Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1883/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: Art. 31 ust. 4 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 16 i 110
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 125 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska - Szary Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński /spr./ Protokolant asystent Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 928/09 w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 928/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. D. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Starosta Węgrowski udzielił W. i J. J., dla potrzeb stawów rybnych w miejscowości G. w gminie G., pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rowu "T" za pomocą istniejącego progu betonowego, zlokalizowanego na działce nr [...] w G., w km 1+162 rowu melioracji wodnych szczegółowych do rzędnej 134,20 m n. p. m. (pkt 1.1). Jednocześnie organ określił poziomy poboru wód powierzchniowych z tego rowu w poszczególnych miesiącach roku (pkt 1.2). Organ zatwierdził również instrukcję gospodarowania wodą na korzystanie z wód powierzchniowych rowu "T" należącego do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, za pomocą progu betonowego w 1+162 km rowu oraz stawów rybnych obiekt "G." w gminie G., która stanowiła załącznik do decyzji (pkt II). Ponadto w przedmiotowym pozwoleniu wodnoprawnym Starosta ustalił następujące obowiązki jego wykonania: oszczędne gospodarowanie wodą na stawach rybnych; utrzymanie wszystkich urządzeń stawowych w należytym stanie technicznym; przebudowę progu betonowego o stałym przelewie zlokalizowanego w km 1+162 rowu "T" na próg z regulowanym przelewem; ponoszenie kosztów konserwacji rowu "T" w km 1+162 - 1+462 na rzecz Spółki Wodnej G.; ponoszenie wszelkich konsekwencji z tytułu wadliwego działania urządzenia piętrzącego oraz urządzeń stawowych lub ich ewentualnej awarii na rzecz poszkodowanych; regulowanie piętrzenia na progu betonowym na rowie "T" w celu bezkolizyjnego przepuszczania wód wielkich (pkt III). Ważność pozwolenia na piętrzenie i pobór wód organ ustalił do dnia [...] czerwca 2026 r. (pkt IV) oraz zastrzegł, że nieprzestrzeganie warunków pozwolenia może spowodować jego cofnięcie lub ograniczenie bez prawa do odszkodowania. W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego zostało wszczęte z wniosku W. J. i J. J. w dniu 1 października 2005 r. W dniu [...] listopada 2005 r. wydana została decyzja w sprawie piętrzenia wód rowu "T" oraz poboru wód powierzchniowych z rowu z rowu "T" dla potrzeb stawów rybnych w G., w gminie G. stanowiących własność wnioskodawców, która została uchylona przez Wojewodę Mazowieckiego. W dniu 19 maja 2006 r. wnioskodawcy złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dołączając decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Węgrowie z dnia 10 maja 2006 r., którą zostało udzielone pozwolenie na użytkowanie progu betonowego wybudowanego na rowie melioracyjnym "T", znajdującym się na działce ew. nr [...] położonej w G.. Organ wskazał, że w sprawie doszło do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej oraz oględzin w terenie. Na rozprawie omówione zostały dokumenty zgromadzone w sprawie, a także Urząd ustosunkował się do zgłaszanych pytań zainteresowanych. Ustalono, że próg betonowy znajduje się na działce o aktualnym nr [...] w G., za szkody wynikłe wskutek wydanego pozwolenia wodnoprawnego będą odpowiadali W. J. i J. J., szkody muszą być zdefiniowane i określone materialnie. Organ odnotował również, że przyjęto wyjaśnienia Dyrektora Rejonowego Związku Spółek Wodnych w Węgrowie o potrzebie przebudowy progu betonowego na zastawkę regulowaną oraz deklaracji o wykonaniu odmulenia rowów dochodzących do rowu "T". Podczas przeprowadzonych oględzin terenu w zasięgu oddziaływania progu betonowego nie stwierdzono jego negatywnego oddziaływania. Natomiast odnotowano podtopienie na łące K. P. i W. P. spowodowane zastoiną wody w niekonserwowanym rowie opaskowym przy stawie innego właściciela. Ustalono także, że rowy melioracyjne dochodzące do rowu "T" wymagają konserwacji, a wykonane sposobem gospodarczym przejazdy przez rowy wymagają przebudowy. Wnioskodawcy dokonali legalizacji progu wodnego na rowie "T" oraz uzyskali pozytywną opinię Rejonowego Związku Spółek Wodnych w Węgrowie, co do dalszego istnienia progu oraz jego przebudowy. W ocenie Starosty Węgrowskiego nie wystąpiły zatem przesłanki do odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego, wynikające z naruszenia warunków określonych w art. 125 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., nr 239, poz. 2019 ze zm.), zwanego dalej Prawem wodnym, a obowiązki nałożone na wnioskodawców wynikają z przepisów Prawa wodnego.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli W. D., T. T., K. P. i W. P., wskazując, że ich łąki wskutek istnienia progu wodnego są zalewane, a w innych miejscach występuje niedobór wody. Rowy przechodzą przez działki odwołujących się, więc powinni oni mieć prawo decydowania o tym, komu powinno być wydane pozwolenie wodnoprawne. Odwołujący się wnieśli m. in. o ustalenie, na czyjej działce znajduje się próg wodny, gdyż w sprawie występują różne ich numery ([...]-[...] i [...]), a w zaskarżonej decyzji mowa jest o działce nr [...].

