Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 324/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 80 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska (sprawozdawca) sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Z.D. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (zwany dalej: organem egzekucyjnym lub NUS) prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku Z. D. (zwanego dalej: Skarżącym lub Zobowiązanym), na podstawie tytułów wykonawczych o numerach SM [...] do SM [...], obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2013 r. do lipca 2013 r., o których orzeczono decyzją NUS z dnia [...] września 2015 r. nr [...].

Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone Zobowiązanemu 19 listopada 2015 r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunku bankowego z 12 listopada 2015 r. w Banku S. w P. i w Banku P. S.A.

Organ egzekucyjny zawiadomieniem z 7 grudnia 2015 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w C. S.A. Zawiadomienie o zajęciu doręczono Zobowiązanemu i dłużnikowi zajętej wierzytelności 14 grudnia 2015 r.

Skarżący 28 grudnia 2015 r. złożył skargę na czynność egzekucyjną. Zobowiązany zarzucił naruszenie:

1. art. 80 § 1 i 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016r., poz. 599 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.) przez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, w sytuacji gdy brak było ku temu podstaw, co czyni dokonaną czynność sprzeczną z przepisami prawa;

2. art. 80 § 3 u.p.e.a poprzez niedoręczenie Skarżącemu odpisu tytułów wykonawczych i odpisu zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego i jego wstrzymanie do czasu rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a także jego zawieszenie. W części dotyczącej umorzenia i zawieszenia przedmiotowego postępowania pismo strony przekazane zostało do załatwienia organowi egzekucyjnemu.

Postanowieniem z [...] marca 2015 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: DIS) oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.

Skarżący wniósł zażalenie wnosząc o uchylenie postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy, lub jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zobowiązany podniósł tożsame zarzuty jak w skardze na czynność egzekucyjną. Zobowiązany wskazał, ze wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję DIS z [...] listopada 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję NUS z dnia [...] września 2015 r. Zdaniem Skarżącego, rozstrzygnięcie w/w skargi będzie miało wpływ na toczące się postępowanie egzekucyjne.

Minister Rozwoju i Finansów (dalej: Minister) postanowieniem z [...] października 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Na wstępie uzasadnienia Minister wskazał, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był art. 54 § 1 u.p.e.a., który ma na celu ocenę prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym. Minister zaznaczył, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności.

Zdaniem Ministra zajęcia rachunku bankowego dokonano zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. przez doręczenie do C. Bank S.A. zawiadomienia z 7 grudnia 2015 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie płatności dochodzonych zaległości oraz kosztami egzekucyjnymi. Ponadto wezwano dłużnika zajętej wierzytelności, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty oraz nieprowadzeniu rachunków bankowych Zobowiązanego. Minister wskazał, że zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego doręczono Zobowiązanemu i bankowi 14 grudnia 2015 r., co wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru. Do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wykorzystano druk "Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego", który na dzień dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej odpowiadał wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2014r. poz. 655, dalej: rozporządzenie).

W ocenie Ministra brak było podstaw do stwierdzenia, że dokonując zajęcia rachunku bankowego zawiadomieniem z 7 grudnia 2015 r., organ egzekucyjny naruszył przepisy prawa regulujące kwestie zastosowania środka egzekucyjnego jakim jest egzekucja z rachunku bankowego.

Minister wskazał, że w trybie skargi na czynności egzekucyjne nie podlegają rozpatrzeniu kwestie materialno-prawne stanowiące podstawę uruchomienia odrębnego postępowania administracyjnego. Kwestie mające wpływ na prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego są rozstrzygane w trybie art. 34 u.p.e.a. i art. 59 u.p.e.a. Postępowanie skargowe nie może być traktowane jako uniwersalny środek zaskarżenia w ramach którego można podnosić kwestie podlegające rozpoznaniu w odrębnych trybach postępowania. W tym trybie nie może być również oceniana prawidłowość postępowania podatkowego. Ogólna reguła postępowania określona w art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r. poz. 23 z późn. zm., dalej: k.p.a.) nakłada na organ administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej, co wyklucza rozstrzyganie w szerszym zakresie niż przewidziany dla danego trybu postępowania. Minister podkreślił, że strona nie może oczekiwać, że w ramach tego postępowania instancyjnego dotyczącego skargi na czynność egzekucyjną zostaną zweryfikowane kwestie odnoszące się globalnie do postępowania przed wierzycielem, czy też do postępowania podatkowego. W konsekwencji Minister wskazał, że złożenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję będącą podstawą wystawienia tytułów wykonawczych pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości działania organu egzekucyjnego.

