Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1573/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2004-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2001 nr 63 poz 636
law: Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2000 nr 71 poz 838
law: Ustawa dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
journal: Dz.U. 1993 nr 55 poz 248
law: Ustawa z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Protokolant asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2004 r. sprawy ze skargi A. M. - PPUH [...] w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...]; 2. określa, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 13 ust.2 pkt 3, ust. 2a i ust. 2b, art.40b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. nr 71 z 2000 r. poz. 838 z późniejszymi zmianami) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 32, poz. 262), w sprawie A. M., prowadzącego działalność gospodarczą jako Przedsiębiorstwo Usługowo – Handlowe "[...]" w O. po rozpatrzeniu odwołania z dnia 2.10.2003 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego Nr [...] z dnia [...], Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że podczas kontroli środka przewozowego - ciągnika z naczepą nr rejestracyjny [...], wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonej w dniu [...] przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego dokonano pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu i jego masy całkowitej, w wyniku czego stwierdzono, iż nacisk na drugą oś przekracza dopuszczalną normę, zaś organowi celnemu nie przedstawiono zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. W związku z powyższym decyzją z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Celnego ustalił karę pieniężną w kwocie 1560 zł. za przejazd jednorazowy pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych bez właściwego zezwolenia. Nacisk na drugą oś wyniósł w trakcie ważenia 106,23 kN, a więc o 6,23 kN więcej niż wynosi dopuszczalna norma nacisku osi pojedynczej (100 kN).

Stosownie do art. 13 ust.2b ustawy o drogach publicznych, wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2a, określa załącznik do ustawy, zgodnie z którym przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, gdzie jest dopuszczony uch pojazdów o naciskach osi do 100 kN dla osi pojedynczej w wypadku przekroczenia nacisku osi ponad 105 kN do 115 kN kara pieniężna wynosi 1560 zł.

Czynności ważenia dokonano wagą samochodową do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów posiadającą ważne świadectwo legalizacji nr [...] z dnia [...] października 2001 r. wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar. Wagi tego typu zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego ciążenia osi pojazdów przez Prezesa Głównego Urzędu Miar na mocy decyzji nr ZT 797/98 z dnia 14 września 1998 r. Z protokołu Nr [...] z kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego załącznik nr l do decyzji nie wynika by w chwili dokonywania pomiaru waga sygnalizowała jakiekolwiek nieprawidłowości. Wynik ważenia dynamicznego pojazdu jest drukowany przez urządzenie elektroniczne zainstalowane na wadze. Dla zapewnienia prawidłowego wjazdu na urządzenie pomiarowe montowane są specjalne oznaczenia wskazujące sposób dokonania czynności przejazdu, a wynik ważenia uzyskiwany jest pomocą programu komputerowego. W przypadku nieprawidłowego wjazdu przez punkt kontrolny, komputer sygnalizuje tę nieprawidłowość przerywając proces ważenia oraz komunikuje o konieczności ponownego przejazdu przez wagę. W niniejszej sprawie proces ważenia przebiegał prawidłowo, o czym zaświadcza wydruk z ważenia Nr [...] z dnia [...] września 2003 r.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy twierdzi, że w aktach nie ma dowodu, że kierowca żądał ponownego przejazdu przez wagę. Z protokołu kontroli wynika, iż kierowca nie wniósł żadnych uwag do wyników ważenia i do procesu całego ważenia. W aktach sprawy znajduje się jedynie wniosek kierowcy o umożliwienie dokonania zmiany położenia ładunku na pojeździe w związku z jego przemieszczeniem. Wniosek ten został uwzględniony przez organ I instancji.

Skarżący twierdzi, iż decyzja organu I instancji winna być uchylona na podstawie art. 156 § 1 ust.2 kpa jako wydana bez podstawy prawnej, bowiem organ I instancji postanowił najpierw pobrać karę w kwocie 1560 zł. i wezwać do jej iszczenia, bez uprzedniego jej wymiaru. Ustosunkowując się do powyższego Dyrektor Izby Celnej zauważa, iż organy celne zobowiązane są do stosowania obowiązujących przepisów nie mają zaś wpływu na ustanawianie przepisów prawnych dotyczących między innymi zasad pobierania kar pieniężnych. Skoro ustawodawca w art. 13 ust. 2a wyżej cytowanej ustawy o drogach publicznych jednoznacznie określił, że "kary pieniężne pobiera się" a nie wymierza - organ celny nie jest władny do zmiany powyższego zapisu. Odpowiadając na kolejny zarzut, iż organ celny wzywając do zapłaty kary pieniężnej nie wskazał przepisu, który uzasadniałby nałożenie powyższego obowiązku, organ odwoławczy zauważa, iż treścią decyzji jest, jak stanowi art. 104 kpa, załatwienie sprawy tzn. rozstrzygnięcie o istocie sprawy czyli orzeczenie co do tych interesów prawnych lub obowiązków, które legitymowały określoną osobę do udziału w postępowaniu. Decyzja administracyjna musi spełniać wymagania które określa przepis art. 107 kpa.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, należy zauważyć, iż kara pieniężna pobierana na podstawie ustawy o drogach publicznych - nie ma nic wspólnego z odpowiedzialnością karną za czynu zabronione przez prawo karne. W sprawie nie było prowadzone postępowanie karne, a organ celny nie zajmował się kwestią winy. Organ celny stwierdził przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu i na podstawie art. 40 ustawy o drogach publicznych pobrał od strony przewidzianą w tej ustawie karę pieniężną.

Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji, organ odwoławczy zauważa, iż wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8.09.2000 r. - sygn. akt III RN 9/00 - nie dotyczył ustawy o drogach publicznych, na podstawie której pobrano karę pieniężną, lecz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 marca 1998 r. w sprawie opłat drogowych, a zatem stanowisko wyrażone w tym wyroku nie dotyczy niniejszej sprawy.

Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] skarżący zarzuca naruszenie art. 2 oraz art. 42 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz rażącą obrazę art. 6, 7, 8, 9, 10 i art. 30 i 32 kpa, a także art. 105 § 1, 107 § 1 oraz art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 kpa. Skarżone decyzje naruszają również art. 13 ust 2a z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Organ I instancji wydał decyzję, w której postanowił "pobrać karę pieniężną w kwocie 1.560 zł" lecz nie wskazał przy tym od kogo miałby tą karę pobrać. W punkcie drugim sentencji nakazuje natomiast Stronie uiścić tę karę, choć w żadnym miejscu nie nałożył jej na Skarżącego.

Skarżący zarzuca ponadto uniemożliwienie mu czynnego udziału w postępowania przed organem pierwszej instancji, bowiem Urząd Celny wszczął postępowanie a następnie prowadził je bez poinformowania strony. Zgodnie z art. 30 kpa w związku z art. 32 kpa skarżący jako osoba fizyczna powinien w postępowaniu uczestniczyć osobiście. Brak jest podstaw do uznania, iż kierowca został ustanowiony pełnomocnikiem w sprawie. Zgodnie z art. 33 ust. 2 kpa pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Z brzmienia cytowanego wyżej przepisu wynika z kolei, iż na gruncie procedury administracyjnej nie można domniemywać udzielenia pełnomocnictwa kierowcy. Zarzut pozbawienia czynnego uczestnictwa w postępowaniu skarżący odnosi przede wszystkim do czynności ważenia kontrolnego i doręczenie decyzji (osobie innej niż stronie, jej przedstawicielowi lub pełnomocnikowi). Decyzję należało, zgodnie z art. 45 kpa, doręczyć w lokalu siedziby skarżącej do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Zatem z formalno-prawnego punktu widzenia decyzja organu pierwszej instancji nigdy nie została doręczona.

