Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt SA/Ł 1024/94
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 1994-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 1989 nr 75 poz. 445
law: Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne.
article: par. 11
journal: Dz.U. 1993 nr 51 poz. 235
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 czerwca 1993 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy.
article: art. 8
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Strona ma prawo oczekiwać rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy na podstawie aktu prawnego w brzmieniu ogłoszonym we właściwym organie promulgacyjnym. Późniejsze sprostowanie błędu, nawet oczywistego, nie może wywierać negatywnych skutków z mocą wsteczną dla obywatela i odnosić się także do oceny stanów faktycznych sprzed ogłoszenia sprostowania.

2. Sprostowanie błędu w ogłoszonym akcie prawnym i wydanie na podstawie tego aktu, z uwzględnieniem dokonanego sprostowania, decyzji o wymiarze cła w stosunku do towaru zgłoszonego do odprawy celnej przed ogłoszeniem obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów o sprostowaniu błędu podważa zaufanie obywateli do treści ogłoszonych aktów prawnych i w konsekwencji prowadzi do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz.

TEZY

1. Strona ma prawo oczekiwać rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy na podstawie aktu prawnego w brzmieniu ogłoszonym we właściwym organie promulgacyjnym. Późniejsze sprostowanie błędu, nawet oczywistego, nie może wywierać negatywnych skutków z mocą wsteczną dla obywatela i odnosić się także do oceny stanów faktycznych sprzed ogłoszenia sprostowania.

2. Sprostowanie błędu w ogłoszonym akcie prawnym i wydanie na podstawie tego aktu, z uwzględnieniem dokonanego sprostowania, decyzji o wymiarze cła w stosunku do towaru zgłoszonego do odprawy celnej przed ogłoszeniem obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów o sprostowaniu błędu podważa zaufanie obywateli do treści ogłoszonych aktów prawnych i w konsekwencji prowadzi do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Zbigniewa G. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 10 stycznia 1994 r. w przedmiocie cła i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Prezesa Głównego Urzędu Ceł milion pięćset trzydzieści tysięcy złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 lipca 1993 r. Dyrektor Urzędu Celnego w (...) dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym samochód "Renault 19" rocznik 1989, zakwalifikowany według kodu taryfy celnej 8703 22 90 9 i wymierzył cło w wysokości równowartości 2500 ECU.

W odwołaniu od powyższej decyzji Zbigniew G. podał, że cło nie powinno być wyższe aniżeli 1300 USD, zgodnie z taryfą celną stanowiącą załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 lipca 1991 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 67 poz. 288/.

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 10 stycznia 1994 r. nr DTW-I-5541-1929/93/7260/EJ nie uwzględnił odwołania. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że przedmiotem odprawy celnej był samochód osobowy marki "Renault 19" - rok produkcji 1989, który został prawidłowo sklasyfikowany według kodu PCN 8703 22 90 9 ze stawką 35 procent od wartości celnej towaru, nie mniej niż 2500 ECU. Wobec tego, że towar zgłoszono do odprawy w okresie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 czerwca 1993 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 51 poz. 235/, należało zastosować stawki wprowadzone powyższym rozporządzeniem w myśl art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./. Zgodnie z uwagą dodatkową nr 1 do działu 87 taryfy celnej, w którym są sklasyfikowane samochody, wyrażenie "powyżej czterech lat" oznacza, że od roku wyprodukowania pojazdu do roku dopełnienia zgłoszenia celnego upłynęły więcej niż 4 lata, wliczając rok kalendarzowy, w którym pojazd samochodowy lub podwozie zostały wyprodukowane, jak również rok kalendarzowy, w którym zostało dopełnione zgłoszenie celne pojazdu. W konsekwencji należało uznać zgłoszony pojazd za starszy niż 4-letni.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zbigniew G. podał, że samochód został po raz pierwszy zarejestrowany 10 listopada 1989 r., a zatem w dniu zgłoszenia celnego, to jest 30 lipca 1993 r., nie miał czterech lat. Skarżący zaakcentował, że skoro do ustalenia wymiaru cła zastosowanie ma taryfa celna wprowadzona rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 8 czerwca 1993 r., to określając wymiar cła nie można uwzględniać obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 1993 r. o sprostowaniu błędu /Dz.U. nr 127 poz. 590/, który dotyczył punktu 1 uwag dodatkowych w dziale 87 taryfy celnej. Zgodnie bowiem z pierwotnym brzmieniem taryfy, pkt 1 dotyczył tylko pozycji 8706, 8707 i 8708, a nie pozycji 8703, według której sklasyfikowano samochód. Zdaniem skarżącego, wobec błędu w taryfie celnej w dniu zgłoszenia celnego należało zastosować ogólne zasady obliczania wieku samochodu.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie, akcentując, że zgodnie z taryfą celną wiek samochodu oblicza się w sposób szczególny, natomiast błąd polegał wyłącznie na błędnym podaniu Kodu Scalonej Nomenklatury, do którego miała odnosić się uwaga dodatkowa nr 1, określająca sposób obliczania wieku samochodu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył:

