Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 676/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Akta stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 , art. 4, art. 28 , art. 29, art. 31 w zw. z art. 33
journal: Dz.U. 2004 nr 161 poz 1688
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 czerwca 2004 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi W.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie aktów stanu cywilnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. w Urzędzie Stanu Cywilnego w J. został sporządzony pod numerem [...] akt zgonu J.W.W. zmarłej w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. bratanek zmarłej W.G. wystąpił do Kierownika USC w J. z wnioskiem o sprostowanie tego aktu zgonu w części dotyczącej nazwiska rodowego J.W. z " G. " na " G. ". Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Kierownik USC w J. decyzją z dnia [...] r. odmówiła sprostowania przedmiotowego aktu zgonu w żądanym zakresie. Wskazała, że akt ten został sporządzony zgodnie z dowodem osobistym zmarłej, jej aktem urodzenia nr [...] przechowywanym w USC w R. , a także aktem małżeństwa nr [...] sporządzonym w USC w P..

W wyniku odwołania wniesionego od tej decyzji przez W.G. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił decyzję Kierownika USC w J. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając tę decyzję wskazał, że podstawowym i niezbędnym dokumentem do ustalenia prawidłowej pisowni nazwiska rodowego zmarłej jest akt urodzenia jej ojca oraz akt małżeństwa rodziców zmarłej. Z uwagi na to, że organ I instancji nie dysponował odpisami tych aktów Wojewoda nakazał Kierownikowi USC w J. dokonania ustaleń w tym zakresie.

Wyrokiem z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 158/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyniku skargi wniesionej przez W.G. uchylił opisaną decyzję Wojewody [...] . W ocenie Sądu uchylona decyzja została bowiem wydana z istotnym naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Wojewoda zlecił bowiem organowi I instancji wydobycie odpisu aktu urodzenia ojca zmarłej J.W. przez zwrócenie się do Kierownika USC w R. bądź do Archiwum Państwowego oraz wydobycie odpisu aktu małżeństwa rodziców zmarłej i ustalenia na tej podstawie właściwej pisowni nazwiska rodowego zmarłej. Tymczasem odpis aktu małżeństwa rodziców zmarłej J.W. znajdował się w aktach sprawy, a wydobycie odpisu aktu urodzenia jej ojca nie wymagało ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego , ani w całości ani też w znacznej części.

Przed rozpoznaniem przez WSA w Gliwicach skargi W.G. Kierownik USC w J. na skutek decyzji kasacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] r. ponownie jednak rozpatrzył wniosek W.G. i po raz drugi decyzją z dnia [...]. odmówił sprostowania przedmiotowego aktu zgonu w zakresie dotyczącym pisowni nazwiska rodowego J.W. oraz pisowni nazwiska jej ojca. W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że wykonując zalecenia Wojewody [...] dotarł do dokumentu zawierającego oryginalną pisownię nazwiska ojca zmarłej J.W. , a mianowicie do świadectwa chrztu z [...] r., w którym widnieje nazwisko "G.". Organ doszedł jednak do przekonania, że art. 28 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego ( t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm. - dalej zwanej p.a.s.c.) zezwala jedynie na sprostowanie oczywistego błędu pisarskiego. W postępowaniu administracyjnym zmierzającym do sprostowania błędu w akcie stanu cywilnego obowiązuje natomiast zasada, zgodnie z którą sprostowania takiego można dokonać w oparciu o odpis zupełny wcześniejszego aktu stanu cywilnego. W rozpatrywanej sprawie we wszystkich poprzedzających akt zgonu J.W. odpisach aktów stanu cywilnego występowała zaś jednakowa pisownia jej nazwiska rodowego " G. ", a wydobyte świadectwo chrztu jej ojca, w którym pisownia tego nazwiska brzmi "G." nie ma mocy urzędowej z uwagi na brzmienie art. 87 ust. 1 p.a.s.c. Tym samym w ocenie organu właściwym do sprostowania aktu zgonu J.W. w części dotyczącej pisowni jej nazwiska rodowego jest sąd powszechny.

