Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1007/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 162 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 5
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
article: art. 4 pkt 9, art. 17 ust. 2, art. 33 ust. 1, 3, art. 65 ust. 1 pkt 2, ust. 2, art. 112 ust. 2, art. 121 ust. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 240, art. 246 par. 1-2
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Dnia 24 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2008 roku przy udziale - sprawy ze skargi "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie dodatkowej opłaty za niezagospodarowanie gruntu w ustalonym terminie 1. oddala skargę, 2. nakazuje zwrot na rzecz strony skarżącej z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, kwoty 2800 (dwa tysiące osiemset) złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego zaksięgowanego w dniu 2 października 2007 roku pod pozycją 1753.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...].

Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, iż wskazaną decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. ustalił dla A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od dnia 1 stycznia 2004r. dodatkową opłatę roczną w kwocie 300.000 zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż w dniu 20 marca 2001r. została zawarta umowa na mocy, której ustanowiono na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na 99 lat prawo użytkowania wieczystego gruntu zlokalizowanego w Ł. przy ul. A, oznaczonej jako działki nr ewid. [...] i [...] o łącznej powierzchni 2901 m2, uregulowanej w księdze wieczystej KW [...].

Zgodnie z § 7 tej umowy użytkownik wieczysty nieruchomości zobowiązany był do jej zagospodarowania zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wybudowania ogólnodostępnego wielopoziomowego parkingu na minimum 220 miejsc postojowych wraz z częścią handlowo – usługową w ciągu dwóch lat od podpisania umowy. W przypadku zrealizowania funkcji generującej zapotrzebowanie na dodatkowe miejsca parkingowe, wieczysty użytkownik miał wybudować dodatkowo jedną lub dwie kondygnacje parkingowe. Tymczasem w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że użytkownik wieczysty nie rozpoczął prac związanych z zabudową nieruchomości. Nie wystąpił również z wnioskiem o przedłużenie określonych w umowie terminów dotyczących rozpoczęcia i zakończenia prac. Niedotrzymanie terminów zagospodarowania nieruchomości zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. – Dz.U. z 2000r., nr 46, poz. 543 ze zm.) uprawnia właściwy organ do obciążenia użytkownika wieczystego nieruchomości dodatkowymi opłatami rocznymi. Wartość nieruchomości gruntowej została określona zgodnie z ustaloną w umową o oddanie w użytkowanie wieczyste na kwotę 3.000.000 zł, z czego 10% to suma 300.000 zł, którą użytkownik wieczysty jest zobowiązany zapłacić jako dodatkową opłatę roczną.

W piśmie z dnia 20 października 2006r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Uzasadniając swoje żądanie strona podniosła, że w dniu 21 grudnia 2005r. zrzekła się prawa użytkowania wieczystego wskazanej nieruchomości (akt notarialny rep. A nr [...]). Stosownie do dyspozycji art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Na skutek zrzeczenia się prawa użytkowania wieczystego, prawo użytkowania wieczystego wygasło, co skutkuje tym, iż decyzja z dnia [...] stała się bezprzedmiotowa. W tej sytuacji dotychczasowy użytkownik wieczysty nieruchomości nie jest już stroną stosunku prawnego będącego podstawą wydania tej decyzji. Co więcej stosunek ten nie istnieje. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] leży zatem w interesie wnioskodawcy (decyzja nakłada na stronę obowiązki na czas nieoznaczony, a ich wykonanie jest bezprzedmiotowe).

