Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 268/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Podatek leśny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust.1, art. 6 ust. 6 i 7, art. 7 ust.1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1445
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.
article: art. 1, art.3 ust.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1892
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wymiaru podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości za lata 2014-2017 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Z. C. kwotę 4 017 (cztery tysiące siedemnaście)złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z.C (dalej również jako strona, skarżący, podatnik) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. w przedmiocie wymiaru podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości za lata 2014 – 2017.

Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia i akt sprawy wynika, że Wójt Gminy decyzją z dnia "[...]". ustalił Z.C i L.C wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. w kwocie 3360 zł, za 2015 r. w kwocie 3364 zł, za 2016 r. w kwocie 3365 zł i za 2017r. w kwocie 3365 zł. Zasadniczą część zobowiązania stanowi podatek od nieruchomości za budynek pozostały o powierzchni 481,34 m2, znajdujący się w miejscowości S na działce gruntu o powierzchni 3,0353 ha, oznaczonej numerem ewidencyjnym "[...]"obręb Z.

Utrzymując powyższą decyzję w mocy Kolegium powołało treść art. 2 ust.1, art. 6 ust. 6 i 7, art. 7 ust.1 pkt 4 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1445 ze zm.) – dalej jako "u.p.o.l.", art. 1, art.3 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1892 ze zm.) i wskazał, że w sprawie bezsporne jest, że ani Z.C, ani L.C nie złożyli informacji o posiadanych nieruchomościach. Organ podatkowy przeprowadził czynności wyjaśniające w celu ustalenia okoliczności istotnych w postępowaniu wymiarowym. Z ustaleń wynikało, że Z.C i L.C są współwłaścicielami działki gruntu o numerze "[...]"obręb Z, zabudowanej budynkiem niemieszkalnym. Do dnia 25 marca 2014 r. grunty tej działki oznaczone były jako Br-Ps V o powierzchni 1,9681 ha oraz Ls V o powierzchni 1,0672 ha. Wskutek modernizacji ewidencji gruntów i budynków oznaczenie uległo zmianie, tj. powierzchnię 0,3006 ha zakwalifikowano jako Bi, 1,0432 ha jako Ls V i 1,6915 ha jako Ps V. Z.C wystąpił do Starostwa Powiatowego o przywrócenie poprzedniej klasyfikacji, co też nastąpiło i znalazło potwierdzenie w zawiadomieniu o zmianie z dnia 6 października 2017r. Powierzchnię użytkową budynku znajdującego się na działce ustalono podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 9 lipca 2018 r. Wynosi ona 481,34 m2 . Protokół z oględzin, spisany z udziałem odwołującego się, zawiera też opis budynku. Wynika z niego, że budynek nie jest użytkowany i nie jest do niego doprowadzona woda i energia elektryczna. Wpisano też oświadczenie Z.C, który stwierdził, że obiekt od dłuższego czasu nie nadaje się do jakiegokolwiek użytku ze względu na katastrofalny stan techniczny.

Organ odwoławczy stwierdził, że grunty podlegają obowiązkowi podatkowemu w podatku rolnym i podatku leśnym, a budynek jest objęty podatkiem od nieruchomości. Jednocześnie organ nie uwzględnił zwolnienia podatkowego, o którego zastosowanie wnosiła strona. Wskazał, że art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. przewiduje zwolnienie podatkowe w podatku od nieruchomości budynków gospodarczych położonych na gruntach gospodarstw rolnych, służących wyłącznie działalności rolniczej. Kolegium uznało, że należący do strony budynek gospodarczy nie może jednak zostać zwolniony z podatku, gdyż nie jest w ogóle użytkowany od wielu lat. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie nie tylko w wynikach dowodu z oględzin, ale również składanych przez stronę pismach, w których twierdził, że budynek od czasu nabycia nie był użytkowany ani konserwowany, co doprowadziło do jego zniszczenia i dewastacji.

Organ odwoławczy podkreślił, że z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że sporny budynek nie służył w okresie, którego dotyczy decyzja, żadnej działalności. Sam fakt, że kiedyś był on wykorzystywany do działalności rolniczej, nie oznacza, że obecnie nadal służy on tej działalności, bądź jakiejkolwiek innej, opisanej w art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. Zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej przy wykorzystaniu spornego budynku oznacza, że nie może on zostać objęty omawianym zwolnieniem.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, podniósł zarzut naruszenia:

- art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.) poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż nieruchomość skarżącego zabudowana jest budynkiem podlegającym obowiązkowi podatkowemu w podatku od nieruchomości,

- art. 7 ust.1 pkt 4 b u.p.o.l., poprzez nieuzasadnioną odmowę zastosowania zwolnienia od podatku, o którym mowa w niniejszym przepisie,

- art.121, 122 i 187 oraz art.191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) dalej jako "O.p." przez subiektywną ocenę materiału dowodowego sprawy, z punktu widzenia przesłanek do prowadzenia niniejszego postępowania, w tym pominięcie w zakresie postepowania dowodowego zapisów z ewidencji gruntów za lata 2014-2017, w brzmieniu obowiązującym do października 2017r.

