Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2995/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Spółdzielnie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126
law: Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane.
Teza: Dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym członka spółdzielni mieszkaniowej jako strony może nastąpić po spełnieniu następujących warunków:

- członek spółdzielni musi się legitymować spółdzielczym prawem własnościowym do lokalu,

- współudziałem w użytkowaniu wieczystym działki gruntu, na której budynek mieszkalny obejmujący dany lokal został wzniesiony,

- realizacja planowanej inwestycji spowoduje konkretne naruszenie warunków korzystania z tego lokalu mieszkalnego, które są chronione przepisami prawa materialnego tj. art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./.

TEZY

Dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym członka spółdzielni mieszkaniowej jako strony może nastąpić po spełnieniu następujących warunków:

- członek spółdzielni musi się legitymować spółdzielczym prawem własnościowym do lokalu,

- współudziałem w użytkowaniu wieczystym działki gruntu, na której budynek mieszkalny obejmujący dany lokal został wzniesiony,

- realizacja planowanej inwestycji spowoduje konkretne naruszenie warunków korzystania z tego lokalu mieszkalnego, które są chronione przepisami prawa materialnego tj. art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Bogdana S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 sierpnia 2001 r. (...) w przedmiocie nieważności pozwolenia na budowę parkingu - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewoda M. decyzją z 19 czerwca 2001 r. (...) na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2, art. 157 par. 1 i 2 oraz art. 158 par. 1 Kpa w związku z pismem Bogdana S., przedstawiciela protestujących rodzin bloku przy ul. T. 9 i 9/1 - stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. (...) z 20 marca 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany oraz zezwalającej na budowę parkingu dla samochodów osobowych z oświetleniem i przebudową gazociągu średniego ciśnienia zlokalizowanego przy ulicy T. w P.

W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że przedmiotowe pozwolenie na budowę zostało wydane P. Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej. Z ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego Zespołu Jednostek Osadniczych P., zatwierdzonego uchwałą nr 23/IV/84 Wojewódzkiej Rady Narodowej z 28 grudnia 1984 r. /Dz.Urz. Woj. P. nr 6 poz. 26/, oceny skutków zmian w zagospodarowaniu przestrzennym wynikających z realizacji planu zagospodarowania przestrzennego Zespołu Jednostek Osadniczych P. i oceny aktualności tego planu - uchwała nr XVI/74/90 Miejskiej Rady Narodowej w P. z 22 marca 1990 r. wynika, że działka przeznaczona pod budowę parkingu położona jest na terenie zabudowy mieszkaniowej z ośrodkiem usługowym II stopnia. Funkcja uzupełniająca: sport ogólnomiejski i wypoczynek. Plan ustala w zakresie ochrony i kształtowania środowiska wykształcenie ciągu zieleni wewnątrzosiedlowej stanowiącego odcinek alei spacerowej ciągu pieszego od ul. K. do ul. T., poprzez A.-R. do jaru rzeki B. i na południe do S.-W. Inwestycję objętą pozwoleniem na budowę zlokalizowano na działce, na której rosną drzewa, teren porośnięty jest trawą. Usytuowanie parkingu dla 31 samochodów na istniejącej zieleni narusza ustalenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W tym planie teren przeznaczony pod inwestycję nie był przewidziany dla ruchu samochodowego.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. "a" prawa budowlanego z 1994 r. pozwolenie na budowę winno rozstrzygać o zgodności zagospodarowania działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska.

Ponadto pozwolenie na budowę zostało wydane bez uzyskania zgody Rady mieszkańców Osiedla. Uchybienia te stanowią podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 7 sierpnia 2001 r. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania (...) Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego o zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rozstrzyga organ samorządowy. W tej sprawie przesądziła o tym decyzja Prezydenta Miasta P. (...) z 22 czerwca 1998 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazano, że organ budowlany nie ma prawa uchylać się od honorowania takiej decyzji. Może jedynie zawiadomić organ właściwy do stwierdzenia nieważności takiej decyzji w przypadku, gdy dostrzeże taką wadliwość. Podejmowanie przez organ budowlany rozstrzygnięć o niezgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego narusza prawo, gdyż organ nie stosuje ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie podzielił wątpliwości organu wojewódzkiego w sprawie niezgodności projektowanego parkingu z planem zagospodarowania przestrzennego Miasta P.

