Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 446/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 200 a
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego we W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzająca; II.zasądza od Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego we W. na rzecz skarżącego kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2014 r. A. Z. (zwany dalej wnioskodawcą, stroną lub skarżącym) wystąpił do Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego we W. o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych.

Prorektor ds. Nauki, decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją Rektora z dnia [...] lipca 2014 r. [...], odmówił przyznania skarżącego zawnioskowanego świadczenia.

Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 637/14 powołane rozstrzygnięcia organów stypendialnych zostały uchylone.

W motywach swojego orzeczenia Sąd wskazał, że z decyzji wydanych w niniejszej sprawie nie wynika jakimi przesłankami kierował się organ oceniając osiągnięcia skarżącego, o których mowa w § 5 ust. 1 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dla doktorantów Uniwersytetu Ekonomicznego we W, wprowadzonego Zarządzeniem Rektora nr 51/2012 z dnia 12 lipca 2012 r. (zwanego dalej Regulaminem) Sąd zwrócił także uwagę na konieczność przeprowadzenia postępowania zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 6, art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej k.p.a.).

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...]4 Prorektor ds. Nauki ponownie odmówił skarżącemu przyznania stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych. Wskazane rozstrzygnięcie zostało następnie utrzymane w mocy decyzją Rektora z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...].

Prawomocnym wyrokiem z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 725/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił rozstrzygnięcia organów obu instancji.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd na wstępie podkreślił, że w sprawie wiążące były ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uprzednio wydanym wyroku z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 637/14.

Następnie Sąd stwierdził, że wydane w niniejszej sprawie decyzje należy uznać za sprzeczne z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a.), a ich uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Dokonana przez Rektora ponowna ocena wniosku skarżącego była pozorna, a dodatkowo uzasadniona w sposób, który uniemożliwia przeprowadzenie rzetelnej oceny jej prawidłowości. W dalszym bowiem ciągu rozstrzygnięcia organów akademickich oparte były o zasady punktacji ustalone przez Komisję stypendialną, weryfikującą w istocie w sposób wiążący dokonania doktorantów. Rektor ograniczył się jedynie do potwierdzenia ogólnej liczby punktów uzyskanych przez skarżącego i skonfrontowania jej z liczbą punktów uprawniających do otrzymania zwiększenia stypendium wedle ustalonego przez Komisję progu punktowego. W kontrolowanej decyzji brak jest zaś jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów zawartych we wniosku, a dotyczących naruszenia art. 8, art. 10 k.p.a. nieuprawnionego dzielenia punktacji w przypadku współautorstwa oraz nieuprawnionego powołania w uzasadnieniu prawnym decyzji na art. 200 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm., zwanej dalej u.p.s.w.).

Ponadto w zakwestionowanej decyzji zabrakło również autonomicznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, który winien rozpoznać ją merytorycznie, a nie ograniczać się jedynie do kontroli rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji.

W aktach sprawy nie znajdował się również dokument pochodzący od uprawnionego organu, który zawierałby przesłanki przyznania określonej liczby punktów za aktywność doktorantów w ówcześnie prowadzonym postępowaniu i pozwolił na zweryfikowanie sposobu obliczenia punktacji ustalonej dla wnioskodawcy. Przy czym organ winny uwzględnić stan faktyczny i prawny sprawy obowiązujący w dacie orzekania. W aktach sprawy znajduje się zaś tylko bieżący komunikat Prorektora ds. Nauki nr 1/2016 i brak jest adekwatnych kryteriów oceny obowiązujących w dacie złożenia wniosku o przyznanie stypendium.

Sąd podkreślił również, że decyzja w sprawie stypendium z tytułu zadań projakościowych – jako decyzja uznaniowa – jest obarczona szczególnymi wymogami. Organ musi bowiem wskazać na motywy jakimi kierował się przy rozstrzygnięciu danej sprawy, a w szczególności uzasadnić sposób oceny punktowej poszczególnych osiągnięć doktoranta. Powołanie się zaś wyłącznie na ustalenia nieuprawnionego organu pomocniczego i w zasadzie zatwierdzenie wyników dokonanej przez ten organ klasyfikacji są niewystarczające.

