Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1243/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Asesor WSA - Aleksandra Młyńska, Protokolant - st. spec. Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę. c.v.s.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez M. B. (dalej – "Strona" lub "Skarżący", "Wnioskodawca") jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] (dalej – "Dyrektor Oddziału ARiMR", "organ II instancji") z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej - "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR", "organ I instancji") z [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.

Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016, w którym ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 19,05 ha, płatności za zazielenienie – płatności z tytułu

praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (PZZ) do powierzchni 19,05 ha

oraz płatności dodatkowej do powierzchni 19,05 ha.

[...] kwietnia 2017 r. organ przeprowadził oględziny deklarowanych do płatności działek rolnych. W wyniku oględzin stwierdzono nieprawidłowości dotyczące zadeklarowania powierzchni większej niż stwierdzona (łączna powierzchnia zawyżenia na działkach rolnych A, E, F, G, I, J wyniosła 3,14 ha).

Decyzją z [...] czerwca 2017 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 do powierzchni mniejszej niż deklarowana we wniosku, wykluczając zawyżoną powierzchnię

3,14 ha.

W wyniku rozpatrzenia odwołania wnioskodawcy Dyrektor Oddziału ARiMR,

decyzją z [...] września 2017 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone

rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] czerwca 2017 r.

Wyrokiem z 14 czerwca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 2052/17 Wojewódzki Sąd

Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] września

2017 r. W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, że organ odwoławczy wydając decyzję,

utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura, nie dokonał pełnej weryfikacji

zarzutów podniesionych przez skarżącego i nie zweryfikował dokładnie zgromadzonego w

sprawie materiału dowodowego – organ II instancji nie odniósł się do podniesionego w

odwołaniu braku uwzględnienia w płatnościach działki B1 i posiłkował się w dużej mierze

stanowiskiem organ I instancji. Sąd zalecił by organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy

dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w świetle

obowiązujących przepisów, w szczególności ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w

ramach systemów wsparcia bezpośredniego jak również

przepisy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r.

uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w

odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy

lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do

płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej

zgodności, przy czym organ miał dokonać także analizy okoliczności wskazywanych w

toku postępowania przez stronę skarżącą, odnosząc się w decyzji do konkretnie

oznaczonych działek.

[...] października 2018 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr

[...], którą uchylił rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...]

czerwca 2017 r. i przekazał sprawę do rozpatrzenia organowi I instancji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją

nr [...] z [...] stycznia 2019 r., przyznał wnioskodawcy:

- jednolitą płatność obszarową w wysokości 5157,41 zł, wynikającą z pomniejszenia

płatności o kwotę w wysokości 2 193,81 zł ze względu na zastosowanie współczynnika

korygującego oraz stwierdzone nieprawidłowości,

- płatność za zazielenienie w wysokości 4 916,96 zł, wynikającą z pomniejszenia

płatności o kwotę w wysokości 16,73 zł ze względu na zastosowanie współczynnika

korygującego,

- płatność redystrybucyjną (dodatkową) w wysokości 1 412,07 zł, wynikającą z

pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 818,65 zł ze względu na zastosowanie

współczynnika korygującego oraz stwierdzone nieprawidłowości.

Skarżący nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wniósł odwołanie.

Decyzją z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego

ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] stycznia

2019 r. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1-4 ustawy

z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.

U. z 2018 r., poz. 1312), dalej – "ustawa o płatnościach OB.", jednolita płatność

obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa

i płatności związane do powierzchni upraw, są przyznawane do powierzchni działki rolnej

położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2

rozporządzenia nr 1307/2013. Organ wyjaśnił, że we wniosku powinny być zgłaszane

jedynie te obszary, które już w dniu złożenia wniosku były utrzymywane w stanie, dzięki

któremu nadają się do uprawy bez konieczności podejmowania działań naprawczych i w

takim stanie znajdują się przez cały rok kalendarzowy, bądź na gruntach powinny być

stosowane zabiegi agrotechniczne, które zlikwidują niepożądaną roślinność. Dyrektor

Oddziału ARiMR wskazał, że w wyniku oględzin przeprowadzonych w [...] kwietnia 2017 r.

na działkach skarżącego stwierdzono uchybienia dotyczące przestrzegania warunków

prowadzenia działalności rolniczej na następujących na działkach rolnych:

- - A, położonej na działce ewidencyjnej 11/13, widoczna jest zaschnięta wieloletnia

roślinność, zakrzaczenia i zadrzewienia oraz młode odrosty drzew, na części działki

roślinność jest bardzo uboga, charakterystyczna dla gruntów odłogowanych;

- - B, położonej na działce ewidencyjnej 11/13, widoczna jest zaschnięta wieloletnia

roślinność, zakrzaczenia i zadrzewienia oraz młode odrosty drzew, na części działki

roślinność jest bardzo uboga, charakterystyczna dla gruntów odłogowanych, w części

północnej działki widoczne obniżenie terenu – wysypisko śmieci;

- - E, położonej na działce ewidencyjnej od 238/1 do 238/19, widoczne jest

częściowe wieloletnie zadrzewienie oraz bardzo uboga roślinność lub jej całkowity brak,

charakterystyczna dla gruntów odłogowanych, widoczna jest również roślinność

wieloletnia zaschnięta oraz podjęte prace polegające na usuwaniu drzew;

- - F, położonej na działce ewidencyjnej 354, widoczna jest roślinność wieloletnia

zaschnięta oraz zakrzaczenia i zadrzewienia;

- - G, położonej na działce ewidencyjnej 357, 358, 359, widoczna jest roślinność

wieloletnia zaschnięta oraz zakrzaczenia, na części działki zaschnięta roślinność

charakterystyczna dla terenów podmokłych;

- - I, położonej na działce ewidencyjnej 363, 364, 365, widoczna jest roślinność

wieloletnia, zaschnięta, charakterystyczna dla terenów odłogowanych;

- - J, położonej na działce ewidencyjnej 367, widoczna jest droga dojazdowa oraz

roślinność wieloletnia zaschnięta.

Wobec tych ustaleń organ II instancji nie dał wiary wyjaśnieniom Strony o użytkowaniu w

roku 2016 deklarowanych gruntów na powierzchni wskazanej we wniosku. Nie dał również

wiary dołączonym do odwołania oświadczeniom T. Z. oraz M. S., uznając je za sprzeczne ze zgromadzonym

materiałem dowodowym.

Podkreślono, że treść oświadczenia T.Z. jest ogólna, nie wskazuje

bowiem powierzchni na jakich podejmowano czynności, a jedynie nr działek

ewidencyjnych zaś z treści oświadczenia M. S. wynika, że dokonywał on

wypasu na działce rolnej B położonej na działce ewidencyjnej [...] w latach 2015 i 2016,

jednak jak sam przyznaje na gruntach wypasanych pozostawała niewyjedzona trawa oraz

samosiewki drzew, krzaki i drzewa.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu organ II instancji wyjaśnił, że co

prawda przeprowadzona kontrola miała miejsce [...] kwietnia 2017 r. jednak na podstawie

zastanej wieloletniej zaschniętej roślinności lub braku pokrycia gruntów roślinami można

stwierdzić, że zaniedbania dotyczą co najmniej całego roku poprzedniego. Natomiast

rozbieżności w ustalonej powierzchni PEG oraz kontroli na miejscu w roku 2016 wynikały z

faktu, że ustalając powierzchnię PEG na 2016 r. organy ARiMR posługiwały się

ortofotomapą z [...] kwietnia 2015 r. Na podstawie tej ortofotomapy organy ARiMR nie były

w stanie ustalić zaniedbań na gruntach w roku 2016. Wyznaczona powierzchnia była

zatem nieprawidłowa i wynikała z braku posiadania przez organy ARiMR informacji o

występujących zaniechaniach użytkowania. Wyjaśniono, że deklarowane grunty na całej

zgłoszonej powierzchni powinny spełniać wszelkie wymogi do objęcia płatnościami przez

cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek. W tym czasie stanowią one

użytki rolne, nie mogą natomiast stanowić – nawet "chwilowo" jak wskazuje Skarżący –

"składu ściętego drzewa". Co więcej, skoro ścięte drzewo na gruntach nie zostało

uprzątnięte w roku 2017, to znajdowało się ono tam z całą pewnością również w roku

2016. Stwierdzone nieprawidłowości spowodowały że łączna powierzchnia gruntów

wykluczonych z płatności wyniosła 3,14 ha, co stanowi 19,74% powierzchni stwierdzonej.

Wskazano, że zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr

640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku

a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha powierzchni stwierdzonej, wówczas

pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność

stwierdzonej różnicy.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na

decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] kwietnia 2019 r. Skarżący zarzucił

zaskarżonej decyzji naruszenie następujących przepisów:

- art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego odniesienia do dowodów

przedstawionych przez Stronę w odwołaniu, tj. m.in. oświadczeń świadków przy

jednoczesnym zbyt silnym akcentowaniu znaczenia i waloru dowodowego kontroli

terenowej oraz ortofotomap, które wykonywane były w terminie późniejszym niż składany

wniosek i stan przed jego złożeniem, co nie odzwierciedla w pełni stanu działek na dzień

składania wniosku a jednocześnie ortofotomapy z kolejnych lat wykazują znaczne

odmienności w zakresie zagospodarowania działek i to pomimo aktualizacji ich w cyklu

czteroletnim, co mogło mieć istotny wpływ na treść skarżonej decyzji;

- art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a., poprzez wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego w

tym wyjaśnień Skarżącego nie ustosunkowując się do wskazanych przez niego

rozbieżności w zakresie powierzchni działek ujawnianych w poszczególnych dokumentach

np. ortofotomapach, protokołach kontroli i zdjęciach, co w ostateczności doprowadziło do

wadliwego (błędnego) ustalenia stanu faktycznego sprawy, co w istocie mogło mieć wpływ

na treść skarżonej decyzji;

- art. 79a § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie (niewskazanie Stronie

okoliczności zdaniem organu nieudowodnionych, co doprowadziło organ do decyzji

negatywnej dla Skarżącego i niezgodnej z jego żądaniem) przez organ pomimo spełnienia

przesłanek wskazanych w naruszonym przepisie, co mogło mieć istotny wpływ na treść

wydanej decyzji;

- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do

władzy publicznej poprzez m.in. przedkładanie interesu publicznego ponad uzasadniony

interes prywatny Skarżącego oraz dopuszczenie się uchybień procesowych w zakresie

gromadzenia i oceny materiału dowodowego oraz braku całościowego merytorycznego

badania sprawy celem utrzymania w mocy decyzji organu I instancji;

- art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia skarżonej

decyzji motywów dla których odmówił waloru wiarygodności oświadczeniom T. Z.

i M. S. oraz jakim materiałem dowodowym dysponował w

sprawie i z jakim dowodami ww. oświadczenia nie są zgodne oraz na jakiej podstawie

przyjął, że istniejące na działkach zadrzewienie wykazane podczas kontroli bez żadnych

wątpliwości dotyczą całego roku 2016 r. pomimo wyrażonej w tym przepisie reguły

przekonywania do swoich argumentów i zasadności motywów, którymi kierował się

rozpoznając sprawę;

- § 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie

określenia maksymalnego zagęszczenia drzew poprzez niezastosowanie go w sprawie I

nieuznanie, że ilość zadrzewienia wykryta na działkach skarżącego mieści się w granicach

przewidzianych w rozporządzeniu, co skutkowało ustaleniem stanu faktycznego sprawy

niezgodnie z stanem rzeczywistym, a w konsekwencji nienależnym pozbawieniem

skarżącego części należnych mu płatności.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w

uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz.718.), dalej: "p.p.s.a.", sądy

administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki

określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego

jest zbadanie legalności (zgodności z prawem) zaskarżonego rozstrzygnięcia, czyli

ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały

przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując

powyższe uprawnienia sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny

zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, i w

konsekwencji przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym

rozstrzygnięciu Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] kwietnia 2019 r., (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).

Przedmiotem sporu w sprawie jest zasadność przyznania Skarżącemu płatności w

ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2016 r. w pomniejszonej wysokości.

W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach

systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 278 dalej jako "ustawa o

płatnościach"), jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla

młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane

dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej

spełniającej łącznie następujące warunki:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust.

2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o

przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust.

2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o

którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji

gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1-2 ustawy o płatnościach, wysokość płatności:

1) obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru

zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni,

2) do zwierząt w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn liczby zwierząt

zatwierdzonych do danej płatności i stawki tej płatności na 1 sztukę

- po uwzględnieniu art. 8 ust. 1,3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń,

wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych

nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej - po

uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr

1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%.

W myśl art. 32 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr

1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności

bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki

rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady

(WE) nr 73/2009, warunkiem uznania użytków rolnych gospodarstwa rolnego za

"kwalifikujący się hektar" jest wykorzystywane ich do prowadzenia działalności rolniczej.

Rozporządzenie nr 1307/2013 w art. 4 ust. 1 lit c definiuje jako działalność rolniczą

następujące działania: (i)produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory,

dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich;

(ii)utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub

uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza

zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez

państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub

(iii)prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na

użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub

uprawy.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku dotyczących

przekroczenia powierzchni wnioskowanej do przyznania płatności w stosunku do

powierzchni uprawnionej do przyznania płatności, stosuje się

przepisy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r.

uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w

odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub

wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności

bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności.

Stosownie do art. 18 ust. 6 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, jeżeli

różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności a powierzchnią stwierdzoną

wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej.

Natomiast zgodnie z art. 19a ust. 1 powołanego rozporządzenia, jeżeli różnica między

powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku a powierzchnią stwierdzoną

przekracza 3% lub 2 ha powierzchni stwierdzonej, wówczas pomoc oblicza się na

podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy.

W rozpoznawanej sprawie organ, po przeprowadzeniu kontroli w gospodarstwie

skarżącego, stwierdził brak wykorzystywania części działek zgłoszonych do płatności do

prowadzania działalności rolniczej i w konsekwencji przedeklarowanie powierzchni

zgłoszonych do płatności działek rolnych o 3,14 ha, co stanowi 19,74% powierzchni

stwierdzonej. Skarżący kwestionuje dokonane przez organ ustalenia co do braku

prowadzenia działalności rolniczej na części działek zadeklarowanych we wniosku o

przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 36 ust. 1-4 ustawy o płatnościach, Agencja przeprowadza kontrole

administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach,

o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów

lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. Prezes Agencji może powierzyć

przeprowadzanie kontroli, o których mowa w ust. 1, jednostkom organizacyjnym

dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi,

określonymi na podstawie art. 40 ust. 1 pkt 1. 3. Przestrzeganie norm lub wymogów może

podlegać kontroli administracyjnej zgodnie z art. 96 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013.

Art. 74 ust. 1-4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17

grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i

monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr

165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE)

nr 485/2008 stanowi, że zgodnie z art. 59, państwa członkowskie, za pomocą agencji

płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu,

przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w

celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole

uzupełniane są przez kontrole na miejscu. Do celów kontroli na miejscu państwa

członkowskie sporządzają próbę kontrolną zawierającą listę gospodarstw rolnych lub

beneficjentów. Państwa członkowskie mogą korzystać z technik teledetekcji i globalnego

systemu nawigacji satelitarnej w celu przeprowadzania kontroli działek rolnych na miejscu.

W przypadku nieprzestrzegania warunków kwalifikowalności stosuje się art. 63. Zatem

podczas wywiadu terenowego inspektorzy sporządzają szkice oraz wykonują zdjęcia. Na

szkicach określa się przebieg działek rolnych, zaznacza powierzchnię wyłączoną z

płatności oraz wskazuje miejsca i kierunek wykonanych zdjęć. Zdjęcia zaś wykonywane są

aparatem cyfrowym (dokładnym), a ich wersja elektroniczna stanowi dowód w sprawie.

