Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1362/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 2 pkt 8, art. 20, art. 24 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Par. 9 ust. 1,
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi K. B., E. B., S. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 10 lipca 2014r. nr [ ] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 lipca 2014 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania K. B. (dalej: skarżącej), od decyzji Starosty z [...] 2014 r., znak: [...] orzekającej o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków polegających na ujawnieniu działki nr [...] o pow. 0,1993 ha położonej w C oraz wykreślenia figurujących w ewidencji gruntów i budynków działek nr [...] o pow. 0,0051 ha, [...] o pow. 0,0689 ha, [...] o pow. 0,0509 ha, [...] o pow. 0,0670 ha, [...] o pow. 0,0074 ha położonych w C, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym:

W dniu 10 października 2013 r. K. B. wystąpiła do Starosty z wnioskiem o zmianę polegającą na "naniesieniu w zasobach geodezji i kartografii Starostwa Powiatowego zmian, jakie wynikają z ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2010 r. stwierdzającej nieważność decyzji Burmistrza Miasta C z dnia [...] 1999 r., znak: [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w C oznaczonej w ewidencji gruntów jako p.gr. [...], która podzieliła na nowe nieruchomości p.gr. [...], [...], [...], [...], [...]".

Decyzją z [...] 2013 r., znak: [...] Starosta orzekł o odmowie dokonania zmian danych ewidencyjnych w operacie ewidencji gruntów budynków na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2010 r., znak: [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] 1999r., Na skutek wniesionego przez K. B. odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] 2014 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Ponownie rozpoznając sprawę Starosta decyzją z dnia [...] 2014 r., znak: [...] odmówił wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków zmiany polegającej na ujawnieniu działki nr [...] o pow. 0,1993 ha położonej w C oraz wykreślenia figurujących w ewidencji gruntów i budynków działek nr [...] o pow. 0,0051 ha, [...] o pow. 0,0689 ha, [...] o pow. 0,0509 ha, [...] o pow. 0,0670 ha, [...] o pow. 0,0074 ha położonych w C. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że "spełnienie żądania wnioskodawczyni spowodowałoby połączenie w działce nr [...] różnych własności, tj. własności objętej księgą wieczystą [...], [...], [...], [...] (...). Ze względu na niespełnienie przesłanki jednorodności pod względem prawnym działek nr [...], [...], [...], [...], [...] ich połączenie w jedną działkę sprzed podziału jest niemożliwe'".

W odwołaniu K. B. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, zarzucając, że jedynym argumentem wskazanym przez Starostwo Powiatowe w oparciu o który wydano decyzję administracyjną odmawiającą naniesienia wnioskowanych zmian jest § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Tymczasem jej zdaniem powołany przepis nie pozostaje w sprzeczności z wnioskowanymi zmianami. Bezspornym jest fakt, że ostateczną decyzją SKO z dnia [...] 2010 r. decyzja podziałowa Burmistrza z dnia [...] 1999 r. została, unieważniona, w związku z powyższym podział na nieruchomości [...], [...], [...], [...], [...] przestał funkcjonować i na podstawie powyższego należy go wyeliminować z obrotu prawnego. Współwłasność ułamkowa, a takowa występuje w przedmiotowej sprawie, powstaje na skutek m.in. aktu władczego. Nie podlega wątpliwości fakt, iż decyzja administracyjna jest aktem władczym i skutkuje powstaniem tejże współwłasności.

Decyzją z dnia 10 lipca 2014 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją Starosty, zgodnie z żądaniem wnioskodawczym, jest aktualizacja polegająca na wycofaniu z ewidencji gruntów i budynków zmian wprowadzonych na podstawie decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] 1999 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w C, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...], która uległa podziałowi na nowe działki nr [...], [....], [...], [...], [...], zgodnie z operatem geodezyjnym zarejestrowanym w Powiatowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym 18.10.1999 r. za nr [...].

Z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika, iż ww. decyzja wraz z projektem podziału - operatem geodezyjnym nr [...] stanowiła podstawę zmian w operacie ewidencyjnym, których dokonano w dniu 21 marca 2000 r., nr zmiany [...]. Zmiany ujawnione zostały również w dziale I-O księgi wieczystej nr [...], o czym świadczy zawiadomienie znak: [...] Sądu Rejonowego z 13 grudnia 1999 r.

