Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 407/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6093 Spółki wodne i związki wałowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie : WSA Agnieszka Nawara – Dubiel WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant : starszy referent sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi P. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 27 grudnia 2021 r., znak: SKO.PW/4171/133/2021 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia statutu spółki wodnej skargę oddala.


UZASADNIENIE

W dniu 24 czerwca 2021 r. do Urzędu Miasta Krakowa wpłynął wniosek M. Ł., P. Ł. oraz A. Sp. z o.o. w K. o zatwierdzenie statutu spółki wodnej pod nazwą "[...]".

Pismem z dnia 29 lipca 2021 r. znak: WS-08.6343.7.2021.WM Prezydent Miasta Krakowa, na podstawie art. 446 ust. 4 ustawy Prawo wodne, wezwał strony postępowania do usunięcia niezgodności statutu z prawem poprzez dostosowanie statutu do przepisów ustawy Prawo wodne, a to:

1) art. 448 ust. 2 przez załączenie do statutu listy członków spółki wodnej, zawierającej ich oznaczenie, wskazanie siedzib i adresów;

2) art. 441 ust. 3 w związku z art. 441 ust. 1 (z wniosku, ani ze statutu – cele spółki - nie wynika w sposób jednoznaczny, zaspokojenie jakich potrzeb wskazanych przepisami ustawy Prawo wodne w dziedzinie gospodarowania wodami ma zapewnić zakładana spółka wodna);

3) art. 453 (z wniosku, ani ze Statutu nie wynika, jakie korzyści mieliby odnosić członkowie spółki wodnej);

4) art. 460 ust. 5 pkt 2 w odniesieniu do zapisu w § 17 ust. 2 statutu.

Dodatkowo, na podstawie art. 50 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ wezwał o następujące wyjaśnienia:

1) jakie urządzenia wodne, o których mowa w § 4 oraz w § 11 ust. 6 statutu, spółka wodna zamierza wykonać i eksploatować;

2) doprecyzowanie terenu działania spółki w odniesieniu do zapisu w § 1 ust. 3 statutu;

3) doprecyzowanie celów spółki wymienionych w § 4 ust. 2, ust. 6 statutu, gdyż są niejasne;

4) na czym miałoby polegać prowadzenie racjonalnej gospodarki wodnej na terenie działania spółki wodnej;

5) na czym miałoby polegać propagowanie prowadzenia racjonalnej gospodarki wodnej w celu ochrony środowiska wodnego na terenie działania spółki;

6) jakie jest uzasadnienie dla powołania 14 spółek wodnych przez te same osoby, o takich samych celach (lub podobnych, w zależności od danej spółki), ze wskazaniem tego samego terenu działania.

Organ dodatkowo wskazał, że należy dokonać korekty zapisu w § 10 ust. 4 statutu, gdyż jest on niejasny.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia niezgodności statutu z prawem, M. Ł., działając jako pełnomocnik A. Sp. z o.o., przedłożyła pismo z dnia 5 sierpnia 2021 r. z załączonymi 3 egzemplarzami statutu spółki wodnej oraz oryginał pełnomocnictwa udzielonego przez ww. spółkę. W piśmie tym wnioskodawczyni wskazała, że:

1) wykaz członków spółki wodnej został załączony do statutu,

2) dokonano korekty poprzez wymienienie potrzeb. Jednocześnie, wnioskodawczyni wskazała, że w celu zapobieżenia wydaniu przez organ decyzji odmownej w przedmiocie zatwierdzenia statutu, przepisem, który wymienia przykładowe potrzeby jest art. 10 ustawy Prawo wodne;

3) kwestię terminu płatności składek reguluje § 6 statutu, zgodnie z którym płatność składek następuje do 30 czerwca danego roku. Jako że pismo sporządzane było w dniu 5 sierpnia 2021 r., składki mają zostać uiszczone w przeciągu najbliższych 10 miesięcy. Zauważyła też, że czas ten jest wystarczający dla określenia przez spółkę korzyści, które będą odnoszone przez jej członków w związku z funkcjonowaniem spółki. Na obecnym etapie enumeratywne wymienienie korzyści, które odnosić będą członkowie spółki, jest o tyle skomplikowane, że spółka jeszcze nie ma bytu prawnego. W związku z powyższym wskazała, że po nabyciu przez spółkę osobowości prawnej, tj. po zatwierdzeniu jej statutu i rozpoczęciu działalności możliwe będzie wskazanie korzyści, które członkowie spółki odnoszą z jej działalności.

4) dokonano korekty.

Ponadto, w odniesieniu do wezwania o dodatkowe wyjaśnienia wnioskodawczyni wskazała, że:

1) w celu udzielenia odpowiedzi na pytanie organu, jakie urządzenia wodne spółka zamierza wykonywać i eksploatować, przywołała zapisy statutu Spółki wodnej - § 4 ust. 5 i § 6 ust. 6 statutu. Dodatkowo wnioskodawczyni poinformowała, że odpowiedź na żądanie organu zawarta jest w pogrubionej części zapisów.

2) terenem działania związku będzie obszar miasta Krakowa, a więc obszar administracyjny miasta Krakowa. W celu doprecyzowania wnioskodawczyni wskazała, że obszar administracyjny miasta Krakowa jest to obszar, w którym położone jest miasto Kraków i jego administracyjne granice.

3) cele spółki zostały wymienione w sposób tak precyzyjny, jak jest to tylko możliwe. Wskazano cele, które są w pełni zgodne z ustawą Prawo wodne. Jeśli organ dostrzega nieprawidłowości w związku z określonymi celami, winien wskazać przepisy ustawy - Prawo wodne - albo aktów innych w celu wskazania niezgodności statutu z ich brzmieniem. Powoływanie się na "niejasność zapisów" każe przyjąć, że organ nie zna przepisów prawa, które winien jest stosować i w zakresie których powinien działać.

4) prowadzenie racjonalnej gospodarki wodnej polegać ma na prowadzeniu racjonalnej gospodarki wodnej, tj. na racjonalnym gospodarowaniu wodą i przekonywaniu społeczeństwa do racjonalnego gospodarowania wodą. Może się to przejawiać w szczególności poprzez prowadzenie akcji promocyjnych w mediach społecznościowych oraz akcji edukacyjnych, w których Spółka przekonywać będzie społeczeństwo do rozsądnego i racjonalnego wykorzystywania wody.

5) prowadzenie racjonalnej gospodarki wodnej w celu ochrony środowiska wodnego polegać ma na prowadzeniu racjonalnej gospodarki wodnej w celu ochrony środowiska wodnego, tj. na racjonalnym gospodarowaniu wodą w celu ochrony środowiska wodnego i przekonywaniu społeczeństwa do racjonalnego gospodarowania wodą w celu ochrony środowiska wodnego. Może się to przejawiać w szczególności poprzez prowadzenie akcji promocyjnych w mediach społecznościowych oraz akcji edukacyjnych, w których Spółka przekonywać będzie społeczeństwo do rozsądnego i racjonalnego wykorzystywania wody w celu ochrony środowiska wodnego. Niekwestionowane jest, że nierozsądne i nieracjonalne wykorzystywanie wody przez ludność ("marnowanie" wody) prowadzi do ubożenia środowiska wodnego, a co za tym idzie - do jego dewastacji.

