Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 825/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 2, 23, art. 4, art. 5 ust. 4
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2011 r. M. J. zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci: O. J. i A. J.

Decyzją z 10 maja 2011 r. Nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działając z upoważnienia Wójta Gminy, przyznał wnioskodawczyni zasiłek rodzinny na rzecz A. i O. J., na okres od 1.06.2011 r. do 31.10.2011 r., dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego (na O.), na okres od 1.06.2011r. do 31.10.2011 r., dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego (na A.), na okres od 1.06.2011 r. do 31.08.2011 r., jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2011/2012 (na A.) oraz jednocześnie odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka (O.).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że wnioskodawczyni został udzielony urlop wychowawczy na okres od 1.05.2011 r. do 30.04.2013 r. i w związku z przejściem na urlop wychowawczy nastąpiła utrata dochodu w maju 2011 r., a zatem prawo do świadczeń rodzinnych przysługuje od następnego miesiąca po utracie dochodu, czyli od czerwca 2011 r.

Na skutek odwołania wniesionego przez wnioskodawczynię decyzja organu I instancji została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ zobowiązany został do oceny zgodności swej decyzji z prawem z uwagi na art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i z uwzględnieniem spełnienia przez wnioskodawczynię pozostałych przesłanek określonych w tej ustawie.

Ponownie rozpoznając sprawę decyzją z 30 czerwca 2011 r. Nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. odmówił przyznania od dnia 1.04.2011 r. do 31.05.2011 r. świadczeń w postaci zasiłku rodzinnego na A. i O. J. oraz dodatków do tego zasiłku: z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, dodatku z tytułu urodzenia dziecka oraz jednocześnie przyznał wymienione zasiłki rodzinne i dodatki do tego zasiłku od dnia 1.06.2011 r. do dnia 31.10.2011 r. (tj. dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego i dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego). W uzasadnieniu wskazano, że przy ustalaniu dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych uwzględniono utratę dochodu w związku z przejściem na urlop wychowawczy w maju roku 2011. W tych okolicznościach organ I instancji uznał dochód za rok 2009 za dochód utracony i ustalił dochód na osobę w rodzinie w wysokości 528,63 zł, mając przy tym na względzie, że w przypadku utraty dochodu prawo do świadczeń ustala się od pierwszego pełnego miesiąca po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. J. wskazała, iż nie zgadza się z nią, gdyż ponownie odmówiono jej świadczeń za maj 2011 r. nie podając żadnych nowych argumentów. Stwierdziła, że nie składała wniosku o przyznanie jej świadczeń za kwiecień 2011 r., gdyż uważa, że należą się jej od dnia 1 maja 2011 r, a więc z chwilą, kiedy nastąpiła utrata dochodu w związku z zakończeniem jej pracy i przejściem na urlop wychowawczy. Nie zgadza się też z odmową przyznania dodatku z tytułu urodzenia dziecka O.

Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 sierpnia 2011 r. Nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie zachodzi tożsamość sprawy, która została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Kolegium wskazało, że w dniu 1.09.2010 r. M. J. złożyła wniosek o zasiłek rodzinny z dodatkami na okres zasiłkowy 2010/2011. W związku z przekroczeniem kryterium dochodowego na osobę w rodzinie decyzją Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 1.10.2010 r. Nr [...] odmówiono skarżącej przyznania świadczeń w formie zasiłku rodzinnego na syna A. i O. J., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że dla okresu zasiłkowego od dnia 1 listopada 2010 r. do dnia 31 października 2011 r. bierze się pod uwagę dochody uzyskane w 2009 r., które w przypadku wnioskodawczyni wynosiły 827,71 zł.

Kolegium uznało wobec tego za bezsporne, że na wniosek skarżącej złożony w dniu 1.09.2010 r. wydana została przez organ I instancji decyzja z dnia 1.10.2010 r. odmawiająca przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku. Decyzja ta dotyczyła odmowy wnioskowanych świadczeń na okres zasiłkowy 2010/2011 i stała się ostateczna i prawomocna, gdyż skarżąca się od niej nie odwołała. Ustalono dalej, że w dniu 26.04.2011 r. skarżąca złożyła ponownie wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na okres zasiłkowy 2010/2011, na który organ I instancji wydał dwie decyzje tj. z dnia 10.05.2011 r. i 30.06.2011 r. Tym razem do wniosku dołączyła zaświadczenie z Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w S., że został jej udzielony urlop wychowawczy w okresie od 1.05.2011 r. do 30.04.2013 r. To spowodowało, że z chwilą przejścia na urlop wychowawczy organ I instancji potraktował tę okoliczność jako utratę dochodu i po jego odjęciu jako dochodu utraconego, dochód na osobę w rodzinie wyniósł 525,65 zł. Organ I instancji rozstrzygając w sprawie przyjął stanowisko, że gdy członek rodziny utraci dochód należy zastosować § 17 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne i od dochodu rodziny odjąć przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu. Utrata dochodu nastąpiła w maju 2011 r., a więc prawo do świadczeń wg organu I instancji przysługuje od następnego miesiąca po utracie dochodu, czyli od czerwca 2011 r. jednakże decyzją z 30.06.2011 r. organ I instancji odmówił przyznania od dnia 1.04.2011 r. do 31.05.2011 r. świadczeń w postaci zasiłku rodzinnego na A. i O. J. oraz dodatków do tego zasiłku. Decyzja ta dotyczyła odmowy przyznania świadczeń i jednocześnie ich przyznania na okres zasiłkowy 2010/2011.

Kolegium podkreśliło, że obie wskazane powyżej decyzje dotyczą takich samych świadczeń rodzinnych oraz tego samego okresu zasiłkowego 2010/2011 (od dnia 1 listopada 2010 r. do dnia 31 października 2011 r.). W tej sytuacji, ponieważ sprawa dotycząca przyznania świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2010/2011 została już uprzednio załatwiona inną ostateczną decyzją administracyjną, dotyczącą tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym, zaistniała okoliczność wymieniona w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., co w trybie instancyjnym uzasadniało uznanie wydanej decyzji z dnia 30 czerwca 2011 r. za bezprzedmiotową.

Jednocześnie Kolegium za błędne uznało odjęcie przez organ I instancji kwoty miesięcznego dochodu utraconego przez wnioskodawczynię już po zakończeniu roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych. Według Kolegium regulacje dotyczące dochodu utraconego należy rozpatrywać jedynie w kontekście definicji dochodu rodziny, podanej w art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Żaden przepis ustawy nie ustala innej definicji dochodu rodziny, co oznacza, że regulacje dotyczącego dochodu utraconego czy też uzyskanego rozpatrywać można tylko w odniesieniu do roku poprzedzającego okres zasiłkowy (w rozpatrywanej sprawie 2009 r.) i w tym zakresie przytoczone zostało orzecznictwo sądów administracyjnych.

Skargę na wskazaną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji, w części odmawiającej skarżącej prawa do świadczeń rodzinnych za okres od dnia 1 maja 2011 r. do dnia 31 maja 2011 r., złożyła M. J. wnosząc o ich uchylenie. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 2 i 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez ich niewłaściwe zastosowanie, jak również przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że dochód rodziny stanowiący podstawę do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego jest wartością niezmienną, co przeczy celom ustawy i wartościom konstytucyjnym. Nadto zarzuciła obrazę art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Socjalnej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne poprzez ich błędną wykładnię, art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. Nadto zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych w postaci art. 139 K.p.a. poprzez orzekanie na niekorzyść strony odwołującej się i art. 6 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że motywy decyzji organu odwoławczego są nietrafne. Organ stanął bowiem na stanowisku, że nie można uwzględniać utraty dochodu w związku z przejściem na urlop wychowawczy w 2011 r. do ustaleń w zakresie dochodu niezbędnych do oceny zasadności przyznania świadczeń rodzinnych na okres 2010/1011, gdzie za podstawę oceny sytuacji dochodowej wnioskującej brano rok 2009. Skarżąca natomiast uważa, że od chwili przejścia na urlop wychowawczy potrzebuje wsparcia w postaci świadczeń rodzinnych, a nie dopiero po dwóch latach. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu odwoławczego, który odmówił stosowania, jako niezgodnych z ustawą przepisów § 17 i 18 rozporządzenia. Skarżąca przywołała orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1568/09, w którym Sąd stanął na stanowisku, że § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne należy interpretować prokonstytucyjnie przy zastosowaniu wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej. Skarżąca w zakresie odmowy przyznania świadczeń za okres od dnia 1 czerwca 2011 r. do dnia 31 października 2011 r. nie podziela argumentacji organu. Natomiast w zakresie odmowy świadczenia za okres miesiąca maja 2011 r. skarżąca podzieliła stanowisko organu odwoławczego, który nie zgodził się z motywami odmowy przyznania świadczenia w tym okresie w sytuacji, gdy wniosek złożony był w kwietniu 2010 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie podzielając zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Wbrew zarzutom skargi organ administracji rozstrzygając sprawę dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i procedował w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego, prawidłowo stosując przepisy prawa materialnego.

W niniejszym postępowaniu kontroli pod względem legalności poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 sierpnia 2011 r., Nr [...], mocą której uchylono decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia 30 czerwca 2011 r. i umorzono postępowanie organu pierwszej instancji. Uchylone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji polegało na odmowie przyznania wnioskodawczyni zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami od dnia 1 kwietnia 2011 r. do dnia 31 maja 2011 r., a przyznaniu tych świadczeń na okres od dnia 1 czerwca 2011 r. do dnia 31 października 2011 r.

Podstawą prawną kwestionowanej decyzji organu odwoławczego był przepis art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., w myśl którego organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Orzekając organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji stwierdzając, że organ pierwszej instancji rozstrzygając wniosek skarżącej z dnia 26 kwietnia 2011 r. rozstrzygnął powtórnie sprawę już uprzednio załatwioną decyzją ostateczną. Ustalono bowiem, że decyzją z dnia 1 października 2010 r., Nr [...] organ pierwszej instancji rozpoznając wniosek skarżącej z dnia 1 września 2010 r. o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na okres zasiłkowy 2010/2011 odmówił jej przyznania tych świadczeń. Decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji, jak również nie została wzruszona w trybach nadzwyczajnych. Następnie wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2011 r. skarżąca zwróciła się do organu o przyznanie tych samych świadczeń rodzinnych na ten sam okres zasiłkowy 2010/2011, wskazując, że w związku z przejściem na urlop wychowawczy w maju 2011 r. nastąpiła utrata dochodu, którą należy uwzględnić ustalając kryterium dochodowe. Organ pierwszej instancji rozpoznając sprawę ze wskazanego wniosku skarżącej wydał decyzję wadliwą skutkującą koniecznością jej uchylenia i umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w obliczu istnienia wcześniejszej decyzji zapadłej w tożsamej sprawie.

W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego sformułowane w zaskarżonej decyzji w zakresie tożsamości spraw zasługuje na aprobatę. Rozważając prawidłowość zaskarżonej decyzji trzeba zauważyć, że stwierdzenie przez organ w toku postępowania odwoławczego zaistnienie przesłanki nieważności decyzji wydanej przez organ administracji publicznej pierwszej instancji, według ugruntowanego poglądu orzecznictwa sądów administracyjnych i piśmiennictwie, wyłącza możliwość stosowania sankcji nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym. Zatem w przypadku, gdy organ odwoławczy ustali w toku postępowania instancyjnego, że zaskarżona decyzja pierwszej instancji dotknięta jest wadą nieważności z powodu res iudicata, może jedynie uchylić tę decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, na podstawie art. 105 K.p.a. W postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest bowiem ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa tożsama została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany (art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.). W orzecznictwie i literaturze przedmiotu zgodny jest pogląd co do tego, że tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego stanu prawnego, w niezmienionym stanie faktycznym sprawy, oraz tego samego przedmiotu, rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 1998 r., sygn. akt IV SA 1061, Baza orzeczeń LEX nr 45166). Tym samym, dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2247/98, Baza orzeczeń LEX nr 44391). Zauważa się przy tym w judykaturze i nauce prawa, że stan faktyczny sprawy, w odniesieniu do tożsamości sprawy, powinien być brany pod uwagę tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych Elementy prawnie obojętne, niewpływające w niczym na załatwienie sprawy, powinny być pominięte w ocenie tożsamości sprawy (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2011, s. 632; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 1981 r., sygn. akt II SA 1192/93, ONSA z 1985 r., nr 2, poz. 83).

W niniejszej sprawie zarówno wniosek z dnia 1 września 2010 r., jak i z dnia 26 kwietnia 2011 r. złożyła skarżąca M. J. Istnieje zatem tożsamość podmiotowa pomiędzy przedmiotowymi sprawami. Wskazanymi wnioskami skarżąca zainicjowała postępowania administracyjne dotyczące tych samych świadczeń rodzinnych na ten sam okres zasiłkowy trwający od dnia 1 listopada 2010 r. do dnia 31 października 2011 r. W odniesieniu natomiast do oceny okoliczności faktycznych stanowiących tło obu postępowań, dla zweryfikowania tożsamości spraw analizie należało poddać okoliczności, które mają charakter prawotwórczy, czyli takich których istnienie ma wpływ na przyznanie bądź odmowę przyznania określonych uprawnień lub obciążenie określonymi obowiązkami. Są to zatem takie okoliczności, które budują hipotezy norm prawnych stanowiących podstawę przyznawania uprawnień.