Aktualnie w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu C, jednostka ewidencyjna C - miasto, w stosunku do działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...] wykazane są następujące podmioty:

- działka nr [...] o pow. 0,0051 ha stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Gminy C;

- działka nr [...] o pow. 0,0689 ha stanowi własność Skarbu Państwa we współużytkowaniu wieczystym: E. K., W. K., G. W. oraz A. K. - G;

- działka nr [...] o pow. 0,0509 ha stanowi własność Skarbu Państwa we współużytkowaniu wieczystym: E. i K. B. oraz S. B.;

- działka nr [...] o pow. 0,0670 ha stanowi własność Skarbu Państwa we współużytkowaniu wieczystym: S. H., Z. H. oraz A. W.;

- działka nr [...] o pow. 0,0074 ha stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Gminy C.

Organ odwoławczy wskazał, ze podziału działki nr [...], objętej KW [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Gminy C dokonano celem sprzedaży prawa użytkowania wieczystego działek i własności posadowionych na nich budynków. Podkreślił również, że nie ma wątpliwości co do faktu, iż decyzja Burmistrza Miasta C z dnia [...] 1999 r., została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2010 r. Oznacza to, że podział działki nr [...] nie został zatwierdzony w przewidziany przez prawo sposób, a więc nie powinien być ujawniony w operacie ewidencyjnym. Samodzielnej podstawy do utrzymania ww. zapisów nie może również stanowić dokumentacja geodezyjna w postaci projektu podziału nieruchomości przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 18.10.1999 r. za nr [...], ponieważ stanowiła jedynie załącznik do ww. nieważnej decyzji Burmistrza Miasta C.

Jednocześnie jednak organ wskazał, że wprowadzona w dniu 21 marca 2000 r., zmiana danych ewidencyjnych (nr [...]) miała jedynie charakter przedmiotowy. W wyniku ujawnienia ww. podziału w miejsce działki nr [...], będącej własnością Skarbu Państwa i w użytkowaniu wieczystym Gminy (KW [...]) powstały nowe działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...], [...] i [...], wszystkie będące własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Gminy C.

Część tych działek stała się przedmiotem dalszego obrotu prawnego. Aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia 28 listopada 2000 r. Gmina C sprzedała prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] na rzecz E. i K. B. w udziale 1/3 części oraz S. B. w udziale 2/3 części wraz z własnością budynku, segmentu stanowiącego część składową wymienionej działki. Dla tej nieruchomości założono księgę wieczystą [...].

Aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia 23 kwietnia 2001 r. Gmina C sprzedała prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] wraz z własnością budynku-segmentu, a aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia 7 września 2001 r. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] wraz z własnością budynku -segmentu na rzecz M. C. Dla nieruchomości założono nowe księgi wieczyste, odpowiednio [...] i [...].

Aktem notarialnym Rep. A nr [...] z 5 września 2007 r. M. C. sprzedał m.in. udział w prawie użytkowania wieczystego działki nr [...] G. W. Dla wyodrębnionego lokalu nr [...] została założona księga wieczysta [...]. Aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia 3 października 2007 r. wyodrębniono lokal użytkowy n r [...], dla którego założono księgę wieczystą nr [...], w której dokonano wpisu na rzecz W. K. i E. K. po 1/2 części wraz z odpowiednim udziałem w użytkowaniu wieczystym działki nr [...].

Aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia 24 czerwca 2009 r. M. C. sprzedał prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] ([...]) wraz z własnością budynku - segmentu na rzecz A. W. i S. H. w udziałach po 1/4 części oraz Z. H. w udziale 1/2 części.

Aktem notarialnym Rep. A nr [...] z 9 grudnia 2013 r. M. C. sprzedał cały swój udział w prawie użytkowania wieczystego działki nr [...] wraz z prawem własności segmentu - budynku A. K. G.

