Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 745/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2 i 3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 01 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę


UZASADNIENIE

M. M. w dniu [...]. złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. wniosek o umorzenie zobowiązań wobec ZUS, za które był odpowiedzialny członek zarządu z tytułu nieopłaconych składek przez spółkę z o.o. "B.". Ponadto, powołał się na trudną sytuację finansową i rodzinną spowodowaną problemami zdrowotnymi członków rodziny. Przedstawił dochody rodziny, tj. przysługujące wnioskodawcy świadczenie emerytalne oraz świadczenie rentowe syna, a także wskazał na konieczność ponoszenia wydatków na utrzymanie domu (opłaty za media), na żywność, ubrania i lekarstwa.

Rozpatrując złożony wniosek, uznając, iż sytuacja materialna skarżącego nie stanowi przesłanki do skorzystania z umorzenia należności z przyczyn szczególnych Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia [...] odmówił M.M. umorzenia należności w łącznej kwocie 340.465,53 zł z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od 11/2000r. do 03/2004r., składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 10/2000r. do 03/2004r. oraz odsetek za zwłokę od powyższych należności naliczonych na dzień 24 czerwca 2008r.

Od powyższej decyzji organu I instancji M. M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu z dnia [...]

Na powyższą decyzję Prezesa ZUS M. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszcz, który wyrokiem z dnia [...]., sygn. akt [...] uchylił zaskarżoną decyzję.

W ponownym postępowaniu wnioskodawca przedstawił szereg dokumentów mających świadczyć o jego trudnej sytuacji zdrowotnej i majątkowej. W piśmie z dnia

21 maja 2009r. strona poinformowała organ, iż sytuacja majątkowa rodziny nie uległa zmianie. Podwyżka emerytury nie zmieniła tej sytuacji, gdyż wzrosły opłaty. Wnioskodawca podniósł, iż stan zdrowia jego oraz syna nie uległ poprawie pomimo systematycznego leczenia, a dodatkowo pojawiły się problemy dermatologiczne u małżonki. Zaznaczył, że sytuacja ta powoduje, iż niekiedy musi wybierać między regulowaniem faktur za media, a wykupem leków, odzieży czy obuwia. Podniósł, iż obciążenie jego dochodów wynikających z emerytury dodatkowymi opłatami z tytułu składek ZUS spowoduje niemożność zapłaty niektórych faktur za media, co uniemożliwi rodzinie dalszą egzystencję.

Organ ustalił ponadto, iż zobowiązany otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 2.541,25 zł netto natomiast jego syn otrzymuje świadczenie rentowe w kwocie 591,34 zł netto, a małżonka nie uzyskuje żadnych dochodów. Strona posiada samochód marki BMW 525, rok produkcji 1994 o wartości szacunkowej ok. 8.000 zł. Majątek nieruchomy stanowi dom w zabudowie bliźniaczej o powierzchni 240 mkw. oraz działka o powierzchni 398 mkw., współwłasność z żoną i synem. Poza zadłużeniem na rzecz ZUS nie ma innych zobowiązań publicznoprawnych i cywilnoprawnych. Koszty utrzymania domu wynoszą ok. 1.150 zł. Stałe koszty leczenia wynoszą ok. 150 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie korzysta z finansowego wsparcia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. oraz innych form ulg. Nie posiada rozdzielności majątkowej z żoną.

W dniu 09 czerwca 2009r. strona przedstawiła szczegółowe wyliczenie kosztów utrzymania domu, które wyglądają następująco: opłaty za gaz - 600 zł/m-c; woda wraz z kanalizacją - 150 zł/m-c; energia elektryczna - 160 zł/m-c; wywóz nieczystości - 55 zł/m-c; telefon - 50 zł/m-c; podatek gruntowy - 25 zł/m-c; abonament rtv - 30 zł/m-c; dodatkowy opał (drewno) - 80 zł/m-c .

Jednocześnie wnioskodawca wskazał, że koszt paliwa do samochodu wynosi ok. 250 zł/m-c, dodatkowo OC samochodu, wymiana oleju, drobne naprawy ok. 100 zł miesięcznie. Koszt zakupu leków zdaniem strony wynosi ok. 200 zł miesięcznie. Dodał też, że musi wymienić pokrycie dachowe domu, a przewidziany koszt remontu wyniesie ok. 15.000 zł. Pozostałe środki finansowe muszą wystarczyć na wyżywienie, ubranie, obuwie, środki myjące i piorące oraz codzienną prasę.

