Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 849/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par 1, art. 75 par 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r., Nr 212, poz.1263, z późn. zm.), art. 2351 i 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r.- Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2014r., poz. 1502 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. 2013r., poz. 1367) oraz 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z z dnia [...]r., Nr[...] o braku podstaw do stwierdzenia u M B choroby zawodowej pod postacią kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia, wymienioną pod poz. 18.2 wykazu chorób zawodowych.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Decyzją z dnia [...]r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z stwierdził brak podstaw do rozpoznania u M B choroby zawodowej pod postacią kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia, wymienionej pod poz. 18.2 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że M B została poddana badaniom specjalistycznym w jednostce orzeczniczej pierwszego stopnia – tj. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. W wyniku przeprowadzonych badań wydano orzeczenie lekarskie nr[...] z dnia [...]r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią: kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia, wymienionej w pozycji 18.2 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie obrazu klinicznego, przebiegu pracy zawodowej oceny narażenia i przeprowadzonej diagnostyki nie stwierdzono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia. W toku postepowania ustalono, że M B od 1982 do 1995r. była zatrudniona kolejno na stanowisku; stażysty, referenta oraz specjalisty. Od 1995r., który podaje jako początek narażenia zawodowego była zatrudniona na stanowisku handlowiec. Zakres jej obowiązków obejmował prowadzenie spraw związanych z reklamacjami (tj. przeglądanie tkanin, wykładzin podłogowych), praca przy komputerze, organizacja rynku zbytu oraz windykacje i reklamacje (bezpośredni kontakt z tekstyliami). Jako przyczynę choroby zawodowej podano występowanie czynników fizycznych (tkaniny, narzędzia) oraz chemicznych (co których brak jest danych). Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia to miejscowa reakcja zapalna spowodowana ekspozycją na substancje chemiczne, bądź bodźce fizyczne. Powstaje wskutek bezpośredniego kontaktu z substancjami drażniącymi, zwykle nie przekraczając miejsca aplikacji substancji wywołującej podrażnienie. Obecnie za jeden z najważniejszych czynników ryzyka kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia uważa się pracę w środowisku mokrym (tzw. wet work) czyli ekspozycję na wodę, detergenty i inne płyny lub stosowanie nieprzepuszczalnych rękawic, stanowiące okluzyjne środowisko dla skóry rąk.

M B w trakcie wykonywania swoich obowiązków zawodowych nie była narażona na działanie czynników drażniących w sposób, który podaje się jako przyczynę powstania kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia. W trakcie diagnostyki przeprowadzonej w Poradni Chorób Zawodowych testy naskórkowe standard europejski nie wykazały nadreaktywności na żaden z alergenów, w tym formaldehyd stosowany przy produkcji włókien syntetycznych i barwników. W serii barwników i apretur tkanin wykryto słabą reakcje na błękit zawiesinowy. W badaniu histopatologicznym przeprowadzonym w 2007r. stwierdzono u M B dermatitis spongiotika (egzema). Poziom jednak IgE całkowitego oceniono na 217.3 IU/ml, co mogło świadczyć o reakcji immunologicznej.

W związku z powyższym po dokonaniu oceny przebiegu pracy zawodowej, oceny narażenia zawodowego, badań klinicznych i diagnostyki przeprowadzonej w Poradni Chorób Zawodowych nie stwierdzono z pewnością lub z wysokim prawdopodobieństwem, że zmiany chorobowe miały charakter czysto zawodowy, co jest niezbędnym warunkiem rozpoznania choroby zawodowej.

Strona nie zgodziła się z orzeczeniem WOMP w Ł nr[...] z dnia [...]r. i złożyła wniosek o przeprowadzenie ponownego badania w jednostce orzeczniczej II stopnia.

W dniu [...]r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia w S wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu podano, że aktualnie w badaniu dermatologicznym stwierdzono zmiany chorobowe dotyczące przedramion i podudzi, z przewagą po stronie prawej; są to ogniska rumieniowo-złuszczające, strupki, przebarwienia, zmiany swędzące, na przedramionach obejmują głównie powierzchnie zewnętrzne, na podudziach obustronnie. Wykazano podwyższony poziom całkowitego IgE w surowicy krwi. W przeprowadzonych w celu diagnostyki różnicowej alergologicznych testach skórnych metodą punktową z powszechnymi aeroalergenami uzyskano słabododatni wynik z roztoczem kurzu domowego D.pteronyssinus (+), pyłkami drzew (++); roztoczami spichrzowymi (++), płatkowe testy skórne - standardowe oraz z potencjalnymi alergenami zawodowymi (barwniki, tkaniny, akrylany, zestaw gumy, rękawica lateksowa) dały wynik ujemny. W oparciu o wywiad chorobowy, dostępną dokumentację medyczną, ocenę dermatologiczną, wykonaną różnicową diagnostykę alergologiczną, a zwłaszcza uwzględniając charakter i lokalizację zmian skórnych — nietypowe dla wyprysku kontaktowego z podrażnienia umiejscowienie zmian na przedramionach, podudziach, okresowo na skórze pleców oraz utrzymywanie się zmian chorobowych z okresami zaostrzeń pomimo zaprzestania pracy zawodowej (brak korelacji nasilenia zmian skórnych z ekspozycją na czynniki drażniące) — nie stwierdzono podstaw do rozpoznania kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia pochodzenia zawodowego.

W związku z tym, że M B nie zgodziła się z orzeczeniem jednostki orzeczniczej II stopnia Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z pismem z dnia 11 lutego 2014r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S o przeanalizowanie zastrzeżeń i zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie.

W piśmie z dnia 26 lutego 2014r. Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S utrzymał stanowisko w zakresie braku podstaw do rozpoznania kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia pochodzenia zawodowego.

W wyniku wyrażonego przez stronę sprzeciwu wobec orzeczeń wydanych przez jednostki orzecznicze I i II stopnia Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z pismem z dnia 15 maja 2014r. zwrócił się do Krajowego Konsultanta w Dziedzinie Medycyny Pracy przy Instytucie Medycyny Pracy im.[...] w Ł z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie uznania lub odrzucenia związku przyczynowego między czynnikami zawodowymi, a zaistniałym schorzeniem w oparciu o analizę dokumentacji.

W piśmie z dnia 28 listopada 2014r. Kliniki Chorób Zawodowych i Toksykologii, przy Instytucie Medycyny Pracy im. [...] w Ł wskazano, że po przeanalizowaniu dostępnej dokumentacji medycznej, w tym dokumentacji poradni dermatologicznych, pod opieką których pozostawała M B oraz dokumentacji przebiegu procesu orzeczniczego w sprawie choroby zawodowej skóry nie znaleziono uzasadnienia do odrzucenia orzeczeń jednostki orzeczniczej I i II. Stopnia. Wyjaśniono, że M B była hospitalizowana w Klinice Chorób Zawodowych i Toksykologii IMP w Ł w dniach [...]r. Podczas hospitalizacji przeprowadzono testy płatkowe, obejmujące najczęstsze alergeny kontaktowe (poszerzona Europejska Seria Podstawowa) oraz potencjalne alergeny środowiska pracy (Seria Barwniki i Apretury Tkanin, stosowana również w chińskich ośrodkach alergologicznych do diagnostyki nadwrażliwości na związki uczulające tkanin). Testy te wypadły ujemnie. Również punktowe testy skórne z powszechnymi aeroalergenami wypadły ujemnie. Podczas badania dermatologicznego stwierdzono zmiany chorobowe skóry gładkiej, zlokalizowane w obrębie przedramion, ramion i podudzi. W obrębie przedramion i ramion odnotowano suchość, szorstkość i pogrubienie skóry oraz obecność nadżerek, przebarwień i blizenek o większym nasileniu w obrębie kończyny górnej prawej. Po stronie wyprostnej podudzi obecne były przeczosy skóry. Ponadto na tułowiu stwierdzono występowanie naczyniaków rubinowych, a na twarzy pojedyncze teleangiektazje.

