Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 456/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok,, Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.), Protokolant Agnieszka Dobroń, po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. i A. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 15 grudnia 2003 roku, nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 106, poz. 1126 ze zm.) wstrzymał roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej - kontener wraz z tarasem o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie zewnętrznym 4.73m x 8.25m, w tym kontener o wymiarach 6,35m x 2,40m oraz obiektu gospodarczego konstrukcji drewnianej o wymiarach 0,90m x 1m, usytuowanych na terenie działki nr [...] położonej w K., gmina K., oraz nałożył na G. i A. Z. obowiązek przedstawienia w terminie do 29 lutego 2004 roku:

a) zaświadczenia od Burmistrza Miasta W. o zgodności przedmiotowego obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

b) 4 egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego obiektu budowlanego wraz niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego (zaświadczenie),

c) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, iż G. i A. Z. wybudowali ww. obiekty budowlane na terenie działki nr [...] położonej w K. bez wymaganego pozwolenia na budowę w 1999 roku, co uzasadniało – zgodnie z treścią art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego – nałożenie na inwestorów obowiązków wskazanych w sentencji postanowienia. Organ pouczył także inwestorów, że jeżeli wykonają nałożone na nich przedmiotowym postanowieniem obowiązki, organ przed zatwierdzeniem dostarczonego projektu budowlanego wyda drugie postanowienie i ustali wysokość opłaty legalizacyjnej. Gdy natomiast nałożonych niniejszym postanowieniem obowiązków nie wykonają - w drodze decyzji nakaże rozbiórkę przedmiotowych obiektów.

Po otrzymaniu powyższego postanowienia G. i A. Z., pismem z dnia 19 lutego 2004 roku, poinformowali Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż zwrócili się do Wójta Gminy K. z prośbą o wydanie zaświadczenia o zgodności przedmiotowych obiektów budowlanych z przepisami o planowaniu przestrzennym.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 26 marca 2004 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, nakazał G. i A. Z. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 4,73m x 8,25m - w tym kontener o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 6,35m x 2,40m oraz obiektu gospodarczego o konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 0,90m x 1m, wzniesionych na działce nr [...] położonej w K., gmina K., bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż inwestorzy nie wykonali obowiązków nałożonych na nich postanowieniem nr [...], z dnia 15 grudnia 2003 roku.

W odwołaniu od powyższej decyzji G. i A. Z. wnieśli o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu odwołujący się stwierdzili, iż zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem obowiązującego prawa bowiem stan faktyczny i prawny sprawy nie potwierdza zasadności zastosowania art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane przez nakazanie rozbiórki istniejących na działce gruntu nr [...] tymczasowych obiektów budowlanych w postaci kontenera i pomieszczeń gospodarczych, drewnianych, osadzonych na płytach betonowych typu pustaki. Odwołujący się zarzucili zaskarżonej decyzji, iż została wydana z naruszeniem art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane bowiem obiekty budowlane, których dotyczy, mają charakter tymczasowych obiektów budowlanych przeznaczonych do czasowego użytkowania, nietrwale połączonych z gruntem, a ich budowa - zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 powołanej ustawy, nie wymaga pozwolenia na budowę. Odwołujący się stwierdzili także, iż zabudowana działka gruntu jest działką rolniczą i tak jest użytkowana, a istniejąca na niej tymczasowa zabudowa służy do przechowania narzędzi rolniczych i niezbędnych środków potrzebnych do uprawy rolniczej.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 28 maja 2004 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071) oraz art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, nie znajdując podstaw do jej zmiany lub uchylenia.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji poczynił ustalenia faktyczne tożsame z ustaleniami organu I instancji, podkreślając, iż podczas wizji lokalnej dokonanej przy udziale A. Z. na należącej do niego działce ustalono, iż znajdujące się na niej obiekty pełnią funkcję rekreacji indywidualnej. Organ II instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponieważ organ I instancji ustalił naruszenie tego artykułu przez fakt wybudowania obiektów bez takiego pozwolenia, był zobligowany przeprowadzić postępowanie w oparciu o przepisy art. 48 Prawa budowlanego, co też uczynił. W trakcie tego postępowania, zgodnie z procedurą przewidzianą w takich przypadkach, zostało wydane postanowienie w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 cyt. prawa wstrzymujące roboty budowlane i nakładające określone obowiązki. Zgodnie z art. 48 ust. 4 "w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1" tzn. ,,(...) rozbiórkę obiektu lub jego części (...)". W niniejszej sprawie G. i A. Z. nie wykonali obowiązków określonych w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 grudnia 2003 roku, nr [...], a zatem zasadnie organ I instancji nakazał rozbiórkę omawianych obiektów.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu organ II instancji stwierdził, iż wprawdzie objęte nakazem rozbiórki obiekty budowlane stanowią, w myśl art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego z 1994 roku tymczasowe obiekty budowlane, jednakże budowa takich obiektów wymagała, zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ wyjaśnił bowiem, iż art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego odnosi się do budowy tymczasowych obiektów nie połączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy. Obiekty takie nie wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, jednakże podlegają zgłoszeniu w oparciu o art. 30 ust. 1 cytowanej ustawy. Brak zgłoszenia daje podstawę do uznania, iż obiekt powstał samowolnie. W niniejsze sprawie obiekty wskazane w decyzji stoją dłużej niż 120 dni, zatem bezspornym jest, iż ich budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.

W skardze na powyższą decyzję G. i A. Z. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 marca 2004 roku, nr [...] i umorzenie postępowania, względnie uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skarżący stwierdzili, iż zaskarżone orzeczenia rażąco naruszają obowiązujące przepisy o planowaniu przestrzennym oraz przepisy prawa budowlanego. Skarżący podali, iż są właścicielami działki nr [...], o powierzchni [...]m2, położonej w K. Stwierdzili także, iż przedmiotowa działka jest działką rolniczą, co do której toczyło się postępowanie o wyłączenie z gruntów rolnych celem przeznaczenia na rekreację. Zaznaczyli przy tym, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla K. utracił moc, a w uchwalonym 31 października 2003 roku studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje się przeznaczenia ww. działki na inne cele, zatem działka ta nadal może być użytkowana jako rolna.

Skarżący podali także, iż w chwili nabywania prawa własności przedmiotowej działki byli świadomi, że do chwili uzyskania zgody na wyłączenie gruntu z działalności rolniczej i przekształcenie go na działkę rekreacyjną, nie mają prawa wybudować trwałego obiektu budowlanego bez wymaganego zezwolenia. Aby użytkować działkę rolniczą wybudowali więc tymczasowe pomieszczenie służące do przechowywania narzędzi potrzebnych do uprawy oraz jako schronienie przed deszczem. Przy czym stwierdzili, iż istniejąca zabudowa drewniana połączona z kontenerem ma charakter zabezpieczenia kontenera przed kradzieżą.

Skarżący wskazali nadto, iż istniejąca zabudowa jest to zabudowa tymczasowa, nie związana trwale z gruntem, osadzona na płytach betonowych i zgodnie z art.29 ust. 1 pkt 12 ustawy - Prawo budowlane nie wymaga pozwolenia na budowę.

W odpowiedzi na powyższą skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i dodatkowo stwierdzając, iż kwestia braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla K.nie może stanowić przesłanki dla organu nadzoru budowlanego do uchylenia decyzji rozbiórkowej. Jak wyjaśnił bowiem organ miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru działki nr [...] utracił moc z końcem 2002 roku, a w uchwalonym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje się przeznaczenia tego terenu na cele nierolnicze i nieleśne. W ww. planie przedmiotowa działka przeznaczona była pod łąki. Fakt, iż teren, na którym znajduje się przedmiotowa działka, nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie daje jednak w ocenie organu II instancji podstawy do legalizacji przedmiotowego obiektu, tym bardziej, że działka skarżących leży w Nadmorskim Obszarze Chronionego Krajobrazu.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).