Po ponownym rozpoznaniu przedmiotowej sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr[...] Prorektor ds. Nauki, działając na postawie art. 104 i art. 107 k.p.a. w zw. z art. 200a, art. 207 ust. 2 u.p.s.w. oraz § 3 i 5 ust. 3 Regulaminu, odmówił skarżącemu zwiększenia stypendium doktoranckiego.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwołał się do treści § 5 ust. 1 i 3 pkt c) Regulaminu oraz wskazał, że Komisja stypendialna na posiedzeniu w dniu 16 maja 2014 r. ustaliła zasady punktacji osiągnięć, których celem było przygotowanie listy rankingowej doktorantów, stanowiącej opinię dla Prorektora ds. Nauki

Dla doktorantów II, III i IV roku przyjęto następujące zasady punktacji za osiągnięcia wykazane w kwestionariuszu osiągnięć doktoranta w zakresie osiągnięć naukowo-badawczych:

1. Publikacje w czasopismach naukowych w języku polskim/obcym - 4/5 punktów,

2. Autorstwo rozdziału w monografii naukowej w języku polskim/obcym - 4/5 punktów;

3. Referat lub poster przedstawiony na konferencji naukowej krajowej/zagranicznej -1/3 punkty;

4. Referat naukowy opublikowany w materiałach konferencyjnych krajowych/zagranicznych - 4/5 punktów;

5. Udział w konferencjach naukowych - 0,5 punktu;

6. Udział w projektach badawczych kierownik/wykonawca (w ramach międzynarodowych lub zagranicznych postępowań konkursowych - 10/5 punktów; NCN/NCBR - 6/3 punkty, pozostałe - 2/1 punkt).

W odniesieniu do postępów w przygotowaniu pracy:

1. Prezentacja koncepcji (części) pracy na zebraniu Katedry/Instytutu - 1 punkt;

2. Otwarcie przewodu doktorskiego - 10 punktów;

3. Średnia ocen (zaliczeń i egzaminów) uzyskanych w poprzednim roku akademickim - 2 pkt;

4. Nagrody i wyróżnienia za działalność naukowo-badawczą - 1 punkt.

W kategorii osiągnięć dydaktycznych za:

1. Prowadzenie zajęć dydaktycznych - 1 punkt za 10 godzin;

2. Inne udokumentowane osiągnięcia, prowadzenie szkoleń - 1 punkt.

W zakresie osiągnięć organizacyjnych

1. Praca na rzecz Katedry - 0,5 punktu za aktywność;

2. Praca na rzecz uczelni - 0,5 punktu za aktywność;

3. Praca w Radzie Doktorantów - 0,5 punktu za aktywność.

Inne osiągnięcia - bez punktów.

Wskazano dalej, że zasady punktacji osiągnięć ujętych w kwestionariuszu doktoranta opublikowano na stronie internetowej Działu Pomocy Materialnej w dniu 29 maja 2014 r. Na tej podstawie stworzono listę rankingową doktorantów, którą wraz z protokołem zawierającym opinię Komisji, przekazano uprawnionemu organowi. Prorektor ds. Nauki opinię Komisji uznał za uzasadnioną i przyjął jako swoją własną. Zwiększenie stypendium z tytułu zadań projakościowych przyznano wyróżniającym się doktorantom, zakwalifikowanym do grona 30 % najlepszych doktorantów na danym roku i wydziale. O kwalifikacji decydował zaś próg punktowy, który dla doktorantów III roku Wydziału Ekonomii, Zarządzania i Turystyki kształtował się na poziomie 11 punktów.

