Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 414/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2011 r. sprawy ze skargi L. A. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych; - oddala skargę -


UZASADNIENIE

L. A.(zwany dalej: skarżącym) pismem z [...] lipca 2010 r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek, powołując się na trudną sytuację materialną i życiową.

ZUS decyzją z [...] września 2010 r. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1, ust. 3a, ust. 3b i art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.; zwanej dalej: u.s.u.s.), odmówił skarżącemu umorzenia należności na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusza Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

W dniu [..] października 2010 r. do Zakładu wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności. Skarżący we wniosku podniósł brak przeprowadzenia przez organ rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. Zdaniem skarżącego uznanie administracyjne nie ma charakteru dowolnego, nie powinno i nie może oznaczać dowolności. W ocenie skarżącego przedstawione do wniosku o umorzenie dowody, problemy zdrowotne i niskie wpływy z egzekucji z renty świadczą o jego ciężkiej sytuacji materialnej. Podkreślił, że gdyby sytuacja materialna nie była trudna to egzekucja nie obejmowałaby jedynie renty. Zarzucił przyjęcie błędnego stanowiska w kwestii rozłożenia ciężaru dowodu w postępowaniu administracyjnym. Powołując się na zasadę prawdy obiektywnej stwierdził, że organ jest zobowiązany do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Organ powinien podjąć wszelkie kroki zmierzające do dokładnego ustalenia podstaw faktycznych nie ograniczając się jedynie do przerzucania ciężaru dowodowego na stronę. Ponadto w decyzji nie zostały podane konkretne powody, które przesądziły o odmowie umorzenia zaległości, ZUS nie wyszedł z inicjatywą umorzenia należności w części, nie wskazał również w jakiej części wniosek może zostać uwzględniony. Zdaniem skarżącgo wątpliwości budzą różnice stanu zaległości podawane przez ZUS w decyzji z [...] maja 2005 r. oraz z [...] września 2010 r. oraz w rozliczeniu konta z [...] marca 2010 r. Ma to znaczenie przy ocenie faktu czy egzekucja jest skuteczna i czy występuje ściągalność składek. Skarżący podkreślił, że egzekucja trwa od ponad 5 lat, wyegzekwowana kwota to ok. [...] zł. Gdyby nie było tak wysokich kosztów egzekucji i odsetek, należność główna uległaby zaspokojeniu. W ocenie skarżącego nie do zaakceptowania są również argumenty, że fakt nie uzyskiwania dochodów nie może zostać uwzględniony, gdyż obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne wynika wprost z przepisów ustawy i jest niezależny od dochodów oraz, że ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie stanowi przesłanki do umorzenia. Ustawodawca po to utworzył instytucję umorzenia należności z tytułu składek, aby osoba jeżeli znajdzie się w trudnej sytuacji materialnej mogła z niego skorzystać. Skarżący wskazał, że dochód przypadający na członka rodziny i sytuacja materialna jest trudna do określenia, ponieważ mieszka sam, a dzieci przebywają wraz z matką i nie jest w stanie partycypować w utrzymaniu dzieci ze względu na pogarszający się stan zdrowia. Matka jego dzieci A. K. korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej w N. a ponadto mieszkanie w którym mieszka z dziećmi zostało sprzedane na licytacji w postępowaniu egzekucyjnym, a on nie ma środków, aby zapewnić odpowiedni lokal zastępczy. Skarżący do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dołączył: wezwania do zapłaty kosztów postępowania sądowego, potwierdzenia wpłaty, pismo Zakładu do Komornika Sądowego w sprawie podjęcia postępowania egzekucyjnego, wezwanie z firmy K. S.A. do spłaty pożyczki, wydruk - stany należności, postanowienie Sądu Rejonowego z [...] czerwca 2010 r. o przysądzeniu własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, decyzję Burmistrza Miasta N.. o przyznaniu zasiłku rodzinnego na dzieci.