6) w związku z tytułem pisma z dnia 29 lipca - "Wezwanie do usunięcia niezgodności statutu z prawem" należy zadać pytanie, czy w statucie [...] Spółki Wodnej powinien znaleźć się zapis mówiący o celowości powołania 14 spółek wodnych. Zdaniem wnioskodawczyni, w związku z powyższym pytaniem rodzi się kolejna kwestia, która jest związana z tym, jaki przepis ustawy Prawo wodne bądź jakiegokolwiek innego aktu wymienia powoływanie spółek wodnych jako przesłanki implikującej niezgodność statutu spółki wodnej z prawem. Jako że organ żądał od wnioskodawców wyjaśnień w piśmie dotyczącym wezwania do usunięcia niezgodności z prawem statutu, wnoszę o wskazanie przepisu prawnego, zgodnie z którym powołanie jednej spółki wodnej (której statutu jeszcze nie zatwierdzono) prowadzi do powstania niezgodności z prawem statutu spółki kolejnej.

Jednocześnie wnioskodawczyni wskazała, że usunięto niejasność zapisu w § 10 ust. 4 statutu.

Pismem z dnia 8 września 2021 r. znak: WS-08.6343.7.2021.WM Prezydent Miasta Krakowa, na podstawie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zawiadomił strony o przysługującym im prawie zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego zawiadomienia. Jednocześnie wypełniając obowiązek określony w art. 79a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poinformowano strony postępowania, że w związku ze złożeniem pisma w dniu 12 sierpnia 2021 r. (odpowiedź na wezwanie do usunięcia niezgodności statutu z prawem), stwierdzono istnienie przesłanek, które mogą uzasadniać wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia statutu spółki wodnej pod nazwą "[...]", tj.:

1) nie załączono do statutu listy członków spółki wodnej, zawierającej ich oznaczenie, wskazanie siedzib i adresów;

2) nie wskazano precyzyjnie terenu działania Spółki, o którym mowa w § 1 ust. 3 statutu. Ponadto w pkt 2 pisma z dnia 5 sierpnia 2021 r. odniesiono się do terenu działania związku. Przedmiotowa sprawa dotyczy spółki wodnej;

3) nie uzasadniono celowości powoływania 14 spółek wodnych przez te same osoby, o takich samych celach (lub podobnych, w zależności od danej spółki), ze wskazaniem tego samego terenu działania.

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie M. Ł. nadesłała pismo z dnia 30 września 2021 r., w którym wyjaśniła, że:

1) wykaz członków spółki wodnej został załączony do statutu;

2) doprecyzowano teren działania spółki oraz dokonała również sprostowania pisma z dnia 5 sierpnia 2021 r. poprzez wskazanie, że chodziło o teren działania spółki wodnej, a nie związku;

3) nie uzasadniono celowości powoływania 14 spółek wodnych ze względu na fakt, iż niniejsze postępowanie nie jest związane ze spółkami innymi, niż [...] Spółka Wodna. Jako że niniejsze postępowanie nie dotyczy żadnej innej Spółki, kwestia ta pozostaje bezprzedmiotowa.

Decyzją z dnia 13 października 2021 r. nr WS-08.6343.7.2021.WM Prezydent Miasta Krakowa odmówił zatwierdzenia statutu spółki wodnej pod nazwą "[...]" z siedzibą przy ul. [...] w K., obejmującej swoją działalnością obszar Miasta Krakowa, obręb dzielnicy B., obręb ul. [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w okresie od dnia 6 maja 2021 r. do dnia 13 października 2021 r. wpłynęło 29 wniosków M. Ł., P. Ł. i A. Sp. z o.o. o zatwierdzenie statutów 29 spółek wodnych mających działać na obszarze Gminy Miejskiej Kraków oraz 5 wniosków Stowarzyszenia zwykłego Klub Czytelnika, Stowarzyszenia zwykłego Klub Podróżnika i Stowarzyszenia zwykłego Klub [...] o zatwierdzenie statutów 5 spółek wodnych mających działać na terenie Miasta Krakowa oraz 1 wniosek o zatwierdzenie statutu związku wałowego. Wnioski te były przedmiotem odrębnych postępowań.

Dokonując analizy przedmiotowej sprawy organ zauważył, że wnioskodawcy nie wskazali precyzyjnie terenu działania spółki wodnej. W § 1 ust. 3 statutu przesłanego za pismem z dnia 30 września 2021 r. wpisano niejednoznacznie, że terenem działania spółki jest obszar miasta Krakowa, obręb dzielnicy B., obręb ul. [...]. Organ zwrócił uwagę, że tak przyjęty teren działania spółki wodnej nie wskazuje w obrębie jakich nieruchomości spółka będzie działać. Dlatego też określenie terenu działania spółki wodnej w § 1 ust. 3 statutu nie spełnia wymagań art. 448 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym statut spółki wodnej określa w szczególności nazwę i siedzibę spółki wodnej oraz teren jej działania.

Z kolei teren działania spółki wodnej winien być ściśle określony z potrzebami członków spółki wodnej w dziedzinie gospodarowania wodami, w granicach określonych ustawa Prawo wodne. Tymczasem wnioskodawczyni w załączonym do pisma z dnia 30 września 2021 r. statucie (§ 4 ust.7) wskazała, że cele spółki są realizowane w celu zaspokojenia potrzeb wynikających z ustawy - Prawo wodne - takich jak: ochrony zasobów wodnych przed zanieczyszczeniem oraz niewłaściwą lub nadmierną eksploatacją oraz utrzymywanie lub poprawa stanu ekosystemów wodnych i zależnych od wód. Z kolei w pkt 2 pisma z dnia 5 sierpnia 2021 r. wnioskodawczyni wskazała, że przepisem, który wymienia przykładowe potrzeby jest art. 10 ustawy Prawo wodne. Natomiast w pkt 5 ww. pisma wnioskodawczyni wskazała, że prowadzenie racjonalnej gospodarki wodnej w celu ochrony środowiska wodnego polegać ma na prowadzeniu racjonalnej gospodarki wodnej w celu ochrony środowiska wodnego, tj. na racjonalnym gospodarowaniu wodą w celu ochrony środowiska wodnego i przekonywaniu społeczeństwa do racjonalnego gospodarowania wodą w celu ochrony środowiska wodnego. Może się to przejawiać w szczególności poprzez prowadzenie akcji promocyjnych w mediach społecznościowych oraz akcji edukacyjnych, w których Spółka przekonywać będzie społeczeństwo do rozsądnego i racjonalnego wykorzystywania wody w celu ochrony środowiska wodnego. Powyższe zapisy w ocenie organu I instancji są niejasne, bowiem po pierwsze wskazują na zaspokojenie potrzeb bliżej niezidentyfikowanego "społeczeństwa" co jest niezrozumiałe w kontekście przyjętego członkostwa w spółce wodnej. Po drugie, nadal nie wiadomo zaspokojenie jakich potrzeb, wskazanych przepisami ustawy Prawo wodne w dziedzinie gospodarowania wodami, ma zapewnić zakładana spółka wodna. Z powyższego zapisu (w § 4 ust. 7 statutu) wiadomo jedynie, że potrzeby wynikają z ustawy Prawo wodne takie jak: ochrona zasobów wodnych przed zanieczyszczeniem oraz niewłaściwą lub nadmierną eksploatacją, utrzymywanie lub poprawianie stanu ekosystemów wodnych i zależnych od wód. Tymczasem, z akt sprawy nadal nie wynika jakie konkretne (a nie przykładowe) dla swoich członków (a nie dla bliżej nieokreślonego społeczeństwa) potrzeby w dziedzinie gospodarowania wodami ma zapewnić zakładana spółka wodna. Natomiast w art. 10 ustawy Prawo wodne określone są podstawowe cele zarządzania zasobami wodnymi poprzez użycie katalogu otwartego określającego przykładowo jego formy.