W niniejszej sprawie pozostawało poza sporem, iż obiekty wybudowane na należącej do skarżących działce nr [...], położonej w K., w myśl art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego z 1994 roku, stanowią tymczasowe obiekty budowlane, jednakże budowa tych obiektów – wbrew stanowisku skarżących - wymagała uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zgodnie z dyspozycją art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane roboty budowlane (a więc budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Przepis art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, na który powołują się skarżący, nie dotyczy obiektów budowlanych znajdujących się na ich działce bowiem stanowi o tymczasowych obiektach budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Obiekty budowlane znajdujące się na działce skarżących niewątpliwie nie zaliczają się do tego typu obiektów tymczasowych, znajdują się bowiem na niej od paru lat, a nadto ich budowa nie została zgłoszona właściwym organom.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił przy tym pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 14 kwietnia 2004 roku (sygn. OSK 104/04, ONSAiWSA 2004/1/27, glosa aprobująca W. Chróścielewskiego w OSP 2004/12/154), zgodnie z którym obiekty kontenerowe są obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit b i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), a ich budowa wymaga pozwolenia na budowę.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż organy orzekające w niniejszej sprawie zasadnie uznały, że obiekty budowlane znajdujące się na działce skarżących zostały wybudowane samowolnie tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Na marginesie powyższych rozważań Sąd zważył, iż brak zgłoszenia, któremu zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy podlegają obiekty wskazane w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, daje podstawę do uznania, iż obiekt powstał samowolnie. Gdyby więc uznać, iż budowa obiektów znajdujących się na działce skarżących wymagała jedynie zgłoszenia właściwemu organowi, to i tak brak takiego zgłoszenia spowodowałby wszczęcie postępowania z art. 49b Prawa budowlanego analogicznego do postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 cyt. ustawy.

Przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy, stanowił, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Natomiast jeżeli samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2). W postanowieniu tym – zgodnie z treścią art. 48 ust. 3 cyt. ustawy - ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami, o których mowa w ust. 2 pkt 1;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego.

W przypadku zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, właściwy organ orzeka rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (art. 48 ust. 4).

Jak z powyższego wynika skoro organy administracji ustaliły w niniejszej sprawie, że obiekty budowlane usytuowane ma działce skarżących zostały wybudowane samowolnie, tj. z naruszeniem obowiązku wynikającego z art. 28 Prawa budowlanego, organy administracji zobligowane były do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania z art. 48 Prawa budowlanego. Wszczynając przedmiotowe postępowanie organ I instancji uznał wstępnie, iż przedmiotowa samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz stwierdził brak naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem i z tych przyczyn wszczął procedurę legalizacji zaistniałych nieprawidłowości poprzez nałożenie na właścicieli działki nr [...] obowiązku przedłożenia w zakreślonym terminie dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, iż w terminie zakreślonym dla wykonania obowiązków legalizacyjnych skarżący nie przedłożyli wymaganych dokumentów, w szczególności zaświadczenia od Burmistrza Miasta W. o zgodności przedmiotowych obiektów budowlanych z przepisami o planowaniu przestrzennym i nie dysponowali decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu dotyczącą przedmiotowej działki, a zatem spełnione zostały, określone w art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego, przesłanki zobowiązujące organ administracji do wydania nakazu rozbiórki obiektów budowlanych wybudowanych samowolnie.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżących Sąd uznał, iż twierdzenia skarżących jakoby użytkowali działkę nr [...] rolniczo nie polegają na prawdzie. Jak wynika bowiem z protokołu wizji lokalnej dokonanej przy udziale A. Z. w dniu 2 czerwca 2003 roku, który został przez skarżącego podpisany bez zastrzeżeń dotyczących sposobu użytkowania działki wskazanego w tym protokole, przedmiotowa działka wykorzystywana jest do rekreacji indywidualnej. Rekreacji służą także wybudowane na niej obiekty budowlane. O nierolniczym charakterze działki skarżących - w ocenie Sądu - świadczy także jej powierzchnia ([...]m2) oraz znajdujące się w aktach administracyjnych zdjęcia działki.

Sąd miał przy tym również na uwadze, iż z akt sprawy wynika, że w chwili wydawania przez organy decyzji w niniejszej sprawie na terenie działki skarżących nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Nie oznacza to jednak, iż teren ten - zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym – był przeznaczony pod zabudowę. Jak słusznie stwierdził bowiem Sąd Najwyższy w nadal aktualnym wyroku z dnia 28 czerwca 1985 roku (sygn. akt III ARN 11/85, OSNC 1986/3/40) terenem, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, jest nie tylko teren przeznaczony w istniejącym planie ogólnym lub szczególnym na inne cele lub pod innego rodzaju zabudowę, ale także teren nie przeznaczony pod zabudowę ze względu na brak takich planów.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do tego, aby organ administracji I instancji orzekł o rozbiórce samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych należących do skarżących, a organ II instancji utrzymał to orzeczenie w mocy i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.