Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1515/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 49 poz 508
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska ( spr.) Sędzia WSA Maria Jagielska Protokolant Katarzyna Grzelak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. sprawy ze skargi B. AG z siedzibą w H. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy EUCERIN nr IR-710661 oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Urząd Patentowy RP działając w postępowaniu spornym na wniosek W. S. prowadzącego Przedsiębiorstwo [...] z siedzibą w S. stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego udzielonego firmie B. AG z siedzibą w H. na znak towarowy EUCERIN o numerze IR-710661 dla towarów w klasie 5, a w pozostałej części oddalił wniosek i zniósł między stronami koszty postępowania. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W wyniku notyfikacji z dnia 13 maja 1999 r. znak towarowy EUCERIN IR 710661 posiadający rejestrację międzynarodową uzyskał ochronę w Polsce dla towarów w klasie 3 i 5 /preparatów kosmetycznych i kosmetyków leczniczych/.

Wnioskiem z dnia 28 października 2005 r. W. S. prowadzący Przedsiębiorstwo [...] z siedzibą w S. zwany dalej wnioskodawcą wystąpił do Urzędu Patentowego RP o uznanie za wygasłe dla towarów w klasie 3 i 5, wskazanego wyżej prawa z rejestracji, z powodu nieużywania znaku w okresie od 29 października 2000r. do 28 października 2005 r. Powołał się na art. 169 ust. 1 p.1 i ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej /Dz.U. Nr 49 z 2001 r. poz. 508 z późn. zmianami dalej zwanej pwp/. Wskazał, że firma B. AG z siedzibą w H., dalej zwana uprawnioną, przez wskazany okres nie wprowadzała do obrotu na terytorium Polski towarów oznaczonych znakiem EUCERIN. Swój interes prawny wnioskodawca uzasadnił faktem, że ubiega się o ochronę dla zgłoszonego 4 czerwca 2002 r. znaku OCERIN dla preparatów farmaceutycznych w klasie 5 i prawo ochronne na znak EUCERIN stoi na przeszkodzie uzyskania dochodzonej ochrony, gdyż Urząd Patentowy uznał oba znaki za podobne.

Uprawniona do znaku EUCERIN niemiecka spółka B. AG w odpowiedzi na wniosek zażądała jego oddalenia. Wskazała, że w dniu 25 kwietnia 2001 r. udzieliła licencji ogólnej, w tym na znak towarowy EUCERIN, spółce B. S.A. obecnie działającej pod nazwą N. S.A., a zawarcie takiej umowy przerwało okres 5 letni nieużywania znaku. Wyjaśniła ponadto, że podejmowała poważne przygotowania do używania znaku EUCERIN. W szczególności podniosła, że:

1/ w październiku 2001 r. N. S.A. otworzyła w P. nową fabrykę,

2/ uprawnionej służy prawo do wielu znaków towarowych zawierających słowo EUCERIN,

3/ produkty oznaczone znakiem EUCERIN są w obrocie w wielu państwach,

4/ dnia 9 grudnia 2006 r. zgłosiła w Urzędzie Patentowym do ochrony znak towarowy EUCERIN,

5/ w Polsce przewidziana była zarówno produkcja towarów oznakowanych znakiem EUCERIN jak i ich sprowadzanie z zagranicy,

6/ licencjobiorca – N. S.A. przeprowadziła szereg analiz pod kątem opłacalności i zasadności wprowadzenia towarów ze znakiem EUCERIN w Polsce,

7/ w sierpniu 2005 r. skarżąca B. AG rozpoczęła wdrażanie w Polsce tzw. programu SCOPE /Optymalizacja i doskonalenie łańcucha dostaw/ w ramach którego planowano podjęcie decyzji o przeniesieniu produkcji wyrobów EUCERIN ze Szwecji do Polski. Program ten został zatwierdzony przez Radę Nadzorczą skarżącej w listopadzie 2005r.