ZUS po rozpoznaniu wniosku decyzją z [...] grudnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] z [...] września 2010 r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust 1 i 2 u.s.u.s. – należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Organ wyjaśnił, że interpretację całkowitej nieściągalności ustawodawca zawarł w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ZUS podkreślił, że całkowita nieściągalność zachodzi, gdy: dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze; nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa; nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Mając na uwadze powyższe oraz ponowne ustalenia dotyczące skuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ stwierdził, że w sytuacji skarżącego nie zachodzą przesłanki nieściągalności. ZUS podkreślił, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w N. prowadzi skuteczną egzekucję ze świadczenia rentowego. Wyjaśnił także, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, w szczególności w przypadkach opisanych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365; zwanego dalej: rozporządzeniem z 31 lipca 2003 r.).

Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nie korzystał i obecnie nie korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Skarżący nie jest również zarejestrowany jako osoba bezrobotna lub poszukująca pracy w Powiatowym Urzędzie Pracy w Nwidnieje jedynie w ewidencji osób bezrobotnych za okres od [...] sierpnia 1991 r. do [...] października 1996 r.

Ustosunkowując się do argumentacji przedstawionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie ZUS nie zgodził się z przedstawionymi zarzutami co do prowadzonego postępowania administracyjnego. Zdaniem ZUS postępowanie administracyjne było przeprowadzone wnikliwie, a materiał dowodowy został zebrany rzetelnie. Zakład postępował również zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Na każdym etapie postępowania na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego skarżący był informowany o prawie dostępu do akt, składania dowodów do sprawy. Organ podkreślił, że pismem z [...] lipca 2010 r. skarżący został zobowiązany do przedstawienia wymaganych przy ubieganiu się o umorzenie dokumentów. W dołączonym do pisma wykazie dokumentów zostały określone wymagane dokumenty, które brane są pod uwagę przy podejmowaniu decyzji w sprawie umorzenia. Zdaniem organu skarżący był świadomy jakie fakty i okoliczności są brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji oraz jakie dowody są do tego procesu niezbędne. Ponadto podkreślił, że Zakład nie tylko wykorzystał przedstawiony przez skarżącego materiał dowodowy, ale również sam przeprowadził niezbędne ustalenia. W toku postępowania uzyskano szereg informacji ze Starostwa Powiatowego w N. Wydziału Komunikacji, Wydziału Geodezji, Urzędu Gminy w Z., Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. oraz Powiatowego Urzędu Pracy w N. Dokonane ustalenia pozwoliły na zebranie kompletnego materiału i wnikliwe jego rozpatrzenie. Organ stwierdził, że z pewnością nie ograniczono się do przerzucenia ciężaru dowodowego na stronę. Gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy stanowiła materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym.

Zdaniem ZUS niezasadny jest zarzut braku wyjścia z inicjatywą organu odnośnie umorzenia części zaległości. Zarówno przy umorzeniu całości zaległości, jak też jej części, muszą być spełnione te same określone w art. 28 u.s.u.s. oraz rozporządzeniu z 31 lipca 2003 r. przesłanki. Brak podstaw do umorzenia zadłużenia w całości uniemożliwia również częściowe umorzenie zaległości. ZUS nie zgodził się z argumentem, że egzekucja prowadzona przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w N. jest nieskuteczna. Potrącenia miesięczne ze świadczenia rentowego na rzecz Komornika wynoszą miesięcznie [...] zł. Wpływy z egzekucji są systematyczne i stałe. Ponadto organ podkreślił, że koszty egzekucji i wysokość odsetek jest uregulowana przez ustawodawcę i ZUS nie ma wpływu na ich wysokość.

Odnosząc się do przywołanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy różnic w decyzjach określających wysokość zadłużenia wobec ZUS, organ stwierdził, że w każdym z rozliczeń uwzględniono stan faktyczny aktualny na dzień wykonania danego rozliczenia. Pomiędzy rozliczeniem z [...] marca 2010 r. a kwotami ujętymi w decyzji z [...] września 2010 r. na konto płatnika składek Komornik Sądowy przekazał kwotę w wysokości [...] zł.