Natomiast działki nr [...] i nr [...] objęte księgą wieczystą [...] nadal stanowią własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Gminy C.

Zatem organ odwoławczy podkreślił, że z uwagi na zmiany stanu prawnego nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...] przywrócenie oznaczenia sprzed podziału, tj. działki nr [...] wiązałoby się z koniecznością wykazania w ewidencji gruntów i budynków również zmian o charakterze podmiotowym, co byłoby niezgodne z § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów. Nadto organ wskazał, że zgodnie z art. 232 k.c. przedmiotem użytkowania wieczystego mogą być grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków. Rozporządzając swoim prawem, użytkownik wieczysty może przenieść prawo użytkowania wieczystego na inną osobę. Do przeniesienia użytkowania wieczystego art. 237 k.c. nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o przeniesieniu własności nieruchomości, tj. art. 155-158 k.c. Dodatkowo z art. 27-32 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika również, że przedmiotem wieczystego użytkowania jest cała nieruchomość gruntowa. Sprzedaż lub oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste wymaga wpisu w księdze wieczystej.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej, organ wskazał, ze nieruchomość może zostać oddana w użytkowanie wieczyste wielu osobom, co prowadzi do powstania współużytkowania wieczystego. Do współużytkowania wieczystego należy przez analogię stosować zasady przyjęte dla współwłasności w częściach ułamkowych. Nie jest jednak możliwe, aby właściciel gruntu oddawał poszczególne części nieruchomości w użytkowanie wieczyste różnym użytkownikom wieczystym w różnym czasie na podstawie osobnych umów o oddaniu gruntu w wieczyste użytkowanie, z których każda dotyczyłaby tylko części nieruchomości. Wynika to z faktu, iż przedmiot tego prawa musi być tożsamy z przedmiotem własności objętym księgą wieczystą. Tego typu zamiar może zostać zrealizowany dopiero wtedy, gdy właściciel gruntu podzieli jedną nieruchomość na dwie lub więcej nieruchomości (por. komentarz do art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami - Ewa Bończyk - Kucharczyk Lex 2013). Z tych względów organ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącej, że w przypadku wycofania z operatu ewidencji gruntów i budynków zmiany [...] i przywrócenia oznaczenia działki nr [...] powstałaby współwłasność ułamkowa. Nadto wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Przez stan prawny nieruchomości należy rozumieć prawa i roszczenia wpisane w działach II-IV księgi wieczystej. Według obowiązujących przepisów prawami rzeczowymi są: własność i użytkowanie wieczyste. W związku z tym stan prawny działek nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] i nr [...] jest odmienny, ponieważ jest uregulowany w odrębnych księgach wieczystych z uwagi na przeniesienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób fizycznych (por. wyrok NSA z 13 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 165/09). W konsekwencji, wprowadzenie przez organ ewidencyjny żądanej zmiany spowodowałoby połączenie w działce nr [...] różnych nieruchomości objętych księgami wieczystymi: [...], [...], [...], [...], które są przedmiotem odmiennych praw wynikających z użytkowania wieczystego, określonego w odrębnych umowach sprzedaży co do konkretnie wydzielonych działek ewidencyjnych. Jest to sprzeczne z § 9 ust 1 rozporządzenia, gdyż w skład jednej działki ewidencyjnej, nie mogą wchodzić grunty uwidocznione w więcej niż jednej księdze wieczystej, mimo że są własnością lub współwłasnością tego samego podmiotu. Przyczyną odmowy wprowadzenia żądanej zmiany jest również fakt, iż z mającej stanowić podstawę aktualizacji operatu ewidencyjnego dokumentacji, tj. ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2010 r. stwierdzającej nieważność decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] 1999 r., znak: [...] nie wynika wprost, które dane ewidencyjne i w jaki sposób należy zmienić. O ile w przypadku zmiany przedmiotowej (tj. przywrócenia oznaczenia) ww. kwestia jest intuicyjna, o tyle w przypadku określenia podmiotów uprawnionych do użytkowania wieczystego rodziłoby to po stronie organu ewidencyjnego konieczność władczego rozstrzygnięcia co do ww. praw, co wykracza dalece poza techniczno-rejestracyjne kompetencje organu. Mając na uwadze Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podkreślił, że z uwagi na pochodny charakter informacji znajdujących się w ewidencji, wszelkie zmiany danych ewidencyjnych powinny mieć charakter bezsporny. Obowiązek zamieszczenia w ewidencji wyłącznie danych bezspornych wyklucza zatem samodzielne rozstrzyganie przez organ rejestrujący wszelkich kwestii związanych z prawem do nieruchomości. Tymczasem, żądana przez wnioskodawczynię zmiana ma charakter przedmiotowo - podmiotowy, gdyż z jej istoty wynika konieczność określenia podmiotów, którym w świetle aktualnych tytułów prawnych przysługują prawa do nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K. B., E. B. i W. B. zarzucili naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a oraz art. 24 ust. 2a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Skarżący podnieśli, że bezspornym jest, ze ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2010 r. została unieważniona decyzja podziałowa Burmistrza z dnia [...] 1999 r., która dzieliła działkę [...]. Podstawę prawną tej decyzji stanowił art. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zatem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydając zaskarżoną decyzję oraz organ pierwszej instancji wydając poprzedzającą ją decyzję przekroczyli zakres swoich uprawnień nie respektując wyroków Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego oraz ostatecznej decyzji SKO. Nadto skarżący wskazali, że podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z katastru nieruchomości. Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, oznaczenie nieruchomości jest zawarte w dziale I-O księgi wieczystej. Natomiast zgodnie z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, "elementy" oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Dodatkowo skarżący skrytykowali działania radcy prawnego Starostwa Powiatowego, a także zarzucili organowi pierwszej instancji naruszenie zasady szybkości działania organów administracji.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny W Krakowie zważył, co następuje :