8/ od marca 2006r. przygotowywano wdrożenie produkcji towarów EUCERIN w Polsce,

9/ uprawniona miała usprawiedliwione i ważne powody nieużywania znaku oraz zamiar jego używania,

11/ wniosła o dopuszczenie dowodu z przesłuchania członków Zarządu spółki N. S.A. /licencjobiorcy/ na okoliczność potwierdzenia podjęcia przygotowań z zakresu marketingu sprzedaży wyrobów EUCERIN w Polsce oraz na okoliczność implementacji programu SCOPE w Polsce.

Wnioskodawca wskazał, że: umowy licencyjne nie są dowodem używania znaku, nie wiadomo czy umowy licencyjne dotyczą znaku EUCERIN, nowa fabryka w P. przeznaczona jest do produkcji innych produktów niż EUCERIN, produkty EUCERIN nie są znane na rynkach Europu Środkowej i Wschodniej, żadna z rejestracji znaków ze słowem EUCERIN nie obejmuje Polski, brak rzeczywistych ważnych powodów nieużywania znaku, niepotrzebne jest przesłuchanie członków zarządu na okoliczności związane z przygotowaniem produkcji towarów EUCERIN.

Uprawniona podnosiła, że działała w sposób ostrożny mając na względzie rachunek ekonomiczny.

Na rozprawie przed Urzędem Patentowym uprawniona doprecyzowała swój wniosek dowodowy o przesłuchanie świadków, członków Zarządu licencjobiorcy, na okoliczność podjęcia przygotowań z zakresu marketingu sprzedaży wyrobów EUCERIN w Polsce oraz wskazała, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego do wniesienia o stwierdzenie wygaśnięcia praw do znaku w klasie, w której nie było zbieżności towarów /tj. w klasie 3/. Za oddaleniem wniosku przemawia fakt, że uruchomiono produkcję towarów EUCERIN w połowie 2006 r. Późne podjęcie produkcji było spowodowane trudnościami finansowymi i koniecznością uruchomienia specjalistycznej linii produkcyjnej. Pojęcia "siła wyższa" nie można utożsamiać z "ważnymi powodami".

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] Urząd Patentowy RP powołując się na art. 169 ust. 1 p. 1, ust. 2 i ust. 6 pwp w związku z art. 315 ust. 1 i 2 pwp oraz art. 100 KPC w związku z art. 256 ust.2 pwp stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy EUCERIN nr IR-710661 z dniem 31 października 2005r. w części dotyczącej towarów zawartych w klasie 5, w pozostałej części oddalił wniosek i zniósł między stronami koszty postępowania.

W uzasadnieniu wskazał, że udzielenie ochrony na znak towarowy wiąże się z obowiązkiem jego używania, zaś celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jest eliminowanie praw ochronnych udzielonych na te oznaczenia, które nie są faktycznie używane w obrocie gospodarczym. Wnioskodawca musi wykazać swój interes prawny w stwierdzeniu wygaśnięcia praw do znaku towarowego, który polega na związku między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającym na tym, że akt stosowania normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu wygaśnięcia prawa ochronnego tylko w części dotyczącej towarów w klasie 5 z uwagi na podobieństwo zgłoszonego przez niego znaku OCERIN, przeznaczonego dla towarów w klasie 5, do znaku EUCERIN też przeznaczonego dla towarów w klasie 5. Wnioskodawca nie ma natomiast interesu prawnego do żądania stwierdzenia wygaśnięcia znaku EUCERIN dla towarów w klasie 3, gdyż zawarte tam produkty kosmetyczne należą do innej branży, niż produkty zgłoszone przez wnioskodawcę do opatrywania znakiem OCERIN.