W uzasadnieniu podniesiono, że o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku) dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Niemiej jednak, domniemanie zgodności z prawdą dowodu, jaki stanowi wypis z ewidencji gruntów i budynków, jest domniemaniem wzruszalnym, Przeciwko treści takiego dokumentu mogą być przeprowadzone dowody przeciwne, zgodnie z treścią art. 194 § 3 O.p. Wizja lokalna, przeprowadzona w dniu 9 lipca 2018r. potwierdziła faktyczną powierzchnię budynku, który do października 2017r. nie był traktowany jako budynek i obiekt ten nie był ujęty w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Starostwo powiatowe. Tym samym było brak przedmiotu, podlegającemu opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zdaniem strony ustalenie powierzchni w wyniku oględzin w żaden sposób nie sprawiło, iż budynek lub budowla, w rozumieniu ich definicji z art. 1a u.p.o.l. pojawiła się na nieruchomości skarżącego, natomiast świadczyło to o tym, iż do 2017r. obiekt nie spełniał kryteriów z art. 1a ustawy i nie był ujawniony w ewidencjach. Brak ujawnienia przedmiotu opodatkowania w ewidencjach prowadzonych przez inny organ niż organ podatkowy powoduje, że organy podatkowe ustalając zarówno obowiązek podatkowy jak i wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji. Tym samym organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze, będąc zobowiązanymi do bazowania na ustawie odrębnej, o charakterze poza podatkowym, tj. ustawie prawo geodezyjne i kartograficzne, a zwłaszcza jego art. 21. Zważywszy, iż dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone, zatem ustalenia oparte o treść tych dokumentów urzędowych stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. W stanie sprawy niniejszej ewidencja wskazuje budynek, jako przedmiot podlegający obowiązkowi podatkowemu w podatku od nieruchomości dopiero od końca 2017r. Zdaniem strony za okres, którego dotyczy łączne zobowiązanie podatkowe, jeżeli budynek nie figurował w ewidencjach a zatem należy przyjąć, iż nie był budynkiem, w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a tym samym jego powierzchnia nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Przeznaczenie spornego budynku pozostaje niezmienne, może on służyć jedynie działalności rolniczej. Tym samy stosując kryterium "przeznaczenia obiektu" za bezsporne uznać należy zdaniem strony wyłączenie jego przeznaczenia spod działalności innej niż działalność rolnicza. Jeżeli zatem spełniona jest przesłanka położenia budynku na gruncie rolnym, nieruchomość stanowi współwłasność skarżącego, który jest producentem i posiada nr identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, budynek nie jest przeznaczony do służenia innej działalności niż rolnicza, to należy uznać, iż w sprawie ma zastosowanie zwolnienie o którym mowa w art. 7 ust 1 pkt 4 b u.p.o.l.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018, poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j.t Dz.U. z 2018r., poz. 1302 cyt. dalej jako p.p.s.a. ), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ponadto Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest zarówno co do prawidłowości stosowania przepisów postępowania, jak i zgodności z przepisami prawa materialnego. Tylko na podstawie prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych istnieje bowiem możliwość prawidłowej subsumcji stanu faktycznego do przepisów materialnoprawnych i oceny decyzji co do zastosowania i wykładni prawa materialnego. Przy czym zauważyć należy, że zadaniem sądu nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zastosowania prawa materialnego, gdyż rolą sądu jest kontrola prawidłowości działania organu administracji w zaskarżonej decyzji. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z prawem, Sąd zbadał więc jej prawidłowość zarówno pod względem zastosowania przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego.

W pierwszej kolejności oceny wymaga zgodność zaskarżonej decyzji w aspekcie naruszenia przepisów postępowania. Przepisy postępowania, określając m.in. zasady gromadzenia i przeprowadzenia dowodów oraz ich oceny, zapewnić mają zgodność ustaleń faktycznych z prawdą obiektywną (art.122 Ordynacji podatkowej), a tylko prawidłowo ustalone okoliczności faktyczne sprawy pozwalają na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego, przystającego do tych ustaleń. Organy podatkowe mają więc obowiązek zebrać pełny, wszechstronny materiał dowodowy w sposób odpowiadający wymogom przepisów postępowania, a w szczególności art.180 § 1 , 187 § 1, 191 i 197 Ordynacji podatkowej.

W okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy nie sprostały powyższym wymogom i nie ustaliły okoliczności faktycznych w sprawie.

Spór w sprawie dotyczy możliwości zastosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości, w szczególności budynków położonych na gruntach gospodarstw rolnych, służących wyłącznie działalności rolniczej – art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l).

Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Zwolnienie to zawiera w sobie dwa elementy. Budynki muszą być położone na terenie gospodarstwa rolnego i muszą służyć wyłącznie działalności rolniczej. Niemniej jednak ustawodawca w samej ustawie nie zawarł ustawowej definicji gospodarstwa rolnego, ani też nie odesłał do definicji gospodarstwa rolnego zawartej w określonej ustawie. Organy nie wyjaśniły w sprawie czy sporny budynek położony jest na gruncie gospodarstwa rolnego jak również nie wyjaśniły czy służy on lub jego część do działalności rolniczej.

Niespornym jest w sprawie, że na skutek modernizacji ewidencji gruntów i budynków nastąpiły zmiany w klasyfikacji gruntów z gruntów rolnych zabudowanych na inne tereny zabudowane. Na skutek interwencji skarżącego dokonano korekty błędnych danych z projektu E-mapa z 25 marca 2014r. (zawiadomienie k-10 akt administracyjnych) i błędnie przyjęta w oznaczeniu działka inne tereny zabudowane znów została sklasyfikowana jako grunty rolne zabudowane.

Organy nie odniosły się w żaden sposób do powyższych okoliczności. Nie wyjaśniły co oznacza "korekta błędnych danych z projektu e-mapa z dnia 25 marca 2014r." Czy skoro dane były błędnie wpisane to zapisy te wywołują skutki prawne i w jakim zakresie, czy korekta dokonana w 2017r. wywiera skutki wstecznie od 25 marca 2014r. jako błąd organu dokonującego modernizacji w zapisach ewidencji gruntów i budynków?

Co więcej organy nie przeprowadziły postępowania co do zgłaszanych przez skarżącego okoliczności prowadzenia przez niego gospodarstwa rolnego i zajęcia spornego budynku, a ściśle jego części na magazyny i pomieszczenia w których przechowywane są maszyny rolnicze. Organy przyjęły, że gospodarstwo rolne nie jest prowadzone nie sprawdzając w tym zakresie żadnych okoliczności i ignorując złożony przez skarżącego dokument – zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym, o którym mowa w art., 12 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych (...) Wskazać przy tym należy, że poza ustawą o podatkach i opłatach lokalnych, definicja gospodarstwa rolnego zawarta jest w ustawie o podatku rolnym oraz w Kodeksie cywilnym. Organ winien zatem przy rozpatrywaniu sprawy rozważyć, która z tych definicji ma zastosowanie i czy skarżący prowadzi gospodarstwo rolne.

Organy nie ustaliły również czy, a jeżeli tak to w jakim stopniu skarżący wykorzystuje sporny budynek lub jego część do działalności rolniczej nie wskazując również co znaczy w myśl art. 7 ust. 4 lit b "budynki służące wyłącznie do działalności rolniczej" . Przeprowadzone przez organ oględziny, jak wynika z protokołu dokonanych oględzin dotyczyły jedynie powierzchni budynku i nie uwzględniały okoliczności z poprzednich lat podatkowych, których postępowanie dotyczyło.

Powyższe wątpliwości nie są możliwe do rozstrzygnięcia bez prawidłowego ustalenia stanu faktycznego okoliczności sprawy. Nie jest kompetencją sądu administracyjnego rozstrzyganie sprawy administracyjnej, poprzez dokonywanie samodzielnych ustaleń faktycznych dlatego Sąd uznał, że koniecznym jest by organ przeprowadził w powyżej wskazanym zakresie postępowanie dowodowe. Okoliczności te nie były bowiem przedmiotem rozpoznania przez organy obu instancji w niniejszej sprawie.

Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni poczynione wywody i oceny prawne w zakresie interpretacji i stosowania wskazanych przepisów prawa, dokona ponownej analizy okoliczności sprawy i wyda rozstrzygnięcie dokonując odpowiednich ustaleń faktycznych i prawnych aktualizujących stan sprawy, a następnie oceni czy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika możliwość nałożenia zobowiązania podatkowego na skarżącą.

Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi orzeczono jak w wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.