Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 284/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2009-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 3, art. 104 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ NSA Stanisław Śliwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 9 września 2009 r. sprawy ze skargi A. i A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłat poniesionych zastępczo przez Gminę z tytułu pobytu osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej oraz zwrotu tej kwoty Gminie przez osoby zobowiązane do ponoszenia opłat I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 284/09

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. i A.W. od wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta Krosna przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. decyzji z dnia [...]r. ustalającej wysokość świadczeń poniesionych zastępczo przez Gminę K. na pokrycie kosztów pobytu małoletniej J.W. w Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci Niepełnosprawnych Intelektualnie w S.W. oraz kwoty i termin ich zwrotu przez A. i A.W. na konto Gminy K. - postanowiło:

w pkt. 1 uchylić zaskarżoną decyzję w części określonej w pkt 2 sentencji tej decyzji sformułowaniem "-kwoty 1.860 zł (słownie jeden tysiąc osiemset sześćdziesiąt złotych) miesięcznie za okres od dnia 1.01.2007r. do 31.12.2007r."

i w to miejsce orzec, co następuje:

"kwoty 1.666 zł (słownie: jeden tysiąc sześćset sześćdziesiąt sześć złotych) miesięcznie od dnia 1.01.2007r. do 30.04.2007r.,

* kwoty 1.860 zł (słownie: jeden tysiąc osiemset sześćdziesiąt złotych) miesięcznie od dnia 1.05.2007r. do 31.12.2007r.,

* kwoty 643 zł (słownie: sześćset czterdzieści trzy złote) miesięcznie od dnia 1.01.2008r. do dnia 31.07.2008r.,

* kwoty 2.058zł (słownie: dwa tysiące pięćdziesiąt osiem złotych) miesięcznie od dnia 1.08.2008r."

w pkt. 2 w pozostałej części utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. W podstawie prawnej organ powołał art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 104 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008r. Nr 115, poz. 728).

W uzasadnieniu organ podał, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K. decyzją z dnia [...]r. ustalił wysokość świadczeń poniesionych zastępczo przez Gminę K. na pokrycie kosztów pobytu małoletniej J.W. w Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci Niepełnosprawnych Intelektualnie w S.W. na kwotę: w pkt. 1. - 967,35 zł za okres od 14.12.2006r. do 31.12.2006 r., 1860,00 zł, od 1.01.2007r. do 30.06.2008r. miesięcznie, 2058 zł od 1.07.2008r. miesięcznie, - w pkt 2- ustalono, że A.W. i A.W. są osobami zobowiązanymi do zapłaty kwoty 967,35 zł za okres od 14.12.2006r. do 31.12.2006r.,

1860,00 zł 1.01.2007 r. do 31.12.2007 r., 643,- zł miesięcznie od dnia 1.01.2008 r. do 30.06.2008 r., 2058 zł miesięcznie od 1.07.2008 r. a ponadto ustalono termin zwrotu kwoty uwzględniającej wpłaty A. i A.W. na konto Gminy K., na dzień uprawomocnienia się decyzji.

W motywach tego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...]r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości odpłatności za pobyt małoletniej J.W. w domu pomocy społecznej i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania i przeprowadził postępowanie zgodnie ze wskazanymi wcześniej zaleceniami ustalono, że małoletnia J.W. c. A. i A.W., ur. 11.05.2004r. w K., przebywa w DPS w S. W. od dnia 14.12.2006r. do dnia dzisiejszego. Od dnia umieszczenia jej w tej placówce Gmina K. wpłaciła na konto tego ośrodka kwotę 41.887,35 zł ( do dnia 31.10.2008r.). Średni miesięczny koszt pobytu mieszkańca w tym domu jest ogłaszany w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego i wynosi za grudzień- 2006r. 1.666zł, za miesiące od stycznia do 2007r. do czerwca 2008 r 1860zł, od lipca 2008 r. 2.058 zł. Z uwagi na niepełny miesiąc pobytu dziecka w grudniu 2006r. koszt poniesiony przez Gminę K. wyniósł 967,32 zł.

A. i A.W., rodzice i ustawowi przedstawiciele dziecka uzyskują dochody pozwalające na pokrywanie należnych opłat za pobyt córki w placówce. W roku 2006r. osiągnęli 8.604,35 zł miesięcznie, co stanowi 518,50% ustawowego kryterium dochodowego rodziny, od stycznia 2008r. do czerwca 2008r.

4.153 zł miesięcznie, co stanowi 295,80% ustawowego kryterium dochodowego, od lipca 2008r.- 6.312,64 zł miesięcznie, co stanowi 556,03% ustawowego kryterium dochodowego.

Ustalono, że A.W. prowadzi działalność gospodarczą a A.W. w dniu 4.01.2007 r. urodziła dziecko i do dnia 20.07.2008 r. przebywała na urlopie wychowawczym, a obecnie jest nadal zatrudniona w Samodzielnym Publicznym Dziecięcym Szpitalu Klinicznym w W. Małololetnia J. nie ma żadnych dochodów, jej rodzice uchylili się od dobrowolnego podpisania umowy określającej wysokość pokrywania kosztów pobytu dziecka w placówce.

Dochód rodziny stosownie do ustawy o pomocy społecznej stanowi suma miesięcznych przychodów, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszony jedynie o odliczenia enumeratywnie wyliczone w art. 8 ust. 3 tej ustawy. A.W. zadeklarowała chęć ponoszenia kosztów pobytu córki w domu pomocy społecznej w wysokości 1.100zł miesięcznie.