Organ wskazał, że wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia wpłynął do Urzędu 31 października 2005r., zatem w sprawie znajduje zastosowanie pwp. Używanie znaku na terenie Polski jest obowiązkiem uprawnionego, który to obowiązek powstaje ostatecznie od daty rejestracji znaku. Postępowanie rejestracyjne znaku EUCERIN zakończyło się 13 maja 2000 r. z uwagi na datę notyfikacji, która miała miejsce 13 maja 1999 r. Zatem od 13 maja 2000 r. uprawniony był obowiązany używać znaku. Zgłoszenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięci znaku w dniu 31 października 2005 r. nie było zatem przedwczesne. Zgodnie z art. 169 ust. 6 pwp ciężar dowodu używania znaku spoczywa na uprawnionym. Używanie znaku powinno mieć niedwuznaczny charakter, być rzeczywiste i poważne dla towarów objętych ochroną. Samo zawarcie umowy licencyjnej nie dowodzi używania znaku, należy wykazać używanie znaku za pośrednictwem licencjobiorcy. W sprawie niniejszej w ocenie organu ani uprawniony, ani licencjobiorca nie wykazali używania znaku w badanym okresie.

W ocenie organu uprawniony jednocześnie wywodził, że używał spornego znaku oraz, że miał ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie. W ocenie organu ważne powody nieużywania znaku, to poważne przeszkody natury faktycznej lub prawnej "nieobciążające" uprawnionego, których nie można przypisać jego niedbałości i niezaradności. Dla uznania ważnych powodów nieużywania znaku muszą być wykazane działania czasowo i funkcjonalnie wiążące się z przyszłym używaniem znaku. Organ uznał za nieudowodnione twierdzenia uprawnionego, że dopiero budowa fabryki w Polsce i rozpoczęcie produkcji w Polsce mogło zneutralizować trudności ekonomiczne i barierę popytu. Wedle oświadczeń samego uprawnionego używanie znaku w Polsce miało polegać na wprowadzeniu na rynek polski wyrobów EUCERIN wyprodukowanych za granicą oraz ich produkcję w Polsce na rynek polski i na eksport. Fabryka została otwarta w październiku 2001r., ale nie została w niej podjęta produkcja towarów EUCERIN i uprawniony nie wykazał dlaczego tak się stało. Uprawniony nie przedstawił też dowodów, że dla polskiego nabywcy towary EUCERIN będą zbyt drogie i że wystąpiła bariera popytu. Uprawniony dopiero w listopadzie 2005r. zatwierdził projekt przeniesienia produkcji do Polski. Organ uznał za zbędne przesłuchanie członków zarządu N. S.A. na okoliczność podjęcia przygotowań z zakresu marketingu sprzedaży wyrobów EUCERIN, bowiem istnienie tego programu w 2005 r. nie było sporne. W ocenie organu materiał dowodowy nie wykazał działania zmierzającego do używania znaku, a jedynie ogólny zamiar używania znaku w przyszłości. Nie można utożsamiać czynności przygotowawczych z wystąpieniem przyczyny usprawiedliwiającej nieużywanie znaku towarowego. Uprawniony nie wykazał, że istniały obiektywne czynniki hamujące czynności przygotowawcze. Jeżeli ważne powody nie zakłóciły czynności przygotowawczych, to czynności te same w sobie nie mogą zapobiec wygaśnięciu znaku.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła B. AG. Zarzuciła:

1/ Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 169 ust. 1 p. 1 i ust. 6 pwp i przyjęcie, że uprawniona nie udowodniła ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku. Zawarcie umowy licencyjnej przeniosło ciężar używania znaku na licencjobiorcę /N. S.A./ i wskazywało na zamiar uprawnionego wejścia na rynek licencjobiorcy. Umowa licencyjna nie miała wewnętrznego charakteru. Ustawodawca nie wskazał jakie powody są "ważne" w rozumieniu art. 169 pwp, a skarżąca natrafiła na poważne przeszkody natury gospodarczej w postaci nieprzygotowania rynku polskiego na przyjęcie nowych produktów o wysokiej cenie oraz braku krajowych centrów produkcyjnych. Fabryka w P. była przeznaczona w całości dla innych produktów. To warunki gospodarcze dyktują przedsięwzięcia inwestycyjne przedsiębiorcy. Już dwa lata przed wygaśnięciem znaku uprawniona przeprowadziła badania rynku towarów konkurencyjnych. Uprawniona nie musi wykazywać niemożliwości używania znaku, a tylko ważne powody nieużywania.