W wyniku odwołania wniesionego od tej decyzji przez W.G. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie toczące się przed organem I instancji. W uzasadnieniu uznał, że ustalenia faktyczne dokonane przez Kierownika USC w J. dowodzą, że organ ten nie był właściwy do sprostowania pisowni nazwiska rodowego w akcie zgonu J.W. , gdyż w tej sprawie właściwy jest sąd powszechny działający w oparciu o wniosek złożony przez uprawniony do tego podmiot i z tego powodu organ I instancji winien był umorzyć wszczęte postępowanie.

Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2012 r. , sygn. akt II SA/Gl 429/11, WSA w Gliwicach po rozpatrzeniu skargi W.G. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika USC w J. z dnia [...] r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że wobec wyeliminowania z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem WSA z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 158/11, decyzji kasacyjnej Wojewody z dnia [...] r. brak było podstaw do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika USC w J. sprawy z wniosku W.G. i wydania przez ten organ decyzji z dnia [...] r. a następnie wydania reformatoryjnej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. Tym samym w sprawie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego przewidziana w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. co skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego obu wyżej wskazanych decyzji.

W związku z tym wyrokiem Wojewoda [...] ponownie rozpatrzył odwołanie od decyzji Kierownika USC w J. nr [...] z dnia [...] r. W następstwie zaś ponownego rozpatrzenia tego odwołania decyzją z dnia [...] r., nr [...], organ ten utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w wyniku ponownego postępowania przeprowadzonego przez Kierownika USC w J. , które miało miejsce przed pierwszym wydanym w sprawie wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 7 września 2011 r. (II SA/Gl 158/11), organ ten dotarł do świadectwa chrztu ojca zmarłej J.W. z [...] roku, z którego wynika, że nosił on nazwisko "G.". Odnosząc się do zarzutów odwołania W.G. z dnia [...] r. wskazujących na brak należytej staranności w badaniu podnoszonych przez stronę w toku postępowania argumentów oraz dowodów Wojewoda powołał się na treść przepisu art. 28 p.a.s.c. oraz na zasady obowiązujące przy prostowaniu aktu stanu cywilnego. Powołany przepis stanowi, że w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian poza oczywistym błędem pisarskim. Sprostowanie oczywistego błędu pisarskiego może nastąpić natomiast na podstawie treści wcześniejszego aktu stanu cywilnego, bądź dokumentu, który stanowił podstawę sporządzenia tego aktu (akt zgonu może zostać sprostowany na podstawie karty zgonu, a akt urodzenia na podstawie zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego urodzenie). Mając powyższe na uwadze Wojewoda uznał, że podstawy do sprostowania aktu zgonu J.W. , w zakresie wskazanym we wniosku W.G., nie może stanowić pochodzące z [...] r. świadectwo chrztu jej ojca. Świadectwo to nie stanowi bowiem dokumentu urzędowego w rozumieniu przepisów p.a.s.c. Podstawy takiego sprostowania nie mógł stanowić także dowód osobisty zmarłej, bowiem był on sporządzany na podstawie aktów stanu cywilnego.

Wobec powyższego – zdaniem organu odwoławczego – zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na sprostowanie w trybie art. 28 p.a.s.c. błędu pisarskiego w akcie zgonu nr [...] w części dotyczącej nazwiska rodowego zmarłej J.W. z nazwiska " G. " na " G. ". Następnie Wojewoda poinformował odwołującego się, że w sytuacji, gdy strona stwierdza, iż dane zawarte w akcie stanu cywilnego zawierają błędy, a wcześniejsze akty stanu cywilnego lub dokumenty nie potwierdzają tego, wówczas osoba zainteresowana może wystąpić do sądu o sprostowanie aktu w trybie art. 31 w zw. z art. 33 p.a.s.c.

W skardze na opisaną decyzję Wojewody [...] wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach W.G. domagał się jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności i ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a to:

- art. 7 i art. 8 w zw. z art. 75 § 1 art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ dowodów mających zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;

- art. 2 Konstytucji R.P, a także art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez brak dążenia do ustalenia obiektywnej prawdy i stronniczość;

- art. 107 § 1 i § 3 z uwagi na niespełnienie przez uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji podstawowych wymagań;

- 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej z rażącym naruszeniem prawa;

- art. 10 § 1 i art. 35 k.p.a. oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie utworzenia Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji poprzez nieuzasadnione przekroczenie terminu wykonania wyroku i "zmianę Ministra - adresata (...) zażalenia" oraz niedoinformowanie skarżącego "o przyczynach tej zmiany" oraz o treści skierowanej do Ministra "odpowiedzi na jego argumenty".

