Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 356/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71a i 71b
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie sędzia WSA Honorata Łopianowska, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez P.sp. z o.o. (dalej "Skarżąca", "Spółka") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2018 r. w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy:

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku P.sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2016 r., którym objęto zaległości w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie należności głównej 10.390.385,00 zl plus odsetki.

Celem wyegzekwowania przedmiotowych należności, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] maja 2016 r. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności tj. P. sp. z o.o. Zawiadomienie doręczono zobowiązanej Spółce w dniu 3 czerwca 2016 r. oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 6 czerwca 2016 r.

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie, P.sp. z o.o. pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. poinformowała organ egzekucyjny, że jest dłużnikiem wobec P.sp. z o.o. z tytułu następujących wierzytelności:

- wierzytelność w kwocie 16.096.389.57 zł należności głównej z tytułu umowy pożyczki, której termin spłaty przypadał na dzień 22 kwietnia 2016 r.,

- wierzytelności w kwocie 7.000.000,01 zł należności głównej z tytułu umowy pożyczki, której termin spłaty przypada na dzień 18 lutego 2018 r.

Wskazano również, że powyższe wierzytelności będą uiszczane zgodnie z zawiadomieniem na wskazane przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. konto.

Pismem z dnia 22 wrzesnia 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności - P.sp. z o.o. w zakresie realizacji zajęcia wierzytelności pieniężnej dotyczącej P.sp. z o.o.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., działając na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec P.sp. z o.o. między innymi na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

W dniu 12 marca 2018 r. wpłynęło do organu egzekucyjnego pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z dnia 6 marca 2018 r. przy którym przekazano protokół z kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności z dnia [...] grudnia 2017 r. Z protokołu wynika, że od dnia [...] czerwca 2016 r. nie były wypłacane środki dla P.sp. z o.o., co znajduje potwierdzenie w zapisach na rachunku bankowym. Na dzień 31 października 2017 r. saldo należności przypadających dla P.sp. z o.o. wynosi 24.944.446,57 zł.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. określił wysokość nieprzekazanej wierzytelności zgodnie z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności P.sp. z o.o. w wysokości 9.909.620.10 zł plus odsetki naliczone na dzień [...] kwietnia 2018 r. w wysokości 1.572.507,40 plus dalsze odsetki liczone od [...] kwietnia 2018 r. od kwoty 9.909.620,10 zł do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, pomimo tego, że wierzytelność została przez niego uznana i jest wymagalna, stosuje się na mocy art. 91 u.p.e.a. odpowiednio przepisy zawarte w art. 71 b u.p.e.a. Przepis ten upoważnia organ egzekucyjny do ściągnięcia od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej, jeżeli dłużnik bezpodstawnie uchyla się od jej przekazania organowi egzekucyjnemu. Na gruncie przedmiotowej sprawy zastosowanie znalazł art. 71a § 9 u.p.e.a. U dłużnika zajętej wierzytelności przeprowadzono bowiem kontrolę w zakresie prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, z której wynika, że na dzień doręczenia zajęcia wierzytelności tj. [...] czerwca 2016 r. dłużnik zajętej wierzytelności miał do zapłaty na rzecz P.sp. z o.o. kwotę 23.096.389,57 zł z terminem płatności: 22 kwietnia 2016 r. kwota 16.096.689.57 zl oraz na dzień 18 lutego 2018 r. kwota 7.000.000.01 zl. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że od dnia otrzymania przedmiotowego zajęcia Skarżąca nie realizowała żadnych przelewów na rzecz P.sp. z o.o. Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie nie jest sporne, że dokonano zajęcia wymagalnej wierzytelności i została ona uznana przez dłużnika zajętej wierzytelności, który powinien zgromadzić środki pieniężne na pokrycie należności wynikającej z zajętej wierzytelności. Zatem brak płatności z tytułu zajętej wierzytelności należy potraktować jako uchylanie się od przekazania wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżąca, pismem z dnia 14 maja 2018 r. wniosła zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, poprzez stwierdzenie, że Spółka miała obowiązek spłaty pożyczek udzielonych jej przez P.Sp. z o.o. w 2016 r.. podczas gdy Spółka ma obowiązek spłaty ww. pożyczek wraz z odsetkami dopiero w terminie 31 grudnia 2020 r. (w odniesieniu do wierzytelności w kwocie 16.096.389,57 zł należności głównej) i 31 grudnia 2022 r. (w odniesieniu do wierzytelności w kwocie 7.000.000.00 zł należności głównej);

- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, poprzez ustalenie, że Spółka nie zastosowała się do obowiązków wynikających z zajęcia wierzytelności i bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, podczas gdy w sprawie Spółka nigdy nie uchylała się od przekazywania środków na rzecz Skarbu Państwa, ponieważ:

a) pożyczki udzielone Spółce przez głównego zobowiązanego tj. Spółkę P.Sp. z o.o. były i nadal są niewymagalne - termin spłaty wierzytelności wynikających z umów pożyczek przypada bowiem odpowiednio na dzień 31 grudnia 2020 r. i dzień 31 grudnia 2022 r.,

b) wobec braku wymagalności pożyczek P.sp. z o.o. nie mogła żądać spłaty ww. pożyczek, a zatem Spółka nie miała podstaw przekazać ww. środków na rachunek organu egzekucyjnego;

- naruszenie art. 71a § 9 u.p.e.a. poprzez uznanie, że Spółka bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności i że uchylanie się od przekazania ww. środków jest spowodowane okolicznością faktyczną (bez dokładnego określenia jaka jest to okoliczność), a więc organ egzekucyjny miał podstawy do określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności podczas gdy brak przekazania środków wynika z okoliczności braku wymagalności ww. wierzytelności, a więc jest okolicznością prawną, którą to okoliczność organ egzekucyjny miał obowiązek wziąć pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia;

- naruszenie art. 71 b u.p.e.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w sprawie, podczas gdy organ egzekucyjny nie miał podstaw do wydania ww. postanowienia, jako że postanowienie względem dłużnika zajętej wierzytelności może być wydane tylko w ramach postępowania egzekucyjnego toczącego się wobec głównego zobowiązanego tj. P.sp. z o.o., a w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne nie toczy się obecnie, ponieważ zostało ono umorzone postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. Tym samym zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci wydania zaskarżonego postanowienia jest możliwe jedynie po ponownym wszczęciu postępowania egzekucyjnego wobec P.sp. z o.o.;

- naruszenie art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia niezawierającego uzasadnienia faktycznego, co powoduje, że Spółka nie może poznać motywów działania organu egzekucyjnego, a w konsekwencji nie jest możliwe podjęcie rzeczowej polemiki ze stanowiskiem organu egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. rozpatrzył powyższe zażalenie i postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2018 r.

W uzasadneniu organ podał, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że strona skarżąca nie przekazała zajetej wierzytelności organowi egzekucyjnemu co zostało również potwierdzone w wyniku przeprowadzonej kontroli. Została zatem spełniona pierwsza z przesłanek warunkujacych byt postanowienia na podstawie 71a § 9 u.p.e.a. Sporne było natomiast czy to przekazanie miało charakter bezpodstawny.

Organ wskazał, że Skarżąca wskazała, że opisane wierzytelności nie są kwestionowane i będą uiszczane zgodnie z zawiadomieniem na wskazane konto. Natomiast w zażaleniu z dnia 14 maja 2018 r. pełnomocnik Spółki podniósł, że pożyczki udzielone przez zobowiązaną Spółkę były i nadal są niewymagalne - termin spłaty pożyczek przypada bowiem odpowiednio na dzień 31 grudnia 2020 r. i dzień 31grudnia 2022 r. Jako dowód przedstawiono aneksy do umowy pożyczek, sporządzone w dniu 27 czerwca 2016 r. oraz w dniu 2 lutego 2018 r. zmieniające datę ich spłaty. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że ww. aneksy zostały sporządzone już po dokonaniu przez organ egzekucyjny zajęcia innej wierzytelności w P.Sp. z .o.o., która odebrała zawiadomienie w dniu 6 czerwca 2016 r.

Wyjaśnienia wymaga fakt, że zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 89 § 1 i 2 u.p.e.a. z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej, dłużnik zajętej wierzytelności traci wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Z przepisu art. 67a § 1 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny zajmując wierzytelność wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego. Fakt zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego nie zmienia zatem charakteru stosunku prawnego między dłużnikiem zajętej wierzytelności a zobowiązanym, w którego miejsce wstępuje organ egzekucyjny (tak wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2007 r., I FSK 984/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2006 r., III SA/Wa 2216/05). Zakaz rozporządzania zajętą wierzytelnością w sposób oczywisty odnosi się do możliwości innego rozporządzania nią, czy też zmiany spłaty tej wierzytelności. Stanowisko to jest zgodne z poglądami wyrażanymi w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym podkreśla się, że wszelkie zmiany umowy, z której wynika zajęta wierzytelność, nie mogą wywierać żadnych skutków w odniesieniu do toczącego się postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 4 października 1996 r., SA/Gd 3296/95, LEX nr 28910: wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 września 2007 r., I SA/Ld 405/07, LEX nr 1010391).

