Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 288/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 par 1, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 145 par 1 pkt 1 lit c, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz-Kunicka (spr.) Protokolant Paulina Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A w R. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz A w R. kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...]Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. stwierdził u M.G. chorobę zawodową - przewlekłe zapalenie wątroby typu "B" - z poz. 26/1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115), zwanego dalej rozporządzeniem.

Następnie w wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez Zespół Opieki Zdrowotnej w R. od powyższej decyzji, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...]r., nr [...]utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 1371/06, w wyniku rozpoznania skargi od powyższej decyzji, uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r.

W konsekwencji powyższego, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...]r., nr [...] i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując konieczność wykonania wytycznych zawartych w wyżej wymienionym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W., stwierdził chorobę zawodową u M. G.. W uzasadnieniu przedstawił sprawozdanie z dotychczasowego postępowania, a następnie przytoczył ustalenia zawarte w orzeczeniu lekarskim Konsultanta Wojewódzkiego w Dziedzinie Chorób Zakaźnych i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione obydwie przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, tj. wystąpienie czynnika szkodliwego w miejscu pracy, oraz rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych.

W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia Zespół Opieki Zdrowotnej w R. – wniósł o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że oprócz wskazania przesłanek będących podstawą stwierdzenia, że schorzenie można zakwalifikować jako chorobę zawodową, konieczne jest ustalenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby a warunkami pracy, co zostało wyraźnie podkreślone przez WSA w Gliwicach, w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lipca 2007 r. Skarżący podniósł, że błędne było twierdzenie Wojewódzkiego Konsultanta, na którym organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie, iż brak danych co do obecności przeciwciał anty-HBs u wnioskodawczyni, uzasadnia twierdzenie, iż do zakażenia mogło dojść pomimo przeprowadzonych szczepień. Wskazał, że nie przeprowadza się badań mających na celu ustalenie skuteczności szczepienia, ponieważ szczepionki są opracowywane w ten sposób, aby wykonanie szczepień wg zaleconego schematu zapewniało pełną efektywność. Ponadto zarzucił, że organ I instancji przy rozpoznaniu sprawy nie zastosował się do szczegółowych zaleceń wyrażonych w w/w wyroku Sądu. Przede wszystkim organ nie ustalił, czy w przypadku uznania, że do zakażenia doszło w okresie zatrudnienia, możliwy jest bezobjawowy przebieg choroby w okresie od 1995 r. do 2004 r.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wydał decyzję, na mocy której utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że nie ma podstaw do tego, aby kwestionować orzeczenia lekarskie wydane przez trzy kompetentne placówki diagnostyczne, stwierdzające występowanie u M. G. choroby zawodowej. W ocenie organu II instancji, niewątpliwe jest występowanie związku przyczynowego pomiędzy wykonywaną pracą, a zaistniałym zakażeniem. Organ odwoławczy podkreślił, iż wnioskodawczyni była narażona w okresie zatrudnienia na wielokrotny, bezpośredni kontakt z materiałem biologicznym potencjalnie zakaźnym, co oznacza, iż pomimo szczepień istniało ryzyko zakażenia. Podkreślił także, iż o prawdopodobieństwie zakażenia w pracy, świadczy okoliczność, że ryzyko zarażenia tym wirusem rośnie wraz z czasem wykonywania obowiązków zawodowych w środowisku skażonym, a skóra rąk nie jest wolna od mikrourazów, które ryzyko to znacznie zwiększają. Organ wskazał ponadto, że dla przyjęcia istnienia choroby zawodowej wystarczające jest samo stwierdzenie, iż w miejscu pracy panowały warunki narażające na zarażenie, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że konkretnie te warunki wywołały daną chorobę, przy czym wątpliwości nie dające się usunąć, powinny być tłumaczone na korzyść pracownika.

W skardze od powyższej decyzji Zespół Opieki Zdrowotnej w R., wniósł o jej uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Podniósł zarzut, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów § 1, § 2 ust. 1 oraz § 6 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, poprzez błędne przyjęcie, że u M. G. występuje choroba zawodowa. W uzasadnieniu podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w szczególności zaznaczył, że pomimo odmiennych twierdzeń organu, w sprawie nie zostało wykazane istnienie związku przyczynowego pomiędzy chorobą M. G. a warunkami pracy. Ponownie zarzucił, że organy nie wykonały wytycznych Sądu, nie ustaliły bowiem czy do zakażenia mogło dojść po podaniu szczepionki, bądź też pomiędzy kolejnymi jej dawkami, a także czy w takiej sytuacji, tj. zakażenia pomiędzy dawkami szczepionki, podanie następnej mogło zahamować wystąpienie objawów choroby. Skarżący podniósł, że opinia Konsultanta Wojewódzkiego nie stanowi wystarczającego dowodu do stwierdzenia istnienia choroby zawodowej, ponieważ nie wyjaśnia w sposób precyzyjny kryteriów, jakimi kierował się przy ustaleniu związku przyczynowego. Skarżący ponownie wskazał, że nie przeprowadza się badań stwierdzających skuteczność szczepienia, w związku z czym brak takich informacji nie może być wystarczający do uznania, iż do zakażenia mogło dojść pomimo szczepień. Zarzucił również, że w decyzjach i w orzeczeniach lekarskich nie odniesiono się do kwestii, czy do zakażenia może dojść po upływie kilku lat od szczepienia, a także czy możliwy jest tak długi, tj. od 1995 r. do 2004 r. bezobjawowy przebieg choroby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 26 listopada 2008 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 711/08 uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia 7 sierpnia 2008 r. W uzasadnieniu wskazał przede wszystkim, że uchybieniem organów w zakresie postępowania było oparcie obu decyzji na orzeczeniu lekarskim z dnia [...]r. wydanym przez Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie Chorób Zakaźnych w C., podczas gdy zgonie z § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, uprawnionym do wydawania takich orzeczeń jest lekarz zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych I lub II stopnia. We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd podkreślił konieczność zwrócenia się do właściwej jednostki orzeczniczej II stopnia, celem uzupełnienia orzeczenia lekarskiego przez precyzyjne wyjaśnienie kryteriów, na podstawie których lekarze ustalili istnienie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy pracą wykonywaną przez M. G. w roku 1995, a zakażeniem wykrytym dopiero w 2004 r. Orzeczenie lekarskie powinno zawierać opis przeprowadzonych badań, analiz i porównań oraz wniosków. Jako niewystarczające sąd ocenił bowiem stwierdzenie w orzeczeniu, które nie zostało poparte żadnymi okolicznościami, że związek przyczynowy w sprawie zaistniał.

W konsekwencji powyższego wyroku Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...]r. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...]r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi celem wykonania wytycznych zawartych w wyroku sądu.