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153,. poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 1o lipca 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2014 r. odmawiającej wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków polegających na ujawnieniu działki nr [...] o pow. 0,1993 ha położonej w C oraz wykreślenia figurujących w ewidencji gruntów i budynków działek nr [...] o pow. 0,0051 ha, [...] o pow. 0,0689 ha, [...] o pow. 0,0509 ha, [...] o pow. 0,0670 ha, [...] o pow. 0,0074 ha położonych w C,

Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm., zwana dalej ustawą) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454, zwanym dalej rozporządzeniem).

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ilekroć w ustawie jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) - rozumie się przez to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt.1), oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy lub podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, rodzaju użytków gruntowych i klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Dane podmiotowe służyć mają wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości i potwierdzają zaistniały stan ukształtowany na podstawie innych dokumentów. Nie mogą zatem samodzielnie tego stanu kształtować. Informacje powyższe zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów - art. 24 ust. 1 ustawy. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia. Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, zaś dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów lub jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 (§ 46 ust. 1).

Natomiast 9 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Jednorodność pod względem prawnym obszaru stanowiącego działkę ewidencyjną oznacza, że stanowi on przedmiot prawa własności tej samej osoby lub współwłasności tych samych osób (por. wyrok IV SA/Wa 896/06, LEX nr 255795). Pojedyncza działka ewidencyjna może stanowić odrębną nieruchomość jedynie w przypadku, gdy założona zostanie dla niej księga wieczysta. W innych przypadkach stanowi część nieruchomości, która może się składać z wielu działek ewidencyjnych posiadających numer geodezyjny, określoną powierzchnię czy oznaczenie klas i użytków gruntowych (art. 1, art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6. 07. 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, Dz.U. z 2001 r. nr 124, poz. 1361 ze zm.). W świetle powyższej regulacji stan, w którym w ewidencji gruntów wykazane są jako jedna działka ewidencyjna obszary niejednorodne pod względem prawnym, jako naruszający regułę wynikająca z przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia, winien być wyeliminowany w drodze aktualizacji operatu, czyli wprowadzenia zmiany polegającej na wyodrębnieniu obszarów jednorodnych pod względem prawnym, które stanowić będą samodzielne, odrębne działki ewidencyjne.

