Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 852/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 2, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 156 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zajęcia pasa drogowego oraz ustalenia z tego tytułu opłaty 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz J. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu wniosku J.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w P. z dnia [...] znak: [...] zezwalającej na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej - ulicy A. w P. o pow. 7 m2 w celu wygrodzenia części chodnika w związku z remontem elewacji budynku na okres od 3 listopada 2011r. do 30 listopada 2011r. i ustalenia z tego tytułu opłaty w wysokości 686 zł, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu 14 października 2011r. J.K., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Ax. w P., wystąpił do Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w P. z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej – tj. ulicy A. w P. o pow. 7 m2, w celu wygrodzenia części chodnika w związku z remontem elewacji budynku na okres od 3 listopada 2011r. do 30 listopada 2011r.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w P. zezwolił na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej - ulicy A. w P. o pow. 7 m2 w celu wygrodzenia części chodnika w związku z remontem elewacji budynku na okres od 3 listopada 2011r. do 30 listopada 2011r. i ustalił z tego tytułu opłatę w wysokości 686 zł. Od powyższej decyzji strona nie złożyła odwołania.

W dniu 3 lutego 2016r. J.K. na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w P. z dnia [...] wskazując, że rozstrzygnięcie ww. decyzji obejmuje zajęcie pasa ujęte w innej decyzji z dnia [...], znak: [...]. Podniósł, że w toku postępowania o uchylenie decyzji z dnia [...], znak [...] zarządca dróg wyjaśnił, że nie może jej uchylić, ponieważ daszki ochronne rusztowań były objęte decyzją z dnia [...] znak: [...]. Zdaniem strony stanowisko zarządcy jest prawidłowe, ponieważ zajęty pas przez rusztowania został faktycznie wykazany w rysunku technicznym strony (24 m + 7 m). Nie mógłby zatem wykonać remontu kamienicy przy ul. A 18 w P., której inwestorem był Bx. Sp. z o.o. w P., ponieważ kierownik budowy nie odebrałby niekompletnych rusztowań. Zdaniem skarżącego zarządca drogi wydając decyzje musiał doskonale znać wymiary remontowanej kamienicy, jak i stosowane systemy rusztowań, włącznie z zapisem § 119 pkt 1 oraz § 22 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. Nr 47, poz. 401), które określają, że daszki ochronne rusztowań budowlanych w miejscach przejść i przejazdów muszą wynosić co najmniej 0,5 m. Zatem pracownik organu po wydaniu decyzji z dnia 3 czerwca 2011r. o zajęciu pasa drogowego na rusztowania błędnie pouczył stronę, że na zajęcie 7 m2 pasa wykazanego w schemacie musi wystąpić z odrębnym wnioskiem w celu reorganizacji przejścia, gdyż w przeciwnym wypadku nakaże mu rozebrać rusztowania.

Dyrektor Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta w P. odnosząc się do argumentacji strony w piśmie z dnia 11 marca 2016r., wskazał, że wydając zaskarżoną decyzję z dnia 13 czerwca 2011r., zezwolił na zajęcie pasa drogowego w celu wygrodzenia części chodnika w związku z remontem elewacji kamienicy przy ul. A. 18, na podstawie wniosku złożonego przez stronę. Za powyższe zajęcie została ustalona opłata, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o drogach publicznych, przy zastosowaniu stawek określonych w uchwale Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego Nr XXI/317/04 z dnia 30 czerwca 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie 1 m2 pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Prezydent Miasta P. (Dz.Urz.Woj. Łódzk. Nr 232, poz. 2079 ze zm.). Natomiast rusztowania, do których przymocowane były daszki ochronne były przedmiotem odrębnych decyzji ostatecznych (tj. znak: [...], [...], [...]), za co strona w ogóle nie ponosiła opłat, ze względu na zastosowanie preferencyjnej stawki 0 zł. Zdaniem zarządcy załączone do wniosku zdjęcie obrazuje odległość rusztowania od elewacji budynku, a nie od strony jezdni, gdzie ewentualnie mógłby odbywać się ruch pieszych. Poza tym skarżący do wniosku z dnia 9 czerwca 2011r. obrazujący wygrodzoną część chodnika. Reasumując wskazano, że w przedmiotowej decyzji naliczona była wyłącznie opłata za 7 m2 wygrodzonego pasa drogowego w związku z remontem elewacji budynku, a nie za chodnik objęty tymczasową zmianą organizacji ruchu na czas wykonywania prac remontowych.

Decyzją z dnia [...], znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w P. z dnia [...], znak [...].

