Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 88/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5, art. 17b, art. 16a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy WSA Brygida Myszyńska – Guziur (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

D. R. (dalej jako "strona", "skarżąca", "wnioskodawczyni"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] grudnia 2021 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem złożonym w dniu [...] września 2021 r. skarżąca wystąpiła do Wójta Gminy R. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką - J. P..

Decyzją z dnia [...] października 2021 r. Wójt Gminy R. odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia. Zdaniem organu pierwszej instancji w sprawie nie jest spełniona przesłanka kryterium wieku powstania niepełnosprawności. Dodatkowo wnioskodawczyni od 1998 r. posiada prawo do renty rolniczej z tytułu orzeczonej przez Komisję Lekarską KRUS trwałej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Wójt wskazał, że skarżąca została uznana za trwale całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym i nie orzeczono celowości przekwalifikowania zawodowego. Organ pierwszej instancji ustalił, że strona pobiera tylko część składkową renty rolniczej, ponieważ część uzupełniająca świadczenia jest zawieszona z powodu prowadzenia działalności rolniczej, a chcąc pobierać świadczenie w pełnej wysokości strona powinna spełnić warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

W wyniku rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy przytoczył treść art. 17 ust.1 i ust.1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm. - dalej: "u.ś.r.") oraz zwrócił uwagę na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, w którym stwierdzono, że przepis art. 17 ust.1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę na osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności - został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.). W związku z powyższym zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa sądowego Kolegium rozpoznając sprawę przyjęło prokonstytucyjną wykładnię ww. artykułu i tym samym nie uzależniło przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od powstania niepełnosprawności w określonym wieku. Organ odwoławczy wskazał również, że z akt sprawy wynika, że orzeczeniem Lekarza Rzeczoznawcy KRUS OR/PT w C. z dnia [...] marca 2020 r. matka skarżącej - J. P. została uznana za trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji, przy czym nie ustalono daty powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji. Również ojciec strony - M. P. orzeczeniem Lekarza Rzeczoznawcy KRUS OR/PT w C. z dnia [...] marca 2020 r. został uznany za trwale niezdolnego do samodzielnej egzystencji. Ponadto z orzeczenia Komisji Lekarskiej KRUS PT w C. z dnia [...] czerwca 2017 r. wynika, że wnioskodawczyni została uznana za trwale całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym i uprawniona jest do renty rolniczej wypłacanej w części składkowej w kwocie [...]zł. Natomiast część uzupełniająca świadczenia uległa zawieszeniu z powodu prowadzenia przez wnioskodawczynię działalności rolniczej.

Ponadto Kolegium wskazując na treść art. 17b u.ś.r. stwierdziło, że skarżąca wprawdzie we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oświadczyła, że od 18 grudnia 1998 r. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, ale z ustaleń organu wynika, iż działalność rolnicza jest nadal prowadzona. Podkreślono, że zaprzestanie w w/w dacie prowadzenia gospodarstwa rolnego było spowodowane wypadkiem strony, a nie opieką nad rodzicami, którzy orzeczenia o niepełnosprawności uzyskali dopiero w 2020 r. Kolegium powzięło także wiedzę, że w 2020 r. strona była beneficjentką dopłat wypłacanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Tym samym zdaniem organu odwoławczego trudno uznać, by spełniona została przesłanka rezygnacji z zatrudnienia, mimo złożonego oświadczenia o zaprzestaniu z dniem 18 grudnia 1998 r. prowadzenia gospodarstwa rolnego. Kolegium wskazało także, że z oświadczenia strony wynika dodatkowo, że jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,67 ha, a w pracę w gospodarstwie angażuje się mąż skarżącej H. R.. Zwrócono uwagę, że strona otrzymuje bezpośrednie płatności obszarowe, które przyznawane są w sytuacji gdy rolnik został zakwalifikowany jako aktywny zawodowo. Kolegium podkreśliło, że celem systemu wsparcia bezpośredniego jest finansowe wspieranie rolników, czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne. Zdaniem organu odwoławczego pomimo złożonego oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego skarżąca nadal pośrednio uczestniczy w prowadzeniu działalności rolniczej związanej z gospodarstwem rolnym i w konsekwencji faktycznie nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego.

W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji

i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a u.ś.r. poprzez jego wadliwą wykładnię sprowadzającą się do błędnego uznania, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy podstawą do odmówienia przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawną matkę J. P. pozostaje fakt pobierania przez stronę renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym w wysokości [...] zł. (część składkowa) pomimo tego, że pozostaje w gotowości do zawieszenia pobierania przedmiotowego świadczenia. Wskazała, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1257) art. 17 ust. 5 lit. a w zakresie , w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy został uznany za niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, które to orzeczenie powinno znajdować zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

