Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 3483/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Asesor sądowy w WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Marianna Igielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2004 r. sprawy ze skargi D. S.A. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję w całości oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w W. z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w części odsetek wyrównawczych; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w W., powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 13 § 1 i 4, art. 14, art. 85 § 1 oraz art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 107, poz. 1217), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 2000 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów taryfowych na niektóre towary przywożone z zagranicy dla przemysłu motoryzacyjnego (Dz. U. Nr 8, poz. 89), rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 września 1999 r. w sprawie warunków wykonywania czynności kontroli celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 909), § l ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 143, poz. 958 ze zm.) oraz art. 4 ust. l ustawy z dnia 20 marca 2002r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 41, poz. 365), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w W. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...], uznającą za nieprawidłowe zgłoszenie celne z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...] w zakresie dotyczącym zastosowanej stawki celnej oraz wymiaru cła w stosunku do towarów opisanych jako "zamki samochodowe" oraz "napęd wycieraczki, mechanizm wycieraczki" w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...].02.2000 r. zgłoszeniem celnym SAD nr jw. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu m.in. towary ujęte w pozycjach [...] i [...] SAD BIS jako, odpowiednio, "zamki samochodowe" i "napęd wycieraczki, mechanizm wycieraczki". Przedmiotowe produkty zaklasyfikowano do kodów [...] i [...] PCN z zerową stawką celną w ramach kontyngentu taryfowego. W dniu dokonania zgłoszenia celnego strona dysponowała pozwoleniami Ministra Gospodarki w postaci decyzji: nr [...] [...] [...] z dnia [...].02.2000 r. na przywóz pochodzącego z R. towaru klasyfikowanego do kodu [... PCN po zerowej stawce celnej w okresie od [...].02.2000 r. do [...].05.2000 r. oraz nr [...] [...] [...] z dnia [...].02.2000 r. na przywóz pochodzącego z R. towaru klasyfikowanego do kodu [...] PCN po zerowej stawce celnej w okresie od [...].02.2000 r. do [...].05.2000 r. Wartość towaru klasyfikowanego do kodu [...] PCN objętego pozwoleniem z dnia [...].02.2000 r. nie mogła przekroczyć kwoty 60.230,00 EUR, natomiast wartość towaru klasyfikowanego do kodu [...] PCN objętego pozwoleniem z dnia [...].02.2000 r. nie mogła przekroczyć kwoty 182.450,00 EUR. W polu [...] poz. [...] i [...] SAD BIS (załączone dokumenty, świadectwa i pozwolenia) zgłaszająca wpisała jako załącznik decyzje Ministra Gospodarki nr [...] [...] [...] z dnia [...].02.2000 r. (poz. [...] SAD BIS) i nr [...] [...] [...] z dnia [...].02.2000 r. (poz. [...] SAD BIS).

W wyniku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Inspekcji Celnej – ustalono, iż do dnia zgłoszenia celnego strona całkowicie wykorzystała limit pozwolenia Ministra Gospodarki z dnia [...].02.2000 r. na łączną kwotę 60.230,00 EUR, Ponadto, wartość towaru klasyfikowanego do kodu [...] PCN wymienionego w pozycji towarowej nr [...] SAD BIS nie została odnotowana w pozwoleniu Ministra Gospodarki z [...].02.2000 r.

Decyzją nr [...] z dnia [...].02.2003r. Naczelnik Urzędu Celnego II w W. uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej oraz wymiaru cła. Wobec towarów z poz. [...] i [...] SAD BIS – dokonał wymiaru kwoty wynikającej z długu celnego z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej 9%. Strona została również obciążona odsetkami wyrównawczymi.

Rozpoznając sprawę na skutek odwołania Dyrektor Izby Celnej w W. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż organ I instancji w stosunku do przedmiotowych towarów zasadnie określił kwotę wynikającą z długu celnego z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej, gdyż strona w polu [...] poz. [...] i [...] SAD BIS przedmiotowego zgłoszenia nie wykazała żadnego innego pozwolenia, na mocy którego istniałaby możliwość zastosowania stawki celnej zerowej.

W ocenie organu nie można zgodzić się ze skarżącą, że obowiązek kontroli ważności pozwolenia Ministra Gospodarki na import w ramach kontyngentu taryfowego z preferencyjna stawką celną spoczywa tylko na organach celnych. Zgodnie z § l ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 września 1999 r. w sprawie warunków wykonywania czynności kontroli celnej – organ celny dokonuje w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego na oryginale pozwolenia Ministra Gospodarki adnotacji o wartości lub ilości przywożonego lub wywożonego towaru, a także o całkowitym wykorzystaniu pozwolenia, jeżeli towar ten został w całości wywieziony lub przywieziony. Czyni to w oparciu o pozwolenie Ministra Gospodarki załączone do zgłoszenia celnego, a także w oparciu o zapis w polu 44 zgłoszenia celnego, którego wypełnienie należy do obowiązków importera. Zastosowanie ww. stawek jest wyjątkiem od zasady powszechności ceł i odbywa się na wniosek zgłaszającego, o ile zostaną przedstawione dokumenty wymagane przez przepisy prawa do skorzystania z takiego przywileju. Przepis § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 24 grudnia 1997 r. w sprawie pozwoleń na przywóz towarów na polski obszar celny lub wywóz towarów z polskiego obszaru celnego (Dz. U. Nr 162, poz. 1126) nakłada na stronę obowiązek badania wykorzystania pozwolenia, poprzez wprowadzenie wymogu przesłania fotokopii takiego pozwolenia po jego wykorzystaniu do Ministerstwa Gospodarki.

W zakresie obciążenia strony odsetkami wyrównawczymi organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie obowiązek przedłożenia prawidłowych dokumentów dla zastosowania stawek celnych obniżonych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 2000 r. w sprawie ustanowienia kontyngentów taryfowych na niektóre towary przywożone z zagranicy dla przemysłu motoryzacyjnego spoczywał na importerze towaru. Strona nie wykazała należytej staranności w wypełnianiu obowiązków wynikających z przepisów prawa celnego. Zasadnie organ I instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności, o których mowa w § 1 ust. 3 pkt l rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania i obciążył stronę odsetkami wyrównawczymi.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w W. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- § l ust. 2 pkt l i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 września 1999 r. w sprawie warunków wykonywania czynności kontroli celnej poprzez obciążenie konsekwencjami wynikającymi z błędu organu celnego podmiotu dokonującego importu. W tym zakresie wskazała, że fakt nieodnotowania przez organy celne (wbrew obowiązkowi wynikającemu z cytowanego rozporządzenia) wartości odprawionego towaru, na oryginale przedstawionej do odprawy celnej decyzji, nie może obciążać importera. Zgłoszenie celne było dokonane w okresie obowiązywania ww. pozwolenia Ministra Gospodarki, a zgodnie z czynionymi "odsaldowaniami" przez pracownika Urzędu Celnego limit przyznany w tym pozwoleniu nie został w dniu zgłoszenia celnego wykorzystany. Strona opierała się na zaufaniu do dokonanych wyliczeń salda. Ponadto w dniu dokonania zgłoszenia celnego organy celne były zobowiązane do zastosowania Komunikatu nr [...] Prezesa GUC z dnia [...].03.1997 r. ([...]) w sprawie pozwoleń wartościowych wydanych przez Ministra Gospodarki, z którego wynika, iż przekroczenie 5% wartości udzielonego pozwolenia jest dopuszczalne;

- art. 222 § 4 Kodeksu celnego poprzez niewykazanie uzyskania korzyści finansowej przez stronę oraz § l ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania poprzez nałożenie na stronę odsetek wyrównawczych, pomimo istnienia dowodów ekskulpujących postępowanie strony;

- naruszenie przepisów postępowania – art. 121 § l i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów celnych oraz poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte z zaskarżonej decyzji. Dodatkowo w zakresie zarzutu niezastosowania Komunikatu nr [...] Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...].03.1997 r. w sprawie pozwoleń wartościowych wydawanych przez Ministra Gospodarki – organ wyjaśnił, że przekroczenie 5% wartości udzielonego pozwolenia było dopuszczalne jedynie jeżeli różnica ta wynikała ze zmiany kursów walutowych. W takiej sytuacji strona powinna zwrócić się do Ministerstwa Gospodarki z wnioskiem o dokonanie odpowiedniej zmiany wartości pozwolenia. W niniejszym stanie faktycznym taka sytuacja nie miała miejsca i cytowany komunikat nie znajdował zastosowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekając w sprawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył, co następuje.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego zawartym w odpowiedzi na skargę, iż zapis § 1 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 września 1999 r. w sprawie warunków wykonywania czynności kontroli celnej, nakazujący organom celnym dokonanie na oryginale pozwolenia na przywóz towaru adnotacji o ilości lub wartości przywożonego towaru oraz adnotacji o całkowitym wykorzystaniu pozwolenia na przywóz, nie zwalnia zgłaszającego od odpowiedzialności za prawidłowe dokonanie zgłoszenia celnego, a zatem również odpowiedzialności za dołączenie do zgłoszenia właściwie wypełnionych dokumentów, których przedstawienie stanowi warunek skorzystania z preferencji celnych. Zasadzie wyrażonej w art. 64 Kodeksu celnego, należy bowiem przyznać prymat stosowania w relacji do rozwiązań zawartych w aktach podustawowych. Dokonując oceny prawidłowości postępowania skarżącej organ celny nie może jednak przerzucać na nią odpowiedzialności za wadliwość postępowania organu w momencie zgłoszenia celnego, w sytuacji gdy przedstawione przez stronę dokumenty zawierały prawdziwe dane. Jak wynika z adnotacji organu celnego na pozwoleniach Ministra Gospodarki (decyzje nr: [...] [...] [...] z dnia [...].02.2000 r. oraz [...] [...] [...] z dnia [...].02.2000 r. znajdujące się w aktach adm. sprawy sygn. V SA 3480/03) w dacie zgłoszenia celnego strona posiadała niewykorzystane pozwolenia na przywóz towarów ujętych w poz. [...] i [...] SAD BIS, co powoduje, iż organ nie może w sposób zasadny czynić zarzutu z powodu nie wykazania przez skarżącą żadnego innego pozwolenia, na mocy którego istniałaby możliwość zastosowania obniżonej stawki celnej. W odniesieniu do towaru z poz. 24 SAD BIS limit pozwolenia został wykorzystany w dniu dokonania zgłoszenia, jednak dopiero na skutek przywozu towarów objętych zgłoszeniem celnym posiadającym kolejną pozycję ewidencji, natomiast w przypadku towaru z poz. [...] SAD BIS nie została przez organ celny w momencie zgłoszenia celnego dokonana na oryginale pozwolenia adnotacja o wartości przywożonego towaru.

Stosownie do art. 85 § 1 Kodeksu celnego datę zgłoszenia celnego uznaje się za wiążącą dla określenia jakie stawki celne należy stosować do zgłaszanego towaru. W przedmiotowej sprawie, skarżąca wskazała w polu [...] poz. [...] i [...] SAD BIS posiadane niewykorzystane pozwolenia na przywóz towarów w ramach kontyngentu taryfowego, a zatem złożyła odpowiednie dokumenty celem skorzystania z obniżonej stawki celnej. Ujawnienie w trakcie tzw. kontroli postimportowej niezgodności w zakresie ilości towaru przywiezionego na podstawie kontyngentu taryfowego powoduje konieczność zastosowania właściwej stawki dla towarów, których przywóz nastąpił z przekroczeniem wartości określonych w pozwoleniu Ministra Gospodarki, nie może jednak powodować obciążenia wyższą stawką celną towaru, dla którego stawkę obniżoną określono w zgłoszeniu celnym na podstawie przedstawionych przez skarżącą dokumentów uprawniających w dacie zgłoszenia do jej zastosowania.

Zasadne są zarzuty skargi dotyczące odsetek wyrównawczych. Decyzje organów celnych w tym zakresie należy uznać za niezgodne z przepisami Kodeksu celnego w brzmieniu z dnia dokonania zgłoszenia celnego. Zgodnie z art. 222 § 4 Kodeksu celnego, w brzmieniu na dzień dokonania zgłoszenia celnego, organ celny miał prawo i obowiązek pobrać odsetki wyrównawcze, jeżeli przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej przez dłużnika. W przypadku skarżącej organy celne w żaden sposób nie wykazały, aby uzyskała ona jakąkolwiek korzyść finansową. Brak dowodu, iż strona odniosła korzyść finansową i obciążenie skarżącej odsetkami wyrównawczymi stanowiło zatem naruszenie przepisów ustawy w zakresie w jakim upoważniały organy celne do wymierzenia odsetek wyrównawczych.

W ocenie Sądu, brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie doprowadził również w konsekwencji do dowolnej oceny podnoszonych przez stronę okoliczności wskazujących na spełnienie przesłanek do zastosowania § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych w powołanym przepisie przesłanek, których spełnienie wyłącza możliwość obciążenia zgłaszającego odsetkami wyrównawczymi. Błędy organów w ustaleniu istotnych okoliczności faktycznych dotyczących wykorzystania limitów pozwoleń oraz wadliwość postępowania organu w momencie zgłoszenia celnego, w kontekście wskazania w § 1 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia szczególnych okoliczności nie wynikających z zaniedbania lub świadomego działania dłużnika, jako przesłanki odstąpienia od poboru odsetek wyrównawczych, powodują konieczność dokonania ponownej analizy podnoszonych przez stronę w trakcie postępowania celnego okoliczności, w aspekcie prawnie określonych obowiązków osoby dokonującej zgłoszenia celnego. Brak wyjaśnienia tej kwestii stanowi, zdaniem Sądu, naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz decyzję organu I instancji w części dotyczącej odsetek wyrównawczych, jako wydane z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.