Wyniki punktowe uzyskane przez skarżącego za poszczególne osiągnięcia wyniosły zaś 10 punktów. Za 3 referaty konferencyjne (opublikowane) we współautorstwie przyznano po 2 pkt za każdy. Wskazano, że osiągnięcie nie jest samodzielne, a we współautorstwie. Ogólna liczba punktów, tj. 4 została podzielona przez liczbę autorów (2 autorów). Za udział w konferencji (z wygłoszeniem referatu): trzy konferencje, każda z koreferentem i za każdą przyznano 0,5 pkt, gdyż osiągnięcie nie jest samodzielne, a we współautorstwie. Ogólna liczba punktów 1 została podzielona przez liczbę autorów (2 autorów). Za średnią ocen (zaliczeń i egzaminów) w poprzednim roku akademickim (5,0) przyznano skarżącemu 2,5 pkt.

Suma uzyskana punktów przez doktoranta nie mogła zatem stanowić podstawy do przyznania mu wnioskowanego zwiększenia stypendium.

Organ wskazał również, że przyjęte zasady punktacji w zależności od liczby autorów mają na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli i stanowią realizację art. 7 k.p.a. Niezasadnym byłoby przyznanie tej samej punktacji samodzielnemu autorowi jednego artykułu, jak i dwóm lub większej liczbie współautorów.

Odwołując się od wskazanej decyzji skarżący zarzucił jej naruszenie art. 7, art. 8, art. 10 § 1 k.p.a. oraz niewłaściwą i własną interpretację przepisów Regulaminu prowadzącą w istocie do zmniejszenia liczby przysługujących mu punktów, a w konsekwencji do pozbawiania możliwości zwiększenia stypendium. Podkreślił, że regulamin punktowania został ogłoszony po złożeniu przez niego wniosku, zaś przedłożony do oceny artkuł został sporządzony przez niego w 9/10 części.

Decyzją z dnia 2 sierpnia 2016 r., nr R.0270.4.2016 Rektor, działając na podstawie art. 200a, art. 207 ust. 2 u.p.s.w. w zw. z art. 127 § 3 i art. 138 § 1 k.p.a. oraz § 3 i 5 Regulaminu, utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie wydane na etapie pierwszoinstancyjnym.

W uzasadnieniu swojej decyzji Rektor szeroko przytoczył ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną dokonaną w decyzji wydanej przez Prorektora ds. Nauki. Podkreślił, że liczba punktów przyznanych skarżącemu została obliczona prawidłowo, na podstawie opinii przedstawionej przez Komisję stypendialną, zatwierdzonej następnie i uznanej za swoją przez Prorektora ds. Nauki.

Zasadna była również w ocenie Rektora konieczności odzwierciedlenia współautorstwa artykułów w przyznawanej punktacji. Realizowała ona bowiem postulaty wynikające z art. 7 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że nie został naruszony art. 10 § 1 k.p.a., gdyż postępowanie opierało się o dokumenty przedłożone przez skarżącego, a więc mu znane.

Ponadto w zakresie oświadczenia skarżącego o współautorstwie artykułów przekazanych do oceny Rektor zauważył, że zostało ono przedłożone po upływie ustalonych terminów i bez jakichkolwiek dowodów potwierdzających.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił zakwestionowanej decyzji naruszenie § 2, 3 i 5 Regulaminu poprzez błędną jego interpretację. Ponadto wywiódł zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie art. 8, 10 i 75 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że jedynym dokumentem określającym tryb przyznawania stypendiów był Regulamin, w którego § 5 wskazano za jakie osiągnięcie przyznawane jest stypendium doktoranckie z dotacji projakościowej. Nie było na tym etapie wymagane oświadczenie o wkładzie pracy poszczególnych autorów, w przypadku gdy artkuł lub referat powstały we współautorstwie z inną osobą. W niniejszej zaś sprawie opublikowany referat na temat ulg w podatku rolnym oraz od nieruchomości został napisany z wkładem pracy skarżącego określonym na poziomie 9/10. Łączna liczba uzyskanych punktów winna zatem wynieść 11,6 punktów, co zakwalifikowałoby skarżącego do otrzymania stypendium. Kwestia ta – mimo, że została podniesiona w odwołaniu – nie została prawidłowo rozpatrzona przez Rektora, czym naruszył on art. 207 k.c. i art. 7 k.p.a.