Po uzupełnieniu materiału dowodowego poprzez uzyskanie orzeczenia lekarskiego z dnia [...]r. nr [...][...] Uniwersytetu Medycznego w K. Katedra i Oddział Kliniczny Chorób Zakaźnych w C. rozpoznającego chorobę zawodową u M. G. - wirusowe zapalenie wątroby typu B, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...]r. stwierdził u M. G. chorobę zawodową wymienioną w poz. 26 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut, że nie został uwzględniony, złożony przez niego w toku postępowania wniosek o przeprowadzenie opinii z innego biegłego, aby wyjaśnieniem istoty sprawy co do czasu i możliwych źródeł zakażenia M. G. w świetle podnoszonych rozbieżności zajęła się obiektywna jednostka specjalistyczna, spoza województwa [...]. Podniósł, że organ I instancji w piśmie z dnia [...] roku stwierdził, iż wniosek dowodowy nie ma żadnego uzasadnienia. Nie odniósł się przy tym do podnoszonych przez skarżącego okoliczności ani w treści tego pisma, ani też w motywach zaskarżonej decyzji. Ponadto zarzucił, że w treści wydanych orzeczeń w dalszym ciągu brak jest precyzyjnego wyjaśnienia kryteriów, jakimi kierowano się ustalając związek przyczynowy pomiędzy zachorowaniem a środowiskiem pracy i zawarte w nich rozważania nadal w dużej mierze mają charakter jedynie teoretyczny. Podniósł, że pomimo wytycznych zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2007 roku oraz 26 listopada 2008 roku, organ I instancji naruszył przepis art. 7 Kpa, zgodnie z którym organy przy rozpatrywaniu sprawy obowiązane są dążyć do ustalenia prawdy poprzez wyczerpujące zbadanie i wyjaśnienie okoliczności faktycznych pozwalające następnie zastosować właściwe przepisy. Podkreślił, że organ administracji ma obowiązek dokładnego i starannego zgromadzenia oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jak też prowadzenia postępowania dowodowego nawet z własnej inicjatywy, a tym bardziej powinien wnikliwie rozpatrzyć wnioski składane przez stronę. W posumowaniu podniósł, że przeprowadzone w sprawie dowody - w tym trzy opinie pochodzą od jednego lekarza reprezentującego różne instytucje, wobec tego nadal nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. W związku z tym w sprawie powinien się wypowiedzieć inny biegły do spraw chorób zakaźnych oraz epidemiologii.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...][...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami) art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...]r. nr [...]stwierdzającą u M. G. chorobę zawodową - chorobę zakaźną z poz. 26 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił obszerne sprawozdanie z dotychczasowego postępowania, następnie przytoczył treść przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Ponadto wskazał, że w wyniku analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego dotyczącego ekspozycji zawodowej M. G. na czynniki biologiczne uznał, iż wyżej wymieniona, wykonując zawodowe obowiązki starszej salowej miała kontakt z materiałem biologicznym potencjalnie zakaźnym. Pracowała więc w warunkach stwarzających ryzyko zakażenia m. in. wirusem zapalenia wątroby typu B. Podniósł, że zgodnie z wykładnią Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 6.01.2000 r. sygn. akt II UKN 280/99 publ. OSNP 2001/8/28) praca personelu medycznego odbywa się z natury rzeczy w warunkach bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia czy nawet życia ludzkiego, dlatego na pracodawcy (w tym przypadku ZOZ w R.) spoczywa zwiększone ryzyko odpowiedzialności za ewentualne zakażenia personelu medycznego stąd jego przedstawiciele dotknięci wirusowym zapaleniem wątroby nie muszą udowadniać , że do zakażenia doszło w związku z pracą zawodową, gdyż wynika to z samego faktu zatrudnienia w warunkach narażenia na takie zakażenie. Następnie organ odwoławczy wskazał, że M.G. była badana: w Poradni Chorób Zakaźnych Szpitala Specjalistycznego Nr [...] w B. (orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. nr [...]), w Katedrze i Oddziale Klinicznym Chorób Zakaźnych w C., przez Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie Chorób Zakaźnych dr n. med. M. B., który w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...]r. uznał, iż przy założeniu stałej ekspozycji M. G. na materiał zakaźny (okres narażenia w latach 1992-1995) można przyjąć, że do zakażenia wirusem wzw typu B mogło dojść u w/wym., pomimo przeprowadzenia szczepienia przeciwko wirusowi wirusowego zapalenia wątroby typu B. Ponadto - zdaniem wyżej wymienionego - dokonywanie jakiejkolwiek oceny związanej z możliwością zakażenia M. G. wirusem wirusowego zapalenia wątroby typu B może dotyczyć wyłącznie okresu jej zatrudnienia w jednostkach służby zdrowia i nie ma to związku z możliwością wystąpienia tego zakażenia w roku 2004 lub w latach następnych. Organ podniósł, że w postępowaniu po wyroku WSA w Gliwicach z dnia 26.11.2008 r. uzyskał orzeczenie lekarskie Sl.UM w K. Katedra i Oddział Kliniczny Chorób Zakaźnych w C. z dnia [...]r. nr [...], którym rozpoznano u M.G. chorobę zawodową - przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby (typu B). Ponadto orzeczenie zawiera stwierdzenie, że nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić, czy u chorej przed szczepieniem nie występowała tzw. ukryta infekcja HBV, tj. obecność HBV DNA przy braku antygenu HBs (może to się zdarzyć u 1-7% pacjentów) oraz że zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B jest możliwe w okresie jednego, dwóch ewentualnie kilku następnych lat od wykonania szczepienia ochronnego lub w okresie pomiędzy podaniem poszczególnych dawek szczepionki i możliwy jest długi bezobjawowy przebieg choroby wzw typu B, a zawansowane stadium choroby rozwija się po 15-20 latach całkowicie bezobjawowego i w związku z tym nieleczonego zakażenia wirusowego, ponadto możliwe jest szybsze przejście do stadium marskości (5 lat lub mniej) oraz że choroba M. G. musiała się rozpocząć relatywnie wcześnie od momentu zakażenia wirusem HBV, a jej objawy mogły być przez nią przez długi czas niezauważane. Odnosząc się do zarzutów odwołania [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podniósł, że związek przyczynowy między wielokrotną ekspozycją na czynniki biologiczne w środowisku pracy w laboratorium analitycznym w okresie zatrudnienia (lata 1992-1995) a rozpoznaną przez orzeczników chorobą zawodową został wykazany, a zatem istnieją podstawy diagnostyczno - orzecznicze i z zakresu oceny narażenia zawodowego do wydania decyzji stwierdzającej u M. G. chorobę zawodową wym. w poz. 26/1 wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30. 06. 2009 r. Odnośnie wniosku strony zawartego w odwołaniu z dnia [...]r., dotyczącego przeprowadzenia opinii z innego biegłego spoza województwa [...], organ podniósł, że w toku postępowania administracyjnego o uznanie choroby zawodowej M.G. został wyczerpany dwustopniowy tryb diagnostyczno - orzeczniczy przewidziany przepisami rozporządzenia R.M. z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych i dlatego obecnie nie jest możliwe przeprowadzenie nowych badań lekarskich.

