Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 651/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 2 ust. 1 ppkt 3  ppkt 4 par. 39 ust. 1 ust. 2 pkt 4  par. 45 pkt 8 par. 46
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 5 ust. 1 pkt 14 art. 10 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1  art. 4 art. 5 art. 6 art. 39 ust. 3 art. 50a ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1  art. 29 ust. 1 pkt 1 art. 36 pkt a ppkt IV
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 74  art. 47 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)  nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów  wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8  art. 18
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Dnia 21 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Mirella Ławniczak (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska – Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2015r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 6 kwietnia 2011 roku pełnomocnik A. P. – J. P. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. Płatność tę przyznano A. P. w dniu [...] grudnia 2011 roku w kwocie 160 740, 00 zł.

W dniu 14 maja 2012 roku J. P. złożył wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności na rok 2012. A w dniu 25 czerwca 2012 r pisemne oświadczenie o wystąpieniu w gospodarstwie przemarznięć i uszkodzeń drzewek po nastaniu silnych mrozów.

W dniu 8 marca 2013 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił A. P. płatności rolnośrodowiskowych na rok 2012 jako przyczynę wskazując istniejące straty w gospodarstwie i w konsekwencji niedotrzymanie warunków określonych rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej ramach działania Program rolnośrodowiskowy objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Po złożeniu przez producenta odwołania Dyrektor ARiMR uchylił te decyzję nakazując przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na jakiej powierzchni i na której z deklarowanych działek skarżąca nie spełniła zobowiązań rolnośrodowiskowych.

W dniu [...] maja 2014 roku Kierownik BP ARiMR wydał decyzję odmawiającą A. P. płatności na rok 2013 uznając, że nie spełniła ona warunków rozporządzenia rolnośrodowiskowego z uwagi na wystąpienie siły wyższej w gospodarstwie, bieżące płatności nie mogą być zatem przyznane, ale nie jest konieczny zwrot już przyznanej płatności.

W dniu 15 maja 2013 roku A. P. złożyła wniosek o przyznanie – płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 Kierownik BP ARiMR odmówił przyznania tej płatności z uwagi na stwierdzone w wyniku kontroli uchybienia warunkom rozporządzenia rolnośrodowiskowego tj. prowadzenia produkcji z najlepszą wiedzą i kulturą rolną i niezachowanie należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin, brak wykonywania zabiegów uprawowych, materiał szkółkarski nie spełniał określonych wymagań, nie utrzymywano minimalnej obsady drzew.

W dniu 3 czerwca 2014 roku pełnomocnik A. P. poinformowany został o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności, a w dniu 4 sierpnia wysłano zawiadomienie o wszczęciu postępowania w tej sprawie.

Decyzją z dnia [...] października 2014, o nr [...] Kierownik BP ARiMR wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy §27 ust. 1 i 2 rozporządzenia, Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej ramach działania Program rolnośrodowiskowy objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, art.5 ust.1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w w/w zakresie (Dz. Urz. UE nr L 25 str.8 z 29 stycznia 2011 ze zm.).

W uzasadnieniu wyjaśniono, że przedmiotowe postępowanie wszczęto w związku z niespełnieniem przez producenta wymogów dotyczących prowadzenia działalności rolniczej w roku 2013, a nie w roku 2012, w którym stwierdzono wystąpienie siły wyższej. Natomiast w roku 2013 takich okoliczności nie zgłoszono, lecz stwierdzono niedotrzymanie wymogów rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Stąd zaistniała konieczność zwrotu pobranych płatności, bowiem zaistniała sytuacja nie wyczerpuje znamion art. 35 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Organ jednoznacznie przesądził, że kontrola działek rolnych producenta wykazała niespełnienie wymogów dla wariantu 2.10, których to strona nie zgłaszała organowi. Dalej organ przyjął, że brak jest podstaw do uznania, iż wystąpiły przesłanki wykluczające zwrot nienależnie pobranych płatności.

W odwołaniu J. P. wyjaśnił, że początkowo program był realizowany bez żadnych komplikacji, ale fakt nie przyznania płatności w roku 2012 spowodował, że realizacja zobowiązania okazała się nieopłacalna. Zakwestionował też wynik i przebieg kontroli dokonanej na działkach skarżącej w sierpniu 2013 roku. Podkreślono, że skarżąca nie złożyła odwołania od decyzji o odmowie przyznania płatności, bowiem wycofała się z programu rolnośrodowiskowego. Odwołująca wnosi także o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiających przyznania płatności za rok 2012 i 2013. Podkreślono, że organy administracji winny rozpatrywać lata 2012 -2013 wspólnie (jako konsekwencja zaistnienia siły wyższej), a nie wyrywkowo oceniać to, co zaistniało w roku 2013. Ponadto, w ocenie odwołującej takie działanie organów stanowi jawne krzywdzenie rolnika, który poniósł nakłady na stworzenie i utrzymanie sadu.