Uzasadniając te zarzuty skarżący opisał zrelacjonowany wyżej przebieg postępowania w sprawie. Następnie szczegółowo zanalizował uzasadnienie zaskarżonej decyzji wytykając jej braki i naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. I tak zdaniem skarżącego Wojewoda :

- nieprawidłowo odniósł się do treści art. 28 p.a.s.c., a w szczególności nie zanalizował tego przepisu w odniesieniu do przedstawionych przez niego dokumentów oraz użytej argumentacji, a poprzestał jedynie na ogólnych stwierdzeniach, których można użyć w każdej tego typu sprawie;

- nie opisał szczegółowo dokumentów i argumentów podniesionych przez niego w postępowaniu przed organem I instancji oraz w odwołaniu;

- nie podał podstawy prawnej do prezentowanego przez siebie stanowiska dotyczącego możliwości posłużenia się przy sprostowaniu aktu stanu cywilnego innym poprzedzającym go aktem stanu cywilnego, nadto powołanie się na przykład nie mający nic wspólnego z rozpatrywaną sprawą (dotyczący sprostowania aktu urodzenia na podstawie aktu małżeństwa rodziców dziecka);

- nie zajął stanowiska wobec przedłożonego przez skarżącego wyciągu z aktu urodzenia J.G. nr [...] wydanego w [...] r. oraz przedłożonych kopii postanowień sądów spadków z J. z [...] r. oraz G. z [...] i [...] r.;

- nie podał podstawy prawnej wskazującej, jakie dokumenty, poza odpisami aktów stanu cywilnego, mogą stanowić podstawę sprostowania oczywistego błędu w akcie stanu cywilnego;

- zaakceptował stanowisko Kierownika USC w J. , że podstawę sporządzenia aktu zgonu może stanowić dowód osobisty zawierający błąd w nazwisku rodowym zmarłej, a jednocześnie pominął akt zgonu męża zmarłej i postanowienie SR w J. z [...] r., gdzie jej nazwisko rodowe miało prawidłową pisownię;

- błędnie wskazał, że dowód osobisty i inne "wtórne dokumenty" wydawane na podstawie aktów stanu cywilnego nie stanowią podstawy sprostowania aktu stanu cywilnego, gdy tymczasem dane dotyczące miejsca zamieszkania zmarłej W.W. zamieszczone w jej akcie zgonu sprostowano na podstawie dowodu osobistego;

- zaakceptował stanowisko organu I instancji, że świadectwo chrztu ojca zmarłej nie może stanowić podstawy do sprostowania jej aktu zgonu bowiem nie ma mocy dokumentu urzędowego lecz nie podjął żadnych kroków w celem wpisania z urzędu tego dokumentu do księgi prowadzonej przez USC w R. na podstawie art. 87 ust. 2 p.a.s.c. ;

- nie zgromadził samodzielnie żadnych dowodów w sprawie oraz nie podjął żadnych kroków w celu usunięcia rozbieżności między dwoma odpisami aktów urodzenia W.W. wydanych w [...] i [...] roku wydanych przez Kierownika USC w R. , a w szczególności nie zwrócił się do Wojewody [...] celem zbadania sprawy i unieważnienia jednego z dwóch tych aktów na podstawie art. 29 p.a.s.c.;

- nie podał w uzasadnieniu decyzji żadnych argumentów wskazujących, które zgromadzone w sprawie dowody uznał za przekonywujące, a którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

- bez podania wyraźnych powodów odesłał stronę na drogę postępowania sądowego prowadzonego w trybie art. 31 w zw. z art. 33 p.a.s.c.

W podsumowaniu tej części uzasadnienia skargi W.G. stwierdził, że analiza treści zaskarżonej decyzji dowodzi wprost rażącego naruszenia przez organ art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a., a ponadto art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. Zarzut naruszenia trzech ostatnio wymienionych przepisów uzasadnił ponadto pominięciem przez organ poza już wyżej wskazanymi dowodami, także świadectwa ślubu J. G. i A.W. z 1 [...] r. wydanego przez Parafię w O. oraz odpisów aktów urodzenia żyjącego rodzeństwa J.W. , a to: J., E., M., F. i S. G. sporządzonych w USC w R. w [...] r.

