Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1575/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 6, pkt 9, art. 12 ust. 1 pkt 1, art. 23 ust. 1 pkt 38
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2010 r. sprawy ze skargi Z. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

1. W dniu 7 lipca 2008 r. Z. K. (dalej - "Skarżący") złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie powstania obowiązku podatkowego przy wniesieniu akcji i udziałów do funduszu inwestycyjnego zamkniętego w zamian za certyfikaty inwestycyjne.

Przedstawił następujący stan faktyczny: Skarżący posiada akcje i udziały w kapitałach zakładowych spółek akcyjnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Rozważa wniesienie posiadanych udziałów i akcji w spółkach tytułem wkładu niepieniężnego do funduszu inwestycyjnego zamkniętego z siedzibą w kraju. W zamian za wniesione udziały i akcje Skarżący obejmie certyfikaty inwestycyjne funduszu.

W związku z powyższym stanem faktycznym Skarżący zadał pytanie, czy w momencie wniesienia akcji i udziałów do funduszu inwestycyjnego zamkniętego w zamian za certyfikaty inwestycyjne powstanie po jego stronie obowiązek podatkowy w podatku dochodowym?

W jego ocenie, fakt wniesienia akcji i udziałów do funduszu inwestycyjnego zamkniętego nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód z przedmiotowej transakcji wystąpi dopiero w momencie dokonania obrotu certyfikatami inwestycyjnymi, tj. w chwili ich odpłatnego zbycia lub umorzenia w przyszłości. Podstawę opodatkowania stanowić będzie różnica pomiędzy przychodem uzyskanym ze sprzedaży certyfikatów, a wydatkami faktycznie poniesionymi na nabycie akcji wniesionych do funduszu.

Skarżący podkreślił, iż przychodami z kapitałów pieniężnych są jedynie przychody enumeratywnie wymienione w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej - "u.p.d.o.f."). W ocenie Skarżącego, konstrukcja tego przepisu wskazuje na zamknięty katalog przychodów, których źródłem są kapitały pieniężne. W sprawie objętej wnioskiem rozważać można tylko dwa punkty tego przepisu, tj. pkt 6 i pkt 9 art. 17 ust. 1. Zdaniem Skarżącego, w analizowanym stanie faktycznym nie znajdzie zastosowania art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., ze względu na fakt, iż obejmowane za wkład niepieniężny certyfikaty inwestycyjne nie stanowią udziałów, ani akcji, o których mowa w tym przepisie.

Ponadto, przepis art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. również nie znajdzie zastosowania w sytuacji wniesienia udziałów i akcji w spółkach kapitałowych oraz akcji w spółce komandytowo-akcyjnej, gdyż takie wniesienie nie może zostać uznane za odpłatne zbycie udziałów i papierów wartościowych.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m.in. nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny. W myśl przytoczonego wyżej przepisu wniesienie wpłaty w postaci akcji (udziałów) w spółkach za obejmowane w funduszu inwestycyjnym certyfikaty inwestycyjne, nie będzie stanowić przychodu z kapitałów pieniężnych, ponieważ podatnik nie rozpozna przychodu w dacie wniesienia akcji do funduszu w zamian za certyfikaty inwestycyjne.

Wniesienie udziałów (akcji) do funduszu inwestycyjnego w zamian za certyfikaty inwestycyjne nie może być utożsamiane z otrzymaniem w zamian za aport akcji o określonej wartości nominalnej w spółce kapitałowej. Aport jest instytucją prawa handlowego szczegółowo uregulowaną w Kodeksie spółek handlowych. Wniesienie aportu ma na celu pokrycie kapitału zakładowego w spółce i jest podporządkowane ściśle określonej procedurze. W zamian za aport, podmiot wnoszący nabywa szereg uprawnień o charakterze korporacyjnym, w spółce którą wyposażył w kapitał. Tryb dokonywania wpłat do funduszu inwestycyjnego, w celu objęcia certyfikatów uczestnictwa w funduszu nie jest regulowany przepisami Kodeksu spółek handlowych - podlega wyłącznie przepisom Ustawy o funduszach inwestycyjnych. Ponadto, biorąc pod uwagę fakt, iż fundusz inwestycyjny nie jest spółką kapitałową, wniesienie akcji w tym trybie nie skutkuje również otrzymaniem udziałów w spółce kapitałowej. Czyli otrzymanie certyfikatów funduszu w zamian za udziały i akcje w spółkach nie może być traktowane jako aport (zdarzenie podlegające opodatkowaniu na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f.).