Teren inwestycji to teren zabudowy mieszkaniowej z ośrodkiem usługowym II stopnia - MW. Lokalizacja parkingu na tym terenie jest ściśle związana z zabudową mieszkaniową i nie pozostaje w kolizji z ustaleniami planu. Istniejąca aleja spacerowa, na której plan przewiduje wykształcenie ciągu zieleni wewnątrzosiedlowej, stanowiącego odcinek pieszego traktu od J.-B. do S.-W., zlokalizowana jest na działce (...) a więc obok projektowanego parkingu. Zatem brak było podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanego pozwolenia na budowę. Ponadto Bogdan S. nie ma w niniejszej sprawie przymiotu strony, podobnie jak mieszkańcy, których reprezentuje.

Skargę na powyższą decyzję złożył Bogdan S. podnosząc zarzut zmiany zagospodarowania przestrzennego jednego z najpiękniejszych osiedli poprzez budowę olbrzymich parkingów wzdłuż alei spacerowej na Osiedlu T. w P. Skarżący przyznał, że nie uzyskał na piśmie pełnomocnictwa od Rady Mieszkańców Osiedla T.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko oraz motywy zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważyły co następuje:

Stosownie do treści art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot, czyli każdego, kto ma w tym interes prawny.

Zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jak i w doktrynie utrwalony został pogląd, że podstawą legitymacji procesowej strony jest przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo, czyli interes prawny lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. W wyroku z dnia 11 kwietnia 1991 r. w sprawie III ARN 13/91 Sąd Najwyższy stwierdził, że "interes prawny powinien być rozważany jako zobiektywizowana czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej - jest to interes o charakterze osobistym przez to, że jest własny zindywidualizowany i skonkretyzowany a także aktualnie istnieje".

Tymczasem skarżący nie wskazał na naruszenie własnego interesu prawnego, lecz ogólnie powołał się na zmiany zagospodarowania przestrzennego jednego z najpiękniejszych osiedli poprzez budowę olbrzymich parkingów wzdłuż alei spacerowej na Osiedlu T. w P.

Również powoływanie się na działanie w imieniu bliżej nie określonej grupy mieszkańców nie daje skarżącemu przymiotu strony. Skarżący nie dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości sąsiadujących z terenem przedmiotowej nieruchomości, a więc nie wykazał się interesem prawnym w powyższym rozumieniu.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że w postępowaniu administracyjnym członek spółdzielni mieszkaniowej reprezentowany jest przez statutowo właściwe organy Spółdzielni. Członkowie Spółdzielni mogą kwestionować decyzje statutowych organów na drodze postępowania wewnątrz -spółdzielczego z powództwem przed sądem cywilnym włącznie.

W szczególnych sytuacjach Naczelny Sąd Administracyjny dopuszcza udział członka spółdzielni mieszkaniowej w postępowania administracyjnym jako strony, ale po spełnieniu pewnych wymogów, a mianowicie: członek spółdzielni musi się legitymować spółdzielczym prawem własnościowym do lokalu, współudziałem w użytkowaniu wieczystym działki gruntu, na której budynek mieszkalny obejmujący dany lokal został wzniesiony i realizacja planowanej inwestycji spowoduje konkretne naruszenie warunków korzystania z tego lokalu mieszkalnego, które są chronione przepisami prawa materialnego tj. art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./.

Jak wynika z akt sprawy skarżący nie wskazał na naruszenie indywidualnego interesu chronionego art. 5 prawa budowlanego, bądź naruszenie warunków technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140/.

Brak przymiotu strony oznacza brak legitymacji do występowania do sądu ze skargą. Zatem skarga podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że organ budowlany nie może podejmować rozstrzygnięć w zakresie zgodności czy niezgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Te kwestie rozstrzyga bowiem samodzielnie organ samorządowy w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzja ta zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./ wiąże organ wydający pozwolenie na budowę. Zatem dopóki decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji pozostaje w obrocie prawnym, organ architektoniczno-budowlany jest związany ustalonymi w niej warunkami.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.