Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2535/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1  par.  1 ,  par.  2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134,  art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.  14a  ust.  1,  ust.  3,  ust.  5
journal: Dz.U. 2007 nr 155 poz 1095
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art.  13  pkt  4
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant ref. staż. Agata Próchniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 2535/13

UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego w dniu [...] kwietnia 2013 r. przez A. S. (dalej: skarżący), utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] marca 2013 r., stwierdzającą istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego A. S. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

A. S. w dniu [...] kwietnia 2013 r. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, domagając się jej uchylenia i orzeczenia w trybie art. 138 par 1. pkt 2 k.p.a., że w okresie od dnia [...] września 2008 r. do dnia [...] lipca 2012 r. nie istniał po jego stronie obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności.

W odwołaniu skarżący wskazał, iż w okresie od [...] września 2008 r. do dnia [...] lipca 2012 r. nie prowadził działalności gospodarczej. Nie podejmował działań mających na celu zdobycie klientów i nowych zleceń, nie oczekiwał na nie, nie osiągał z dawniej prowadzonej działalności gospodarczej żadnych dochodów. Formalnie zawieszenia działalności w postaci wpisu do ewidencji nie dokonał, gdyż nie wiedział, że instytucja zawieszenia została do polskiego prawa wprowadzona. Podniósł, iż we wskazanym okresie skarżący takiej działalności nie prowadził. Pracował wówczas w H. w K., a następnie związał się zawodowo z firmą C. Skarżący zarzucił, iż okoliczności te nie zostały wzięte pod uwagę przez organ przy wydawaniu decyzji. Jednocześnie A. S. wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci świadectwa pracy w H. od dnia [...] maja 1981 r. do dnia [...] kwietnia 2009 r. na okoliczność, iż nie prowadził w tym okresie działalności gospodarczej, gdyż miał pracę i inne źródło dochodów oraz dowodu z dokumentu w postaci umowy zlecenia z firmą C. (w latach 2009 - 2011). Wniósł o uchylenie ww. decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] marca 2013 r.

Organ II instancji rozpoznając odwołanie wskazał, że w okresie w okresie objętym decyzją organu I instancji miały zastosowanie przepisy trzech ustaw, a mianowicie: ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej od dnia 31 marca 2003 r., ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej od dnia 30 września 2004 r. oraz ustawa o świadczeniach.

Organ przywołał art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008, ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, natomiast w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone (ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej dalej "ustawą o swobodzie działalności").

Organ zaznaczył, że z dokumentów wynika, iż A. S. rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej pod nazwą: A. z dniem [...] października 1994 r.

Data zawieszenia działalności gospodarczej została wskazana na dzień: 23 lipca 2012 r., przewidziany okres zawieszenia do dnia 22 lipca 2014 r.

Organ wskazał, iż z informacji zawartej w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. [...] wynika, że skarżący dokonał zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do 30 kwietnia 2009 r. W Kompleksowym Systemie Informatycznym Narodowego Funduszu Zdrowia odnotowano korekty deklaracji rozliczeniowych dokonane przez płatnika za okresy: marzec, kwiecień, sierpień/2003 r., maj-lipiec/2004 r., lipiec-grudzień 2005 r., czerwiec-listopad 2006 r., styczeń-listopad. 2007 r., styczeń-wrzesień, grudzień 2008 r., styczeń-kwiecień 2009 r. - "wyzerowanie podstaw na ubezpieczenie zdrowotne".

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. [...] pismem nr [...] zwrócił się do [...]OW NFZ o zajęcie stanowiska oraz wydanie decyzji w odniesieniu do całego okresu prowadzenia, działalności gospodarczej A. S., tj. od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 30 kwietnia 2009 r. - ubezpieczenie zdrowotne, inny tytuł do ubezpieczeń, od 1 maja 2009 r. do 22 lipca 2012 r. - obowiązkowe ubezpieczenia społeczne. W załączeniu przekazano kopię pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [....], z którego wynika, iż A. S. figuruje w bazie tego urzędu jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą od 12 października 1994 r. na podstawie wpisu do ewidencji [...]. A. S. zgłosił w tym urzędzie informację o zawieszeniu działalności gospodarczej od 23 lipca 2012 r. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej A. S. rozliczył się za lata 2000-2011 składając zeznania podatkowe PIT-36. Przychód/dochód z działalności gospodarczej wykazano w zeznaniach za lata 2006, 2008, natomiast za lata 2000-2005, 2007, 2010, 2011 wykazano przychód/stratę, a za 2009 r. wykazano przychód/dochód z działalności gospodarczej zerowy. Według bazy tego urzędu rodzajem prowadzonej działalności od 23 lipca 2012 r. są: roboty budowlane związane z wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, natomiast w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 22 lipca 2011 r. rodzajem prowadzonej działalności było: doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania.

Skarżący poinformował [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] marca 2013r., że jego działalność została zawieszona w dniu 23 lipca 2012 r. Do dnia 30 kwietnia 2009 r. zatrudniony był na umowę o pracę w H.

Skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. przesłał do Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia następujące dokumenty : świadectwo pracy z dnia 30 kwietnia 2009 r., z którego wynika, iż A. S. był zatrudniony w A. Spółka Akcyjna w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 30 kwietnia 2009 r. oraz w "P." w K. od dnia 25 maja 1981 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. zawartą w dniu 31 lipca 2009 r. pomiędzy A. S. a C. Sp. z o.o. na okres od dnia 1 sierpnia 2009 r. do dnia 31 maja 2011 r.