2. W interpretacji indywidualnej z [...] października 2008 r. Minister Finansów uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu wyjaśnił, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004r. o funduszach inwestycyjnych (Dz.U. Nr 146, poz. 1546 ze zm.) fundusz inwestycyjny jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego, proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. W przypadku funduszu inwestycyjnego zamkniętego inwestowanie takie polega na wykupieniu certyfikatów inwestycyjnych.

W myśl ust. 4 ilekroć w ustawie jest mowa o wpłatach, rozumie się przez to również wniesienie papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, o których mowa w ust. 2. Zatem wniesienie papierów wartościowych lub udziałów w spółkach kapitałowych do funduszu inwestycyjnego jest równoznaczne z wpłatą do funduszu. Tym samym własność wnoszonych udziałów i akcji przenoszona jest na fundusz inwestycyjny.

Stosownie do przepisu art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. u.p.d.o.f., opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Żaden z powoływanych przepisów ustawy nie zwalnia z opodatkowania przychodów uzyskanych z tytułu wniesienia udziałów/akcji w spółce kapitałowej do funduszu inwestycyjnego. Natomiast zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. do źródeł przychodów zalicza się kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c). W myśl art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych.

Wniesienie przedmiotowych udziałów i akcji do funduszu inwestycyjnego powoduje zmianę ich właściciela - właścicielem staje się bowiem fundusz inwestycyjny - stąd mamy do czynienia z odpłatnym zbyciem wniesionych udziałów i akcji. Przychód z odpłatnego zbycia powstaje w momencie przeniesienia tytułu własności udziałów i akcji na ich nabywcę niezależnie od daty faktycznej zapłaty.

Zatem wniesienie przez Skarżącego udziałów i akcji do funduszu inwestycyjnego zamkniętego będzie równoznaczne z ich odpłatnym zbyciem. Nastąpi bowiem przeniesienie własności wnoszonych udziałów i akcji, a wnoszący otrzyma w zamian certyfikaty inwestycyjne określonej wartości.

Wartość otrzymanych certyfikatów inwestycyjnych, odpowiadająca wartości wnoszonych udziałów i akcji stanowić będzie dla celów podatkowych przychód, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a), który podlega opodatkowaniu, zgodnie z art. 30b ust. 2 u.p.d.o.f.

3. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, Skarżący wniósł o zmianę interpretacji indywidualnej, zarzucając jej naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9 u.p.d.o.f. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 217 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż w stanie faktycznym sprawy powstaje obowiązek uiszczenia podatku pomimo braku wyraźnej podstawy prawnej.

4. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 21 listopada 2008 r. Minister Finansów nie znalazł podstaw do zmiany interpretacji.

5. Pismem z 12 grudnia 2008 r. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniósł w niej o uchylenie interpretacji indywidualnej Ministra Finansów zarzucając jej naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9 u.p.d.o.f., poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 217 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie, iż w stanie faktycznym sprawy powstaje obowiązek uiszczenia podatku, pomimo braku wyraźnej podstawy prawnej.

Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, iż objęcie certyfikatów w funduszu, w zamian za aport udziałów i akcji, rodzi przychód na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. Skarżący podniósł, że Minister Finansów nie uwzględnił okoliczności wprowadzenia do ustawy z dniem 1 stycznia 2001 r. przepisu art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. Powyższe z kolei świadczy o tym, że jakikolwiek wkład do kapitału jakiegokolwiek innego podmiotu nie był przed tą datą opodatkowany. W przeciwnym wypadku ustawodawca nie wprowadzałby do ustawy tego przepisu. Wkład niepieniężny podlegałby opodatkowaniu na podstawie art. art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f., bez potrzeby nowelizacji. Skoro jednak racjonalny ustawodawca z dniem 1 stycznia 2001 r. wprowadził do ustawy art. 17 ust. 1 pkt 9, to uznał, że wkłady do kapitału innego podmiotu nie były objęte zakresem pkt 6 i nie podlegały wcześniej opodatkowaniu. Jednocześnie Skarżący zauważył, iż dokonując nowelizacji ustawodawca nie wprowadził w art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. opodatkowania wszelkich wkładów do kapitałów innych podmiotów, lecz tylko wkładów niepieniężnych, i tyko wnoszonych do innych spółek kapitałowych, z wyłączeniem spółek osobowych. W konsekwencji, zdaniem Skarżącego, wniesienie udziałów/akcji do funduszu nie stanowi przychodu ani w rozumieniu pkt 6 ani pkt 9 art. 17 ust. 1 u.p.d.o.f.

Na poparcie swojego stanowiska Skarżący odwołał się do uzasadnienia projektu nowelizacji do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, którą wprowadzono analogiczne zmiany jak w u.p.d.o.f.

Skarżący zwrócił ponadto uwagę, iż objecie certyfikatów inwestycyjnych nie generuje rzeczywistego i definitywnego przyrostu aktywów. Ewentualny przyrost majątkowy powstanie dopiero z chwilą zbycia lub umorzenia certyfikatów. Ponadto, zdaniem Skarżącego, skutków wniesienia udziałów/akcji do funduszu i objęcia certyfikatów inwestycyjnych nie można porównywać ze sprzedażą lub zamianą

(z odpłatnym zbyciem) udziałów/akcji.

W ocenie Skarżącego, przyjęcie, mimo braku wyraźnej podstawy prawnej, wniesienia wkładów niepieniężnych do funduszy inwestycyjnych podlega opodatkowaniu, stanowi niedopuszczalną w prawie podatkowym analogię.

Skarżący zarzucił również organom podatkowym nie ustosunkowanie się od wskazywanych przez niego interpretacji podatkowych wydanych na tle identycznych stanów faktycznych.

6. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko w sprawie.

7. Wyrokiem z 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 65/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację, jako wydaną z uchybieniem 3- miesięcznego terminu określonego w art. 14d Ordynacji podatkowej.

8. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 38/10 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd wyrażony w uchwale NSA z 14 grudnia 2009 r. sygn. akt II FPS 7/09. Tym samym za zasadny uznał zarzut skargi kasacyjnej, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał błędnej wykładni art. 14d i art.14o Ordynacji podatkowej przyjmując, że w terminie wskazanym w art. 14d indywidualna interpretacja winna być doręczona wnioskodawcy, zaś doręczenie jej po tym terminie wywołuje skutek, o którym mowa w art. 14o Ordynacji podatkowej.

9. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna, podlega oddaleniu.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji, będąc związanym, na podstawie art. 190 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej - "P.p.s.a."), wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA, zauważa, iż zaskarżona interpretacja Ministra Finansów z 7 października 2008 r., została wydana z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 14d Ordynacji podatkowej.

Przedmiot sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych wniesienia akcji i udziałów w spółkach kapitałowych do zamkniętego funduszu inwestycyjnego w zamian za certyfikaty uczestnictwa w tym funduszu.

Skarżący stoi na stanowisku, że zdarzenie wniesienia udziałów i akcji do funduszu jest neutralne podatkowo, gdyż nie stanowi przychodu podatkowego, ani na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6, ani na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f.

Zdaniem natomiast Ministra Finansów, przychód z tego tytułu jest opodatkowany na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f.

Podkreślić należy, że orzecznictwo sądowe w tej materii nie jest jednolite. Jednakże w ostatnim czasie, przewagę, zarówno na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych jak i podatku dochodowego od osób prawnych, uzyskał pogląd, zgodnie z którym wniesienie udziałów i akcji do zamkniętego funduszu inwestycyjnego i otrzymanie (objęcie) w zamian certyfikatów inwestycyjnych, stanowi przychód podatkowy w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Następuje bowiem odpłatne zbycie, przeniesienie prawa własności tych udziałów i akcji na fundusz, w zamian za co, spółka otrzymuje wartości pieniężne w postaci certyfikatów inwestycyjnych.

