Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 3/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: Art. 2, art. 20, art. 22, art. 24
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: Par. 44
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Barbara Pasternak Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi K. K. i S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 31 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 31 października 2018 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego S. K. od decyzji Starosty z [...] 2018 r. znak: [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z 30 grudnia 2014 r. S. K. zwrócił się do Starosty o dokonanie poprawy błędnej ewidencji gruntów i budynków dotyczącej jego własności, oznaczonej przed sporządzeniem nowej ewidencji gruntów i budynków jako parcele gruntowe nr [...], [...] i [...] oraz parcele budowlane nr [...], [...] i [...].

Starosta decyzją z [...] 2018 r., znak: [...], orzekł o odmowie aktualizacji danych ewidencyjnych w operacie ewidencji gruntów i budynków jednostki ewidencyjnej T gmina, obręb Z polegającej na poprawie mapy zasadniczej w skali 1:2000 i jej pochodnych zgodnie z mapą katastralną w skali 1:2880 oraz poprawy synchronizacji nr [...] z dnia 22 września 1981 r.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył skarżący, domagając się od Starostwa Powiatowego w ramach poprawy ewidencji gruntów: usunięcia bezprawnie wrysowanej drogi gminnej na parcelę budowlaną nr [...], przywrócenia działce nr [...] miano parceli budowlanej nr [...] i połączenia jej z działką nr [...], wymazania konturów wrysowanej drogi gminnej na całej długości dawnej parceli gruntowej nr [...], zamazania południowej korony wrysowanej drogi na działkę nr [...] począwszy od wschodniego narożnika domu drewnianego z 1907 do końca działki [...]. Wniósł także o dokonanie wizji na gruncie i dokonania poprawy źle wykonanej mapy zasadniczej i zsynchronizowania parceli budowlanej nr [...] z parcelą gruntową nr [...] i włączenia jej w obszar dzisiejszej działki nr [...].

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] 2018 r., znak: [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty z [...] 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że Starosta winien przedmiotową sprawę rozpatrzyć ponownie i przede wszystkim prawidłowo ustalić przedmiot postępowania, a w razie wątpliwości co do żądania strony, organ winien wezwać ją o sprecyzowanie żądania.

Starosta pismem z 25 czerwca 2018r., znak: [...], wezwał skarżącego o sprecyzowanie treści i zakresu żądań. Skarżący złożył wyjaśnienia w piśmie z 4 lipca 2018 r. Po ponownej analizie dokumentów, wniosku oraz złożonych wyjaśnień strony, Starosta [...] 2018 r. wydał decyzję znak: [...], w której orzekł o: odmowie aktualizacji danych ewidencyjnych w operacie ewidencji gruntów i budynków jednostka ewidencyjna T gmina, obręb Z - polegającej na:

zmianie przebiegu granicy działki nr [...] z działkami nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...];

połączeniu działek nr [...], nr [...] z działką nr [...].

Od powyższej decyzji odwołanie złożył skarżący, podnosząc w nim, że decyzja jest błędnie sformułowana, niezgodnie z jego wnioskiem i krzywdząca, gdyż stawia warunki, którymi obciąża się go za dokonane fałszerstwa przez WBGiTR.

Rozpatrując powyższe odwołanie oraz całość materiału dowodowego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, że przepisami prawa materialnego regulującymi kwestie prowadzenia przez starostę operatu ewidencji gruntów i budynków są przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 2101 ze zm.; dalej powoływanej jako "ustawa" oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.; dalej powoływanego jako "rozporządzenie"). Organ powołał treść art. 2 pkt. 8, art. 24 ustawy oraz przepis § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 rozporządzenia.

Zdaniem organu odwoławczego w świetle przepisów art. 24 ust. 2a pkt 2 i ust. 2b ustawy Starosta słusznie uznał, iż wniosek winien być rozpatrzony w drodze postępowania administracyjnego. Nałożyło to na organ obowiązek stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej powoływanego jako "k.p.a."), a w szczególności art. 7, 77 i 80 k.p.a. oraz obowiązek dokładnego zebrania dowodów i wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy.

