Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1212/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-09-14 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: zwolniono od kosztów , ustanowiono radcę prawnego
Powołane przepisy: article: art. 243,244,245,246 w zw. z art. 258
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 14 września 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Wojewody [,,,,] z dnia 27 czerwca 2012r. znak: [,,,,] w przedmiocie odmowy zwrotu działek p o s t a n a w i a I. zwolnić stronę od kosztów sądowych, II. ustanowić dla strony radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.


UZASADNIENIE

W dniu 6 sierpnia 2012r.wraz ze skargą, J.G. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie swej skargi na decyzję Wojewody [,,,,] z dnia 27 czerwca 2012r. wydaną w przedmiocie odmowy zwrotu działek.

Strona skarżąca domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną – a co za tym idzie – brak środków finansowych koniecznych do uiszczenia kosztów i ustanowienia radcy oraz z uwagi na nieznajomość prawa i zawiłość sprawy. Wskazuje, iż całość jej dochodu z emerytury w kwocie 1300 zł przeznacza na egzystencję i bieżące utrzymanie. Wskazuje, iż jest 90 letnią, schorowaną osobą samotnie gospodarującą. Nie posiada żadnego majątku, samochodu, oszczędności.

Zdaniem orzekającego, wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie.

Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Jak wskazuje jest 90 letnią schorowaną osobą, zamieszkującą w mieszkaniu córki ale prowadzącą odrębne, samodzielne gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1300 zł. Skarżąca nie posiada samochodu, wartościowych przedmiotów, oszczędności.

Z akt sprawy wynika, iż skarżąca nie posiada na własność żadnych nieruchomości. Zamieszkuje na oddzielnym piętrze w domu swojej córki. Nie wykazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności.

Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić należnych kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.

Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.

Użyte w art. 246 sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego, skarżąca wykazała skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej, biorąc pod uwagę aktualną, bardzo trudną sytuację majątkową wnioskodawczyni, obiektywnie niskie dochody ( 1300 zł ), brak oszczędności, brak własnego majątku, konieczność ponoszenia znacznych kosztów leczenia - nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, zwolnienie strony od konieczności uiszczenia kosztów sądowych uznano za uzasadnione.

Odnosząc się do wniosku o ustanowienie radcy prawnego uznano, iż strona wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie, w aktualnej sytuacji materialno – rodzinnej ponieść również kosztów ustanowienia kwalifikowanego zastępstwa procesowego. Wnioskodawczyni posiada bowiem na tyle niskie dochody miesięczne, że biorąc pod uwagę fakt, iż gospodaruje samotnie, po uiszczeniu zwyczajowych kosztów utrzymania, leków – wobec jednoznacznego oświadczenia, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, iż nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z córką - zdaniem orzekającego, nie jest aktualnie zatem w stanie poczynić oszczędności w celu wygenerowania stosownej kwoty koniecznej dla opłacenia pełnomocnika z wyboru. Orzekający natomiast, przy uznaniu czy wnioskodawcy należy przyznać adwokata czy radcę prawnego z urzędu, czy też nie, bierze pod uwagę jedynie przesłanki ekonomiczne i sytuację materialną i bytową wnioskodawców, a nie charakter czy też okoliczności sprawy, które merytorycznie uzasadniałyby bądź nie przyznanie kwalifikowanego zastępstwa procesowego w sprawie. Regulacje cytowanej ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zakresie prawa pomocy nie uzależniają bowiem przyznania tej pomocy od charakteru i problematyki sprawy oraz potrzeby udziału w niej kwalifikowanego zastępcy procesowego. W powyższej sprawie, zdaniem orzekającego, sytuacja rodzinno – bytowa strony uzasadnia przyznanie jej pomocy również w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Należy podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia pełnomocnika mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Wnioskodawczyni do takich osób należy. Dlatego przyznanie jej prawa pomocy w zakresie pełnym obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie dla niego radcy prawnego należy uznać za adekwatne do aktualnej sytuacji majątkowej strony.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).