Pogląd ten zaprezentowano między innymi w wyrokach: WSA we Wrocławiu z 10 grudnia 2007 r., sygn. akt SA/Wr 995/07, WSA w Poznaniu z 20 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1672/07, WSA w Gliwicach z 13 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/GL 264/09, został on zaakceptowany i w pełni podzielony przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (por. wyroki z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 958/08, z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 939/08, sygn. akt II FSK 959/08) - w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, oraz w wyrokach: WSA we Wrocławiu z 19 czerwca 1008 r., sygn. akt I SA/Wr 323/08, WSA w Białymstoku z 17 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Bk 517/08, WSA w Bydgoszczy z 3 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 843/07, WSA w Gliwicach z dnia 17 listopada 2008 r. i z 11 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 1007/08, sygn. akt I SA/GL 1007/08, WSA w Poznaniu z 13 października 2009r., sygn. akt I SA/Po 725/09 i z 14 października 2009 r. I SA/Po 300/09, WSA w Krakowie z 25 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 360/10, NSA z 19 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1844/08 - w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. do źródeł przychodów zalicza kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c. Uszczegółowienie tego zapisu znajduje się w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f., który stanowi, że za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia (podkreślenie Sądu) udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych.

W orzecznictwie wskazuje się, że pod użytym w tym przepisie pojęciem "zbycia" należy rozumieć każdą formę przeniesienia własności udziałów lub akcji (prawomocny wyrok WSA w Krakowie z 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 295/09, Lex nr 500908 oraz prawomocny wyrok WSA w Bydgoszczy z 3 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 845/07, Lex nr 464189). Do zbycia dochodzi zatem w każdym przypadku, w którym następuje zmiana właściciela udziałów lub akcji. Nie ulega wątpliwości, że o zmianie właściciela można mówić w przypadku sprzedaży, zamiany, objęcia udziałów w spółce w zamian za aport w postaci papierów wartościowych, itp. Tak samo należy traktować przeniesienie własności akcji (udziałów) w zamian za certyfikaty inwestycyjne. Z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 27 maja 2004r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546, z późn. zm.), wynika, że przeniesienie praw z akcji (udziałów) następuje w drodze umowy. W zamian za akcje (udziały) akcjonariusz (wspólnik) uzyskuje świadczenie ze strony funduszu w postaci certyfikatów inwestycyjnych. Każda ze stron umowy zobowiązuje się więc świadczyć na rzecz drugiej strony. W rezultacie tej umowy akcjonariusz (wspólnik) staje się uczestnikiem funduszu, a tenże staje się akcjonariuszem (wspólnikiem). Jest to zatem umowa, której bezpośrednim skutkiem jest zmiana właściciela akcji (udziałów). Właścicielem tym staje się fundusz.

Wystarczy to do uznania, iż Skarżący będzie zbywał akcje (udziały) w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. Aby jednak zbycie to skutkowało powstaniem przychodu, o którym mowa w tym przepisie należy ustalić, czy nastąpi ono odpłatnie. Tylko bowiem odpłatne zbycie podlega opodatkowaniu. Istotne jest zatem to, czy Skarżący otrzyma jakikolwiek ekwiwalent za przeniesienie własności akcji (udziałów).

Bezspornym w sprawie jest, że Skarżący za swoje akcje (udziały) otrzyma certyfikaty inwestycyjne o określonej wartości. Wartość otrzymanych certyfikatów odpowiada wartości wnoszonych akcji (udziałów) wycenianych według metody przyjętej przez fundusz dla wyceny aktywów netto (art. 128 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych). Wartość certyfikatów inwestycyjnych stanowi zatem cenę, po której akcje (udziały) są zbywane. Jak bowiem stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 973/08, cena to nie tylko wskazanie ceny akcji, ale również określenie tej ceny poprzez wskazanie wartości ekwiwalentu uzyskanego przez zbywcę za te akcje.