Od powyższej decyzji J.K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że decyzja Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w P. z dnia [...] obarczona jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., ponieważ dotyczy sprawy uprzednio rozstrzygniętej decyzją z dnia [...], znak [...]. Do wniosku skarżący załączył widok elewacji zachodniej budynku przy ul. A. 18 wskazując, że wymiary umieszczone na projekcie określają długość chodnika przed kamienicą. Szerokość chodnika w części węższej wacha się od 152 cm do 159 cm (średnio 155 cm) i do tej szerokości trzeba odnieść szerokość chodnika jako całości, gdyż wyznacza linię zewnętrzną, wzdłuż której ustawił rusztowania. Szerokość rusztowań wraz z poszerzeniem dolnej kondygnacji o 50 cm (daszek ochronny) wynosi 130 cm. Podał, że ustawił na chodniku 6 pól 3-metrowych i jedno pole 2,5 m w środkowej części, tak by ominęły balkony. Zaznaczył też, że brama przejazdowa nie była wyłączona z użytkowania (rusztowania nie zakłócały komunikacji), co oznacza, że długość zajętego chodnika to 18,18 m x 1,3 m (szerokość rusztowania) = 23,63 m2, co odpowiada wielkości zawartej w decyzji z dnia [...] znak; [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy podniosło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest odrębnym postępowaniem, którego istotą jest ustalenie, czy treść decyzji daje podstawę do uznania jej za nieważną. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, a zatem zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie może mieć miejsca ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności. Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 156 § 1 K.p.a. nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, ale dokonanie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Kryterium tej weryfikacji stanowią przesłanki wymienione w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. Organ prowadzący postępowanie nadzwyczajne nie może zatem badać sprawy co do istoty, orzeka jedynie kasacyjnie stwierdzając nieważność decyzji, albo odmawiając stwierdzenia nieważności, w razie braku przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a. Przy tak zakreślonych granicach postępowania organ administracji nie gromadzi nowego materiału dowodowego w sprawie i nie czyni ustaleń faktycznych. Oceny dokonuje na podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu zwykłym, badając stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji objętej weryfikacją, przy czym badanie to ogranicza się do przesłanek nieważności

Kwestie związane z zajęciem pasa drogowego na cele niezwiązane z potrzebami drogowymi, reguluje art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2015r., poz. 460 ze zm.), dalej u.d.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania weryfikowanej w niniejszym trybie decyzji. Stosownie do treści art. 40 ust. 1 u.d.p., zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z ust. 2 zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:

1) prowadzenia robót w pasie drogowym;

2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;

3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;

4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.

Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (art. 40 ust. 3 u.d.p.), która jest naliczana w zależności od rodzaju zajęcia pasa drogowego (art. 40 ust. 4-5 u.d.p.). Opłatę za zajęcie pasa drogowego ustala w drodze decyzji administracyjnej właściwy zarządca drogi przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (art. 40 ust. 11 u.d.p.).

Na podstawie art. 40 ust. 16 u.d.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz.U. z 2004r., nr 140, poz. 1481), które określa wymogi jakie winien spełniać wniosek do zarządcy drogi o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oraz co powinna zawierać decyzja zezwalająca na zajęcie pasa drogowego. W myśl § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia, zajmujący pas drogowy przed planowanym zajęciem pasa składa wniosek do zarządcy drogi o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, który powinien zawierać:

1)imię i nazwisko oraz adres lub nazwę i siedzibę podmiotu występującego o zajęcie pasa drogowego;

2) cel zajęcia pasa drogowego;

3) lokalizację i powierzchnię zajętego pasa drogowego, a w przypadku reklam powierzchnię reklamy;

4) planowany okres zajęcia pasa drogowego.

Ponadto do wniosku należy załączyć dokumenty, o których mowa w § 1 ust. 3, 5 i 6. Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia zezwolenie na zajęcie pasa drogowego powinno określać w szczególności:

1) imię i nazwisko oraz adres lub nazwę i siedzibę podmiotu występującego o zajęcie pasa drogowego;

2) cel zajęcia pasa drogowego;

3) powierzchnię zajmowanego pasa drogowego lub powierzchnię reklamy;

4) okres zajęcia pasa drogowego;

5) wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego oraz sposób jej uiszczenia.

Postępowanie w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego następuje zatem na wniosek zainteresowanego podmiotu. Treść żądania zawartego we wniosku wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Organ jest związany żądaniem zawartym we wniosku.