2/ naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 80 kpa poprzez:

a/ niedopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków. Skarżąca wskazała, że organ bezzasadnie przyjął, iż świadkowie-członkowie zarządu N. S.A. nie mają wiedzy na temat ważnych powodu nieużywania znaku,

b/ błędne ustalenie i ocenę stanu faktycznego,

c/ dowolne i przypadkowe kryteria oceny stanu faktycznego i prawnego przez błędną interpretację dowodów,

d/ przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, nieuwzględnienie umów licencyjnych i dokumentacji świadczącej o zaawansowanych przygotowaniach do używania znaku. W uzasadnieniu zarzutów procesowych skarżąca podniosła, że przedłożone dokumenty dotyczące czynności przygotowawczych niesłusznie zostały przez organ uznane za nie świadczące o ważnych powodach nieużywania znaku, gdyż są one dowodem determinacji uprawnionego by rozpocząć używanie znaku i pochodzą z okresu poprzedzającego wniosek o wygaszenie znaku. Ważnymi powodami nieużywania znaku były istotne względy ekonomiczne i organizacyjne.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie. Potwierdził swoje dotychczasowe stanowisko i wskazał, że brak jakichkolwiek dowodów dotyczących barier i trudności we wprowadzaniu towarów ze spornym znakiem do obrotu w terminie 5 lat od rejestracji. Uprawniona nie wykazała żadnych czynników hamujących jej działania przygotowawcze. Bariera popytu nie została udokumentowana. Dowód z przesłuchania członków zarządu N. S.A. zgłoszony był jedynie na okoliczność podjęcia działań marketingowych zmierzających do używania znaku, a tych działań organ nie kwestionował, zatem nie wymagały dowodzenia. Nie było wniosku o przesłuchanie świadków na okoliczność "ważnych powodów" nieużywania znaku. Organ nie odmówił wiary żadnym dowodom, a jedynie ocenił je w aspekcie czasowego i funkcjonalnego powiązania z nieużywaniem znaku.

W piśmie procesowym z dnia 22 listopada 2007 r. pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o oddalenie skargi, potwierdził swoje dotychczasowe stanowisko i poparł argumentację organu. Wskazał, że znak EUCERIN nie był w Polsce używany przez okres 5 lat, a poważną część przygotowań do wejścia na rynek uprawniona zrealizowała już po dacie wniosku. Skarżąca nie wykazała, że używała znaku. Okoliczności usprawiedliwiające nieużywanie znaku, to okoliczności zewnętrzne, niezależne od uprawnionego do znaku, nadzwyczajne, niemożliwe do przewidzenia i zapobieżenia.

Skarżąca w załączniku do protokołu rozprawy potwierdziła swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 z 2002r. poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – /Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej zwanej p.p.s.a./ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga nie jest więc uzasadniona.

Na wstępie wskazać należy, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy materialne i procesowe ustawy Prawo własności przemysłowej - pwp, gdyż choć znak uzyskał ochronę w Polsce w dacie obowiązywania ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. Nr 5 z 1985r. poz. 17 z późn. zmianami, dalej zwane uzt/ to wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa złożony został 28 października 2005 r. tj. pod rządami pwp, a zdarzenie prawne na którym oparty jest ten wniosek tj. upływ 5 letniego terminu nieużywania znaku, także nastąpiło pod rządami pwp. Skutki zdarzeń prawnych, które miały miejsce pod rządami przepisów nowych powinny być oceniane na podstawie przepisów nowych, także wtedy, gdy dotyczą praw już istniejących w dacie wejścia w życie nowej ustawy.

