Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 864/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 21 grudnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1877/16 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia robót budowlanych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1877/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2013 r. znak [...] w przedmiocie uzgodnienia robót budowlanych, uchylił zaskarżone postanowienie.

Jak wynika z akt sprawy, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia 16 listopada 2012 r. – w wyniku rozpatrzenia zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy [...] w W. na postanowienie Stołecznego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2011 r. odmawiające uzgodnienia pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na dociepleniu ścian zewnętrznych budynku przy [...] – uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując m.in. na konieczność odniesienia się do całokształtu planowanej inwestycji, a także stanu zachowania substancji zabytkowej historycznej zabudowy wskazanej przez Wspólnotę.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Stołeczny Konserwator Zabytków, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] na podstawie art. art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2010 r. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) uzgodnił roboty budowlane polegające na dociepleniu stropu poddasza, remoncie tarasów, balustrad, wymianie stolarki okiennej i drzwiowej na klatkach schodowych, montażu stolarki drzwiowej wewnątrz dwóch klatek schodowych (utworzenie wiatrołapów), przeniesieniu instalacji domofonu do wiatrołapów, wymianie podokienników i obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych, wymianie kratek wentylacyjnych w ww. budynku (pkt 1) oraz odmówił uzgodnienia prac polegających na dociepleniu ścian zewnętrznych styropianem o grubości 13 cm, wykończeniu elewacji, wykonaniu zadaszenia nad tarasem w VI kondygnacji, wykonaniu nowej zabudowy loggii oraz wyniesieniu na docieplenie instalacji odgromowej (pkt 2). W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że budynek, wzniesiony ok. 1955 r., posiada cechy architektury socrealizmu, a jednocześnie harmonijnie wpisuje się w kontekst przestrzenno-architektoniczny Al. Waszyngtona. Planowane docieplenie ścian zewnętrznych ww. budynku stanowić będzie drastyczną ingerencję w jego architekturę, powodując zmianę proporcji poszczególnych elementów elewacji oraz zafałszowanie wystroju, zaś zaproponowane wykończenie warstwy termomodernizacyjnej oraz przekształcenie logii i zadaszenie nad tarasem w VI kondygnacji spowoduje pojawienie się nowych podziałów, deformujących dotychczasowy wygląd budynku i całkowicie zmieniających jego wyraz stylowy. Organ wyjaśnił przy tym, że ocieplenie ścian zewnętrznych budynków przy Al. Waszyngtona [...] i przy ul. [...] nie było uzgadniane z organem konserwatorskim, zaznaczając jednocześnie, że pomimo docieplenia budynek przy ul. [...], stanowiący spójną architektoniczną całość z obiektem stanowiącym przedmiot postępowania, utrzymał swój zasadniczy charakter zbliżony do oryginału. Jednocześnie organ stwierdził, że prace polegające na dociepleniu stropu poddasza, remoncie tarasów, balustrad, wymianie stolarki okiennej i drzwiowej na klatkach schodowych, montażu stolarki drzwiowej wewnątrz dwóch klatek schodowych (utworzenie wiatrołapów), przeniesieniu instalacji domofonu do wiatrołapów, wymianie podokienników i obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych, wymianie kratek wentylacyjnych w budynku przy [...] w W. są dopuszczalne pod względem konserwatorskim.

Na powyższe postanowienie z dnia 20 grudnia 2012 r. w zakresie rozstrzygnięcia z pkt 2 sentencji, zażalenie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, art. 39 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane oraz art. 17 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie z dnia [...] grudnia 2012 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w części dotyczącej uzgodnienia prac polegających na dociepleniu stropu poddasza i montażu stolarki drzwiowej wewnątrz dwóch klatek schodowych w budynku przy [...] w W., a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia Minister wskazał, że zarządzeniem Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w sprawie założenia ewidencji zabytków m.st. Warszawy, utworzono gminną ewidencję zabytków m.st. Warszawy. W ewidencji tej ujęto budynek przy [...] w W. Minister stwierdził, że z przepisów prawa nie wynika, jaki jest dopuszczalny zakres ingerencji organu ochrony zabytków w działania przy obiekcie niewpisanym do rejestru zabytków, lecz ujętym w ewidencji. Podkreślił przy tym, że ewidencja nie jest formą ochrony konserwatorskiej. Przepis art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazują na ścisłe powiązanie ewidencji zabytków z formami ochrony konserwatorskiej wymienionymi w art. 7 pkt 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, którymi są ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej lub decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego.

Zdaniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego przedmiotem uzgodnienia przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, o którym mowa w art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego mogą być wyłącznie te roboty budowlane, które będą miały wpływ na wartości zabytkowe obiektu reprezentowane przez jego skalę, bryłę, formę lub wystrój architektoniczny elewacji. Uzgadnianie na podstawie tego przepisu przez organ ochrony zabytków robót budowlanych, które będą prowadzone wewnątrz budynku ujętego w gminnej ewidencji zabytków jest natomiast nieuzasadnione, o ile skutkiem tych robót nie jest ingerencja w ww. cechy i elementy takiego obiektu. Z tego powodu organ drugiej instancji umorzył postępowanie Stołecznego Konserwatora Zabytków w zakresie uzgodnienia prac polegających na dociepleniu stropu poddasza i montażu stolarki drzwiowej wewnątrz 2 klatek schodowych w omawianym budynku.

Dodatkowo Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że prace polegające na: dociepleniu ścian zewnętrznych styropianem o grubości 13 cm, wykończeniu elewacji, wykonaniu zadaszenia nad tarasem w VI kondygnacji, wykonaniu nowej zabudowy loggii oraz wyniesieniu na docieplenie instalacji odgromowej w ww. budynku (jako bezpośrednio zależne od przeprowadzenia termomodernizacji) – są niedopuszczalne z punktu widzenia konserwatorskiego. Obiekt stanowiący przedmiot postępowania nie posiada wprawdzie cech artystycznych w sposób jaskrawy wyróżniający go spośród zabudowy stolicy lat 50. XX w., niemniej jednak stanowi on jeden z ostatnich przykładów architektury tego okresu w obrębie Al. Waszyngtona, który zachował pierwotną architekturę i jako taki stanowi cenny dokument kształtowania zabudowy tej części Warszawy w okresie bezpośrednio po zakończeniu drugiej wojny światowej. Dlatego niedopuszczalne jest obłożenie ścian zewnętrznych budynku planowaną warstwą styropianu, które spowoduje zmianę proporcji podstawowych elementów elewacji oraz przyczyni się do niekorzystnego pogrubienia wystroju w postaci gzymsów i uskoków, budujących w znacznej części wyraz architektoniczny przedmiotowego budynku. Do zafałszowania autentycznej formy historycznej omawianego zabytku przyczyni się także zastosowanie w ramach robót wykończeniowych tynku imitującego okładzinę ceglaną, która nie miała oryginalnie zastosowania w ww. budynku, jak również w powojennej zabudowie tej części miasta. Minister wyjaśnił, że co prawda obiekty położone w najbliższej okolicy planowanej inwestycji, tj. budynki przy [...], a także obiekt przy ul. [...], przylegający do ściany budynku przy [...], stanowiący jego architektoniczne przedłużenie, powtarzający formy wystroju jego ścian zewnętrznych, zostały poddane termomodernizacji poprzez obłożenie elewacji materiałem ociepleniowym, to jednak te nie były uzgadniane z organem konserwatorskim. W wyniku ocieplenia od zewnątrz nastąpiła wyraźna zmiana form architektonicznych ww. obiektów, niemniej jednak przykłady te nie mogą stanowić argumentów za dopuszczeniem przekształceń niszczących pierwotną formę i substancję budowlaną w przypadku zabytkowych budynków, które zachowały walor autentyzmu. Powyższe budynki nie zostały wpisane do rejestru zabytków, lecz ujęte w gminnej ewidencji zabytków, a zatem brak jest podstaw prawnych do podejmowania przez organ konserwatorski środków określonych w art. 45 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tj. do wydawania decyzji nakazujących przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu, bądź do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2013 r. wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W.

Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1695/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2144/14 uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 grudnia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.

Po ponownym rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1877/16 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylając zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie w części dotyczącej uzgodnienia prac polegających na dociepleniu stropu poddasza, wykroczył poza zakres żądania zawartego w zażaleniu Wspólnoty. Wspólnota zarzuciła bowiem postanowieniu organu pierwszej instancji naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 124 § 2 oraz art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, a także nieuwzględnienie wytycznych zawartych w postanowieniu Ministra Kultury z dnia [...] listopada 2012 r. W zażaleniu Wspólnota wniosła również o rozstrzygnięcie wniosku o zgodę na docieplenie przedmiotowego budynku co do meritum. Natomiast Minister Kultury powołał się w swoim postanowieniu na argumenty merytoryczne ("walory naukowe budynku przy [...], wynikające z autentyzmu rozwiązań elewacji, [co wskazuje na] potrzebę zachowania formy zewnętrznej tego obiektu w jej historycznym kształcie [a] stąd za niedopuszczalne uznaje się obłożenie ścian zewnętrznych budynku planowaną warstwą styropianu" /s. 4 uzasadnienia/). Minister Kultury stwierdził więc, że postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie docieplenia budynku (itp.) było zgodne z prawem i zasadne. Zamiast jednak utrzymania w mocy postanowienia Stołecznego Konserwatora Zabytków (bądź uchylenia go z innych powodów) oraz rozstrzygnięcia o zasadności wniosku Wspólnoty, a więc zamiast wydania decyzji merytoryczno-reformacyjnej, organ drugiej instancji wydał typową decyzję kasacyjną. Nie wskazał przy tym i nie uzasadnił swojej opinii, że postępowanie przed Stołecznym Konserwatorem Zabytków było bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.

Dlatego zdaniem Sądu w przypadku postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego mamy do czynienia z błędnym zastosowanie art. 138 § 1 k.p.a. Wadliwość zaskarżonego postanowienia organu drugiej instancji polega, zdaniem Sądu, także na złamaniu zakazu działania organu odwoławczego na niekorzyść strony (zakazu reformationis in peius), przewidzianego w art. 139 k.p.a. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uznał powtarzane przez Wspólnotę wnioski za niedopuszczalne lub z innych powodów bezprzedmiotowe. Tym samym odmówił Wspólnocie zdecydowanego polepszenia stanu technicznego budynku. Takie stanowisko stanowi rozstrzygnięcie na niekorzyść strony (Wspólnoty), gdyż zostaje ona pozbawiona możliwości występowania o powstrzymanie technicznej degradacji budynku, którego częściami wspólnymi zarządza. Przyjęcie takiego stanowiska w postępowaniu odwoławczym jest niezgodne z powołanym art. 139 k.p.a.

Sąd podniósł, że w ponownym postępowaniu organ drugiej instancji powinien wydać decyzję merytoryczno-reformatoryjną, czyli decyzję, która rzetelnie odnosi się do wniosków Wspólnoty. Organ powinien rozstrzygnąć, czy rzeczywiście bezzasadne są oczekiwania Wspólnoty, że: "organ drugiej instancji powinien był wydać rozstrzygnięcie, na mocy którego skarżąca uzyskałaby zezwolenie na przeprowadzenie ww. prac remontowych, albowiem wyrażanie zgody na wykonanie robót budowlanych budynku, który wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków, jest czynnością z zakresu uznania administracyjnego, a działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza dowolności, przez co w zaistniałym stanie faktycznym organ drugiej instancji nie mógł odmówić skarżącej uzgodnienia robót budowlanych polegających na wykonaniu ww. remontu bez jednoczesnego wykazania, że w sprawie zaistniał ważny i znaczący interes ogólny uzasadniający odmowę wydania takiego uzgodnienia".

Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 października 2016 r. wniósł Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zaskarżając wyrok w całości i zarzucają mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. przez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku, dlaczego uchylenie postanowienia organu drugiej instancji w części niezaskarżonej przez Wspólnotę Mieszkaniową było niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, brak podstaw prawnych do uchylenia w całości postanowienia Ministra wobec zaskarżenia postanowienia tylko w części przez skarżącą, jak również nie wyjaśnienie powodów uchylenia postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego również w części zaskarżonej przez Wspólnotę Mieszkaniową;

2. art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a. przez niezastosowanie się WSA w Warszawie do wykładni prawnej NSA dokonanej w wyroku z dnia 17 maja 2016 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 2144/14, zgodnie z którą "badanie zgodności z prawem niezaskarżonej części wydanego w granicach danej sprawy rozstrzygnięcia i stosowanie względem niego środków przewidzianych w ustawie odbywa się na podstawie art. 135 p.p.s.a.".

Skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. wniosła o jej oddalenie oraz zasadzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem zaskarżony wyrok odpowiada prawu, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia.

Odpowiadając na wątpliwość autora skargi kasacyjnej dlaczego należało uchylić postanowienie Ministra w całości, chociaż skarga Wspólnoty Mieszkaniowej dotyczyła tylko części tego postanowienia. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i powinien wydać orzeczenie zmierzające do końcowego załatwienia sprawy.

Poza tym osnowa postanowienia Ministra z dnia [...] czerwca 2013 r. (w całości) naruszała przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz redakcyjnie tak została sformułowana, że nie można było uchylić postanowienia w części. Podstawową jednak wadą zaskarżonego postanowienia było to, że rozstrzygnięcie dotyczyło również pkt 1 postanowienia z dnia [...] grudnia 2012 r., który nie został zaskarżony zażaleniem Wspólnoty Mieszkaniowej był bowiem korzystny dla skarżącej. Tak więc organ drugiej instancji podjął rozstrzygnięcie w części niejako z urzędu, wbrew żądaniu strony i na jej niekorzyść (art. 139 k.p.a.). W dacie wydania zaskarżonego postanowienia Ministra, postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2012 r. w części dotyczącej pkt 1, miało już charakter ostateczny w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a., nie mogło więc podlegać w tej części ocenie organu zażaleniowego.

Poza tym zaskarżone postanowienie Ministra z uwagi na zawarte w nim rozstrzygnięcia (wzajemnie sprzeczne) zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Na początku osnowy tego postanowienia organ postanawia "uchylić zaskarżone postanowienie", skoro nie podaje, że w części, to należy rozumieć, że w całości, na końcu osnowy postanawia zaś – "utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałej części". Powstaje więc pytanie w jakiej części postanawia utrzymać w mocy, skoro na początku uchylił zaskarżone postanowienie. Jest to postanowienie o charakterze hybrydowym łączące w sobie elementy rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., co jest niedopuszczalne z punktu widzenia brzmienia tych przepisów, jeżeli osnowa postanowienia nie wyodrębnia poszczególnych części postanowienia organu pierwszej instancji.

Postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2012 r. w części dotyczącej pkt 1, ponieważ nie zostało zaskarżone w drodze zażalenia, stało się ostateczne. Tak więc postanowienie Ministra z dnia [...] czerwca 2013 r. mogło dotyczyć jedynie pkt 2 postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2012 r.

Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 190 (zdanie pierwsze) p.p.s.a. jest również nietrafny, bowiem pomimo że w zaskarżonym wyroku nie powołano się na powyższy przepis, to zaskarżony wyrok jest zgodny z wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 maja 2016 r., II OSK 2144/14, co wynika między innymi z przedostatniego akapitu uzasadnienia ww. wyroku (s. 14).

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.