Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 394/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 4 pkt 4 i pkt 5, art. 33 ust. 1, art. 92 a ust. 1 w zw. z art. 6
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 8 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 8 marca 2013 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 4 stycznia 2013 r. (nr [...]) o nałożeniu na Z. P. kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia 4 stycznia 2013 r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Celnego – działając na podstawie art. 1 pkt 1, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", art. 33 ust. 1, art. 89 ust 1 pkt 3, art. 92a ust. 1 i ust. 6, art. 93 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1265) - nałożył na Z. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] w L. (dalej: "strona", "skarżący"), karę pieniężną w wysokości 8.000 zł. za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie wykonywania przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 8 października 2012 r. w miejscowości L., na drodze gminnej, funkcjonariusze Urzędu Celnego zatrzymali do kontroli drogowej samochód ciężarowy marki FSC [...] o numerze rejestracyjnym [...]. W wyniku kontroli stwierdzono, że strona wykonywała przewóz drogowy na potrzeby własne w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej (kierowała pojazdem), bez wymaganego zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jej podstawowej działalności gospodarczej - przewoziła gruz z remontu mieszkań, które remontuje w ramach tej działalności. Zeznała, że nie posiada zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne a inne wymagane w związku z realizowanym przewozem dokumenty pozostawiła w domu. Ustalenia te znajdują swoje odzwierciedlenie w protokole kontroli nr [...], do którego strona nie wniosła uwag.

Organ w toku postępowania wyjaśnił, że na dzień kontroli (pismo Starostwa Powiatowego w L. z dnia 2 listopada 2012 r.) strona nie posiadała ważnego zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego. Zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne (obejmujące ww. o numerze rejestracyjnym [...]), zostało wydane przedsiębiorcy w dniu 22 października 2012 r., po dniu kontroli drogowej.

Strona odwołała się od tej decyzji podnosząc, że przewóz drogowy, który wykonywała był przewozem na prywatne potrzeby, a nie na potrzeby działalności gospodarczej. Wskazała, że przewożony gruz był jej prywatną własnością, który pozostał po remoncie własnego mieszkania. Obecnie nie zgadza się z protokołem. Wyjaśniła, że w dniu 22 października 2012 r. wystąpiła do Starostwa Powiatowego w L. o wydanie stosownego zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, tj. zgłosiła do zaświadczenia samochód ciężarowy marki [...][...] L, ale tylko dlatego, że pojazd ten zostanie przerobiony na podnośnik koszowy i dopiero wtedy będzie wykorzystany do prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Uważa, że jako osoba prywatna może posiadać takie auto, które może używać do celów prywatnych. Wyjaśniła, że – wbrew twierdzeniom organu - posiada jeszcze dwa inne samochody o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony.

Po rozparzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia z dnia 8 marca 2013 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że strona w dniu kontroli wykonywała niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy związanych z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Wykorzystywany samochód ciężarowy należący do strony nie był zgłoszony do zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Rodzaj przewożonego towaru odpowiada charakterowi wykonywanej przez stronę działalności - usługi ogólnobudowlane. Potwierdzeniem tego, jest oświadczenie złożone przez stronę do protokołu kontroli.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się żadnej przesłanki wskazującej na to, że strona wykonywała przewóz drogowy wyłącznie w celach prywatnych. Te twierdzenia są całkowicie sprzeczne z zeznaniami złożonymi w trakcie kontroli i nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Dalej zaznaczył, że podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego oraz niezarobkowego przewozu drogowego dokonuje się na zasadach określonych w ustawie o transporcie drogowym, co oznacza, że poruszanie się wszystkich pojazdów m.in. o masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony podporządkowane jest regułom ustanowionym w tym akcie prawnym. Aby przedsiębiorca mógł wykonywać przewóz zobowiązany jest spełnić określone warunki, które można określić jako kwalifikowane w odniesieniu do wykonywania transportu drogowego i podstawowe, a niezbędne dla wykonywania przewozów niezarobkowych. Wymagania te adresowane są do przedsiębiorców, tzn. tych podmiotów, których działalnością gospodarczą jest transport drogowy i tych wykonujących każdą inną działalność gospodarczą. Podstawowym warunkiem wykonywania przewozu drogowego w ramach transportu drogowego jest uzyskanie licencji transportowej, zaś podstawowym warunkiem realizowania przewozu niezarobkowego - przewozu na potrzeby własne, jest zaświadczenie o zgłoszeniu takiego przewozu.