W kolejnej części skargi podniesione zostały zarzuty dotyczące naruszeń prawa mających miejsce w toku sporządzania aktu zgonu J.W. (rażące naruszenia art. 22 p.a.s.c. przez sporządzenie go niezgodnie z danymi podanymi przez zgłaszającego zgon ojca skarżącego ). Trybu załatwienia przez Kierownika USC w J. wniosku zgłoszonego przez skarżącego dotyczącego sprostowania tego aktu. ( naruszenie art. 7 k.p.a.). Nie wywiązania się Wojewody z obowiązków związanych ze sprawowanym nadzorem nad USC w J. wynikającym z art. 8 ust. 3 p.a.s.c. przez niezbadanie skargi wniesionej pismem z dnia [...] r. i odesłanie jej do załatwienia Kierownikowi tego USC ( naruszenie art. 232 § 1 k.p.a.).

Naruszenia przez Wojewodę przepisu art. 2 Konstytucji R.P. w zw. z art. 6 i k.p.a., a także art. 7, art. 8 i art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. skarżący upatrywał w utrzymaniu przez ten organ po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzji organu II instancji, która została podjęta "w wyniku wielokrotnego i systematycznego rażącego naruszania prawa".

Wreszcie skarżący podniósł zarzut niewykonania przez Wojewodę [...] , w terminie określonym w art. 35 k.p.a., pierwszego z wydanych w sprawie wyroków WSA w Gliwicach. Podał, że w związku z opieszałością w załatwianiu sprawy pismem z dnia [...] r. wniósł zażalenie do Ministra Administracji i Cyfryzacji. Pismo to Wojewoda przekazał jednak do Ministra Spraw Wewnętrznych oraz nie przesyłał mu do wiadomości kopii pisma przewodniego zawierającego informację o stanowisku organu i przyczynie dotyczącej zmiany adresata zażalenia. Organ ten przyznał się jednocześnie później do błędu ustalając nowy termin załatwienia sprawy. Skarżący nie zgodził się także ze stanowiskiem zajętym przez Ministra Spraw Wewnętrznych, że przeszkodą do terminowego załatwienia sprawy było to, że w obrocie prawnym znajdowała się decyzja Wojewody wydana przed wyrokiem z dnia [...] r. Ponadto wnoszący skargę wyraził wątpliwość czy w sprawie był właściwy Minister Spraw Wewnętrznych skoro do zadań podległego Ministrowi Administracji i Cyfryzacji Departamentu Administracji Publicznej należy nadzór nad działalnością wojewody, a zażalenie dotyczyło niewykonania w terminie wyroku sądu administracyjnego.

W końcowej części skargi W.G. wskazał na hipotezę wyjaśniającą jego zdaniem przyczynę błędnej pisowni nazwiska rodowego jego ciotki. W jego opinii przyczyną tą mógł być błąd powstały przy przepisywaniu na komputerze treści aktu stanu cywilnego za pomocą edytora tekstu. Dodał, że błędna pisownia nazwiska rodowego zmarłej J.W. nosi znamiona błędu ortograficznego związanego z pisownia tzw. nosówek ("em" zamiast "ę"), a zatem stanowi oczywisty błąd pisarski podlegający sprostowaniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odniósł się także do części zarzutów podniesionych na etapie skargi. Wskazał m.in., że powołany w skardze art. 29 u.p.s.c. nie mógł mieć zastosowania do unieważnienia jednego z dwóch odpisów aktów urodzenia J.G. czy G. bowiem unieważnić można w trybie tego przepisu akt stanu cywilnego, a nie jego odpis. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego bezczynności organu po wydaniu wyroku przez WSA w Gliwicach z dnia 7 września 2011 r. (II SA/Gl 158/11) organ poinformował, że zawiadomił skarżącego o tym, że odwołanie od decyzji Kierownika USC w J. z dnia [...] r. nie zostanie rozpatrzone w terminie określonym w art. 35 k.p.a. z uwagi na konieczność oczekiwania na kolejne orzeczenie WSA w Gliwicach w związku ze skargą wniesioną na drugą wydaną przez niego decyzję z dnia [...] r. W kolejnym piśmie z dnia [...] r. wyznaczył on zaś nowy termin załatwienia sprawy na dzień [...] r. Odnosząc się do zarzutu przekazania zażalenia na bezczynność organu do Ministra Spraw Wewnętrznych, a nie do Ministra Administracji i Cyfryzacji Wojewoda wyjaśnił, że pierwszy z tych Ministrów jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewodów w sprawach z zakresu prawa o aktach stanu cywilnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Wojewody [...] nie narusza prawa w stopniu pozwalającym na jej wzruszenie.

