Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 605/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29, art. 88n i 88o
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 i pkt 5, art. 149 par. 2 i art. 151 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant starszy referent Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r., nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W związku z wnioskiem z dnia [...] r. złożonym przez T. H. i M. H. Burmistrz Miasta S. wznowił postępowanie w sprawie odtworzenia zlikwidowanego wału kierunkowego ( przeciwpowodziowego) zlokalizowanego na nieruchomości oznaczonej jako pgr 1 obręb [...], które było prowadzone w trybie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 239, poz. 2019 ze zm.). Wnioskodawcy jako podstawę wznowienia postępowania podali art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wskazując, że zapadła w postępowaniu zwykłym decyzja została wydana na podstawie ustaleń faktycznych, które okazały się fałszywe. Przedstawiciele użytkownika działki pgr 1 [...] Stowarzyszenia [...], złożyli bowiem w toku postępowania fałszywe oświadczenie, że Stowarzyszenie to posiadało zgodę Marszałka Województwa [...] na likwidację przedmiotowego wału. Tymczasem decyzja, na którą powołało się Stowarzyszenie nie dotyczyła działki nr 1 lecz działki nr 2 w K..

Burmistrz Miasta S. decyzja z dnia [...] odmówił wznowienia postępowania z powołaniem się na art. 149 § 3 k.p.a. (w jego ówczesnym brzmieniu). Orzeczenie to zostało następnie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. ( dalej SKO) z dnia [...] uchylone , a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Pismem z dnia [...] r. Burmistrz S. przekazał SKO do rozpatrzenia przedmiotowy wniosek T. i M. H. wskazując, że sprawa której on dotyczy została zakończona ostateczną decyzją SKO z dnia [...] r. Tym samym, zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a., organem właściwym do wznowienia postępowania w sprawie jest SKO.

Decyzją z dnia [...] r. SKO odmówiło wznowienia postępowania z wniosku T. H. wskazując, że nie przysługiwał mu przymiot strony, bowiem nie jest on właścicielem nieruchomości narażonych na zalanie. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją SKO z dnia [...] r., a skarga na to orzeczenie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 1345/10.

Równolegle w oparciu o wniosek M. H. postanowieniem, z dnia [...]r. SKO wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Burmistrza Miasta S. z dnia [...]r. Następnie organ ten decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji Burmistrza S.. W uzasadnieniu wskazał, że warunkiem wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest uprzednie stwierdzenie fałszywości dowodu przez sąd bądź inny uprawniony organ. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] r. Kolegium utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję podtrzymując zajęte wcześniej stanowisko. Jednocześnie organ ten wskazał, że przesłanką konieczną do ponoszenia odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne jest konkretna szkoda właściciela sąsiedniego gruntu. Natomiast z akt sprawy nie wynika aby likwidacja spornego wału wpływała szkodliwie na sąsiednie grunty. Tym samym decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r., na którą powołało się Stowarzyszenie nie stanowiła istotnej okoliczności faktycznej mogącej mieć wpływ na uchylenie kwestionowanej przez M. H. decyzji.

Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/|Gl 126/11, WSA w Gliwicach uchylił decyzję SKO z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] r. Uzasadniając ten wyrok Sąd stwierdził wydanie tych decyzji z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez pominięcie we wznowionym postępowaniu Stowarzyszenia [...], które było adresatem decyzji zapadłej w postępowaniu zwykłym. Ponadto WSA uznał, że w toku wznowionego postępowania naruszone zostały przepisy art. 7 i art. 77 k.p.a. Organ powołując się bowiem na decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. nie wziął pod uwagę twierdzeń wnioskodawcy, które nie podważały prawdziwości tego dokumentu lecz wskazywały na powoływanie się przez Stowarzyszenie na ten dokument niezgodnie z jego treścią. W związku z tym Sąd nakazał, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu organ zbadał tę okoliczność, a w szczególności porównał składane przez Stowarzyszenie oświadczenia z treścią wspomnianej decyzji. WSA nakazał także uzupełnienie akt sprawy o dokumenty opisane przez skarżącego. Zwrócił również uwagę, że wydając decyzję opartą na przepisie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Kolegium nie było uprawione do rozważania merytorycznych treści zawartych w decyzji ostatecznej. Ponadto wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę Kolegium będzie miało na uwadze, że ostateczną decyzją, która zakończyła postępowanie w sprawie była decyzja SKO z dnia [...] r., a nie poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta S.. Niezależnie od powyższych wskazań Sąd zwrócił stronom uwagę na potrzebę rozważenia możliwości uruchomienia postępowania w oparciu o art. 88o ustawy Prawo wodne.