Po ponownym przeanalizowaniu sprawy organ decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy w całości decyzję ZUS z dnia [...].

Uzasadniając rozstrzygnięcie Prezes ZUS wyjaśnił , iż w sprawie nie dopatrzył się przesłanki dającej możliwość umorzenia zaległości na podstawie art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. z uwagi na stwierdzenie stanu całkowitej nieściągalności.

W ocenie organu okoliczności sprawy nie uzasadniają również umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w myśl którego istnieje możliwość umorzenia składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, ze względu na tzw. "ważny interes" osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Zdaniem organu, umorzenie należności jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie drastycznych, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia oraz znikome źródła dochodów lub ich całkowity brak, jest realnie niemożliwe wywiązywanie się ze zobowiązań wobec ZUS. Organ wskazał, iż dochód na 1 członka rodziny wnioskodawcy wynosi 1.044,20 zł.

Odnosząc się do podnoszonych przez stronę problemów syna organ wyjaśnił, że w myśl § 3 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny jest on pozbawiony możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W ocenie Prezesa ZUS taka sytuacja nie ma jednak miejsca, albowiem zobowiązany otrzymuje świadczenie emerytalne, zatem choroba syna, na którą się powołuje nie ma wpływu na uzyskiwanie określonych dochodów.

W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji ZUS z dnia [...] Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: art. 28 ust. 1, 2 i 3 a ustawy z dnia

13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez uznanie, iż aktualny stan rodzinny i majątkowy zobowiązanego nie stanowi uzasadnionego przypadku pozwalającego na umorzenie należności pomimo braku ich całkowitej nieściqgalności; § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne poprzez nieuznanie, iż opłacenie przez stronę przeterminowanych należności pozbawiłoby ją i jej rodzinę zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych jak również nieuwzględnienie przez Prezesa ZUS przewlekłej choroby strony i jej syna, nad którym musi sprawować opiekę przez co pozbawiona jest możliwości uzyskiwania dodatkowego poza emeryturą - dochodu umożliwiającego opłacenia należności; art. 7 i 9 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie przez Prezesa ZUS wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a w konsekwencji wydanie błędnej decyzji opartej na niepełnym materiale rzeczowym.

Decyzji zarzucono ponadto błędną i tendencyjną ocenę dowodów przedstawionych przeze wnioskodawcę na poparcie bardzo trudnej sytuacji majątkowej, gdzie zapłata należności na rzecz ZUS doprowadziłby do egzystencjalnej ruiny bytu jego i rodziny.

Zdaniem skarżącego Prezes ZUS błędnie ocenił jego sytuację rodzinną , nie uwzględniając wpływu choroby jego i syna na możliwości zarobkowe, codzienne funkcjonowanie spowodowane m.in. wzrostem kosztów utrzymania.

Skarżący zgadza się, iż decyzja o umorzeniu zaległości ma charakter uznaniowy, jednak jego zdaniem nie może być to decyzja dowolna. Organ winien odnieść się do wszystkich przedstawionych twierdzeń i argumentów. W związku z powyższym stwierdził, iż rozstrzygnięcie wydane w niniejszej sprawie stanowi naruszenia prawa materialnego - art. 28 ust. 1, 2 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez wykroczenie poza ramy przyznanego uznania administracyjnego. Dokonując wykładni pojęć "całkowita nieściągalność" i "uzasadniony przypadek" organ orzekający odwołał się do ogólnie obowiązującego systemu prawa, nie uwzględniając sytuacji majątkowej strony.

Podkreślił, iż szczegółowo przedstawiony przez niego wykaz zobowiązań nie był w ogóle przedmiotem badania organu. Co więcej ZUS bezpodstawnie stwierdził, iż to wartości zawyżone. W ocenie skarżącego są to twierdzenia gołosłowne, nie poparte żadnymi dowodami. Przyznał, iż pomylił się w wysokości abonamentu TV, lecz pozostałe koszty, a zwłaszcza koszty ogrzewania będą znacznie wyższe, ponieważ Zakład Gazowniczy stwierdził błędy w pomiarach i wymienił licznik zużycia gazu, co skarżący odczuje poprzez wzrost kosztów w sezonie grzewczym.