Strona wykonując niezarobkowy przewóz drogowy, pomocniczo w stosunku do swojej podstawowej działalności gospodarczej spełniła łącznie wszystkie warunki, o których mowa w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Zatem stronę obciążała normatywna powinność uzyskania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie wykonywania przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jej podstawowej działalności gospodarczej. Niewykonanie tych obowiązków skutkować musiało nałożeniem kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i w wysokości określonej w załączniku nr 3 punkt 1.3 do tej ustawy, tj. w wysokości 8.000 zł.

W ocenie organu odwoławczego nie jest dopuszczalne przyjęcie, że osoba prowadząca działalność gospodarczą, wykonując przewóz drogowy samochodem ciężarowym przekraczającym dopuszczalną masę całkowitą 3.5 tony, prowadzonym przez siebie, może go realizować w sposób dowolny w zależności od tego, co w terminie późniejszym oświadczy.

Organ odwoławczy podkreślił, że strona w czasie kontroli została pouczona o przysługujących jej prawach i ciążących na niej obowiązkach oraz uprzedzona o odpowiedzialności karnej grożącej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy, co potwierdziła własnoręcznym czytelnym podpisem. Pouczona o treści art. 83 § 1 i § 2 k.p.a. oświadczyła, że zrozumiała treść artykułów i chce złożyć zeznania. Strona nie wniosła do protokołu żadnych dodatkowych wniosków, żądań lub uwag.

Wyjaśnienia, że strona posiada jeszcze dwa inne samochody o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony dla rozpoznawanej sprawy nie mają żadnego znaczenia.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy transporcie drogowym (art. 92a ust. 6). Zgodnie z punktem 1.3 ww. załącznika, za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia nakłada się karę pieniężną w wysokości 8.000 zł.

Z. P. zaskarżył opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku twierdząc, że nie zgada się z tym rozstrzygnięciem.

Skarżący utrzymywał, że w dniu 8 października 2012 r. dokonywał przewozu na prywatne potrzeby a nie na potrzeby działalności gospodarczej. Zeznając do protokołu podkreślał wielokrotnie, że samochód ten nie służy do prowadzenia działalności gospodarczej lecz do prywatnej i ładunek był w ilości ok. 200 kg.

Z informacji, jakie otrzymał w Wydziale Komunikacji w L. wynika, że może posiadać takie auto i używać je do celów prywatnych. Tylko do takich celów jest używane. Do prowadzenia działalności gospodarczej nie potrzebuje tego auta.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Zdaniem organu odwoławczego wyjaśnienia zawarte w odwołaniu i skardze są całkowicie sprzeczne z zeznaniami złożonymi przez stronę w trakcie kontroli i nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

Zgodnie z art. 1 ustawy określa ona m.in. zasady podejmowania i wykonywania niezarobkowego krajowego przewozu drogowego (pkt 3), przy czym przepisów ustawy nie stosuje się m.in. do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów m.in. o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Dokonując zatem wykładni ww. przepisów należy dojść do wniosku, że przepisom ustawy o transporcie drogowym podlega niezarobkowy krajowy przewóz drogowy podejmowany i wykonywany pojazdami samochodowymi o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony.