Nie ma zatem wątpliwości, że w wyniku opisanej transakcji Skarżący osiągnie określoną korzyść. Jej wysokość wyrażać będzie wartość objętych certyfikatów inwestycyjnych. Wbrew twierdzeniom skargi wartość ta jest określona definitywnie. Taki bowiem charakter ma przeniesienie własności akcji (udziałów). Do analizowanej umowy znajdą bowiem zastosowanie reguły zawarte w art. 26 ust. 2 i 3 ustawy o funduszach inwestycyjnych. Oznacza to, że osoba zapisująca się na certyfikaty inwestycyjne otrzymuje pisemne potwierdzenie wpłaty w formie akcji (udziałów). Dokonanie tego zapisu jest nieodwołalne i bezwarunkowe oraz nie może nastąpić z zastrzeżeniem terminu. Z tą też chwilą, osoba zapisująca się, traci wszelkie uprawnienia wynikające z wniesionych akcji (udziałów).

Bez znaczenia jest zatem to, czy ujawniony w wycenie certyfikatów inwestycyjnych wzrost wartości akcji zostanie w przyszłości skonsumowany w postaci rzeczywistego przychodu ze sprzedaży lub umorzenia tych certyfikatów. Ewentualny wzrost tej wartości ma bowiem wpływ na ustalenie przychodu ze zbycia akcji, a nie ze sprzedaży lub umorzenia certyfikatów.

W tym kontekście nie budzi wątpliwości, że Skarżący uzyska ekwiwalent za akcje (udziały) w postaci certyfikatów inwestycyjnych. Można zatem powiedzieć, że zbycie akcji (udziałów) będzie odpłatne.

Nie można ponadto zapominać, że analizowana transakcja ma charakter szczególny, gdyż stanowi wyjątek od ogólnej zasady, w myśl której wpłaty do funduszu dokonywane są w formie pieniężnej (art. 7 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych). Jednocześnie, na równi z wpłatą, ustawa nakazuje traktować wniesienie do funduszu akcji (udziałów) – art. 7 ust. 4 tej ustawy. Ekonomiczny sens transakcji sprowadza się do tego, iż osoba obejmująca certyfikaty inwestycyjne wykorzystuje posiadane akcje (udziały) jako rodzaj środka płatniczego. Trafnie istotę tej transakcji wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 27 maja 2008 r. (sygn. akt III SA/Wa 2222/07). Podkreślił w nim, że jest to pewne udogodnienie, gdyż stanowi odstępstwo od wymogu wnoszenia wpłat w formie pieniężnej. Udogodnienie to nie może być jednak postrzegane jako sposób na uniknięcie opodatkowania przychodu.

Za przyjęciem tego poglądu przemawia także spójność wykładni. Wymaga ona jednakowego potraktowania sytuacji, w której za przeniesienie praw z akcji (udziałów) zbywca otrzymuje pieniądze (które wpłaca następnie do funduszu) oraz sytuacji, w której zapłata za nie, następuje w formie certyfikatów inwestycyjnych.

W obu tych przypadkach powstaje przychód z odpłatnego zbycia.

Nie sprzeciwia się takiej wykładni także przepis art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f., który stanowi, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną oraz innych papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji), wkładów oraz innych papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych, albo umorzenia jednostek uczestnictwa, tytułów uczestnictwa oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 3e. Przepis ten stanowi bowiem również o przychodzie z odpłatnego zbycia udziałów.

Ponadto redakcja tego przepisu nie rodzi niebezpieczeństwa podwójnego opodatkowania przychodu z tytułu zbycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (papierów wartościowych). Po raz pierwszy bowiem, przychód winien zostać rozpoznany w chwili przeniesienia udziałów na fundusz inwestycyjny w zamian za certyfikaty inwestycyjne o określonej wartości. Kosztem uzyskania będą wówczas wydatki na nabycie udziałów. I właśnie to zagadnienie, jest przedmiotem zaskarżonej interpretacji prawa podatkowego. Po raz drugi przychód będzie rozpoznany w chwili umorzenia certyfikatów inwestycyjnych, a wówczas kosztem uzyskania będą wydatki na nabycie certyfikatów inwestycyjnych określone poprzez ich wartość z dnia przydziału w zamian za zapłatę dokonaną nie w pieniądzu, ale poprzez wniesienie do funduszu inwestycyjnego udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością czy akcji w spółce komandytowo - akcyjnej.