Przed podjęciem dalszych rozważań przypomnieć należy i stale mieć w pamięci jako wskazówkę interpretacyjną wszelkich przepisów dotyczących znaków towarowych, że istota znaku towarowego polega na możliwości odróżniania oznaczonych nim towarów i usług jednego przedsiębiorstwa od towarów i usług innego przedsiębiorstwa. Uprawniony, który uzyskał prawo ochronne, nabywa prawo wyłącznego używania znaku w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej. Służące uprawnionemu prawo wyłącznego używania znaku stanowi także jego obowiązek, bowiem nieużywanie znaku powoduje, że otwiera się możliwość dla innych podmiotów, mających w tym interes prawny, żądania stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego. Celem znaku towarowego jest bowiem odróżnianie towarów wedle ich pochodzenia, a cel ten może być realizowany tylko wtedy, gdy znak nakładany jest na towary, a towary trafiają do klienteli.

Zgodnie z art. 154 pwp używanie znaku polega w szczególności na umieszczaniu znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i nie wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie, składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu, posługiwała się nim w celu reklamy.

Ugruntował się pogląd, że używanie znaku musi charakteryzować się łącznym występowaniem trzech cech: 1/ jego celem ma być odróżnianie towarów, 2/ ma odbywać się z zamiarem wywołania u klienteli i konkurentów reakcji kojarzenia znaku z towarem, 3/ znak ma być stosowany dla towarów zarejestrowanych /por. por. Urszula Promińska "Ustawa o znakach towarowych" Komentarz Wyd.Pr. PWN Warszawa 1998 str. 55/ .

Wskazanie w art. 154 pwp sposobów używania znaku nie jest wyczerpujące, jednak niewątpliwie przepis wymienia najważniejsze sposoby używania znaku. Zasadniczo chodzi o wprowadzanie do obrotu towarów ze znakiem. Znak jest obecny w obrocie gospodarczym i używany w rozumieniu ustawy wówczas, gdy dochodzi do rzeczywistego kontaktu znaku z klientelą /U.Promińska tamże s. 57/.

Jak wynika z powyższego, w istocie rzeczy znak towarowy "adresowany jest" do klienteli i spełnia swoją rolę wtedy, gdy towar opatrzony znakiem zostaje wprowadzony do obrotu. W doktrynie przyjmuje się, że używanie znaku prowadzić ma do tego, aby odbiorca na rynku mógł łączyć określony towar z oznaczeniem /por. R.Skubisz "Prawo znaków towarowych. Komentarz" WP Sp. z o.o. Warszawa 1997 s. 211/. Takie rozumienie pojęcia "używanie znaku" będzie wskazówką interpretacyjną do wszelkich dalszych rozważań.

Mając to na uwadze można przystąpić do oceny zaskarżonej decyzji i rozważenia, czy zasadnie organ stwierdził wygaśnięcie praw do znaku EUCERIN z powodu nieużywania.

Art. 169 ust. 1 pwp stanowi, że prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku w sposób rzeczywisty dla towarów objętych rejestracją w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania.

Wnioskodawca wywodził, że w okresie pięciu kolejnych lat, licząc wstecz od daty złożenia wniosku, uprawniona nie używała na terenie Polski znaku EUCERIN dla towarów w klasie 3 i 5, zatem prawo ochronne wygasło.

Uprawniona wywodziła, że używała znaku udzielając na niego licencji spółce N. S.A., która podjęła przygotowania do używania znaku oraz, że nie używała znaku, ale z ważnych powodów.

Przed rozważeniem zasadności wniosku organ zbadał interes prawny wnioskodawcy, bowiem zgodnie z art. 169 ust. 2 pwp skuteczne wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego jest uwarunkowane istnieniem interesu prawnego po stronie wnioskodawcy. Organ ustalił, że wnioskodawca ma interes prawny w stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego dla towarów w klasie 5, bowiem znak towarowy EUCERIN zarejestrowany dla towarów w klasie 5 stoi na przeszkodzie udzieleniu na rzecz wnioskodawcy prawa ochronnego na znak towarowy OCERIN zgłoszony do oznaczania towarów w klasie 5. Stanowisko to nie było kwestionowane przez żadną ze stron i nie budzi zastrzeżeń Sądu. Zatem poprawne jest poczynione na wstępie ustalenie, że wnioskodawca ma interes prawny do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia wygaśnięcia prawa do znaku dla towarów w klasie 5.