II. mający wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia błąd w ustaleniach faktycznych polegający na dowolnym i sprzecznym z zasadami logiki uznaniu, że skarżąca pozostaję osobą prowadzącą gospodarstwo rolne, podczas gdy zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego ze względu na konieczność sprawowania całodobowej opieki nad ciężko chorą mamą, a wszelkie czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa wykonuje jej mąż, który pozostaje również faktycznym dysponentem pobieranych dopłat, co nie stoi w sprzeczności z faktem, że to strona pozostaje formalnym wnioskodawcą o przyznanie dopłat, w kontekście pozostawania przez nią w związku małżeńskim i ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że spełnia wszystkie wymagane prawem przesłanki ustawowe warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na matkę J. P.. Wskazała, że oprócz sprawowania całodobowej opieki nad niepełnosprawną matką pozostaję również jedyną opiekunką niepełnosprawnego ojca - M. P. . Zdaniem skarżącej ustalenia organów obu instancji według których pozostaje ona osobą rzekomo prowadzącą gospodarstwo rolne pozostają całkowicie dowolne i sprzeczne z zasadami elementarnej logiki. Strona wskazała, że faktem jest, iż to ona pozostaje formalnym wnioskodawcą o przyznanie dopłat do gospodarstwa, niemniej zdaniem skarżącej powyższe nie oznacza, że pozostaje osobą prowadzącą gospodarstwo rolne. Strona podniosła, że organ II Instancji nie dostrzega, iż pozostaje w związku małżeńskim oraz ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej. Faktycznym dysponentem uzyskiwanych dopłat jest mąż skarżącej i to on podejmuje wszelkie decyzje dotyczące gospodarstwa jak również wyłącznie on zajmuje się jego uprawą. Strona czuje się pokrzywdzona wydanymi decyzjami, ponieważ zajmując się rodzicami pozostającymi w bardzo trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej nie ma żadnego wsparcia ze strony Państwa, które pozostawiło ją samą sobie, wskazując że może utrzymywać się za kwotę [...]zł miesięcznie tytułem renty jaką otrzymuje.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 - w skrócie "p.p.s.a."), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy.

Następnie stwierdzić należy, że sądy administracyjne stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie), jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd oceniając w zakreślonych wyżej granicach legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy R. o odmowie przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką - J. P. stwierdził, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do ich usunięcia z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżąca.

Sąd podzielił także stanowisko organu odwoławczego, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmownej na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP – wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn.. akt K 38/13.

W kontrolowanej sprawie istotą sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy organ prawidłowo odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stojąc na stanowisku, że nie spełnia ona przesłanek do jego przyznania, ponieważ pomimo złożonego we wniosku o ustalenie wnioskowanego prawa oświadczyła, że od 18 grudnia 1998 r. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w tym gospodarstwie.

W ocenie Sądu stanowisko organu jest prawidłowe.

Problematyka rozważanego na gruncie rozpatrywanej sprawy świadczenia została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Przesłanki materialnoprawne przyznania świadczenia zostały uregulowane w art. 17 u.ś.r., który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: pkt 1 - matce albo ojcu, pkt 2 - opiekunowi faktycznemu dziecka, pkt 3 - osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, pkt 4 - innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 17 ust. 1). Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała pkt 1 - nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub pkt 2 - w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia (art. 17 ust. 1b u.ś.r.).

Świadczenie pielęgnacyjne według art. 17 ust. 5 nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) (uchylony);

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Stosownie zaś do treści art. 17 b u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:

1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;

2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym (ust. 1).

Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (ust. 2).

Pod pojęciem gospodarstwa rolnego na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca rozumie gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym (art. 3 pkt 6 u.ś.r.).

Z przywołanych wyżej unormowań wynika, że ustawodawca ściśle sprecyzował warunki ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, które musi spełniać wnioskodawca (osoba sprawująca opiekę) oraz osoba wymagająca opieki, przy jednoczesnym braku wystąpienia przesłanek negatywnych określonych w art. 17 ust. 5 u.ś.r. Jednym z warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, by opiekun osoby niepełnosprawnej, którym z woli ustawodawcy mogą być podmioty wymienione expressis verbis w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 u.ś.r., nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jeśli jednak opiekunem osoby niepełnosprawnej jest rolnik przesłanką uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest zaprzestanie prowadzenia przezeń gospodarstwa rolnego. W tym celu rolnik powinien złożyć stosowne oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej. Jak trafnie stwierdził Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z 30 października 2020 r. sygn. akt I OSK 1273/20 (dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl) przesłanka pozwalająca na przyznanie rolnikowi świadczenia pielęgnacyjnego nie opiera się o domniemanie prowadzenia gospodarstwa rolnego, lecz wynika z rzeczywistego stanu rzeczy. Fakt zaprzestania działalności rolniczej prowadzi do obalenia domniemania. Ciężar dowodu wykazania tego faktu ciąży na rolniku. Ustawodawca ściśle określił, jaki rodzaj dowodu będzie służyć temu celowi. Takim środkiem dowodowym, podlegającym ocenie na zasadach ogólnych, jest oświadczenie składane w trybie art. 17b ust. 2 u.ś.r. Następstwem złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa jest utrata statutu osoby objętej ubezpieczeniem społecznym rolników. Przedstawione przez rolnika oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego stanowi zatem dowód na tę okoliczność. Skoro więc oświadczenie rolnika o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego stanowi dowód w sprawie, to oczywistym jest, iż podstawowym obowiązkiem organu jest ocena tego dowodu na zasadach ogólnych zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regułami procesowymi zdefiniowanymi w przepisach art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co niewątpliwie prawidłowo uczyniły organy orzekające w sprawie.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że od 1998 r. skarżąca posiada prawo do renty rolniczej z tytułu orzeczonej trwałej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Strona pobiera tylko część składkową renty rolniczej, ponieważ część uzupełniająca świadczenia jest zawieszona z powodu prowadzenia działalności rolniczej. Z oświadczenia strony wynika dodatkowo, że jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,67 ha. W 2020 r. strona była beneficjentką dopłat wypłacanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