W toku postępowania ustalono, iż w rejestrze gruntów i budynków obrębu Z, jednostka ewidencyjna T Gmina działki nr [...], [...], objęte księgą wieczystą [...], wykazane są w jednostce rejestrowej [...] jako współwłasność S. i K. K. Działka nr [...] wykazana jest w jednostce rejestrowej [...] jako własność S. K. i objęta jest księgą wieczystą [...]. Działka nr [...], objęta księgą wieczystą [...], figuruje w jednostce rejestrowej [...] jako własność Z. B. Działka nr [...] ujawniona w jednostce rejestrowej [...], stanowiąca własność J. Ś., objęta jest księgą wieczystą [...]. Działka nr [...] wykazana w jednostce rejestrowej [...] stanowi współwłasność: K. P. w 3/20 cz., J. Ś. w 4/20 cz., K. Ś. w 3/20 cz., P. Ś. w 3/20 cz., P. Ś. w 3/20 cz., W. Ś. w 3/20 cz. i objęta jest księgą wieczystą [...].

Z powyższego wynika, że stan prawny ww. działek wykazany w ewidencji jest zgodny ze stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych.

W oparciu o akta sprawy ustalono, iż operat nowej ewidencji gruntów i budynków dla wsi Z, gmina T założono na podstawie przepisów prawnych normujących sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z dnia 15 lutego 1955 r. Nr 6, poz. 32) oraz Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów (Monitor Polski Nr 11, poz. 98). W wyniku powyższego dotychczasowa ewidencja z częścią kartograficzną w skali 1:2880 w całości została zastąpiona nową ewidencją gruntów i budynków z częścią kartograficzną wykazaną na mapie ewidencyjnej w skali 1 :2000, powstałą na kanwie mapy zasadniczej. Mapę zasadniczą utworzono na podstawie materiałów aerofotogrametrycznych, poprzez uczytelnienie przetworzonych zdjęć lotniczych. W tej technologii opracowania nowej mapy, granice działek wraz z trwałymi szczegółami terenowymi jak: ogrodzenia, budynki, studnie, słupy trakcji energetycznej i telekomunikacyjnej itp., stanowiły już treść mapy opracowanej na zdjęciu przetworzonym do skali 1:2000. Tylko niewidoczne na zdjęciu fragmenty granic działek (np. budowlanych zadrzewionych, sadów itp.) były dodatkowo zamierzone na gruncie według wskazań stron. Operat techniczny mapy zasadniczej i ewidencyjnej przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 23 lutego 1976 r. pod numerem [...]. Operatem technicznym "Protokół ustalenia stanu władania" przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 23 lutego 1976 r. pod numerem [...] właścicieli i władających działkami położonymi we wsi Z zapoznano z przebiegiem ich granic, wykładając nową mapę ewidencyjną do publicznego wglądu. W pozycji nr 308 tego protokołu wykazano działki nr [...] i [...], a jako władającego tymi działkami wpisano wówczas A. K. Natomiast działkę nr [...] wykazano w pozycji nr 460 jako pozostającą we władaniu Urzędu Gminy T. Operatem technicznym Synchronizacji kompleksowej wsi Z, przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 22 września 1981 r. pod numerem [...], dokonano porównania stanu ewidencyjnego ze stanem prawnym ujawnionym wówczas w księgach wieczystych, to znaczy dokonano porównania przebiegu granic działek ewidencyjnych z przebiegiem parcel gruntowych i budowlanych. W wyniku tego porównania: wykazem synchronizacyjnym (pozycja nr 255) parceli gruntowej l.kat. [...] i parceli budowlanej l.kat. [...] objętych LWH [...] przyporządkowano działkę nr [...] o pow. 0,17 ha, a parceli budowlanej l.kat. [...] objętej LWH [...] przyporządkowano działkę nr [...] o pow. 0,03 ha; wykazem synchronizacyjnym (pozycja nr 806) parceli gruntowej l.kat. [...] objętej LWH [...] przyporządkowano działki nr [...] o pow. 0,05 ha i [...] o pow. 0,06 ha; wykazem synchronizacyjnym (pozycja nr 808) parcelom gruntowym l.kat.: [...], [...], [...], [...], [...] objętych Kw nr [...] przyporządkowano działki nr [...] o pow. 0,16 ha i [...] o pow. 0,65 ha. W celu doprowadzenia do zgodności stanu prawnego z ewidencyjnym dokonano metodą graficzną podziału działek ewidencyjnych poprzez porównanie mapy ewidencyjnej w skali 1: 2000 z mapą katastralną w skali 1: 2880. W papierowym rejestrze ewidencji gruntów założonym w 1978 r., w jednostce rejestrowej nr [...] wykazano działki nr [...] o pow. 0,03 ha i nr [...] o pow. 0,17 ha jako własność S. K. - na podstawie aktu własności ziemi Nr [...] z 31 lipca 1976 r. W roku 1984 zmianą nr 4/84 do tych działek dopisano współwłaściciela żonę K. K. W roku 1991 zmianą nr 29/91 do tej jednostki rejestrowej nr [...] przeniesiono z jednostki rejestrowej nr [...] działkę nr [...] o pow. 0,05 ha objętą księgą wieczystą Nr [...] i z jednostki rejestrowej nr [...] działkę nr [...] o pow. 0,06 ha objętą księgą wieczystą Nr [...]. Z badania treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że w dziale I na wniosek z 26 stycznia 1989 r. [...] ujawniono działkę nr [...] o pow. 0,05 ha i działkę nr [...] o pow. 0,06 ha na podstawie wykazu synchronizacyjnego z daty 30 lipca 1988r. (wpisano 3 lutego 1989 r.). W dziale II tej księgi na wniosek z 26 stycznia 1989r. [...] wpisano prawo własności na rzecz S. K. s. S. i A. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w T Wydział I Cywilny z dnia 14 listopada 1988 r. sygn. akt [...] o stwierdzenie własności nieruchomości rolnej.

Na wniosek z dnia 26.11.1999 r. [...] i na podstawie postanowienia Sądu Wojewódzkiego Wydział I Cywilny z dnia 4.03.1997r. sygn. akt [...], postanowienia Sądu Rejonowego w T Wydział I Cywilny z dnia 22.05.1996r. sygn. akt [...], postanowienia Sądu Okręgowego w T Wydział I Cywilny z dnia 14.12.1999r. sygn. akt [...] odłączono działkę nr [...] o pow. 0,05 ha do nowej księgi wieczystej Nr [...]. Mocą postanowienia Sądu Rejonowego w T z dnia 22 maja 1996 r. sygn. akt [...] uchylono uprzednie postanowienie tegoż Sądu z dnia 14 listopada 1988r. sygn. akt [...] w części dotyczącej działki nr [...]. Postanowieniem z dnia 22.05.1996 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w T stwierdził, że J. i K. Ś. nabyli z dniem 4 listopada 1971 r. prawo własności na zasadach wspólności ustawowej do działki nr [...] położonej w Z, na mocy ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu prawa własności gospodarstw rolnych. Wniesioną przez S. K. rewizję od postanowienia z dnia 22.05.1996 r. sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w T Sąd Wojewódzki w T Wydział I Cywilny oddalił postanowieniem z 4 marca 1997r. sygn. akt [...]. Kasację wniesioną od ww. postanowienia Sądu Wojewódzkiego Sąd Najwyższy oddalił postanowieniem z dnia 22 kwietnia 1998r. sygn. akt [...].

Zdaniem organu stan działek nr [...], [...], [...] w zakresie podmiotowym należy uznać za uregulowany.

Organ wskazał na treść § 36 rozporządzenia i podniósł, że odnosząc się do przebiegu granic działek nr [...], [...] i [...] z działkami sąsiednimi, został on wykazany na mapie ewidencyjnej w skali 1:2000, powstałej na kanwie mapy zasadniczej w wyniku założenia nowej ewidencji gruntów i budynków na podstawie przepisów dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. Postanowieniem Kierownika Urzędu Rejonowego w T nr [...] na wniosek S. K. zostało wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w Z, gmina T. Postępowanie to umorzono decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w T nr [...] z uwagi na zaistniały spór graniczny, który mógł rozstrzygnąć jedynie sąd powszechny.

Wyrokiem Sądu Rejonowego w T sygn. akt [...] dokonano rozgraniczenia pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...] i [...]. Sąd ustalił przebieg granicy linią łamaną, opisaną punktami granicznymi nr: 1, 2, 3,4 na szkicu granicznym z dnia 16 maja 2005 r. sporządzonym przez biegłego sądowego w dziedzinie geodezji i kartografii S. K.

Sąd Rejonowy w D, Wydział I Cywilny, postanowieniem z dnia 23 listopada 2012 r. sygn. akt [...] w sprawie z wniosku S. K. o rozgraniczenie postanowił:

I. umorzyć postępowanie w części dotyczącej rozgraniczenia z działkami nr [...] i [...] położonymi w Z;

II. dokonać rozgraniczenia pomiędzy działką nr [...] położoną w Z objętą księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T, a działkami nr [...] położoną w Z objętą księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T i nr [...] położoną w Z objętą księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T granicą oznaczoną przez biegłego geodetę W. D. w opinii z dnia 24 lipca 2012 r. i na szkicu granicznym stanowiącym załącznik do opinii linią ciągłą koloru żółtego i punktami 1-2-3-4;

III. dokonać rozgraniczenia pomiędzy działką nr [...] położoną w Z objętą księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T, a działką nr [...] położoną w Z objętą księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w T granicą oznaczoną przez biegłego geodetę W. D. w opinii z dnia 24 lipca 2012 r. i na szkicu granicznym stanowiącym załącznik do opinii linią ciągłą koloru żółtego i punktami 5- 6-7-8-9-10.

Jak wynika z kopii opinii biegłego sądowego w dziedzinie geodezji i kartografii W. D. z czynności geodezyjnych do sprawy o rozgraniczenie sygn. akt [...] i kopii szkicu granicznego z dnia 24.07.2012 Sąd ustalił przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], a wyznaczyły ją ww. punkty graniczne oznaczone na szkicu nr 1-10. Przedstawiony na mapie ewidencji gruntów i budynków przebieg tej granicy był zgodny zatwierdzonym postanowieniem Sąd Rejonowy w D z 23 listopada 2012 r. sygn. akt [...]. Sąd Okręgowy w R I Wydział Cywilny postanowieniem z 8 października 2013 r. sygn. akt [...] i [...] oddalił apelację i zażalenie S. K. od postanowienia Sądu Rejonowego w D, Wydział I Cywilny z dnia 23 listopada 2012 r. sygn. akt [...].

Organ odwoławczy ustalił, że dla obrębu Z została przeprowadzona w 2015 roku modernizacja ewidencji gruntów i budynków ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa 24 lutego 2016 r. pod poz. 1315.

Z akt sprawy wynika, że aktualnie w operacie ewidencyjnym:

- granica działki nr [...] z działkami nr [...], [...] (dawna działka nr [...]) została wykazana na podstawie rozgraniczenia zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego w D z 23 listopada 2012 r. sygn. akt [...], granica działki nr [...] z działką nr [...] (częściowo) została wykazana na podstawie ustalenia przebiegu granic podczas modernizacji (protokół z 3.10.2015r.),

- granica działki nr [...] z działkami nr [...] i [...] została wykazana na podstawie rozgraniczenia zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego w D z 23 listopada 2012r. sygn. akt [...],

granica działki nr [...] z działkami nr [...], [...] (dawna działka nr [...]) i [...] została wykazana na podstawie rozgraniczenia zakończonego wyrokiem Sądu Rejonowego w T z 10 listopada 2005 r. sygn. akt [...],

granica działki nr [...] z działką nr [...] została wykazana na podstawie ustalenia przebiegu granic podczas modernizacji (protokół z 3.10.2015 r.).

Organ podkreślił, iż S. K. wielokrotnie zwracał się do Starosty z zarzutami źle wykonanej mapy ewidencyjnej w skali 1:2000 - wykonanej niedbale i z naruszeniem prawa poprzez pominięcie rzeczywistego widocznego obszaru gruntu, mapy katastralnej i rozmowy z właścicielami gruntów. Dlatego też odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ wspomniał, iż ani Starosta, ani organ odwoławczy nie kwestionują merytorycznie twierdzeń skarżącego o błędach popełnianych w przeszłości.

Pomimo zakończonego postępowania rozgraniczeniowego S. K. nadal kwestionuje prace geodezyjne sprzed kilkudziesięciu lat, mimo że ich rezultaty utraciły już aktualność w związku z orzeczeniami: Sądu Rejonowego w T i D oraz Sądu Okręgowego w R. Organ podniósł, że organy ewidencyjne mogą zmieniać jedynie zapisy w prowadzonych ewidencjach, a nie w sporządzanych na przestrzeni lat dokumentach. Żaden przepis ich do tego nie upoważnia. Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie przewidują możliwości nanoszenia na mapy i wprowadzania do ewidencji gruntów i budynków poprzednich podziałów i numeracji działek (w tym wypadku nawet parcel katastralnych). Jeżeli na przestrzeni lat dokonywano kolejnych podziałów, to nie jest możliwe przywracanie poprzedniej numeracji. Zasadę tę określa się mianem "zasady aktualności", tj. utrzymywaniem operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia. W szczególności zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia zadaniem starosty jest utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W praktyce oznacza to, że nie ma możliwości "cofania się" w ewidencji po przyjęciu kolejnych operatów lub dokumentów dotyczących przeniesienia własności jako podstawy kolejnych (nowych) wpisów. Co najwyżej możliwe jest prostowanie błędnych zapisów w ewidencji, jeżeli w sposób oczywisty są one niezgodne z aktualnymi (a nie archiwalnymi) materiałami.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie został zgromadzony niezbędny materiał dowodowy oraz zapewniono stronom czynny udział na każdym etapie postępowania administracyjnego.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga skarżących K. K. i S. K. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji.