Ponownie rozpatrując sprawę decyzją z dnia [...] r., [...], SKO odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza S. z dnia [...]r. W podstawie prawnej tego orzeczenia wskazany został art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu Kolegium podało, że zastosowało się do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Gliwicach. Analizując zaś ponownie sprawę doszło do przekonania, że powołana przez wnioskodawcę okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania nie odpowiada wymogom wynikającym z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem warunkiem wznowienia postępowania w oparciu o ten przepis jest oparcie się na fałszywych dowodach, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem ewentualne "fałszywe" oświadczenia składane w imieniu Stowarzyszenia warunku tego nie spełniały. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdza stanowiska wnioskodawcy, że Stowarzyszenie naruszyło zawarty w decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. zakaz naruszania stabilności i szczelności wałów, a także, że "decyzja Marszałka Województwa dotyczyła parceli nr 1 obręb [...], a nie parceli 2 obręb K." (twierdzenie wnioskodawcy było odwrotne – przyp. Sąd).

Zasadności zarzutów zawartych we wniosku w szczególności nie potwierdzają oględziny przeprowadzone przez Burmistrza Miasta S. w O. w dniu [...]r. W toku tych oględzin przedstawiciel Stowarzyszenia oświadczył bowiem, że wszelkie prace na terenie ośrodka były wykonywane w oparciu o uzyskane zezwolenia. Przedmiotowy wał kierunkowy, który znajdował się na tym terenie nie chronił zaś przed zalaniem i był wałem cząstkowym. Ponieważ jednak wał ten figurował na mapach Stowarzyszenie zwróciło się do właściwych organów o zgodę na jego usunięcie. Ustalenia te potwierdzają także inne dowody, a zwłaszcza pisma Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. ( dalej RZGW) z dnia [...] r. kierowane do Burmistrza Miasta S. oraz z dnia [...] r. kierowane do T. i M. H.. Z pism tych wynika, że zlikwidowana przez Stowarzyszenie grobla ziemna nie była urządzeniem wodnym, jak również nie stanowiła budowli przeciwpowodziowej, a była to jedynie pozostałość po zlikwidowanej żwirowni. SKO zauważyło także, że wzmiankowana decyzja Marszałka nie zawierała w swojej treści oznaczenia działki, której dotyczyła, zatem nie można stwierdzić, że zasadne jest twierdzenie wnioskodawcy, że "nie odnosiła się do działki 2" (winno być 1).