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...], nr [...], Prezydent Miasta Ł. odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...]. W jej uzasadnieniu wyjaśnił, że w dniu [...] (przed zawarciem umowy o oddaniu gruntu w wieczyste użytkowanie) wydana została przez Prezydenta Miasta Ł. decyzja nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie parkingu wielopoziomowego i zespołu kinowego. Termin ważności tej decyzji określono do dnia [...]. W dniu 11 marca 2003r. wystosowano do strony zapytanie, czy nadal jest zainteresowana realizacją planowanej inwestycji. Ponadto, spółka została poinformowana o możliwości ustalenia opłat dodatkowych w przypadku niewypełnienia warunków umowy na podstawie art. 63 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bądź o wystąpieniu przez organ z pozwem o rozwiązanie umowy. W piśmie z dnia 30 marca 2003r. strona wskazała, że analiza ekonomicznej zasadności realizacji inwestycji wykazała, że jest ona nieopłacalna oraz zgłosiła gotowość do rozwiązania umowy o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste. Zwróciła się również z zapytaniem o możliwość zamiany dotychczasowego sposobu zagospodarowania nieruchomości. W związku ze stwierdzeniem braku realizacji inwestycji, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. ustalił dodatkową opłatę roczną. Strona nie kwestionowała tej decyzji w postępowaniu odwoławczym w związku z czym stała się ona ostateczna. W późniejszym czasie strona podejmowała działania w celu rozwiązania umowy użytkowania wieczystego oraz uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia terenu. Złożyła również wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło jednak stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]. Po rozpatrzeniu wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy w/w rozstrzygnięcie własne. Wyrokiem z dnia 9 listopada 2005r., sygn. akt II SA/Łd 863/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę strony na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...].

Ustosunkowując się do treści wniosku strony o stwierdzenie wygaśnięcia wskazanej decyzji z dnia [...] o ustaleniu dodatkowej opłaty rocznej Prezydenta Miasta Ł. odniósł się do podstawy prawnej zrzeczenia się prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz do skutków prawnych tego zrzeczenia się. Cytując liczne orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego zauważył, że w wyniku zrzeczenia się prawa użytkowania wieczystego nie dochodzi do zwolnienia się użytkownika wieczystego z zobowiązań wobec właściciela nieruchomości. Nie pozbawia to również właściciela nieruchomości prawa do dochodzenia roszczeń powstałych w czasie trwania użytkowania wieczystego. Skutki prawne wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego powstają z chwilą wykreślenia tego prawa z księgi wieczystej, co w stanie faktycznym sprawy miało miejsce w dniu 5 kwietnia 2006r. Strona zobowiązana była do realizacji obowiązków wynikających z umowy o ustanowieniu użytkowania wieczystego, a także obowiązków dodatkowych (czyli ponoszenia dodatkowej opłaty rocznej). W tej sytuacji decyzja z dnia [...] nie stała się bezprzedmiotowa, gdyż na stronie ciąży obowiązek uiszczenia zaległych opłat za czas trwania prawa użytkowania wieczystego, w tym opłat dodatkowych. Organ administracji może skutecznie dochodzić realizacji tego obowiązku. Prezydent Miasta Ł. wyjaśnił również, iż stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie strony, ale byłoby sprzeczne z interesem społecznym.