Z uwagi na powyższe, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia, że uchylanie się przez Skarżącą od przekazania organowi zajętej kwoty wierzytelności było bezpodstawne, w rozumieniu art. 71a § 9 u.p.e.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, poprzez uznanie, że Spółka nie zastosowała się do obowiązków wynikających z zajęcia wierzytelności i bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, podczas gdy w sprawie Spółka nigdy nie uchylała się od przekazywania środków na rzecz Skarbu Państwa, ponieważ:

a) pożyczki udzielone Spółce przez głównego zobowiązanego tj. spółkę P.sp. z o.o. były i nadal są niewymagalne - termin spłaty wierzytelności wynikających z umów pożyczek przypada bowiem odpowiednio na dzień 31 grudnia 2020 r. i 31 grudnia 2022 r.

b) wobec braku wymagalności pożyczek P.sp. z o.o. nie mogła żądać spłaty ww. pożyczek, a zatem Spółka nie miała podstaw przekazać ww. środków na rachunek organu egzekucyjnego;

c) art. 89 § 1 i 2 w zw. z art. 67a u.p.e.a., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zakaz dysponowania zajętą wierzytelności obejmuje także zakaz odraczania terminu płatności wierzytelności, podczas gdy zmiany terminu płatności wierzytelności nie można zakwalifikować jako dysponowanie wierzytelnością;

- naruszenie art. 71a § 9 u.p.e.a. poprzez uznanie, że:

a) Spółka bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności P.sp. z o.o. i że uchylanie się od przekazania ww. środków jest spowodowane okolicznością faktyczną (bez dokładnego określenia jaka jest to okoliczność), a więc że organ egzekucyjny miał podstawy do określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności na podstawie ww. okoliczności faktycznej, podczas gdy brak przekazania środków wynika z okoliczności braku wymagalności ww. wierzytelności, a więc jest okolicznością prawną, którą to okoliczność organ egzekucyjny miał obowiązek wziąć pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia;

- naruszenie art. 71b u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia o wysokości nieprzekazanej wierzytelności, mimo iż w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne wobec P.Sp. z o.o. zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. i w czasie wydania postanowienia przez organ pierwszej i drugiej instancji postępowanie to nie było prowadzone;

- naruszenie art. 70 u.p.e.a. poprzez błędne naliczenie odsetek od kwoty 9.909.620,10 zł i wskazanie, że od ww. kwoty należało naliczyć odsetki podatkowe w wysokości 1.572.507.40 zł, podczas gdy zgodnie z art. 70 u.p.e.a. od kwoty głównej organ mógł naliczyć odsetki umowne, ewentualnie ustawowe, a nie odsetki podatkowe;

- naruszenie art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia niezawierającego uzasadnienia faktycznego i prawnego, co powoduje, że Spółka nie może poznać motywów działania organu nadzoru, a w konsekwencji nie jest możliwe podjęcie rzeczowej polemiki ze stanowiskiem organu drugiej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – zwaną dalej "p.p.s.a.").

Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia).

Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem zarzuty skargi są bezpodstawne.

Zdaniem Skarżącej w sprawie nie mogło dojść do uchylania się od przekazania środków na rzecz organu albowiem dopiero w momencie uzyskania przez daną wierzytelność przymiotu wymagalności, wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia, a w przypadku braku dobrowolnego spełnienia świadczenia, podjąć kroki prawne mające na celu przymusowe ściągnięcie wierzytelności (np. wytoczyć powództwo cywilne). Tymczasem "sporne" wierzytelności – mimo, że Spółka je uznaje - nie są wymagalne, na co wskazują postanowienia umów łączących strony, a w konsekwencji Skarżąca nie ma obowiązku zapłaty ww. pożyczek wraz z odsetkami (odpowiednio do dnia 31 grudnia 2020r. i do dnia 31 grudnia 2022r.).

W ocenie Sądu mimo, iż zaprezentowane stanowisko uznać należy – co do zasady – za prawidłowe, to jednak w realiach sprawy pozostaje ono w opozycji do ustaleń faktycznych i nie może odnieść zamierzonych skutków materialnopranych.