Strona podniosła, iż organ skupił się tylko i wyłącznie na aktywach, pomijając pasywa. Nie zgodziła się z oceną organu, iż fakt, że nie korzysta z pomocy MOPS jest czynnikiem przemawiającym na jej niekorzyść. Jest to okoliczność, co do której nie ma ustawowego wymogu jej stosowania w celu umorzenia zaległości ZUS.

Zdaniem skarżącego Prezes ZUS nie skonfrontował wysokości dochodzonych kwot ze skromnymi możliwościami wnioskodawcy jak również terminem spłaty zadłużenia. Stwierdził, iż świadczenia ZUS będzie spłacał do końca życia. W ocenie strony prowadzenie do końca jej życia egzekucji z emerytury kłóci się z charakterem i przeznaczeniem tego świadczenia.

Kończąc podniósł, iż w przypadku nieuwzględnienia przez Sąd przedstawionych zarzutów, wnosi o ustalenie, iż zapłata należności nastąpi w ratach, które jest w stanie regulować w kwocie od 150 do 200 zł miesięcznie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 23 listopada 2009 r. strona podtrzymała dotychczasowe stanowisko i załączyła plik dokumentów. Podniosła, że na syna nałożono karę za nieprawidłowe wskazanie licznika gazowego. Z zakładem gazowniczym została zawarta ugoda pozasądowa w zakresie spłaty naliczonej kary. Skarżący wniósł, w przypadku nieuwzględnienia jego zarzutów, o spłatę należności wobec ZUS w ratach po terminu zakończenia ugody pozasądowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zgodnie

z prawem jest rozstrzygnięcie organu, na mocy którego odmówiono skarżącemu umorzenia należności z tytułu nieuiszczonych składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy wraz z odsetkami w związku z odpowiedzialnością skarżącego za jako członka zarządu spółki z o.o. "B.".

Art.32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej u.s.u.s.) stanowi, że do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

W myśl art. 28 ust.2 wskazanej ustawy należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności.

Zgodnie z ust. 3 tego artykułu całkowita nieściągalność, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku,

z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w powyższym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek

z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r., II UZP 6/04 Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) przepis art. 28 ust. 2 ustawy o u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja

w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone."

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Podstawy umorzenia należności

w oparciu o powyższy przepis określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, w którym, jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane

z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Dotyczy to m.in. sytuacji, gdy opłacenie należności z tytuły składek pozbawiało zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§3 ust.1 pkt 1 rozporządzenia) czy przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (§3 ust.1 pkt 3 rozporządzenia).

Treść przepisu §3 ust.1 należy odnieść do konkretnej sytuacji, tak, aby organ miał podstawy przypuszczać, że zapłata należności (jednorazowa, w ratach lub w drodze egzekucji) spowoduje egzystencjalną ruinę bytu zobowiązanego i jego rodziny. Nie wystarczy, gdy zobowiązany wskaże na uciążliwości i trudności w zapłacie narosłych należności. W takich przypadkach bowiem istnienie uciążliwości i trudności jest oczywiste. Zobowiązany musi liczyć się z koniecznością zapłaty składek, gdyż to należy do jego obowiązku, zaś odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma charakter zupełnie wyjątkowy (por. wyrok WSA z dnia 8 grudnia 2006 r., III SA/Wa 2449/06).

Podkreślenia wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 ust.1 powyższego rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności.

W skardze strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenia art.28 ust. 1, 2 i 3a u.s.u.s., § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz art. 7 i 9 k.p.a.