W odwołaniu od powyższej decyzji A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła o jej uchylenie i orzeczenie o wygaśnięciu decyzji z dnia [...]. W uzasadnieniu strona wskazała, że w dniu 6 sierpnia 2004r. wystąpiła z wnioskiem o rozwiązanie umowy o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste. W związku z tym wnioskiem, do stanu faktycznego sprawy, powinien mieć zastosowanie art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem strony z brzmienia art. 65 ust. 2 w związku z art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika pełne zastosowanie art. 33 ust. 3, co uzasadnia pogląd, że opłata dodatkowa nie podlega pobraniu od daty złożenia wniosku, a opłaty pierwsza oraz pobrane opłaty roczne podlegają zwrotowi, jeżeli zostały one pobrane. W tej sytuacji usunięcie z obrotu prawnego decyzji z dnia [...]. będzie miało charakter porządkowy i spełnione są przesłanki jej wygaśnięcia określone w art. 162 k.p.a. W konkluzji A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zaś stwierdziła, że organ powinien nakładać na stronę opłatę dodatkową tylko wyjątkowo, po rozważeniu przyczyn niedotrzymania terminu realizacji inwestycji.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że z wykładni art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, iż bezprzedmiotowość decyzji wskazana w treści tego przepisu stanowi podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia z mocy odrębnego przepisu prawa lub, po ustaleniu przez organ administracji, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, ale dokonanie weryfikacji wydanej uprzednio decyzji z punktu widzenia przesłanek określonych w tym przepisie. W stanie faktycznym sprawy nie zostały spełnione przesłanki bezprzedmiotowości decyzji. Brakuje bowiem przepisu nakazującego stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o ustaleniu dodatkowej opłaty rocznej, a ponadto nie leży to w interesie społecznym. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że nie ma podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] jako bezprzedmiotowej na podstawie wskazanego wyżej przepisu. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, że w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym zasadniczą kwestią pozostaje określenie skutków prawnych, z jakimi wiąże się zrzeczenie prawa użytkowania wieczystego oraz jego wpływ na powstałe uprzednio zobowiązania. Cytując liczne orzeczenia Sądu Najwyższego organ odwoławczy podkreślił, że użytkowanie wieczyste musi być ujawnione w księdze wieczystej, zatem do jego wygaśnięcia potrzebne jest wykreślenie tego prawa z księgi wieczystej. Czynność zrzeczenia się prawa użytkowania wieczystego nie wywołuje natomiast skutków w postaci przeniesienia zobowiązań na dotychczasowego właściciela. Nie ulega zaś wątpliwości, że do wykreślenia z księgi wieczystej strony odwołującej się jako podmiotu, któremu przysługuje prawo użytkowania wieczystego doszło w dniu 5 kwietnia 2006 roku. Do tej chwili strona zobligowana była do wypełniania obowiązków wynikających z użytkowania wieczystego – do ponoszenia opłat rocznych, jak i opłat dodatkowych. W odniesieniu do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, że nie zasługuje na uwzględnienie pogląd, iż usunięcie z obrotu prawnego decyzji będzie miało charakter porządkowy, gdyż na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie pobiera się dodatkowych opłat rocznych, a pobrane opłaty roczne podlegają zwrotowi z mocy prawa. Strona złożyła wniosek o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego w dniu 10 sierpnia 2004r., zatem po okresie, w których decyzja o ustaleniu dodatkowych opłat stała się ostateczna. Nadto, do sprawy nie może mieć zastosowania art. 33 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż odnosi się on tylko do rozwiązania umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, co w sprawie nie miało miejsca.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wniosła o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła zarówno naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 65 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 w związku z art. 33 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy – art. 162 § 1 pkt 1 w związku z art. 7 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi strona wywodziła, że z treści art. 65 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 w związku z art. 33 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, iż w przypadku złożenia przez użytkownika wieczystego wniosku do właściwego organu o rozwiązanie umowy o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste, nie pobiera się dodatkowych opłat rocznych. Skutek w postaci zaniechania popierania dodatkowej opłaty rocznej wiąże się ze złożeniem wniosku o rozwiązanie umowy, a nie z faktem rozwiązania umowy. Przepis art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami posługuje się określeniem "nie pobiera się dodatkowych opłat rocznych", co oznacza, że organ po złożeniu wniosku o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego, nie może wydać decyzji o ustaleniu dodatkowej opłaty, jak i nie może już realizować uprzednio wydanej decyzji. Za takim rozumieniem cytowanego przepisu, zdaniem strony, przemawia wykładnia celowościowa. Na tej podstawie, w przekonaniu skarżącej spółki w stanie faktycznym sprawy zachodzi bezprzedmiotowość decyzji o ustaleniu dodatkowej opłaty rocznej, a tym samym pierwsza przesłanka określona w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Jako nietrafny strona oceniła pogląd organu administracji, że w sprawie nie zachodzi druga przesłanka stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, o której mowa w art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. – tj. brak interesu społecznego lub interesu strony. Przy czym również zarzuciła, że organ administracji nie wykazał swojego stanowiska, że stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji sprzeciwia się interes społeczny.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 18 stycznia 2008r. pełnomocnik skarżącej spółki oświadczył, iż nie korzystała ona z w/w nieruchomości i nie uiszczała dodatkowej opłaty za użytkowanie wieczyste. Pełnomocnik uczestnika postępowania – Gminy Miasto Ł., wnosząc o oddalenie skargi, stwierdził natomiast, iż opłata ta obowiązywała tylko do czasu wykreślenia spółki jako użytkownika wieczystego z księgi wieczystej, czyli do dnia 5 kwietnia 2006r. Od tej daty nie była ona już zobowiązana do uiszczania tej opłaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanego aktu).