Strona przeciwna rozpoznając przedmiotową sprawę w minimalny sposób odniosła się do zarzutu sprzeczności z Konstytucją przepisów na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Artykuł 13 ust. 2a i 2b ustawy o drogach publicznych wprowadza zakaz poruszania się pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, po drogach publicznych pod groźbą kary pieniężnej. Zgodnie z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP jest to więc czyn, za który przewidziana jest odpowiedzialność karna. Jedną z podstawowych przesłanek odpowiedzialności karnej jest przypisanie winy sprawcy, a art. 42 ust. 3 Konstytucji RP przewiduje, że o winie może orzekać jedynie Sąd w formie prawomocnego wyroku. Decyzja narusza przepis art. 42 ust.1 Konstytucji RP gdyż orzeka o odpowiedzialności karnej bez stwierdzenia winy. Decyzja Dyrektora Izby Celnej narusza również art. 42 ust. 3 Konstytucji RP poprzez wydanie orzeczenia w zakresie odpowiedzialności karnej przez organ, który nie jest niezawisłym Sądem.

Skarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy sprzeczne z art. 2 Konstytucji RP zawierającym zasadę proporcjonalności, która zakazuje wymiaru sankcji za przejazd pojazdem nienormatywnym, w oderwaniu od przebytej przez niego trasy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego w zakresie uniemożliwienia mu czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji organ stwierdza, że kodeks postępowania administracyjnego nie nakłada na organy administracji publicznej obowiązku formalnego zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, a za wszczęcie takie uważa się pierwszą czynność dokonaną w sprawie z udziałem strony. Jednocześnie składając odwołanie Strona przedstawiła dowody, nie wskazując żadnych innych, których przedstawić nie mogła.

Odnośnie kwestii prawidłowego doręczenia decyzji organu I instancji, organ stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie nie ma to istotnego znaczenia bowiem decyzja została doręczona Stronie przez kierowcę a odwołanie zostało złożone w ustawowym terminie.

Decyzja organu I instancji spełnia wszystkie wymogi formalne wynikające z art. 107 § 1 kpa. Użyte w tych przepisach sformułowania" pobiera się kary pieniężne", "wysokość kar pieniężnych określa załącznik do ustawy" świadczy o obligatoryjnym charakterze tych kar i ich wysokości w przypadku zaistnienia okoliczności wymienionych w art. 13 ust.2a w/w ustawy.

Akty prawne regulujące przypadki pobierania kar pieniężnych jak również określających ich wysokość są konstytucyjnymi źródłami prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ust.1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. Nr 78, poz.483), które muszą być stosowane zarówno przez obywateli, organy administracji jak i sądy.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organ zauważa, iż kara pieniężna pobierana na podstawie ustawy o drogach publicznych nie jest karą za popełnienie czynu przestępczego lub wykroczenia w rozumieniu kodeksu karnego lub kodeksu wykroczeń, dlatego do orzekania o niej nie są właściwe sądy powszechne. Wskazana kara jest następstwem deliktu administracyjnego, a powołanymi do jej orzekania są organy administracji publicznej, do której należą również organy administracji celnej (wyrok NSA z dnia 18.11.2003 r. sygn. akt II S.A/Lu 616/03).

Nie doszło do naruszenia art. 2 Konstytucji, gdyż cytowany w skardze wyrok nie dotyczył ustawy o drogach publicznych, na podstawie której pobrano karę pieniężną lecz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 marca 1998 r. w sprawie opłat drogowych, a zatem stanowisko wyrażone w w/w wyroku nie dotyczy niniejszej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany zarzutami i podstawą prawną skargi, zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, a zatem decyzje organów obu instancji podlegają uchyleniu jako wadliwe.

Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią mocy decyzja Naczelnika Urzędu Celnego zostały wydane bez koniecznej podstawy prawnej regulującej sposób ważenia jako przesłanki ustalenia ponadnormatywnego nacisku osi pojazdu, co w ocenie organów obu instancji postępowania administracyjnego dało podstawę do wymierzenia kary pieniężnej.

