Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1559/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 114 ust. 1 pkt 1 i  art. 14 ust. 1 pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2021 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, w skrócie: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania T. Z. (dalej: "skarżący"), od decyzji organu I instancji - Starosty [...] nr [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kategorii [...] nr [...] zatrzymanego w dniu [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z analizy akt sprawy w dniu 2 grudnia 2019 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami mechanicznymi w ramach posiadanych uprawnień, w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 z późn. zm., obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 450, w skrócie: "p.r.d.") i art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 978 z późn. zm., obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 1268, dalej: "u.k.p."), z powodu otrzymania łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, w okresie od 8 listopada 2018 r. do 24 października 2019 r. (k. 2 akt administracyjnych).

Skarżący odrębnym wnioskiem został skierowany na badania psychologiczne, które przeprowadził z wynikiem pozytywnym w dniu 8 lutego 2020 r., a następnie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami silnikowymi w formie egzaminu państwowego, które zakończyło się ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] nr [...].

Zawiadomieniem z dnia 20 lipca 2020 r., doręczonym w dniu 23 lipca 2020 r., zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, w związku z nie poddaniem się egzaminowi kontrolnemu w wyznaczonym terminie, tj. do dnia 24 kwietnia 2020 r.

W piśmie z dnia 27 lipca 2020 r. skarżący podał, iż nie upłynął jeszcze termin do poddania się egzaminowi, liczony od ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] dlatego bezzasadnie wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami.

Organ I instancji - Starosta [...] decyzją z dnia [...] nr [...] znak [...] podjętą na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.r.d. i art. 104 k.p.a., orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii [...] nr [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 6-7a, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., ponadto art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.r.d., poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i wszczęcie z urzędu postępowania, gdy nie była jeszcze ostateczna decyzja o kontrolnym sprawdzeniu kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego i wygenerowaniu profilu kierowcy. Domagał się uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia ewentualnie uzupełnienia postępowania dowodowego i wydania orzeczenia.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej w skrócie: "SKO") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] W uzasadnieniu decyzji opisało przebieg postępowania z uwzględnieniem stanu faktycznego sprawy, przywołało materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, tj. art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.r.d., który normuje, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji, w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d., czyli kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji przez osobę posiadającą uprawnienie do kierowania pojazdem, na które została ona skierowana decyzją starosty. Odnosząc się do treści odwołania wyjaśniło, że skarżący decyzją organu I instancji z dnia [...] został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego z powodu otrzymania 26 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Starosta wyznaczył termin egzaminu do dnia 24 kwietnia 2020 r., uznając ten termin za wystarczający do zrealizowania nałożonego na skarżącego obowiązku. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez SKO decyzją z dnia [...] Zatem uzyskała walor ostateczności i podlegała wykonaniu. Oznacza to, iż skarżący miał obowiązek poddać się wynikającemu z tej decyzji kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego, czego nie uczynił. Postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień zostało wszczęte w dniu 16 lipca 2020 r., a decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] czyli w okresie powyżej 2 miesięcy od daty uzyskania ostateczności decyzji o skierowaniu na egzamin, wystarczającym do poddania się egzaminowi. Skarżący w odwołaniu nie wskazał żadnych okoliczności, która uniemożliwiłaby mu poddanie się egzaminowi w okresie między datą ostateczności decyzji o skierowaniu na egzamin a wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnień. Zdaniem SKO twierdzenie skarżącego, iż odmówiono mu w Starostwie Powiatowym w Z. wygenerowania profilu kandydata na kierowcę, nie polega na prawdzie, albowiem z rozmowy przeprowadzonej z Naczelnikiem Wydziału Komunikacji w dniu 9.10.2020 r. (protokół z rozmowy) wynika, iż został on poinformowany o konieczności złożenia wniosku na piśmie o wygenerowanie nowego profilu kandydata na kierowcę, wobec utraty ważności przez poprzedni profil, czego skarżący nie chciał uczynić. Tymczasem rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz.U. z 2019 r. poz. 1206, dalej w skrócie: "rozporządzenie") w § 11 ust. 3 stanowi, iż: "Jeżeli osoba egzaminowana uzyskała negatywny wynik części teoretycznej lub praktycznej egzaminu albo nie przystąpiła do egzaminu państwowego w wyznaczonym terminie, ośrodek egzaminowania na jej wniosek wyznacza kolejny termin egzaminu po uiszczeniu opłaty za egzamin. Osobie takiej wskazuje się pierwszy wolny termin egzaminu." Tak więc obowiązkiem skarżącego było złożenie pisemnego wniosku o wyznaczenie terminu egzaminu i uiszczenie stosownej opłaty. Na poparcie tego stanowiska SKO zacytowało fragmenty wyroków sądów administracyjnych.

