Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 869/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 90 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 58 § 1 pkt 1 i art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędzia WSA del. Iwona Kosińska Protokolant: sekretarz sądowy Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 176/10 w sprawie ze skargi H.S. na pismo Komendanta Miejskiego Policji w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zgody na zrzeczenie się dyspozycyjności lokalu postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 176/10, odrzucił skargę H.S. na pismo Komendanta Miejskiego Policji w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie braku możliwości zrzeczenia się dyspozycji do lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu postanowienia WSA podał, iż H.S. wniósł skargę na pismo Komendanta Miejskiego Policji w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2009 r., informującego o braku możliwości złożenia oświadczenia przez ten organ o zrzeczeniu się dyspozycji do lokalu mieszkalnego wynajmowanego przez skarżącego.

Skarżący żądał nadto ustalenia obowiązku Komendanta zrzeczenia się prawa dyspozycyjności lokalu mieszkalnego i ustalenie uprawnień w stosunku do wymienionego lokalu na rzecz skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie stwierdzając, że pismo stanowi oświadczenie woli o charakterze cywilnoprawnym i nie podlega kontroli sądu administracyjnego.

W piśmie z dnia 18 marca 2010 r. skarżący powołał się na przepis art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej P.p.s.a., uprawniający jego zdaniem WSA do kontroli działalności administracji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając wskazaną przez skarżącego podstawę zaskarżenia – art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. stwierdził, iż zgodnie z tym przepisem kontroli sądów administracyjnych podlegają inne niż określone w art. 3 pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 29-30).

Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy Sąd wskazał iż w przepisach prawa brak jest regulacji określającej tryb i zasady zrzekania się prawa dyspozycji lokalu. Przepisy m.in. ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) przewidują jedynie uprawnienie policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych (art. 88 ustawy o Policji). Natomiast żaden przepis nie przewiduje uprawnienia policjanta do żądania od organów policji zrzeczenia się prawa dyspozycji do lokalu pozostającego w jego zasobie. Również akty wykonawcze do ustawy o Policji nie przewidują takiego uprawnienia. Sąd powołał się na przepis art. 97 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady przydziału i opróżniania oraz normy zaludnienia lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90, a także szczegółowe zasady przydziału lokalu mieszkalnego i tymczasowej kwatery policjantowi, opróżnienia lub zamiany tego lokalu i tymczasowej kwatery, oraz organy właściwe do wydawania decyzji administracyjnych w tych sprawach, wysokość norm zaludnienia i sposób ich ustalania. Przepis art. 97 ust. 2 ustawy o Policji zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, który w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej mieszkaniowej oraz z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi w drodze rozporządzenia, warunki najmu lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach będących własnością Skarbu Państwa pozostających w zarządzie jednostek organizacyjnych Policji, a także sposób obliczania czynszu najmu, prawa i obowiązki najemcy oraz wynajmującego, a także części składowe czynszu najmu i okoliczności wpływające na jego wysokość.

Zdaniem Sądu z wyżej przedstawionych przepisów jednoznacznie wynika co jest przedmiotem regulacji wydanych na podstawie ww. upoważnień rozporządzeń. Ani przepisy rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.) ani rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie warunków najmu lokali mieszkalnych pozostających w zarządzie jednostek organizacyjnych Policji (Dz. U. Nr 167, poz. 1754) nie przewidują uprawnienia dla policjanta, czy też obowiązku organu Policji do zrzeczenia się dyspozycji lokalu.

Z powyższych względów Sąd uznał, iż pismo Komendanta Miejskiego Policji nie jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. ponieważ nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a nie można go także traktować jako decyzji, czy też postanowienia. Przepisy prawa nie określają bowiem procedury rozpoznawania wniosków policjantów o zrzeczenia się przez organ Policji dyspozycji lokalu, a co za tym idzie nie nakazują organowi wydawać w tych sprawach rozstrzygnięcia. Skargę Sąd odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł H.S. reprezentowany przez radcę prawnego R.M. i zaskarżając postanowienie w całości oparł ją o podstawę z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucając naruszenie:

1. art. 3 § 2. pkt 4 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe i nieprawidłowe zastosowanie , a w konsekwencji odrzucenie skargi, w sytuacji, gdy przepis ten stanowi iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie oraz iż kontrola taka obejmuje także akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do nieprawidłowego odrzucenia skargi;

2. art. 146 § 2 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji gdy sąd po rozpoznaniu sprawy może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa;

3. art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez uznanie skargi jako niedopuszczalnej, a co za tym idzie jej odrzucenie, w sytuacji gdy przepis art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. dopuszcza kognicję Sądu, a kontrola taka obejmuje także akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4. art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nierówne traktowanie obywateli zamykając skarżącemu faktyczną możliwość złożenia odwołania od arbitralnego rozstrzygnięcia Komendanta Miejskiego Policji w Poznaniu, polegającego na dowolnym, bez obiektywnego kryterium wyboru zrzekania się, w identycznym stanie faktycznym, prawa dyspozycyjności wobec niektórych tylko obywateli;

5. art. 7 oraz 8 Konstytucji RP poprzez brak rozpoznania skargi w sytuacji gdy ustawa zasadnicza nakazuje organom państwa działać na podstawie prawa i w jego granicach;

6. art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zm. Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2; Dz. U. z dnia 10 lipca 1993 r.) poprzez naruszenie prawa do skutecznego środka odwoławczego do właściwego organu państwowego wówczas gdy naruszenia dokonała osoba wykonująca funkcję urzędową.

Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Polemizując z uzasadnieniem zaskarżonego orzeczenia skarżący wywodzi, iż z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. wynika, że akt lub czynność musi dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa o mocy powszechnie obowiązującej.

Przez akty lub czynności organu administracji publicznej – zdaniem autora skargi kasacyjnej – należy rozumieć głownie działania materialno-techniczne, wywołujące określone skutki prawne. Działania te mogą mieć również charakter władczy (uchwała NSA z dnia 8 września 2003 r., OPS 2/03, ONSA 2004, nr 1, poz. 5, s. 79). Powołuje się on nadto na glosę do postanowienia WSA z dnia 9 sierpnia 2005 r.(sygn. akt III SAB/Wa 24/05), w której Mikołaj Barczak przyjął, że literalne brzmienie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie przesądza, że czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień i obowiązków obejmują jedynie uprawnienia lub obowiązki wynikające bezpośrednio z przepisów prawa. Uprawnienia lub obowiązki wynikają "z przepisów prawa" zarówno wtedy, gdy wynikają one bezpośrednio z aktu prawnego (ustawa, rozporządzenie), jak i wtedy, gdy wynikają np. z decyzji, które wydane zostały na podstawie obowiązującego aktu prawnego.

Drugi z wymienionych w petitum zarzutów koresponduje z ww., bowiem Sąd nie zauważył, że materiał dowodowy jest kompletny, a co za tym idzie Sąd mając możliwość wydania wyroku odrzucił skargę.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. autor skargi kasacyjnej powołał się na pismo Z-cy Komendanta Głównego z dnia [...] maja 2009 r., skierowane do Z-cy rzecznika Praw Obywatelskich, w którym wskazano, że zrzeczenie się prawa dyspozycji nie następuje w formie indywidualnego aktu administracyjnego, lecz jest swoistą czynnością materialnoprawną, chociaż w następstwie zmiany przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi także taki akt władzy publicznej podlega obecnie kontroli sądowoadministracyjnej. Potwierdziło to pismo RPO z dnia [...] lipca 2009 r., w którym powołano się na stanowisko organu policji.

Skarga kasacyjna za trafny uznaje pogląd Sądu w kwestii braku regulacji prawnej określającej tryb i zasady zrzekania się prawa do dyspozycji lokalu oraz że żaden przepis nie przewiduje od organów policji zrzeczenia się prawa dyspozycji lokalu pozostającego w jego zasobie. Jednakże zdaniem jej autora wyjątek ten ma znaczenie z uwagi na podniesione zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji. Uważa on, iż ani pozyskanie lokalu (objęcie lokalu w ramach przesłanki dyspozycyjności) ani też zwolnienie lokalu nie znajdują żadnej podstawy prawnej. Organ państwa nie może więc wydawać swoich rozstrzygnięć, które określają prawa i obowiązki strony bez podstawy prawnej.

W sytuacji skarżącego prowadzi to do tego, iż nie może on wykupić lokalu mieszkalnego, do którego ma uprawnienia w ramach spółdzielni mieszkaniowej. Stanowisko Komendanta godzi w ten sposób również w zasadę ochrony prawa własności tak spółdzielni, jak też w konsekwencji skarżącego.

Narusza zasadę równości to, iż Komendant Miejski Policji w Poznaniu zrzekł się dyspozycyjności w stosunku do niektórych lokali (kilkadziesiąt lokali) natomiast mimo wielu wniosków odmawia tego skarżącemu. Powołując się na orzecznictwo (wyrok WSA w Warszawie II SA 3196/03) skarżący wywodzi, iż wynikająca z art. 32 ust. 1 Konstytucji zasada równości również wobec prawa wyraża się w sferze prawa administracyjnego m.in. tym, że podmioty o tym samym statusie prawnym mogą na gruncie tych samych przepisów oczekiwać takich samych rozstrzygnięć orzekających o przyznaniu, bądź odmowie przyznania uprawnień, które z tych przepisów wynikają.

Tym bardziej jest oczywiste, że ten sam podmiot, działając na podstawie tych samych przepisów, w tej samej sytuacji prawnej, może oczekiwać na wydanie tożsamych co do istoty decyzji administracyjnych. Art. 32 Konstytucji oznacza prawo do równego traktowania przez władze publiczne, której to zasady władze muszą przestrzegać. Jednakże z tej generalnej zasady wynika także zakaz stosowania dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym i gospodarczym. Dyskryminacji tego rodzaju nie mogą usprawiedliwiać żadne przepisy i żadne przyczyny. Od zasady równości Konstytucja nie zna żadnych odstępstw i wyjątków.

Zakres obowiązków wynikających z art. 13 Konwencji, a więc środków prawnych, które muszą być zagwarantowane pokrzywdzonym, różni się w zależności od charakteru prawa, którego naruszenie się zarzuca. Wymagany środek prawny musi być jednak skuteczny prawnie oraz w praktyce. Państwa posiadają pewną swobodę wyboru środków mających zapewnić naprawienie naruszenia, pod warunkiem przestrzegania wymagań konwencji. Ważna jest także zasada subsydiarności, aby jednostki nie musiały systematycznie kierować skarg do Trybunału w Strasburgu, bo najpierw powinny one być rozpatrywane w krajowym systemie prawnym.

Organ jako podstawę prawną odmowy wskazuje "wytyczne Zastępcy Komendanta Głównego Policji w Warszawie" z dnia 20 grudnia 2006 r. Zgodnie z pkt 4 ww. Wytycznych w szczególnie uzasadnionych przypadkach, jeżeli powierzchnia mieszkalna lokalu, w stosunku do którego osoba zainteresowana występuje z wnioskiem o zrzeczenie się prawa dyspozycji przekracza o 10 m2 można zrzec się prawa dyspozycji pod warunkiem uzyskania zgody organu wyższego stopnia. Jak wynika z akt sprawy organ nawet nie usiłował uzyskać jakiejkolwiek zgody w tym zakresie. Metraż lokalu jest przekroczony w niniejszej sprawie o 0,6 m2. W odpowiedzi na skargę z dnia 22 lutego 2010 r. Komendant Miejski Policji w Poznaniu stwierdził, iż Policja nie zrzeka się dyspozycyjności lokalami, by w przyszłości służyły one innym uprawnionym. Niezrozumiałe jest zatem podejmowanie w identycznych okolicznościach w kilkudziesięciu podobnych przypadkach decyzji o złożeniu oświadczenia o zrzeczeniu się dyspozycyjności do wynajmowanych lokali.

Skarga kasacyjna powołuje się nadto na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dnia 18 września 2008 r. sygn. akt K 7/07 w zakresie w jakim odnosi się do dalszego bezterminowego dysponowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz podległe mu organy użytkowanymi dotychczas lokalami mieszkalnymi w domach stanowiących własność prywatną, który stwierdza niezgodność z art. 64 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 7 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. Nr 30, poz. 210 ze zm.) majątek spółdzielni jest prywatną własnością ich członków, a co za tym idzie przedmiotowy lokal stanowi własność prywatną i jako taki nie powinien być w dyspozycji organu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Policji wniósł o jej oddalenie uznając zarzuty za niezasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zawarte w niej zarzuty naruszenia przepisów postępowania Sąd uznał za niezasadne.

Będąca przedmiotem skargi do Sądu I instancji odmowa zrzeczenia się dyspozycyjności lokalu – jak to zasadnie przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajduje podstawy prawnej w obowiązujących przepisach prawa publicznego.

Instytucja przekazywania lokali do dyspozycji ministra spraw wewnętrznych lub podległych mu organów podlegała znacznej ewolucji na przestrzeni ostatnich lat.

Nieobowiązująca obecnie ustawa z dnia 31 lipca 1985 r. o służbie funkcjonariuszy SB i MO PRL (Dz. U. Nr 38, poz. 181) art. 82 ust. 1 stanowiła, iż na lokale dla funkcjonariuszy przeznacza się lokale będące w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów administracji państwowej lub zakładów pracy, a także zwolnione przez funkcjonariuszy. Ust. 2 tegoż artykułu dopuszczał przeznaczenie na lokale mieszkalne dla funkcjonariuszy spółdzielcze lokale mieszkalne.

W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji kwestie tę regulował przepis art. 90, który dwukrotnie wyrokami Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 maja 1991 r. sygn. akt K 1/91 (OTK 1991, poz. 4, s. 81) oraz 18 września 2008 r. sygn. K/07 (OTK-A,2008/7/123) uznawany był za niekonstytucyjny.

Przedmiotem ostatniego z wyroków była ocena przepisu art. 90, który po nowelizacji ustawą z 16 października 1991 r. (Dz. U. Nr 107, poz. 471) został podzielony na pięć jednostek redakcyjnych.

Ust. 1 powtarzał treść art. 90 w pierwotnej redakcji i brzmiał "Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów administracji państwowej lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych".

Dodany ust. 2 brzmiał: "Właściciele domów jednorodzinnych, domów mieszkalno-pensjonatowych i lokali mieszkalnych stanowiących odrębne nieruchomości mają prawo zamieszkania w swych domach i lokalach opróżnionych w całości lub części".

Ust. 3. Właścicielowi domu wielomieszkaniowym przysługuje prawo zamieszkania w opróżnionym lokalu mieszkalnym w tym domu.

Ust. 4. W razie opróżnienia samodzielnego lokalu w domu, o którym mowa w art. 2 i 3 oraz lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, właścicielowi przysługuje prawo oddania go w najem bądź bezpłatne użyczenie.

Ust. 5. Jeżeli w terminie 3 miesięcy właściciel nie skorzysta bez uzasadnionych przyczyn z prawa, o którym mowa w ust. 4, Minister Spraw Wewnętrznych lub podległy mu organ może dokonać przydziału opróżnionego lokalu".

