Wyrok NSA, sygn. akt I SAB 87/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-10-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Powołane przepisy: article: art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: 1. Celem stosowania przepisu art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ jest działanie na rzecz wykonania wyroku sądu, to jest zakończenie sprawy administracyjnej, a nie bezwarunkowe ukaranie organu.

2. Jeżeli organ wykonał orzeczenie sądu, wprawdzie po wyznaczonym mu terminie, ale przed wydaniem orzeczenia przez sąd w sprawie ze skargi wniesionej w trybie art. 31 ust. 1 ustawy o NSA, skarga w tym trybie wniesiona nie może wywrzeć skutku w postaci wymierzenia organowi grzywny.

TEZY

1. Celem stosowania przepisu art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ jest działanie na rzecz wykonania wyroku sądu, to jest zakończenie sprawy administracyjnej, a nie bezwarunkowe ukaranie organu.

2. Jeżeli organ wykonał orzeczenie sądu, wprawdzie po wyznaczonym mu terminie, ale przed wydaniem orzeczenia przez sąd w sprawie ze skargi wniesionej w trybie art. 31 ust. 1 ustawy o NSA, skarga w tym trybie wniesiona nie może wywrzeć skutku w postaci wymierzenia organowi grzywny.


SENTENCJA

oddalono skargę.


UZASADNIENIE

W skardze na bezczynność Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w przedmiocie wykonania wyroku NSA sformułowano wniosek "o maksymalne ukaranie Prezes UMIRM.

W odpowiedzi na pismo Sądu informujące, że Prezes Urzędu wydał już po wniesieniu skargi decyzję i decyzja ta jest przedmiotem odrębnej skargi, podtrzymano skargę podając, że Prezes Urzędu nie tylko pozostawał w bezczynności, ale także aby nie wypłacić należnej rekompensaty powtórzył zarzut, który NSA w swoim wyroku uchylił, ale inaczej sformułowany.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Podstawową kwestią do rozważenia w sprawie jest to, czy uprawnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego do wymierzenia grzywny organowi, którego działania lub bezczynności dotyczy orzeczenia sądu /art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, ma charakter kary, czy swoistej grzywny w celu przymuszenia.

Orzecznictwo wynikające ze stosowania tego przepisu jest nieliczne, a doktryna jeszcze nie w pełni ukształtowana.

Pierwszy komentarz, jaki ukazał się na temat powyższej /J. Świątkiewicz, Komentarz do ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Warszawa 1995 r. str. 71/, jednoznacznie wskazuje na przymuszający charakter grzywny. Na dyscyplinujący charakter tych uregulowań wskazuje także E Ochendowski /Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne. Wybór orzecznictwa, Toruń 1997, str. 382/. Podobnie widzi to uprawnienie sądu T Woś /Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, str. 242/, który ocenia je jako "wymuszenie wykonania (...) wyroku sądowego".

Jak z tego porównania widać, żaden z przedstawicieli doktryny nie ocenia uprawnienia zawartego w art. 31 ust. 1 omawianej ustawy jako wymierzania kary w szerokim znaczeniu.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawą w całości podziela te poglądy, uznając, że celem stosowania przepisu art. 31 ust. jest działanie na rzecz wykonania wyroku sądu, to jest zakończenia sprawy administracyjnej, a nie bezwarunkowe ukaranie organu. Wprawdzie ustawodawca jest niekonsekwentny i tę samą czynność raz określa jako "wymierzanie grzywny", drugi raz jako "ukaranie grzywną", co może prowadzić do zamętu interpretacyjnego, nie zmienia to jednak faktu, że przesłanką zastosowania tego przepisu przez sąd jest - w myśl ustawy - wyłącznie niewykonanie orzeczenia sądu w całości lub w części. Jeżeli zatem ta przesłanka odpada, gdyż organ orzeczenie sądu wykonał, skarga o ukaranie organu grzywną jest bezzasadna. Sąd w tym wypadku nie podziela poglądu, że można wymierzyć organowi grzywnę także za to, że nie wykonał orzeczenia sądu w terminie., a więc nie wykonał orzeczenia w tej części. W ocenie składu orzekającego w sprawie niniejszej, termin wskazany przez sąd organowi dla dokonania czynności /np. wydania decyzji w sprawie/ sam w sobie nie jest częścią orzeczenia sądu. Częściami orzeczenia, które można nazwać typowymi /wynikającymi z ustawy/, jest sentencja - w tym orzeczenie co do legalności zaskarżonego aktu lub czynności lub co do bezczynności organu oraz orzeczenie o kosztach i uzasadnienie. Termin jest - co do zasady - związany z tą częścią sentencji, w której sąd orzeka co do bezczynności organu, nie jest więc samodzielną częścią orzeczenia. W stosowaniu art. 31, a w szczególności jego ust. 1, omawianej ustawy termin wskazany w orzeczeniu sądu, którego organ nie wykonał, stanowi jedynie cezurę, według której sąd może oceniać wymagalność wykonania tego orzeczenia przez organ. W konsekwencji tego, jeżeli organ wykonał orzeczenia sądu, wprawdzie po wyznaczonym mu terminie, ale przed wydaniem orzeczenia przez sąd w sprawie ze skargi w trybie art. 31 ust. 1 ustawy o NSA, skarga w tym trybie wniesiona nie może wywrzeć skutku w postaci wymierzenia organowi grzywny.