Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 42/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze

SENTENCJA

Dnia 21 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie : Sędzia NSA Ewa Markiewicz, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant referent - stażysta Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi H. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz H. N. kwotę [...] z tytułu zwrotu wpisu od skargi; 3. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.– po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez H. N. od decyzji Nr [...] z dnia [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. przez Dyrektora Wydziału Geodezji, Katastru i Inwentaryzacji Urzędu Miasta Ł. w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości w oparciu o przedłożoną mapę sytuacyjną do celów prawnych z projektem podziału nieruchomości położonych przy ul. A, w tym między innymi podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej Kw [...], oznaczonej jako działka nr 481/3 – utrzymało w mocy zaskarżona decyzję.

W uzasadnieniu swej decyzji organ administracji II instancji wskazał, iż decyzją Nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. z urzędu, w oparciu o przedłożoną mapę sytuacyjną do celów prawnych z projektem podziału dla nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy A zatwierdził między innymi podział działki Nr 481/3, uregulowanej w księdze wieczystej Kw [...], w wyniku którego to podziału powstałyby działki o numerach: 481/22, 481/23, 481/24, 481/25, 481/26.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła w dniu 17 września 2001 roku H. N. będąca właścicielka nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy A 21, zarzucając organowi I instancji błędne oznaczenie jej działki jako "nr 481/3" w sytuacji, gdy działka ta powinno być oznaczona jako "nr 481/1", gdyż taki numer został wpisany na mapie sytuacyjnej do celów prawnych, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] pod nr [...] i przedmiotowa nieruchomość jest wpisana jako działka nr 481/2 o powierzchni 566 metrów kwadratowych. Odwołująca się podniosła, iż od [...] nie została jej doręczona jakakolwiek decyzja o zmianie numeracji działek, a zatem jeśli wydzielono działkę nr 481/3, to stało się to z rażącym naruszeniem prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, z tego powodu, iż w wyniku badania hipotecznego księgi wieczystej Kw [...] przeprowadzonego w dniu [...] ustalono, iż w owej księdze uregulowane są dwie działki; jedna o numerze 481/3, będąca drogą ulicy A, oraz działka oznaczona numerem 488/1, na której wzniesiony jest dom mieszkalny. W przedmiotowej księdze wieczystej jako właścicielka obu działek wpisana jest H. N. Ponadto organ administracji ustalił na podstawie wypisu z rejestru gruntów sporządzonego w dniu [...], iż działka nr 481/3 o powierzchni 954 metrów kwadratowych, to droga ulicy A, której właścicielką jest H. N., a władającym Delegatura Urzędu Miasta Ł. dla Dzielnicy Ł. – B. Natomiast na podstawie wypisu z ewidencji gruntów sporządzonego w dniu [...] organ ustalił ponadto, że H. N. jest właścicielką działki nr 488/1 o powierzchni 1555 metrów kwadratowych, położonej w Ł. przy ul. A 21, uregulowanej również w księdze wieczystej Kw [...].

Dalej organ wskazał, iż gdyby skarżąca nie zgadzała się z takim oznaczeniem działek dodatkowe informacje może uzyskać co do oznaczeń działek i ich wpisu do dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości położonych przy ulicy A organ I instancji wydał zgodnie z przepisami art. 95 ust. 1, art. 96 ust. 1, oraz art. 97 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 roku, Nr 46, poz. 545 ze zm.) i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Lasu [...] zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...](Dz. Urzęd. Woj. [...]Nr[...], poz. [...]) oraz wydaną decyzją nr [...] z dnia [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na modernizacji ulicy A na odcinku od ulicy B do ulicy C w Ł. wraz z budową kanału deszczowego i odwodnienia.

W dniu 7 stycznia 2002 roku skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wywiodła H. N. wnosząc o uchylenie tejże decyzji w całości ze względu na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenia przepisów postępowania skarżąca dopatrzyła się w tym, iż zarówno organ odwoławczy, jak i organ l instancji, wbrew dyspozycji art. 77 k.p.a. nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego. Ponadto naruszony został przepis art. 80 k.p.a. gdyż badając stan taktyczny i prawny nieruchomości, a w szczególności prawidłowość wydzielenia działek geodezyjnych wchodzących w skład przedmiotowej nieruchomości, organy nie wzięły pod uwagę całokształtu materiału dowodowego, opierając się na niektórych tylko dokumentach, nie wyjaśniając przy tym wątpliwości wynikających z innych dokumentów, między innymi z mapy sytuacyjnej do celów prawnych, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...], pod nr [...]. W ocenie skarżącej naruszony został również przepis art. 81 k.p.a., bowiem stronie postępowania nie zapewniono możności wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zaś udział skarżącej w postępowaniu prowadzonym w I instancji ograniczył się do odebrania wydanej przez Prezydenta Miasta Ł. decyzji.

Zasady procedury administracyjnej zostały naruszone także w ten sposób, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się w zaskarżonej decyzji tylko do niektórych zarzutów podniesionych w odwołaniu, przemilczając te zarzuty i wątpliwości, których wyjaśnienie mogłoby spowodować wydanie decyzji odmiennej od decyzji organu I instancji. W ocenie skarżącej niedopuszczalny jest brak rzetelnego i wnikliwego rozpatrzenia podniesionych przez stronę argumentów i ograniczenie się przez organ jedynie do zamieszczenia w uzasadnieniu decyzji pouczenia o możliwości uzyskania informacji odnośnie stanu faktycznego nieruchomości w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. Skarżąca podniosła, iż wyjaśnienie wątpliwości związanych z prowadzonym postępowaniem jest obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie, nie zaś strony.

Ponadto skarżąca wskazała, iż wobec przedmiotowej nieruchomości prowadzone są odrębne postępowania sądowe i administracyjne, których przedmiot rozstrzygnięcia uznaje za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 par. 1 pkt 4 k.p.a., co uzasadnia zawieszenie niniejszego postępowania administracyjnego. Przedmiotem jednego z tych postępowań są zapisy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a zgodnie z art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu przestrzennego.

Ponadto skarżąca podniosła, iż naruszone zostały również przepisy art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, które wymagają, aby dokonanie podziału nieruchomości było poprzedzone wydaniem przez prezydenta miasta postanowienia opiniującego zgodność proponowanego podziału z ustaleniami miejscowego planu oraz przepisami szczególnymi. Postanowienie takie nie zostało doręczone stronie, a zatem w sposób rażący ograniczone zostały jej prawa, wyrażające się między innymi w możliwości zakwestionowania, w drodze zażalenia zgodności planowanego podziału z zapisami miejscowego planu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie wywodząc tak jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. (art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.))Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie: p.s.a.) (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie zaś z art. 145 par. 1 ust.1 p.s.a. decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd administracyjny stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze przytoczone poniżej naruszenia prawa zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą należało uchylić.

Źródłem uregulowań miarodajnych dla oceny prawidłowości działań organów administracji w sprawie podziału nieruchomości są przepisy art. 92 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000 roku, Nr 46, poz. 543 ze zm.). Organy administracji ferując decyzje w niniejszej sprawie dokonały zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości stosownie do treści art. 96 i art. 97 przytoczonej powyżej ustawy. Wskazać jednak wypada, iż nie w każdej sytuacji podziału nieruchomości jest to pierwszy etap postępowania administracyjnego.

Ocena zasadności wniosku inicjującego postępowanie w sprawie podziału nieruchomości winna najpierw odbyć się na gruncie przepisu art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000 roku, Nr 46, poz. 543 ze zm.) Przywołany powyżej przepis w ust 1 i 2 stanowi, iż jeżeli obowiązuje w gminie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego to podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli ów podział jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Tak więc fundamentalną kwestią pozostaje ocena owych postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które odnoszą się do jednostki, w obrębie której znajduje się nieruchomość skarżącej. Jest to zasadniczy element postępowania zmierzającego do podziału nieruchomości.

Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Taką opinię wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 93 ust. 4 i 5 przywołanej powyżej ustawy). Z konieczności uzyskania owej opinii ustawa zwalnia, gdy brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w jednej z sytuacji, enumeratywnie wymienionej w przepisie art. 95 wskazanej wyżej ustawy.

W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości – na co zresztą powołuje się organ – iż dla jednostki, w obrębie której znajduje się nieruchomość skarżącej, uchwalony został i obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego. Tak więc, z tego punktu widzenia, podział nieruchomości winien zostać poprzedzony uzyskaniem stosownej opinii prezydenta miasta o zgodności proponowanego podziału z planem miejscowym i przepisami szczegółowymi. Ponadto żadna z sytuacji opisanych w przepisie art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zresztą organy administracji nie powoływały się w wydanych decyzjach na istnienie którejkolwiek z okoliczności pozwalających zrezygnować z uzyskania opinii prezydenta miasta o zgodności proponowanego podziału z planem miejscowym i przepisami szczegółowymi.

Jeśli w takiej sytuacji weźmie się pod uwagę, iż organy wydając decyzje w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości, zaniechały uzyskania opinii prezydenta miasta w kwestii zgodności proponowanego podziału z planem miejscowym i przepisami szczegółowymi, to jest to stwierdzenie wystarczającego naruszenia prawa, które uniemożliwia pozostawienie takich decyzji w obrocie prawnym.

Pominięcie tak istotnego elementu postępowania w przedmiocie podziału nieruchomości sprawia, iż konieczne jest powtórzenie przez organ przeprowadzonego dotychczas postępowania, z uwzględnieniem tych jego elementów, które dotychczas były zaniechane. Tym samym zbędne jest szczegółowe analizowanie poprawności działań organów. Na jedną kwestię należy jednak zwrócić uwagę.

Otóż skarżąca podnosiła w toku postępowania administracyjnego rozbieżności w numeracji działek składających się na należącą do niej nieruchomość. Nie przesądzając istnienia owej rozbieżności trzeba wskazać, iż nie jest dopuszczalne, aby podniesionych przez stronę wątpliwości organ nie rozważył oceniając materiał dowodowy zgromadzony w toku przeprowadzonego postępowania. Zaniechania mające miejsce w tym zakresie skutkują naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Nie można bowiem powiedzieć, iż w toku postępowania administracyjnego organ stosując się do kodeksowej zasady prawdy obiektywnej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy. Podobnie ocena okoliczności istotnych z punktu widzenia podziału nieruchomości nie została dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Ponadto rację ma skarżąca, gdy podnosi, iż odesłanie w toku postępowania administracyjnego do innej instytucji, w celu wyjaśnienia ewentualnych rozbieżności w numeracji działek, nie jest działaniem organu administracji publicznej, które znane byłoby kodeksowi postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku uchylając zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą.

O zasądzeniu na rzecz skarżącej kwoty z tytułu wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 97 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w związku z art. 55 par. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).

Jednocześnie z uwagi na uchylenie zaskarżonej decyzji konieczne stało się stwierdzenie, iż decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (art. 152 p.s.a.).