Decyzją z dnia [...] maja 2015 roku, o nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, wskazał jednak na inny aspekt postępowania. Uznał mianowicie, że niezależnie od wyników przeprowadzonej kontroli kwota nienależnie pobranych przez A. P. płatności rolnośrodowiskowych za rok 2011 powinna zostać ustalona w oparciu o § 39 ust.1 i ust.2 pkt 4 rozporządzenia PRS 2013 ze względu na zaprzestanie przez nią realizacji całego zobowiązania rolnośrodowiskowego oraz nie złożenie wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej. Działanie siły wyższej w gospodarstwie miało miejsce zimą na przełomie lat 2011 i 2012, o czym poinformowano organy Agencji i ten fakt pozwolił na zwolnienie producenta z obowiązku zwrotu płatności w roku 2011. Jednakże zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest zobowiązaniem 5-letnim i przestrzeganie jego wymogów podlega weryfikacji w trakcie całego trwania tego zobowiązania. Dlatego ustalenie w trakcie kontroli na miejscu kolejnych nieprawidłowości, nawet jeśli wynikałoby z działania siły wyższej, nie mogło stanowić podstawy do ponownego odstępstwa od konieczności zwrotu pobranych płatności, bowiem skarżąca faktu tego nie zgłosiła. Ostatecznie organ uznał, że płatności rolnośrodowiskowe za rok 2011 przekazane zostały na rzecz odwołującej na podstawie decyzji przyznającej płatności i decyzja ta została wydana w sposób prawidłowy. Ale konieczność zwrotu tych pieniędzy wynika z faktu rezygnacji z dalszej realizacji programu rolnośrodowiskowego. Organ uznał także, że nie zachodzi określony art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 2988/95 przypadek przedawnienia, bowiem upłynąłby on po 4 latach od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, za którą należy uznać datę zaprzestania realizacji zobowiązania, a więc datę rezygnacji z dalszej jego realizacji. W odniesieniu do pozostałych zarzutów odwołania Dyrektor ARiMR przyjął, że w niniejszym postępowaniu nie są weryfikowane okoliczności i zdarzenia objęte postępowaniem w sprawie przyznania płatności. Tym samym za bezzasadne uznano przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego.

A. P. skorzystała z prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze podtrzymała zarzuty odwołania, a ponadto podniosła, że w postępowaniu administracyjnym w ogóle nie analizowano podnoszonych przez nią zarzutów dotyczących wystąpienia siły wyższej, dokonanych nasadzeń i poniesionych strat. Zakwestionowała sposób opisu uszkodzonych roślin i sam przebieg kontroli. Stwierdziła też, że niemożliwym jest stwierdzenie wszystkich opisanych w protokole kontroli uchybień w trakcie jednej wizyty kontrolerów. Skarżąca realizowała wszystkie wymagania programu rolnośrodowiskowego zgodnie z najlepszą wiedza i kulturą rolną, czego potwierdzeniem są protokoły jednostki certyfikującej.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Z ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia wynika, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe skarżącej rozpoczęte zostało w roku 2010 i dotyczyło pakietu Nr 2 Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania).