W wyniku rozpatrzenia odwołań Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2009 r. uchylił pkt 1.1 i pkt II zaskarżonego rozstrzygnięcia, a w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Organ wskazał, że rów melioracyjny "T" zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19a Prawa wodnego jest urządzeniem wodnym, zaś woda w nim się znajdująca nie jest wodą płynącą lub stojącą, lecz wodą w urządzeniu, co oznacza, że piętrzenie wód w rowie zgodnie z art. 37 pkt 4 Prawa wodnego nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. W związku z brakiem konieczności uregulowania prawnego w tym zakresie brak też było podstaw prawnych do zatwierdzania instrukcji gospodarowania wodą. W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy uchylił pkt 1.1 i pkt II decyzji jako orzeczone bez podstawy prawnej. Organ podniósł również, że sprawa lokalizacji progu piętrzącego oraz ewentualnego jego oddziaływania została jednoznacznie rozstrzygnięta w toku postępowania przez organ I instancji. Istniejący próg nie powoduje negatywnego oddziaływania na grunty będące własnością osób wnoszących odwołanie. Przyczyną ewentualnych podtopień są inne czynniki nie związane z funkcjonowaniem progu i poborem wody przez J. J..

Skargę na powyższą decyzję w części dotyczącej utrzymanej w mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. D.. Zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez stwierdzenie, iż sprawa lokalizacji progu piętrzącego i jego oddziaływania została jednoznacznie rozstrzygnięta w postępowaniu przed organem I instancji oraz że przedmiotowy próg znajduje się na działce nr [...]. W oparciu o postawione zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie odmowy udzielenia wnioskodawcom pozwolenia wodnoprawnego na pobór i piętrzenie wód rowu "T" za pomocą progu betonowego oraz odmowy zatwierdzenia instrukcji gospodarowania wodą na korzystanie z wód powierzchniowych rowu "T". Skarżący wskazał, że organ odwoławczy rozstrzygnięcie uzasadnił jedynie lakonicznym stwierdzeniem, iż sprawa lokalizacji piętrzącego oraz jego oddziaływania została jednoznacznie rozstrzygnięta w postępowaniu przed organem I instancji. Według skarżącego przedmiotowy próg wodny zlokalizowany jest faktycznie na działkach [...] i [...], a nie - jak twierdzą organy administracji - na działce [...]. Znajduje to potwierdzenie w dokumentacji sprawy, np. w operacie wodnoprawnym sporządzonym przez Z. K. W ocenie skarżącego, próg ten jest przyczyną podtopień gruntów, co było wielokrotnie podnoszone w toku postępowania. Dodatkowo w piśmie z dnia 24 listopada 2009 r. pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut naruszenia art 107 § 3 K.p.a. z powodu nieodniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wskazanych przez skarżącego w odwołaniu dowodów wskazujących na miejsce położenia progu wodnego i przyczynę podtopień gruntów (brak podania przyczyn odmowy wiarygodności i mocy dowodowej) oraz art. 104 K.p.a., gdyż zaskarżona decyzja błędnie i niezrozumiale załatwia sporną sprawę. Organ odwoławczy uchylając jedynie część decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. w rezultacie utrzymał w mocy pozostałe części decyzji w zakresie pozwolenia wodnoprawnego, a więc pkt III (ustalenia obowiązków wykonania pozwolenia wodnoprawnego) oraz pkt IV (ustalenia ważności pozwolenia terminu ważności wodnoprawnego). Podniesiono również, że decyzje obu instancji oparte są na wadliwym ustaleniu, że w obrocie prawnym istnieje decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 maja 2006 r. udzielająca J. J. pozwolenia na użytkowanie spornego progu betonowego wybudowanego na rowie melioracyjnym "T" i utrzymująca w mocy tę decyzję decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. Tymczasem na skutek skargi W. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 20 maja 2009 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1672/08, w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego, uchylił wyżej wymienione decyzje i nie nastąpiła legalizacja przedmiotowego progu wodnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie wyjaśnił, że wyartykułowane w skardze żądania uchylenia decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na piętrzenie wód rowu "T" za pomocą progu betonowego oraz zatwierdzenia instrukcji gospodarowania wodą są bezprzedmiotowe w świetle rozstrzygnięcia, które zapadło w kwestionowanej decyzji z dnia [...] marca 2009 r. Organ ten uchylił pkt 1.1 decyzji Starosty Węgrowskiego z dnia [...] czerwca 2006 r., w którym to punkcie orzeczono o udzieleniu pozwolenia na piętrzenie wód rowu "T" za pomocą istniejącego progu betonowego. Organ odwoławczy uchylił także pkt II decyzji Starosty Węgrowskiego z dnia [...] czerwca 2006 r., którym to zatwierdzono instrukcję gospodarowania wodą. Zdaniem Sądu, organ drugiej instancji zasadnie wskazał w zaskarżonej decyzji, że rów melioracyjny "T" zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19a Prawa wodnego jest urządzeniem wodnym, zaś woda w nim się znajdująca nie jest wodą płynącą lub stojącą, lecz wodą w urządzeniu, co oznacza, że na piętrzenie wód w rowie zgodnie z art. 37 pkt 4 Prawa wodnego nie jest wymagane pozwolenie wodnoprawne. W związku z brakiem konieczności wydania decyzji w tym zakresie brak było podstaw prawnych do zatwierdzania instrukcji gospodarowania wodą, a zatem rozstrzygnięcie Starosty Węgrowskiego jest prawidłowe. W ocenie Sądu, pozwolenie wodnoprawne na pobór wód powierzchniowych z rowu "T" nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Sąd zwrócił uwagę, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją nie dotyczyło legalizacji wybudowanego na rowie melioracyjnym progu betonowego. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącego, że nie nastąpiła legalizacja przedmiotowego progu wodnego. Decyzje legalizacyjne wydane zostały bowiem przez odpowiednie organy nadzoru budowlanego, zaś organy wydające pozwolenie wodnoprawne mogły się na te rozstrzygnięcia powoływać. Sytuacji tej nie zmienił w żadnej mierze przywołany w skardze wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 maja 2009 r., bowiem tym wyrokiem uchylono jedynie decyzje dotyczące odmowy wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji legalizacyjnej. Decyzja legalizacyjna pozostawała w obrocie prawnym zarówno w dacie wydania zaskarżonej decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia [...] marca 2009 r., jak też po wydaniu wspomnianego wyroku.

Skargę kasacyjną wywiódł W. D., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organy w toku postępowania administracyjnego przepisów art. 7 i 77 § 1 K.p.a., poprzez niezebranie materiału dowodowego mającego być podstawą rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu, o który wnioskował skarżący w toku postępowania oraz art. 8 i 80 K.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy i prawidłowy. W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, że organy administracji nie przeprowadziły szczegółowego postępowania dowodowego, z którego wynikałaby lokalizacja spornego progu, pomimo, że skarżący twierdził, iż próg w rzeczywistości znajduje się częściowo na działce 412, która aktualnie stanowi własność M. D., a częściowo na działce 541/2 należącej do A. i E. K.. Skarżący wnosił również o przeprowadzenie dowodu mającego na celu rzeczywiste ustalenie miejsca położenia spornego progu, zaś organy nie przeprowadziły w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, do czego były zobowiązane na podstawie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Lokalizację spornego progu ostatecznie rozstrzygnął protokół z oględzin sporządzony przez Sąd Rejonowy w Węgrowie w dniu 9 kwietnia 2010 r. (sygn. akt [...]), w sprawie o ochronę własności. Obecny w trakcie oględzin geodeta W. M. potwierdził w całości twierdzenia skarżącego. Ponadto skarżący w toku postępowania wskazywał, iż przedmiotowy próg został postawiony bez jego zgody i wiedzy. Aktualnie, zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2009 r., toczy się postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dotyczące decyzji organu z dnia [...] maja 2006 r., nr [...], na mocy której zostało udzielone pozwolenie na użytkowanie spornego progu betonowego. Decyzja Mazowieckiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie progu betonowego wybudowanego na rowie melioracyjnym "T" oparta była na błędnym stanie faktycznym, polegającym na tym, iż przyjęto że próg znajduje się na działce nr ew. [...]. Żaden z organów orzekających w sprawie nie przeprowadził postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie, gdzie faktycznie położony jest sporny próg, w szczególności nie przeprowadzono wizji lokalnej, ani też nie zwrócono się do geodety o wydanie opinii w tej materii. Natomiast dowody te miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zmierzały bowiem do wykazania, że sporny próg w rzeczywistości znajduje się w innym miejscu, niż ustalony przez organy administracyjne. Tym samym organ rażąco naruszył art. 7, 77 i 80 K.p.a., co winno skutkować uchyleniem decyzji. Z kolei uznanie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji za zgodnej z prawem oznacza brak możliwości wykonania przebudowy przedmiotowego progu betonowego, gdyż znajduje się on pomiędzy działkami nr [...], a [...].