Wszczęcie postępowania mającego na celu wyeliminowania stanu niezgodnego z zapisami art. § 9 ust. 1 rozporządzenia może nastąpić - zgodnie z brzmieniem § 46 ust. 1 rozporządzenia na wniosek podmiotu zainteresowanego lub z urzędu. Skarżąca była zatem uprawniona do złożenia wniosku do wszczęcia postępowania.

Bezspornym jest, że na podstawie decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2010 r. stwierdzono nieważność decyzji Burmistrza Miasta C z dnia [...] 1999 r., znak: [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w C oznaczonej w ewidencji gruntów jako p.gr. [...], która podzieliła na nowe nieruchomości p.gr. [...], [...], [...], [...], [...]".

W oparciu o tą decyzję skarżąca domagała się od organu dokonania zmiany polegającej na "naniesieniu w zasobach geodezji i kartografii Starostwa Powiatowego zmian, jakie wynikają z powyższych decyzji.

Z kolei organ odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków polegających na ujawnieniu działki nr [...] o pow. 0,1993 ha położonej w C oraz wykreślenia figurujących w ewidencji gruntów i budynków działek nr [...], [...], [...], [...], [...] położonych w C, zasadnie wskazując, ze przywracając działkę [...] doszłoby do połączenia niejednorodnych prawnie obszarów objętych w jedną działką ewidencyjną, co byłoby sprzeczne z § 9 ust. 1 rozporządzenia.

Nie ulega wątpliwości, że na podstawie decyzji z [...] 1999 r. zatwierdzono projekt podziału działki nr [...]. Decyzja ta, wraz z projektem podziału stanowiła podstawę zmian w operacie ewidencyjnym, których dokonano 21 marca 2000 r. nr zmiany [...]. W wyniku ujawnienia podziału działki [...], będącej własnością Skarbu Państwa i w użytkowaniu wieczystym Gminy , powstały nowe działki [...], [...], [...], [...], [...]. Na tej podstawie zostały dokonane także wpisy w dziale I-O księgi wieczystej nr [...]. Część tych działek stała się przedmiotem dalszego obrotu prawnego, a w konsekwencji poszczególne działki zostały wydzielone do nowych ksiąg wieczystych, gdzie w dziale drugim wpisano nowych użytkowników wieczystych tych działek i właścicieli budynku, stanowiącego odrębną nieruchomość.

I tak, w dniu 28 listopada 2000 r. Gmina sprzedała prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] na rzecz E. i K. B. w udziale 1/3 części oraz S. B. w udziale 2/3 części wraz z własnością budynku- segmentu. Dla tej nieruchomości założono księgę wieczystą [...].

W dniu 23 kwietnia 2001 r. Gmina sprzedała prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] wraz z własnością budynku-segmentu, a w dniu 7 września 2001 r. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] wraz z własnością budynku-segmentu na rzecz M. C. Dla nieruchomości założono nowe księgi wieczyste, odpowiednio [...] i [...]. W dniu 5 września 2007 r. M. C. sprzedał m.in. udział w prawie użytkowania wieczystego działki nr [...] G. W. Dla wyodrębnionego lokalu nr [...] została założona księga wieczysta [...]. W dniu 3 października 2007 r. wyodrębniono lokal użytkowy nr [...], dla którego założono księgę wieczystą nr [...], w której dokonano wpisu na rzecz W. K. i E. K. po 1/2 części wraz z odpowiednim udziałem w użytkowaniu wieczystym działki nr [...]. W dniu 24 czerwca 2009 r. M. C. sprzedał prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] ([...]) wraz z własnością budynku - segmentu na rzecz A. W. i S. H. w udziałach po 1/4 części oraz Z. H. w udziale 1/2 części. W dniu 9 grudnia 2013 r. M. C. sprzedał cały swój udział w prawie użytkowania wieczystego działki nr [...] wraz z prawem własności segmentu - budynku A. K G. Jedynie działki nr [...] i nr [...] objęte księgą wieczystą [...] nadal stanowią własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Gminy C.

Zatem organy prawidłowo wskazały, że z uwagi na zmiany stanu prawnego nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...] przywrócenie oznaczenia sprzed podziału, tj. działki nr [...] wiązałoby się z koniecznością wykazania w ewidencji gruntów i budynków również zmian o charakterze podmiotowym, co byłoby niezgodne z § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów.