Badając prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia o wniosku wskazać należy, że jest w zasadzie niesporne między stronami, iż w okresie 5 lat objętych badaniem w związku z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego sama firma B. AG nie używała znaku EUCERIN na rynku polskim w sposób określony w art. 154 pwp ani w żaden inny sposób.

B. AG nie umieszczała spornego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, nie oferowała i nie wprowadzała towarów opatrzonych znakiem do obrotu, nie importowała ich do Polski ani nie eksportowała z Polski, nie składowała w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, nie umieszczała znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu, nie posługiwała się nim w celu reklamy.

Skarżąca wywodziła jedynie, że używała znak EUCERIN poprzez spółkę- córkę N. S.A. /wcześniej działającą pod nazwą B. S.A./ Należało więc rozważyć, czy działania polegające na udzieleniu przez B. AG licencji na rzecz N. S.A. oraz dalsze działania licencjobiorcy – N. S.A. mogą być uznane za używanie znaku EUCERIN w rozumieniu art. 169 pwp w związku z art. 154 pwp.

Z materiału dowodowego wynika, że dnia 25 kwietnia 2001 r. uprawniona B. AG zawarła umowę licencyjną z firmą B. S.A. /później noszącą nazwę N. S.A./. Umowa ta jest bardzo ogólna i nie wymienia znaku EUCERIN. Z treści zawartych w niej definicji wynika jednak, że odnosi się do wszystkich znaków towarowych należących do B.AG, a ponieważ prawo ochronne do znaku EUCERIN należało w tym czasie do licencjodawcy można przyjąć, że omawiana umowa odnosi się także do znaku EUCERIN.

Umowa uprawnia licencjobiorcę do oznaczania produktów i opakowań znakami towarowymi licencjodawcy oraz wprowadzanie ich do obrotu i reklamowania przy wykorzystaniu Know–how w zakresie zarządzania produktami. Przy braku dowodu przeciwnego można przyjąć, że dnia 25 maja 2001 r., na mocy powołanej umowy licencyjnej, B. S.A. nabyła uprawnienie do używania znaku EUCERIN na terenie Polski.

Błędne jest jednak stanowisko, że samo zwarcie tej umowy przerwało 5 letni okres nieużywania znaku. Nie można bowiem przyjąć, że zawierając omawianą umowę licencyjną licencjodawca /uprawniona/ użyła znaku towarowego EUCERIN na terenie Polski dla jakichkolwiek towarów. Nie ma też podstaw by przyjąć, że zawierając umowę licencyjną licencjobiorca użył lub używał znaku objętego licencją. Fakt, że licencjobiorca nabył wynikające z licencji prawo używania znaku towarowego EUCERIN nie oznacza bowiem, że z prawa tego kiedykolwiek skorzystał, a samo nabycie uprawnienia do używania znaku nie stanowi jego rzeczywistego używania.

Pojęcie rzeczywistego używania znaku towarowego było wielokrotnie rozważane w orzecznictwie. W wyroku z dnia 17 lutego 2005 r. /I CK 626/04, OSP 2005/12/148/ Sąd Najwyższy przypomniał, że "Każda z postaci używania znaku towarowego /art. 154 pwp/ dotyczy używania tego znaku w obrocie gospodarczym i wymaga podejmowania powtarzających się czynności w określonym zakresie oraz celu i wiąże się z rozpoznawaniem znaku przez konsumentów". NSA w wyroku z dnia 24 maja 2006 r. /II GSK 70/06, Lex 232077/ wyraził pogląd, że "...obowiązkowi rzeczywistego używania znaku czyni zadość tylko takie używanie, które pozostaje w związku fizycznym lub pojęciowym z towarem lub usługą. Oznacza to konieczność nakładania zarejestrowanego oznaczenia na towar i wprowadzanie do obrotu". W wyroku z dnia 10 października 2006r. /II GSK 173/06, Lex 274851/ NSA wyjaśnił, że "Używanie znaku towarowego powinno pozostawać w zgodzie z działalnością przedsiębiorstwa, zaś obowiązkowi rzeczywistego używania czyni zadość jedynie używanie znaku w obrocie gospodarczym."