Organ wskazał na art. 61 ust. 2 pkt 2b ustawy, który nakłada na W. obowiązek ponoszenia opłat za pobyt córki w domu pomocy społecznej. W decyzji została uwzględniona zmiana w sytuacji majątkowej z uwagi na podjęcie przez A.W. zatrudnienia.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli A. i A.W., zarzucając:

1. wydanie decyzji po przekroczeniu ustawowego terminu, po przeszło 5 miesiącach od rozpoczęcia postępowania dowodowego w lipcu 2008r.

2. wydanie decyzji o odpłatności w sytuacji braku powiadomienia rodziców dziecka o odstąpieniu od żądania alimentów, mimo iż 5.11.2008r. miała miejsce rozprawa apelacyjna od zasądzonych przez sąd i instancji alimentów na dziecko J.W. Sprawa została zawieszona i nie ma żadnego sygnału ani od sądu ani od MOPR K., że z chwilą wydania decyzji o ustaleniu odpłatności za pobyt dziecka w DPS MOPR K. zrezygnował z żądania od W. alimentów na J.W. co stwarza sytuację podwójnego obciążenia rodziny bardzo wysokimi wydatkami bez żadnego uzasadnienia. Podali, że nie uchylają się od wydatków związanych z utrzymaniem dziecka, w czerwcu 2008 wpłacili kwotę 16300zł w celu pokrycia zobowiązań i co miesiąc regularnie jest wpłacana kwota 996zł na potrzeby bieżące dziecka (od czerwca 2008r.),

3. błąd w wyliczeniach odpłatności za okres od 1.01.2007r. do 31.03.2007r.

mimo, iż w okresie tym odpłatność za pobyt dziecka w DPS wynosiła 1666zł a nie 1860zł, ponieważ zmiana wysokości odpłatności za pobyt pensjonariusza w DPS w B. S.W. w 2007r. została wprowadzona zarządzeniem nr [...] Starosty B., które zostało ogłoszone w Podkarpackim Dz. Urz. Nr 22, poz. 656 dnia 4.04.2007r., weszło w życie z dniem podpisania i wyższa odpłatność powinna obowiązywać od kwietnia 2007r.,

4. błąd w wyliczeniu odpłatności za rok 2008r. polegający na wliczeniu zasiłku

pielęgnacyjnego- będącego dochodem dziecka, które nie mieszka we

wspólnym gospodarstwie domowym- do dochodu rodziny, jednakże bez

uwzględnienia tego dziecka jako piątej osoby w rodzinie przy obliczaniu

średniego dochodu miesięcznego na osobę w rodzinie, a także z powodu

ustalenia odpłatności za pobyt w DPS od lipca 2008r. na podstawie dochodów za październik i listopad, mimo iż powinna zostać ustalona na podstawie danych z wywiadu przeprowadzonego w lipcu 2008r., kiedy średni dochód miesięczny z 6 miesięcy wynosił 3957zł, a po odjęciu 250% kryterium dochodowego dla 4 osób w rodzinie, czyli 3510zł, kwota, którą rodzina może wnosić za pobyt dziecka w DPS, wynosi 447zł, a nie 643 zł,

5. nie uwzględnienie art. 64 ustawy o pomocy społecznej w kwestii możliwości częściowego zwolnienia z ponoszenia odpłatności przez rodzinę za pobyt pensjonariusza w DPS na ich wniosek, mimo iż :

6. wielokrotnie prosili o zmniejszenie odpłatności za pobyt córki w DPS, deklarując jednocześnie wysokość kwoty, którą są w stanie płacić co miesiąc na jej utrzymanie; pisemną prośbę o zmniejszenie odpłatności zamieścili na formularzu wywiadu środowiskowego w lipcu 2008r. oraz w listopadzie 2008r. Dołączyli do wywiadu listę podstawowych miesięcznych wydatków rodziny. Wskazali, że kryterium dochodowe stosowane przy ustalaniu kwoty jaką rodzina powinna ponosić za pobyt osoby w DPS jest takie same dla całej Polski i nie różnicuje regionów o wyższych dochodach, ale też i wyższych kosztach utrzymania. W Warszawie są wysokie koszty życia i utrzymania rodziny. Koszty te pochłaniają znaczną część dochodu odwołujących się i nie pozwalają wyasygnować pełnej kwoty na opłatę w pełnej wysokości za pobyt ich córki placówce, lecz w wysokości 1100zł miesięcznie, które rodzice chcą wpłacać za pobyt ich dziecka.

7. niechęć do ugodowego ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w DPS uwzględniając oczekiwania dyrektora MOPR K. i możliwości finansowe rodziców dziecka i odrzucenie ich propozycji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym wskazało, że zasady umieszczania osób w domach pomocy społecznej i ustalania opłaty za pobyt w tych domach są uregulowane w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008r. Nr 115, poz. 728). Przepisy art. 61 ust 1 i ust 2 pkt 1-3 cyt. ustawy normują opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w tym kolejność obowiązanych do wnoszenia opłat, i tak

1. mieszkaniec domu wnosi opłatę, której wysokość nie może przekraczać 70% tego dochodu,

2. małżonek, zstępni przed wstępnymi, w wysokości ustalonej w umowie, którą zawierają te osoby z kierownikiem ośrodka pomocy społecznej w trybie art. 103 ust. 2 ustawy z tym, że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty przez te osoby nie może być niższa niż 250% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie,

3. gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, w wysokości różnicy pomiędzy średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

Opłata wnoszona przez małżonka, zstępnych, wstępnych jest ustalana dopiero po zawarciu umowy w trybie art. 103 ust. 2 ustawy. W sytuacji negatywnej postawy osób zobowiązanych do wnoszenia opłat, i nie podpisanie umowy, art. 61 ustawy nie daje podstaw do ustalenia opłaty małżonka, zstępnych i wstępnych. Wówczas organ pomocy społecznej wydaje decyzję w oparciu o art. 104 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 3 ustawy w której określa wysokość kwot poniesionych wydatków na świadczenie z pomocy społecznej zastępczo przez gminę, w której wskazana powinna być osoba zobowiązana do zwrotu należności. Wydanie takiej decyzji musi być poprzedzone przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego z uwagi na konieczność dokładnego ustalenia sytuacji materialnej i życiowej osoby/osób zobowiązanych do zwrotu należności, aby wysokość ustalonej należności nie pozostawała w sprzeczności z ograniczeniami wynikającymi z art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy.