Skarga jest uzasadniona. Wobec tego, że zgłoszenia celnego dokonano w dniu 30 lipca 1993 r., cło powinno zostać wymierzone według stawek w tym dniu obowiązujących /art. 23 ust. 1 prawa celnego/, a zatem określonych w rozporządzeniu z dnia 8 czerwca 1993 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 51 poz. 235/, które weszło w życie z dniem 5 lipca 1993 r. /par. 11 rozporządzenia/. Organy celne trafnie zakwalifikowały samochód do pozycji nr 8703 taryfy celnej, stanowiącej załącznik nr 1 do cytowanego rozporządzenia. Pozycja 8703 dotyczy pojazdów samochodowych przeznaczonych do przewozu osób i odpowiednio dalsza klasyfikacja pojazdu uzależniona jest od pojemności skokowej pojazdu i okresu używania. Stosownie do postanowień taryfy to ostanie kryterium polega na odrębnym klasyfikowaniu pojazdów nowych, używanych do czterech lat i powyżej czterech lat.

W dniu dokonania zgłoszenia celnego ogłoszona taryfa celna w uwadze dodatkowej nr 1, definiującej pojęcie "powyżej czterech lat", nie wymieniała kodu 8703. Dopiero obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów, ogłoszone w pół roku po ogłoszeniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 czerwca 1993 r., prostowało powyższy błąd /obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 1993 r. o sprostowaniu błędów - Dz.U. nr 127 poz. 590/. Należy zgodzić się ze skarżącym, że w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji nie można było zastosować definicji legalnej, zawartej w uwadze dodatkowej nr 1 w dziale 87, do samochodu zakwalifikowanego według kodu 8703.

Skarżący trafnie także podnosi, że gdyby organ II instancji rozpoznał jego odwołanie w terminie określonym w art. 35 par. 3 Kpa, wówczas także nie miałby możliwości uwzględnienia uwagi dodatkowej nr 1 przy ustalaniu wieku samochodu w brzmieniu ustalonym po sprostowaniu błędu.

Należy natomiast zgodzić się z twierdzeniem zawartym w odpowiedzi na skargę, że w uwadze dodatkowej nr 1 sformułowano szczególne zasady obliczania wieku samochodu. Ich brak nie pozwalałby ustalić, że samochód sprowadzony przez skarżącego, dopuszczony po raz pierwszy do ruchu w dniu 10 listopada 1989 r., był "używany powyżej czterech lat" w dniu 30 lipca 1993 r. W konsekwencji należy uznać, że dopiero sprostowanie błędu ogłoszone w końcu grudnia 1993 r. uzasadniało klasyfikację samochodu do pozycji taryfy 8703 22 90 9, a nie do pozycji 8703 20 90 1 /samochody używane do czterech lat/.

Z zasad demokratycznego państwa prawnego wynika, że strona ma prawo oczekiwać rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy na podstawie aktu prawnego w brzmieniu ogłoszonym we właściwym organie promulgacyjnym. Późniejsze sprostowanie błędu, nawet oczywistego, nie może wywierać negatywnych skutków dla obywatela z mocą wsteczną i odnosić się także do oceny stanów faktycznych sprzed ogłoszenia sprostowania.

Stosownie do art. 8 Kpa organy administracji państwowej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Uwzględnienie na niekorzyść obywatela sprostowania błędu w ogłoszonym akcie prawnym i wydanie na podstawie tego aktu, z uwzględnieniem dokonanego sprostowania, decyzji o wymiarze cła w stosunku do towaru zgłoszonego do odprawy celnej przed ogłoszeniem obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów o sprostowaniu błędu podważa zaufanie obywateli do treści ogłoszonych aktów prawnych i w konsekwencji prowadzi do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz.

Mając to na względzie, należało na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.