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga podlega oddaleniu.

W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że w dniu 20 marca 2001r. Gmina Miasto Ł. oraz skarżąca spółka zawarły umowę o oddanie w użytkowanie wieczyste na okres 99 lat nieruchomość położoną w Ł. przy ul. A, oznaczoną jako działki nr [...] i [...], która posiada urządzoną księgę wieczystą KW nr [...]. Nie budzi również wątpliwości, iż w związku z tym, że strona nie wywiązała się z opisanych wyżej zobowiązań określonych w § 7 tej umowy, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. ustalił dla niej od dnia 1 stycznia 2004r. dodatkową opłatę roczną. Rozstrzygnięcie to zaś stało się ostateczne. Bezspornym również jest, iż w dniu 21 grudnia 2005r. skarżąca spółka złożyła w formie aktu notarialnego oświadczenie o zrzeczeniu się prawa użytkowania wieczystego wskazanej nieruchomości.

Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów należy zatem w pierwszej kolejności zauważyć, iż analiza zawartych w niej twierdzeń wskazuje, iż zdaniem skarżącej spółki Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. winno w rozpatrywanej sprawie zastosować art. 65 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 w związku z art. 33 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a następnie przyjąć, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia 11 grudnia 2003r. o ustaleniu dodatkowej opłaty rocznej na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.

W ocenie Sądu z poglądem tym nie można jednak się zgodzić. Trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę na to, że art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż nie pobiera się dodatkowych opłat rocznych w razie złożenia do właściwego organu wniosku o rozwiązanie umowy o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste. W myśl zaś ust. 2 tego przepisu w takim przypadku stosuje się przepis art. 33 ust. 3 wskazanej ustawy zgodnie, z którym właściwy organ może żądać rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przed upływem ustalonego okresu stosownie do art. 240 Kodeksu cywilnego, jeżeli użytkownik wieczysty korzysta z tej nieruchomości w sposób sprzeczny z ustalonymi w umowie, a w szczególności jeżeli nie zabudował jej w ustalonym terminie. Przepis art. 33 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi również, iż w razie rozwiązania umowy zwraca się pierwszą opłatę wniesioną z tytułu użytkowania wieczystego oraz sumę opłat rocznych wniesionych z tego tytułu za niewykorzystany okres użytkowania wieczystego. Opłaty te podlegają waloryzacji. Maksymalna wysokość kwoty podlegającej zwrotowi nie może przekraczać wartości prawa użytkowania wieczystego określonej na dzień rozwiązania umowy. Analiza treści tych przepisów wskazuje zatem, iż w sytuacjach w nich określonych ustawa o gospodarce nieruchomościami łączy skutek w postaci zniesienia obowiązku ponoszenia przez użytkownika wieczystego dodatkowych opłat rocznych ze skutecznym rozwiązaniem umowy o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste. Tym samym za niewystarczające uznać trzeba samo złożenie wniosku o jej rozwiązanie. Do rozwiązania umowy mogło wszak dojść w wyniku zgodnego oświadczenia woli obu stron bądź jednostronnego żądania właściwego organu w oparciu o art. 33 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z akt sprawy wynika natomiast, że Gmina Ł. takiego oświadczenia nie złożyła, a Prezydent Miasta Ł. będący z mocy art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. – Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) jej organem wykonawczym, który zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest organem właściwym w rozumieniu tej ustawy, nie występował z takim żądaniem.