W świetle powyższych ustaleń organu bezspornym jest, że oświadczenie skarżącej jakoby zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie jest wiarygodne.

Stosownie zaś do art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego użyte w ustawie określenia rolnik oznaczają - rolnika w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czyli mówiąc inaczej definicja "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Działalność rolnicza (art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013) oznacza: - produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; - utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub - prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy. Wskazać należy, że płatności przysługują osobom, które rzeczywiście wykonują pracę w gospodarstwie rolnym. Posiadanie gospodarstwa rolnego nie jest wystarczającym i samoistnym warunkiem otrzymania płatności. Na rolniku spoczywa bowiem obowiązek przestrzegania praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (art. 9 ustawy z 5 lutego 2015 r.).

W świetle powyższych ustaleń stanowisko organów orzekających sprawie, iż skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 17b u.ś.r. w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r., ponieważ nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, co uzasadniało wydanie decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należy ocenić jako prawidłowe. Jak zasadnie zwrócił na to uwagę NSA w uchwale 7 sędziów z 11 grudnia 2012 r. sygn. akt I OPS 5/12 (ONSAiWSA 2013/3/40, Lex nr 1230181) rolnik przy właściwej organizacji pracy może prowadzić gospodarstwo rolne - zarządzać nim i jednocześnie sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną. Jest bowiem organizatorem własnej pracy. Ma możliwość jej zaplanowania, dostosowania rozkładu zajęć do potrzeb rodziny, w tym swobodnego wyznaczenia czasu niezbędnego na czynności opiekuńcze nad osobą niepełnosprawną. Ponadto wskazać należy, że strona pobiera część składkową przyznanej renty z tytułu orzeczonej trwałej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, ponieważ część uzupełniająca świadczenia jest zawieszona z powodu prowadzenia działalności rolniczej. W związku z powyższym całokształt okoliczności wskazuje, że skarżąca nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Sąd zwraca również uwagę, że skarżący nie spełnia wyrażonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak wskazuje się w orzecznictwie, przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. O rezygnacji z zatrudnienia czy też świadomym jego niepodejmowaniu można mówić w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia. Musi więc istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (nie podejmowania przez niego pracy) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w przepisie art. 17 u.ś.r. Brak jest takiego związku przyczynowego w przypadku osób, które zostały uznane za całkowicie niezdolne do pracy (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2020 r., I OSK 237/20). W rozpoznawanej sprawie skarżąca od 1998 r. czyli 24 lat jest uznawana za trwale, całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym, od tego czasu pobiera rentę rolniczą i od tego momentu nie podejmowała zatrudnienia. Nie sposób w tej sytuacji logicznie uznać, że istnieje niezbędny związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością podjęcia i sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, zwłaszcza jeśli uwzględnić, że niepełnosprawność matki orzeczono dopiero w 2020 r., a zatem 22 lat po tym, gdy skarżącej przyznano prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Trzeba również mieć na uwadze ten element orzeczenia lekarza orzecznika KRUS, w którym wskazano na niecelowość przekwalifikowania zawodowego skarżącej. Takie stwierdzenie potwierdza wniosek o trwałej całkowitej niezdolności do pracy skarżącej i niepodejmowaniu zatrudnienia z tego powodu już od 24 lat.

Reasumując stwierdzić należy, że postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie kontrolowanych w sprawie decyzji zostało przeprowadzone przez organy zgodnie z wymogami art. 6, art. 8, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. Ustalony w sprawie stan faktyczny, na podstawie kompletnego materiału dowodowego sprawy należy ocenić jako prawidłowy. W uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. organ wyjaśnił wszystkie przesłanki natury faktycznej i prawnej, które zadecydowały o jej wydaniu.

Kompleksowa ocena wszystkich okoliczności tej konkretnej sprawy prowadzi do wniosku, że odmowa przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego była prawidłowa. Z tych wszystkich względów Sąd nie znajdując podstaw do uchylenia wydanych w sprawie decyzji zobowiązany był oddalić skargę.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.