Art. 61 ust. 3 ustawy stanowi, że w przypadku, nie wywiązywania się osób o których mowa w ust. 2 pkt 2 i 2a ustawy z obowiązku opłaty za popyt w domu pomocy społecznej opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków. W ocenie organu odwoławczego, prawidłowo została wydana decyzja na podstawie art. 104 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z uwagi na znajdującą się w aktach sprawy odmowę zawarcia przez A. i A.W. umowy o ponoszeniu opłat za pobyt córki J.W. w Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci Niepełnosprawnych Intelektualnie w S.W. Powiat B. od dnia 14.12.2004r. (k. 49, 54, 59, 60 i 63), oraz umorzenia decyzją z dnia [...]r. znak [...] postępowania w sprawie ustalenia opłaty za pobyt J.W. w drodze umowy z jej rodzicami A. i A.W. (k. 61).

Nie jest sporna kwestia ustalenia w pkt 1 zaskarżonej decyzji wysokości świadczeń poniesionych zastępczo przez Gminę K. na pokrycie kosztów pobytu J.W. w DPS w kwotach i za okresy tam wskazane czego odwołujący się nie kwestionują. Suma tych kwot nie jest równa wskazanej pod lit. d uzasadnienia decyzji kwocie 41.887,35 zł, co zdaniem organu nie miało znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia.

Kolegium uznało, że prawidłowo zostało przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe, a ustalone w oparciu o jego wyniki okoliczności wskazane w zaskarżonej decyzji pod lit. a) i od d) do k) nie budzą zastrzeżeń w świetle ustawy oraz reguł postępowania administracyjnego.

OPS Dzielnicy U. m. st. W. w dniu 28.07.2008r. przeprowadził w miejscu zamieszkania A. i A.W. wywiad środowiskowy, zaś pismem z dnia 9.09.2008r. zostali oni zawiadomieni o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie wysokości wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę K. na poczet kosztów pobytu J.W. w domu pomocy społecznej oraz obowiązku ich zwrotu i przysługującym stronie w myśl art. 10 § 1 kpa prawie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz złożenia własnych żądań i wniosków dowodowych. W piśmie z dnia 19.09.2008r. A. i A.W. zostali zawiadomieni o przyczynie niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie i o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia do dnia 20.10.2008r. k. 87. Kolejnym pismem z dnia 27.10.2008r. zostali zawiadomieni o tym, że sprawa nie została załatwiona w terminie przedłużonym poprzednim zawiadomieniem ponieważ nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej w związku z powrotem do pracy A.W. Nastąpiła konieczność aktualizowania i uzupełnienia informacji zgromadzonych w aktach sprawy, a w skutek tego dalszego przedłużenia terminu do wydania wiążącej decyzji , które nie zostało podjęte w terminie co wynika z adnotacji poczty pozostawiono awizo w skrzynce w dniu 4.11.2008r. oraz awizowano powtórnie w dniu 10.11.2008r. (k.88). W dniu 27.11.2008r. pracownik socjalny OPS przeprowadził z A.W. wywiad aktualizacyjny, którego kwestionariusz wraz z dołączonymi zaświadczeniami o wynagrodzeniu z tytułu zatrudnienia A.W. w okresie od 01.10.2008r. do 31.10.2008r., oświadczeniami z Biura Rachunkowo-Księgowego "B." o dochodzie A.W. w miesiącach 10/2008 i 11/2008r., zestawieniem miesięcznych wydatków rodziny, umową najmu, umową kształcenia ucznia w Niepublicznej Szkole Podstawowej nr 97 i zaświadczeniem ze żłobka, przesłane zostały na adres MOPR w K. za pismem z dnia 4.12.2008r. a doręczone adresatowi w dniu 10.12.2008r. (k. 104).

Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo ustaliło skład rodziny jak również dochód ich czteroosobowej rodziny wskazany pod lit. f) uzasadnienia decyzji.

W myśl art. 6 pkt 14 ustawy rodziną są osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym, związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące, a za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszone o miesięczne obciążenia podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach i kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób, do której nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości na rzecz innych osób, do której nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenia przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny, ponieważ tak właśnie stanowią przepisy art. 8 ust. 3 i ust. 4 ustawy.

Z akt sprawy wynika, że J.W. nie mieszka i od urodzenia i nie mieszkała wspólnie z rodzicami, wbrew twierdzeniom odwołania nie jest zatem piątą osobą w rodzinie A. i A.W. w rozumieniu ustawy. Zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153,00 zł miesięcznie z racji, że został przyznany i jest wypłacany A.W. nie podlega odliczeniu od dochodu ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy, podlegał wliczeniu do dochodu tej rodziny i nie jest wynikiem dowolnej oceny organu I instancji, ani też organu odwoławczego lecz wynika z przepisów ustawy, które w kwestii ustalenia dochodu nie pozostawiają żadnej swobody organom orzekającym, wbrew żądaniom zawartym w odwołaniu.

Z przedstawionego przez A.W. oświadczenia z dnia 19.08.2008r. o uzyskanym w 2008r. dochodzie netto miesięcznie i wpisie w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego z dnia 28.07.2008r. kwoty 4.000 zł tego dochodu (k. 85), prawidłowe jest również ustalenie dochodu A. i A.W. na kwotę 4.153,00zł miesięcznie w okresie od stycznia 2008r. do czerwca 2008r.