Zdaniem organu, skoro A. S. zgłosił zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej od dnia 23 lipca 2012 r., to nie można zgodzić się z jego twierdzeniem zawartym w odwołaniu, iż w okresie od dnia 20 września 2008 r. nie istniał po jego stronie obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie z powyżej przytoczonymi przepisami osoba, która po 20 września 2008 r. nie zgłosiła zawieszenia działalności gospodarczej zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Skarżący pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r., domagając się : uchylenia decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], a także o uchylenie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w oznaczonym w odwołaniu zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zdaniem skarżącego organ odwoławczy zignorował fakt, że zasadniczym kryterium przy ustaleniu istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej (brak wpisu o zawieszeniu działalności gospodarczej). Skarżący zaznaczył, że formalne zawieszenie działalności w postaci wpisu do ewidencji nie nastąpiło, gdyż nie wiedział, że instytucja taka została do polskiego prawa wprowadzona. Żaden organ nie poinformował go o takiej zmianie. Skarżący powołał się na art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej i zaznaczył, że we wskazanym okresie skarżący takiej działalności nie prowadził, pracował w H. w K. na stanowisku [...] oddziału przygotowania wylewni, a następnie specjalisty systemu zarządzania jakością do 30 kwietnia 2009 r., zaś następnie związał się zawodowo z firmą C. Zdaniem skarżącego okoliczności te nie zostały wzięte pod uwagę przez organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji i to pomimo załączenia tych dokumentów do odwołania. Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do nich, ani do przytoczonych orzeczeń. W ocenie skarżącego, nie budzi żadnych wątpliwości, iż w okresie od dnia 20 września 2008 r. do dnia 22 lipca 2012 r. po jego stronie nie istniał obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej zwanej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

W ocenie Sądu analizowana skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013r. jak i poprzedzająca ją decyzja dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] marca 2013 r. nie naruszają przepisów prawa. W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowania do jego oceny norm prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest stwierdzenie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia 20 września 2008r do dnia 22 lipca 2012 r. Z akt sprawy wynika, że A. S. zgłosił zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej od dnia 23 lipca 2012 r., zatem fakt nie zgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej, przed tą datą, zdaniem Sądu skutkuje tym, że podlega on obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zgodnie z przepisami ustawy: o świadczeniach oraz o systemie ubezpieczeń społecznych, także ustawa o swobodzie działalności gospodarczej została znowelizowana ustawą o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przepis art. 1 ustawy o zmianie wprowadził do ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej sprzed nowelizacji (Dz. U. 2007, nr 155, poz. 1095 tekst jednolity), dalej jako ustawa o swobodzie art. 14a ust. 1, w myśl którego przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Ust. 3 cytowanego przepisu stanowi, że w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Nadto ust. 5 wskazuje, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oraz wznowienie wykonywania działalności gospodarczej następuje na wniosek przedsiębiorcy i okres zawieszenia rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku i trwa do dnia złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia 5 października 1994 r. Data zawieszenia działalności gospodarczej została wskazana na dzień 23 lipca 2012 r., przewidywany okres zawieszenia został określony do dnia 22 lipca 2014 r. Do dnia 30 kwietnia 2009 r. zatrudniony był w H. Z powyższego zestawienia bezspornie wynika, że w okresie od 20 września 2008 r. do 22 lipca 2012 r. istniał po jego stronie obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, bowiem zgodnie z ww. przepisami osoba, która po 20 września 2008 r. nie zgłosiła zawieszenia działalności gospodarczej zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Nie ma przy tym znaczenia to, że skarżący od dnia 1 stycznia 1999 r. podlegał już obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego błędnego przyjęcia przez organ, że skarżący posiadał czynny wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz faktu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej w rozumieniu tego przepisu w okresie od dnia 20 września 2008 r. do dnia 22 lipca 2012 r., podczas gdy takiej działalności w rzeczywistości nie prowadził, należy zaznaczyć, że skarżący sam w skardze wskazał, że formalne zawieszenie działalności gospodarczej w postaci wpisu do ewidencji nie nastąpiło, gdyż nie wiedział, że instytucja taka została do polskiego prawa wprowadzona.

W tym miejscu należy wskazać, że stanowisko skarżącego mówiące o tym, iż nie powinien ponosić odpowiedzialności za zaistniałe zdarzenie, ponieważ nie wiedział, że uległy zmianie przepisy prawa, nie może zostać przez Sąd uwzględnione. To na nim, jako osobie prowadzącej działalność gospodarczą, przede wszystkim spoczywał obowiązek ciągłego monitorowania zachodzących w prawie zmian. Jeżeli zaś nie był w stanie sam tego mieć na uwadze, to powinien skorzystać z pomocy szeregu wyspecjalizowanych instytucji, które byłyby w stanie na bieżąco informować go o wszelkich zachodzących zmianach tak, aby mógł na nie reagować i podejmować stosowne działania. Organy administracji nie są bowiem w stanie stwierdzić, czy dany podmiot, prowadzący działalność gospodarczą, zna aktualnie obowiązujące unormowania, więc nie można ich obarczać odpowiedzialnością z tego tytułu.

W związku z powyższym, raz jeszcze należy podkreślić, że zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - obowiązującym do 19 września 2008 r., obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstawał od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Po nowelizacji - dokonanej art. 7 ustawy o zmianie, tj. od 20 września 2008 r., przepis art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń stanowi, że obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2009, nr 205 poz. 1585, tekst jednolity).

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, iż - jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 18 kwietnia 2013 r.(sygn. akt II GSK 192/12) – od dnia 20 września 2008r. wprowadzono do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zmianę polegającą na sformalizowaniu zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej. Od tej pory o zawieszeniu działalności gospodarczej można mówić tylko wtedy, gdy przedsiębiorca zgłosił ten fakt do ewidencji działalności gospodarczej.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku