Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1327/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska,, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Anna Mruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2006r. sprawy ze skargi L. w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej L. w G. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją ż dnia [...] maja 2006 r., po rozpatrzeniu odwołania L. w G. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. z dnia [...] lutego 2006 r. odmawiającą wymeldowania R. W. z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. [...] w O., gm. M. W uzasadnieniu decyzji podano, iż L. wystąpił z wnioskiem o wymeldowanie R. W. z lokalu należącego do ich zasobów, położonego w O. przy ul. [...]. We wniosku wskazano, iż R. W. nie mieszka i nie przebywa w tym lokalu.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Burmistrz Miasta M. opisaną wyżej decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. odmówił jego wymeldowania. Swoje stanowisko umotywował tym, iż w oparciu o zebrany materiał dowodowy nie można jednoznacznie i bezstronnie dowieść, iż R. W. opuścił przedmiotową nieruchomość (lokal) i nie mieszka w niej na stałe.

W odwołaniu od tej decyzji [...] podniosło, iż organ pierwszej instancji nie przeprowadził w sposób całościowy postępowania dowodowego oraz nie dokonał pełnej analizy materiału dowodowego. Zebrany materiał dowodowy nie potwierdza by R. W. nadal zamieszkiwał w miejscu stałego zameldowania, a wręcz przeciwnie prowadzi do wniosku, iż faktycznie tam nie przebywa.

Wojewoda [...] nie uwzględnił odwołania, stwierdzając, iż nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska organu pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ gminy wydaje decyzję w wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce stałego pobytu i nie dopełniła obowiązku meldunkowego.

Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem "opuszczenie miejsca stałego pobytu " należy rozumieć jako trwałe zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie ale i zamiar

opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym mieszkaniem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów.

W ocenie organu odwoławczego poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia nie pozwalają na wymeldowanie R. W. Zeznania bezstronnych świadków, jak też jego matki –H. W. oraz żony –M. W. a także wyjaśnienia samego R. W. nie dają podstawę do uznania, iż jego zamiarem było opuszczenie miejsca stałego zameldowania i zerwanie wszystkich związków z nieruchomością przy ul. [...] w O., jak również do stwierdzenia, iż w nowym miejscu założył ośrodek swoich osobistych i majątkowych interesów. Świadczą o tym nie tylko zeznania świadków, ale również ustalenia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z.

Skargę na tę decyzję złożyły L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Decyzji zarzucono naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, że R. W. nie opuścił miejsca pobytu stałego, nie zrezygnował z przebywania w tym lokalu w sposób dostatecznie wyraźny, gdyż nie złożył jednoznacznego oświadczenia woli, a jego zachowanie pozostawiało wątpliwości co do zamiaru opuszczenia lokalu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Dokonując oceny pod względem zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego Sąd jest uprawniony w świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) należało stwierdzić że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Według art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) mającego

zastosowanie w sprawie, warunkiem wymeldowania oznaczonej osoby w drodze decyzji administracyjnej jest faktyczne opuszczenie lokalu przez tę osobę bez dopełnienia formalności wymeldowania się.

Wymaga podkreślenia, iż w obecnym kształcie prawnym ewidencja służy do rejestracji danych o miejscy pobytu osób. Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcie własne - zastępować takiej czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy.

Według art. 6 ust. 1 powołanej wyżej ustawy pobytem stałym, warunkującym zameldowanie na pobyt stały, jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że "o opuszczeniu miejsca pobytu stałego" w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy można mówić wówczas, gdy osoba, której postępowania dotyczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli - zamiaru tej osoby.

Oznacza to, iż organ ustalając czy nastąpiło opuszczenie lokalu bada zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Zamiar ten ma istotne znaczenie przy ocenie czy doszło rzeczywiście do opuszczenia lokalu w rozumieniu tego przepisu.

Jednakże ocena owego zamiaru nie może sprowadzać się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczeń osoby dotyczących jej woli wewnętrznej, pomijając przy tym czynniki obiektywne, pozostające w sprzeczności z tą wolą i uniemożliwiające jej realizację. Poprzez określenie "zamiar" należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach osoby zainteresowanej. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2002 r. , SA/Sz 1278/00, niepublikowany).

W rozpoznawanej sprawie organy orzekające obu instancji swoje ustalenia co do braku przesłanki opuszczenia lokalu oparły na oświadczeniach osób zainteresowanych (R. W., jego matki oraz żony) sprzecznych z twierdzeniami strony skarżącej i podważonych przez nią w odwołaniu i skardze. Nie dokonały natomiast wystarczających ustaleń co do czynników obiektywnych, które potwierdziły by zamiar R. W. nieopuszczania miejsca stałego pobytu.

W szczególności nie ustalono dokładnie, jakie tzeczy R. W. i jego syna znajdują się w spornym lokalu, czy pokrywa i w jakiej części koszty jego utrzymania, czy w lokalu są warunki do przechowywania jego rzeczy, czy znajduje się miejsce do spania, jaki jest charakter i godziny jego pracy, skoro w trakcie przeprowadzanych kilkakrotne kontroli nie zastano go w lokalu, czy w lokalu przy ul. [...] w Z., wynajmowanym od trzech lat przez jego żonę, nie znajdują się jego rzeczy, gdzie zamieszkuje, kiedy rano odprowadza syna M. W. na zajęcia do Domu Dziennego Pobytu dla Dzieci Niepełnosprawnych w Z., czy jego przybory do higieny osobistej faktycznie , znajdują się u jego siostry zamieszkałej w M.

Nie wyjaśnienie tych wszystkich okoliczności, błędna interpretacja pojęcia zamiaru opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez traktowanie go wyłącznie jako przejawu woli wewnętrznej z pominięciem okoliczności obiektywnych pozostających w ewentualnej sprzeczności w tą wolą, czynią zaskarżoną decyzję dotkniętą naruszeniem prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz prawa materialnego (art. 15 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych), które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W postępowaniu ponownym niezbędnym będzie wyjaśnienie wskazanych powyżej okoliczności i ponowna ocena ustaleń w aspekcie wskazanego wyżej art. 15 ust. 2 cyt. ustawy.

Z przytoczonych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 cyt. ustawy.