W ocenie Prezydenta Miasta Krakowa wnioskodawcy nie wskazali, jakie konkretnie urządzenia wodne będą wykonywane i eksploatowane, o których mowa w § 4 ust. 5 statutu (tj. zalicznikowe urządzenia oszczędzania wody). Ponadto w § 11 ust. 6 statutu jest mowa o urządzeniach uzdatniających, osuszających i wodno-melioracyjnych, o których nie wspomniano w § 4 ust. 5 statutu. Ze statutu [...]" nie można zatem jednoznacznie wywieść jakimi urządzeniami "[...]" ma się zajmować.

Organ wyraził wątpliwości, czy wymienione w § 4 ust. 5 statutu zalicznikowe urządzenia oszczędzania wody mogą stanowić urządzenia wodne w rozumieniu przepisów ustawy Prawo wodne, których wykonywanie i eksploatacja mogłaby być podstawą działalności spółki wodnej (art. 441 ust. 3 ustawy Prawo wodne). Definicja "urządzenia wodne znajduje się w art. 16 pkt 65 ww. ustawy. Stąd też w ocenie organu I instancji nie można uznać, że zalicznikowe urządzenia oszczędzania wody są "urządzeniami lub budowlami służącymi do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów".

W związku z powyższym przywołane w piśmie wnioskodawczyni z dnia 5 sierpnia 2021 r. zapisy statutu są – zdaniem Prezydenta Miasta Krakowa - bezzasadne. Powstająca spółka wodna winna wiedzieć jakimi dokładnie urządzeniami wodnymi chce się zajmować, gdyż wiąże się to bezpośrednio z celami działania spółki wodnej i z zaspokajaniem potrzeb członków spółki w zakresie gospodarowania wodami.

Organ wskazał, że cele wymienione w § 4 ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 6 statutu to zapisy ogólne i nieprecyzyjne. Prowadzenie akcji promocyjnych w mediach społecznościowych, akcji edukacyjnych, itp. w zakresie racjonalnego gospodarowania wodami, lub propagowania prowadzenia racjonalnej gospodarki wodnej w celu ochrony środowiska wodnego wykracza bowiem poza cele, w stosunku do których zasadne byłoby powołanie spółki wodnej.

Organ w uzasadnieniu decyzji odniósł się również do braku uzasadnienia powołania 14 spółek wodnych (w dniu wydania decyzji - 29 spółek wodnych) przez te same osoby, o takich samych celach (lub podobnych, w zależności od danej spółki), ze wskazaniem tego samego terenu działania. Biorąc pod uwagę powyższe organ I instancji stwierdził, że brak jest uzasadnienia dla powstania [...] Spółki Wodnej".

Prezydent Miasta Krakowa wyjaśnił, że zgodnie z art. 446 ust. 4 ustawy Prawo wodne odmowa zatwierdzenia statutu następuje w przypadku jego niezgodności z prawem, bez zastrzeżenia, że obejmuje to tylko sytuacje istotnego naruszenia tych przepisów. Oznacza to, że każde naruszenie przepisów nawet nieistotne, przy braku jego usunięcia po wezwaniu przez organ, skutkuje wydaniem decyzji odmownej. Wobec powyższego po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego, ustaleniu i rozważeniu stanu faktycznego organ I instancji orzekł o odmowie zatwierdzenia statutu. Dowody przeprowadzone w toku postępowania pozwoliły bowiem na ustalenie w sposób wystarczający stanu faktycznego, zgodnie z art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa P. Ł. wniósł o jej uchylenie w całości i orzeczenie w tym przedmiocie o zatwierdzeniu statutu spółki wodnej o nazwie [...]" ze względu na spełnienie przez wnioskodawców przesłanek dla uzyskania decyzji zatwierdzającej statut spółki. Zaskarżonej decyzji odwołujący zarzucił naruszenie:

1) art. 446 ust. 4 ustawy Prawo wodne poprzez błędne przyjęcie, że statut [...] Spółki Wodnej jest niezgodny z prawem;

2) art. 448 ustawy Prawo wodne poprzez błędną wykładnię przepisu polegającą na uznaniu, że statut [...] Spółki Wodnej jest niezgodny z prawem;

3) art. 107 § 3 Kodeksu postepowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie podstaw prawnych decyzji z przytoczeniem przepisów prawa;

4) art. 7 Kodeksu postepowania administracyjnego w zw. z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wybiórczy i błędny, co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego;

5) art. 7a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, że wątpliwości organu powodują niemożność zatwierdzenia statutu spółki wodnej;

6) art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasad proporcjonalności i bezstronności.

Decyzją z dnia 27 grudnia 2021 r. nr SKO.PW/4171/133/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 13 października 2021 r. nr WS-08.6343.7.2021.WM. Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 441, art. 446 i art. 448 ustawy Prawo wodne. Następnie Kolegium podkreśliło, że okoliczność złożenia wniosków o zatwierdzenie statutów 29 spółek wodnych oraz 1 związku wałowego przez te same osoby/podmioty wzajemnie ze sobą powiązane, jest irrelewantna w sprawie, ponieważ przedmiotem sprawy jest zbadanie/zatwierdzenia statutu [...] Spółki Wodnej.

Kolegium nie dopatrzyło się uchybień w prawidłowości przeprowadzenia postępowania przez Prezydenta Miasta Krakowa, a wskazanie przez organ I instancji niezgodności przedmiotowego statutu z prawem było uzasadnione. W ocenie organu II instancji statut spółki wodnej [...] Spółki Wodnej zawierał nieprawidłowości, które uniemożliwiały jego zatwierdzenie.

Kolegium stwierdziło, że zasadnie organ I instancji uznał, że nieprawidłowo określono w analizowanym statucie teren działania zawiązanej spółki (art. 448 ust. 1 pkt 1), tj. w § 1 pkt 3 statutu jako teren działania spółki wskazano obszar miasta Kraków, obręb dzielnicy B., obręb ul. [...] – co jest nieprecyzyjnym zapisem, gdyż teren działania spółki wodnej winien być ściśle określony z potrzebami członków spółki wodnej w dziedzinie gospodarowania wodami, w granicach określonych ustawą Prawo wodne.

Organ odwoławczy uznał też, że ze statutu nie wynika jakie urządzenia wodne będą wykonywane i eksploatowane, w § 4 ust. 5 statutu mowa m.in. o zalicznikowych urządzeniach oszczędzania wody, natomiast w § 11 ust. 6 statutu jest mowa o urządzeniach, uzdatniających, osuszających i wodno-melioracyjnych, o których nie wspomniano w § 4 ust. 5 statutu. Ze statutu "[...] Spółki Wodnej" nie można zatem jednoznacznie wywieść jakimi urządzeniami [...]" ma się zajmować. Kolegium stwierdziło, że jak wyjaśnił organ I instancji powstająca spółka wodna winna wiedzieć jakimi dokładnie urządzeniami wodnymi chce się zajmować, gdyż wiąże się to bezpośrednio z celami działania spółki wodnej i z zaspokajaniem potrzeb członków spółki w zakresie gospodarowania wodami.

W ocenie organu II instancji, cele wymienione w § 4 ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 6 statutu to zapisy ogólne i nieprecyzyjne. Prowadzenie bowiem akcji promocyjnych w mediach społecznościowych, akcji edukacyjnych, itp. w zakresie racjonalnego gospodarowania wodami, lub propagowania prowadzenia racjonalnej gospodarki wodnej w celu ochrony środowiska wodnego wykracza poza cele, w stosunku do których zasadne byłoby powołanie spółki wodnej.