W świetle powołanych orzeczeń nie ma żadnej wątpliwości, że samo zawarcie ogólnej umowy licencyjnej nie wiązało się w żaden sposób z możliwością rozpoznawania objętego nią znaku przez konsumentów, zaś sam zamiar uprawnionego wejścia na rynek krajowy licencjobiorcy nie stanowi używania znaku. Zatem organ prawidłowo ustalił, że uprawniona przez sam fakt udzielenia licencji na używanie znaku nie dowiodła, że znak w dacie zwarcia umowy licencyjnej był używany i czyniąc te ustalenia nie naruszył art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Dalej rozważyć należy, czy badania rynku towarów konkurencyjnych prowadzone przez uprawnioną w 2003r., opracowanie w sierpniu 2005 r. programu SKOPE /optymalizacja i doskonalenie łańcucha dostaw/, lub komputerowe wydruki e-maili dotyczących organizowania spotkań w sprawie wprowadzenia na rynek Polski wyrobów EUCERIN mogą być uznane za dowody działań mających na celu używanie znaku oraz jednocześnie za dowody istnienia ważnych powodów nieużywania znaku.

W ocenie Sądu w świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ w sposób właściwy ustalił, że nie doszło do używania znaku EUCERIN na terenie Polski i prawidłowo ustalił, że nie zostało dowiedzione, iż istniały ważne przyczyny nieużywania znaku.

Oceniając przyczyny nieużywania znaku należy rozgraniczyć wyraźnie dwie kwestie będące przedmiotem dowodzenia i ich znaczenie dla sprawy:

1/ wykazanie zamiaru używania znaku i podjęcia działań przygotowawczych do używania znaku oraz

2/ znaczenie tych działań dla oceny, czy istniały ważne przyczyny w rozumieniu art. 169 ust. 1 pwp, które mimo istnienia zamiaru i podjęcia działań przygotowawczych do używania znaku, spowodowały jego nieużywanie.

Sam zamiar używania znaku, albo samo przygotowanie do używania znaku nie wystarczy do uznania, że do używania doszło ani nie wystarczy do uznania, że istniały ważne przyczyny nieużywania znaku. Musi zostać wykazane przez uprawnionego, że mimo, iż miał bezpośredni zamiar używania znaku i mimo, iż podjął działania przygotowawcze do używania, zaistniała ważna przeszkoda, która spowodowała, że nie doszło do wdrożenia używania znaku. Musi istnieć wyraźny związek przyczynowy między zaistnieniem przeszkody i nieużywaniem znaku. Przy ocenie omawianych kwestii organ nie może poprzestać na badaniu dobrych zamiarów uprawnionego, tylko musi badać konkretne fakty, które spowodowały, że odstąpił od realizacji tych zamiarów. Zgodnie z art. 169 ust. 6 pwp ciężar dowodu spoczywa na uprawnionym. To on musi dowieść, że istniały powody nieużywania znaku oraz, że były to "ważne powody" w rozumieniu art. 169 ust. 1 pwp.