Jednocześnie mając na uwadze powyższe regulacje zauważyć należy, iż składając

wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie

płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ w toku

postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz

sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności.

W rozpoznawanej sprawie podstawę ustaleń faktycznych, w zakresie użytkowanej

rolniczo powierzchni działek zadeklarowanych we wniosku do płatności, stanowiła kontrola

przeprowadzona w gospodarstwie rolnym strony przez inspektorów terenowych,

obejmująca weryfikację kwalifikowalności powierzchni działek zgłoszonych do płatności na

rok 2016. Kontrola w gospodarstwie skarżącego przeprowadzona została w oparciu o

powołane wyżej przepisy prawa, metodą inspekcji terenowej, która polega na weryfikacji w

terenie położenia oraz granic zadeklarowanych przez rolnika we wniosku działek rolnych,

pomiarze powierzchni upraw przy wykorzystaniu dopuszczalnych metod, odwzorowaniu

dokonanych ustaleń na materiale graficznym i zobrazowaniu stanu gruntów poprzez

sporządzenie dokumentacji fotograficznej. Inspektorzy terenowi podczas kontroli na

miejscu ustalili stan faktyczny zadeklarowanych działek, w tym ich powierzchnie

użytkowane rolniczo, poprzez oględziny działek rolnych oraz dokonanie pomiarów

powierzchni, co do której stwierdzono, że jest ona użytkowana rolniczo, urządzeniem

GPS. Z czynności tej sporządzono protokół oraz szkice i dokumentację fotograficzną

obrazującą rzeczywisty sposób zagospodarowania działek, w szczególności pokrywającą

działki roślinność. W treści raportu z kontroli zostały wskazane działki objęte kontrolą oraz

stwierdzone powierzchnie działek referencyjnych. Kontrolą zostały objęte wszystkie działki

zadeklarowane przez skarżącego do płatności, co potwierdzają sporządzone w trakcie

oględzin szkice określające przebieg działek rolnych, powierzchnię wyłączoną z płatności

oraz miejsca i kierunek wykonanych zdjęć. Zawarte w raporcie kontroli wyniki oględzin

działek znajdują potwierdzenie w dołączonym do raportu materiale fotograficznym.

Skarżący został powiadomiony o terminie kontroli i następnie doręczono mu protokół z

kontroli, który został podpisany przez skarżącego bez zastrzeżeń. Skarżący miał zatem

miał możliwość zweryfikowania wyników kontroli. Skarżący zakwestionował wyniki kontroli

dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W toku postępowania odwoławczego

Skarżący nie wykazał, że w 2016 r. faktycznie użytkował rolniczo grunty, zgłoszone do

płatności we wniosku o przyznanie płatności na 2016 rok, na całej powierzchni,

zadeklarowanej. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że analiza materiału

dowodowego, a w szczególności protokołu oględzin oraz szkiców i zdjęć sporządzonych

podczas inspekcji terenowej, nie daje podstaw do podważenia wyników kontroli. Ustalenia

poczynione w toku kontroli zawarte w protokole kontroli są dowodem w sprawie i podstawą

wydanego rozstrzygnięcia. Raport z kontroli należy uznać za dokument urzędowy w

rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego

organy. Samo zakwestionowanie przez stronę ustaleń raportu nie powoduje, że traci on

walor dokumentu urzędowego. W tym przypadku to na stronie ciąży obowiązek

przedstawienia przeciwdowodu lub innych okoliczności mających znaczenie dla zawartych

w nim ustaleń. Organ odwoławczy trafnie uznał, że przedłożone przy odwołaniu przez

skarżącego oświadczenia osób fizycznych, o dokonywaniu koszenia trawy i wypasu bydła

oraz na wskazanych działkach, nie podważają ustaleń zawartych w protokole kontroli oraz

dołączonej do niego dokumentacji fotograficznej. Kontrolę przeprowadzili bowiem

wyspecjalizowani kontrolerzy, którzy w oparciu o posiadaną wiedzę i doświadczenie, z