W podsumowaniu wyjaśniono, że "dane z wywiadu i dokumentacji medycznej dotyczące choroby skóry, to jest utrzymywanie się i zaostrzenia zmian wypryskowych pomimo zakończenia zawodowej ekspozycji na tkaniny wiele lat temu, lokalizacja zmian skórnych również w obrębie podudzi, czyli poza miejscem kontaktu z potencjalnymi czynnikami drażniącymi w miejscu pracy, przemawiają za pozazawodową etiologią choroby skóry i nie upoważniają do rozpoznania kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia pochodzenia zawodowego. Ponadto zaznaczono, że ujemne wyniki testów piątkowych, w tym z potencjalnymi alergenami środowiska pracy, nie dają również podstaw do rozpoznania alergicznego kontaktowego zapalenia skóry o etiologii zawodowej.

Decyzją z dnia [...]r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z stwierdził brak podstaw do rozpoznania u M B choroby zawodowej pod postacią kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia, wymienionej pod poz. 18.2 wykazu chorób zawodowych.

Od powyższej decyzji strona wniosła w odwołanie, w którym zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na całkowitym pominięciu przez jednostki orzecznicze I i II stopnia faktycznego narażenia zawodowego na barwniki i środki chemiczne pochodzenia chińskiego w ramach czynności zawodowych oraz wykonaniu jedynie podstawowych badań i testów, z pomięciem właściwych, co miało istotny wpływ na treść skarżonej decyzji, wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie choroby zawodowej pod postacią kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia. W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że zarówno jednostka orzecznicza I jak i II stopnia nie wykonały testów, które dotyczyłyby barwników i środków chemicznych na kontakt z którymi narażona była skarżąca. Wszystkie wykonane badania stanowiły jedynie podstawowe i popularne testy: Europejską Serię Podstawową, standardowe alergeny barwników tekstylnych i środków apretury tkanin. Zdaniem skarżącej okoliczność, że towary pochodzące z Chin zawierają odmienne od europejskich barwniki oraz środki chemiczne, traktować należy jako notoryjność faktyczną. Wobec powyższego zastosowanie Europejskiej Serii Podstawowej należy traktować niemalże na równi z diagnozowaniem malarii, przy zastosowaniu wiedzy z zakresu diagnostyki np. grypy. Całkowicie nielogicznym i sprzecznym z zasadami podstawowego rozumowania jest więc wniosek jednostek orzeczniczych o nie stwierdzeniu choroby zawodowej, skoro nie zapoznano się w ogóle z rzeczywistą etiologią obecnego stanu zdrowia skarżącej.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zgodnie art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego inspektora sanitarnego konieczne jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej wydane przez upoważnioną zgodnie z § 5 w/w rozporządzenia jednostkę orzeczniczą.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu wynika, że M B w latach 1982-2012 była zatrudniona w różnych zakładach pracy na różnych stanowiskach. Miejscem pracy, w którym wystąpiły zmiany skórne będące powodem zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej jest spółka "[...]" w S, w której M B w latach 1995- 2012 była zatrudniona na stanowisku handlowca. Z opisu wykonywanych czynności, który zawiera karta oceny narażenia zawodowego sporządzona przez PPIS wynika, że charakter prac wykonywanych przez M B był zróżnicowany (tj. organizacja rynku zbytu, wyjazdy w teren, spotkania z klientami, windykacje należności, przeglądanie reklamowanych tkanin dekoracyjnych i wykładzin podłogowych, prace administracyjno-biurowe). Z orzeczenia lekarskiego z dnia 11 lipca 2013r. wynika, że M B ostatni raz w pracy była pod koniec 2010r. W okresie zatrudnienia objęta była profilaktycznymi badaniami lekarskimi, w wyniku których nie orzekano przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy zawodowej. W 2011r. Ośrodek Diagnostyki i Leczenia Astmy i Alergii Centralnego Szpitala Klinicznego w Ł skierował M B na badania w celu wydania opinii, czy istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej skóry wywołanej kontaktem z wyrobami importowanymi z Chin. Badania specjalistyczne wykonano w uprawnionej do orzekania o chorobach zawodowych jednostkach orzeczniczych I i II stopnia tj. Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł i Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.

W wyniku postępowania diagnostyczno-orzeczniczego wydano orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia (poz. 18.2 wykazu chorób zawodowych).

PWIS w Ł podkreślił, że choroby skóry wykazują duże zróżnicowanie ze względu na ich rodzaj, lokalizację, stopień zaawansowania, rokowanie i czynniki przyczynowe. Kontaktowe zapalenie skóry jest jedną z najczęstszych dermatoz. Określenie to obejmuje alergiczne kontaktowe zapalenie skóry (ACD) oraz kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia (ICD). Rozpoznanie przewlekłego kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia jest diagnozą z wykluczenia i wymaga wykonania testów naskórkowych w celu różnicowania z wypryskiem alergicznym. Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia (ICD) jest miejscową reakcją zapalną skóry o podłożu nieimmunologicznym, będącą następstwem jednorazowej (postać ostra) lub wielokrotnej (postać przewlekła) aplikacji czynnika drażniącego. Reakcja skórna na takie czynniki może mieć charakter środowiskowy lub zawodowy. Ostre kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia (niekiedy odpowiadające oparzeniu chemicznemu II stopnia) - powstaje w następstwie działania silnych czynników drażniących. Klinicznie charakteryzuje się występowaniem rumienia, obrzęku, pęcherzy, pęcherzyków oraz sączenia treścią zapalną. Przewlekłe kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, które jest najczęstszą postacią ICD związane jest z przewlekłym powtarzalnym oddziaływaniem słabych czynników drażniących (np. woda, detergenty, kosmetyki). W obrazie klinicznym obserwuje się rumień, złuszczanie. pęknięcia naskórka, nadżerki, suchość, szorstkość, wzmożone pobruzdowanie i poletkowanie skóry, nadmierne rogowacenie. W tej postaci zmiany chorobowe lokalizują się zwykle w obrębie skóry rąk ze względu na największe prawdopodobieństwo kontaktu z czynnikami drażniącymi.

Zmiany chorobowe skóry po ekspozycji na środki drażniące występują szybko, nie przekraczają miejsca działania substancji drażniącej, a po odsunięciu od źródeł narażenia następuje całkowite ustąpienie zmian skórnych. Uważa się, że czas regeneracji bariery naskórkowej wynosi około 4 tygodni. Stwierdzenie zawodowej etiologii kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia (ICD) w świetle literatury przedmiotu (por. Profilaktyka chorób zawodowych skóry, pod red. Beaty Kręcisz, wydawca IMP w Ł) wymaga spełnienia następujących warunków:

-kliniczne rozpoznanie kontaktowego zapalenia skóry

-wykluczenie alergii kontaktowej jako przyczyny zmian skórnych

-potwierdzenie zawodowego narażenia na czynniki drażniące

-stwierdzenie związku przyczynowego między zmianami skórnymi a narażeniem na czynniki drażniące w miejscu pracy, to jest wystąpienia klinicznych objawów ostrego lub przewlekłego ICD podczas wykonywania pracy w styczności z czynnikami drażniącymi, lokalizacja odpowiadająca narażeniu, korelacja nasilenia zmian skórnych z ekspozycją na czynniki drażniące

- dodatnie próby ekspozycji i eliminacji— całkowita lub częściowa remisja zmian skórnych w okresach przerw w pracy oraz zaostrzenie po podjęciu zatrudnienia.