Niezasadnie organ przyjął również, że skarżący nie udowodnił współautorstwa referatu na etapie składania wniosku. Postępowanie prowadzone w tym przedmiocie w dalszym ciągu jest bowiem w toku i nadal istnieje możliwość złożenia wniosków dowodowych. Ponadto w kwestionariuszu nie było odpowiedniej pozycji do wykazania wkładu pracy. Organ zaś widząc braki podania, winien był wezwać stronę do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Mógł również w tym zakresie posłużyć się innym dowodami, o których mowa w art. 75 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz wydanie wyroku w sprawie co do zasady.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji oraz wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie związany był ustaleniami wynikającymi z wcześniejszych wyroków z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 725/15 oraz z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 637/14. Jak zaś wynika z art. 153 p.p.s.a., ocena i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Dokonując kontroli decyzji wydanej w niniejszej sprawie należało zatem ocenić nie tylko jej legalność, czyli zgodność z obowiązującymi przepisami, ale także stopień uwzględnienia przez organ związania w zakresie oceny i wskazań zawartych we wskazanych orzeczeniach.

Podstawą materialną wydanego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, obowiązujące w dacie wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 200 u.p.s.w., uczestnik studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie, którego minimalna wysokość nie może być niższa niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta ustalonego w przepisach o wynagradzaniu nauczycieli akademickich (ust. 1 i 2).

Decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor, a w jednostce naukowej - jej dyrektor (ust. 3).

W myśl art. 200a u.p.s.w., zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, o której mowa w art. 94b ust. 1 pkt 5, przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa regulamin określony przez rektora po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, z uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymywania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich (ust. 1). Doktorantowi znajdującemu się w grupie 30% najlepszych doktorantów, któremu nie przyznano stypendium doktoranckiego, mogą zostać przyznane środki finansowe w wysokości kwoty zwiększenia stypendium, o którym mowa w ust. 1. Zwiększenie to staje się stypendium doktoranckim (ust. 2).

Regulamin przyznawania stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dla doktorantów Uniwersytetu Ekonomicznego we W., stanowiącym załącznik do zarządzenia nr 51/2012 Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego we W. z dnia 12 lipca 2012 r. jest w istocie konkretyzacją przepisu art. 200a ust. 1 u.p.s.w., który ogólnie zakłada, że zwiększenie stypendium przysługuje doktorantom "wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej".

Zgodnie z § 3 Regulaminu, uprawnienie do otrzymania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych wydziałach Uniwersytetu Ekonomicznego i latach studiów.

W myśl § 5 ust. 1 Regulaminu, stypendium doktoranckie z dotacji projakościowej może być przyznane doktorantowi II roku i kolejnych lat studiów, który wyróżniał się w poprzednim roku kalendarzowym w zakresie osiągnięć: a) naukowo – badawczych, b) przygotowania pracy doktorskiej, c) dydaktycznych, d) organizacyjnych.

Warunkiem przyznania stypendium z dotacji projakościowej jest: a) złożenie przez doktoranta wniosku o stypendium projakościowe, stanowiące załącznik do Regulaminu, b) udokumentowanie wymaganych osiągnięć we właściwym kwestionariuszu osiągnięć doktoranta stanowiącym załącznik nr 2 lub 3 do Regulaminu, c) zaliczenie do grupy 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych wydziałach i latach studiów na podstawie postępowania rankingowego przeprowadzonego na potrzeby przyznania stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej a dokonanego przez komisję stypendialną (ust. 3).