uwagi na znajdującą się na działkach wieloletnią zaschniętą roślinność, zakrzaczenia i

siewki drzew lub roślinność typową dla gruntów odłogowanych, stwierdzili brak

użytkowania rolniczego części zadeklarowanych przez skarżącego działek. Wyniki kontroli

na miejscu w sposób niewątpliwy wykazały, że na powierzchni wykluczonych z płatności

działek rolnych skarżący nie przeprowadził zabiegów koszenia oraz zapobiegających

rozprzestrzenianiu się chwastów, o czym świadczy występowanie wieloletniej zaschniętej

roślinności na tych działkach, widoczne na zdjęciach sporządzonych podczas oględzin.

Podnoszone przez Skarżącego okoliczności okresowego podtopienia działek, które jego

zdaniem uniemożliwiały prowadzenie działań agrotechnicznych na działkach, winny być

zgłoszone w stosownym terminie organowi, czego skarżący nie uczynił. Z drugiej strony

zauważyć także należy, że argumentacja skarżącego odnośnie braku możliwości

prowadzenia działań agrotechnicznych z uwagi na wskazane okoliczności potwierdza

ustalenia kontroli co do zaniechania prowadzenia działalności rolniczej, a mianowicie

niedokonywania prawidłowych zabiegów agrotechnicznych. Czynności kontrolne objęły

powierzchnie wszystkich działek zadeklarowanych do płatności i w ich wyniku w sposób

nie budzący wątpliwości organy ustaliły faktyczną powierzchnię użytkowaną rolniczo. Stan

faktyczny działek, stwierdzony przez wyspecjalizowanych kontrolerów podczas oględzin

działek i utrwalony w protokole kontroli oraz w dokumentacji fotograficznej, potwierdza

stanowisko organu, że deklaracja skarżącego złożona we wniosku o przyznanie płatności

nie była zgodna ze stanem faktycznym zastanym w dniu kontroli. Dokonanym przez organ

odwoławczy w oparciu o protokół kontroli ustaleniom w zakresie użytkowanej rolniczo

powierzchni działek nie można postawić zarzutu dowolności ani arbitralności, gdyż organ

szczegółowo opisał nieprawidłowości stwierdzone na poszczególnych działkach, w oparciu

o dokumentację przeprowadzonych zgodnie z prawem czynności kontrolnych, w tym

ocenę stanu upraw i pomiary powierzchni użytkowanej rolniczo, dokonanych przez

wyspecjalizowanych kontrolerów. Tym samym nie można w rozpoznawanej sprawie

deprecjonować wartości wyników raportu z kontroli przeprowadzonej [...] kwietnia 2017 r. W razie przeprowadzenia kontroli to właśnie protokół z kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. W sytuacji zatem, gdy protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości – gdyż został sporządzony w

sposób prawidłowy przez osoby spełniające wskazane wyżej warunki – nie można

organowi postawić skutecznego zarzutu, że ograniczenie postępowania dowodowego do

przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli stanowi o naruszeniu obowiązku

podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu

faktycznego i załatwienia sprawy.

Zgodnie z pkt 77 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia

17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu

Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu

zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej

zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 z dnia 2014.07.31), kontrole na miejscu powinny być

przeprowadzane w roku kalendarzowym, w którym złożono odpowiednie wnioski o

przyznanie pomocy i wnioski o płatność. W odniesieniu do wnioskodawców ubiegających

się o środki z systemów wsparcia w sektorze wina na podstawie art. 46 i 47

rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, kontrole takie powinny zostać przeprowadzone w

dowolnym momencie w trakcie trwania okresu, o którym mowa w art. 97 ust. 1 akapit drugi

rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Zgodnie zaś z art. 97 ust 1 Rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie

finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające

rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr

814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549) karę

administracyjną przewidzianą w art. 91 nakłada się w przypadku nieprzestrzegania zasady

wzajemnej zgodności w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego

("dany rok kalendarzowy"), oraz w przypadku gdy taką niezgodność można bezpośrednio

przypisać beneficjentowi, który złożył w danym roku kalendarzowym wniosek o przyznanie

pomocy lub wniosek o płatność. W ocenie sądu zarówno organy uwzględniając

przytoczone powyżej przepisy prawidłowo uznały, że podstawą ustaleń faktycznych

sprawy stanowią wyniki inspekcji terenowej przeprowadzonej [...] kwietnia 2017 r., słusznie wskazując, że jej wyniki mogły być uznane za miarodajne dla poczynienia ustaleń

faktycznych w przedmiocie wniosku strony o przyznanie płatności ONW na 2016 rok.

