Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 3/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Odrzucono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 58 par 1, art 15 par 2, art 64 par 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art 378 ust 1, art. 363, art362 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 672
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
article: art 65 par 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 21 marca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Starosty K. z dnia 9 stycznia 2017 r., nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą K. a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie uciążliwości hodowli zwierząt futerkowych postanawia: 1. odrzucić wniosek, 2. zwrócić Staroście K. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Starosta K. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K. w sprawie "przekazania niewłaściwemu organowi pisma Zastępcy Wójta Gminy K. dotyczącego wniosku /skargi/ Pana P. K. na uciążliwość hodowli zwierząt futerkowych prowadzonej na terenie działki nr [...] obręb [...], gmina K.".

Z akt sprawy wynika, że P. K. 8 sierpnia 2016 r. wniósł do Urzędu Gminy K. podanie, w którym domagał się wszczęcia "postępowania w sprawie zanieczyszczenia środowiska poprzez zalewanie gruntu fekaliami z hodowli zwierząt futerkowych (...) na terenie działki nr [...] w miejscowości Z. – [...]". W związku z tym Wójt Gminy K. pismem z 9 września 2016 r., opisując stan faktyczny sprawy, zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w S. Delegatura w [...], Powiatowego Inspektora Weterynarii w K. oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w K. z prośbą o interwencję, a konkretnie "o podjęcie stosownych kroków w celu weryfikacji (...) problemu oraz oceny sytuacji w terenie". Zaznaczył przy tym, że "jest zainteresowany rozwiązaniem przedstawionego problemu, udziałem w wizji terenowej oraz prowadzonych czynnościach".

Odpowiedzi na powyższe pismo udzielili Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w K. oraz Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w S. Delegatura w [...].

Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w S. Delegatura w [...] pismem z 3 października 2016 r. poinformował Wójta Gminy K., że z uwagi na fakt, że Z. C., który prowadzi fermę norek amerykańskich, nie jest podmiotem korzystającym ze środowiska w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo ochrony środowiska, to nie może być kontrolowany przez ten organ w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska. Wskazał jednakże, że w stosunku do osoby fizycznej, której działanie negatywnie oddziałuje na środowisko, organem właściwym do podjęcia działań – na podstawie art. 363 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, jest wójt, w tej sprawie Wójt Gminy K.

Z kolei Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w K. przeprowadził w dniu 28 listopada 2016 r., na podstawie art. 81a oraz art. 61 i art. 62 Prawa budowlanego, kontrolę utrzymania obiektów należących do Z. C. Kopię protokołu z tej kontroli wraz z pismem Wójta Gminy K. z 9 września 2016 r. organ nadzoru budowlanego przekazał pismem z 29 listopada 2016 r., z powołaniem się na art. 65 § 1 k.p.a., Staroście K., uznając, że jest on organem ochrony środowiska właściwym do podjęcia działań w tej sprawie na podstawie art. 378 ust. 1 w zw. z art. 362 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. O powyższym poinformował Wójta Gminy K.

Starosta K. pismem z 7 grudnia 2016 r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowanego w K. w przedmiocie "przekazania niewłaściwemu organowi pisma Zastępcy Wójta Gminy K. dotyczącego wniosku /skargi/ Pana P. K. na uciążliwość hodowli zwierząt futerkowych prowadzonej na terenie działki nr [...] obręb [...], gmina K.". W uzasadnieniu wskazał, że w jego ocenie organem właściwym w sprawie, na podstawie art. 363 ustawy Prawo ochrony środowiska, jest Wójt Gminy K. Powołał się przy tym na pismo Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w S. Delegatura w [...] z 3 października 2016 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. uznało się za organ niewłaściwy w sprawie rozstrzygnięcia "sporu o właściwość" pomiędzy tymi organami. Wskazało na kompetencje Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaznaczyło jednocześnie, że "nie wypowiada się co do meritum tj. czy w przedmiotowej sprawie faktycznie wystąpił spór, o którym mowa w art. 22 Kpa".

W tych okolicznościach Starosta K. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowanego w K. Uzasadniając wniosek wskazał, że "w przedmiotowej sprawie organem właściwym w oparciu o art. 363 w.w. ustawy Prawo ochrony środowiska jest Wójt Gminy K".

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w K., w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, stwierdził, że sprawę zanieczyszczania wód gruntowych w ramach prowadzonej przez Z. C. działalności przekazał do Starosty K., jako do kolejnego organu (poza Gminą K., która przekazała mu sprawę) zajmującego się ochroną środowiska na przedmiotowym obszarze.

Rozpoznając wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory, o których mowa w art. 4 tej ustawy, czyli spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny (spór o właściwość) należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie powstał pomiędzy Starostą K., a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K. spór w tym znaczeniu.

Przede wszystkim wskazać należy na dwie istotne okoliczności. Po pierwsze, w rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek podania P. K. doręczonego Wójtowi Gminy K. Po drugie, Wójt Gminy K. nie przekazał tego podania innemu organowi w celu załatwienia sprawy. Wójt Gminy K. wykorzystał to podanie jako materiał dla innych organów administracji, które z uwagi na zakres swoich zadań, mogły być zainteresowane okolicznościami wskazanymi przez P. K. Świadczy o tym treść pisma z 9 września 2016 r. Przede wszystkim to, że tym pismem nie przekazuje się podania jednemu organowi, ale trzem w celu podjęcia "stosownych kroków w celu weryfikacji ww. problemu oraz oceny sytuacji w terenie". Istotne jest też, że Wójt Gminy K. nie powołał się na art. 65 § 1 k.p.a.

W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. błędnie zastosował art. 65 § 1 k.p.a. Przepis ten dotyczy przekazania podania wszczynającego postępowanie administracyjnego do organu właściwego. Skoro Wójt Gminy K. nie przekazał organowi nadzoru budowlanego podania wszczynającego postępowanie administracyjne, tylko przekazał mu pismo w celu wykorzystania z uwagi na zakres jego zadań, to organ ten nie mógł zastosować art. 65 § 1 k.p.a. Tym samym reakcja Starosty K., polegająca na wszczęciu sporu kompetencyjnego, nie była właściwa. Skoro Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w istocie nie przekazał Staroście K. podania wszczynającego postępowanie administracyjne, to Starosta nie mógł wystąpić o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, gdyż brak jest podstawowej przesłanki takiego sporu, jaką jest uznanie przez organ administracji, że nie jest on właściwy do rozpoznania sprawy, co przejawia się przekazaniem podania wszczynającego to postępowanie organowi właściwemu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę podkreśla, że negatywny spór kompetencyjny lub o właściwość może powstać wówczas, gdy organ administracji, któremu doręczono podanie wszczynające postępowanie administracyjne, uzna się za niewłaściwy, co przejawia się tym, że przekazuje to podanie innemu organowi administracji, w jego ocenie właściwemu w sprawie. W rozpoznawanej sprawie taka czynność nie miała miejsca. W szczególności nie można uznać, że tą czynnością było pismo Wójta Gminy K. z 9 września 2016 r. W związku z tym dalsze czynności innych organów administracji, mające za pierwotną przesłankę pismo Wójta Gminy K. z 9 września 2016 r., nie mogą być uznane za czynności powodujące powstanie sporu kompetencyjnego.

W tym stanie rzeczy należało uznać, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a.

O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.