W dalszej części uzasadnienia decyzji Kolegium stwierdziło, że w sprawie brak było podstaw do stwierdzenia fałszywości dowodu także w oparciu o przepisy zamieszczone w art. 145 § 2 i § 3 k.p.a. W szczególności sfałszowanie dowodu nie było oczywiste. Brak było również podstaw do zastosowania tych uregulowań, bowiem zalanie nieruchomości na spornym terenie miało miejsce tylko w czasie powodzi. Jednorazowego zalania gruntów w czasie powodzi nie można zaś uznać za szkodliwe oddziaływanie na grunty sąsiednie, do którego odnosi się art. 29 Prawa wodnego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. H. zarzucił, że SKO nie zastosowało się do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Gliwicach, bowiem nie rozpatrzyło wszystkich dowodów wskazanych przez stronę. Podtrzymał swoje twierdzenia dotyczące fałszywego oświadczenia złożonego przez Stowarzyszenie [...] dotyczącego posiadania zgody Marszałka Województwa na likwidację wału. Wskazał także, że decyzja Marszałka została wydana w oparciu o opinię RZGW z [...] r., a nie w oparciu o późniejsze pisma RZGW z dnia [...] r. czy [...] r. Wnioskujący o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreślił, że w opinii RZGW z [...] r. jednoznacznie stwierdzono, że dotyczy ona pgr 2 w K., a nie pgr 1 w O. Potwierdził to zresztą przedstawiciel Marszałka w protokole z wizji w terenie z dnia [...] r. M. H. podkreślił także, że SKO stwierdziło, iż w treści decyzji Marszałka Województwa z [...] r. nie oznaczono działki której ona dotyczy, natomiast nie dostrzegło jej wydania w oparciu o uzgodnienie z RZGW, w którym wyraźnie wskazano na prg 2 obręb K.. Wskazał również na brak podstaw do uznania za wiarygodne twierdzeń Stowarzyszenia, że rozebrany wał kierunkowy nie chronił przed zalaniem i był w stanie szczątkowym. W tej kwestii M. H. odwołał się do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...]r., którą nakazano poprzedniemu użytkownikowi tych terenów [...] "A" doprowadzenie przedmiotowego wału do stanu zgodnego z dokumentacją geodezyjną. Remont tego wału został odebrany komisyjnie z udziałem przedstawiciela RZGW i miał on miejsce 6 lat po likwidacji żwirowni. Ta ostatnia została zlikwidowana bowiem w [...] r. W [...]r. RZGW w trakcie remontu wałów wykonał w miejscu obniżenia wału głównego także przepust, do którego miał kierować wody w czasie powodzi zlikwidowany w [...] r. wał kierunkowy. Niezrozumiałe jest tym samym, na jakiej podstawie aktualnie RZGW twierdzi, że zlikwidowany wał kierunkowy był groblą niestanowiącą urządzenia wodnego, ani budowli przeciwpowodziowej lecz był pozostałością po zlikwidowanej żwirowni. Te "niedorzeczne" wyjaśnienia zweryfikowała powódź w maju 2010 r. Podczas tej powodzi zalane bowiem zostały tereny po byłej żwirowni, które zwrócono w [...]r. jej poprzedniemu właścicielowi oraz podtopione zostały budynki wzdłuż owałowania rzeki [...].

W swoim wniosku M. H. zwrócił także uwagę, że w przypadku przyjęcia, iż art. 29 Prawa wodnego nie odnosi się do ochrony przed powodzią organ winien odwołać się do brzmienia przepisów działu V Prawa wodnego. Natomiast nie był on uprawniony do formułowania twierdzeń, że jednorazowe zalanie gruntów na spornym terenie w czasie powodzi nie pozwala na uznanie tego faktu za szkodliwe oddziaływanie na grunty sąsiednie w rozumieniu Prawa wodnego. M. H. wreszcie zarzucił sporządzenie uzasadnienia kwestionowanej decyzji z naruszeniem przepisów Prawa wodnego oraz niezgodnie z treścią powoływanych w nim dokumentów. Wniósł także o przeprowadzenie przez SKO wizji w terenie.

