Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 282/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art 48 ust 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie: WSA Paweł Darmoń (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi H. J. i S. J. na decyzję nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu 23 marca 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wydał decyzję nr [...] znak: [...] którą nakazał inwestorom: H. J. oraz S. J. rozbiórkę samowolnie wybudowanego naziemnego silosu na zboże posadowionego na płycie betonowej oraz płyty betonowej zlokalizowanej od strony wschodniej silosu, usytuowanych na działce nr ewid. gr. [...] w miejscowości C., gm. G..

Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożyli H. J. i S. J., a Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 1 sierpnia 2016 r., nr [...] znak: [...] uchylił zaskarżona decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia 14 kwietnia 2017 r., nr [...], znak: [...], którą na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. nakazał inwestorom: H. J. oraz S. J., zam. [...] [...], rozbiórkę samowolnie wybudowanej budowli: silosu wraz z fundamentem, koszem przyjęciowym i instalacjami zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ewid. gr. [...] w miejscowości C., gm. G.: poprzez

1. rozbiórkę silosu NBIN 500 o wysokości 13870 mm, średnicy 8594 mm, pojemności użytkowej 695m3 oraz ładowności pszenicy 520t. (dane zgodne z kartą informacyjną) wraz z instalacjami i urządzeniami (drabiny, przenośnik, kosz przyjęciowy, instalacja elektryczna) zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, oznaczonego na poniższym rysunku jako "SILOS [...]

2. Rozbiórkę fundamentu, na którym obecnie posadowiony jest silos, wraz z zagłębieniem pod kosz przyjęciowy o wymiarach jak na poniższym rysunku, oznaczonych kolorem zielonym, z pozostawieniem "starego fundamentu" oznaczonego kolorem czerwonym.

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez H. J. i S. J. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 grudnia 2017 r., nr [...], znak [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy opisał przeprowadzone w sprawie dowody, w szczególności oględziny przeprowadzone przez PINB w dniach 10 września 2015 r. i 8 września 2016 r.

Dalej wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane, co do zasady, wykonanie robót budowlanych wymaga, by inwestor przed przystąpieniem do ich wykonywania, uzyskał ostateczną decyzję pozwolenia na budowę (por. art. 28 ust. 1 u.p.b.). Wykonanie niektórych obiektów budowlanych zostało zwolnione z uzyskania przez inwestora ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę, a inwestor przed wystąpieniem do wykonywania takich robót budowlanych powinien dokonać zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

W art. 3 pkt. 3 u.p.b. zawierającym wyliczenie obiektów budowlanych uznawanych w świetle prawa za budowlę ustawodawca wymienia zbiorniki, przesądzając w ten sposób, że zbiorniki przemysłowe zaliczone do kategorii XIX są budowlami. Z kolei w myśl § 3 rozporządzeniem Ministra Rolnictwa o Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 2014 r., poz. 81) Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o budowlach rolniczych - rozumie się przez to budowle dla potrzeb rolnictwa i przechowalnictwa produktów rolnych, w szczególności takie jak: zamknięte zbiorniki na płynne odchody zwierzęce, płyty do składowania obornika, silosy na kiszonki, silosy na zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu rolniczego.

Uwzględniając powyższe, obiekt budowlany przeznaczony do przechowywania sypkich produktów rolnych, takich jak zboża i pasze w specjalnych zasobnikach (komorach) niezależnie od nadanej mu nazwy - silosu, elewatora zbożowego, czy spichlerza, bądź użytych do jego budowy wyrobów budowlanych (wyroby ceramiczne bądź metalowe) powinien być uważany za budowlę, (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 września 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 365/10, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. II SA/Rz 802/05).

Organ stwierdził, że silos na działce nr ewid.[...] w miejscowości C., gm. G. wraz z instalacjami i urządzeniami (drabiny, przenośnik, kosz przyjęciowy, instalacja elektryczna) zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem posadowiony na fundamencie stanowi całość użytkowo-techniczną. Parametry przedmiotowego silosu przekraczają wymiary określone w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. d w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 u.p.b. Zatem inwestorzy winni uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę na tą inwestycję. Jak wykazano budowa odbyła się w warunkach samowoli budowlanej, do której likwidacji służy tryb wskazany w art. 48 u.p.b. Przytoczono treść tego przepisu.

Zwrócono uwagę, że przepisy ustawy Prawo budowlane przewidują możliwość legalizacji samowoli budowlanej, ale tylko gdy zachodzą przesłanki wydania postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 u.p.b. Jeśli takie przesłanki zachodzą, organ musi stwierdzić, że legalizacja jest dopuszczalna, i wydać postanowienie nakładające określone obowiązki na inwestora. W dalszej kolejności inicjatywę przejmuje inwestor, który musi wywiązać się z nałożonych na niego obowiązków, pod rygorem nakazania rozbiórki.

Dalej stwierdzono, że podczas kontroli w dniu 10 września 2015 r. H. J. i S. J. wskazali, iż "silos zbożowy został postawiony na istniejącej już płycie betonowej, którą wykonali wraz z drugą sąsiednią płytą betonową poprzedni właściciele nieruchomości S. i J. J., na których postawili dwa silosy zbożowe ok. 30 lat temu. Na budowę starych silosów nie posiadamy żadnej dokumentacji. Na przełomie września i października 2014r. po rozbiórce starych dwóch silosów i częściowym remoncie i dolaniu betonu do starych płyt betonowych, postawiliśmy nowy silos zbożowy typu BIN 500. Nie składaliśmy jednak żadnych dokumentów do Starostwa Powiatowego w W. w celu zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę, bo nie byliśmy świadomi, ze takie dokumenty są wymagane".

Ponadto podczas kontroli w dniu 8 września 2016 r. dokonano ponownego obmiaru istniejących fundamentów, sporządzając szkic stanowiący załącznik do protokołu. W dniu kontroli zaobserwowano beton mogący wskazać na wcześniejszy fundament, jednak nie sposób precyzyjnie ustalić obrysu "starego fundamentu", gdyż w większości na jego powierzchni został wylany nowy istniejący fundament. Na szkicu zobrazowano i zwymiarowano wyłącznie widoczną starą część fundamentu, ponadto jak wyjaśniają S. i H. J. obecnie stary fundament również został częściowo skuty, co dodatkowo uniemożliwia w dniu kontroli przeprowadzenie szczegółowych obmiarów starego fundamentu. Widoczna część starego fundamentu pozwala na stwierdzenie, że został od nadlany od 0,38 m do 0,5 m (różnica z uwagi na uskok starego fundamentu mniej więcej w połowie szerokości jak na załączniku). Ponadto w dniu oględzin S. i H. J. poinformowali, że gazociąg przebiegający wzdłuż granicy działki od strony wschodniej, został przełożony przez zakład gazowniczy w K. pod koniec roku 2015. Podczas kontroli nie sposób ustalić przebiegu gazociągu, brak betonowych słupów czy tabliczek świadczących o przebiegi gazociągu. (...) Wymiary i usytuowanie przedmiotowego silosu zbożowego na betonowym fundamencie oraz sąsiedniego fundamentu od strony wschodniej jak na sporządzonym szlicu sytuacyjnym stanowiącym załącznik do niniejszego protokołu oględzin.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż silos zbożowy typu BIN 500 model NBIN 500 na betonowym fundamencie (betonowa płyta fundamentowa) jaki i płyta betonowa pod kolejny silos zbożowy nie zostały wybudowane - jak twierdzą inwestorzy w protokole z dnia 10 września 2015 r. i z dnia 8 września 2016 r. - tylko na "starym fundamencie" na którym wykonano nowy fundament. Na podstawie mapy sytuacyjno -wysokościowej projektu budowlanego instalacji zbiornikowej na gaz płynny na działce [...] położonej u miejscowości C. Gmina G. zatwierdzonego decyzją pozwolenia na budowę Starosty [...] z dnia 3 lutego 2012 r., znak: [...] oraz na podstawie mapy sytuacyjno - wysokościowej stanowiącej załącznik do dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego ma działce [...] w miejscowości C. Gmina G. z dnia 19 marca 2009 r., znak: [...] można ustalić, iż lokalizacja "starych silosów" istotnie odbiega od aktualnej lokalizacji silosu zbożowego wraz z dodatkowym fundamentem pod kolejny silos zbożowy. Stare silosy zlokalizowane były w odległości ok. 6,5 m - 7 m od północnej krawędzi obrysu fundamentu do granicy działki nr [...], natomiast odległość od wschodniej krawędzi fundamentu do granicy z działką drogową nr [...] wyniosła ok. 12 m, ponadto "stare silosy" posiadały również mniejsze wymiary oraz inny kształt fundamentów. Powyższe potwierdza zdjęcie lotnicze pozyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. wykonane 19 maja 2012 r., na których widoczne są "stare silosy" usytuowane na działce nr ewid. gr. [...] w miejscowości C.. gm. G..