Komisja stypendialna ustala ranking na podstawie liczby uzyskanych punktów za osiągnięcia, o których mowa w ust. 1. Liczba punktów za poszczególne osiągnięcia podawana jest do wiadomości doktorantów przed rozpoczęciem procesu przyznawania stypendium, w formie komunikatu Prorektora ds. Nauki (ust. 5, dodany zarządzeniem Rektora nr 35/2015 z dnia 24 czerwca 2015 r.).

Ponadto należy podkreślić, że zgodnie z art. 207 ust. 1 u.p.s.w., do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przy czym decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. (art. 207 ust. 2 ww. ustawy).

W świetle powołanych regulacji – w ocenie Sądu – w stanie faktycznym niniejszej sprawy w dalszym ciągu pozostają aktualne zastrzeżenia wynikające z dotychczas wydanych wyroków, a zwłaszcza z wyroku tutejszego Sądu z dnia 30 maja 2016 r. Organ, mimo podjętych starań, nie zrealizował części obowiązków, które zostały na niego nałożone na mocy prawomocnego orzeczenia sądowego.

Rektor, co prawda odniósł się do tych zarzutów, które zostały przez stronę powołane w odwołaniu od decyzji z dnia 29 czerwca 2016 r., lecz jednocześnie w żaden sposób nie usunął pierwotnej wadliwości decyzji, związanej z oceną dokonań skarżącego. W dalszym bowiem ciągu podstawę rozstrzygnięcia stanowiła opinia Komisji stypendialnej, wydana w oparciu o zasady punktacji ustalone na jej posiedzeniu w dniu 16 maja 2014 r., a ogłoszone na stronie internetowej Działu Pomocy Materialnej w dniu 29 maja 2014 r.

Z niewyjaśnionych nadal przyczyn, w aktach sprawy brak jest zasad punktacji uchwalonych przez tę Komisję w 2014 r., które winny stanowić podstawowy materiał do przeprowadzenia sądowej kontroli legalności wydanego rozstrzygnięcia. Brak dokumentu, o który oparte zostało całe postępowania administracyjne, nie może zostać zignorowany i organ zobowiązany jest bezwzględnie go dołączyć do akt sprawy.

Przy tej okazji trzeba dodać, że organ nie wyjaśnił również dlaczego w poczet dokumentów sprawy włączył Komunikat Prorektora ds. Nauki nr 1/2016 z dnia 17 lutego 2016 r. w sprawie zasad punktacji osiągnięć ujętych w załączniku do Regulaminu przyznawania stypendium doktoranckiego. Jeśli akt ten stanowić miał podstawę do dokonania samoistnej oceny wniosku skarżącego przez Rektora, czy też ponownej oceny dokonanej przez Komisję stypendialną, to organ winien był to dostatecznie jasno wskazać w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Winien on także wyjaśnić, dlaczego komunikatu takiego nie wydał w 2014 r., skoro wciąż powoływał się na kryteria Komisji stypendialnej z tego właśnie okresu.

Nadal pozostają aktualne również te zarzuty, które odnoszą się do kwestii gromadzenia (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) i oceny materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) tak w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, jak i odwoławczego. Dokonana przez Rektora ponowna ocena wniosku skarżącego w dalszym ciągu była pozorna i w zasadzie ograniczyła się do kontroli stanowiska zawartego w uprzednio wydanej decyzji. Przy czym również i to stanowisko nie mogło zostać potraktowane jako rozstrzygnięcie autonomiczne, skoro organ na etapie pierwszej instancji ograniczył się jedynie do przytoczenia wyników oceny dokonanej przez Komisję stypendialną i uznania jej za swoją własną.