Zasadniczy spór między skarżącym a orzekającymi w sprawie organami, a to Kierownikiem USC w J. oraz Wojewodą [...] m sprowadza się do zakresu, w jakim jest możliwe wprowadzanie w drodze administracyjnej korekt do sporządzonego aktu stanu cywilnego, a w szczególności do wykładni przepisu art. 28 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego ( j.t. Dz. U. z 2011 r. r. Nr 212, poz. 1264 < w dacie orzekania przez organ I instancji j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm.> - dalej p.a.s.c.). Stosownie do zdania 1 tego artykułu w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Tego rodzaju unormowanie wprowadza tym samym daleko posuniętą zasadę stabilności treści aktu stanu cywilnego, czego konsekwencję stanowi precyzyjne wyliczenie przez ustawodawcę przypadków pozwalających na wprowadzanie zmian jego treści oraz powierzenie sądom powszechnym uprawnień do wprowadzania do aktów stanu cywilnego zmian najdalej idących. Z przepisów ustawy p.a.s.c., a w szczególności z regulacji zawartych w jej rozdziale 4 wynika, że zasada trwałości aktu stanu cywilnego jest daleko bardziej idąca niż sformułowana w art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada trwałości decyzji administracyjnej. Jeden z przewidzianych w ustawie wyjątków umożliwiających wprowadzenie zmian do sporządzonego aktu stanu cywilnego ustawodawca zamieścił w zdaniu 2 art. 28 p.a.s.c. Zgodnie z tym przepisem można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. Podkreślenia wymaga, że przepisu tego jako z stanowiącego wyjątek od zasady trwałości i stabilności aktu stanu cywilnego nie można wykładać rozszerzająco. Wykładając przepis zdania 2 art. 28 p.a.s.c zwrócić należy przede wszystkim uwagę na posłużenie się przez ustawodawcę w tym unormowaniu zwrotem "jedynie", który wyraźnie ogranicza możliwość sprostowania przez organ w drodze decyzji administracyjnej aktu stanu cywilnego tylko i wyłącznie do oczywistego błędu pisarskiego. Podkreślenia wymaga także to, że podlegający sprostowaniu błąd pisarski musi mieć charakter "oczywisty", a więc niebudzący żadnych wątpliwości. Oczywistość błędu pisarskiego winna więc wynikać z samej jego natury bądź też z porównania treści sporządzonego aktu stanu cywilnego z dokumentami, na których podstawie został on sporządzony, a w szczególności z wcześniej sporządzonymi aktami stanu cywilnego mającymi charakter pierwotny względem prostowanego aktu. Analizując zakres pojęciowy użytego przez ustawodawcę zwrotu "oczywisty błąd pisarski" wskazać też trzeba, że nie mieści się on w pojęciu błędnego lub nieścisłego zredagowania aktu stanu cywilnego. Do prostowania tego rodzaju błędów uprawniony jest bowiem jedynie sąd powszechny orzekający w trybie postępowania nieprocesowego w oparciu o przepis art. 31 w zw. z art. 33 p.a.s.c.