Tymczasem w rozpatrywanej sprawie dopiero w wyniku złożenia przez skarżącą spółkę w dniu 21 grudnia 2005r. oświadczenia o zrzeczeniu się prawa użytkowania wieczystego gruntu doszło do jego skutecznego wygaśnięcia. W związku z tym przypomnieć trzeba, iż zrzeczenie się wieczystego użytkowania jest kolejną oprócz wyżej wymienionych, a także upływu czasu, na które zostało ustanowione (art. 33 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami), konfuzji, czyli przejścia użytkowania wieczystego na właściciela (art. 17 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami) oraz wywłaszczenia (art. 112 ust. 2 w związku z art. 121 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami), przyczyną wygaśnięcia tego prawa. W orzecznictwie sądowym nie budzi zaś wątpliwości, że zrzeczenie się własności nieruchomości jest jednostronną czynnością prawną, a zatem nie ma "drugiej strony", która mogłaby wyznaczyć stosowny termin na potwierdzenie zgody. Z uwagi zaś na to, że użytkowanie wieczyste, mimo cech bliskich własności nieruchomości, w jednej kwestii wykazuje szczególne podobieństwo do ograniczonych praw rzeczowych: jest prawem na rzeczy cudzej, za zasadne uznaje się stosowanie w drodze analogi do zrzeczenia się tego prawa art. 246 k.c. ze wszystkimi tego konsekwencjami (por. np. wyrok SN z dnia 31 stycznia 2002r., IV CKN 1325/00 – Lex nr 53149; uchwałę SN z dnia 19 maja 2006r., III CZP 26/06 – OSNC 2007/3/39, postanowienie SN z dnie 24 sierpnia 2005r., II CK 34/05 – OSNC 2006/7 – 8/125; wyrok TK z dnia 15 marca 2005r., K 9/04 – OTK – A 2005/3/24). Zrzeczenie się użytkowania wieczystego powoduje zatem jego wygaśnięcie (art. 246 § 1 k.c.). Jeżeli jednak prawo to było ujawnione w księdze wieczystej, do jego wygaśnięcia potrzebne jest wykreślenie prawa z księgi wieczystej (art. 246 § 2 k.c.). Wskazane zaś wyżej oświadczenie o zrzeczeniu się stanowiło podstawę dokonanego w dniu 5 kwietnia 2006r. wpisu do księgi wieczystej o jego wykreśleniu. Z tą też datą wygasły wszelkie zobowiązania użytkownika wieczystego, w tym obowiązek uiszczenia opłaty nałożonej decyzją z dnia [...], z wyjątkiem tych, które stały się już wymagalne.

Tym samym podzielić należy stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., iż do momentu wykreślenia prawa użytkowania wieczystego z księgi wieczystej na skarżącej spółce ciążył obowiązek ponoszenia dodatkowych opłat rocznych w wysokości ustalonej decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Z uwagi zaś na to, że nie zostały one przez stronę uiszczone, co przyznał także jej pełnomocnik na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł., która odbyła się w dniu 18 stycznia 2008r., nie można ich uznać za nienależne.

Nadto należy wreszcie podnieść, iż zgodnie ze stanowiącym podstawę żądania strony art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Redakcja tego przepisu prowadzi do wniosku, iż zawiera on dwie normy prawne łączące się z bezprzedmiotowością decyzji. Bezprzedmiotowość decyzji stanowi podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia albo z mocy przepisu prawa, albo też po ustaleniu przez właściwy organ, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Sam przepis prawa nakazujący stwierdzenie wygaśniecie decyzji albo interes społeczny lub interes strony nie są więc wystarczającymi przesłankami do stwierdzenia jej wygaśnięcia. Bezprzedmiotowość decyzji wynika natomiast z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy powoduje ona taki skutek (por. B. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2005, s. 691, wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998r., I SA 660/98 – Lex nr 44589, wyrok NSA z dnia 11 października 1985r., SA/Wr 556/85 – ONSA 1985, nr 2, poz. 21).

Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, iż nie można podzielić stanowiska strony, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].

Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę jako bezzasadną oddalił. Orzeczenie o zwrocie nadpłaconego przez stronę skarżącą wpisu sądowego od skargi uzasadnia treść art. 225 p.p.s.a. w myśl którego opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. Skarżąca spółka, wnosząc skargę, uiściła bowiem bez uprzedniego wezwania tytułem wpisu sądowego kwotę 3.000 zł podczas, gdy zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 233 p.p.s.a., w sprawach skarg dotyczących postanowień lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy pobiera się wpis stały jedynie w wysokości 200 zł.

A.D.