Natomiast podczas kontroli w dniu 10 września 2015 r. i w dniu 8 września 2016 r. pracownicy PINB ustalili, iż odległość krawędzi silosu zbożowego usytuowanego na zachodnim fundamencie do granicy z działką sąsiednią nr [...] wynosi ok. 2,55 m, a odległość od krawędzi drugiego fundamentu od strony wschodniej do granicy z działką sąsiednią nr [...] wynosi ok. 1,75-1,94 m, a od granicy z działka drogową nr [...] ok. 3 m. Ponadto silos na zboże NBIN 500 ma wymiary ok. 14 m wysokości i średnicy ok. 8,7 m, co potwierdza kopia schematu budowy silosu typu BIN 500 wskazujący, iż silos typu BIN 500 ma wysokość 13870 cm i średnice 8594 cm oraz pojemność użytkową 695 m 3. Odległość silosu od otworów okiennych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...] w miejscowości C. wynosi od 10 m do 10,30 m.

Jak wskazał organ odwoławczy - wobec tak dokonanych ustaleń organ I instancji prawidłowo stwierdził, iż realizacja obiektu narusza § 8 ust. 2 pkt 1 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa o Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 2014 r., poz. 81). Zgodnie z § 8 ust. 2 ww rozporządzenia: Odległość silosów na zboże i pasze o pojemności większej niż 100 ton powinna wynosić co najmniej:

1) 10 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od budynków inwentarskich, jednak nie mniej niż 15 m od otworów okiennych i drzwiowych w tych pomieszczeniach oraz budynkach;

2) 8 m od budynków innych niż określone w pkt 1;

3) 15 m od instalacji służących do otrzymywania biogazu rolniczego;

4) 15 m od składu węgla i koksu;

5) 4 m od granicy działki sąsiedniej.

Odległość krawędzi silosu NBIN 500 zbożowego usytuowanego na zachodnim fundamencie do granicy z działką sąsiednią nr [...] wynosi 2,55 m, a odległość od krawędzi fundamentu, na którym posadowiony jest silos od strony wschodniej do granicy z działką sąsiednią nr [...] wynosi od 2,20-2,35 m należało stwierdzić, iż powyższe odległości naruszają § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa o Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. Ponadto odległość silosu od otworów okiennych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...] w miejscowości C. wynosi od 10 m do 10,30 m wobec tego narusza § 8 ust. 2 pkt 1 ww. warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie.

