Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1228/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Izba Skarbowa

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1228/05 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Anna Znamiec, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Ewa Michna (spr), Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2007r., sprawy ze skarg Fundacji "G." w K., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 7 lipca 2005r Nr [...],, [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za lata 1999-2000, skargi oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].2005r. nr [...], Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, określił wysokość zobowiązania podatkowego Strony Skarżącej tj. Fundacji "." w K. (zwanej dalej "Fundacją") w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy 1999 w kwocie [...] zł. Powyższa decyzja wydana została przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ podatkowy, na skutek uchylenia wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 listopada 2004r. sygn. akt I SA/Kr 753/02 decyzji Izby Skarbowej z dnia 27 lutego 2002r. nr [...], jak i poprzedzającej jej decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...].2001r. nr [...].

Podobnie, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...].2005r. nr [...] określił wysokość zobowiązania podatkowego Fundacji w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy 2000 w kwocie [...] zł. Również powyższa decyzja wydana została przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej po ponownym rozpoznaniu sprawy, na skutek uchylenia ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 listopada 2004 roku decyzji Izby Skarbowej z dnia 27 lutego 2002r. nr [...] oraz poprzedzającej jej decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...].2001r. o nr [...].

W obu powołanych wyżej decyzjach z [...].2005r. organ kontroli skarbowej przyjął, że Fundacja zaniżyła wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych. Jak wynika z uzasadnienia obu decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, na zaniżenie podatku wypłynęło zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków, których poniesienie nie miało związku z wielkością osiągniętego w 1999 i 2000 roku przychodu Strony Skarżącej.

W toku postępowania kontrolnego ustalono, że Fundacja reprezentowana przez prezesa B. A. w dniu [...].1999 roku zawarła umowę leasingu nr [...] z K. Spółka z o.o. z siedzibą w K., której przedmiotem był samochód A. [...] - osobowo - ciężarowy, przy czym koszty dodatkowego wyposażenia tego samochodu (komputer pokładowy, worek na narty, system nawigacji satelitarnej, podgrzewane fotele, tapicerkę skórzaną, drewniane wykończenie wnętrza) poniósł sam prezes Fundacji. Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów ustalono także, iż w 1999 i 2000 roku Strona Skarżąca poniosła wydatki związane z leasingowanym samochodem, które zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Zdaniem organu kontroli skarbowej, Fundacja nie przedłożyła jednak wiarygodnych dokumentów potwierdzających związek z przychodami leasingowego samochodu, sposobu jego wykorzystania, a przede wszystkim powiązania ponoszonych z tego tytułu wydatków z działalnością Fundacji. Z dołączonej dokumentacji wynikało bowiem, iż przedmiotowy samochód użytkował wyłącznie prezes Fundacji (który pełnił swoją funkcję społecznie). Ponadto ustalono, iż prezes Fundacji był jednocześnie zatrudniony w spółce "P.", której Fundacja zlecała w ramach umowy powierniczej poszukiwanie najemców lokali użytkowych i mieszkalnych, a także wykonawców remontów i modernizacji budynku. Spółka "P." zarządzała i administrowała budynkiem, natomiast działalność gospodarcza Fundacji sprowadzała się do wystawiania faktur z tytułu wynajmu lokali dla spółki "P." oraz finansowania wydatków związanych z konserwacją i modernizacją kamienicy zleconych tej spółce. W oparciu o powyższe uznano, iż samochód nie był wykorzystywany w Fundacji.

W konsekwencji, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej uznał, że poniesione z tego tytułu wydatki w kwocie [...] zł. (1999r.) i [...] zł. (2000r.) nie stanowią kosztów uzyskania przychodu na zasadzie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993r. Nr 106 poz. 482 ze zmianami) jako nie związane z działalnością Fundacji.

