Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1605/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: Przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie zaległości podatkowych organ podatkowy ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej podatnik znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej. Ocena, czy w konkretnym przypadku zachodzą wyjątkowe okoliczności wymienione w przepisie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, została pozostawiona organom podatkowym. Należy stwierdzić, że umorzenie zaległości podatkowych uzasadnione będzie względami gospodarczymi lub społecznymi jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie miał wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania.

TEZY

Przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie zaległości podatkowych organ podatkowy ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej podatnik znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej. Ocena, czy w konkretnym przypadku zachodzą wyjątkowe okoliczności wymienione w przepisie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, została pozostawiona organom podatkowym. Należy stwierdzić, że umorzenie zaległości podatkowych uzasadnione będzie względami gospodarczymi lub społecznymi jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie miał wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy W. decyzją z dnia 14 lutego 1997 r. na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ odmówił Witoldowi K. umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. w kwocie 22.784,10 zł.

Organ podatkowy stwierdził w uzasadnieniu, że brak jest argumentów wskazujących na społeczne i gospodarcze przyczyny ubiegania się o ulgę, jak również sytuacja finansowa i materialna podatnika wynikająca z protokołu o stanie majątkowym sporządzonym w dn. 2 grudnia 1996 r. nie przemawia za umorzeniem zaległości.

W odwołaniu Witold K. podnosił, iż organ podatkowy I instancji naruszył art. 6-8 Kpa a także art. 9-10 i art. 35 Kpa bowiem rozpatrywał wniosek z dnia 7 czerwca 1996 r. przez 8 miesięcy po czym wydał decyzję, która nie zawiera uzasadnienia. Wywodził, iż we wniosku podnosił zarzuty, że Urząd Skarbowy przyczynił się do zaistnienia sytuacji nieprawidłowego naliczenia podatku dochodowego i bankructwa firmy odwołującego, w przypadku egzekwowania podatku, że spowodowałoby to zniszczenie podatnika, utratę pracy przez zatrudnionych przez niego pracowników.

Podnosił, że nie posiada żadnego majątku, z którego można prowadzić egzekucję, a nadto że jest zadłużony w banku.

Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia 25 sierpnia 1997 r. na podstawie art. 31 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ i art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa uchyliła zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wysokości zaległego podatku dochodowego, zgodnie z wymiarem określonym w decyzji Izby Skarbowej w W. z dnia 13 sierpnia 1997 r. zaś w pozostałej części utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Stwierdziła w uzasadnieniu, że w przypadku odwołującego nie zachodzą przesłanki określone w art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, bowiem zarówno odwołujący jak i jego małżonka posiadają źródło przychodu, gdyż nadal prowadzą działalność gospodarczą, nie posiadają nikogo na utrzymaniu. Obciążenie ratami nie ma znaczenia w sprawie.

W skardze Witold K. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Urzędu Skarbowego W., którym zarzucał obrazę art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Wywodził, iż wielokrotnie sygnalizował, iż bezwzględnie obciążenie go podatkiem wyliczonym przez organy podatkowe zrujnuje go jako podmiot gospodarczy ale także jego rodzinę, która utrzymuje się z niewielkich w sumie dochodów.

Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia, do czego Sąd jest upoważniony z mocy art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ należy stwierdzić, że skarga w niniejszej sprawie jest bezzasadna.

Stosownie do art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/ zaległości podatkowe lub odsetki mogą być umorzone w całości lub w części w wypadkach gospodarczo lub społecznie uzasadnionych. Przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie zaległości podatkowych organ podatkowy ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej podatnik znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej. Ocena, czy w konkretnym przypadku zachodzą wyjątkowe okoliczności wymienione w wyżej cytowanym przepisie, została pozostawiona organom podatkowym. Należy stwierdzić, że umorzenie zaległości podatkowych uzasadnione będzie względami gospodarczymi lub społecznymi jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie miał wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Innymi słowy należy stwierdzić, iż instytucja umorzenia zaległości podatkowych jest instytucją wyjątkową, bowiem zasadą jest płacenie podatków, i z tego też względu okoliczności, na które powołuje się skarżący składając wniosek o uznanie zaległości podatkowych, winne być również wyjątkowe.

W rozpoznawanej sprawie takich okoliczności skarżący nie wykazał. Organy podatkowe w sposób prawidłowy, zgody z zasadą swobodnej oceny dowodów zawartą w art. 80 Kpa oceniły, iż skarżący jak i jego małżonka posiadają stałe źródło przychodu jakim jest dochód z prowadzonej działalności gospodarczej, że nie mają na utrzymaniu innych osób oraz że fakt zadłużenia w banku nie stanowi szczególnej okoliczności, o której mowa w art. 31 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

W związku z tym, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa - na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.