Na postawie powyżej wymienionych umów sprzedaży, w dziale drugim ksiąg wieczystych prowadzonych dla działek nr [...], [...], [...] wpisane są różne osoby fizyczne, które nabyły użytkowanie wieczyste lub odrębna własność lokalu na podstawie ważnych aktów notarialnych, przed wydaniem decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji podziałowej działki [...] z dnia [...] 1999 r.

Zarówno wpisy dotyczące użytkowania wieczystego, jak i wpisy dotyczące odrębnej własności lokalu są wpisami konstytutywnymi, tzn., że prawo użytkowania wieczystego nie powstaje bez wpisu do księgi wieczystej. Dotyczy to także odpowiednio przeniesienia tego prawa. Prawidłowo również organy wskazywały, że zgodnie z art. 235 k.c. budynki stanowiące własność użytkownika wieczystego, są w drodze wyjątku od zasady superficies solo cedit, odrębnymi nieruchomościami. Własność ta jest prawem związanym z użytkownikiem wieczystym, które ma charakter nadrzędny w stosunku do prawa własności budynków i urządzeń na gruncie. Zbycie prawa użytkowania wieczystego odnosi się także do budynków, sama zaś własność budynków nie może być przeniesiona na inną osobę bez przeniesienia użytkowania wieczystego. To z kolei oznacza, że nie można obecnie w księdze wieczystej [...] przywrócić działki [...] a w dziale drugim tej księgi wpisać jak współużytkowników wieczystych i właścicieli budynków stanowiących odrębna własność, gdyż brak do tego podstawy prawnej.

Ponadto podkreślić należy, że na działce nr [...] ustanowiono odrębną własność lokali na rzecz osób fizycznych, zatem obecnie nie da się połączyć w jednej księdze wieczystej nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste z nieruchomościami, dla których ustanowiono odrębną własność lokali, abstrahując od tego, że w dziale drugim tych ksiąg ujawnieni są różni współużytkownicy wieczyści i właściciele budynku stanowiącego odrębną nieruchomość lub właściciele odrębnej własności lokali. Nadto w wielu przypadkach doszło do zbycia tych nieruchomości na rzecz następnych osób i osoby te chronione są rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że z przepisów art. 20, 22, i 24 prawa geodezyjnego i kartograficznego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach budynkach i lokalach, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością.

Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków.

Przedmiotowe postepowanie z istoty swej, mającej źródło w zasadach ewidencji, która jest rejestrowaniem danych przedmiotowych i podmiotowych dotyczących wyodrębnionych działek gruntu, nie może dotyczyć zasięgu prawa własności, ani legalności samych tytułów prawnych do poszczególnych działek ewidencyjnych, czy nieruchomości, w skład których wchodzą działki ewidencyjne. Wynika to z przytoczonych na wstępie zasad, wynikających z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Skoro organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są powołane do rozstrzygania o prawidłowości istniejącego stanu prawnego, nie były - wbrew zarzutom skargi - powołane do kontrolowania zgodności zapisów w księgach wieczystych dotyczących prawa własności rozdzielonych działek z rzeczywistym stanem prawnym.

Regulacji stanów prawnych nieruchomości nie dokonuje się w postępowaniach prowadzonych przez organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków, ponieważ zapisy ewidencji mają charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego. Kwestie własnościowe mogą być przedmiotem rozpoznania w postepowaniu o uzgodnieniu treści księgi wieczystej.

Z powyższych powodów Sąd nie podzielił stanowiska Sądu Okręgowego, który w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 wrzenia 2014 r. sygn. akt [...], w postepowaniu o zniesienie współużytkowania wieczystego i współwłasności budynku, stwierdził, że "obowiązek rozstrzygnięcia w sprawie spoczywa na organie administracyjnym".

Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżona decyzja była dotknięta innymi uchybieniami, które uzasadniałyby jej uchylenie.

Wobec powyższego Sąd oddalił skargę stosownie do art. 151 p.p.s.a.