Kolegium stwierdziło pewne wątpliwości co do ustalonego przez organ I instancji od lipca 2008r. dochodu w kwocie 6.312,64 zł miesięcznie, na który składa się w.w. dochód w kwocie 4.153,00zł oraz dochód A.W. w kwocie 2.159,64 zł miesięcznie obliczony przez podzielenie wykazanej w zaświadczeniu w.w. z dnia 03.12.2008r. łącznej kwoty 10.798,20 zł z tytułu zatrudnienia przez 5 miesięcy, którego wysokości odwołujący się nie kwestionowali, mimo, iż w/w kwestionariusz aktualizacji wywiadu z dnia 27.11.2008r. zawiera zapis: "za okres 07.2008r.-09.2008r. A.W. nie udostępnił danych dotyczących uzyskania dochodów". Nie są natomiast na tyle istotne by mogły zaważyć na sposobie rozstrzygnięcia z uwagi na ustalenie, że kwota tego dochodu stanowi 556,03% ustawowego kryterium dochodowego rodziny odwołujących się.

Odwołujący się zakwestionowali kwotę ustalonych odpłatności w DPS od lipca 2008r. na podstawie dochodów za październik i listopad zamiast na podstawie danych z wywiadu przeprowadzonego w lipcu 2008r. W ocenie Kolegium zarzuty te są bezpodstawne ponieważ zaskarżona decyzja nie jest decyzją ustalająca opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej, ale wydana została w przedmiocie ustalenia wysokości świadczeń poniesionych zastępczo przez gminę K. na pokrycie pobytu małoletniej J.W. w DPS oraz kwoty i terminu zwrotu ustalonych kwot przez A.W. i A.W. na konto gminy K. Dla ustalenia dochodu w rodzinnie jest istotny termin powzięcia wiedzy o zmianie w sytuacji dochodowej rodziny, ale termin zaistnienia takiej zmiany. Organ II instancji wyjaśnił, że orzekające w indywidualnej sprawie organy administracji są zobowiązane do oceny stanu faktycznego i prawnego na dzień orzekania. Obowiązkiem organu I instancji było wzięcie pod uwagę istotnej dla sposobu rozstrzygnięcia zmiany sytuacji dochodowej rodziny odwołujących się a więc uwzględnić w dochodzie rodziny dochodu w kwocie 2.159,64zł, który A.W. uzyskała z tytułu zatrudnienia od dnia 1.07.2008r., jak zasadnie zostało to ustalone i wykazane w zaskarżonej decyzji oraz zmiany przepisów jakie miało miejsce w czasie prowadzonego postępowania- co nie zostało uwzględniane przez organ I instancji i z tego powodu wymagały uwzględnienia na etapie postępowania odwoławczego.

Zgodnie z art. 60 ust. 2 pkt 2 ustawy miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 48, poz. 320) stanowi, że ogłoszenie o którym mowa w ust. 2 stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego" i z mocy art. 7 w.w. ustawy z dnia 16 lutego 2007r. cyt. przepis obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu jej ogłoszenia, czyli od dnia 1 kwietnia 2007r.

Zarządzenie Starosty B. nr [...] z dnia [...]r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w DPS dla Dzieci Niepełnosprawnych Intelektualnie w S.W. w roku 2007r. zostało opublikowane w Dz. U. Województwa Podkarpackiego nr 22, poz. 656 z dnia 4.04.2007r. a więc po wejściu w życie w.w. ustawy z dnia 16.02.2007r. Ustalony tym zarządzeniem średni miesięczny koszt utrzymania wynosi 1.860 zł od maja 2007r. nie zaś od stycznia 2007r., a ustalony zarządzeniem Starosty B. nr [...] z dnia [...]r. w wysokości 2058,00zł z racji opublikowania tego zarządzenia w Dz. U. Woj. Podkarpackiego nr 52, poz. 1411 z dnia 3.07.2008 r. od miesiąca sierpnia 2008 r. a nie od miesiąca lipca 2008r.

Z art. 60 ust. 3 wynika, iż gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych zastępczo za pobyt w domu pomocy społecznej wydatków i w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości faktyczne poniesienie przez Gminę K. określonej w pkt. 1 sentencji zaskarżonej decyzji wysokość świadczeń, kwoty ustalone w pkt 2 sentencji tej decyzji nie mogły zostać ustalone z pominięciem unormowania zawartego w art. 60 ust. 3 oraz ust. 1 tego artykułu. Zgodnie z tym przepisem pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania , ale podlegały zgodnie z tymi przepisami, a więc za okres od 1.01.2007r. do 30.04.2007r. -1.666zł miesięcznie, za okres od 1.05.2007r. do 31.12.2007r.- 1860zł miesięcznie, za okres od 01.01.2008r. do 31.07.2008r. -643 zł miesięcznie, a za okres od 01.08.2008r.- 2.058,00 zł miesięcznie co uzasadnia zmianę zaskarżonej decyzji w części ustalającej kwoty zwrotu w sposób określony w sentencji niniejszej decyzji.

Kolegium uznało za prawidłową dokonaną przez organ I instancji ocenę sytuacji A. i A.W. oraz ich zdolności do zwrotu poniesionych zastępczo przez Gminę K. za pobyt córki J.W. w DPS wydatków w dopuszczalnej ustawowej wysokości, nie pozostającej w sprzeczności z ograniczeniami wynikającymi z art. 61 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy i uwzględniającej zmiany zarówno w sytuacji rodzinnej i dochodowej odwołujących, jak również kwoty dokonanych już na konto Gminy K. wpłat, a w konsekwencji nie uwzględnienie wniosków rodziców J.W. o częściowe zwolnienie z opłaty za jej pobyt w DPS.

Prawidłowo ustalono, że A.W. osiąga z prowadzonej działalności gospodarczej wysokie dochody, do kosztów której zalicza koszt mieszkania oraz samochodu co wynika z jego oświadczenia z dnia 29.02.2008r. i z dnia 28.07.2008r. (k. 74, k. 85, k. 104). Wyliczenia te są prawidłowe i przemawiają za bezzasadnością argumentu odnośnie bardzo wysokich kosztów utrzymania, a podana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwota 7.300zł miesięcznych wydatków, która została wykazana w dołączonym do pisma A.W. z dnia 7.03.2008r. w zestawieniu pn. "Przykładowy kosztorys miesięczny naszej rodziny" (k.74), podczas gdy wskazano w odwołaniu kwotę 5.000 zł takich wydatków. Z zestawienia dołączonego do kwestionariusza wywiadu z dnia 27.11.2008r. wynika, że sytuacja materialna czteroosobowej rodziny odwołujących nie jest zła. Za tym, że ich sytuacja materialna jest dobra świadczyć może również uznane przez sąd rejonowy co do zasady i co do wysokości powództwa MOPR w K. o zasądzenie od pozwanych A. i A.W. alimentów na dziecko z przeznaczeniem na pokrycie kosztów jego utrzymania w DPS.

Niezasadny jest zarzut odwołania iż wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji braku powiadomienia rodziców o odstąpieniu od żądania alimentów nakłada na rodzinę dodatkowe bezpodstawne obciążenie finansowe, są nieuzasadnione. W sytuacji zwrotu przez A. i A.W. poniesionych zastępczo przez Gminę K. wydatków w wysokości określonej przedmiotową decyzją zawieszone postępowanie sądowe w sprawie o alimenty stanie się bezprzedmiotowe i jak słusznie wskazał organ I instancji w piśmie z dnia 9.01.2009r. sprawa zostanie wycofana.

Natomiast różnicowanie kryterium dochodowego dla regionów o wyższych dochodach ale też i wyższych kosztach utrzymania nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak podstaw do takiego różnicowania w przepisach ustawy.

Wskazano, że zawarte w odwołaniu zarzuty kierowane pod adresem Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. nie mogły zaważyć na sposobie rozstrzygnięcia bowiem właściwym do ich rozpatrzenia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. a nie Rada Miasta K.

Przedstawiona przez Kolegium sytuacja A. i A.W. wynika ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego. Dodatkowo w piśmie z dnia 30.10.2008r. Dyrektor DPS dla Dzieci w S.W. podała, że "rodzice odwiedzają dziecko w placówce sporadycznie. Kilka razy zadzwoniła matka dziecka z zapytaniem o stan zdrowia dziecka. Rodzice nie uczestniczą w kosztach utrzymania dziecka w tutejszej placówce". J.W. została umieszczona w placówce na wniosek jej rodziców i od dnia jej umieszczenia w DPS a więc od dnia 14.12.2006r. opłatę za jej pobyt ponosi zastępczo Gmina K. Rodzice pierwszej wpłaty dokonali dopiero w czerwcu 2008r.

Skargę na tą decyzję wnieśli A. i A.W. W punkcie 2 decyzji zarzucili:

1. wybiórcze stosowanie artykułów ustawy o pomocy społecznej, bez uwzględnienia indywidualnej sytuacji rodziny (obciążenie rodziny - tak, ale częściowe zwolnienie z odpłatności - nie),

2. obciążenie rodziców odpłatnością za pobyt dziecka w DPS w wysokości, która jest nie adekwatna do rzeczywistych dochodów rodziny i jest niemożliwa do zapłacenia bez popadnięcia w zadłużenie np. wobec banku,

3. błędne wyliczenie odpłatności za DPS,

4. nie uwzględnienie, że koszty życia w dużej aglomeracji miejskiej (Warszawa) jest znacznie wyższy niż w małej miejscowości np. Krosno (m.in. koszt wynajmu mieszkania, koszt opieki nad dziećmi, wyżywienie itd.)

5. brak ustosunkowania się do faktu braku woli kompromisowego załatwienia sprawy przez MOPR K, mimo wielokrotnych prób takiego rozwiązania problemu przez rodziców dziecka,

6. nie udzielenie jakiegokolwiek wsparcia, nawet w formie informacji na temat innych możliwości zapewnienia dziecku specjalistycznej opieki pielęgnacyjnej, mimo licznych sygnałów ze strony rodziców dziecka, iż nie są w stanie podołać wzrastającym opłatom za pobyt córki w DPS (w 2004r. ok. 1676zł/mies) w chwili złożenia wniosku o DPS dla córki; w 2005r. ok. 1680zł, w 2006r., -1666zł, (w chwili przyjęcia córki do DPS); w 2007r.- 1860zł; w 2008r. -2058zł/mies, od kwietnia 2009-2291 zł

Wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji lub ewentualne jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi podali, że koszt utrzymania dziecka w DPS wzrósł ok. 40% od wartości w chwili składania wniosku (od stycznia 2005r-marca 2009). Co miesiąc wpłacają na utrzymanie córki około 1000zł (w sumie wpłacili już kwotę około 25 300 zł w okresie od 14.12.2006-marzec 2009). Podarowali córce między innymi wózek głęboko-spacerowy, odtwarzacz DVD, liczne płyty DVD z bajkami, ubranka, zabawki etc. Wyjaśnili, ze nie posiadają własnego samochodu. Koszty mieszkania są wliczone do kosztów prowadzonej działalności gospodarczej przez A.W. ale nie w 100% a jedynie 19% kosztu wynajmu mieszkania czyli przy kwocie 1000zł miesięcznie (+VAT) -użytkowanie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, odliczone jako koszt jest jedynie 190zł. Oprócz tej kwoty za użytkowanie mieszkania dla celów prywatnych płacą 600zł+opłatę za media 200zł czyli prawie "prywatnie" za mieszkanie płaca 1600-190zł= 1410zł + media.

MOPS K. nie zgodziło się by naliczać odpłatność za DPS córki w taki sposób jak czyni to MOPS w R. i dalej obliczają opłatę tak, że jest ona dwa razy większa.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, głównie z innych przyczyn niż w niej przytoczonych.

Na wstępie należy nawiązać do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./, z którego wynika, że wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z przywołanej zasady ustrojowej jednocześnie wynika, że przy tej kontroli Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Natomiast zakres kontroli sądowej określają art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, cytowanej niżej skrótem P.p.s.a. Pierwszy przepis stanowi, iż Sąd rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną, to zaś znaczy, iż jest zobowiązany do dokonania zupełnej kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego i uwzględnienia naruszenia prawa nie wskazanego w skardze, jeżeli miało wpływ na wynik sprawy. Drugi przepis /art. 135 P.p.s.a./ pozwala Sądowi I instancji kontrolować akty administracyjne wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga i stosować wobec tych aktów przewidziane w P.p.s.a. środki w celu usunięcia naruszenia prawa, wszakże pod warunkiem, że jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Stosownie do art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd I instancji wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy administracyjnej i sądowej.

Stan faktyczny sprawy wynikający z akt administracyjnych jest następujący:

Z wnioskiem o umieszczenie mał. J.W. w Domu Pomocy Społecznej wystąpiła jej matka A.W.. Mał. J.W. /ur. 11.05.2004 r./ jest osobą niepełnosprawną i z powodu niedowładu wiotkiego czterokończynowego i innych schorzeń wymaga stałej pomocy i opieki osób drugich. Postanowieniem z dnia 21.07.2005 r., sygn. akt[...], Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy ograniczył władzę rodzicielską A.W. i A.W. nad mał. J.W. poprzez umieszczenie małoletniej w placówce socjalizacyjnej /k. 68 akt adm./.

Postanowieniem z dnia 6.04.2009 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa V Wydział Rodzinny i Nieletnich zmienił poprzednie postanowienie z dnia 21.07.2005 r., sygn. akt [...]i przywrócił władzę rodzicielską A. i A. W. nad mał. J.W. i zwolnił mał. z placówki socjalizacyjnej /postanowienie w aktach sądowych/.

Decyzją z dnia [...]r. nr[...], Prezydent Miasta K. na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej skierował mał. J.W. do Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci w S.W., powiat B./k. 34 akt adm./.

Decyzją z dnia [...]r., Nr[...], Starosta B., na podstawie art. 59 ust. 2 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004 r. umieścił mał. J.W. w Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci i Młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie w S.W. /k. 37 akt adm./.

Z pisma Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci w S.W. prowadzonego przez Zgromadzenie Sióstr Służebniczek NMP NP z dnia [...]r. Nr[...] , skierowanego do Dyrektora Pomocy Społecznej w K. wynika, że mał. J.W. została przyjęta do tego Domu w dniu 14.12.2006 r. i w związku z tym Dyrektor Domu wniósł o wydanie decyzji ustalającej odpłatność za pobyt dziecka w tym Domu, zaznaczając że średnie miesięczny koszt utrzymania wychowanka wynosi 1666 złotych miesięcznie /k. 63 akt adm./. Taką wysokość na rok 2006 ustalił Starosta B. w Zarządzeniu Nr 23/2006 z dnia 28.03.2006 r., wydanym na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej /k. 40 akt adm./.

W dniu 8.11.2006 r. doręczono rodzicom małoletniej projekt umowy w sprawie ustalenia opłaty za pobyt mał. J.W. we wskazanym wyżej Domu Pomocy Społecznej w celu podpisania umowy. W projekcie umowy m. innymi podano, że średni miesięczny koszt utrzymania mieszkania w Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci Niepełnosprawnych Intelektualnie w S.W. w 2006 r. wynosi 1666 zł miesięcznie /k. 54 akt adm./. Rodzice mał. J. umowy w sprawie odpłatności za pobyt dziecka w Domu Pomocy Społecznej nie podpisali i tym samym nie doszło do ustalenia wysokości opłaty w drodze umowy cywilnoprawnej. W dniu 8.05.2006 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia opłaty za pobyt mał. J.W. w Domu Pomocy Społecznej /k. 41 akt adm./.

W piśmie z dnia 21.05.2006 r. skierowanym do Prezydenta Miasta K., A.W. /matka dziecka/ wniosła o całkowite lub częściowe zwolnienie z odpłatności za pobyt mał. J. w Domu Pomocy Społecznej /k. 44 akt adm./.

Decyzją z dnia [...]r., Nr[...], wydaną na podstawie art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3, ust. 2 pkt 1 i 3, art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej, Prezydent Miasta K. ustalił opłatę za pobyt mał. J.W. w Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci Niepełnosprawnych Intelektualnie w S.W. w kwotach:

- 967,32 zł za okres od 14.12.2006 r. do 31.12.2006 r.,

- 1860 zł miesięcznie za okres od 1.01.2007 r. i stwierdził, że zobowiązanymi do ponoszenia opłat są rodzice dziecka A. i A.W. /k. 75 akt adm./.

Na skutek odwołania A. i A.W., SKO w K. decyzją z dnia [...]r., Nr[...], uchyliło decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [....] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W motywach decyzji SKO m. innymi wyjaśniło, że w przypadku negatywnej postawy osób zobowiązanych do wnoszenia opłat, przejawiającej się odmową podpisania umowy, przepisy art. 61 ustawy o pomocy społecznej nie dają podstawy do ustalenia w drodze decyzji opłaty od małżonka, zstępnych i wstępnych.