W przedmiotowej sprawie obie decyzje, tj. z dnia [...] znak [...] i [...], zostały wydane na wnioski J.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Ax. w P., w których wskazał on różne zakresy zajęcia i różne powierzchnie zajęcia pasa drogowego. Weryfikowana decyzja z dnia [...] zezwalająca na zajęcie odcinka pasa drogowego drogi gminnej - ulicy A. w P. o pow. 7 m2 w celu wygrodzenia części chodnika w związku z remontem elewacji budynku przy tej ulicy na okres od 3 listopada 2011r. do 30 listopada 2011r. oraz ustalająca z tego tytułu opłatę w wysokości 686 zł, została podjęta przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w P. na wniosek z dnia 14 października 2011r. o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu wygrodzenia części chodnika w związku z prowadzeniem robót związanych z remontem elewacji zachodniej budynku przy ul.A. 18 na okres od 3 listopada 2011r. do 30 listopada 2011r., w którym wskazano, że powierzchnia zajęcia chodnika wynosi 7 m2.

Natomiast decyzja z dnia [...], znak [...] zezwalająca na zajęcie odcinka pasa drogowego drogi gminnej ulicy A. 18 w P. o pow. 24 m2 w celu ustawienia rusztowań związanych z remontem elewacji na okres od 3 listopada 2011r. do 30 listopada 2011r. oraz wskazująca, że z tego tytułu wnioskodawca nie ponosi opłat, została podjęta przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w P. w związku z wnioskiem J.K. z dnia 14 października 2011 r., w którym wskazał, że chodzi o zajęcie 24 m2 chodnika w celu ustawienia rusztowania.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego argumenty przedstawione przez stronę we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w żadnej mierze nie potwierdzają, że decyzja z dnia [...] znak: [...] obejmuje swoim zakresem ten sam teren, co w zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego ujętym w decyzji z dnia [...] znak: [...]. Wskazanych argumentów skarżący nie przedstawił także we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, informując jedynie, że ustawił na chodniku 6 pól 3-metrowych i jedno pole 2,5 m w środkowej części, tak by minęły balkony. Z kolei z załączonego do wniosku widoku elewacji zachodniej budynku przy ul. A. 18 wynika, że szerokość elewacji frontowej tego budynku (z wyłączeniem bramy wjazdowej) wynosi 19,52 m (499 + 477 + 477 + 499 = 1952 cm). Jak wskazał skarżący "szerokość chodnika w części węższej waha się od 152 cm do 159 cm (średnio 155 cm) i do takiej szerokości trzeba odnieść szerokość chodnika jako całości, gdyż wyznacza linię zewnętrzną, wzdłuż której ustawione zostały rusztowania. Zatem 19,52 m x 1,55 m = 30,256 m2. Suma powierzchni objętych zezwoleniami wynosi 31 m2 (24 m2 + 7 m2). Z powyższego nie można zatem wyprowadzić wniosku, że decyzja z dnia [...] znak: [...] obejmuje swoim zakresem ten sam teren, co w zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego ujętym w decyzji z dnia [...], znak: [...].

W ocenie organu odwoławczego takiego wniosku nie można też wyprowadzić na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ I instancji. Do wniosków z dnia [...] o wydanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego w celu ustawienia rusztowań wnioskodawca załączył szkic przedstawiający usytuowanie rusztowań oraz wyliczenie zajętego pasa drogowego w tym celu (20,5 m x 0,8 m = 17 m2 oraz 8,5 m x 0,8 m = 7 m2, razem 24 m2), a w celu wygrodzenia chodnika szkic obrazujący wygrodzoną część chodnika oraz wskazujący wyliczenie zajętego pasa drogowego (5,6 m x 0,6 m oraz 5,6 m x 0,6 m, razem 7 m2). Co prawda w obu wyliczeniach pojawia się powierzchnia 7 m2, to jednak analiza iloczynów podanych w obu przypadkach nie wskazuje, iż może chodzić o zajęcie tych samych fragmentów chodnika podanych w obu decyzjach.

W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracji nie gromadzi nowego materiału dowodowego w sprawie i nie czyni ustaleń faktycznych. Oceny dokonuje na podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. W przedmiotowej sprawie upłynęło już 5 lat od podjęcia weryfikowanej decyzji. Należy zgodzić się z poprzednim składem orzekającym Kolegium, że trudno po kilku latach od zapadnięcia decyzji rozważać jakie mogło być, czy też było, ustawienie rusztowań na chodniku i jaka powierzchnia tego chodnika była faktycznie wykorzystywana przez inwestora do prowadzenia robót budowlanych. Inwestor przez kilka lat nie negował stanu faktycznego, który sam wskazywał, składając kolejne wnioski o zajęcie pasa drogowego. Zatem w chwili obecnej nie sposób uznać, iż powierzchnia chodnika ujęta w zezwoleniu na ustawienie rusztowań jest tą samą powierzchnią, której dotyczy zezwolenie na zajęcie chodnika w celu jego wygrodzenia. Ponadto w sprawie nie zachodzi tożsamość przedmiotów postępowania objętych decyzjami z dnia [...], znak; [...] oraz znak; [...] - w pierwszej chodzi o ustawienie rusztowań, w drugiej o wygrodzenie części chodnika.