Z ustaleń jednostek orzeczniczych, które orzekały i opiniowały w niniejszym postępowaniu wynika, że w przypadku M B stwierdzone zmiany skórne nie są przyczynowo związane z wykonywaną pracą zawodową. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia:

-niecharakterystyczna dla kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia lokalizacja zmian, w tym przypadku w obrębie podudzi i okresowo na skórze pleców

-utrzymywanie się zmian chorobowych z okresami zaostrzeń pomimo zakończenia pracy zawodowej wiele lat temu oraz

-ujemne wyniki testów płatkowych w tym z potencjalnymi alergenami środowiska pracy dodatkowo pozwoliły wyeliminować podejrzenie alergicznego kontaktowego zapalenia skóry o etiologii zawodowej wymienionego, jako odrębna jednostka chorobowa w pozycji 18.1 wykazu chorób zawodowych.

W świetle przedstawionych okoliczności zdaniem organu odwoławczego nie zostały spełnione przesłanki niezbędne do stwierdzenia choroby zawodowej, albowiem obowiązujące w przepisach uwarunkowania wymagają dla jej stwierdzenia wystąpienia łącznie 3 niezbędnych elementów, tj.:

- choroba stwierdzona u badanego musi być ujęta w wykazie chorób zawodowych

-w środowisku pracy muszą występować czynniki szkodliwe dla zdrowia

- musi istnieć, co najmniej wysokie prawdopodobieństwo, że choroba ta została spowodowana tymi czynnikami szkodliwymi

Brak któregokolwiek z powyższych kryteriów nie pozwala uznać, że stwierdzone schorzenie jest chorobą zawodową. Organ wydający decyzję związany jest treścią orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia pracownika i określa, czy rozpoznane schorzenie odpowiada wymienionemu w wykazie chorób zawodowych, a także ocenia, czy warunki pracy miały wpływ na powstanie tego schorzenia. Takie orzeczenie lekarskie stanowi podstawowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy, a przede wszystkim treść opinii lekarskich, które stanowią podstawowy dowód w sprawie, wskazują że zmiany skórne rozpoznane u M B mają charakter pozazawodowy.

Zawarty w odwołaniu M B wniosek o przeprowadzenie badań, które dotyczyłyby narażenia zawodowego na barwniki i środki chemiczne pochodzenia chińskiego zdaniem organu nie znajduje uzasadnienia, albowiem z treści pisma IMP w Ł z dnia 28 listopada 2014r. jednoznacznie wynika, że podczas hospitalizacji przeprowadzono testy płatkowe, obejmujące potencjalne alergeny środowiska pracy (Seria Barwniki i Apretury Tkanin, stosowana również w chińskich ośrodkach alergologicznych do diagnostyki nadwrażliwości na związki uczulające tkanin). Testy te wypadły ujemnie.

Ponadto przesłanką wykluczającą związek występujących u M B zmian skórnych z narażeniem zawodowym jest występowanie zmian w miejscach, w których nie powinny występować (podudzia i okresowo skóra pleców), gdyż lokalizacją zmian odpowiadającą narażeniu jest skóra rąk, ze względu na bezpośredni kontakt z czynnikami drażniącymi oraz fakt, że zmiany skórne utrzymują się nadal, pomimo zakończenia pracy zawodowej wiele lat temu.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzuciła naruszenie;

- art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzesz brak dokładnego wyjaśnienia przez organ II instancji stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a w konsekwencji pominięcie kluczowej kwestii, że skarżąca do dnia dzisiejszego nie została w ogóle zdiagnozowana w zakresie rzeczywistego narażenia na czynniki drażniące w postaci chińskich barwników i środków chemicznych;

-art. 235 1 Kodeksu pracy poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie pozazawodowego charakteru zmian skórnych, w sytuacji gdy skarżąca poddana została jedynie podstawowym badaniom i testom z pominięciem diagnozy w zakresie narażenia na czynniki drażniące, tj. chińskie barwniki i środki chemiczne;

- art. 138 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu skargi strona podtrzymując argumentację przedstawioną w odwołaniu wskazała, że przeprowadzone badania i testy dotyczące potencjalnych alergenów środowiska pracy stanowią jedynie standardowy zestaw testów. Organ II Stopnia nie zbadał w ogóle prawdziwości zarzutów M B i nie zrobił nic aby wyjaśnić stan faktyczny sprawy.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie 12 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej popierał skargę oraz złożył do akt sprawy kserokopię wyników badań skarżącej przeprowadzonych w listopadzie 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy).

Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.

W rozpatrywanej sprawie, podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy Kodeks pracy i przepisy rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367 ). Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy ( Dz. U. z 1998 r, Nr 21, poz. 94 ze zm.) dodanym ustawą z dnia 22 maja 2009 r.( Dz. U. Nr 99, poz. 825), która weszła w życie 3 lipca 2009 r., za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 105, poz. 869), decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Przy czym, jak wynika z § 5 ust. 1-3 rozporządzenia, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w ustawie o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych I lub II stopnia, wskazanych w tym przepisie.

Rozporządzenie reguluje także sposób przeprowadzania oceny narażenia zawodowego.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może być wydana, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: schorzenie zostanie rozpoznane jako choroba zawodowa przez lekarza zatrudnionego we właściwej jednostce orzeczniczej, w środowisku pracy występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia i bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić istnienie związku przyczynowego między stwierdzonym schorzeniem a warunkami pracy.

Ustalenia stanu faktycznego - w podanym wyżej , istotnym dla sprawy zakresie - poczynione muszą być zgodnie z przepisami prawa procesowego. Po myśli art. 7 k.p.a., który wyraża między innymi zasadę prawdy obiektywnej, organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Stosownie do art. 80 k.p.a., organ ocenia, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przy czym, według art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności, dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest odmowa stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej w pozycji 18 pkt 2 Wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem rozporządzenia, pod postacią: kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia. Zgłoszenie podejrzenia wystąpienia u skarżącej takiej choroby zawodowej dokonane zostało 30.09. 2011 r., w wyniku którego 9 listopada 2011 r. nastąpiło wszczęcie postępowania w sprawie . W dniu 28 września 2012 r. zgłoszenie podejrzenia wystąpienia u skarżącej tej samej choroby powtórzone zostało przez lekarza WOMP w Ł .

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności stwierdzić należy, że w ocenie Sądu rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło po wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego i dokonaniu jego wnikliwej oceny. Podstawą faktyczną wydanego orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania u M B wskazanej wyżej choroby zawodowej były orzeczenia lekarskie wydane po zbadaniu skarżącej w jednostce orzeczniczej I stopnia , a następnie po przeprowadzeniu ponownego badania, w jednostce orzeczniczej II stopnia . Lekarze wydający te orzeczenia dysponowali oceną narażenia zawodowego i dokumentacją lekarską i informacjami o przebiegu pracy zawodowej oraz przeprowadzali badania skarżącej. Orzeczenia te są spójne, logiczne i wyjaśniają dlaczego zmiany chorobowe występujące u skarżącej nie mogą być uznane z pewnością lub wysokim prawdopodobieństwem za zmiany o charakterze kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia wywołanego kontaktem z tkaninami czy wykładzinami w miejscu pracy. W orzeczeniach wskazuje się na brak korelacji nasilenia zmian skórnych występujących u skarżącej z ekspozycją na czynniki drażniące., gdyż pomimo zaprzestania wykonywania pracy zawodowej od 1.02. 2009 r. zmiany chorobowe występowały nadal ( 2013 r). z okresami zaostrzeń. Nietypowe dla wyprysku kontaktowego jest także umiejscowienie zmian skórnych, na przedramionach, podudziach, okresowo na skórze pleców.

W związku z kolejnymi zastrzeżeniami podnoszonymi przez skarżącą wobec przeprowadzonego procesu diagnostycznego, organ inspekcji sanitarnej zwrócił się o udzielenie pomocy w zajęciu stanowiska w sprawie wydanych orzeczeń do Instytutu Medycyny Pracy[...] - Krajowego Konsultanta w Dziedzinie Medycyny Pracy, który nie znalazł podstaw do odrzucenia orzeczeń WOMP w Ł i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.