Wobec tego, organ pomocy społecznej powinien wydać decyzję na podstawie art. 104 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 3 w/w ustawy i określić w niej wysokość wydatków na świadczenia z pomocy społecznej poniesionych zastępczo przez gminę i wskazać jednocześnie osobę zobowiązaną do zwrotu należności /k. 84 akt adm./.

Przy takich wskazówkach organu odwoławczego, Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...]r., Nr [...]ustalił wysokość świadczeń poniesionych zastępczo przez Gminę K. na pokrycie kosztów pobytu mał. J.W. w Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci Niepełnosprawnych Intelektualnie w S.W., a w punkcie 2 ustalił, iż do zwrotu świadczeń poniesionych zastępczo przez Gminę K. zobowiązani są A. i A.W. Termin zwrotu określił na dzień uprawomocnienia się decyzji. Na skutek odwołania A. i A.W., SKO w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., Nr [...] – uchyliło częściowo pkt 2 decyzji organu I instancji i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy, zaś w pozostałym zakresie utrzymało decyzję organu I instancji w mocy /k. 11 akt adm. II instancji/.

Osnowa zaskarżonej decyzji jest przedstawiona w części opisowej niniejszego uzasadnienia.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący przysłali:

- prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa – Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z dnia 6.04.2009 r., sygn. akt [...] zmieniające postanowienie Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 21.07.2005 r., sygn. akt [...]w ten sposób, że przywrócono władzę rodzicielską A.W. i A.W. nad mał. J.W. i zwolniono małoletnią z placówki socjalizacyjnej,

- decyzję Starosty B. z dnia [...]r., Nr[...], wygaszającą z dniem 14.04.2009 r. decyzję Starosty B. z dnia 20.04.2006 r., Nr [...]w sprawie umieszczenia J.W. w Domu Pomocy Społecznej w S.W.

W uzasadnieniu tej decyzji podano, że mał. J.W. opuściła Dom Pomocy Społecznej w S.W. i została przeniesiona do Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego dla Dzieci w J., co potwierdził w piśmie z dnia 1.07.2009 r. w/w Zakład.

Oceniając zaskarżoną decyzję, to w pierwszej kolejności należy nawiązać do art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej /tekst jednolity Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728/, nazwanej dalej skrótem u.p.s. Wedle tego przepisu domy pomocy społecznej mogą prowadzić: jednostki samorządu terytorialnego oraz Kościół Katolicki, inne kościoły, związki wyznaniowe, organizacje społeczne, fundacje i stowarzyszenia, inne osoby prawne i osoby fizyczne.

Domy pomocy społecznej o charakterze niepublicznym wymienione w art. 57 ust. 1 pkt 2-4 u.p.s. mogą być prowadzone na zlecenie organu jednostki samorządu terytorialnego /art. 65 ust. 1 u.p.s./.

Z powołanego w nawiasie przepisu wynika, że do domów pomocy społecznej prowadzonych przez podmioty niepubliczne, jeżeli nie są prowadzone na zlecenie organu jednostki samorządu terytorialnego, nie stosuje się art. 59-64 u.p.s. Argumentacja a contrario prowadzi do konkluzji, iż do domów pomocy społecznej prowadzonych przez podmioty niepubliczne, ale na zlecenie organu jednostki samorządu terytorialnego, stosuje się przepisy art. 59-64 u.p.s.

W tym miejscu trzeba jednak dodać, że stosownie do art. 65 ust. 2 u.p.s., to w przypadku braku miejsc w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym lub powiatowym gmina może kierować osoby tego wymagające do domu pomocy społecznej, który nie jest prowadzony na zlecenie wójta /burmistrza, prezydenta miasta/ lub starosty i w takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 61 -64, z tym że wysokość opłat za pobyt w takim domu określa umowa zawarta przez gminę z podmiotem prowadzącym dom.

Z treści powołanego przepisu wynika, że do takich domów nie stosuje się art. 59 u.p.s. Z ostatnio wymienionego przepisu wynika, że decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwy dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Kierując się unormowaniem zamieszczonym w art. 65 ust. 1 u.p.s. należy stwierdzić, że właściwy organ gminy ustala opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej w drodze decyzji, jeżeli określona osoba została przezeń skierowana do domu prowadzonego przez jednostki samorządu terytorialnego lub do domu prowadzonego przez podmioty niepubliczne, ale na zlecenie jednostki samorządu terytorialnego. Mał. J.W. została skierowana przez Prezydenta Miasta K. do Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci prowadzonego przez Zgromadzenie Sióstr Służebniczek NMP NP w S.W., czyli do Domu prowadzonego przed podmiot niepubliczny.

Orzekające organy nie ustaliły czy wskazany Dom Pomocy Społecznej jest prowadzony na zlecenie jednostki samorządu terytorialnego, czy bez takiego zlecenia. Ustalenie tej kwestii ma istotne znaczenie w sprawie, bowiem gdyby ten Dom nie był prowadzony na zlecenie jednostki samorządu terytorialnego, to wówczas stosownie do art. 65 ust. 2 u.p.s., wysokość opłaty za pobyt w takim domu powinna określać umowa zawarta przez gminę z podmiotem prowadzącym dom, poza tym stosuje się odpowiednio art. 61-64 w/w ustawy.

Jak to wynika z ustaleń faktycznych, organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia opłaty za pobyt mał. J.W. w rzeczonym Domu Pomocy Społecznej i m. innymi na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s., wydał w tej sprawie decyzję /k. 75 akt adm. I instancji/, co może stwarzać przypuszczenie, iż Dom, w którym przebywała mał. Jagoda, był prowadzony na zlecenie jednostki samorządu terytorialnego.