Minister uznał, że organ nadzoru wydając zaskarżone rozstrzygnięcie właściwie ocenił stan faktyczny oraz materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, nie naruszając zasad wyrażonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Minister nie dopatrzył się również naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie wniosku Skarżącego i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił:

1. naruszenie art. 80 § 1 i 3 u.p.e.a. poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, w sytuacji gdy brak było ku temu podstaw, co czyni dokonaną czynność organu egzekucyjnego sprzeczną z przepisami prawa,

2. naruszenie art. 80 § 3 u.p.e.a. poprzez niedoręczenie Skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego i odpisu zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego,

3. błędne uznanie przez organ II instancji, że zastosowanie środka egzekucyjnego nie wyrządzi Skarżącemu dolegliwości, podczas gdy z okoliczności wynika wniosek odmienny.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zaskarżone postanowienie wydano w związku ze skargą wniesioną na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Skarga taka przysługuje jedynie na czynności typu wykonawczego, nie przysługuje natomiast na czynności procesowe, polegające na wydawaniu aktów administracyjnych, w ramach których organ egzekucyjny rozstrzyga o prawach i obowiązkach uczestników postępowania. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia, jak również nie ocenia prawidłowości prowadzonego przez wierzyciela postępowania. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, co do zasady, nie ma wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Organ nadzoru na skutek wniesionej skargi dokonuje oceny czynności egzekucyjnej badając, czy w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny wypełnił dyspozycje wynikające z przepisów regulujących procedurę zastosowania tego środka.

W niniejszej sprawie organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania zastosował środek egzekucyjny wymieniony w katalogu środków określonych w art. i pkt. 12 lit. a tiret 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. egzekucję z rachunku bankowego i w kładu oszczędnościowego.

W ocenie Sądu organ prawidłowo przeprowadził analizę prawidłowości przeprowadzenia skarżonej czynności egzekucyjnej i słusznie doszedł do wniosku, że wszystkie wymogi formalne wymienione w art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zostały spełnione.

Zajęcia rachunku bankowego dokonano poprzez doręczenie do C. Bank S.A. zawiadomienia z dnia 07.12.2015r., nr [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie płatności dochodzonych zaległości oraz kosztami egzekucyjnymi. Ponadto wezwano dłużnika zajętej wierzytelności, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty oraz nieprowadzeniu rachunków bankowych zobowiązanego.

Wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze - zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego doręczono zarówno Zobowiązanemu (odbiór potwierdziła żona - Pani M. D.), jak i bankowi w dniu 14.12.2015. W aktach sprawy znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru, Sąd na ich podstawie nie stwierdził, aby doręczeń dokonano wadliwie lub aby były one nieskuteczne.

Do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wykorzystano druk zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, który na dzień dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej odpowiadał wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16,05.2014r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2014r. poz. 655). Odpisy tytułów wykonawczych doręczono wcześniej, tj. w dniu 19.11.2015r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunku bankowego z dnia 12.11.2015r. nr [...] w Banku Spółdzielczym w P. i nr [...] w Banku P. S.A.

Zaskarżone postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów nie narusza zatem prawa, gdyż Minister słusznie uznał, że skarga Zobowiązanego nie ma usprawiedliwionych podstaw. Nie ma podstaw do stwierdzenia, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pułtusku naruszył przepisy prawa regulujące kwestie zastosowania środka egzekucyjnego jakim jest egzekucja z rachunku bankowego.

Zarzuty Skarżącego odnoszące się do tego, że brak było podstaw do zajęcia wierzytelności, gdyż Skarżący wniósł skargę do sądu na decyzję określającą wysokość podatku od towarów i usług – nie mogły skutkować uznaniem, że dokonana czynność egzekucyjna narusza prawo.

W trybie skargi na czynności egzekucyjne nie podlegają rozpatrzeniu kwestie materialno-prawne stanowiące podstawę uruchomienia odrębnego postępowania administracyjnego. Rację ma organ, że skarga na czynności egzekucyjne nie jest uniwersalnym środkiem zaskarżenia, w ramach którego można podnosić kwestie podlegające rozpoznaniu w odrębnych trybach postępowania. W tym trybie nie może być również oceniana prawidłowość postępowania podatkowego. W ramach postępowania dotyczącego skargi na czynność egzekucyjną nie mogą być analizowane kwestie prawidłowości wymierzenia zobowiązania podatkowego. Fakt złożenia do WSA skargi na decyzję będącą podstawą wystawienia tytułów wykonawczych pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości działania organu egzekucyjnego.

Skarżący powołuje się na to, że doszło do wyrządzenia mu dolegliwości. Jednak zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko organu, że prawidłowo dokonanej czynności egzekucyjnej nie można traktować jako dolegliwości, lecz jako podjęte w granicach prawa działanie wierzyciela zmierzające do zrealizowania obowiązku ciążącego na Skarżącym.

W ocenie Sądu zarzucane przez skarżącego naruszenia prawa w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Sąd nie dopatrzył się też innych niż zarzucane w skardze uchybień, które powinny skutkować uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę.