Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1906/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 6 pkt 4
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 368
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), , Protokolant referent stażysta Edyta Brzezicka, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2021 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r.; 2. zasądza od Prezesa Agencji Mienia Wojskowego na rzecz M. P. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., [...] Prezes Agencji Mienia Wojskowego (zwany dalej jako: "Organ II instancji"; "Prezes AMW") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] (dalej: "Dyrektor OR"; "Organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2021 r., [...] orzekającą o odmowie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na rzecz M. P..

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Z akt sprawy wynika, że rozkazem personalnym nr [...] Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z [...].03.2020 r. M. P. został powołany do zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba kontraktowa w korpusie [...], zaś z rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z [...].06.2020 r., że ww. wyznaczony został na stanowisko służbowe w Jednostce Wojskowej [...] w [...] do dnia [...].07.2022 r.

M. P. (zwany dalej także jako: "Strona"; "Skarżący") [...] września 2020 r. wystąpił do Dyrektora OR z wnioskiem o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. W treści złożonego wniosku oświadczył, że posiada następujących członków rodziny: żonę S. P. oraz, że zamieszkuje w miejscowości [...] przy ul. [...].

Do ww. wniosku Strona załączyła oświadczenie z [...].09.2020 r., z którego wynika, że wnioskodawca był funkcjonariuszem Policji w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...], a jego małżonka S. P. jest nadal funkcjonariuszem Policji Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. Ponadto oświadczył, że ani on, ani małżonka, nie otrzymali pomocy finansowej wypłaconej w formie pieniężnej lub zrealizowanej w formie rzeczowej.

Do akt sprawy organu I instancji Strona przesłała odpis skrócony aktu małżeństwa z S. T. (obecnie P.), zgodnie z którym małżeństwo zostało zawarte w dniu [...].09.2019 r.

Po weryfikacji złożonego wniosku, Dyrektor OR zawiadomił pismem z [...].09.2020 r. Stronę o wszczętym postępowaniu w sprawie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, informując jednocześnie o treści art. 10 k.p.a., tj. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dokumentów oraz zgłoszonych żądań.

Pismem nr [...] z [...].09.2020 r. Dyrektor OR zwrócił się z prośbą do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o udzielenie informacji, czy M. P. i S. P. skorzystali z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji.

W odpowiedzi wskazany organ poinformowano Dyrektora OR pismem z [...].10.2020 r., że M. P. nie otrzymał pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, natomiast S. P. na podstawie decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] otrzymała pomoc finansową w wysokości dwóch norm, zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji.

Pismem z [...].09.2020 r. Strona, w nawiązaniu do złożonego wniosku [...].09.2020 r. o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, zwróciła się do Dyrektora OR o zawieszenie terminu rozpatrzenia ww. wniosku z uwagi na fakt, że w stosunku do jego małżonki S. P. toczyło się postępowanie dotyczące zwrotu otrzymanej pomocy finansowej, przyznanej decyzją Komendanta Miejskiego Policji w [...] nr [...] z [...].07.2011 r.

W toku postępowania małżonka Strony – S. P. przesłała do Dyrektora OR drogą elektroniczną poprzez e-mail w dniu [...].10.2020 r. decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] nr [...] z [...].07.2011 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej i wniosek o uchylenie ww. decyzji z [...].10.2020 r. oraz raport z [...].09.2020 r., w którym zwróciła się z prośbą do Komendanta Miejskiego Policji w [...] o uchylenie w całości decyzji Komendanta Miejskiego Policji w [...] nr [...] z [...].07.2011 r., z której wynika, że S. T. przyznano pomoc finansową w kwocie 8 530,00 zł na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że ww. funkcjonariusz przedstawił umowę przedwstępną nr [...] dotyczącą sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w miejscowości [...] i przeniesienia na kupującą S. T. prawa własności ww. lokalu.

Osobą uwzględnioną przy określeniu wysokości pomocy finansowej była S. T. i za podstawę ustalenia wysokości pomocy finansowej przyjęto posiadane uprawnienia w dniu [...].06.2011 r. do dwóch norm zaludnienia.

Dyrektor OR postanowieniem z [...].10.2020 r. zawiesił postępowanie w sprawie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego wszczęte na wniosek M. P. z [...].09.2020 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. z uwagi na rozpoznanie przez Komendanta Miejskiego Policji w [...] wniosku żony Strony w sprawie umożliwienia zwrotu uzyskanej pomocy finansowej.