Organ odwoławczy, nie wnikając, czy Dom ten był prowadzony na zlecenie jednostki samorządu terytorialnego, przyjął zapatrywanie, że skoro rodzice mał. jagody odmówili podpisania umowy, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 w zw. z art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s., to w takiej sytuacji organ pomocy społecznej powinien wydać decyzję na podstawie art. 104 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 3 u.p.s. i określić w niej wysokość wydatków poniesionych zastępczo przez gminę na świadczenie z pomocy społecznej i wskazać osoby zobowiązane do zwrotu gminie poniesionych wydatków. Przy takim zapatrywaniu, organ odwoławczy skasował decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [....]r., Nr[...], ustalającą opłatę na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s.

Sąd nie podzielił tego zapatrywania, gdyż umowa, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 w zw. z art. 61 ust. 2 pkt 2 – u.p.s., jest umową cywilnoprawną. Taka umowa jest źródłem zobowiązania, ma charakter dwustronny i obejmuje zgodny zamiar stron, organ nie może zmusić małżonka, zstępnego lub wstępnego do zawarcia takiej umowy. Jeżeli więc takie osoby nie przystają na ofertę organu zawartą w projekcie umowy w sprawie wysokości opłaty, zatem w takiej sytuacji organ pomocy społecznej powinien ustalić wysokość opłaty za pobyt dziecka w domu pomocy społecznej w drodze decyzji, o jakiej mowa w art. 59 ust. 1 /por. W. Maciejko, P. Zaborniak – Ustawa o pomocy społecznej – Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, W-wa 2008 r., Wydanie 1, str. 299/.

Taki tryb postępowania odnosi się do domów pomocy społecznej prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz przez podmioty niepubliczne na zlecenie tych jednostek.

W przedmiotowej sprawie administracyjnej nie została wydana decyzja ostateczna ustalająca opłatę za pobyt mał. J. w Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci w S.W.

Z tego właśnie względu wydanie decyzji ustalającej wysokość kosztów poniesionych zastępczo przez Gminę K. z tytułu pobytu mał. J. w Domu Pomocy Społecznej i zobowiązującej rodziców dziecka do zwrotu poniesionych przez Gminę wydatków – było przedwczesne, gdyż stosownie do art. 61 ust. 3 u.p.s. podstawą do orzeczenia takiego zwrotu może być wcześniej określony i skonkretyzowany w umowie lub w decyzji obowiązek wskazanej osoby do ponoszenia wydatków za pobyt członka rodziny w Domu Pomocy Społecznej. Na marginesie należy zaznaczyć, iż decyzja określająca wysokość należności podlegającej zwrotowi i wskazująca termin zwrotu /art. 104 ust. 3 u.p.s./ powinna określać konkretną kwotę za czas pobytu członka rodziny w Domu Pomocy, bowiem taka decyzja stanowi tytuł egzekucyjny, stanowiący podstawę do ściągnięcia należności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Z tego względu dla przykładu formułowanie w osnowie decyzji "kwoty 2058 zł /słownie: dwa tysiące pięćdziesiąt osiem złotych/ miesięcznie od dnia 1 lipca", czy kwoty 1860 zł ... miesięcznie za okres od dnia 1.01.2007 r. do 31.12.2007 r." – nie nadaje się do wykonania, bo organ egzekucyjny nie jest właściwy do sumowania należności, czy też egzekwowania należności nie podanej w tytule egzekucyjnym i wykonawczym.

Należy zasygnalizować, że w toku postępowania administracyjnego skarżąca a.W. wnosiła o zwolnienie jej częściowo z opłaty za pobyt córki w Domu Pomocy Społecznej.

Z przepisu art. 64 u.p.s. wynika, że osoby wnoszące opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej można zwolnić, na ich wniosek częściowo lub całkowicie z tej opłaty, w szczególności w przypadkach określonych w tym przepisie /wyliczenie przykładowe/. Właściwym organem do wydania decyzji w takiej sprawie jest organ, który uprzednio zawarł umowę lub wydał decyzję ustalającą opłatę.

Reasumując należy zatem stwierdzić, że skoro zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. zostały wydane przedwcześnie, to tym samym wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 104 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 3 i art. 59 ust. 1 u.p.s., a także z naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 14 i art. 65 u.p.s.

W związku z tym i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a) i c), art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a., Sąd uchylił decyzje obu instancji.

Na podstawie art. 152 P.p.s.a. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Sąd nie orzekał o kosztach postępowania sądowego, gdyż skarżący pouczeni o treści art. 210 § 1 P.p.s.a. /w zawiadomieniu o terminie rozprawy – k. 21 akt sądowych/, nie złożyli wniosku o przyznanie kosztów, a po wtóre takich kosztów nie ponieśli.

Sąd w trybie art. 135 P.p.s.a. nie uchylił decyzji kasacyjnej SKO K. z dnia [...]r. Nr[...], bo obecnie zachodzi konieczność ustalenia opłaty za cały okres pobytu mał. J. w Domu Pomocy Społecznej w S.W.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy uwzględnić ocenę prawną Sądu zawartą w uzasadnieniu oraz n/w wskazania:

- wyjaśnić, czy Dom Pomocy Społecznej dla Dzieci Zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP NP w S.W. był prowadzony na zlecenie właściwej jednostki samorządu terytorialnego, a jeżeli nie, to należy kierować się treścią art. 65 ust. 2 u.p.s.,

- jeżeli był prowadzony na zlecenie jednostki samorządu terytorialnego, to wówczas organ I instancji powinien kontynuować postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia opłaty za pobyt mał. J. w powyższym Domu Pomocy Społecznej i wydać w tej sprawie stosowną decyzję /art. 59 ust. 1 u.p.s./.

Opłaty powinny być ustalone z za cały okres pobytu mał. J. w Domu Pomocy Społecznej w S.W.