W świetle powyższego nie można zgodzić się ze skarżącym, że decyzja z dnia 13 czerwca 2011r. obarczona jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., albowiem dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W przedmiotowej sprawie nie występują także inne przesłanki wymienione w art. 156 § 1 K.p.a. uprawniające do stwierdzenia nieważności decyzji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podniósł, że brak odwołania w terminie dwóch tygodni od wydania decyzji z dnia 31 sierpnia 2011r. podyktowany był przekonaniem, że decyzja była niezbędna do prowadzenia prac renowacyjnych, o czym został poinformowany ustnie przez urzędnika. Wskazał, że dopiero w lipcu 2012r. na spotkaniu z Prezydentem Miasta P. dowiedział się, że decyzja z dnia 31 sierpnia 2011r. nie była konieczna do prowadzenia prac remontowych, a w dalszych latach skarżący nabrał przekonania, że była ona wadliwa. Skarżący zarzucił również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie interpretuje jego wyliczenia, tj. jako iloczyn 19,52m x 1,55m = 30,256 m2 podczas gdy w ten sposób należy liczyć powierzchnię całego chodnika (tj. od ściany do krawężnika). Podał, że rusztowania ustawione na chodniku zajmują szerokość 1,3 m, ponieważ muszą być odsunięte od ściany o przestrzeń do prowadzenia prac, a także przestrzeń zajętą w rzucie poziomym przez wystające poza lico elewacji ozdobne gzymsy. Zdaniem skarżącego przedstawione powyżej wymiary potwierdzają fakt, że gdyby chciał "wygrodzić" dodatkową powierzchnię 7 m2 na podstawie decyzji z dnia 31 sierpnia 2011r. musiałby zająć część zatoczek parkingowych, gdyż cały teren przed kamienicą (chodnik) zawierał się w decyzji na postawienie rusztowań (a kwestia zajęcia chodnika rozstrzygnięta była inną decyzją).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów niż zostały w niej podniesione.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r., poz. 512 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

W przedmiotowej sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania (tj. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z przepisem art. 127 § 1 K.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (art. 127 § 3 K.p.a.). Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.).

Warunkiem skuteczności wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania, tym samym uchybienie terminu powoduje jego bezskuteczność. Organ rozpoznając sprawę w II instancji obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy środek odwoławczy został wniesiony w przewidzianym przepisami terminie. Rozpoznanie merytorycznie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2003, str. 577).

Należy przychylić się do poglądu wyrażanego zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, odnosząc go wprost do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że rozpoznanie takiego żądania, wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia ostatecznego, korzystającego z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a. (cyt. B. Adamiak, J. Borkowski, str. 576; oraz m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2012 r., II OSK 2190/11, LEX nr 1145570, z dnia 10 września 2001 roku, II SA 1866/00, Lex nr 55303 oraz z dnia 16 listopada 2000 roku, V SA 235/00, Lex nr 81351).

W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 maja 2016r. Powyższą okoliczność potwierdza jednoznacznie załączony do akt administracyjnych dowód doręczenia przesyłki opatrzony datą i podpisem adresata. Oznacza to zatem, że termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy rozpoczął swój bieg od dnia 14 maja 2016r., a upływał w dniu 27 maja 2016r., tj. piątek. Natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący złożył dopiero w dniu 18 lipca 2016r. tj. data nadania przesyłki w polskiej placówce pocztowej.

W takiej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie miało podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego po terminie.

Wskazać również należy, że w treści decyzji z dnia [...] zawarte było prawidłowe pouczenie o tym, że strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od daty jej otrzymania. Z akt sprawy nie wynika, by skarżący wystąpił do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu w trybie art. 58 K.p.a. Podnoszone w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności dotyczyły jedynie kwestii merytorycznych, mających uzasadniać zmianę kwestionowanego rozstrzygnięcia i nie uprawdopodobniały przyczyn powodujących niezawinione złożenie przez stronę wniosku z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., pomimo przekroczenia przez stronę terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydało w sprawie rozstrzygnięcie merytoryczne, podczas gdy organ administracji rozpoznając sprawę w drugiej instancji winien, stosownie do art. 134 K.p.a., wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uchybienie temu obowiązkowi i merytoryczne rozpoznanie wniosku wniesionego po terminie stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, tj. decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck 2006, s. 598).

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

D.CZ.