W przedmiotowej sprawie ocenie pod względem prawotwórczości podlega okoliczność przejścia skarżącej na urlop wychowawczy. Definicję uzyskania i utraty dochodu zawiera art. 3 pkt 23 i 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992, ze zm.), enumeratywnie wyliczających te rodzaje źródeł dochodu, których utrata bądź uzyskanie powodują skutki dla wnioskujących o świadczenia rodzinne i dla świadczeniobiorców. Według art. 3 pkt 23 powołanej ustawy uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego traktowane jest jako okoliczność powodująca utratę dochodu uprawniającego do uzyskania świadczeń określonych w ustawie. Zasadą jest, że dla ustalenia uprawnienia do świadczeń rodzinnych bierze się pod uwagę dochód rodziny z roku, który poprzedza okres zasiłkowy. Zgodnie z przepisami art. 5 ust. 4 i 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy, przy obliczaniu dochodu rodziny, uwzględnia się dochód utracony oraz dochód uzyskany. Regulacje powyższe należy rozpatrywać w kontekście definicji dochodu rodziny, podanej w art. 3 pkt 2 ustawy, w myśl której dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Żaden przepis ustawy nie ustala innej definicji dochodu rodziny. Zatem zarówno regulacje dotyczące dochodu utraconego jak i uzyskanego rozpatrywać można tylko w odniesieniu do roku poprzedzającego okres zasiłkowy. W przedmiotowej sprawie skarżąca ubiegała się oświadczenia rodzinne wraz z dodatkami na okres zasiłkowy 2010/2011. W konsekwencji rokiem kalendarzowym stanowiącym bazę do oceny przeciętnego miesięcznego dochodu członków rodziny był rok 2009, czyli rok poprzedzający okres zasiłkowy. Wszelkie okoliczności mające wpływ na wysokość dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu kryterium dochodowego winny zaistnieć w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Stanowisko powyższe jest wynikiem zastosowania priorytetowej wykładni językowej powołanych przepisów prawa i jest prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1068/11, Legalis). Powyższe prowadzi do sformułowania wniosku, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw prawnych do uwzględnienia przy ustalaniu dochodu za 2009 rok okoliczności zaistniałej w maju 2011 r. Konsekwentnie, faktu przejścia skarżącej na urlop wychowawczy nie można uznać za fakt prawotwórczy, gdyż w okolicznościach niniejszej sprawy i w świetle wówczas obowiązującego stanu prawnego był on prawnie indyferentny.

Nietrafne są w związku z powyższym są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Kolegium art. 139 K.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W niniejszej sprawie, jak to zostało już wyjaśnione wyżej, zaskarżona decyzja pierwszej instancji dotknięta jest wadą nieważności z powodu res iudicata (art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.), a zatem organ odwoławczy mógł jedynie uchylić tę decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, na podstawie art. 105 K.p.a. Powinność ta stanowi wyjątek od zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się, co zresztą wynika z treści przytoczonego wyżej przepisu art. 139 K.p.a. Z powyższych przyczyn Sąd nie dopatruje się także naruszenia przez Kolegium art. 6 K.p.a., ponieważ organ ten działał na podstawie przepisów prawa.

W tym miejscu na marginesie należy wskazać, że przepis art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dniem 1 stycznia 2012 r. uległ nowelizacji, wprowadzonej ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212). Skutkiem zmiany art. 5 ust. 4 ustawy otrzymał brzmienie, zgodnie z którym w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Wynika z tego, że w przypadku utraty przez członka rodziny dochodu, ustalając jego dochód, nie będzie uwzględniany dochód utracony. Prawo do świadczeń rodzinnych ustalane będzie od pierwszego pełnego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku.

Biorąc pod uwagę wyżej poczynione rozważania należało dojść do wniosku, że w sposób trafny organ odwoławczy oceniła stan faktyczny i prawny sprawy ustalając, że wobec istnienia powagi rzeczy osądzonej wykluczone było orzekanie w sprawie tożsamej pod względem podmiotowo – przedmiotowym ze sprawą już rozstrzygniętą decyzją ostateczną.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako bezzasadną.