Zaskarżoną decyzją wydaną w oparciu o przepisy art. 150 § 1 oraz 138 § 1 pkt 1 k.p.a. SKO utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazało, że decyzja Marszałka Województwa [...], którą zwolniono właściciela Ośrodka [...] z zakazu wykonywania prac w odległości mniejszej niż 50 m od stopy wału przeciwpowodziowego nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Nikt także nie stwierdził fałszerstwa (dosł. fałszywości) tej decyzji. Kolegium zauważyło także, że w decyzji tej nie zostały wskazane działki, których ona dotyczyła. Gdyby nawet jednak przyjąć, że skoro opinia RZGW odnosiła się do działki pgr 2 to decyzja Marszałka także odnosiła się do tej działki, to i tak w sprawie nadal będą istnieć wątpliwości co do tego czy rozebrany wał był urządzeniem wodnym, czy też pozostałością po zlikwidowanej żwirowni. Zdaniem RZGW i Burmistrza Miasta S. była to jednakże pozostałość po zlikwidowanej żwirowni, co ponownie potwierdził przedstawiciel RZGW w trakcie wizji w terenie przeprowadzonej przez Kolegium w dniu [...]r. SKO wskazało również, że powołana we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z [...]r. również nie zawiera oznaczenia działki, której dotyczyła, a co zatem idzie nie może stanowić dowodu, że na działce 1 znajdował się wał przeciwpowodziowy. Kolegium podtrzymało także swoje stanowisko w kwestii braku podstaw do zastosowania w sprawie rozebrania przedmiotowego wału – grobli przepisu art. 29 Prawa wodnego. W jego ocenie z akt sprawy, w tym z protokołu wizji przeprowadzonej przez Kolegium na terenie Ośrodka [...], wynika, że jedyna szkoda jaką poniósł M. H. polegała na zalaniu jego gruntów i stawów hodowlanych podczas powodzi w [...] r. i nie było innych negatywnych skutków zlikwidowania przedmiotowego wału. Zalanie piwnic i jednego ze stawów w czasie powodzi było natomiast wynikiem napływu wód gruntowych podczas długich i silnych opadów. Obecnie likwidacja grobli nie wpływa zaś szkodliwie na grunty sąsiednie, a zatem brak jest podstaw od nakazania przywrócenia stosunków wodnych na gruncie czy wybudowania urządzeń zapobiegających szkodzie. Dodatkowo Kolegium wskazało, że przesłane przez skarżącego zdjęcia zalanych terenów nie dotyczą gruntów należących do niego lecz innych działek. Z przeprowadzonej wizji wynika też, że grunty skarżącego są oddalone o 500-600 m od zlikwidowanego wału.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. H. domagał się uchylenia decyzji SKO w całości i rozpatrzenia sprawy w oparciu o dowody zgromadzone w sprawie, a w szczególności w oparciu o decyzję Kierownika UR w C. z [...] r. oraz inne dokumenty. W uzasadnieniu wskazał, że w żądaniu skierowanym do Burmistrza Miasta S. domagał się przywrócenia kierunku spływu wód powierzchniowych i nie dotyczyło ono podtopienia gruntów spowodowanego innymi czynnikami. SKO błędnie rozpoznało zatem tę sporną kwestię uznając, że likwidacja wału nie wpływa szkodliwie na sąsiednie grunty i nie zagraża ich zalaniem. Tymczasem zmiana poziomu wód w należących do niego stawach spowodowana została właśnie likwidacją grobli-wału. Wał ten umożliwiał bowiem spływ wód z pozawala i wód powodziowych wydostających się z koryta rzeki [...] przez przepust powyżej Ośrodka [...] . Zalanie stawów hodowlanych spowodowało także bez wątpienia trudną do oszacowania szkodę związaną z utratą ryb. Zabezpieczeniem przed ponowną szkodą jest zaś jedynie odbudowa zlikwidowanego wału. W ocenie skarżącego Kolegium w czasie wizji miało obowiązek poczynienia ustalenia czy decyzja Kierownika U.R. w C. z [...]r. wskazywała na istnienie wału na działce nr 1. Organ nie mógł pominąć tego dokumentu jedynie stwierdzeniem, że nie wskazano w nim numeru działki przez co nie dowodzi on istnienia przeciwpowodziowej budowli na działce użytkowanej przez Stowarzyszenie. Zdaniem M. H. wyjaśnienie tej okoliczności pozwoliłoby tymczasem na weryfikację stanowiska przedstawiciela RZGW zaprzeczającego, że budowla taka istniała w przeszłości na działce należącej aktualnie do Stowarzyszenia [...]. Skarżący zakwestionował także ponownie stanowisko Kolegium dotyczące zezwolenia udzielonego Stowarzyszeniu [...] przez Marszałka Województwa [...] na wykonywanie na działce 1 robót w odległości mniejszej niż 50 m od stopy wału. Podkreślił również ponownie, że decyzja ta zabraniała jednocześnie naruszania stabilności i szczelności wałów przeciwpowodziowych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej i podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W szczególności Kolegium wskazało, że w sprawie nie zaistniała podnoszona przez skarżącego przesłanka wznowienia postępowania wskazana w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., co powodowało brak podstaw do uchylenia decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...] r. Dodało, że gdyby nawet przyjąć, że decyzja Marszałka Województwa [...] wskazana we wniosku o wznowienie postępowania nie zezwalała na wykonywanie robót na działce nr 1, to i tak nie można mówić w takiej sytuacji o "fałszywym" dowodzie.

