada 2010 r.) zasada potwierdzająca możliwość kontroli przez organ II instancji w postępowaniu administracyjnym aktów mianowania funkcjonariuszy celnych, wydanych na podstawie przepisów art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej w zakresie prawidłowości przypisania danego funkcjonariusza do określonego korpusu Służby Celnej zakłada stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wykonywania tej kontroli.

Zgodnie z treścią art. 129 § 2 Kpa odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się za pośrednictwem tegoż organu do organu II instancji w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji organu I instancji. Natomiast zgodnie z treścią art. 16 § 1 Kpa decyzja organu I instancji, od której nie wniesiono w zakreślonym terminie odwołania, staje się ostateczna.

W niniejszej sytuacji K. O. odwołanie to wniósł po upływie ponad roku od dnia doręczenia mu aktu mianowania, co jest w sprawie bezsporne. Nadto zainteresowany funkcjonariusz w odwołaniu tym nie zawarł wniosku o przywrócenie mu terminu do złożenia odwołania, jedynie podkreślił, że nie został pouczony o środkach zaskarżenia.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w niniejszej sprawie nie doszło do uchybienia terminu do złożenia odwołania od aktu mianowania, albowiem akt mianowania nie zawierał pouczenia o odwołaniu, zatem zgodnie z treścią art. 112 Kpa brak taki nie może szkodzić stronie, nie jest wystarczające. Organ myli tu pojęcia "złożenie odwołania w terminie" z pojęciem "uchybienie terminu do złożenia odwołania" oraz instytucją przywrócenie terminu. Przypomnieć należy, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania jest w niniejszej sprawie bezsporne, tak jak i bezsporny jest brak pouczenia przez organ w akcie mianowania o przysługującym skarżącemu środku zaskarżenia. Natomiast twierdzenie organu, iż z uwagi na brak stosownego pouczenia w akcie mianowania do uchybienia terminu nie doszło, jest nieprawidłowe i narusza wprost dyspozycję art. 129 § 2 Kpa. Przepis ten z mocy prawa ustanawia czternastodniowy termin do złożenia odwołania. Brak stosownego pouczenia o odwołaniu nie spowodował ustania mocy powyższej normy, a jedynie otworzył skarżącemu drogę do przywrócenia mu, na jego wniosek terminu, który został uchybiony. Brak stosownego pouczenia o środkach odwoławczych nie stwarza możliwości złożenia przez stronę odwołania w każdym czasie, ale jedynie z zachowaniem zasad określonych w art. 58 i art. 59 Kpa.

Obowiązkiem organu było w pierwszej kolejności zbadanie dopuszczalności odwołania oraz zachowania terminu jego wniesienia (art. 134 Kpa), czego organ nie uczynił i co stanowi podstawowe uchybienie proceduralne w niniejszej sprawie, skutkujące wadliwością wydanej w trybie odwoławczym decyzji. Szef Służby Celnej przystąpił do rozpatrzenia odwołania i wydał w tym zakresie decyzję, mimo iż bezsporne było wniesienie tego odwołania przez skarżącego z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zatem samo procedowanie przez organ II instancji w przedmiocie rozpatrywania odwołania od aktu mianowania jak i wydanie decyzji w tym przedmiocie było co najmniej przedwczesne.

Dotknięta taką wadą zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej ostać się nie mogła albowiem rozstrzygnięto w niej materię rozstrzygniętą wcześniej decyzją ostateczną (tu aktem mianowania Dyrektora Izby Celnej w [...]. z dnia [...] listopada 2009 r.), co skutkuje nieważnością zaskarżonej decyzji, wskazanej w treści art. 156 § 1 pkt. 3 Kpa, co Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził w wyroku.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.