Zgodnie z decyzją Komendanta Miejskiego Policji w [...] nr [...] z [...].11.2020 r., przesłaną w dniu [...].12.2020r. do Dyrektora OR drogą elektroniczną poprzez e-mail, odmówiono uchylenia decyzji nr [...] z [...].07.2011 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej S. T. na uzyskanie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...].

Wobec powyższego, Dyrektor postanowieniem z [...].12.2020 r. podjął postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. wszczęte wnioskiem M. P. z [...].09.2020 r. o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, uznając że ustąpiła przyczyna uzasadniająca wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania. Jak wskazał Dyrektor OR, przedłożone do organu I instancji dokumenty wskazują, że żona M. P. otrzymała pomoc finansową i nie ma możliwości jej zwrotu.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem z [...].09.2020 r. Dyrektor OR odmówił Stronie decyzją z [...].01.2021 r. przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji wskazał, że małżonka Strony – S. P. (uprzednio T.) na podstawie decyzji nr [...] z [...].07.2011 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej otrzymała pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Jako podstawę prawną decyzji odmownej Dyrektor OR wskazał przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 21 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych, który zawiera zakaz przydziału lokalu gdy żołnierz zawodowy lub jego małżonek otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31.12.1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 20.05.1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych.

Strona, reprezentowana przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, wniosła odwołanie od ww. decyzji do Prezesa AMW, wskazując na naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu poprzez jego błędne zastosowanie polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że Stronie nie przysługuje prawo do zakwaterowania, gdyż jego małżonka otrzymała pomoc finansową, podczas gdy ww. przepis nie powinien znaleźć w niniejszej sprawie zastosowania.

Ponadto Strona zarzuciła naruszenie przepisu art. 80 k.p.a. poprzez rażący brak dokładnego i rzetelnego rozważenia materiału dowodowego, tj. wadliwą ocenę dowodów w postaci decyzji nr [...] z [...].07.2011 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej małżonce Strony, a w szczególności niewzięcie pod uwagę, że została ona wydana po dniu 31.12.1995 r.

Strona zarzuciła także błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, że małżonka Strony otrzymała pomoc finansową w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31.12.1995 r. na podstawie przepisów ustawy z 20.05.1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, podczas gdy pomoc ta została udzielona małżonce po dniu 31.12.1995 r. na podstawie ustawy z 06.04.1990 r. o Policji.

Wobec powyższego, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy przez przydzielenie kwatery albo innego lokalu mieszkalnego.

Rozpoznając odwołanie Prezes AMW otrzymał decyzję Dyrektora OR w mocy.

W uzasadnieniu Organ II instancji podzielił ustalenia faktyczne organuI instancji oraz wskazując na treść art. 21 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 21 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych podniósł, że przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego złożony przez żołnierza zawodowego w służbie kontraktowej, którego małżonek będąc funkcjonariuszem Policji otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, nie może zostać zrealizowany.

Podkreślił, że art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych zawiera katalog przesłanek negatywnych, które wyłączają dopuszczalność realizacji prawa do zakwaterowania we wszystkich formach, w tym do przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10, m. innymi otrzymali pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r, o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36).

Tymczasem w okolicznościach rozpatrywanej sprawy bezspornym jest, że przed zawarciem związku małżeńskiego małżonka Strony - S. P. (uprzednio T.) będąc funkcjonariuszem Policji, na podstawie decyzji Komendanta Miejskiego Policji w [...] nr [...] z [...].07.2011 r., otrzymała pomoc finansową w kwocie 8 530,00 zł na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, co powoduje, że Strona nie może uzyskać wsparcia w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych. Przyznanie pomocy finansowej na gruncie ustawy o Policji oznacza, że funkcjonariusz ten traktowany jest jako osoba, którego potrzeby mieszkaniowe zostały zaspokojone.

Skoro zatem uprawnienia małżonki Strony jako funkcjonariusza Policji, zostały zrealizowane poprzez przyznanie ww. pomocy finansowej na zakup nieruchomości położonej w miejscowości [...] przy ul. [...], to bezspornym jest, że na gruncie ustawy o Policji, funkcjonariusz ten traktowany jest jako osoba, którego potrzeby mieszkaniowe zostały zaspokojone przy udziale Państwa.