Z treści bardzo obszernej skargi wynika, że skarżący nie zgadzają się z wydanym w sprawie rozstrzygnięciem, uznając je za krzywdzące i niesprawiedliwe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 31 października 2018 r., znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty z [...] 2018 r. znak: [...] orzekającą o odmowie aktualizacji danych ewidencyjnych w operacie ewidencji gruntów i budynków jednostka ewidencyjna T gmina, obręb Z - polegającej na:

1. zmianie przebiegu granicy działki nr [...] z działkami nr [...], nr [...], nr [....], nr [...], nr [...];

2. połączeniu działek nr [...], nr [...] z działką nr [...].

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 725 ze zm.; zwanej dalej "ustawą") przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) - rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Jedną z zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, zgodnie z którą starostowie są zobowiązani do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna, organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania.

Przepisy ustawy oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 393) wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji, na podstawie której właściwy organ dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego, musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym.

W art. 20 ustawy ustawodawca określił rodzaje informacji o gruntach (art. 20 ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (art. 20 ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter zarówno przedmiotowy, jak i podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części.

Informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe) zawiera operat ewidencyjny, którego zawartość określa art. 24 ust. 1 ustawy.

Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian reguluje ww. rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja operatu ewidencyjnego może nastąpić wyłącznie przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.

Zgodnie z treścią art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;

W drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (24 ust. 2b pkt 2).

Z przepisów wynika, że zmiana danych ewidencyjnych może nastąpić albo z urzędu, albo na wniosek uprawnionych podmiotów, zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy, który stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Sąd podkreśla, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno - deklaratoryjny, a ujawnianie w niej określonych praw do gruntu spełnia tylko funkcję informacyjną. Wpis w ewidencji gruntów i budynków nie kreuje zatem stanu prawnego nieruchomości (tj. np. nie przyznaje nikomu prawa własności), a jedynie potwierdza ten stan prawny. Oznacza to, że organ ewidencyjny jedynie rejestruje w ewidencji gruntów i budynków te stany prawne, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające i wynikają z potwierdzających je dokumentów. Nie jest on natomiast uprawniony do rozstrzygania sporów dotyczących tego, komu przysługuje prawo własności do określonej działki ewidencyjnej, jeśli nie jest to możliwe do ustalenia na podstawie przedłożonych dokumentów.

Obowiązek starosty utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, o którym mowa w § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie może być więc rozumiany jako automatyczne "prostowanie" wszelkich danych operatu na każde żądanie wnioskodawcy, zwłaszcza jeśli miałoby to skutkować rozstrzygnięciem sporu granicznego bądź własnościowego. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz powoływanego wyżej rozporządzenia wyraźnie precyzują kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie.

Z bardzo obszernej skargi z dnia 3 grudnia 2018 r. wynika, że skarżący chcą wyznaczenia "starej granicy ewidencyjnej".

W ocenie Sądu skoro skarżący uważają, że przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami przebiega inaczej, niż to jest odzwierciedlone aktualnie w operacie ewidencji gruntów i budynków, to rozstrzygnąć ten spór należy i można tylko w postępowaniu rozgraniczeniowym. Dopiero wynik postępowania rozgraniczeniowego dać może podstawę do dokonania przez organy ewidencyjne aktualizacji danych ewidencyjnych w zakresie przebiegu granicy pomiędzy spornymi nieruchomościami.

Z powyższym względów skarga nie mogła więc wywrzeć zamierzonego skutku.

Przy wydawaniu kontrolowanych decyzji organy nie dopuściły się ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na jej wynik.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.