Podkreślić należy, że organy inspekcji sanitarnej nie posiadają uprawnień do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej i są związane orzeczeniami lekarskimi, które posiadają walor opinii biegłego. Organ powinien zatem jedynie ocenić wydane orzeczenia jako dowód w postępowaniu, zgodnie z regułami określonymi w k.p.a.. Jeżeli wydana opinia lekarska jest należycie uzasadniona organ prowadzący postępowanie jest nią związany w tym znaczeniu, że nie może rozpoznać choroby zawodowej, gdy choroby zawodowej nie stwierdza lekarz właściwej jednostki orzeczniczej. Orzeczenie lekarskie jest jedynym wiarygodnym środkiem dowodowym służącym stwierdzeniu choroby zawodowej , jeżeli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Stanowisko takie wielokrotnie wyrażał Naczelny Sąd Administracyjny.

Podnoszona przez skarżąca okoliczność, że do dnia dzisiejszego nie została ona zdiagnozowana w zakresie rzeczywistego narażenia jej na czynniki drażniące w postaci chińskich barwników i środków chemicznych , co stanowi naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 i 80 k.p.a .nie może być uznana za uzasadnioną. Skarżąca została bowiem poddana w każdej z jednostek dostępnym testom, które obejmowały najczęstsze alergeny kontaktowe oraz potencjalne alergeny środowiska pracy stosowane także w chińskich ośrodkach alergologicznych. Jak podkreślano w piśmie IMP w Ł z 28 listopada 2014 r. za pozazawodową etiologią choroby skóry przemawia przebieg choroby tj. utrzymywanie się zmian i zaostrzenia zmian po zakończeniu zawodowej ekspozycji na tkaniny i umiejscowienie zmian. Jednostka orzecznicza jednoznacznie też stwierdziła, że ujemne wyniki testów płatkowych, w tym z potencjalnymi alergenami środowiska pracy nie dają też podstaw do rozpoznania alergicznego kontaktowego zapalenia skóry o etiologii zawodowej.. Nie ma zatem podstaw, w świetle zebranego w sprawie materiału, do zakwestionowania ustaleń organu, że brak podstaw do uznania, że stwierdzone zmiany skórne są przyczynowo związane z wykonywana praca zawodową. Przemawia za tym niecharakterystyczna dla kontaktowego zapalenia skóry lokalizacja zmian skórnych, utrzymywanie się zmian i występowanie zaostrzeń choroby po zaprzestaniu zatrudnienia a także ujemne wyniki testów płatkowych.

Skoro stwierdzone zmiany skórne nie mają cech kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia, co wynika z orzeczeń uprawnionych jednostek , nie ma podstaw do zakwestionowania ustaleń organu w tym zakresie.

Należy zauważyć, że istotnie w orzeczeniach uprawnionych jednostek nie znalazło się rozpoznanie choroby ,na którą cierpi skarżąca i ustalenie jej przyczyn. W tym zakresie należy jednak stwierdzić, że do zadań lekarskich jednostek orzeczniczych nie należy prowadzenie dalszych badań mających ustalenie przyczyn choroby. Wydanie orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej ma miejsce między innymi wówczas, gdy lekarskie jednostki orzecznicze stwierdzą, że występujące schorzenie nie mieści się w wykazie chorób zawartym w załączniku do rozporządzenia, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. ( patrz wyrok NSA z 8.11.2011 r. II OSK 1898/11.) Podkreślić raz jeszcze należy , że organ administracji nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej prowadzącej do odmiennego rozpoznania . Organ ocenia orzeczenia jako dowód w postępowaniu i, w ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie ocena ta była wnikliwa i wyczerpująca.

Wymaganą okolicznością dla stwierdzenia choroby zawodowej jest, przy uwzględnieniu oceny warunków pracy, bezsporne lub z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzenie, że choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. W rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono u skarżącej choroby z pkt 18 .2 wykazu, co uzasadniało wydanie orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Z powyższych względów sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

k.p.