Dodatkowo w decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych za 2000r. organ kontroli skarbowej stwierdził zawyżenie kosztów uzyskania przychodu o kwotę [...] zł. z tytułu poniesionych opłat związanych z wynajęciem mieszkania w W. z przynależnym stanowiskiem garażowym. W tym zakresie Prezes Fundacji zeznał, iż mieszkanie zostało wynajęte do dyspozycji Fundacji dla ewentualnego rozszerzenia jej działalności. Korzystali z niego adwokat i dyrektor Fundacji, jednak w większości stało ono puste. W uzasadnieniu decyzji organ kontroli skarbowej odwołując się do wyjaśnień składanych w toku postępowania stwierdził, że do "zaakceptowania stanowiska podatnika nie jest wystarczające ogólnikowe powoływanie się przez stronę na prowadzenie konsultacji z firmami prawniczymi oraz w sprawie ekspozycji w piwnicach i ew. sponsorowanie przedsięwzięć - które nie przyniosły efektów". W konsekwencji również i powyższe wydatki, jako nie związane z działalnością Fundacji z powodu braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy uzyskiwanym przychodem a ponoszonymi wydatkami na wynajem mieszkania, nie zostały uznane za koszty uzyskania przychodu na zasadzie art. 15 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W odwołaniach od powyższych decyzji pełnomocnik Fundacji wniósł o uchylenie lub zmianę decyzji, zarzucając im po pierwsze naruszenie zasad postępowania podatkowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zmianami). Ponadto zaskarżonym decyzjom, skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, a to art. 7 , art. 15 ust. 1, art. 17 ust. 1 i art. 25 ust. 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Odnośnie wydatków poniesionych w 1999 i 2000 roku na leasing samochodu osobowo-ciężarowego oraz odnośnie wydatków związanych z wynajmem mieszkania w W. w 2000, pełnomocnik Fundacji stwierdził, iż wydatki te zostały poniesione przez Fundację w celu uzyskania przychodów. Zdaniem Fundacji, cel poniesienia wydatku musi istnieć w chwili jego ponoszenia, co w opinii pełnomocnika Fundacji miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją dnia 7 lipca 2005r.

nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 rok. Również decyzją z dnia 7 lipca 2005r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 rok. W uzasadnieniu powyższych decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w całości podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, Fundacja nie przedłożyła dowodów potwierdzających celowość leasingowania samochodu A., jego wykorzystania oraz powiązania ponoszonych wydatków z działalnością Fundacji. Faktycznie prowadzona działalność Fundacji, (restauracja, przywrócenie świetności budynku) nie ma związku z użytkowanym samochodem. Ponadto samochód był użytkowany przez prezesa, który - jak wynika z dołączonych dokumentów księgowych - kupował paliwo do samochodu, a nie jest w Fundacji zatrudniony. Dyrektor Fundacji korzystał z własnego samochodu i z tego tytułu rozliczał delegacje służbowe. Wydatków związanych z leasingiem przedmiotowego samochodu nie można zatem wiązać z działalnością gospodarczą Fundacji, gdyż polegała ona na wynajmie lokali użytkowych i mieszkalnych, którą Fundacja prowadziła za pośrednictwem spółki "P.". W praktyce, więc działalność gospodarcza Fundacji sprowadzała się do wystawiania faktur z tytułu wynajmu lokali dla spółki "P.".

Powyższe decyzje Dyrektora Izby Skarbowej zostały zaskarżone przez pełnomocnika Fundacji. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pełnomocnik Fundacji domagał się uchylenia zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając im naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: art. 7, 15 ust.1, art. 17 ust.1 oraz art. 25 ust. 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 122, 187 § 1, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skarg pełnomocnik skarżącego podniósł, iż samochód marki A. był leasingowany w celu uzyskania przychodów i fakt ten pozostaje w ewidentnym związku ze statutową działalnością Fundacji. W celach statutowych Fundacji mieszczą się bowiem wszelkie działania mające na celu upowszechnienie ochrony i rewaloryzacji dóbr narodowych oraz sama ich rewaloryzacja. Działanie te mogą przyjąć różne formy, np. udział w seminariach i konferencjach poświęconych tej tematyce, kontakty z instytucjami mającymi na celu ochronę dóbr narodowych, kontakty z osobami zajmującymi się ochroną dóbr narodowych itp. W ocenie pełnomocnika skarżącej, takie działania Fundacji wymagają dużej mobilności jej władz, które pełnią funkcje społeczne i samodzielne oraz starają się realizować cele statutowe Fundacji. Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik skarżącego powołał między innymi wyroki NSA z dnia 14.09.1995r. sygn. akt SA/P 798/95, z dnia 12.11.1996r. sygn. akt SA/Ł 1113/95, z dnia 14.10.2001r. sygn. akt III SA 7548/98, z dnia 18.03.1999r. sygn. akt SA/Rz 1345/97oraz z dnia 17.01.1997r. sygn. akt I SA/L 617/96. W ocenie pełnomocnika Skarżącej Fundacji z przytoczonych orzeczeń jednoznacznie wynikało, iż nie osiągnięcie przychodu czy zrealizowanie celu działalności Fundacji ma dla stosowania art.15 ust.1 ustawy zasadnicze znaczenie, ale celowość wydatku w chwili jego dokonania.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.

Na rozprawie w dniu 28 marca 2007r. Sad połączył sprawy skarg na ww. decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 lipca 2005r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999r. i 2000r. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Sąd w całości podzielił stanowisko organów podatkowych w części dotyczącej ustalenia, iż Fundacja "G." w K., zaniżyła należny podatek dochodowy od osób prawnych, zaliczając do kosztów uzyskania przychodu wydatki, których poniesienie, nie miało związku z działalnością Fundacji, a co za tym idzie z przychodami Fundacji osiąganymi w latach 1999 i 2000. W konsekwencji należało uznać, że zakwestionowane wydatki nie zostały poniesione w celu uzyskania przychodu, a co za tym idzie nie miały związku z działalnością statutową Fundacji i nie mogły być traktowane jako koszty uzyskania przychodu zgodnie z art. 15 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zdaniem Sądu skarga pełnomocników Fundacji została praktycznie oparta na założeniu, że wszystkie wydatki ponoszone przez podatnika i traktowane jako koszty uzyskania przychodu są takimi kosztami, gdy są powiązane z jego działalnością (w skargach wskazano na powiązanie z działalnością statutową), przy czym związek z ponoszoną działalnością został wykazany poprzez sam fakt poniesienia przez Fundację danego wydatku. Złożone skargi sugerowały w istocie, że podstawą ustaleń organów podatkowych jest kwestionowana celowość ponoszonych wydatków, podczas gdy, zdaniem pełnomocnika celowość wydatków nie może być kwestionowana, a związek z ponoszonych wydatków z celami Fundacji został w trakcie postępowania administracyjnego wykazany.

Zdaniem Sądu, Fundacja nie wykazała związku ponoszonych wydatków z swoimi celami statutowymi, przy czym należało przyjąć, że organy podatkowe badając ów związek miały prawo oceniać charakter wydatków i porównywać go z charakterem i sposobem działania Fundacji, aby ustalić czy kwestionowane koszty są kosztami uzyskania przychodu czy też nie.

Zdaniem Sądu, a wbrew twierdzeniom skargi, Fundacja nie wykazała związku leasingu samochodu osobowo-ciężarowego A., ani najmu mieszkania w W. i powiązania ponoszonych w tym celu kosztów z działalnością Fundacji. Wskazać bowiem należy, iż zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c ustawy, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego - w części przeznaczonej na te cele. Tymczasem jak wynika za zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, celem statutowym Fundacji "G." w K. jest między innymi: prowadzenie działalności na rzecz upowszechniania ochrony i rewaloryzacji dóbr ochrony narodowej, zwłaszcza zabytków, z uwzględnieniem ich wartości kulturowych i ekonomicznych, w szczególności zachowania i kompleksowej rewaloryzacji substancji zabytkowo - kulturalnych, w tym także będących w posiadaniu Fundacji oraz promocje, wspieranie i finansowanie ochrony i rewaloryzacji substancji zabytkowych, ze szczególnym uwzględnieniem obiektów znajdujących się na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Fundacja prowadzi także działalność gospodarczą polegającą na wynajmie lokali użytkowych i mieszkalnych, dokonywaniu ich bieżącej konserwacji i remontów. Znamienne jest jednak, na co wskazały organy podatkowe, iż czynności powyższych Fundacja dokonuje poprzez spółkę "P.", na podstawie umowy o powiernictwo inwestycyjne i administracje [...] w K. Jak ustalono w toku postępowania wszelkie czynności administracyjne i techniczne związane z normalnym funkcjonowaniem Fundacji prowadzi również spółka "P.".