Przepis art. 90 w podanym wyżej brzmieniu wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 18 września 2008 r. sygn. K 7/07 w zakresie, w jakim odnosi się do dalszego bezterminowego dysponowania przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz podległe mu organy użytkowanym dotychczas lokalami mieszkalnymi w domach stanowiących własność prywatną został uznany za niezgodny z art. 74 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Skutkiem powyższego orzeczenia jest derogacja art. 90 ustawy o Policji w zakresie w jakim odnosi się do dalszego bezterminowego dysponowania przez ministra spraw wewnętrznych oraz podległe mu organy użytkowanymi dotychczas lokalami mieszkalnymi w domach stanowiących własność prywatną. Przepis ten zachował moc w pozostałym zakresie, w jakim odnosi się do dysponowania przez te organy lokalami uzyskanymi w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiących własność gminy lub zakładów pracy (uzasadnienie wyroku sygn. K 7/07).

W wyniku nowelizacji ustawy o Policji dokonanej wskutek powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego przepisowi art. 90 nadano następujące brzmienie: "Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów".

Przy wyjaśnianiu powyższego przepisu należy posłużyć się zasadami przyjętymi w powołanym wcześniej wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. K 7/07, zatem zgodnie z wymogami konstytucyjnymi mogą to być lokale uzyskane w drodze działalności inwestycyjnej tych organów, albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gminy lub zakładów pracy.

W niniejszej sprawie, jak wynika to z wyjaśnień nadesłanych przez Komendanta Miejskiego w Poznaniu budynek, w którym znajduje się lokal zajmowany przez H.S. wybudowany w latach 70 i 80-tych dwudziestego wieku, następnie decyzją Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2002 r. stał się przedmiotem użytkowania wieczystego (gruntu) i własności (budynku) [...]. Przedsiębiorstwo to aktem notarialnym z dnia [...] października 2004 r. [...] przeniosło posiadany udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynku na Poznańską Spółdzielnię Mieszkaniowa.

Stan prawny budynku, a zwłaszcza lokalu zajmowanego przez skarżącego ma istotne znaczenie dla prawidłowej kwalifikacji żądania zrzeczenia się dyspozycyjności lokalu.

Zasadnie skarg kasacyjna zwraca uwagę na konieczność stosowania przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116) oraz ustawy z dnia 16 września 1982 r.- Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 188,. poz. 1848). Spółdzielnia mieszkaniowa, będąca z chwilą jej rejestracji w KRS osobą prawną, jest podmiotem prawa prywatnego, zaś majątek spółdzielni stanowi własność prywatną jej członków (art. 3 Prawa spółdzielczego).

Dysponowanie lokalami zarówno w stosunkach z organami państwowymi bądź samorządowymi jak i osobami fizycznymi odbywa się w drodze umownej, a więc czynności cywilnoprawnej.

Zatem zrzeczenie się przez Komendanta Policji dyspozycji do lokalu należącego do spółdzielni ma charakter jednostronnej czynności cywilnoprawnej, a w braku porozumienia stron mogą one żądać rozstrzygnięcia powstałych sporów przez Sąd powszechny.

Również ustanowienie spółdzielczego prawa do lokalu, w myśl przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, następuje w drodze umownej, a wynikłe stąd spory mają charakter spraw cywilnych rozstrzyganych na podstawie art. 1 i art. 2 § 1 K.p.c. przez sądy powszechne.

W tej sytuacji odrzucenie skargi na stanowisko Komendanta Miejskiego Policji w Poznaniu jako niemieszczące się w kategorii czynności z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 1 pkt 4 ustawy P.p.s.a.) znajdowało uzasadnienie w treści art. 58 § 1 pkt 1 tej ustawy, gdyż sprawa ta nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Bezzasadnie zatem skarga kasacyjna zarzuty naruszenia przepisów postępowania wiąże z naruszeniem przepisów Konstytucji bądź Konwencji, których Sąd pierwszej instancji, prawidłowo stosując prawo, nie naruszył.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną uznając, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.