Zdaniem Organu odwoławczego, przepis art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu odnosi się do żołnierza lub jego małżonka, o czym świadczy Użyty spójnik "lub", który dopuszcza sytuacje, w których uzyskanie pomocy finansowej możliwe jest zarówno w trakcie trwania małżeństwa, jak i przed jego zawarciem, w przeciwnym wypadku prawodawca posłużyłby się spójnikiem "i".

Zatem otrzymanie pomocy finansowej przez małżonka żołnierza na potrzeby mieszkaniowe własne bądź wspólne (na podstawie odrębnych przepisów) - w ocenie organu odwoławczego - powoduje ten sam skutek jak w przypadku żołnierza, który sam skonsumował pomoc finansową w czasie pełnienia służby w innej niż wojskowej formacji mundurowej. Zarówno pomoc finansowa dla funkcjonariusza, jak i obecna odprawa mieszkaniowa dla żołnierzy (wcześniej pomoc finansowa i ekwiwalent pieniężny za rezygnację z kwatery) to świadczenia w swym charakterze bardzo podobne, można rzec, że są wyjątkowe, jednorazowe, w zamian za przysługujący lokal mieszkalny, w przypadku posiadania rodziny - z jej uwzględnieniem, wypłacane ze środków publicznych.

Odnosząc się do zarzutów Strony Organ II Instancji wskazał, że żołnierz, który otrzymał pomoc w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31.12.1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20.05.1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych lub pomoc tę otrzymał jego małżonek (Dz. U. z 1992 r. nr 5, poz. 19 ze zm.) nie jest uprawniony do otrzymania kolejnej formy wsparcia finansowego ze Skarbu Państwa, tak samo żołnierz, który jako funkcjonariusz Policji otrzymał pomoc finansową na podstawie ustawy o Policji lub pomoc tę otrzymał jego małżonek, również nie jest uprawniony do kolejnego wsparcia z art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu.

Od powyższej decyzji Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:

A/ naruszenie przepisu prawa materialnego tj.:

- art. 21 ust. 6 pkt 4 Ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez jego błędne zastosowanie wynikające z błędnej wykładni, a w konsekwencji naruszenie dyspozycji art, 21 ust. 6 pkt 4 Ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieuprawnione przyjęcie, że norma prawna zawarta w przepisie zaktualizowała się, a skarżącemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania albowiem jego małżonka otrzymała pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r, poz. 36), podczas gdy w rzeczywistości w/w przepis nie powinien znaleźć w sprawie zastosowania albowiem w sprawie nie przyznano małżonce skarżącego pomocy finansowej wypłaconej w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r.;

B/ naruszenie przepisu postępowania, które miało wpływ na treść decyzji tj.:

- art. 80 kpa - poprzez rażący brak wszechstronnego, dokładnego i rzetelnego rozważenia materiału dowodowego, to jest wadliwą ocenę dowodów w postaci decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej małżonce skarżącego, a w szczególności niewzięcie pod uwagę, że owa decyzja została wydana po dniu 31 grudnia 1995 r.;

C/ błąd w ustaleniach faktycznych:

- będący konsekwencją naruszenia art. 80 kpa, a polegający na ustaleniu, iż małżonka Skarżącego otrzymała pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, podczas gdy w rzeczywistości taka pomoc została udzielona małżonce skarżącego po dniu 31 grudnia 1995 r. (w dniu 12 lipca 2011 r.) na podstawie ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

Wskazując na powyższe naruszenia Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezesa AMW z dnia [...] lutego 2021 r. oraz decyzji Dyrektora OR z dnia [...] stycznia 2021 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych nie ma zastosowania w sytuacji faktycznej Skarżącego, albowiem żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie nie zachodzi. Nie ma też podstaw do zastosowania pozajęzykowych metod wykładni przepisu, jeśli treść normy prawnej jest zrozumiała i nie wywołuje wątpliwości prawnych. na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

W odpowiedzi na skargę organ uznał, że jej zarzuty nie są trafne i wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu zaskarżony Organ wskazał, że art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu (...) wyraża regułę jednorazowości tzw. definitywnej pomocy Państwa w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych osób do tego uprawnionych (żołnierzy lub ich małżonków), co oznacza, że raz zrealizowane docelowe "prawo do kwatery" nie podlega realizacji ponownie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 8 września 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 – zwane dalej jako: "ustawa covidowa").