W skardze wniesionej od powyższej decyzji, pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa, w szczególności § 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) - poprzez błędne przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, że u M.G. występuje choroba zawodowa (wirusowe zapalenie wątroby), które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Ponadto podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, 75, 77 § 1, 78, 80 i 136 Kpa. W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie od organu odwoławczego, na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniósł, że samo stwierdzenie schorzenia nie jest wystarczającą przesłanką do przyjęcia odpowiedzialności ZOZ-u jako pracodawcy za jego skutki oraz uznania, że schorzenie to rzeczywiście wystąpiło w czasie zatrudnienia zainteresowanej u skarżącego. Konieczne jest jeszcze ustalenie związku przyczynowego pomiędzy zachorowaniem a warunkami środowiska pracy. Zarzucił, że pomimo wytycznych zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2007 roku (sygn. akt IV SA/G1 1371/06) oraz 26 listopada 2008 roku (sygn. akt IV SA/G1 711/08) organ I instancji naruszył przepis art. 7 Kpa, zgodnie z którym organy przy rozpatrywaniu sprawy obowiązane są dążyć do ustalenia prawdy poprzez wyczerpujące zbadanie i wyjaśnienie okoliczności faktycznych pozwalające następnie zastosować właściwe przepisy. Podniósł, że organ administracji ma obowiązek dokładnego i starannego zgromadzenia oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jak też przeprowadzenia postępowania dowodowego nawet z własnej inicjatywy, a tym bardziej powinien wnikliwie rozpatrzyć wnioski składane przez strony. Zarzucił, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych - poprzez błędne przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, iż u zainteresowanej M. G. występuje choroba zawodowa. Podniósł, że zgodnie z w/w przepisem, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jednakże jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. W tym zakresie zarzucił, że zarówno doręczone skarżącemu wyjaśnienia opinii Oddziału Obserwacyjno Zakaźnego [...] Uniwersytetu Medycznego z dnia [...] roku, jak i orzeczenie lekarskie [...] Uniwersytetu Medycznego Katedry i Oddziału Klinicznego Chorób Zakaźnych z dnia [...] roku są praktycznie identyczne w swej treści oraz sygnowane podpisem tej samej osoby - Adiunkta Katedry I Oddziału Klinicznego Chorób Zakaźnych - dr med. M. B. Podniósł, że w jego ocenie obydwa dokumenty w dalszym ciągu budzą poważne wątpliwości. W szczególności skarżący wielokrotnie w trakcie postępowania podnosił, iż zauważalna jest niespójność pomiędzy końcowymi wnioskami a ustaleniami, mającymi raczej charakter rozważań teoretycznych aniżeli opartych na faktach. Wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż przed szczepieniem w latach 1993 - 1994 zainteresowana była poddana badaniu na obecność wirusa HBV w dniu 2 sierpnia 1993 roku z wynikiem ujemnym, podobnie jak okoliczność ustania zatrudnienia w dwa lata później (5.08.1995 r.). W związku z tym przytoczył fragment orzeczenia lekarskiego, wskazując, że jeżeli "nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić, czy u chorej przed szczepieniem nie występowała tzw. ukryta infekcja HBV..." i może to zdarzyć się od 1 do 7 % pacjentów, to z jednej strony nie może obciążać to pracodawcy, a z drugiej jeżeli - "Zaawansowane stadium rozwija się po 15-20 latach ..." co stwierdzono u zainteresowanej w pierwszej połowie lat dwutysięcznych, nie można w takim razie wykluczyć, że zakażenie to nastąpiło w czasie kiedy nie była zatrudniona w warunkach narażenia na wirusa HBV (w Laboratorium Analitycznym). Następnie skarżący podniósł, że powyższe uwagi przeczą końcowemu fragmentowi orzeczenia od słów "U chorej stwierdzono ..." in fine. Skarżący podniósł, że jeśli zainteresowana wykazuje dużą aktywnością replikacyjną i obecność HBe to do zakażenia prawdopodobnie jednak doszło po zakończeniu pracy - 5 lat lub mniej. Zarzucił, że z uwagi na wskazane wątpliwości, złożył wniosek o przeprowadzenie opinii z innego biegłego, aby wyjaśnieniem istoty sprawy co do czasu i możliwych źródeł zakażenia w świetle podnoszonych rozbieżności zajęła się obiektywna jednostka specjalistyczna, spoza województwa [...]. Tymczasem organ II instancji odniósł się do wniosku dowodowego skarżącego podnosząc, że został wyczerpany dwustopniowy tryb diagnostyczno-orzeczniczy przewidziany przepisami rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i nie jest możliwe przeprowadzenie nowych badań. Podniósł zarzut, że stanowisko organu II instancji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią § 8 ust. 2 w/w rozporządzania, zgodnie z którym, jeżeli właściwy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie w treści wydanych orzeczeń w dalszym ciągu brak jest precyzyjnego wyjaśnienia kryteriów, jakimi kierowano się ustalając związek przyczynowy pomiędzy zachorowaniem a środowiskiem pracy i zawarte w nich rozważania nadal w dużej mierze mają charakter jedynie teoretyczny i budzą uzasadnione wątpliwości. Ponadto przeprowadzone w sprawie dowody - w tym trzy opinie pochodzące od jednego lekarza reprezentującego różne instytucje, nadal nie mogą stanowić podstawy wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U.

Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze. zm. ), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r., utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...]r. o stwierdzeniu u M. G. choroby zawodowej - choroby zakaźnej z poz. 26 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.

2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869).

Ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia została przeprowadzona przy uwzględnieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 z 2009 r., poz. 869), zwanego dalej również rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych, bowiem zgodnie z § 11 ust. 1 tego rozporządzenia, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Natomiast postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przed datą wejścia w życie rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. (tj. przed 3 lipca 2009 r.).

Ponadto materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

W ramach oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji podkreślenia również wymagało, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie, stanowiła już przedmiot oceny sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 26 listopada 2008 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 711/08 uwzględnił poprzednią skargę Zespołu Opieki Zdrowotnej w R. i uchylił wcześniejszą decyzję organu odwoławczego.

Wobec tego uwzględnić zatem należało, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w tej sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Natomiast w treści wyżej wymienionego wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny – obok wytycznych dotyczących konieczności uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie – podkreślił, że zgodnie z art. 7 Kpa, regulującym jedną z podstawowych zasad postępowania, organy administracji przy rozpatrywaniu sprawy zobowiązane są do wyczerpującego zbadania i wyjaśnienia okoliczności faktycznych. Ponadto dodał, że art. 77 § 1 K.p.a. nakłada na organy obowiązek dokładnego i starannego zgromadzenia oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, co wiąże się z koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego z własnej inicjatywy i jednocześnie z uwzględnieniem prawa strony do uczestniczenia w postępowaniu dowodowym, poprzez zgłaszanie wniosków dowodowych.

W tym zakresie podkreślenia wymaga, że już w treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut, iż nie został uwzględniony, złożony przez niego w toku postępowania wniosek (z dnia 5 października 2009 r.) o przeprowadzenie opinii z innego biegłego, aby wyjaśnieniem istoty sprawy co do czasu i możliwych źródeł zakażenia M. G. w świetle podnoszonych rozbieżności zajęła się jednostka specjalistyczna spoza województwa [...].

Odnośnie tej kwestii, z akt sprawy wynika, iż organ I instancji w piśmie z dnia [...]roku stwierdził, że wniosek dowodowy nie ma żadnego uzasadnienia dla jego przeprowadzenia i nie odniósł się w ogóle do podnoszonych przez skarżącego okoliczności - ani w treści tego pisma, ani też w motywach wydanej następnie decyzji.