Skarżący w kontrolowanym postępowaniu domagał się sprostowania w drodze decyzji administracyjnej pisowni nazwiska rodowego swojej ciotki użytej w jej akcie zgonu. Mając na uwadze tak określony przedmiot postępowania wskazać przyjdzie, że nazwisko, w tym także nazwisko rodowe stanowi w odróżnieniu od imienia element stanu cywilnego, bowiem określa sytuację prawną osoby nim się posługującej. Wskazuje ono w szczególności na pochodzenie jednej osoby od drugiej (nazwisko rodowe), bądź na zawarcie przez osobę związku małżeńskiego. Dodać należy, że stan cywilny jest zawsze dobrem osobistym dwóch osób, a prawa z niego wynikające są prawami wzajemnymi ( por. J. Ignatowicz, Wprowadzenie. Ochrona praw rodzinnych. w: J. Ignatowicz, K. Piasecki, J. Pietrzykowski, J. Winiarz, Kodeks rodzinny i opiekuńczy z komentarzem, Warszawa 1993 , s. 19). W związku z tym oczywistym jest, że dane dotyczące nazwiska noszonego przez osobę, której dotyczy akt stanu cywilnego ustala się na podstawie innych, pierwotnych w stosunku do tego aktu, aktach stanu cywilnego. Zgodnie bowiem z art. 3 p.a.s.c. stan cywilny osoby stwierdza się na podstawie aktów sporządzonych w księgach stanu cywilnego. Tym samym za nieuzasadniony należy uznać zarzut skarżącego dotyczący braku podstaw prawnych do powoływania się przez orzekające w sprawie organy wyłącznie na akty stanu cywilnego pierwotne względem aktu zgonu J.W.W. stanowiącego akt wtórny. Tymi pierwotnymi aktami względem przedmiotowego aktu zgonu były w szczególności: akt urodzenia zmarłej J.W.G. nr [...] sporządzony w dniu [...] r. i przechowywany w USC w R. oraz akt małżeństwa nr [...] zawartego w dniu [...] r. przez J.W. G. z A.W. i przechowywanego w USC w P.. Charakteru pierwotnego względem aktu zgonu nr [...] nie miał natomiast akt zgonu męża zmarłej A.W., czy akty urodzenia rodzeństwa zmarłej. Dodać należy także, że przedłożone przez stronę odpisy postanowień sądów wydane w sprawach spadkowych nie mogły z podanych wyżej przyczyn stanowić podstawy do ustalenia odmiennej pisowni nazwiska rodowego zmarłej.

Dowodem pozwalającym na ustalenie prawidłowej pisowni nazwiska rodowego J.W. nie mogły stanowić także dane zawarte w jej dowodzie osobistym, którego kopia znajduje się w aktach sprawy. Na marginesie zwrócić należy jednakowoż uwagę na treść § 1 ust. 3 i ust. 5 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2000 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty ( Dz. U. Nr 112, poz. 1182 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami wniosek o wydanie dowodu osobistego wypełnia i podpisuje osoba ubiegająca się o jego wydanie ( § 1 ust., 3). Osoba ta jest zobowiązana załączyć do tego wniosku skrócony odpis aktu urodzenia – w przypadku osób które nie wstąpiły w związek małżeński ( § 1 ust. 5 pkt 1) lub odpis skrócony aktu małżeństwa wraz z adnotacją o aktualnie używanym nazwisku ( § 1 ust. 5 pkt 2).

Dowodem pozwalającym na zmianę pisowni nazwiska rodowego wpisanego do aktu stanu cywilnego nie mogły stanowić także wydane w oparciu o księgi parafialne świadectwa chrztu ojca zmarłe mającego miejsce w [...] r. oraz świadectwa jej ślubu kościelnego zawartego z A.W. w dniu [...] r. Zgodzić należy się w tej kwestii z Wojewodą [...] , że oba te dokumenty nie mają mocy dokumentu urzędowego. W stosunku do pierwszego z tych dokumentów zastosowanie znajdzie art. 87 ust. 1 p.a.s.c., zgodnie z którym wypisy z ksiąg stanu cywilnego prowadzonych przed dniem [...] r., wydane przez osoby, które prowadziły wyznaniową rejestrację stanu cywilnego, nie mają mocy dokumentu urzędowego. Natomiast w stosunku do przedłożonego przez skarżącego świadectwa ślubu kościelnego zmarłej wskazać należy, że wcześniej zawarła ona związek małżeński w USC w P., co potwierdza sporządzony w tym urzędzie akt małżeństwa nr [...]. W świetle zaś przepisu art. 4 p.a.s.c. akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.