Wobec braku spełnienia przesłanek umożliwiających legalizację silosu zbożowego tj. ww. warunków techniczno - budowlanych organ I instancji prawidłowo nakazał rozbiórkę silosu, bowiem nie ma możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

Zasadnym było również nakazanie rozbiórki fundamentu, na którym posadowiony jest silos wraz z zagłębieniem pod kosz przyjęciowy, który stanowi konstrukcyjną całość z przedmiotowym silosem. Na marginesie wskazano, że doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem sprowadzałoby się do rozbiórki przedmiotowego obiektu i jego wybudowanie na nowo w innym miejscu w związku z powyższym organ I instancji zasadnie nakazał rozbiórkę całości samowolnie wybudowanej budowli.

Ponadto PINB prawidłowo rozdzielił postępowanie, co do płyty betonowej usytuowanej na działce nr ewid.[...] w miejscowości C., gm. G. od strony zachodniej, na której posadowiony jest silos, od oddylatowanego fundamentu od strony wschodniej, bowiem jest to samodzielny obiekt budowlany.

Wobec powyższych ustaleń wskazano, że organ I instancji prawidłowo skierował nakaz rozbiórki przedmiotowego silosu na H. i S. J. - jako inwestorów tego obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] w miejscowości C., gm. G. i właścicieli działki.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie H. J. i S. J., zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów procedury administracyjnej poprzez:

- naruszenie zasad wynikających z art. 7, 77, 107 § 3 w związku z art. 8 i 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, co miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz brak wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych a co doprowadziło do uznania, iż konieczne jest dokonanie rozbiórki silosu wraz z fundamentami, koszem przyjęciowym i instalacjami zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ew. gr[...] w miejscowości C., gm. G.

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, iż zaszły okoliczności pozwalające na zastosowanie powyższego przepisu i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji,

2. naruszenie prawa materialnego, a to:

- art. 48 ust. 1 prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że w mniejszej sprawie doszło do samowoli budowlanej,

- § 8 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji w sposób bezrefleksyjny, arbitralny i nie odnosząc się do argumentacji odwołania stanął na stanowisku, iż w zaistniałej sytuacji nie zaszła przyczyna do uchylenia decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy jest organem merytorycznym, który po raz wtóry winien rozpatrzeć sprawę w całości. Nie sposób stwierdzić, by organ II instancji ponownie sprawę rozpatrzył. Fakt opisania w decyzji zaistniałego stanu faktycznego sprawy oraz przywołania ustaleń dokonanych przez organ I instancji bez dokonania jakiekolwiek oceny prawidłowości tych ustaleń nie może być uznany za wystarczający. Powyższe, w ocenie skarżących, narusza przepisy art. 7, 77 i 107 § 3 Kpa.

Naruszenie to ma znaczenie zwłaszcza w kontekście zgłoszonych w odwołaniu zarzutów, do których organ odwoławczy w żaden sposób się nie odniósł. Mianowicie jednym z zarzutów odwołania był fakt braku dokonania na gruncie prawidłowych i budzących zaufanie pomiarów. Jak wskazano, pomiarów odległości silosu od granicy z działką sąsiednią dokonano w sposób orientacyjny, nie używając profesjonalnych przyrządów (strona 5 uzasadnienia decyzji organu I instancji, akapit 4). Tymczasem prawidłowe i niepodważalne oznaczenie odległości od granic działki ma kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie wobec treści przepisu § 8 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie.

W ocenie skarżących organ I instancji nie uczynił tego w sposób wiarygodny. Powyższe zostało podniesione w odwołaniu od decyzji, jednakże organ odwoławczy nie odniósł się do powyższego zarzutu w żaden sposób. Ani nie stwierdzono, iż pomiary są wiarygodne i ewentualnie z jakich przyczyn, ani nie dokonano własnych ustaleń. Nie odniesiono się do zgłoszonych wątpliwości. Konsekwencją zaś błędnych i wykonanych w sposób niewiarygodny pomiarów jest, iż nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, czy w istocie nie jest możliwe dokonanie legalizacji wybudowanego obiektu.