W myśl art. 4 pkt 5 ustawy "niezarobkowy krajowy przewóz drogowy" jest to przewóz na potrzeby własne wykonywany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy przez "niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne)" rozumie się każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników; b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi; c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin; d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

W myśl natomiast art. 33 ust. 1 ustawy przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

Przepis art. 92a ustawy stanowi zaś, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie (ust. 1), przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6). Załącznik nr 3 do ustawy w pkt 1.3, sankcjonuje wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, karą pieniężną w wysokości 8.000 zł.

Z ustaleń organów służby celnej wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą o profilu usług ogólnobudowlanych, pod nazwą [...] Z. P. z siedzibą w L. W dniu 8 października 2012 r. skarżący, prowadząc osobiście samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], został zatrzymany do kontroli drogowej. Z wyjaśnień złożonych przez skarżącego do protokołu kontroli w dniu zdarzenia pod groźbą odpowiedzialności karnej wynika, że przewożony ładunek, to gruz powstały po remoncie mieszkań, które remontuje w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący oświadczył, że nie posiada zaświadczenia o niezarobkowym przewozie rzeczy na potrzeby własne. W toku postępowania organy wyjaśniły, że skarżący nie posiada licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego oraz potwierdziły, że na dzień kontroli skarżący nie posiadał ważnego zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne (zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne obejmujące samochód o numerze rejestracyjnym [...] zostało wydane przedsiębiorcy w dniu 22 października 2012 r., a więc po dniu kontroli drogowej).

W ocenie Sądu zgromadzony przez organy służby celnej materiał dowodowy daje w pełni podstawę do przyjęcia za wiarygodne ustaleń faktycznych istotnych z punktu widzenia podjętego przez organy rozstrzygnięcia. Należy w pełni zgodzić się z organami, że podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego oraz niezarobkowego przewozu drogowego dokonywane jest na zasadach określonych w ustawie o transporcie drogowym, co oznacza, że poruszanie się wszystkich pojazdów o masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony podporządkowane jest regułom ustanowionym w tym akcie prawnym. Warunkiem wykonywania przewozu drogowego w ramach transportu drogowego jest uzyskanie licencji transportowej, zaś podstawowym warunkiem realizowania przewozu niezarobkowego (czyli przewozu na potrzeby własne), jest uzyskanie zaświadczenia o zgłoszeniu takiego przewozu.

Z akt sprawy wynika, że skarżący (prowadzący działalność gospodarczą o profilu usług ogólnobudowlanych) został zatrzymany na drodze publicznej, prowadząc pojazd o masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony (dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu wynosiła 6,7 tony).

Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy niezarobkowym przewozem drogowym (przewozem na potrzeby własne) jest każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych (z ładunkiem lub bez) wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

Z akt sprawy wynika, że wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli przejazd po drogach publicznych był związany z wykonywaną przez niego działalnością gospodarczą. Okoliczność ta została przez organy ustalona w oparciu o oświadczenie skarżącego złożone do protokołu kontroli i podpisane przez skarżącego. Należy zgodzić się z organami, że późniejsza modyfikacja złożonych przez skarżącego w momencie kontroli zeznań (nie poparta żadnymi dowodami uwiarygodniającymi twierdzenia skarżącego) nie mogła zostać oceniona za wiarygodną, dlatego organy słusznie postąpiły przyjmując za podstawę ustaleń faktycznych w tym zakresie treść protokołu kontroli z dnia 8 października 2012 r. W konsekwencji należało przyjąć, że przejazd kontrolowanego pojazdu spełniał wszystkie przesłanki definicji przewozu drogowego na potrzeby własne. W tej sytuacji wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez posiadania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez skarżącego (przedsiębiorcę) prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej w oczywisty sposób stanowiło naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy, co w konsekwencji stanowiło podstawę odpowiedzialności administracyjnej określonej w art. 92a ust. 1 w zw. z ust. 6 ustawy (pkt 1.3 załącznika nr 3 do ustawy).

Reasumując, w ocenie Sądu zgromadzony w przedmiotowej sprawie przez organy materiał dowodowy dawał podstawę do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie wykonywania przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uznając kontrolowaną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.