Jak słusznie podkreśliły organy podatkowe, w istocie działalność Fundacji sprowadzała się jedynie do finansowania wydatków związanych z konserwacją i modernizacją kamienicy oraz wystawianiem faktur z tytułu umowy powierniczej dla spółki "P.", która w jej imieniu poszukiwała najemców lokali użytkowych i mieszkalnych, a także dla wykonawców remontów i modernizacji budynków. Istotną okolicznością w sprawie jest także fakt, iż prezesem Fundacji "G." był B. A., który wskazaną funkcję pełnił społecznie, a jednocześnie był zatrudniony w spółce "P.", w której posiadał 100 % udziałów. Stwierdzić zatem należy, iż działalność Fundacji i spółki "P." była ze sobą ściśle powiązana, przez osobę prezesa a więc uzasadnionym była dociekliwość organów podatkowych w badaniu (Fundacja takiego rozróżnienia w trakcie postępowania nie wykazała) jakie czynności prezes wykonywał w imieniu Fundacji, a jakie w imieniu spółki.

Zdaniem Sądu organy podatkowe nie zakwestionowały wydatków Fundacji z uwagi na ich "luksusowy" charakter (rozumiany jako koszt utrzymywania wysokiej klasy samochodu osobowego i mieszkania w stolicy), ale z uwagi na brak związku z działalnością statutową Fundacji. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji odnosiły się do tego aspektu wydatków i w tym aspekcie prezentowały swoje stanowisko co do przedstawionych przez Fundację wyjaśnień i dowodów.

Podkreślić przy tym należy, że Fundacja miała możliwość przy powtórnie prowadzonych czynnościach przez organy podatkowe (na skutek uchylenia poprzednich decyzji wyrokiem tut. Sądu z dnia 4 listopada 2004r. sygn. I SA/Kr753/02) wykazania związku z działalnością statutową wydatków z tytułu leasingowania przedmiotowego samochodu, oraz wynajmowania lokalu mieszkalnego położonego w W. Wbrew sugestiom skarg, Fundacja nie wykazała także faktycznego sposobu wykorzystania mieszkania przez Fundację oraz powiązania ponoszonych z tego tytułu wydatków z działalnością Fundacji. Tymczasem jak wynikało już z uprzednio wydanego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 listopada 2004 roku uchylającego decyzję Izby Skarbowej z dnia 27 lutego 2002 roku (Nr IS I-2/7320-175/01) i poprzedzającą jej decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...].2001 roku (nr [...]), sąd administracyjny uzasadniający swoje stanowisko co do kosztów uzyskania przychodu leasingowania powyższego samochodu i wynajmowania mieszkania w W., w całości podzielił zdanie organów podatkowych. Sąd orzekający w tej sprawie uznał bowiem, iż dowody przedstawione przez skarżącego na tamtym etapie postępowania w rzeczywistości nie wykazały związku z działalnością statutową wydatków z tytułu leasingowania przedmiotowego samochodu, ani też wydatków z tytułu wynajmowania tego lokalu mieszkalnego. Mimo to, w postępowaniu administracyjnym toczącym się po uchyleniu powyższych decyzji, skarżący nie przedstawił żadnych dodatkowych dowodów, ani nie podjął żadnych dodatkowych czynności w celu wykazania, iż wydatki takie zostały poniesione w celu uzyskania przychodu Fundacji.

Orzekający Sąd ponownie badając całość akt sprawy i prawidłowość podjętych rozstrzygnięć administracyjnych z powyższych powodów nie dopatrzył się w sprawie zarzucanych w skardze naruszeń prawa materialnego i procesowego.

Z powyższych względów Sąd działając na podstawię art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczona na podstawie art. 204 powołanej ustawy.

Rozpoznając i rozstrzygając łącznie sprawę skarg na obie ww. zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, Sąd działał w trybie art. 111 §2 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis stanowi, że Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W przedmiotowym postępowaniu obu zaskarżonych decyzjach jedynym elementem spornym była ocena związku ponoszonych wydatków ( w dużej części tożsamych w obu decyzjach) z działalnością statutową Fundacji, a zarzuty obu skarg były praktycznie identyczne w swej treści - stąd, zdaniem orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaistniał pomiędzy obiema sprawami związek, o którym mowa w ww. art. 111§2, a względy ekonomii procesowej, szybkości postępowania i ograniczenia jego kosztów dla obu stron procesu dodatkowo przemawiały za połączeniem obu spraw.