Pismem z dnia 30 października 2012 r. uczestnik postępowania RZGW wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zajęte w toku postępowania, że grobla usunięta przez Stowarzyszenie nie była urządzeniem wodnym, ani budowlą przeciwpowodziową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skargę należy uznać za zasadną, bowiem poddana kontroli Sądu decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność jej uchylenia.

Kontrolując zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem zwrócić należy uwagę na dwie kwestie. Po pierwsze nie można stracić z pola widzenia, że kontrolowane postępowanie administracyjne toczyło się w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Po drugie zaś, że poprzednie zapadłe w tym trybie decyzje były już kontrolowane przez WSA w Gliwicach, który prawomocnym wyrokiem z dnia 15 czerwca 2011 r. , sygn. akt II SA/Gl 126/11, uchylił dwa wcześniej wydane orzeczenia SKO w B.. W związku z tą ostatnią kwestią podkreślić należy, że zamieszczone w tym wyroku wskazania co dalszego prowadzenia sprawy oraz zawarta w nim ocena prawna wiązała zarówno Sąd, jak i SKO w B. (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizwanej dalej p.p.s.a.). Dodać trzeba, że stosownie do art. 170 p.p.s.a orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Co się tyczy postępowania uregulowanego przepisami rozdziału 12 działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, zwrócić należy uwagę, że ta instytucja procesowa ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną w stosunku, do której zaistniała jedna z okoliczności wskazanych w art. 145 § 1, art. 145a oraz art. 145 b § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania administracyjnego w zamierzeniu ustawodawcy ma doprowadzić do usunięcia wad, jakimi są obarczone ostateczne decyzje administracyjne i postanowienia od których przysługiwało zażalenie czy wręcz eliminację takich dotkniętych wadami prawnymi orzeczeń z obrotu prawnego, co ma miejsce w przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek takiego rozstrzygnięcia. Powyższe nie oznacza jednak, że wznowienie postępowania pociąga za sobą automatycznie konieczność przeprowadzenia od początku i w całości postępowania wyjaśniającego w sprawie, łącznie z powtórzeniem wszystkich czynności dowodowych. Po wznowieniu postępowania organ jest bowiem stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. zobowiązany w pierwszej kolejności do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia, a następnie dopiero co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W doktrynie podkreśla się, że celem postępowania rozpoznawczego w sprawie o wznowienie "jest ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania oraz – w razie pozytywnego wyniku tych czynności – przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej" ( por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne. Wyd. II, Warszawa 2004 s. 316; por. także Cz. Martysz [w:] G. Gorczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks Postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. III, Warszawa 2010, t. II, s. 308). Konieczność powtórzenia wszystkich czynności dowodowych ma miejsce zaś dopiero wówczas, gdy materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania zwykłego został skutecznie zakwestionowany. Na powyższą okoliczność zwrócił uwagę WSA w Gliwicach w powołanym wyżej wyroku wytykając organowi, że w poprzednich swoich rozstrzygnięciach przedwcześnie odniósł się do merytorycznych kwestii związanych ze sprawą zakończoną ostateczną decyzją. Błędu tego organ nie uniknął jednak także ponownie rozpatrując sprawę.