W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu.

Stosownie do wskazanej regulacji sprawa – za zgodą stron postępowania - została rozpoznania na rozprawie zdalnej.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.- zwaną dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a.).

Jednocześnie, stosownie do art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy P.p.s.a.).

Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy P.p.s.a.).

Dokonując kontroli w ramach tak zakreślonej kognicji sądów administracyjnych, Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzającą ją decyzja organu I instancji zostały wydane z istotnym naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynika sprawy, co uzasadnia ich uchylenie w całości.

W rozpatrywanej sprawie istota sporu dotyczy tego, czy na podstawie art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, stanowiącego, że żołnierzowi nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10, otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36 – dalej także "u.z.s.z."), można odmówić przyznania żołnierzowi prawa do zakwaterowania, jeżeli jego małżonka, jako funkcjonariusz Policji, skorzystała z pomocy państwa na cele mieszkaniowe w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 2011r., a więc w sytuacji, gdy przedmiotowa decyzja została wydana po dniu 31 grudnia 1995r.

Przy tak zakreślonym sporze prawnym, w ocenie Sądu, wykładnia językowa art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie daje podstaw do zastosowania przepisu ograniczającego prawo żołnierza do zakwaterowania (art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu). Należy podkreślić, iż przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy jest jednoznaczny pod względem językowym. Nie daje prawa do zakwaterowania żołnierzowi, który otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, a nie jakąkolwiek inną pomoc finansową na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, z jakiegokolwiek innego tytułu prawnego.

Kierując się tą metodą wykładni można wyprowadzić tylko jeden wniosek – osoba zachowująca status żołnierza nie może ponownie skorzystać z prawa do zakwaterowania na podstawie tych samych przepisów, tj. dotyczących zakwaterowania Sił Zbrojnych RP.

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że małżonka Skarżącego otrzymała pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, na podstawie innych przepisów prawnych, niż dotyczące zakwaterowania Sił Zbrojnych. Natomiast organ, odmawiając udzielenia pomocy w zakresie zakwaterowania, jak słusznie zauważył Skarżący, zastosował przepis prawny do stanu faktycznego nieobjętego jego dyspozycją. W uzasadnieniu tego zapatrywania powołał się na wykładnię celowościową art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu, popełniając przy tym dość oczywistą niekonsekwencję. Przyznał bowiem prymat wykładni językowej w procesie stosowania prawa, jednocześnie odrzucając jej oczywiste wyniki na rzecz wyników wykładni celowościowej, powołując się na zasady konstytucyjne, jednakże bez głębszej analizy ich treści i szczegółowego odniesienia do rozpatrywanej sprawy.

Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Działanie każdego organu władzy publicznej powinno opierać się na wyraźnie sformułowanym przepisie prawa. W państwie praworządnym wszelka działalność władcza wymaga podstaw prawnych.

Przyjmując, że sfera praw i wolności obywatelskich należy do materii ustawowej, podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej stanowić może tylko ustawa bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym w procesie wykładni prawa interpretatorowi nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jest to bardzo istotne, jeśli zważy się chociażby to, że jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (por. uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 14 marca 2011 r., II FPS 8/10, a także z dnia 2 kwietnia 2012 r., II FPS 3/11 - publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/; podobnie /w:/ postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 6/07, OSNKW 2007/5/37, Biuletyn SN 2007, nr 5, poz. 18; postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2009 r., II FSK 1885/07; wyroki NSA: z dnia 19 listopada 2008 r., II FSK 976/08, z dnia 2 lutego 2010 r., II FSK 1319/08, z dnia 2 marca 2010 r., II FSK 1553/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ oraz wypowiedzi doktryny: M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 291 i n., L. Morawski, op. cit., Toruń 2010, s. 74-83).

W przedmiotowej sprawie nie wystąpiła natomiast wątpliwość, co do rozumienia stosowanej normy prawnej. W takich okolicznościach wykładnia systemowa i funkcjonalna nie dają podstaw, aby odstąpić od wykładni literalnej. Z założenia językowej racjonalności "prawodawcy" wyprowadza się też interpretacyjną, że każde słowo użyte w tekście prawnym jest potrzebne dla zrekonstruowania jakiejś normy postępowania (nie można przyjmować takiej wykładni, która uznawałaby jakieś sformułowanie tekstu za zbędne), a także regułę, że to samo słowo czy zwrot językowy powtarzający się w tekście aktów prawodawczych ma zawsze taki sam sens, natomiast użycie odmiennego słowa czy zwrotu ma świadczyć o tym, że "prawodawca" miał na myśli dwa odmienne pojęcia. (...)" (por. Zygmunt Ziembiński [w:] Sławomira Wronkowska, Zygmunt Ziembiński, "Zarys teorii prawa", Poznań 2001, str. 166).

Stanowisko organu, dotyczące ewentualnego naruszenia zasady równości i sprawiedliwości w razie zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 21 ust. 6 pkt 4 u.z.s.z. według jego literalnej wykładni, nie zasługuje więc na akceptację. W rozstrzyganej sprawie mamy do czynienia z osobą, która zmieniała formację - przeszła z Policji do Sił Zbrojnych. Nie wchodzi zatem w grę dwukrotne przyznanie świadczenia osobie posiadającej status żołnierza. Na potwierdzenie tej wątpliwości można przywołać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 7 marca 2000 r., sygn. akt K 26/98 (publ. OTK ZU z 2000 r. Nr 2, poz. 57), w którym Trybunał stwierdził m. in., że Siły Zbrojne i Policja nie mają w świetle Konstytucji RP takiego samego statusu prawnego. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, sytuacja żołnierzy zawodowych, których status, rola i zadania w zostały unormowane w Konstytucji RP (art. 26), nie może być porównywalna z sytuacją policjantów. Państwo ma zapewnić żołnierzom zawodowym warunki umożliwiające pełne oddanie się służbie, zapewnić godziwe życie, poprzez przyznanie szczególnych uprawnień, również członkom ich rodzin, rekompensujących odpowiednio trud i wyrzeczenia związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej.

Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Prezesa Agencji Mienia Wojskowego utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...], została wydana z naruszeniem art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy w zw. z art. 6 i art. 8 k.p.a.

Jedynie ubocznie dodać i zauważyć należy, że taką wykładnie "spornego" przepisu podziela także Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który rozpoznając skargi kasacyjne w analogicznych sprawach podkreślił, że "(...) Zastosowany przez organ przepis art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest jednoznaczny i brak jest podstaw do przyjęcia, że ta jasna wypowiedź racjonalnego prawodawcy nie jest adekwatna do jego zamierzeń normatywnych. Nie sposób przyjąć, że ustawodawcy w tym przepisie chodziło o pomoc finansową wypłaconą obecnemu żołnierzowi w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. (a tym bardziej później) także na podstawie innych ustaw, które przewidują taką lub podobną pomoc, np. policjantom, a nie tylko na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (skoro w tym przepisie explicite wskazał tylko tę ustawę). Zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest dokonywanie oceny przyczyn i zasadności przyjętych przez ustawodawcę regulacji normatywnych. Zauważyć jednak należy, iż obecnie obowiązująca ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP była już wielokrotnie nowelizowana. To ustawodawca, który ma na względzie takie kreowanie prawa, które realizowałoby zasadę racjonalnego wydatkowania funduszy publicznych, do chwili obecnej nie zmienił brzmienia art. 21 ust. 6 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, ani też nie wprowadził innych regulacji dopełniających tę kwestię. Do chwili obecnej zawarty w art. 21 ust. 6 cyt. Ustawy katalog przesłanek negatywnych przyznania prawa do zakwaterowania żołnierza zawodowego nie został poszerzony lub zmieniony poprzez wyeliminowanie tego uprawnienia w stosunku do żołnierza zawodowego, który przed powołaniem do służby wojskowej pełnił służbę w innej formacji mundurowej i uzyskał tam pomoc finansową. To przede wszystkim na ustawodawcy spoczywa obowiązek zapewnienia normatywnej spójności systemu prawnego, także w zakresie korzystania z uprawnienia do zakwaterowania w różnych służbach" (por. dla przykładu: wyrok NMSA z 5.11.2021 r., sygn. akt III OSK 4575/2).

Sąd w składzie orzekającym w pełni pogląd ten aprobuje i traktuje jako własny.

Z tych względów, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 P.p.s.a., w związku z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID, orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika w stawce minimalnej, Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. - jak w punkcie 2 sentencji wyroku.

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną (art. 153 p.p.s.a.).