Stosownie do art. 40 b ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego są uprawnione do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Bezsporne jest również, że w myśl przepisów obowiązujących w dacie wydania skarżonej decyzji, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Wadliwość działania organów administracji związana jest jednak z metodą dokonywania pomiarów dla celów wymierzenia kary.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. nr 63 poz. 636 z późn. zm.) prawnej kontroli metrologicznej podlegają przyrządy pomiarowe, stosowane m. in. przy pobieraniu opłat, podatków i niepodatkowych należności budżetowych oraz ustalaniu opustów, kar umownych, wynagrodzeń i odszkodowań, a także przy pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń, oraz przy dokonywaniu kontroli celnej, zaś zgodnie z art. 8 ust. 2 cyt. ustawy - minister właściwy do spraw gospodarki określi, w drodze rozporządzenia, przyrządy pomiarowe, o których mowa w ust. 1, z uwzględnieniem dziedzin pomiarowych oraz zobowiązań wynikających z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych. Na mocy tej delegacji zostało wydane rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 lutego 2003 r. w sprawie przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz rodzajów przyrządów pomiarowych, które są legalizowane bez zatwierdzenia typu (Dz. U. nr 41 poz. 351). Zgodnie z tym rozporządzeniem - prawnej kontroli metrologicznej podlegają przyrządy pomiarowe służące m. in. do pomiaru masy (wagi nieautomatyczne i wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu).

Zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o miarach Minister właściwy do spraw gospodarki został upoważniony do wydania rozporządzenia regulującego m. in. wymagania metrologiczne, którym powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe, a także warunki właściwego stosowania i warunki techniczne ich użytkowania. W wykonaniu tej delegacji, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu 3 października 2003 r. rozporządzenie w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. nr 183 poz. 1791), które weszło w życie w dniu 12 listopada 2003 r., a zatem decyzja organu II instancji z dnia [...] została wydana pod rządami nowych przepisów. Przepisy te zastąpiły wcześniejsze przepisy, obowiązujące w dacie dokonania pomiaru w przedmiotowej sprawie (w dniu [...] września 2003 r.), w tym przepisy metrologiczne o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu wprowadzone zarządzeniem nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa nr 6 poz. 40), które określają między innymi ogólne warunki właściwego stosowania wag nieautomatycznych. Jednak cyt. rozporządzenie z 3 października 2003 r. nie zawiera przepisów dotyczących warunków właściwego stosowania przyrządów pomiarowych. W dniu dokonania pomiaru, jak również w czasie wydawania obu decyzji nie obowiązywało jeszcze rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. nr 35 poz. 316).

W art. 8 ust. 1 i 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. - Prawo o miarach (Dz. U. Nr 55, poz. 248, z 1997 r. Nr 43, poz. 272 i Nr 121, poz. 770 oraz z 2000 r. Nr 43, poz. 489 i Nr 120, poz. 1268), zawarta był delegacja ustawowa, zgodnie z którą Prezes Głównego Urzędu Miar wydaje przepisy metrologiczne, określające wymagania, jakim powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe podlegające kontroli metrologicznej, warunki właściwego stosowania tych przyrządów oraz okresy ważności dowodów kontroli, oraz określa metody sprawdzania zgodności właściwości przyrządów pomiarowych z wymaganiami przepisów. Na podstawie tejże delegacji Prezes Urzędu wydał cyt. zarządzenie nr 39 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu wraz z załącznikiem – Przepisy metrologiczne o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu.

Zgodnie z art. 46 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 120 poz. 1268) zmienił się organ uprawniony do wydawania przepisów wykonawczych w zakresie prawa miar i kompetencję we wskazanym wyżej zakresie od Prezesa Głównego Urzędu Miar przejęła z dniem 29 marca 2001 r. Rada Ministrów. Jednak stosownie do brzmienia art. 78 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. - akty wydane na podstawie upoważnień ustawowych zmienianych niniejszą ustawą zachowują moc do czasu ich zastąpienia przez akty wydane na podstawie niniejszej ustawy.