W pierwszej kolejności, zgodnie z nałożonym na nie obowiązkiem, Kolegium rozważyło wystąpienie w sprawie przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., na którą powołał się skarżący w swoim wniosku. Zgodnie z tym przepisem wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. W ocenie Sądu z tego obowiązku organ wywiązał się w sposób należyty. Wytknąć jednakowoż należy, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r. pomylono numery parcel gruntowych, których wedle skarżącego dotyczyła decyzja Marszałka Województwa. Skład orzekający podziela jednakże pogląd Kolegium, że wskazana w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. przesłanka wznowienia nie wystąpiła w kontrolowanym postępowaniu. Decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...]r., nr [...], na jaką według skarżącego w sposób nieuprawniony powołali się przedstawiciele Stowarzyszenia [...],nie należała bowiem do dowodów, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Przypomnieć tutaj należy, że decyzje wydane w sprawach, w których wznowiono postępowanie były oparte na przepisie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2011 r. Prawo wodne (aktualnie t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 145), a nie na przepisie art. 85 ust. 3 Prawa wodnego (aktualnie odpowiada mu art. 88n tej ustawy), w oparciu o który wydana została decyzja Marszałka Województwa. Dodać trzeba, na co zwrócił już uwagę WSA w Gliwicach w swoim poprzednim wyroku, że w przypadku ewentualnego stwierdzenia naruszenia przez Stowarzyszenie [...] art. 88n (poprzednio art. 85) Prawa wodnego, skarżący mógł wystąpić do Marszałka Województwa [...], jako organu właściwego, z wnioskiem o wszczęcie w trybie art. 88o (poprzednio 86 ust. 1) Prawa wodnego postępowania o nakazanie w drodze decyzji przywrócenia stanu nieutrudniajacego ochrony przed powodzią. W kontrolowanej sprawie istotne natomiast było rozstrzygnięcie kwestii, czy usunięcie wału ewentualnie grobli ( legalne bądź bez udzielonego zezwolenia czy z jego przekroczeniem) spowodowało zmianę stanu wody na gruncie doprowadzając do zmiany kierunku odpływu znajdującej się na nim wody opadowej ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie mogła się jednak ostać z kilku innych przyczyn. W pierwszym rzędzie stwierdzić należy, że SKO nie zbadało czy w sprawie nie wystąpiły inne przesłanki wskazane w art. 145 § 1 k.p.a., które uzasadniałyby wznowienie postępowania, a w szczególności czy wskazana przez skarżącego w toku tego postępowania decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z [...]r. nie stanowiła przesłanki wznowienia, o jakiej jest mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ( nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nie znany organowi, który wydał decyzję). W wyroku z dnia 15 czerwca 2011 r. WSA stwierdził co prawda, że jeżeli organ w ponownym postępowaniu dojdzie do przekonania, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. to wyda decyzję, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 tej ustawy. To wskazanie nie wiązało jednak organu bowiem nie ulega wątpliwości, że wskazana przez skarżącego decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z [...] roku stanowiła nową okoliczność powodującą istotną zmianę stanu faktycznego sprawy. To zaś z kolei pociągnęło za sobą ustanie mocy wiążącej opisanej części wytycznych zawartych w wyroku dnia 15 czerwca 2011 r. ( por rozważana dotyczące omawianej kwestii w Glosie B. Adamiak do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSP nr 5, poz. 101).