Organ musi ocenić, czy powołane przez uprawnionego fakty stanowiące przeszkodę używania znaku stanowią "ważny powód nieużywania", stojący na przeszkodzie stwierdzeniu wygaśnięcia znaku. Pojęcie ważnych powodów obejmuje zarówno zdarzenia o charakterze nadzwyczajnym, zewnętrznym, niemożliwym do zapobieżenia mające charakter siły wyższej jak zdarzenia związane z sytuacją przedsiębiorcy. Jednak zawsze muszą wiązać się z brakiem winy uprawnionego i "usprawiedliwiać" nieużywanie znaku.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy i uznał, że nie zostały wykazane żadne ważne powody nieużywania znaku przez uprawnioną. Przede wszystkim nie zostały udowodnione bariery ekonomiczne, które przeszkadzałyby wprowadzeniu towarów ze znakiem EUCERIN na rynek polski. Badania marketingowe i analiza cen towarów podobnych w żaden sposób nie wykazały, że na rynku tym nie ma już miejsca dla towarów EUCERIN. Nie zostało też wskazane żadne przełomowe zdarzenie, które powodowało, że w konkretnej dacie bariery ekonomiczne upadły i pozwoliły np. otworzyć w 2006 r. sklep internetowy z wyrobami EUCERIN lub wprowadzić na rynek Polski towary produkowane w Szwecji. Z materiałów sprawy wynika tylko, że uprawniony nieśpiesznie rozważał możliwość wdrożenia, w bliżej nieokreślonej przyszłości, produkcji wyrobów EUCERIN w Polsce, jednak nie w nowo wybudowanej fabryce w P. i badał ogólnie jakie ceny mogłyby osiągnąć wyroby EUCERIN w Polsce. Takie działania nie stanowią bezpośrednich przygotowań do używania znaku i w najmniejszym stopniu nie dowodzą jaka to ważna przyczyna przeszkodziła używaniu znaku. Samo powoływanie się na konieczność rozwagi przy podejmowaniu decyzji ekonomicznych nie jest wystarczającym powodem usprawiedliwiającym nieużywanie znaku. Stanowisko przeciwne właściwie znosiłoby obowiązek używania znaku, gdyż każdy uprawniony mógłby wywodzić, że z ostrożności ekonomicznej przesuwa używanie znaku na dalszy, lepszy czas.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że używanie znaku nie wiąże się z koniecznością wdrożenia produkcji towarów opatrzonych znakiem na objętym ochroną terytorium. Ewentualne /nie dowiedzione/ trudności ekonomiczne związane z budową nowej fabryki ze specjalną linią dla wyrobów EUCERIN nie stały przecież na przeszkodzie wprowadzeniu tych wyrobów na rynek w drodze importu i ich sprzedaży, nawet przez Internet, jak to zostało wdrożone po złożeniu wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał za nieuzasadniony zarzut niewłaściwej oceny materiału dowodowego i wadliwych ustaleń, bowiem organ prawidłowo ustalił, że nie zostało dowiedzione, iż w badanym okresie skarżąca używała w sposób rzeczywisty znak towarowy EUCERIN. Z materiału dowodowego wynika, że towary ze znakiem EUCERIN przez cały sporny okres nie były w obrocie w Polsce, a znak nie był znany żadnej klienteli i nie mógł spełniać swojej ustawowej funkcji tj. nie służył odróżnianiu towarów i powiązaniu towarów z producentem.

Skarżąca nie dowiodła również, że nieużywanie znaku spowodowane było istnieniem ważnych, konkretnych przyczyn i poprzestała na konstatacji, że przy podejmowaniu poważnych decyzji ekonomicznych konieczna jest ostrożność i rozwaga. Zasadnie więc organ uznał, że nie istniały ważne przyczyny nieużywania, które przeszkodziłyby stwierdzeniu wygaśnięcia prawa do znaku.

Sąd uznał też za nieuzasadniony zarzut naruszenia przepisów postępowania przez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków - członków zarządu N.. Świadkowie, wbrew twierdzeniom skargi, nie zostali zgłoszeni na okoliczność barier ekonomicznych na rynku polskim i wewnętrznej sytuacji uprawnionej. Na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007 r. pełnomocnik skarżącej doprecyzował, że "świadkowie ci zostali zgłoszeni na okoliczność potwierdzenia podjęcia przygotowań z zakresu marketingu sprzedaży wyrobów EUCERIN w Polsce". Okoliczność ta była niesporna między stronami i organ przyjął ją za udowodnioną, bowiem ze złożonej dokumentacji wynika, że były prowadzone badania marketingowe. W tym stanie rzeczy zgodnie z art. 78 § 2 k.p.a. nieuwzględnienie wniosku dowodowego było uzasadnione.

Zważywszy powyższe należy uznać, że zarzuty skargi są nieuzasadnione, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Mając to zna względzie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.