Zdanim organu poruszane we wniosku problemy finansowe ponownie nie znalazły odzwierciedlenia w dostarczonym materiale dowodowym. Stwierdzenie, że trudno jest skarżącemu określić dochód przypadający na członka rodziny nie znajduje potwierdzenia, ponieważ jak skarżący sam określił mieszka on sam. Dziećmi natomiast zajmuje się ich matka. Z pewnością łatwe do określenia są miesięczne dochody i wydatki, które przy wydawaniu decyzji w sprawie Zakład bierze pod uwagę. Ponadto to, że A. K. korzysta z pomocy społecznej i zostało zlicytowane mieszkanie w którym przebywa, nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Przedstawiona sytuacja nie dotyczy bowiem bezpośrednio skarżącego. Świadczy natomiast o trudnej sytuacji materialnej A. K. Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. za rodzinę uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące ze zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające ze zobowiązanym w faktycznym związku. Z uwagi na powyższe, zdaniem organu, przytoczone przez skarżącego argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Dostarczone dowody świadczące o nieposiadaniu samochodu marki [...] ZUS uznał za udowodnione, jednak okoliczność ta nie przemawia za umorzeniem należności.

ZUS podkreślił, że nie kwestionuje istnienia problemów finansowych oraz zdrowotnych. Jednak przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie umorzenia okoliczności dotyczące sytuacji materialnej ponownie nie zostały przez skarżącego udowodnione.

W skardze na powyższą decyzję z 14 grudnia 2010 r. skarżący wniósł o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji jako naruszających prawo oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;

- stwierdzenie nieważnosci ww. decyzji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, co miało istotny wpływ na rostrzygnięcie sprawy.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w zw. z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r., poprzez niewłaściwe zastosowanie powołanej normy prawnej, przejawiającej się całkowicie bezpodstawnym przyjęciu przez ZUS, że opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawiłoby go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2. art. 2a ust. 1 u.s.u.s. w zw. z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w zw. z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. poprzez dopuszczenie możliwości nierównego traktowania płatników składek na ubezpieczenie społeczne przy jego wykładni i stosowaniu;

3. art. 28 ust. 3 u.s.u.s., w zw. z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. poprzez ich niewłaściwą wykładnię;

4. art. 28 ust. 3 u.s.u.s., w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. poprzez niezastosowanie go w procesie stosowania prawa przez ZUS, pomimo przedstawienia dokumentacji medycznej oraz

5. przepisów postępowania administracyjnego w zw. z art. 123 u.s.u.s., a przede wszystkim art. 6 – 9, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.;

6. w związku z czym naruszono także wiele norm konstytucyjnych, przede wszystkim art. 2, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 18 Konstytucji RP poprzez nie uwzględnieni ich w procesie stosowania prawa, co narusza także cel i zasady ubezpieczenia społecznego.

W uzasadnieniu skargi skarżący szeroko przytoczył argumentację zbieżną z tą jaka została opisana we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę ZUS w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. – należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Według ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

- dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

- nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

- nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

- wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

- naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

- jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być przy tym w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (ust. 3a).

Zgodnie natomiast z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, iż decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia zaległości wobec ZUS ma charakter uznaniowy a to oznacza, że nie może być ona całkowicie dowolna. System kontroli takiej decyzji przez sąd sprowadza się wyłącznie do kontroli jej legalności, a więc sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, bowiem jest to wyłączna kompetencja organu. Kontrola sądu obejmuje wyłącznie zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tj. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy oraz rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 listopada 2007 r., V SA/Wa 1876/07, lex nr 484969; wyrok WSA w Gdańsku z 10 lutego 2009 r.). Organ działa przy tym na zasadzie art. 7 k.p.a. i zobowiązany jest do dokonania wyczerpujących ustaleń faktycznych w sprawie, jednakże nie zwalnia to samej strony z wykazywania odpowiedniej inicjatywy dowodowej, szczególnie w zakresie okoliczności faktycznych działających na jej korzyść (mogących się przyczynić do podjęcia decyzji o umorzeniu zaległości). W omawianej sprawie dokonując kontroli legalności decyzji Sąd stwierdził, że organ zadziałał prawidłowo.

Odnosząc się do przesłanek umorzenia należności wymienionych w art. 28 ust. 1 i 3 u.s.u.s. wskazać należy, że organ trafnie uznał, że sytuacja skarżącego nie obejmuje żadnej z nich. Przede wszystkim przesądza o tym skutecznie prowadzona egzekucja, w wyniku której następuje systematyczna spłata zadłużenia choć w różnych wysokościach (maksymalna kwota to ok. [...] zł – k. 48 akt adm.). W związku z czym organ egzekucyjny nie stwierdził nieściągalności zobowiązań objętych postępowaniem egzekucyjnym, co przesądza o braku podstaw do przyjęcia występowania po stronie skarżącego przesłanki całkowitej nieściągalności, określonej w art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s.