Podkreślić należy, że cyt. zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar wydane w dniu 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu wraz z załącznikiem – Przepisy metrologiczne o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu nie mogło stanowić podstawy oceny poprawności i legalności pomiarów skutkujących nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej. Natomiast świadectwo legalizacji wagi nieautomatycznej elektronicznej samochodowej do wyznaczania dynamicznego obciążania osi pojazdów wydane jest na podstawie tych właśnie przepisów metrologicznych wprowadzonych zarządzeniami Prezesa GUM. Jest to ważna konstatacja, gdyż wypływają z niej konsekwencje mające kluczowe znaczenie dla oceny przedmiotowej sprawy.

Zgodnie z art. 93 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – "uchwały Rady Ministrów oraz zarządzenia Prezesa Rady Ministrów i ministrów mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjnie podległe organowi wydającemu te akty". Stosownie zaś do art. 93 ust. 2 Konstytucji – "Zarządzenia są wydawane tylko na podstawie ustawy. Nie mogą one stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów".

Wskazana wyżej regulacja ma fundamentalne znaczenie dla praw obywatela w sporze z Państwem Polskim, reprezentowanym przez organy władzy publicznej. Zarówno akty wykonawcze, które zostały wydane przed dniem wejścia wżycie Konstytucji (17 października 1997 r.), jak i te wydane później, stosownie do art. 93 ust. 2 Konstytucji nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów, gdyż źródłami powszechnie obowiązującego prawa są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (art. 87 ust. 1 Konstytucji). W tym stanie zarządzenia wykonawcze stały się zarządzeniami wewnętrznymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2001 r. sygn. akt I SA 415/00, LEX 53943).

Skoro brak było przepisu określającego, w jaki sposób należy dokonywać pomiaru wagi, wszelkie ustalenia organów administracji w tym zakresie noszą cechy dowolności.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy orzekające naruszyły przepisy prawa materialnego - art. 13 g ust. 1, art. 40b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, gdyż dokonały ustaleń w zakresie pomiaru nacisku osi pojazdu w oparciu o zarządzenie, które nie mogło stanowić podstawy do dokonania ustaleń wiążących podmioty inne niż podwładne podmiotowi wydającemu zarządzenie.

Wskazać należy ponadto, że art. 9 kpa nakłada na organ prowadzący kontrolę obowiązek w zakresie powiadomienia kierowcy o wymaganiach związanych z ważeniem pojazdu. W myśl tego przepisu strona postępowania powinna być należycie i wyczerpująco informowana o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć istotne znaczenie w sprawie. Ponadto obowiązkiem organów administracji jest czuwanie nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Udzielanie przez osoby kontrolujące pojazd wyczerpujących informacji dotyczących wymagań w zakresie ważenia i pomiarów ma szczególne znaczenie w sprawach takich jak rozpoznawana. Protokół kontroli jest bowiem podstawowym i jedynym dowodem, na podstawie którego podejmuje się decyzje o wymierzeniu opłaty drogowej.

Tymczasem protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu skarżącego nie zawiera istotnych informacji na temat warunków dokonywania pomiaru. Z treści protokołu kontroli wynika przede wszystkim, że kierowca kontrolowanego pojazdu nie został należycie poinformowany przed rozpoczęciem czynności kontrolnych o wymaganiach związanych z dokonywaniem pomiarów, np. o technice najeżdżania pojazdem na wagi i zjeżdżania z wag. Nie informując kierowcy o wymaganiach dotyczących przeprowadzania pomiarów pozbawiono go możliwości ustosunkowania się i oceny sposobu wykonania czynności pomiarowych. Wadliwy protokół pomiaru nie jest aktem legalizującym poczynania osób kontrolujących i dokonujących pomiarów.

W konsekwencji uznać należy, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, a także przepisów art. 7, 8, 9, 77 § 1 i 80 kpa, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.