Przepis art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. w odniesieniu do kosztów uzyskania przychodu z umorzenia certyfikatów inwestycyjnych nie nakazuje ich odnosić do pierwotnie poniesionych wydatków na nabycie udziałów, lecz do wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, a zatem także do zapłaty za certyfikaty inwestycyjne, dokonanej poprzez wniesienie tychże udziałów czy akcji.

Chybione są wywody skargi dotyczące wpływu nowelizacji, która wprowadziła z dniem 1 stycznia 2001 r., do przepisu art. 17 ust. 1 u.p.d.o.f. - punkt 9, na zakres przychodów podlegających opodatkowaniu na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f.

Jak zauważył sam Skarżący, przepis art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. nie ma w rozpoznawanej sprawie zastosowania, dotyczy on bowiem opodatkowania przychodu uzyskanego w związku z wniesieniem wkładu niepieniężnego do spółki kapitałowej.

Z kolei przepis art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. wskazuje jako podstawę opodatkowania, odpłatne zbycie udziałów w spółkach mających osobowość prawną. W konsekwencji są to dwa rożne źródła przychodów.

Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 217 Konstytucji.

Po pierwsze ustawodawca szeroko określił przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym. Podatkowi temu podlegają wszelkie czynności faktyczne i prawne skutkujące powstaniem u osób fizycznych dochodu, z wyjątkiem jedynie tych z nich, które wyraźnie wyłączono z opodatkowania. Wynika to z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. (por. R. Mastalski, Prawo podatkowe, CH BECK, Warszawa 2006, s. 380). Wśród tych wyłączeń nie znajduje się czynność zbycia akcji (udziałów) w zamian za certyfikaty inwestycyjne.

Po drugie, co już było wcześniej wskazywane, należy rozróżnić dwie kwestie: zbycie akcji (udziałów) i objęcie certyfikatów inwestycyjnych. Zagadnieniem będącym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest czynność polegająca na zbyciu akcji (udziałów) w ramach wpłat na certyfikaty. Chodził zatem o ustalenie – w dacie opłacenia certyfikatów inwestycyjnych akcjami (udziałami) – przychodu ze zbycia tych ostatnich, a nie z objęcia certyfikatów. Tenże bowiem zostanie rozpoznany w momencie sprzedaży lub umorzenia certyfikatów.

Po trzecie, brak w przepisie art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. wyraźnego wskazania, iż w jego zakresie mieści się zbycie akcji (udziałów) w zamian za objęcie certyfikatów inwestycyjnych, jest w tym względzie bez znaczenia. Wyliczenie wszystkich potencjalnych form zbycia prowadziłoby do nadmiernej kazuistyki. Jest to nie tylko niewykonalne, ale także nie wydaje się być właściwe. Istnieją bowiem ogólnie aprobowane techniki wykładni, przy użyciu których możliwe jest ustalenie zakresu stosowania danego przepisu.

Chybiony jest również zarzut dotyczący naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej). Powołana zasada ma zastosowanie zarówno w zakresie stosowania przepisów materialnoprawnych, jak i przepisów procesowych. Dokonanie zatem przez organy podatkowe prawidłowej (jak wykazano wyżej), lecz odmiennej, niż dokonał tego Skarżący, interpretacji przepisu prawa podatkowego, nie stanowi naruszenia powołanego wyżej przepisu Ordynacji podatkowej.

Odwołując się do tej zasady Skarżący wskazuje na korzystne dla siebie interpretacje wskazanego problemu przez inne urzędy skarbowe. Zdaniem Sądu, jakkolwiek zmienność rozstrzygnięć podejmowanych przez organy podatkowe jest rzeczą niepożądaną, to jednak, nie zawsze uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia zasady zaufania, sformułowanej w art.121 Ordynacji podatkowej. Zasada zaufania nie może być rozumiana jako konieczność wydawania decyzji powielających poprzednie błędy (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2001 roku, sygn. akt I SA/Gd 1145/99 oraz wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1999 roku, sygn. akt SA/Sz 1775/98).

W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a., orzekł jak

w sentencji.