Wreszcie odnieść się należy do powołanego przez skarżącego wyciągu z aktu urodzenia sporządzonego [...] r. przez Kierownika USC w R. , z którego wynika odmienna pisownia nazwiska rodowego J.W. (" G. "). Wskazany przez skarżącego wyciąg z aktu urodzenia sporządzony został w oparciu o art. 71 ust. 1 nieobowiązującego już dekretu z dnia 8 czerwca 1955 r. Prawo o aktach stanu cywilnego ( Dz. U. Nr 25, poz. 151 ze zm.). Pod rządami tego dekretu z aktu stanu cywilnego wydawało się odpis zupełny i odpis skrócony oraz wyciąg. Treść przepisu art. 72 ust. 1 tego dekretu dowodzi, że wyciąg z aktu urodzenia zawierał stosunkowo ubogą treść, w porównaniu z pozostałymi rodzajami wypisów z ksiąg stanu cywilnego. Dosłowne powtórzenie treści akt wraz ze wszystkimi wzmiankami dodatkowymi stanowił natomiast odpis zupełny ( art. 75 ust. dekretu). Po wejściu w życie ustawy p.a.s.c. nie wydaje się już wyciągów z aktu stanu cywilnego , zgodnie bowiem z art. 79 pkt 1 tej ustawy z ksiąg stanu cywilnego wydaje się odpisy zupełne i skrócone aktów stanu cywilnego. Podobnie też jak w poprzednim stanie prawnym tylko odpis zupełny aktu stanu cywilnego odpowiada treści aktu z uwzględnieniem wzmianek dodatkowych, zatem weryfikacja aktu dokonywana w formie sprostowania, o jakim mowa w art. 28 p.a.s.c. winna mieć miejsce w oparciu o odpisy zupełne. Stanowisko takie jest akceptowane przez praktyków i przedstawicieli doktryny (por. m.in. M. Albiniak, A. Czajkowska, Prawo o aktach stanu cywilnego z objaśnieniami, Toruń 1992, s. 45). Tym samym uznać należy, że orzekające w sprawie organy prawidłowo prowadziły postępowanie dowodowe w oparciu o wydobyte odpisy zupełne pierwotnych względem prostowanego aktu aktów stanu cywilnego, o jakich wspomniano już wyżej. Dodać należy, że prawidłowo Wojewoda [...] wskazał, że w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 29 p.a.s.c.

Mając na uwadze przeprowadzone rozważania należy uznać, że zaskarżona decyzja pozostaje w zgodzie z przepisami prawa materialnego, aczkolwiek podzielić należy część zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez Wojewodę [...] niektórych przepisów procesowych. W szczególności zasadny był zarzut dotyczący naruszenia przez Wojewodę [...] art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. Krytyczne uwagi należy zgłosić zarówno w stosunku do uzasadnienia faktycznego decyzji Wojewody, jak i do jej uzasadnienia prawnego. W pierwszym przypadku rację należy przyznać skarżącemu, że organ winien szerzej odnieść się do zgłaszanych przez niego wniosków dowodowych, a szczególności winien wyjaśnić powody dlaczego uznał, że nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy ( art. 78 § 1 k.p.a. argument a contrario). Wojewoda [...] na poparcie swojego stanowiska przytoczył także niepełną argumentację prawną, a w szczególności poprzestał praktycznie na analizie unormowań zawartych w art. 28 i art. 30 p.a.s.c. Wskazane wyżej uchybienia nie miały jednak w ocenie Sądu wpływu na ostateczny wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.).

Poza granicami sprawy, o jakich mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., leżały natomiast podniesione w skardze kwestie związane z bezczynnością czy przewlekłym prowadzeniem przez Wojewodę [...] postępowania po wydaniu wyroku WSA w Gliwicach z dnia 7 września 2011 r. ( II SA/Gl 158/11), czy też zarzuty dotyczące naruszenia art. art. 232 § 1 k.p.a. w związku z przekazaniem wniesionej skargi na działanie Kierownika USC w J. do rozpoznania temu organowi. Na marginesie przyjdzie jedynie wyjaśnić skarżącemu, że prawidłowo Wojewoda [...] przekazał wniesione przez niego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Stosownie bowiem do art. 29 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437 ze zm.) dział sprawy wewnętrzne obejmuje sprawy rejestracji stanu cywilnego oraz zmiany imion i nazwisk. Z § 1 ust. 2 rozporządzenia z dnia 21 listopada 2011 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych ( Dz. U. Nr 250, poz. 1502) wynika natomiast, że w ramach tego resortu znajdują się komórki organizacyjne obsługujące dział sprawy wewnętrzne.

Prawidłowo Wojewoda przekazał także do załatwienia organowi I instancji wniesioną przez skarżącego skargę na działania Kierownika USC w J. , bowiem stosownie do art. 234 pkt 1 k.p.a. w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu.

Z tych wszystkich przyczyn Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.