Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 983/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2005 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Z. P. kwotę 200 (dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

I SA/Wa 983/04

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...].04.2004 r. Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania Z. P. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...].05.2003 r. Nr [...] o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] (dawnej ul. [...]) ozn. Nr hip. "[...], o pow. [...] m2 stanowiącego własność Skarbu Państwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...].05.2003 r. Nr [...] Prezydent Miasta W. w wyniku rozpatrzenia wniosku złożonego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U Nr 50, poz. 279) odmówił Z. P. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu ozn. Nr hip. [...] argumentując odmowę niemożnością korzystania z gruntu przez właściciela zgodnie z przeznaczeniem terenu według miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego W.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Z. P. wnosząc o jej uchylenie.

Rozpatrując odwołanie organ wskazał, że nieruchomość [...] położona przy ul. [...] o pow. [...] m2 (nieruchomość niezabudowana) została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50,poz. 279).

Z dniem 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność gminy W., a następnie - w związku z likwidacją gmin - na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 32 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130).

Stosownie do art. 7 ust. 1 powołanego wyżej dekretu, dotychczasowy właściciel nieruchomości złożył w przewidzianym terminie wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...].

Zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu, wniosek właściciela gruntu lub jego następcy prawnego, będącego w posiadaniu gruntu, o przyznanie prawa własności czasowej winien być uwzględniony jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (obecnie planu zagospodarowania przestrzennego).

Organ podniósł, że uregulowanie zawarte w art. 7 ust. 2 dekretu, jako jedyną podstawę nieuwzględnienia wniosku dotychczasowego właściciela o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy (użytkowania wieczystego) wymienia niezgodność korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z jego przeznaczeniem według planu zabudowania.

Organ wskazał, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał plan ogólny zagospodarowania przestrzennego W. zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady W. z dnia [...].09 1992 r.

Z powołanego wyżej planu wynika, że powyższy teren został położony przy ul. [...] obecnie ul. [...] ozn. hip [...] znajdował się na obszarze o symbolu [...] - pod centralne funkcje miasta, w części pod komunikację - pod rozbudowę ulicy.

Zgodnie z wypisami z rejestru gruntów znajdującymi się w aktach sprawy przedmiotowa nieruchomość oznaczona hip. Nr hip "[...] wchodzi obecnie w skład części działki ewid. nr [...] z obr. [...] o pow. [...] m2 oraz w części w skład działki ewid. nr [...] o pow. [...] m2 z obr. [...] - będącymi własnością Skarbu Państwa.

Nieruchomość ta wchodziła w skład dużej nieruchomości o pow. [...] m2, która objęta została decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...].11.1992 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Zakład P. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. [...] oraz prawa własności budynków, budowli i urządzeń znajdujących się na tym gruncie.

Następnie aktem notarialnym z dnia 22.12.1999 r. Rep. A Nr [...] nieruchomość o pow. [...] m2 (uregulowana m.in. w KW Nr [...]) została zbyta przez spółkę "A." S.A. z siedzibą w W. (będącej następcą Zakładów [...]) na rzecz Szkoły Wyższej [...] z siedzibą w W.. Zbyciem tym objęta została w/w działka ewid. nr [...] z obr. [...] o pow. [...] m2 wchodząca w skład nieruchomości hipotecznej [...].

Organ podkreślił, że zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej, chronione jest rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych i stanowi okoliczność powodującą nieodwracalność skutków prawnych.

Wskazał także, że pozostała część nieruchomości o pow. [...] m2 (która była objęta w/cyt. decyzją uwłaszczeniową Nr [...]) wchodzi obecnie w skład większej działki Nr [...] z obrębu [...] ze znajdującą się na niej zabudową przemysłową.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie złożył Z. P.i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, że nie został poinformowany o uwłaszczeniu jego działką przedsiębiorstwa a następnie o zbyciu jej innemu podmiotowi. Skarżący podniósł, że działka jest niezabudowana i chciałby wznieść na niej pawilon handlowy. Pawilony takie znajdują się na sąsiednich działkach.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.

Tak więc Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Sądowa kontrola decyzji jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. Organ rozstrzygający winien przestrzegać zasady dochodzenia prawdy materialnej (art. 7 kpa), podejmować wszelkie niezbędne środki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zobowiązany jest do należytego oraz wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania . Organ musi w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań art. 107 § 1 i 3 kpa.

Rozpatrując skargę Z. P. pod tym kątem, sąd uznał, że organ dopuścił się naruszenia wszystkich tych reguł procesowych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący złożył w dniu 4 sierpnia 1949 r. wniosek o ustanowienie własności czasowej nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. Wykazał, że był właścicielem nieruchomości. Wniosek został złożony w terminie ustawowym.

Do 1988 r. organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie złożonego wniosku.

Jednakże w toku wszczętego postępowania z wniosku skarżącego organ nie poinformował go o toczących się postępowaniach administracyjnych w przedmiocie ustanowienia zarządu na rzecz Zakładu P. (k nr 39 akt adm.), a następnie postępowania uwłaszczeniowego i decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 1992 r. o nabyciu przez ten Zakład prawa wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego i własności budynków.

W literaturze przedmiotu podnosi się, że niedopuszczalne jest uwłaszczenie osób prawnych, jeżeli pozostaje w toku wniosek dekretowy byłego właściciela (por. D. Kozłowska, E. Mzyk, Grunty warszawskie, Wyd. III, Zielona Góra 2000 s. 164-165).

Bezpodstawnie zostało wszczęte postępowanie administracyjne o uwłaszczenie, gdyż z mocy art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U Nr 79 poz. 464) zaspokojenie roszczeń byłych właścicieli korzysta z prawa pierwszeństwa i wyłącza - jako naruszające prawa osób trzecich możliwość uwłaszczenia. W aktach sprawy brak jakichkolwiek dowodów, że skarżący był informowany zarówno o toczącym się postępowaniu uwłaszczeniowym lub o jego zakończeniu o możliwości występowania z wnioskiem o wzruszenie decyzji uwłaszczeniowej.

Organ nie dopełnił podstawowego obowiązku wynikającego z art. 9 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przystąpienie skarżącego jako strony do toczącego się postępowania uwłaszczeniowego, a w przypadku gdyby decyzja uwłaszczeniowa była ostateczna wystąpienie z wnioskiem o jej wzruszenie zobowiązywałoby organ do zawieszenia postępowania w sprawie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego.

W zaskarżonej decyzji nie omówione zostały relacje pomiędzy tymi postępowaniami, a jedynie powołano fakt wydania decyzji uwłaszczeniowej na rzecz Zakładów [...] (co do działki nr [...]), a następnie przeniesienia prawa użytkowania wieczystego i własności budynków na rzecz Szkoły Wyższej [...] w W..

Organ odmawiając ustanowienia na rzecz wnioskodawcy prawa użytkowania wieczystego powołał się na niemożność pogodzenia sposobu korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowy (zagospodarowania) terenu. Organ wskazał, że zgodnie z obowiązującymi w dacie wydania zaskarżonej decyzji planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego W. zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady W. z dnia [...] września 1992 r., sporny teren znajdował się na obszarze o symbolu [...] - pod centralne funkcje miasta, w części pod komunikację – pod rozbudowę ulicy.

Jednakże wskazać należy, że jak wynika z treści planu, ustalenia podstawowe dla tego obszaru ([...]) dopuszczają utrzymanie i lokalizowanie innych funkcji nie kolidujących z funkcjami preferowanymi.

Organ nie odniósł się do tej części planu i nie wezwał skarżącego do wskazania jakie ma zamierzenia co do sposobu korzystania z nieruchomości.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący wskazał, że chciałby wybudować na nieruchomości pawilon handlowy z zapleczem mieszkalnym.

Podniósł, że takie pawilony zostały wybudowane w bezpośrednim sąsiedztwie spornej działki.

Jednakże do kwestii tych organ się nie odniósł, a w szczególności nie wskazał czy taki sposób korzystania z nieruchomości kolidowałby z funkcjami preferowanymi dla obszaru [...].

Mając na uwadze wszystkie powyżej omówione okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, a na podstawie art. 152 i 200 tej ustawy orzekł jak w pkt 2 i 3 wyroku.