Z akt sprawy wynika, że skarżący otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 2.541,25 zł netto. Natomiast syn D. otrzymuje świadczenie rentowe w kwocie 591,34 zł netto, małżonka nie uzyskuje żadnych dochodów. Strona posiada samochód marki BMW ,rok produkcji 1994 o wartości szacunkowej ok. 8.000 zł. Majątek nieruchomy stanowi dom w zabudowie bliźniaczej o powierzchni 240 mkw oraz działka o powierzchni 398 mkw. — współwłasność z żoną i synem. Poza zadłużeniem na rzecz ZUS skarżący nie ma innych zobowiązań publicznoprawnych i cywilnoprawnych. Koszty utrzymania domu wynoszą ok. 1.150 zł. Stałe koszty leczenia wynoszą ok. 150 zł miesięcznie. Ponadto w piśmie z dnia 8 czerwca 2009 r. skarżący wskazał, że koszt paliwa do samochodu wynosi ok.250 zł miesięcznie (plus OC), wymiana oleju, drobne naprawy ok.100 zł miesięcznie. Koszt zakupu leków wynosi ok.200 zł miesięcznie. Nadmienił, że musi również wymienić pokrycie dachowe domu, a przewidziany koszt remontu wyniesie 15.000 zł. Pozostałe środki finansowe muszą wystarczyć na wyżywienie, ubranie, obuwie, środki myjące i piorące oraz codzienną prasę. Skarżący poinformował też o złym stanie zdrowia syna, który nadużywa alkoholu. Także zobowiązany ma problemy zdrowotne – częste bóle kręgosłupa i zły stan psychiczny.

Zdaniem Sądu stan majątkowy skarżącego w rozpoznawanej sprawie nie jest taki, aby skarżący spłacając istniejące zadłużenie, byłby pozbawiony możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. Strona posiada stały dochód w postaci emerytury. Łączne dochody rodziny wynoszą 3.132,59 zł netto, czyli 1044,20 zł netto na jedną osobę. Budżet domowy nie jest obciążony jakimiś nadzwyczajnymi wydatkami. Analiza tych wydatków wskazuje, że są one związane z codziennym życiem. Należy zauważyć, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r.

w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych

z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz.950) kryterium dochodowe, poniżej którego powstaje uprawnienie do korzystania z pomocy społecznej wynosi 351 zł.

Strona sama deklaruje, po opłaceniu wszystkich wydatków, spłatę należności wobec ZUS w wysokości do 200 zł miesięcznie.

Nie zachodzi również konieczność umorzenia składek ze względu na konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Skarżący otrzymuje świadczenie emerytalne, zatem choroba syna, na którą się powołuje nie ma wpływu na uzyskiwanie powyższych dochodów.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, organ nie naruszył art.28 ust.3a u.s.u.s. w zw.

z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej

z dnia 31 lipca 2003 r.

W odniesieniu do możliwości umorzenia składek w przypadku całkowitej nieściągalności, skarżący nie wskazał na jakąkolwiek z podstaw wymienionych w art. 28 ust.3 pkt 1-6 u.s.u.s. Trudno zatem odnieść się do zarzutu naruszenia art.28 ust. 2 u.s.u.s. Trafnie przy tym organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na to, iż wobec skarżącego nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne przesłanka umorzenia określona w art.28 ust.3 pkt 5 u.s.u.s. nie zachodzi.

Należy zauważyć, że umorzenie należności z tytułu składek czy odsetek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter tych należności oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, strona jest w stanie spłacać zadłużenie wobec Zakładu w układzie ratalnym, to podjęte – negatywne dla zobowiązanego rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne.

Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się, zdaniem Sądu, w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak

i prawa materialnego. Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia art.7, art. 9 k.p.a. poprzez niewyjaśnieni wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Organ zebrał niezbędny materiał dowodowy dla wyjaśnienia sprawy, a następnie w sposób prawidłowy go rozpatrzył, wskazując na zasadnicze motywy podjętego rozstrzygnięcia. Zarzut naruszenia art.9 k.p.a. w powyższym kontekście jest o tyle nieadekwatny, że wyraża on zasadę udzielanie stronie informacji.

Sąd nie ma kompetencji, aby wyznaczyć wysokość raty jaką skarżący może spłacać w układzie ratalnym ani też nakazać organowi, aby spłata należności składkowych następowała po wykonaniu ugody z zakładem gazowniczym.

Ponadto zgodnie z art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Tym samym Sąd nie może uwzględnić okoliczności podniesionych w piśmie procesowym z dnia 23 listopada 2009 r., które nie były też przedmiotem oceny przez organ.

Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, iż wniosek o umorzenie należności może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie przez Zakład. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak

w sentencji.

M. Łent L. Kleczkowski I. Najda – Ossowska