W osobistej skardze z dnia 18 listopada 2020 r. na opisaną powyżej decyzję SKO z dnia [...] skarżący zaznaczył, że w jego sprawie naruszono przepis prawa materialnego, tj. art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.r.d. i procesowego, zwłaszcza art. 6-7a, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że obciąża go brak odbioru decyzji o poddaniu się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami i wygenerowanie profilu kierowcy, co w konsekwencji uniemożliwiło mu przystąpienie do egzaminu. Tym samym naruszone zostały w jego sprawie przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na jej wynik. W związku z podniesionymi zarzutami skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i decyzji organu I instancji, przeprowadzenia dowodu z doręczenia decyzji SKO z dnia [...] oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi akcentował, że bezskutecznie ubiegał się o wydanie skierowania na egzamin (wygenerowanie profilu kandydata na kierowcę), dlatego w zakreślonym terminie nie poddał się egzaminowi kontrolnemu.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2019 r. poz. 2325, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja SKO z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie AM,B1,B,C1,C,BC,C1E,CE,T o nr[...] , zatrzymanego w dniu [...] ze względu na niepoddanie się egzaminowi kontrolnemu w wyznaczonym terminie do dnia 24 kwietnia 2020 r.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (obecnie t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 450, dalej w skrócie jak dotychczas: "p.r.d.").

Wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami następuje po uprzednim przeprowadzeniu odrębnego postępowania, w toku którego organ dysponuje kompetencją do orzekania o skierowaniu kierowcy na sprawdzenie kwalifikacji, określając jego zakres. Wydane w tym przedmiocie prawomocne orzeczenie ma charakter wiążący oraz w dalszej kolejności stanowi jedną z przesłanek do wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Każde z tych zagadnień jest rozstrzygane w dwóch odrębnych postępowaniach.

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego z powodu otrzymania łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, w okresie od 8 listopada 2018 r. do 24 października 2019 r. Decyzja w tym przedmiocie, z podanym terminem wykonania do dnia 24 kwietnia 2020 r., stała się ostateczna z dniem [...] albowiem skarżący nie złożył w tej sprawie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach od decyzji SKO z dnia [...]

Skarżący został również skierowany na badania psychologiczne, które przeprowadził z wynikiem pozytywnym w dniu 8 lutego 2020 r.

W tym miejscu należy podkreślić, że skarżący miał wiedzę o konieczności zdania egzaminu państwowego w terminie do dnia 24 kwietnia 2020 r., mimo to posługiwał się prawem jazdy do dnia 14 lipca 2020 r. Powinien zatem niezwłocznie w najszybszym możliwie czasie wykonać nałożony na niego obowiązek (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 190/10).

Podzielić należy zajęte przez SKO stanowisko, że organ I instancji każdorazowo jest zobowiązany ocenić, czy w okolicznościach konkretnej sprawy można mówić o niewykonaniu przedmiotowego obowiązku, a w konsekwencji kiedy zostaną spełnione przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W przypadku, gdy osoba skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie wykona nałożonego na nią obowiązku i nie podda się egzaminowi, to stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.r.d. starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. Decyzja taka ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ I instancji nie działa w ramach uznania administracyjnego i zobligowany jest do zastosowania oznaczonej sankcji. Z tego powodu zawiadomieniem z dnia 20 lipca 2020 r., doręczonym skarżącemu w dniu 23 lipca 2020 r., zostało z urzędu wszczęte postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, w związku z nie poddaniem się egzaminowi kontrolnemu w wyznaczonym terminie do dnia 24 kwietnia 2020 r.

Postępowanie organu I instancji w przedmiocie cofnięcia uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM,B1,B,C1,C,BC,C1E,CE,T nr [...] zostało zakończone decyzją z dnia [...] Okres jaki upłynął od dnia 24 kwietnia 2020 r. do 25 maja 2020 r. oraz od dnia wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, tj. od dnia 20 lipca 2020 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji – [...] był wystarczający do poddania się przez skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu jego kwalifikacji. Stanowisko to jest w pełni zgodne z ugruntowanymi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądami w tym zakresie (por. wyroki NSA z dnia: 23 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 2195/16 i 21 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1883/18).

Podnoszone przez skarżącego argumenty nie mogły być uwzględnione, ani też wzięte pod uwagę z urzędu przez Sąd, bowiem przywołane powyżej przepisy prawa materialnego nie pozwalają na jakiekolwiek ustępstwa przy wydawaniu decyzji.

W ocenie Sądu za nie znajdujące podstaw należało uznać również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6-7a, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada przepisom prawa oraz zawiera ustalenia stanu faktycznego i prawidłowe rozważania prawne. Dlatego jest ona zgodna z prawem i nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie przewidzianym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity: Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.), w związku z § 1 zarządzenia nr 31 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach dalszych działań profilaktycznych przeciwdziałających rozprzestrzenianiu się wirusa SARS-CoV-2.

Wszystkie powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych znajdują się w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.