Niezależnie od powyższego Kolegium zwróciło też uwagę na inne nieprawidłowości w treści Statutu. I tak, zapis § 17 statutu stanowi, zdaniem organu odwoławczego, naruszenie art. 448 ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego, zgodnie, z którym statut spółki określa organy spółki, ich skład, zasady powoływania i odwoływania oraz zakres działania oraz naruszenie art. 460 ust. 2 ustawy, zgodnie, z którym zarząd spółki może być jednoosobowy lub wieloosobowy oraz art. 460 ust. 5 ustawy stanowiący o składaniu oświadczeń woli w imieniu Spółki, bowiem statut w tym zakresie, w odniesieniu do zarządu składającego się z 2 członków nie określa precyzyjnie kto ma reprezentować spółkę. Co prawda Statut zawiera postanowienia sanujące ten brak tj. § 28 zgodnie z którym kwestie nieuregulowane niniejszym statutem, podlegają unormowaniu na podstawie ustawy Prawo wodne, niemniej jednak w ocenie Kolegium z konstrukcji przepisu Prawa wodnego, który stanowi, iż "do składania oświadczeń w imieniu spółki wodnej, jeżeli statut nie stanowi inaczej (...)", a co za tym idzie dopuszcza swobodę kształtowania zasady reprezentacji spółki (której wyrazem jest uprawnienie określonych osób do składania oświadczeń woli w stosunkach zewnętrznych), to jednak nakazuje jednoznaczne uregulowanie tej kwestii w przypadkach, gdy nie znajduje zastosowania zasada określona w tym przepisie. Tymczasem statut poddany kontroli organów administracji w przedmiotowej sprawie, wprowadzając odstępstwo od zasady wynikającej z art. 460 ust. 5 w/w ustawy nie określa w sposób jednoznaczny zasady reprezentacji spółki. Oznacza to, zdaniem Kolegium, że tak naprawdę statut nie określa zasady reprezentacji spółki, która ma istotne znaczenie nie tyle w stosunkach wewnętrznych, co w stosunkach zewnętrznych i bez precyzyjnego jej określenia w statucie nie jest możliwe zatwierdzenie statutu. Uczestnicy obrotu prawnego, w sytuacji gdy statut wprowadza odstępstwa od zasady reprezentacji wynikającej Prawo wodnego nie mogą dowolnie interpretować kto reprezentuje spółkę na podstawie pozostawiających taką swobodę interpretacji postanowień statutu.

Kolegium uznało również, że w statucie nie wskazano wszystkich przypadków rozwiązania spółki wymienionych w art. 464 ust. 2 Prawa wodnego przez starostę. Skoro w statucie wskazano przyczyny rozwiązania spółki z ustawy wymienione w art. 464 ust. 1, nieprawidłowe było pominięcie przyczyny określonej w ust. 2 art. 464 ustawy.

Za niezgodny z art. 459 ust. 2 Prawa wodnego Kolegium uznało zapis § 22 Statutu, zgodnie z którym spółka może być rozwiązana uchwałą Walnego Zgromadzenia, w którym uczestniczy ponad połowa członków Spółki, gdyż co do zasady art. 459 ust. 2 Prawa wodnego wskazuje enumeratywnie kategorie uchwał, jakie podejmuje Walne Zgromadzenia określając precyzyjnie liczbę głosów - większość 2/3 oraz quorum - co najmniej połowy liczby członków spółki wodnej. Przepisy w tym zakresie nie dają więc możliwości na swobodne kształtowanie przedmiotowej kwestii w Statucie.

Organ II instancji wskazał, że w § 11 ust. 1 jest mowa o "uchwałach Spółki", natomiast może chodzić tu o "uchwały organów Spółki". Z kolei w § 11 ust. 2 mowa o "uchwałach Walnego Zebrania Spółki", natomiast organami spółki są zgodnie z § 12 - Walne Zgromadzenie oraz Zarząd.

W ocenie organu odwoławczego, zapis § 13 statutu (Walne Zgromadzenie składa się ze wszystkich uprawnionych członków Spółki) stanowi naruszenie art. 456 ust. 2 Prawa wodnego, gdyż w przepisie tym mowa jest o członkach spółki wodnej bez rozróżnienia na uprawnionych/nieuprawnionych.

Za nieprecyzyjny Kolegium uznało zapis § 10 ust. 5 statutu, gdyż nie wskazano w jakim terminie można złożyć odwołanie od decyzji Zarządu do Walnego Zgromadzenia Spółki, czy odwołanie składa się za pośrednictwem Zarządu czy bezpośrednio, czy jeżeli "decyzja" Zarządu zapadnie w formie uchwały w przypadku Zarządu wieloosobowego również możliwe będzie odwołanie się od niej, nie doprecyzowano katalogu spraw w jakich Zarząd może wydawać decyzje/podejmować uchwały.

Organ II instancji wskazał także, że w § 9 ust. 6 Statutu wpisano, iż "Zarząd w drodze decyzji może włączyć do Spółki osobę lub zakład lub jego zorganizowaną część, której członkostwo jest uzasadnione celami dla których Spółka została utworzona" podczas, gdy w myśl art. 441 Prawa wodnego spółki wodne zrzeszają osoby fizyczne lub prawne na zasadzie dobrowolności, tym samym nabycie członkostwa w Spółce winno następować w sposób określony w § 9 ust. 4, a zatem na pisemny wniosek zainteresowanego, przy zachowaniu warunków określonych statutem.

Za niejasny Kolegium uznało zapis § 6 ust. 8, zgodnie z którym "Nie nalicza się składek po zmarłym członku Spółki do czasu prawnego uregulowania własności, zaległe zaś składki po zmarłym członku umarza się uchwałą Walnego Zgromadzenia". Zdaniem organu, zapis ten powinien zostać doprecyzowany bądź usunięty. Za niejasny i wymagający korekty Kolegium uznało również zapis § 21 ust. 1 stanowiący, że "Zasady nawiązywania stosunku pracy, zlecania wykonania prac, wykonania dzieła i usług w ramach i na rzecz Spółki: na podstawie stosunku lub umowy cywilnoprawnej lub zawiera Członek Zarządu".

Ponadto organ II instancji wskazał, że wbrew art. 448 ust. 1 Prawa wodnego statut nie określa: 1) warunków następstwa prawnego członków spółki wodnej - poza ogólnym § 9 ust. 3 Następca prawny członka wstępuje w jego prawa i obowiązku wobec Spółki, 2) zasad nawiązywania stosunków pracy w ramach spółki wodnej. Zapis § 21 ust. 1 jest nieprecyzyjny.

Nadto Kolegium stwierdziło, że statut zawiera błędy literowe i narusza zasady techniki prawodawczej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało również, że pomimo wezwania na podstawie art. 50 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego o doprecyzowanie celów spółki wymienionych w § 4 ust. 2, ust. 6 statutu - dodano kolejny pkt 7 o następującej treści: "Cele spółki są realizowane w celu zaspokojenie potrzeb wynikających z ustawy - Prawo wodne - takich jak: ochrona zasobów wodnych przed zanieczyszczeniem oraz niewłaściwą lub nadmierną eksploatacją oraz utrzymywanie lub poprawa stanu ekosystemów wodnych i zależnych od wód". Ponadto pomimo wezwania do dokonania korekty zapisu w § 10 ust. 4 statutu z uwagi na jego niejasność i oświadczenia A. Sp. z o.o. złożonego przez pełnomocnika M. Ł. z dnia 5 sierpnia 2021 r. zapis nie uległ zmianie.