Podkreślono, że dokonanie dokładnych pomiarów zostało zalecone w decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 1 sierpnia 2016 r. znak [...], którą wydano uprzednio w sprawie. Do tych zaleceń organ I instancji się nie zastosował, zaś organ II instancji je pominął milczeniem, co narusza zasadę zaufania obywateli do organów władzy publicznej.

W ocenie skarżących wadliwe jest przyjęcie w zaskarżonej obecnie decyzji w ślad za organem I instancji, że skarżący dokonali samowoli budowlanej. Materiał dowodowy nie potwierdza powyższej tezy. W ocenie skarżących odtworzenie istniejącego wcześniej w tym samym miejscu silosu wypełnia definicję remontu, a nie jest kwestią sporną, iż w miejscu przedmiotowych obiektów istniały uprzednio budowle - dwa silosy. Organy działające w sprawie tego również nie negują. Nie można jednakże zgodzić się z argumentacją, iż powstał nowy obiekt, ponieważ istniejące uprzednio zostały rozebrane. Organ nie odniósł się tu do kwestii możliwości dokonania naprawy - remontu płyty pod silosem bez jego uprzedniego rozebrania, nie rozważył też, czy remont tak specyficznych budowli jak silosy może polegać na czasowym ich zdemontowaniu. Braki w postępowaniu dowodowym uniemożliwiają jednoznaczne przesądzenie, czy w istocie w tej konkretnej sytuacji nie mamy do czynienia z remontem.

W konsekwencji zdaniem skarżących rozstrzygnięcie wydane w sprawie, jak również decyzja ją poprzedzająca są wadliwe w stopniu uzasadniającym złożenie w tej sprawie niniejszej skargi.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co

następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednol. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu, stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.,) właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Jak stanowi art. 48 ust. 2 P.b., jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

W myśl art. 48 ust. 3 P.b., w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Zgodnie z art. 48 ust. 4 P.b., w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Natomiast przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 P.b.).

Zaskarżona decyzja została wydana m. in. na podstawie art. 48 ust. 1 P.b. Tryb postępowania zastosowany przez organy nadzoru budowlanego był prawidłowy.

Zasadą wynikającą z art. 28 ust. 1 P.b. jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 29 P.b. ustawodawca zawarł katalog obiektów i robót budowlanych, których wykonanie nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Ponieważ sporna inwestycja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż parametry silosu przekraczają wymiary określone w art. 29 ust 1 pkt 1 lit d w związku z art. 30 ust 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane, słusznie organy nadzoru budowlanego za podstawę prawną rozstrzygnięcia przyjęły art. 48 P.b.

W toku postępowania organy jednoznacznie ustaliły, że inwestorzy H. J. i S. J. dokonali budowy obiektu budowlanego bez uzyskania pozwolenia na budowę

PINB w W. oraz organ II instancji dokonali prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania, jakim była budowa obiektu budowlanego: silosu wraz z fundamentem, koszem przyjęciowym i instalacjami zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem wybudowanego na działce nr ewid. gr[...] w miejscowości C., gm. G.

Silos typu: NBIN 500 o wysokości 13870 mm, średnicy 8594 mm, pojemności użytkowej 695m3 oraz ładowności pszenicy 520t. (dane zgodne z kartą informacyjną) wraz z instalacjami i urządzeniami (drabina, przenośnik, kosz przyjęciowy, instalacja elektryczna) zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem.

Obiekt posadowiono na fundamencie, wraz z zagłębieniem pod kosz przyjęciowy.

W świetle powyższych ustaleń, znajdujących odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, nie budzi zastrzeżeń dokonana przez organy nadzoru budowlanego kwalifikacja obiektu, jako budowli, o której mowa w art. 3 ust 3 ustawy prawo budowlane (zbiornik walcowy z dnem płaskim na zboże o płaszczu z blachy płaskiej ocynkowanej).