Zauważyć jednocześnie należy, że na tle obowiązku organu zbadania innych niż wskazanych we wniosku strony przesłanek wznowienia postępowania w doktrynie zarysowały się dwa stanowiska. Są one zgodne w kwestii braku możliwości badania w postępowaniu wszczętym na wniosek strony przesłanek z art. 145 § 1 pkt 4, art. 145a i art. 145b k.p.a., jeżeli nie zostały one w takim wniosku wskazane. Stanowiska te natomiast różnią się co do obowiązku zbadania przez organ pozostałych przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Według pierwszego z tych stanowisk organ jest związany wolą strony wyrażoną we wniosku o wznowienie i bez wyraźnej zgody tej strony nie może badać innych podstaw wznowienia (por. W. Chróścielewski, Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym. Warszawa 2002, s. 182). Wedle zaś drugiego poglądu postanowienie o wszczęciu postępowania otwiera możliwość badania wszystkich podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 ( B. Adamiak [w:] B. Adamiak,. J. Borkowski, Kodeks Postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. V, Warszawa 2000, s. 605. Za przyjęciem tego drugiego stanowiska przemawia treść unormowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1k.p.a., w którym jest mowa o braku podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 oraz art. 145a i art. 145b ustawy oraz treść analizowanego już wyżej art. 149 § 2 k.p.a. nakładającego obowiązek przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia. Dodać trzeba, że autor pierwszego poglądu kwestionując możliwość badania niejako "z urzędu" innych przesłanek niż wymienione we wniosku strony wskazuje równocześnie na potrzebę aktywności organu, który może uzyskać zgodę strony na poszerzenie granic postępowania rozpoznawczego ( Por. Cz. Martysz, op. cit. S. 309).

Wracając do wskazań zawartych w wyroku z dnia 15 czerwca 2011 r., II SA/Gl 126/1, stwierdzić trzeba, że nakazano w nim organowi, aby miał on na uwadze, że ostateczna decyzja, która zakończyła postępowanie w sprawie nie była decyzją Burmistrza Miasta S. lecz utrzymującą ją w mocy decyzją SKO w B. z [...] r. W związku z tym wytknąć należy Kolegium, że jego decyzja z dnia [...] r. zawiera nieprawidłowe treści zarówno w jej rubrum, jak i sentencji.

Zauważyć przyjdzie ponadto, że jednym z powodów uchylenia przez WSA poprzednich orzeczeń wydanych przez Kolegium było pominięcie w postępowaniu wznowieniowym adresata decyzji zapadłej w postępowaniu zwykłym, ktorym było Stowarzyszenie [...]. SKO w B. tymczasem nie doręczyło zaskarżonej decyzji [...] Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w K., aczkolwiek zapewniło przedstawicielowi tej strony (nie wiadomo czy upoważnionemu do jego reprezentacji) udział w oględzinach. Swoją pierwszą decyzję Kolegium usiłowało z kolei co prawda doręczyć Stowarzyszeniu lecz wysłało ją na adres jego poprzedniej siedziby w B., zamiast na adres w K.

Dostrzec wreszcie trzeba naruszenie przez Kolegium przepisu art. 27 § 1a w zw. z art. 87 k.p.a. W oględzinach terenu działki nr 1 w K. (wizji w terenie), jakie miały miejsce w toku ponownego rozpatrywania sprawy, wziął bowiem udział z ramienia SKO w B. przewodniczący składu orzekającego, w którym zapadła pierwsza decyzja Kolegium oraz członek tego składu. Natomiast nie wziął w nich udziału żaden z członków składu SKO rozpoznającego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Okoliczność ta podważa zatem wiarygodność ustaleń dokonanych w oparciu o ten środek dowodowy.

Ponownie rozpatrując sprawę SKO w B. zastosuje się do wskazań Sądu i zbada czy w sprawie poza przesłanką wymienioną we wniosku o wznowienie postępowania nie wystąpiły inne okoliczności, które uzasadniałyby wznowienie z urzędu postępowania w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Dopiero zaś po zakończeniu tego etapu postępowania rozpoznawczego, jeśli zostanie stwierdzone, że w sprawie zaistniała, któraś z przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania organ rozpozna sprawę co do istoty i wyda decyzję wskazaną w art. 151 § 1 pkt 2 lub w art. 151 § 2 k.p.a. W przeciwnym razie wyda on decyzję opartą na przepisie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. nie wypowiadając się co do istoty sprawy.

Z przytoczonych względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt lit c oraz 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję SKO w B. i poprzedzającą ją decyzję tego organu. O niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono po myśli art. 152 p.p.s.a. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.