Niezasadny jest zarzut nieprawidłowych ustaleń stanu faktycznego na działkach o

nr. ewid. [...] i [...]. Pomiary oraz lokalizacje tych działek dokonane zostały z

uwzględnieniem załącznika graficznego przedłożonego wraz z wnioskiem, gdzie Strona

wskazała położenie działki rolnej B (JPO) i B1 (TUZ) - działka nr ewid. [...] oraz działki

rolnej J(JPO) i J1 (TUZ) - działka nr ewid. [...]. Zatem zgodnie z § 4 ust. 1 pkt

1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 r. w sprawie

szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących

płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2015 poz. 352 z późn.

zm.) w przesłanym lub udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji

Rolnictwa, materiale graficznym, o którym mowa w art. 72 ust. 3 rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie

finansowania wspólne polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz

uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98,

(WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz.UE.L 347 z 20.12.2013,

str. 549, z późn. zm.), rolnik wskazuje granice działek rolnych wraz z ich oznaczeniem.

Sporządzona podczas oględzin działek dokumentacja fotograficzna oraz szkice

potwierdzają ustalenia organu co do braku prowadzenia działalności rolniczej na tych

działkach, o czym świadczy m.in. wieloletnia zaschnięta roślinność.

Niezasadny jest zarzut nieprawidłowych ustaleń stanu faktycznego wobec braku

zastosowania w sprawie § 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6

marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew. W

rozpoznawanej sprawie przyczyną wykluczenia z płatności części zadeklarowanych przez

Skarżącego działek było ustalenie przez inspektorów terenowych w wyniku oględzin tych

działek, że znajdująca się na tych działkach roślinność (wieloletnia zaschnięta roślinność,

zakrzaczenia, siewki drzew, roślinność typowa dla gruntów odłogowanych), świadczy o

tym, że w 2016 r. na tych działkach nie była prowadzona działalność rolnicza.

Okoliczność, że część wykluczonych z płatności działek porastały siewki drzew nie była

wyłączną przyczyną braku uznania tych użytków gospodarstwa rolnego za kwalifikujący

się hektar. Tym samym, nawet w przypadku ustalenia, że maksymalne zagęszczenie

drzew nie przekracza 100 drzew na hektar, równoczesna obecność na kontrolowanych

działkach innej roślinności, świadczącej jednoznacznie o braku prowadzenia na tych

terenach działalności rolniczej, wyklucza możliwość przyznania płatności w odniesieniu do

tych działek.

W konsekwencji organy I i II instancji trafnie uznały, że wykryte w toku kontroli na

miejscu nieprawidłowości, dotyczące powierzchni kwalifikującej się do płatności i

stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią

stwierdzoną, powstała na skutek wykluczenia z płatności nieprawidłowych powierzchni,

obligowały organy do zastosowania art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 i w

konsekwencji pomniejszenia należnych stronie płatności, zawierając w decyzji

wyczerpujące uzasadnienie zastosowania sankcji.

W tym stanie rzeczy sąd uznał, że ustalenia poczynione przez organ II instancji są

prawidłowe i mają oparcie w zebranym materiale dowodowym. W kontrolowanej sprawie

Dyrektor ARiMR podjął bowiem wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu

faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy wystarczający

do podjęcia rozstrzygnięcia. Wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne i

merytorycznie uzasadnione. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób nie budzący

wątpliwości umożliwił podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania płatności w

pomniejszonej wysokości. Decyzja jest zrozumiała, a argumenty w niej zawarte pozwalają

na prześledzenie rozumowania organu.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił

skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.