Orzeczenie nakazu rozbiórki przewidzianego w art. 48 ust. 1 P.b. nie jest bezwzględnym obowiązkiem w tym sensie, że przed jego wydaniem należy zweryfikować, czy możliwa jest legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Jednak legalizacja warunkowana jest przede wszystkim łącznym spełnieniem przesłanek, wymienionych w art. 48 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 P.b. Budowa musi być zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zatem albo z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a albo lit. b P.b.), a ponadto nie może naruszać przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 pkt 2 P.b.). Dopiero w przypadku łącznego zrealizowania tych wymogów właściwy organ nadzoru budowlanego może podjąć dalsze czynności, zmierzające do legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, zaczynając od wydania postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych (art. 48 ust. 2 in fine P.b.), określając jednocześnie stosowne wymagania i nakładając obowiązek przedłożenia wymaganych prawem dokumentów (art. 48 ust. 3 P.b.). Co za tym idzie w sytuacji stwierdzenia niezgodności budowy z przepisami techniczno budowlanymi, a zatem niezrealizowanie przesłanki, o której mowa w art. 48 ust. 2 pkt 2 P.b., wyklucza możliwość legalizacji samowoli budowlanej i oznacza konieczność wydania decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 48 ust. 1 P.b.

Realizacja obiektu w postaci silosu narusza § 8 ust. 2 pkt 1 i 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa o Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. (t. j. Dz. U. z 2014 r poz. 81 z dnia 2014.01.16), w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. Zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia: Odległość silosów na zboże i pasze o pojemności większej niż 100 ton powinna wynosić, co najmniej:

1) 10 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od budynków inwentarskich, jednak nie mniej niż 15 m od otworów okiennych i drzwiowych w tych pomieszczeniach oraz budynkach;

2) 8 m od budynków innych niż określone w pkt 1;

3) 15 m od instalacji służących do otrzymywania biogazu rolniczego;

4) 15 m od składu węgla i koksu;

5) 4 m od granicy działki sąsiedniej.

Z istoty legalizacja zmierza do doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie orzekania, nie zaś w dacie popełnienia samowoli (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1291/14, Lex Omega nr 2034037). Z brzmienia przepisu art. 48 ust. 2 P.b. wynika, że organ dokonuje oceny możliwości legalizacji budowy w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy prawa, a nie na podstawie przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli budowlanej. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1979/12, Lex Omega nr 1502247; zob. także wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gliwicach, z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 77/16, Lex Omega nr 2078028; w Warszawie, z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 99/14, Lex Omega nr 1468454; w Gorzowie Wielkopolskim, z dnia 23 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Go 316/12, Lex Omega nr 1224003 oraz w Krakowie, z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 130/12, Lex Omega nr 1138528).

Wobec jednoznacznego ustalenia, iż odległość krawędzi silosu NBIN 500 zbożowego usytuowanego na zachodnim fundamencie do granicy z działką sąsiednią nr [...] wynosi 2,55 m, a odległość od krawędzi fundamentu, na którym posadowiony jest silos od strony wschodniej do granicy z działką sąsiednią nr [...] wynosi od 2,20-2,35 m należy stwierdzić, iż powyższe odległości naruszają § 8 ust. 2 pkt 5 (w decyzji omyłkowo wskazano 4) rozporządzenia Ministra Rolnictwa o Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. Ponadto odległość posadowionego silosu od otworów okiennych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...] w miejscowości C. wynosi od 10 m do 10,30 m , wobec tego narusza § 8 ust. 2 pkt 1 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie.

Stwierdziwszy ten fakt organy nadzoru budowlanego były zobligowane do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego w postaci silosu wraz z fundamentem, na którym posadowiony jest silos i z zagłębieniem pod kosz przyjęciowy, który stanowi konstrukcyjną całość - na podstawie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego.