W ocenie Kolegium, zaskarżona decyzja została wydana po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, zaś uzasadnienie decyzji zawiera wyjaśnienie stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, tym samym nie doszło do naruszenia art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, ani naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowym postępowaniu przeprowadzono bowiem nie tylko wszelkie wymagane dowody, ale i zastosowano art. 446 ust. 4 Prawa wodnego wzywając wnioskodawców do usunięcia niezgodności statutu z prawem, w sposób wskazany we wezwaniu. Organ wnikliwie poprowadził postępowanie, dążąc do wyjaśnienia kwestii budzących wątpliwości. Kolegium podkreśliło, iż podniesione w odwołaniu naruszenie art. 7a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odnosi się do wątpliwości co do treści normy prawnej, a takich w tej sprawie organ I instancji nie miał.

Odnośnie naruszenia art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego Kolegium wyjaśniło, że postępowanie obejmuje czynności podejmowane w celu wyjaśnienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, a zatem czynności zmierzające zarówno do wyjaśnienia stanu faktycznego, jak i prawnego, a co za tym idzie ustalenia istnienia lub nieistnienia faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Odwołujący natomiast podniósł w odwołaniu, iż "budzi uzasadnione wątpliwości czy organ rozpatrywał niniejszą sprawę z zachowaniem zasady bezstronności, skoro w treści decyzji m.in. powoływał się na zakładania innych spółek wodnych przez wnioskodawców jako podstawę dla uzasadnienia odmowy zatwierdzenia statutu, czy też powoływanie się na niezdefiniowane pojęcia (...) organ niejako zarzuca wnioskodawcom, że jest zmuszony rozpatrywać inne wnioski o zatwierdzenie statutu spółek wodnych". Zdaniem Kolegium, przytoczenie powyższego faktu w uzasadnieniu decyzji stanowiło element stanu faktycznego sprawy, który nie stanowił bezpośredniej przyczyny odmowy zatwierdzenia statutu, bowiem powody odmowy zostały przytoczone powyżej.

Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie nie zgodził się P. Ł. i pismem z dnia 21 lutego 2022 r. wniósł na nią skargę, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) naruszenie przepisu art. 446 ust. 4 ustawy Prawo wodne jako materialnoprawnej podstawy wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenie statutu, poprzez błędne przyjęcie, że statut spółki wodnej [...] Spółka Wodna jest niezgodny z prawem;

2) naruszenie art. 448 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne poprzez niewłaściwą interpretacje tego czym jest teren działania spółki wodnej oraz nietrafne wskazanie na konieczność powiązania działania spółki z konkretnym gruntem;

3) naruszenie art. 464 ust. 2 w zw. z art. 448 ustawy Prawo wodne, poprzez błędne przyjęcie, że statut [...] Spółki Wodnej powinien zawierać uregulowania dotyczące rozwiązania spółki wodnej;

4) nieprawidłowe przyjęcie, że zapisy statutu są nieprzejrzyste, zawierają tzw. literówki i naruszają zasady techniki prawodawczej, co potraktowano jako przesłankę dla odmowy zatwierdzenia statutu spółki;

5) naruszenie art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie podstaw prawnych decyzji z przytoczeniem przepisów prawa;

6) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wybiórczy i błędny, co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego;

7) naruszenie art. 7a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, że wątpliwości organu powodują niemożność zatwierdzenia statutu spółki wodnej;

8) naruszenie art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasad proporcjonalności i bezstronności;

9) naruszenie podstawowych zasad postępowania, w szczególności art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez sporządzanie uzasadnień orzeczeń metodą "kopiuj-wklej", tj. wydaniem orzeczenia bez dokonania własnych ustaleń i ocen.

W uzasadnieniu skargi skarżący w pierwszej kolejności wskazał na istniejące wątpliwości, czy przepisy prawa wodnego dają Prezydentowi legitymację do tego, aby w swoim nadzorze nad spółką wodną mógł kierować się przesłankami kontroli, które obowiązują po powstaniu spółki wodnej. Skarżący stwierdził, że ustawodawca, dając pewne uprawnienia kontrolne staroście, nie wyposażył go w instrumenty prawne, aby mógł przeprowadzić kontrolę bieżącą ex ante, a jedynie kontrolę następczą ex post. Kontrola następcza, z jaką mamy do czynienia w przypadku kontroli spółek wodnych przez starostów, polega na sprawdzeniu i ocenie podjętych uchwał i ich ewentualnych następstw. Mając na względzie powyższe, organ dokonując kontroli przed powstaniem spółki nie tylko nie ma prawa do stosowania przesłanek, które obowiązywałby po jej powstaniu, ale nawet gdy dokonuje kontroli spółki wodnej, która już działa jego oddziaływanie nie ma charakteru władczego. Przedkładając to na przedmiotową sytuację, skarżący stwierdził, że jeżeli kontrola organu administracyjnego jest ograniczona tylko do kontroli badania statutu z ustawą, to tym bardziej organ administracji nie może kierować się podczas badania tego statutu dodatkowymi rozszerzającymi przesłankami, które obwiązują już po powstaniu spółki wodnej.

Odnośnie kwestii terenu działania Spółki skarżący podniósł, że siedzibą spółki jest miejscowość, w której działa. Jest to z reguły miejscowość gminna, co wynika z uchylonej ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne, zgodnie z którą spółka była utworzona na terenie gminy. Z tym wiąże się również teren działania spółki, którym jest z reguły teren danej gminy. Obszar działania spółki może jednak obejmować kilka gmin. "[...]" uważa, że organ prowadzący niniejszą sprawę, nie wskazał w sposób jednoznaczny, niezbity oraz prawidłowo uzasadniony słuszność wydanej decyzji. Po pierwsze, skarżący zaznaczył, że twierdzenia zawarte przez organ w decyzji, nie zostały wykazane w oparciu o zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy. Okoliczność, iż teren działalności "[...]" został określony jako obszar miasta Krakowa w obrębie dzielnicy B., obręb ul. [...], nie stanowi podstawy do uznania, że statut ten jest niezgodny z przepisami prawa, co stanowi podstawę do odmowy jego zatwierdzenia. Skarżący wskazał, że przepis art. 448 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że statut spółki wodnej określa w szczególności: nazwę i siedzibę spółki wodnej oraz teren jej działalności. Teren ten został przez Spółkę Wodną określony w statucie jako: obszar miasta Krakowa w obrębie dzielnicy B., obręb ul. [...]. Niewątpliwie zatem, teren działalności został określony.

Odnośnie urządzeń wodnych i celów spółki wodnej skarżący stwierdził, że prawdą jest, że statut powinien określać sposób osiągnięcia celów spółki wodnej oraz środki służące do osiągnięcia tego celu. Natomiast jego zdaniem podstawowym środkiem do osiągnięcia celów spółki wodnej nie są urządzenia, ale jej źródło finansowania, które w sposób pośredni ma służyć osiągnięciu celów spółki. Stąd skarżący uważa, że nie ma potrzeby ścisłego określania celów i urządzeń, którymi spółka wodna będzie osiągała swoje założenia. Niezależnie od powyższego skarżący wskazał, że w statucie zostały określone urządzenia, którymi będzie zajmowała się spółka - zostały one ujęte w § 4 w ust. 5. Z kolei § 11 odnosi się do obowiązków członków spółki.

Co do uwag Kolegium dotyczących akcji promocyjnych w mediach społecznościowych i akcji edukacyjnych, skarżący wskazał, że w statucie nie ma takich zapisów. Jednym z celów spółki jest prowadzenie działalności w zakresie promowania ochrony środowiska wodnego na terenie działania spółki (§ 4 ust. 6), brak jednak zapisów dotyczących akcji promocyjnych w mediach społecznościowych. Zdaniem skarżącego spółka wodna powinna mieć możliwość promowania ochrony środowiska wodnego z uwagi na fakt, iż służy to zaspokajaniu potrzeb przewidzianych w ustawie prawo wodne, jak również w żadnym stopniu nie jest niezgodne z prawem.