Organ podniósł tylko w piśmie z dnia [...]r., że wnioskowana okoliczność została już potwierdzona orzeczeniem lekarskim jednostki II stopnia. Tymczasem według treści wniosku dowodowego z dnia [...] r. – to właśnie dotychczas uzyskane przez organ orzeczenie lekarskie (z dnia [...]r.) było kwestionowane przez stronę w tym wniosku. Wobec tego organ miał obowiązek ustosunkowania się do treści zgłoszonego wniosku dowodowego, gdyż nie czyni zadość temu obowiązkowi stwierdzenie organu, że wnioskowana okoliczność została już potwierdzona orzeczeniem lekarskim jednostki II stopnia. Takie stwierdzenie organu byłoby prawidłowe tylko wówczas, gdyby powyższy dowód stwierdzał okoliczności zgodnie z wnioskiem dowodowym strony, a nie – jak w tym przypadku – w kierunku kwestionowanym - właśnie w tym wniosku przez stronę. Natomiast dołączone do akt po dacie złożenia wniosku dowodowego – kolejne orzeczenie lekarskie – z dnia [...] r. – było praktycznie jednobrzmiące z treścią orzeczenia z dnia [...]r. i podpisane przez tego samego lekarza, co powoduje, że wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z opinii innego niż dotychczas lekarza orzecznika - był w dalszym ciągu nie załatwiony. Wskazać zatem należało, że stanowiło to naruszenie przez organ wyżej cytowanych przepisów dotyczących postępowania dowodowego, tj. art. 7 i 77 § 1 K.p.a.

Powyższy wniosek dowodowy nie został również rozpatrzony przez organ odwoławczy, a więc poza tym, że przez to organ ten również uchybił przepisom postępowania dowodowego, to dodatkowo jeszcze dopuścił się kolejnego naruszenia zasad postępowania – pominął bowiem ustosunkowanie się do treści zarzutów odwołania dotyczących nierozpoznania przez organ I instancji wniosku dowodowego.

W wyżej wskazanym zakresie organ odwoławczy podniósł bowiem tylko, że w sprawie został wyczerpany dwustopniowy tryb diagnostyczno-orzeczniczy przewidziany przepisami rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i nie jest możliwe przeprowadzenie nowych badań.

Cytowane stwierdzenie organu odwoławczego nie czyni zadość jego obowiązkom w zakresie rozpatrzenia zarzutów odwołania. Nie zawiera bowiem w ogóle wskazania żadnych skonkretyzowanych argumentów, które dotyczyłyby zarzutów odwołania. Stwierdzenie organu, że w sprawie został wyczerpany dwustopniowy tryb diagnostyczno-orzeczniczy nie jest bowiem odpowiedzią na zarzuty odwołania w zakresie pominięcia wniosku dowodowego strony. Poza tym skarżący nie kwestionował zachowania w sprawie dwustopniowego trybu diagnostyczno-orzeczniczego.

W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że brak wskazania przez organ odwoławczy argumentów i ocen w wymienionym wyżej zakresie – zwłaszcza wobec treści zarzutów odwołania - stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.

Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia warunków wymienionych w art. 107 § 3 K.p.a., nie zawiera bowiem w ogóle odniesienia do – wyżej przedstawionych - zarzutów odwołania w zakresie braku ustosunkowania się przez organ I instancji do argumentów zawartych we wniosku dowodowym skarżącego.

Nie ulega wątpliwości, że naruszenie w powyższy sposób przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pominięte przez organ odwoławczy wskazanie ocen i ustaleń w sprawie dotyczyło przecież podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej

Wobec tego - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji uwzględni powyższe zarzuty w zakresie pominięcia ustosunkowania się do wyżej wymienionych twierdzeń odwołania oraz wskaże w uzasadnieniu rozstrzygnięcia istotne oceny i ustalenia w sprawie i określi – zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. - na jakiej podstawie uznał konkretne okoliczności za ustalone i z jakich przyczyn ocenił dowody jako wiarygodne, ewentualnie z jakich powodów odmówił wiary poszczególnym dowodom.

Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zgodnie z art. 200 P.p.s.a zasądził od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 257 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.