Płatność rolnośrodowiskowa jest pomocą finansową objętą Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, co wynika z treści art. 36 pkt a ppkt IV rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW. Dz. U. UE L 2005.277.1). Płatności rolnośrodowiskowe udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmą zobowiązania rolnośrodowiskowe (art. 39 ust.2 tegoż rozporządzenia). Płatności obejmują jedynie te zobowiązania, które wykraczają poza odpowiednie normy obowiązkowe ustanowione zgodnie z art. 4 i 5 oraz załącznikami III i IV rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, jak również minimalne wymagania dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie wymogi obowiązkowe ustanowione ustawodawstwem krajowym i określone w programie (art. 39 ust.3). Zobowiązania te podejmowane są z reguły na okres od pięciu do siedmiu lat. Płatności udziela się corocznie i obejmują one dodatkowe koszty i utracone dochody wynikające z podjętego zobowiązania. Tam, gdzie to niezbędne mogą one obejmować koszty transakcji. Zgodnie natomiast z art. 50 a ust.1 tegoż rozporządzenia beneficjent otrzymujący płatność przestrzega w całym gospodarstwie podstawowych wymogów w zakresie zarządzania oraz zasad dobrej kultury rolnej zgodnie z ochroną środowiska zamieszczonych w art.5 i 6 oraz w załączniku II i III rozporządzenia (We) 73/2009. Zasady powyższe zostały implementowane w ustawie krajowej obowiązującej w sprawie tj. ustawie z dnia 7 marca 2007 roku - O wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Ustawa przewiduje w art. 5 ust.1 pkt 14 program rolnośrodowiskowy. W przepisie art.10 ust.2 stwierdzono, że pomoc przyznawana jest, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust.1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. To oznacza, że płatność z EFR przyznana jest prawidłowo, gdy rolnik spełnia wszelkie warunki przewidziane dla danej płatności. Stwierdzenie naruszenia warunków czy to kwalifikowalności, czy tych wynikających z zasady wzajemnej zgodności skutkuje zmniejszeniami lub wykluczeniami z płatności dokonywanymi przez agencje płatnicze przed datą przyznania płatności, zaś pod dacie wypłaty – stanem, który stanowi nieprawidłowość wydatkowania środków finansowych, prowadzącym do obowiązku ich odzyskania w takiej część, w jakiej wypłata była dotknięta nieprawidłowością. W niniejszym postępowaniu w momencie wystąpienia z wnioskiem o płatność wieloletnią i wnioskami kolejnymi tymi warunkami były: posiadanie numeru identyfikacyjnego, określonej łącznej powierzchni posiadanych działek rolnych, realizowanie 5 letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego i spełnianie warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. W trakcie rozpoznawania niniejszej sprawy obowiązywały dwa rozporządzenia – Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Program rolnośrodowiskowy "objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013" i obowiązujące od 15 marca 2013 roku rozporządzenie rolnośrodowiskowe wydane także przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku (Dz. U.2013.361). W obu rozporządzeniach zawarto przepis, że w przypadku stwierdzenia uchybień w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów płatność w danym roku przysługuje w zmniejszonej wysokości. I do obu tych rozporządzeń zastosowanie znalazł przepis art.18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia rady (WE) nr 1698 /2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. L 228.1.2011). W artykule tym stwierdzono, że w przypadku zobowiązań wieloletnich zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych. A skoro tak, to organy winny rozważyć, czy i w jakich okresach możliwe było wyłączenie obowiązku zwrotu całej przyznanej w roku 2011 płatności, bowiem rozporządzenie to obowiązywało od 1 stycznia 2011 roku. Materiał zebrany w toku postępowania wykazał, że skarżącej dwukrotnie (od momentu otrzymania płatności wieloletniej) odmówiono płatności tj. w roku 2012 i 2013. W pierwszym wypadku powodem odmowy było zaistnienie siły wyższej i zgłoszenie jej terminowe przez producenta, w drugim zaś uznanie przez organ, że producent nie realizował wymogów określonych w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym. Obie te decyzje nie zostały zaskarżone i uzyskały prymat ostateczności, w konsekwencji organ przystąpił do postępowania związanego ze zwrotem nienależnie pobranych płatności. Uznał, że skarżąca podjęła zobowiązanie rolnośrodowiskowe 21 marca 2011 roku, a w kolejnych latach tj. 2012 i 2013 odmówiono jej przyznania płatności, tym samym znalazł zastosowanie cyt. wyżej art.18 ust.1 rozporządzenia nr 65/2011, który nakładał na organy obowiązek odzyskiwania kwot wypłacanych w latach wcześniejszych. A skoro płatności w latach 2012 i 2013 nie zostały wypłacone w całości, to tym samym koniecznym stało się też uzyskanie zwrotu całej wypłaconej w roku 2011 kwoty. Poza oceną sądu pozostaje obecnie kwestia prawidłowości decyzji o odmowie przyznania płatności. Ubocznie należy wskazać, że decyzje te, gdyby zostały zaskarżone nie pozbawiłyby strony możliwości złożenia wniosku w roku 2014 i kontynuowania zobowiązania. Rezygnacja z realizacji zobowiązania jest niczym innym jak niezłożeniem wniosku, znajduje więc zastosowanie przepis § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r., którego pkt 1 stanowi, że płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z nie sporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności określonej w tym rozporządzeniu. Innymi warunkami są zgodnie z treścią § 2 ust 1 pdpkt 3 i 4 rozporządzenia: obowiązek 5-letniej realizacji zobowiązania zgodnie z wymogami wykraczającymi poza podstawowe wymagania w ramach określonych pakietów i ich wariantów i spełnienie warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Dobrowolna rezygnacja i nie złożenie wniosku wyklucza spełnienie obu tych warunków. Podkreślić należy, iż decyzja o odmowie przyznania płatności na rok 2011 wydana została w maju 2014 roku, znane stronie były powody jej nie przyznania, strona mogła więc złożyć kolejny wniosek i kontynuować zobowiązanie. Dodatkowo wskazać należy na treść pkt 4 ust. 2 § 39 w/w rozporządzenia rolnośrodowiskowego, który stanowił w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, że płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie złożył wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej do określonych gruntów lub zwierząt objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym albo informacji, o której mowa w § 23 ust. 3, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do tych gruntów lub zwierząt. Z dniem 15 marca 2015r. przepis ten zmieniono w zakresie doprecyzowania konsekwencji niezłożenia wniosku jedynie w części podjętego zobowiązania. To uszczegółowienie zasad zwrotu płatności rolnośrodowiskowej określone w § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r. znajduje zastosowanie w niniejszym postępowaniu z uwagi na wszczęcie przedmiotowego postępowania w dniu 4 sierpnia 2014r. – a contrario § 46 tego rozporządzenia.