Zdaniem Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że w sprawie nie zostały również spełnione przesłanki określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. Jeżeli chodzi o przesłankę z pkt 1 tj. opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. To należy mieć na uwadze, że zgodnie z ust. 2 tegoż rozporządzenia – za rodzinę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku. Tymczasem – jak trafnie argumentuje organ – matka dzieci skarżącego A. K. osoba obecnie obca dla skarżącego nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa (z postanowienia Sądu Rejonowego w N. z [...] czerwca 2010 r. sygn. akt [...] wynika, że zamieszkuje z A. K. - k. 85 akt adm.). Tak więc podnoszone przez skarżącego okoliczności, że jej mieszkanie zostało zlicytowane nie dotyczą skarżącego, tym samym nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Ponadto podkreślić należy, że aby organ mógł zastosować instytucję umorzenia, wnioskujący powinien dokładnie, rzetelnie i wiarygodnie przedstawić swoją sytuację materialną i życiową. Tymczasem – pomimo podnoszonych zarzutów w skardze – ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji nie wynika aby skarżący taką rzetelną i pełną sytuację przedstawił. Skarżący nie przedstawił bowiem konkretnych wyliczeń dotyczących swoich wydatków, a także ewentualnych wydatków związanych z pomocą dzieciom. Poza tym skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oświadczył, że nie partycypuje w utrzymaniu dzieci, a wydatków związanych z wychowaniem nie określił, poprzestając na stwierdzeniu, że to, iż ich wychowanie kosztuje nie wymaga dowodu. Ponadto o tym, że skarżący nie przedstawił swojej sytuacji finansowej rzetelnie i wiarygodnie świadczy to, że pomimo twierdzeń skarżącego, iż spłaty zaległych należności jest zaspokojona jedynie ze świadczenia rentowego w wysokości [...] zł., organ egzekucyjny skutecznie egzekwuje kwoty na poczet zaległych składek nawet rzędu [...] zł, co wynika m.in. z komputerowego dokumentu wpłat (p. k. 48 akt adm.).

Wszystkie przedstawione okoliczności, a także to, że skarżący dysponuje stałą kwotą dochodu w postaci świadczenia rentowego ([...] zł po potrąceniach) powodują, że organ trafnie uznał, że wobec skarżącego nie zachodzą przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. Z tego samego powodu (uzyskiwania stałego dochodu) wobec skarżącego nie zachodzą przesłanki § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. Ponadto w sprawie nie ma zastosowania § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r., ponieważ w skarżący nie przedłożył dokumentów świadczących o poniesieniu strat materialnych w wyniku innego zdarzenia, które pozbawiłoby możliwości prowadzenia działalności.

W związku z powyższym Sąd uznał, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał okoliczności, które świadczą o tym, że odmawiając umorzenia składek, nie przekroczono granic swobodnego uznania. W ocenie Sądu organ odwoławczy, nie naruszył zasad prowadzenia postępowania w tym art. 7, art. 8 i art. 75 § 1 k.p.a. Stosownie do tych przepisów organ podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, a także nie naruszył obowiązku prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Organ nie naruszył także przepisu art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W sprawie wbrew zarzutom skargi nie naruszono przepisów Konstytucji RP.

Reasumując należy stwierdzić, iż umorzenie zaległych składek jest zastrzeżone jedynie dla sytuacji wyjątkowych, szczegółowo określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Nadto decyzja, o której stanowi art. 28 ust. 1 u.s.u.s., ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, w oparciu o art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) a contrario, że w niniejszej sprawie nie miało miejsce naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz nie zaistniały przesłanki skutkujące stwierdzeniem jego nieważności, bądź stwierdzeniem wydania z naruszeniem prawa, na mocy art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskaniu nowych istotnych dowodów z których wynikać będzie pogorszenie sytuacji finansowej skarżącego, może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności, gdyż wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.