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości (przyznaje to sama Skarżąca), że Strona nie przekazała zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, co ma potwierdzenie, w szczególności, w wyniku przeprowadzonej kontroli.

Sąd przypomina, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku P.Sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].05.2016 r., którym objęto zaległości w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie należności głównej 10.390.385.00 zł wraz z odsetkami (tytuł wykonawczy został doręczony Spółce w dniu 20.05.2016 r.).

Celem wyegzekwowania przedmiotowych należności, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...].05.2016 r. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności tj. P.Sp. z o.o. Zawiadomienie doręczono zobowiązanej Spółce w dniu 03.06.2016 r. oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 06.06.2016r.

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie Skarżąca pismem z dnia 06.06.2016 r. poinformowała organ egzekucyjny, że jest dłużnikiem wobec P.Sp. z o.o. z tytułu następujących wierzytelności:

wierzytelność w kwocie 16.096.389.57 zł należności głównej z tytułu umowy pożyczki, której termin spłaty przypadał na dzień 22.04.2016 r. oraz

wierzytelności w kwocie 7.000.000.01 zł należności głównej z tytułu umowy pożyczki, której termin spłaty przypada na dzień 18.02.2018 r.

Wskazano również, że powyższe wierzytelności będą uiszczane zgodnie z zawiadomieniem na wskazane przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. konto.

Dalej Sąd zauważa, że pismem z dnia 22.09.2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności – tj. Skarżącej (P.Sp. z o.o.) w zakresie realizacji zajęcia wierzytelności pieniężnej dotyczącej P.Sp. z o.o.

Postanowieniem z dnia [...].12.2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. działając na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. umorzył zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności Skarżącej w wysokości 9.909.620.10 zł wraz z odsetkami - naliczone na dzień 19.04.2018 r. w wysokości 1.572.507.40 plus dalsze odsetki liczone od 19.04.2018 r. od kwoty 9.909.620.10 zł do dnia zapłaty.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, zasadnie uznano, że jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, pomimo tego, że wierzytelność została przez niego uznana i jest wymagalna, to zastosowanie ma art. 91 u.p.e.a. oraz odpowiednio przepisy zawarte w art. 71 b u.p.e.a., które to przepisy upoważniają organ egzekucyjny do ściągnięcia od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej, jeżeli dłużnik bezpodstawnie uchyla się od jej przekazania organowi egzekucyjnemu, przy czym w świetle przedstawionego stanu faktycznego miał zastosowanie art. 7la § 9 u.p.e.a.

U dłużnika zajętej wierzytelności przeprowadzono bowiem kontrolę w zakresie prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, z której wynika, że na dzień doręczenia zajęcia wierzytelności tj. 06.06.2016 r. dłużnik zajętej wierzytelności miał do zapłaty na rzecz P.Sp. z o.o. kwotę 23.096.389.57 zł z terminem płatności: 22.04.2016 r. kwota 16.096.689.57 zł oraz na dzień 18.02.2018 r. kwota 7.000.000.01 zł.

Skoro zatem w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że Skarżąca nie realizowała żadnych przelewów na rzecz P.Sp. z o.o., a jednocześnie nie jest sporne, że dokonano zajęcia wymagalnej wierzytelności i została ona uznana przez dłużnika zajętej wierzytelności, który powinien zgromadzić środki pieniężne na pokrycie należności wynikającej z zajętej wierzytelności, to tym samym brak płatności z tytułu zajętej wierzytelności należało potraktować, jak przyjęły organy, jako uchylanie się od przekazania wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

Powyższego stanowiska nie może zmienić podnoszona tak w zażaleniu z dnia 14.05.2018 r., jak i w skardze z dnia 11.01.2019 r. okoliczność, że pożyczki udzielone przez Zobowiązaną Spółkę zostały "aneksowane" w ten sposób, że z Aneksów do umowy pożyczek, sporządzonych odpowiednio w dniu 27.06.2016 r. oraz w dniu 02.02.2018 r. wynika, iż zmieniono daty ich spłaty (odpowiednio na dzień 31.12.2020 r. i dzień 31.12.2022 r.), co zdaniem Skarżącej powoduje, że przedmiotowe pożyczki były i nadal są niewymagalne.

Sąd także i w tym przypadku zauważa, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, że ww. aneksy zostały sporządzone już po dokonaniu przez organ egzekucyjny zajęcia innej wierzytelności w P.Sp. z .o.o., która odebrała zawiadomienie w dniu 06.06.2016 r.

Tymczasem zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 89 § 1 i 2 u.p.e.a., z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej, dłużnik zajętej wierzytelności traci wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

Z przepisu art. 67a § 1 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny zajmując wierzytelność wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego. Fakt zajęcia zatem wierzytelności lub innego prawa majątkowego nie zmienia charakteru stosunku prawnego między dłużnikiem zajętej wierzytelności a zobowiązanym, w którego miejsce wstępuje organ egzekucyjny (por. dla przykładu wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2007r., sygn. akt I FSK 984/06). Zakaz rozporządzania zajętą wierzytelnością w sposób oczywisty odnosi się do możliwości innego rozporządzania nią, czy też zmiany spłaty tej wierzytelności.

Stanowisko powyższe jest zgodne z poglądami wyrażanymi w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym podkreśla się, że wszelkie zmiany umowy, z której wynika zajęta wierzytelność, nie mogą wywierać żadnych skutków w odniesieniu do toczącego się postępowania egzekucyjnego.

Reasumując dotychczasowe ustalenia i rozważania, w ocenie Sądu, z przyczyn wskazanych wyżej, zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. że Spółka nie zastosowała się do obowiązków wynikających z zajęcia wierzytelności i bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, podczas gdy w sprawie Spółka nigdy nie uchylała się od przekazywania środków na rzecz Skarbu Państwa, ponieważ pożyczki udzielone Spółce przez głównego zobowiązanego tj. spółkę P.Sp. z o.o. były i nadal są niewymagalne oraz naruszenia art. 89 § 1 i 2 w zw. z art. 67a u.p.e.a., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zakaz dysponowania zajętą wierzytelności obejmuje także zakaz odraczania terminu płatności wierzytelności, podczas gdy zmiany terminu płatności wierzytelności nie można zakwalifikować jako dysponowanie wierzytelnością oraz powiązany z tymi przepisami zarzut naruszenia art. 7la § 9 u.p.e.a. poprzez uznanie, że Spółka bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności P.Sp. z o.o. - są chybione.

Podobnie, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 71 b u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia o wysokości nieprzekazanej wierzytelności, mimo iż w sprawie postępowanie egzekucyjne wobec P.Sp. z o.o. zostało umorzone postanowieniem z dnia [...].12.2017 r. i w czasie wydania postanowienia przez organ I i II instancji postępowanie to nie było prowadzone.

Z akt sprawy wynika bowiem, że postanowieniem z dnia [...].08.2018 r. nr [...], DIAS w W. stwierdził z urzędu nieważność postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...].12.2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec P.Sp. z o.o.

Następnie, w wyniku ponownego rozpatrzenie tejże sprawy (na wskutek wniosku Skarżącej) DIAS w W. wydał postanowienie z dnia [...].11.2018 r. nr [...]., którym utrzymał w mocy ww. postanowienie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, które jest postanowieniem to ostatecznym. W konsekwencji, z uwagi na ww. rozstrzygnięcia, postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...].12.2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec P.Sp. z o.o. zostało zatem wyeliminowane z obrotu prawnego.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 70 u.p.e.a. poprzez błędne naliczenie odsetek, podczas gdy zdaniem Skarżącej, zgodnie z przywołanym przepisem, organ mógł od kwoty głównej naliczyć odsetki umowne bądź ewentualnie ustawowe, Sąd wskazuje, że art. 70 u.p.e.a. nie określa konkretnego rodzaju odsetek, które powinny zostać naliczone, gdyż stawka oraz rodzaj odsetek uzależniony jest każdorazowo od rodzaju dochodzonych należności w konkretnym postępowaniu egzekucyjnym, co zdaje się akceptować także Skarżący, podkreślając w skardze, że "(...) ww. przepis nie wskazuje rodzaju odsetek, które powinny być naliczane przez organ egzekucyjny."

Ponieważ zatem w rozstrzyganej sprawie chodzi o należności z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług Spółki P.Sp. z o.o. i - jak zaznaczono to w tytule wykonawczym z dnia [...].05.2016 r. nr [...] - od zaległości tych należało obliczać odsetki za zwłokę wg stawki 8%, tj. jak "odsetki podatkowe", a więc jak przyjęły to Organy, a nie odsetki umowne/ustawowe od kwoty należności głównej.

W świetle przedstawionych ustaleń faktycznych oraz dokonanych rozważań, ponieważ zarzuty skargi są bezpodstawne, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. obowiązany był skargę oddalić.