Kwestie podnoszone w skardze związane z przebiegiem kontroli, jej wynikami czy zastrzeżeniami powinny być zgłaszane i podnoszone z wykorzystaniem środków odwoławczych w postępowaniach dotyczących przyznania płatności. W postępowaniu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności organ ma za zadanie ustalenie czy określona płatność została pobrana nienależnie oraz czy istnieje obowiązek jej zwrotu względnie czy istnieją przesłanki taki zwrot wykluczające. Kontrolując zasadność takiej decyzji sąd związany jest granicami tej skargi w wyżej opisanej sprawie. Zakreśla ona przedmiot, podmiot i podstawę prawną zaskarżonej decyzji. W ocenie sądu organy wyczerpująco uzasadniły kwestię pobranej kwoty płatności przy uwzględnieniu ostatecznych decyzji z dnia [...] lutego 2014 i [...] maja 2014 r odmawiających przyznania płatności odpowiednio na rok 2013 i 2012. Organy rozważyły również przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego donośnie możliwości odstąpienia od zwrotu płatności w oparciu o art. 35 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 roku. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym od 15 marca 2012 r zawiera pkt 8, który stanowi, że inną niż wymienione w rozporządzeniu nr 1974/2006 kategorią siły wyższej lub wyjątkową okolicznością w przypadku której zwrot pomocy nie jest wymagany jest "inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika" (identyczny zapis zawiera § 45 pkt 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 roku). A w cyt. tym przepisem rozporządzeniu 1974/2006 stwierdzono w jednoznacznie w § 47 ust. 2, iż rolnik zobowiązany jest powiadomić Kierownik Biura Powiatowego ARiMR o zaistniałych okolicznościach w terminie 10 dni roboczych. Jeżeli zatem rolnik utrzymywał, że nieprawidłowości stwierdzone w roku 2013 były konsekwencją siły wyższej, która nastąpiła w roku 2012, to także w roku 2013 winien zgłosić ten fakt organowi. Ponadto oświadczenie o takim obowiązku strona składa i podpisuje każdorazowo na wniosku pomocowym. Strona stosowne oświadczenie złożyła w roku 2012, ale już nie w roku 2013, choć jak twierdzi okoliczności nie dotrzymania warunków programu były takie same.

Niezrozumiałym jest zarzut nie wybiórczego, ale łącznego traktowania zaistniałych naruszeń w ciągu dwóch kolejnych lat. Strona zobowiązana jest wnioski składać corocznie i odpowiednio do tego organ zobowiązany jest wydać decyzję. Podjęcie przez rolnika zobowiązania rolnośrodowiskowego i pierwsza decyzja organu w przedmiocie udzielenia pomocy z tego tytułu tworzy na określony czas relację pomiędzy organem, a realizującym zadeklarowane zobowiązanie rolnikiem i rozpoczyna dopiero ciąg działań o charakterze prawnym i faktycznym, w który zaangażowane są oba te podmioty.

Usprawiedliwione zatem w tym kontekście jest oczekiwanie, aby w czasie trwania zobowiązania każdy z w/w podmiotów respektował reguły zachowań jemu przepisanych (patrz NSA w wyroku z dnia 17 kwietnia 2012, sygn. akt II GSK 1319/11), w tym także przestrzegał określonych przepisami terminów. Niewątpliwie termin zakreślony w § 47 ust. 2 rozporządzenia 1974/2006 sformułowany został w sposób kategoryczny i bezwarunkowy oraz dotyczy każdorazowo wniosku składanego w kolejnym roku zobowiązania. Akceptacji sądu nie mogła zatem zyskać argumentacja, że organy winny konsekwencje siły wyższej rozciągnąć na kolejne lata, bez obowiązku zgłoszenia takiego zdarzenia przez producenta rolnego. Przeciwnie - nie złożenie takiej informacji musiało wywołać konsekwencje przewidziane dla takiej sytuacji, czyli wyłączyło możliwość zwolnienia od zwrotu płatności.

Uwzględniając powyższe uznać należy, że nie doszło do naruszenia prawa, które dawałoby sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Dlatego w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r.poz.270 ze zm.) należało skargę oddalić.