Pismem procesowym z dnia 7 grudnia 2011 r. skarżący wystąpił o zawieszenie postępowania kasacyjnego z uwagi na toczące się postępowania cywilne i administracyjne związane z bezprawnym posadowieniem spornego progu piętrzącego wodę na działce nie będącej własnością inwestora i wbrew woli właścicieli działki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt l OPS 10/09, opubl. w ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Na wstępie należało jednak rozważyć zasadność postulowanego w piśmie procesowym skarżących zawieszenia postępowania kasacyjnego. Powodem do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego są przeszkody o charakterze przejściowym, które uniemożliwiają jego dalsze prowadzenie w danej sprawie. Przepisy P.p.s.a. przewidują, że postępowanie przed sądem administracyjnym może ulec zawieszeniu z mocy samego prawa, w razie zaprzestania czynności przez sąd na skutek działania siły wyższej (art. 123 P.p.s.a.), może ono również zostać zawieszone przez sąd z urzędu (art. 124 § 1 i art. 125 § 1 P.p.s.a.) lub na zgodny wniosek stron (art. 126 P.p.s.a.). Przesłanki zawieszenia postępowania z urzędu dzielą się na obligatoryjne (art. 124 § 1 P.p.s.a.) i fakultatywne (art. 125 § 1 P.p.s.a.). W przypadku wystąpienia przesłanek obligatoryjnych sąd administracyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania, przesłanki fakultatywne natomiast, ocenie sądu pozostawiają zasadność zawieszenia postępowania na ich podstawie. Istotne jest również to, iż zawieszenie postępowania na podstawie ostatnio wymienionych przesłanek następuje z urzędu, nawet jeżeli strona postępowania nie wystąpiłaby z takim wnioskiem. Na podstawie art. 193 P.p.s.a. przepisy powyższe znajdują zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W niniejszej sprawie brak jest zgodnego wniosku stron o zawieszenie postępowania, zaś z treści wniosku, jak i okoliczności przedstawionych w skardze o wznowienie postępowania przez pełnomocnika Skarżącej wynika, że zawieszenie postępowania, zdaniem Strony powinno nastąpić na podstawie fakultatywnej przesłanki z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a więc umożliwiającej sądowi administracyjnemu zawieszenie postępowania z urzędu, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt II FPS 4/08 (ONSAiwsa z 2009 r., nr 4, poz. 62), dokonując wykładni art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. podkreślił, że kluczowe do zrozumienia tego przepisu słowo "zależy" nie oznacza jakiegokolwiek wpływu, ale wpływ przewidziany prawem. Jak wskazał NSA w rzeczonej uchwale chodzi więc o taką sytuację, w której sąd nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, które powstało lub wyłoniło się w toku postępowania sądowego. Podzielając poglądy wyrażone w przytoczonej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny w składzie niniejszym stwierdza, że opisany powyżej stosunek zależności nie występuje pomiędzy postępowaniem cywilnym dotyczącym ustalenia prawa własności działki, na której położony jest betonowy próg na rowie melioracyjnym, prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Węgrowie, a niniejszym postępowaniem w sprawie ze skargi na decyzję dotyczącą udzielonego pozwolenia na korzystanie z wód. Brak więc takiego wyroku nie uzasadnia zawieszenia postępowania w celu oczekiwania na jego wydanie. Podobnie toczące się postępowanie administracyjne, mające na celu wyeliminowanie z obiegu prawnego, w drodze wznowienia postępowania, decyzji pozwalającej na użytkowanie wspomnianego progu betonowego, może stworzyć nowy stan prawny ex nunc (tryb wznowienia postępowania powoduje uchylenie decyzji i zapewnia możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, o której rozstrzygała weryfikowana decyzja, ale nie powoduje skutku nieważności, tj. uznania, że decyzja od samego początku nie była zdolna do wywołania skutków prawnych). Tryb wznowieniowy umożliwia jedynie przerwanie wywoływania dalszych skutków prawnych (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", wyd. C. H. Beck, Warszawa 2011, str. 535), nie niwecząc skutków już wywołanych. Kontrolna funkcja sądu administracyjnego powoduje, że sąd ten bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania kontrolowanej decyzji i w zasadzie nie może on dokonywać ustaleń, które służyć mogłyby merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją (zob. H. Knysiak – Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawn. LexisNexis, Warszawa 2005, str.358), a do tego w rzeczy samej zmierzał wniosek o zawieszenie postępowania złożony przez skarżącego w postępowaniu kasacyjnym.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej zauważyć należało, iż opierają się one wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania i w istocie wskazują na niezajęcie się przez organy administracyjne oraz przez Sąd I instancji kwestią komu przysługuje prawo własności działki gruntu, na której płożony jest wskazany w decyzjach administracyjnych rów melioracyjny oraz urządzenie służące do piętrzenia wody w tym rowie. Skarżący zarzuca w tej mierze, że w postępowaniu administracyjnym nie została przeprowadzona w tym celu wizja lokalna, ani nie przeprowadzono dowodu z opinii geodezyjnej a także nie wzięto pod uwagę wyników oględzin dokonanych w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Z tak postawionymi zarzutami nie można się zgodzić, a zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowią one usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej. Najogólniej rzecz biorąc stwierdzić należało, że kwestie związane z ustalaniem prawa własności nie należą do domeny prawa administracyjnego. W uzasadnieniu uchwały NSA z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10 stwierdzono m. in., że "zakładając racjonalność ustawodawcy ustanawiającego określone normy prawne, które muszą odpowiadać założonym celom, mieścić się w systemie prawa i to nie tylko danej gałęzi /ustawy Prawa budowlanego jako prawa publicznego ale również innych gałęzi prawa - to jest prawa prywatnego/ z uwzględnieniem nadrzędnej roli norm konstytucyjnych, jak też normy o odpowiednio dużej dozie jasności i zupełności (...). W systemie prawa, zwłaszcza w razie sporów na tle prawa do terenu, istnieje możliwość ich rozstrzygania przez sądy powszechne jako spraw cywilnych, bez potrzeby angażowania organów administracji publicznej".

Skoro zatem, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, w dacie orzekania przez organy administracyjne w sprawie pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód rowu melioracyjnego na podstawie przepisu art. 31 ust. 4 pkt 3 Prawa wodnego (stanowisko to z uwagi na brak odpowiedniego zarzutu w skardze kasacyjnej nie podlegało kontroli w postępowaniu kasacyjnym) istniała w obiegu prawnym decyzja administracyjna o pozwoleniu na użytkowanie progu betonowego, za pomocą którego piętrzona jest woda w tym rowie celem umożliwienia jej pobierania, organy administracyjne były tą decyzja związane (art. 16 § 1 K.p.a. oraz art. 110 K.p.a.). Bez jej wyeliminowania w trybie i na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego powoływanie się w skardze a także w skardze kasacyjnej na jej wadliwość nie mogło prowadzić do uzyskania pożądanego przez skarżącego skutku w postaci uznania, że jest ona niezgodna z prawem i narusza prawa właścicielskie osób trzecich.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 184 P.p.s.a., z braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, oddalił skargę kasacyjną.

Orzeczenie nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej na rzecz adwokata ustanowionego z urzędu. Orzeczenie to podlega rozpoznaniu przez sąd I instancji, gdyż na podstawie art. 250 oraz art. 258 § 1 pkt 8 P.p.s.a. wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, przyznaje się za wykonane zastępstwo prawne, co oznacza że następuje ono po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie i przez wydanie odrębnego postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny, od którego według art. 259 i art. 260 P.p.s.a. służy sprzeciw, a następnie zażalenie w toku instancji. Uprawnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego do orzekania w tym przedmiocie związane jest z kontrolą instancyjną takich postanowień (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. GSK 1412/04).