W zakresie pozostałych celów skarżący wskazał, że zostały one wymienione w sposób prawidłowy i zgodny z zamierzonym zakresem działania spółki. Kryterium subiektywnej dla organu niejasności celów nie jest przesłanką ustawową, która uniemożliwia zatwierdzenia statutu spółki wodnej. Jest to wyłącznie kwestia będąca skutkiem nieprawidłowej interpretacji przepisów ustawy przez organ administracji publicznej. Stwierdzenie, że wymienione w statucie cele są niejasne stanowi wyraz nieprawidłowej wykładni przepisów ustawy, bowiem - zdaniem skarżącego - cele te zostały sformułowane w sposób w pełni zgodny z prawem, wobec czego ich sformułowanie nie mogło stanowić przesłanki dla odmowy zatwierdzenia statutu.

Odnośnie § 17 statutu, określającego zasady reprezentacji spółki, skarżący podniósł, że sposób reprezentowania spółki przez zarząd nie jest ograniczony ani przez zgromadzenie członków, ani przez organ nadzoru i kontroli. Natomiast na podstawie art. 463 ustawy starosta w drodze decyzji może wyznaczyć osobę do pełnienia funkcji zarządu w przypadku naruszenia prawa oraz naruszenia statutu. W ocenie skarżącego, statut został sformułowany w taki sposób, by zapobiec każdorazowemu jego zmienianiu w przypadku zmiany składu zarządu. Praktyka taka jest powszechna wśród spółek kapitałowych czy innych podmiotów prawa, wobec czego niezrozumiałym jest stanowisko organu odnośnie takiego zawarcia takiego uregulowania w statucie.

Odnosząc się do zarzutu Kolegium, że w statucie nie wskazano wszystkich przypadków rozwiązania spółki wskazanych w art. 464 ust. 2 Prawa wodnego przez starostę skarżący wskazał, że nie ma nigdzie mowy o obowiązku zamieszczenia niniejszego uregulowania w statut spółki wodnej. Przedmiotowe uregulowanie jest bowiem trybem ustawowym i niezależnie od tego czy znajduje się w statucie, właściwe organy administracji mogą wszcząć na tej podstawie postępowanie względem spółki wodnej.

Odnośnie zapisu § 22 statutu, który zdaniem Kolegium narusza art. 459 ust. 2 ustawy Prawo wodne, skarżący wyjaśnił, że przedmiotowy błąd jest błędem niezamierzonym. Organ na wcześniejszym etapie postępowania nie wezwał w tym zakresie skarżącego do uzupełnienia braków co stanowi naruszenie art. 8 Kodeksu postepowania administracyjnego. Skarżący zauważył przy tym, że błąd ten nie prowadzi do niezgodności statutu z prawem. W toku działalności spółki zapis ten nie wpływałby na skuteczność uchwały o rozwiązaniu, bowiem w drodze wykładni byłby używany w zgodności z przepisem ustawowym. W przypadku zwrócenia przez starostę uwagi na powinność jego zmiany, zmiana taka zostałaby dokonana.

Odnośnie wymienionych przez Kolegium drobnych omyłek pisarskich i nieprecyzyjnych postanowień statutowych skarżący stwierdził, że choć są one w niewielkim stopniu niezgodne z zasadami pisowni, to nie prowadzą jednak do niezgodności statutu z prawem, wobec czego nie mogą stanowić podstawy dla wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia statutu.

Odnośnie naruszenia przepisów formalnych skarżący zarzucił, że postępowanie było prowadzone z naruszeniem art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż organ nakładał na wnioskodawców bezpodstawne wymagania, by ostatecznie odmówić zatwierdzenia statutu spółki wodnej ze względu m.in. na "nieprecyzyjne określenie terenu działania", czy wątpliwości co do celów spółki wodnej. Wątpliwości skarżącego wzbudziło także to, czy organ rozpatrywał sprawę z zachowaniem zasady bezstronności, skoro w treści decyzji m.in. powoływał się na zakładanie innych spółek wodnych przez wnioskodawców jako podstawę dla uzasadnienia odmowy zatwierdzenia statutu. Zdaniem skarżącego, działanie organu nie budzi najmniejszego zaufania do organów władzy publicznej ze względu na to, że organ niejako zarzuca wnioskodawcom, że jest zmuszony rozpatrywać inne wnioski o zatwierdzenie statutu spółek wodnych. Wobec powyższego uważa on, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno na uchybienia te zwrócić uwagę i w oparciu o nie wydać swoje orzeczenie. Zostało to jednak całkowicie pominięte, za wyjątkiem wskazania przez Kolegium, że niezasadnym było twierdzenie, że nie jest możliwe zatwierdzenie statutu w przypadku złożenia kilku wniosków o zatwierdzenie statutu różnych spółek wodnych. Powyższe świadczy o stronniczości organu i braku rozpoznania sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z epidemią COVID-19, od dnia 14 marca 2020 r. do dnia 20 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (zob. § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego - Dz.U.2020.433 oraz § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego - Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Z kolei w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do dnia 16 maja 2022 r. obowiązywał stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii - Dz. U. z 2020 r. poz. 491 z późn. zm.). Stan epidemii został odwołany z dniem 16 maja 2022 r., w związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U.2022.1027). Od dnia 16 maja 2022 r., do odwołania, na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązuje ponownie stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (zob. § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego - Dz.U.2022.1028).

Zgodnie z przepisem art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2021.2095 t.j. z dnia 2021.11.22) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak - to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Ponieważ wszystkie strony w zakreślonym terminie wskazały na możliwość uczestniczenia w rozprawie zdalnej, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania w tym trybie. Skarżący nie uczestniczył w rozprawie zdalnej, prawidłowo zawiadomiony.

Skarga jest bezzasadna.

Stosownie do art. 441 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. (Dz.U.2021.2233 t.j.) Prawo wodne spółki wodne są niepublicznymi formami organizacyjnymi, które nie działają w celu osiągnięcia zysku, zrzeszają osoby fizyczne lub prawne na zasadzie dobrowolności i mają na celu zaspokajanie wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami. Spółki wodne, zapewniając zaspokojenie potrzeb zrzeszonych w nich osób w zakresie gospodarowania wodami, mogą podejmować prowadzenie działalności umożliwiającej osiągnięcie zysku netto, który przeznacza się wyłącznie na cele statutowe spółki wodnej. Spółki wodne mogą być tworzone w szczególności do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń, w tym urządzeń wodnych, służących do: 1) zapewnienia wody dla ludności, w tym uzdatniania i dostarczania wody, 2) ochrony wód przed zanieczyszczeniem, w tym odprowadzania i oczyszczania ścieków, 3) melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na zmeliorowanych gruntach, 4) ochrony przed powodzią, 5) odwadniania gruntów zabudowanych lub zurbanizowanych. Utworzenie spółki wodnej następuje w drodze porozumienia co najmniej 3 osób fizycznych lub prawnych, zawartego w formie pisemnej. Do utworzenia spółki wodnej jest wymagane: 1) uchwalenie statutu spółki wodnej przez osoby zainteresowane utworzeniem tej spółki oraz 2) dokonanie wyboru organów spółki wodnej. Starosta właściwy miejscowo dla siedziby spółki wodnej zatwierdza statut tej spółki w drodze decyzji. W przypadku niezgodności statutu z prawem starosta wzywa do usunięcia tych niezgodności w określonym terminie, a jeżeli niezgodności nie zostaną usunięte - odmawia, w drodze decyzji, zatwierdzenia statutu. Spółka wodna nabywa osobowość prawną z chwilą uprawomocnienia się decyzji starosty o zatwierdzeniu statutu tej spółki (art.446 ust.1-5 ustawy).

Zgodnie z art.448 ust.1 Prawa wodnego Statut spółki wodnej winien w szczególności określać:

1) nazwę i siedzibę spółki wodnej oraz teren jej działalności;

2) cel działania spółki wodnej oraz sposób i środki służące do osiągnięcia tego celu;

3) zasady ustalania wysokości składek członkowskich oraz innych świadczeń adekwatnych do celów spółki wodnej;

4) zasady ustalania należności za dostarczanie wody oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków w przypadku prowadzenia działalności, o której mowa w art. 441 ust. 2, polegającej na realizacji działań określonych w art. 441 ust. 3 pkt 1 i 2;

5) prawa i obowiązki członków spółki wodnej;

6) ograniczenia praw członków spółki wodnej dotyczące ich gruntów i obiektów niezbędnych do wykonywania zadań tej spółki;

7) warunki przyjmowania nowych członków spółki wodnej, wykluczania członków ze spółki wodnej, ustania członkostwa w spółce wodnej oraz rezygnacji z członkostwa w tej spółce;

8) warunki następstwa prawnego członków spółki wodnej;

9) organy spółki wodnej, ich skład, zasady powoływania i odwoływania oraz zakres działania;

10) zasady nawiązywania stosunku pracy w ramach spółki wodnej;

11) przypadki wymagające zwołania walnego zgromadzenia;

12) czas trwania spółki wodnej oraz sposób jej rozwiązania lub likwidacji;

13) warunki zaciągania zobowiązań i udzielania pełnomocnictw do reprezentowania spółki wodnej;

14) przeznaczenie mienia pozostałego po rozwiązaniu lub likwidacji spółki wodnej.

Nadto, w myśl ust.2 do statutu załącza się listę członków spółki wodnej, zawierającą ich oznaczenie, wskazanie siedzib i adresów.

Jak wynika z powyższych przepisów spółka wodna nie działa w celu osiągnięcia zysku, zrzesza osoby fizyczne lub prawne na zasadzie dobrowolności i ma na celu zaspokajanie wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami. Zaspokajanie potrzeb w zakresie gospodarowania wodami jest ukierunkowane na zaspokajanie potrzeb osób zrzeszonych w spółce, co wynika wprost z art. 441 ust. 2 ustawy. Nie oznacza to, że potrzeby w zakresie gospodarowania wodami innych osób niż osób zrzeszonych w spółce nie mogą być zaspokajane przez spółki, jednakże koniecznym zakresem działania (celem) spółki wodnej musi być zaspokajanie konkretnych potrzeb w zakresie gospodarowania wodami osób zrzeszonych w spółce. Skoro tak, to konieczne jest jednoznaczne wskazanie, jakie to konkretne potrzeby w zakresie gospodarowania wodami osób zrzeszonych w spółce, spółka będzie zaspokajać. Zaspokajanie potrzeb w zakresie gospodarowania wodami może, ale nie musi polegać na wykonywaniu, utrzymywaniu oraz eksploatacji urządzeń, w tym urządzeń wodnych. Jak wynika z treści przytoczonego powyżej art. 441 ust. 3 pkt. 3) Prawa wodnego spółki wodne mogą być tworzone w szczególności do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń, w tym urządzeń wodnych służących między innymi do zapewnienia wody dla ludności, w tym uzdatniania i dostarczania wody, czy melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na zmeliorowanych gruntach. Jeśli zaspokajanie przez spółkę wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami ma polegać na wykonywaniu, utrzymywaniu oraz eksploatacji urządzeń, to konieczne jest wskazanie jakie to konkretnie urządzenia, w tym urządzenia wodne, spółka będzie tworzyć, utrzymywać i eksploatować oraz w jaki sposób urządzenia te służyć będą do zaspokajania potrzeb w zakresie gospodarowania wodami osób zrzeszonych w spółce. To z kolei wymaga skonkretyzowania na jakim obszarze urządzenia te będą tworzone, co w dalszej kolejności determinuje wskazanie jednak konkretnych nieruchomości, które będą wyznaczać teren działalności spółki. Stosownie bowiem do zapisów art. 448 ust. 1 pkt. 2) Prawa wodnego wskazany w statucie cel działania spółki ma korespondować ze sposobem oraz środkami służącymi do osiągnięcia tego celu.

Przenosząc dotychczasowe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, skonstatować należy, że w Statucie nie wskazano nawet jaki jest cel powstania spółki. Jak podano już wcześniej, celem utworzenia spółki wodnej jest zaspokajanie wskazanych przepisami ustawy potrzeb zrzeszonych w niej osób w zakresie gospodarowania wodami.

W § 4 Statutu wskazano, że celami spółki są:

1. ochrona wód rzek przepływających przez miasto Kraków,

2. działania w zakresie ekologii, ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego w dziedzinie gospodarowania wodami,

3. prowadzenie działań mających na celu racjonalne gospodarowanie wodami,

4. propagowanie prowadzenia racjonalnej gospodarki wodnej w celu ochrony środowiska wodnego na terenie działania spółki,

5. wykonywanie, utrzymywanie i eksploatacja urządzeń, w tym urządzeń wodnych w postaci w szczególności zbiorników retencyjnych deszczowych, zalicznikowych urządzeń oszczędzania wody,

6. prowadzenie działalności w zakresie promowania ochrony środowiska wodnego na terenie działania spółki,

7. cele spółki są realizowane w celu zaspokojenia potrzeb wynikających z ustawy Prawo wodne, takich jak ochrony zasobów wodnych przed zanieczyszczeniem oraz niewłaściwą lub nadmierną eksploatacją oraz utrzymywanie lub poprawa stanu ekosystemów wodnych i zależnych od wód.

Wymienione w statucie cele są niezwykle ogólne, niekonkretne, niezindywidualizowane i w żaden sposób nie wyróżniające przedmiotowej spółki wodnej od innych. Statut ma taką treść, która pasowałaby do najróżniejszych form działania. Nie wskazują na realne zaspokojenie jakichkolwiek potrzeb osób tworzących spółkę mieszczących się w katalogu potrzeb wskazanych przepisami ustawy. Żadnych konkretów w tym zakresie nie zawiera również skarga.

Charakterystyczne jest przedstawione wyżej stanowisko M. Ł., która na wezwanie organu podała, że "na obecnym etapie enumeratywne wymienienie korzyści, które odnosić będą członkowie spółki, jest o tyle skomplikowane, że spółka jeszcze nie ma bytu prawnego. W związku z powyższym wskazała, że po nabyciu przez spółkę osobowości prawnej, tj. po zatwierdzeniu jej statutu i rozpoczęciu działalności możliwe będzie wskazanie korzyści, które członkowie spółki odnoszą z jej działalności". W tym właśnie rzecz, że najpierw trzeba określić potrzeby członków przyszłej spółki i korzyści, jakie będzie przynosić jej działalność.

W ten nurt wpisuje się również twierdzenie skargi, że "prawdą jest, że statut powinien określać sposób osiągnięcia celów spółki wodnej oraz środki służące do osiągnięcia tego celu". Jednakże zdaniem skarżącego "podstawowym środkiem do osiągnięcia celów spółki wodnej nie są urządzenia, ale jej źródło finansowania, które w sposób pośredni ma służyć osiągnięciu celów spółki. Stąd skarżący uważa, że nie ma potrzeby ścisłego określania celów i urządzeń, którymi spółka wodna będzie osiągała swoje założenia". Stanowisko to jest całkowicie błędne.

Równie ogólnikowe jest twierdzenie skargi, że spółka wodna powinna mieć możliwość promowania ochrony środowiska wodnego z uwagi na fakt, iż służy to zaspokajaniu potrzeb przewidzianych w ustawie prawo wodne, jak również w żadnym stopniu nie jest niezgodne z prawem.

Pogląd ten świadczy o niezrozumieniu przez osoby chcące założyć spółkę wodną istnienia sformalizowanych podstaw i warunków jej powstania.

W przeciwieństwie bowiem do stowarzyszenia, które samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności, spółki wodne tworzy się dla zaspokojenia konkretnych potrzeb jej przyszłych członków przez wskazanie konkretnych celów do osiągnięcia. Niewystarczające jest zatem wskazywanie związanych z wodą, mglistych celów.

O ile w art.441 ust.3 ustawy wymieniono ogólne, przykładowe cele powstania spółki wodnej, to w statucie tworzonej spółki winny już być one wskazane konkretnie – w powiązaniu z potrzebami członków i z terenem działania spółki. Tymczasem z zacytowanego wyżej § 4 Statutu tworzonej spółki nie wynikają żadne konkretne potrzeby zakładających ją osób i żadne konkretne cele mające je zaspokoić.

W Statucie nie wskazano, jakie to konkretne potrzeby w zakresie gospodarowania wodami zostaną zaspokojone poprzez "ochronę wód przepływających przez miasto Kraków" (§ 4 ust. 1 statutu), czy też "działania w zakresie ekologii, ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego w dziedzinie gospodarowania wodami" (§ 4 ust. 2). Do art.441 ust.3 ustawy nawiązuje jedynie § 4 pkt 5 Statutu, jest on jednakże niezrozumiały i ogólnikowy.

Sąd podziela stanowisko wyrażone przez WSA w Krakowie w wyroku z dnia 15 grudnia 2022 r. sygn. II SA/Kr 401/22 (dostępne w bazie internetowej orzeczeń cbois), że w Statucie niewłaściwie wskazano cel tworzonej spółki wodnej oraz teren jej działania, co już uzasadnia oddalenie skargi.

Zwrócić należy uwagę, że nawet w skardze nie wskazano jednoznacznie terenu działania spółki. Powoływanie się przez skarżącego na definicję siedziby spółki jest zabiegiem nieskutecznym. Czym innym jest bowiem siedziba jednostki, a czym innym teren działania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia normy art. 448 ust. 1 pkt. 9) oraz art. 460 ust. 2 Prawa wodnego przez § 17 Statutu, na wstępie należy zacytować jego treść. Stanowi on, że: "1. W przypadku Zarządu jednoosobowego, do składania oświadczeń w imieniu Spółki Wodnej upoważniony jest Członek Zarządu. 2. W przypadku Zarządu wieloosobowegom tj. liczącego więcej niż dwie osoby, do składania oświadczeń w imieniu Spółki Wodnej upoważnieni są dwaj Członkowie Zarządu". Jak trafnie ocenił WSA w Krakowie w cytowanym wyroku sygn. II SA/Kr 401/22 "zapis § 17 ust. 2 Statutu wywołuje istotne wątpliwości. Jakkolwiek wątpliwości te potencjalnie można rozwiązać, odwołując się do zapisu art. 460 ust. 5 pkt. 1) PrWod., to jednak należy mieć na uwadze, że wskazany zapis Statutu dotyczy zasadniczej kwestii, a mianowicie reprezentowania spółki. Statut spółki określa organy spółki, ich skład, zasady powoływania i odwoływania oraz zakres działania. Zgodnie z art. 460 ust. 2 PrWod, zarząd spółki może być jednoosobowy lub wieloosobowy. Statut zatem w odniesieniu do zarządu składającego się z 2 członków nie określa kto ma reprezentować spółkę. Co prawda w myśl § 27 Statutu "kwestie nieuregulowane niniejszym statusem, podlegają unormowaniu na podstawie ustawy Prawo Wodne", to jednakże odesłanie to w kontekście zasad reprezentacji spółki nie jest wystarczające. Jak wynika z treści art. 460 ust. 5 pkt. 1) i pkt. 2) PrWod do składania oświadczeń w imieniu spółki wodnej, jeżeli statut nie stanowi inaczej jest uprawniony 1 członek zarządu - gdy w skład zarządu wchodzą nie więcej niż 2 osoby oraz 2 członków zarządu - w pozostałych przypadkach. Ustawodawca pozostawił zatem swobodę dla możliwości kształtowania zasad reprezentacji spółki, co jednakże wymaga, w przypadku odmiennej regulacji w Statucie, precyzyjnego uregulowania tej kwestii, albowiem wpływa to bezpośrednio na bezpieczeństwo obrotu. W ocenie Sądu przedmiotowy zapis Statutu (§ 17 ust. 2) nie określa w ogóle zasad reprezentacji spółki w przypadku zarządu dwuosobowego, natomiast wadliwości tej nie może usunąć blankietowy zapis § 27 Statutu".

Nie także trafny zarzut odnoszący się do zapisu § 22 ust. 1 Statutu, zgodnie z którym "spółka może być rozwiązana uchwała Walnego Zgromadzenia, w którym uczestniczy ponad połowa członków spółki". Skarżący przyznaje w istocie, że powyższy zapis narusza przepisy PrWod, zarzut związany w tym zapisem łączy z naruszeniem art. 8 K.p.a. poprzez niewezwanie Skarżącego przez organ do usunięcia tej wadliwości. Powyższy zarzut byłby jednak uzasadniony jedynie wówczas, gdyby powyższe uchybienie, którym obarczony jest statut było jedynym. Tak jednak w niniejszej sprawie nie jest. Usunięcie wadliwości zapisu § 22 Statutu, która nie budzi wątpliwości również samego skarżącego, pozostałoby bowiem bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, a to ze względu na inne braki i uchybienia, którymi jest obarczony statut, a które nie zostały uzupełnione ani poprawione.

Nie są również uzasadnione zarzuty naruszenia art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wybiórczy.

Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.) oraz prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 K.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 k.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.). Trzeba jednakże podkreślić, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, tak jak to miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy. (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2045/15, NSA z dnia 25 września 2020 roku, sygn. II GSK 795/18, NSA z dnia 17 marca 2022 roku, sygn. II OSK 903/21, WSA w Krakowie z dnia 4 września 2020 roku, sygn. II SA/Kr 404/20).

Stwierdzić również pozostaje, że wbrew twierdzeniom skarżącego, wezwania organu dotyczyły konkretnych okoliczności, które wynikały wprost ze wskazywanych za każdym razem przez organ przepisów prawa. Organy w sposób adekwatny do potrzeb ustaliły stan faktyczny i nie pozostawiły niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności.

Trafny jest natomiast zarzut dotyczący naruszenia art. 464 ust. 2 w zw. z art. 448 Prawa wodnego. Słusznie podnosi Skarżący, że Starosta rozwiązuje spółkę w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 464 ust. 2 ustawy, a nie podstawie statutu spółki wodnej. Tym samym bezzasadne jest twierdzenie organu, że podstawy wydania decyzji przez Starostę powinny być zawarte w statucie. Jednakże wadliwość ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy

Ze względu na powyższe na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.