Inspektor Wojewódzki, w zaskarżonej decyzji przyjął trafne stanowisko, że nie zachodzi sytuacja określona w art. 48 ust 2 pkt 2 prawa budowlanego to jest taka, w której budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, a w konsekwencji nie zachodzi podstawa do wdrożenia postępowania legalizacyjnego. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że przepisy naruszone zostały w sposób wystarczająco drastyczny, że wykluczona jest możliwość doprowadzenia obiektu do stanu spełniającego niezbędne wymagania.

W § 1 ust 1 i 2 oraz § 2 Rozporządzenia mowa jest o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i związane z nimi urządzenia budowlane oraz ich usytuowanie, celem zapewnienia między innymi bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa użytkowania i ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie, przebudowie i zamianie sposobu użytkowania budowli rolniczych lub ich części, a także związanych z nimi urządzeń budowlanych.

W niniejszej sprawie obiekt w postaci silosu zbożowego znajduje się w zbliżeniu z działką i budynkiem sąsiednim mieszkalnym należącym do innego właściciela. Nie ma możliwości dostosowania tych niezachowanych parametrów do stanu zgodności z prawem.

W zaskarżonej decyzji znalazły się kompletne ustalenia ( dokonane w zgodzie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a i w oparciu o prawidłowo zebrane dowody) odnośnie tego, że sporny silos został zrealizowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i parametrów tej realizacji, co w dostateczny sposób wyjaśniało wybór trybu, o którym mowa w art. 48 P.b.

Bezzasadne są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia innych przepisów proceduralnych art. 8 i 11 k.p.a. Organ II instancji szczegółowo i trafnie, w zgodzie z art. 107 § 3 k.p.a. odniósł się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pomiary dokonane zostały na gruncie przez uprawnionych pracowników organu. Ich wyniki nie budzą wątpliwości. Z czynności sporządzono protokoły oględzin z 8 września 2016 r i kontroli z 10 września 2015 r. Wykonano staranną dokumentację fotograficzną i poglądowy szkic sytuacyjny. Pomiarów dokonano w obecności skarżących, którzy podpisali się na obu protokołach, nie zgłaszając zastrzeżeń. Zasada czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania (art. 10 k.p.a.) została przez organy administracyjne dochowana. Zarzuty skargi w tym względzie są gołosłowne.

Twierdzenia skarżących jakoby budowa silosu była jedynie odtworzeniem dotychczasowych dwóch silosów, które istniały uprzednio , co wypełnia definicję remontu jest pozbawione jakichkolwiek racjonalnych podstaw. Pod budowę silosu dokonano głębokich wykopów i wylano nową płytę fundamentową, która nie pokrywa się ze starym fundamentem pod dawne silosy. Z jednoznacznych ustaleń organów obu instancji wynika, że stary fundament dwóch silosów, względem nowego uległ znacznym i charakterystycznym zmianom, tak że aktualna lokalizacja silosu zbożowego wraz z dodatkowym fundamentem znacznie odbiega od dotychczasowego. Stare silosy zlokalizowane były w odległości ok. 6,5 m - 7 m od północnej krawędzi obrysu fundamentu do granicy działki nr [...], natomiast odległość od wschodniej krawędzi fundamentu do granicy z działką drogową nr [...] wyniosła ok. 12 m, Stare silosy posiadały mniejsze wymiary i inny kształt fundamentów. Te istotne okoliczności zostały szczegółowo wyjaśnione w decyzjach organów obu instancji, poparte zgromadzoną dokumentacją w postaci protokołów ze szkicami , mapy sytuacyjno – wysokościowej i zdjęcia lotniczego. Budowa silosu o wysokości 13870 mm, średnicy 8594 mm, pojemności użytkowej 695m3 oraz ładowności pszenicy 520t. nie była w żadnym razie odtworzeniem dotychczasowego stanu pierwotnego w rozumieniu art. 3 pkt 8 prawa budowlanego.

Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.