Wynikający z art. 15 k.p.a. obowiązek dwukrotnego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy nie został zatem zrealizowany. Działanie organu drugiej instancji nie może więc mieć tylko charakteru postępowania kontrolnego, ale jest postępowaniem mającym na celu ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, będąc równoważnym w stosunku do postępowania przed organem pierwszej instancji. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarczy bowiem, by w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia, dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest również, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone postępowaniem umożliwiającym osiągnięcie celu, dla którego postępowanie to zostało wszczęte.

Za wyrokiem z dnia 30 maja 2016 r. należy powtórzyć, że decyzja o zwiększeniu stypendium, a w szczególności dokonana ocena osiągnięć studenta, wydawana jest w ramach uznania administracyjnego. Pozwala to właściwemu organowi na swobodną ocenę stanu faktycznego. Dowolność ta jest jednak w gruncie rzeczy ograniczona, gdyż art. 107 § 3 k.p.a. obliguje organ do dokładnego i przekonującego wyjaśnienia podjętego rozstrzygnięcia z wyjaśnieniem podstawy prawnej decyzji. W takiej sytuacji organ w uzasadnieniu musi wskazać motywy jakimi kierował się rozstrzygając sprawę w taki, a nie inny sposób. W niniejszej sprawie oznacza to obowiązek uzasadnienia i wyjaśnienia przyznania i sposobu liczenia poszczególnej liczby punktów odpowiadających ocenie poszczególnych osiągnięć doktoranta. W rozpatrywanej sprawie organ zbagatelizował jednak swoją rolę ograniczając się do zatwierdzenia zasad punktacji przyjętych w trakcie powadzonego postępowania przez nieuprawniony do tego organ (Komisję) oraz wyników postępowania rankingowego prowadzonego przez tę Komisję czym w istotny sposób naruszył jedną z najważniejszych zasad ogólnych postępowania administracyjnego - zasadę pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

Nie wyjaśnił on także przekonująco dlaczego w ramach oceny dorobku naukowego wzięto pod uwagę jedynie liczbę współautorów, a nie zaś ich indywidualny wkład pracy wniesiony w ramach jednej publikacji. Organ wskazał co prawda na konieczność zróżnicowania sytuacji samodzielnego autorstwa i współautorstwa. Nie było to jednak odniesienie się wprost do zarzutu skarżącego, nie kwestionującego przecież potrzeby zróżnicowania tych dwóch sytuacji, a jedynie domagającego się uwzględnienia indywidualnego nakładu pracy każdego ze współautorów.

Na obecnym etapie postępowania sądowego, gdy zgromadzony materiał dowodowy nie daje możliwości pełnej, a tym samym i rzetelnej kontroli legalności rozstrzygnięć wydanych przez Rektora, nie było możliwe rozpoznanie sprawy w kontekście podniesionych przez skarżącego zarzutów merytorycznych. Jednakże rolą organu będzie wzięcie ich pod uwagę i rozważenie na etapie ponownie prowadzonego postępowania. Dotyczy to zwłaszcza zarzutu odnoszącego się do oceny kwestii wkładu pracy w opublikowany referat i dopuszczalności późniejszej jego weryfikacji w drodze postępowania dowodowego (art. 75 § 1 k.p.a.).

Organ winien również rozważyć i tę okoliczność, że prowadzenie postępowania w ten sam sposób, co dotychczas, tj. bez uwzględnienia wskazań wynikających z orzeczeń sądowych, może prowadzić do powstania po jego stronie przewlekłości, rozumianej jako opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu. To z kolei może stanowić dla skarżącego podstawę do skorzystania z przysługujących mu środków prawnych służących usunięciu takiego stanu.

Wskazane naruszenia przepisów postępowania, które w niniejszej sprawie, mają istotny wpływ na jej wynik, stanowią przesłankę do wyeliminowania obu kontrolowanych decyzji z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

O obowiązku zwrotu przez organ kosztów postępowania orzeczono zaś na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Czyniąc zadość wymaganiom określonym w art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a., należy wyjaśnić, że przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią ocenę prawną i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a., co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.