Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 113/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1, art. 23a ust. 2 i 9, art. 30 ust. 2 pkt 3 i ust. 8
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia za nienależnie pobrane oraz zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 113/17

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi A. J. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO lub Kolegium) z dnia [...] listopada 2016 r.

Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] dotyczącą nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.

Z uzasadnienia tych decyzji i pozostałych akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzjami z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...], [...] i [...] Wójt Gminy [...] orzekł odpowiednio o uchyleniu swych ostatecznych decyzji:

- z dnia [...] października 2010 r. ([...]) w sprawie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego na dzieci: A. J., P. J. i J. J. w okresie od 1 listopada 2010 r. do 31 października 2011 r.,

- z dnia [...] października 2011 r. ([...]) w sprawie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego na dzieci: P. J. i J. J. w okresie od 1 listopada 2011 r. do 31 października 2012 r.,

- z dnia [...] października 2012 r. ([...]) w sprawie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego na dzieci: P. J. i J. J. w okresie od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r.

Wydanie wskazanych decyzji z dnia [...] marca 2014 r. było wynikiem uzyskania informacji z Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej (pismo z dnia [...] lipca 2013 r.), że S. J. (ojciec dzieci i mąż skarżącej) miał przyznane świadczenie rodzinne we F. w okresie od grudnia 2010 r. do lutego 2013 r.

W dalszej kolejności Marszałek Województwa [...], jako właściwy do rozpatrzenia wniosków o przyznanie świadczeń, decyzjami z dnia [...] marca

2016 r.:

- Nr [...] ([...]):

I. przyznał A. J. (w okresie 1 - 30 listopada 2010) prawo do zasiłku rodzinnego na dzieci A., P. i J. wraz z dodatkiem z tytułu podjęcia nauki w szkole poza miejscem zamieszkania (A., P.) i wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej (J.),

II. odmówił A. J. przyznania prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci A., P. i J. (w okresie [...] grudnia 2010 – [...] października 2011) wraz z dodatkiem: z tytułu podjęcia nauki w szkole poza miejscem zamieszkania w okresie [...] grudnia 2010 – [...] czerwca 2011 (A.), z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2011/2012 i podjęcia nauki w szkole poza miejscem zamieszkania w okresie [...] grudnia 2010 – [...] czerwca 2011 i [...] września – [...] października 2011 (P.), z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2011/2012 i wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej w okresie [...] grudnia 2010 – [...] października 2011 (J.),

- Nr [...] ([...]):

I. przyznał A. J. prawo do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dziecko P. J., przy czym zawiesił uprawnienie do kwoty przewidzianej przez ustawodawstwo francuskie i określił wysokość dodatku dyferencyjnego dla sumy, która przekracza tę kwotę od [...] lipca do [...] października 2012 r.,

II. odmówił A. J. przyznania: prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko P. J. (w okresie [...] listopada 2011 – [...] czerwca 2012) wraz z dodatkiem z tytułu podjęcia nauki w szkole poza miejscem zamieszkania (w okresie [...] listopada 2011 – [...] czerwca 2012) i prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko J. J. (w okresie [...] listopada 2011 – [...] października 2012) wraz z dodatkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2012/2013 i podjęcia nauki w szkole poza miejscem zamieszkania (w okresie [...] września – [...] października 2012),

- Nr [...] ([...]):

I. przyznał A. J. prawo do zasiłku rodzinnego (w okresie [...] listopada 2012 – [...] sierpnia 2013) wraz z dodatkiem z tytułu podjęcia nauki w szkole poza miejscem zamieszkania (w okresie [...] marca – [...] czerwca 2013) na dziecko P. J. (zawieszając jednocześnie uprawnienie do zasiłku rodzinnego do kwoty przewidzianej przez ustawodawstwo francuskie i określając wysokość dodatku dyferencyjnego dla sumy, która przekracza tę kwotę od [...] listopada 2012 r. do

[...] lutego 2013 r.) oraz przyznał prawo do zasiłku rodzinnego (w okresie [...] marca – [...] października 2013) wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014 i z tytułu podjęcia nauki w szkole poza miejscem zamieszkania

(w okresie [...] marca – [...] czerwca 2013 i [...] września – [...] października 2013) na dziecko J. J.,

II. odmówił A. J. przyznania (w okresie [...] listopada 2012 – [...] lutego 2013) prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu podjęcia nauki w szkole poza miejscem zamieszkania na dziecko J. J.

W następstwie w/w decyzji, Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] ([...]) – wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej:. K.p.a.), art. 21, art. 23a ust. 5,9, art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 3, ust. 6-8, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm., dalej: u.ś.r.), art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 lit. j, art. 11 ust. 3a, art. 67 i art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L 04.166.1 ze zm.), art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L 09.284.1 ze zm.) i decyzji Nr F1 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczącej wykładni art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 odnoszącego się do zasad pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń rodzinnych (Dz. U. UE C 2010.106.11) orzekł, że:

I. świadczenia rodzinne pobrane przez A. J., tj.:

1. zasiłek rodzinny na dzieci: A. za okres [...] grudnia 2010 r. – [...] sierpnia 2011 r., P. i J. za okres [...] grudnia 2010 r. – [...] lutego 2013 r.,

2. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2011/2012 oraz 2012/2013 na dzieci P. i J.,

3. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia nauki w szkole poza miejscem zamieszkania na dzieci: A. za okres [...] grudnia 2010 r. – [...] czerwca 2011 r., P. za okres [...] grudnia 2010 r. – [...] czerwca 2011 r., [...] września 2011 r. – [...] czerwca 2012 r., [...] września 2012 r. – [...] lutego 2013 r., J. za okres [...] września 2012 r. – [...] lutego 2013 r.,

4. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowania dziecka J. J. w rodzinie wielodzietnej za okres [...] grudnia 2010 r. – [...] sierpnia 2011 r.

w kwocie 8 521, 48 zł są świadczeniami rodzinnymi nienależnie pobranymi;

II. zobowiązał A. J. do zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w wysokości 8 521,48 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, naliczonymi do dnia spłaty (na dzień wydania decyzji, tj. [...] lipca 2016 r. wynosiły one 4 403 zł).

Odwołanie od tej decyzji złożyła A. J., wnioskując o jej uchylenie. Podniosła, że do chwili obecnej "strona francuska nie dostarczyła mężowi żadnego pisma o przyznaniu świadczeń rodzinnych". Podkreśliła, że nie jest w stanie spłacić tak wysokiego zadłużenia. Jest osobą bezrobotną, a od 2009 r. nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. Ona oraz czworo dzieci, w tym troje studiujących, pozostają na utrzymaniu męża, który jest jedynym żywicielem rodziny. Wyjaśniła, że pobierany zasiłek rodzinny nie wystarczał na spłatę kredytu, opłaty, utrzymanie dzieci

i wyżywienie. Celowo nie informowała o tym, że mąż przebywa za granicą, gdyż

w tym czasie rodzina była w ciężkim położeniu, bez środków do życia. Funkcjonowali tylko dzięki życzliwości znajomych i rodziny.

Odwołująca poinformowała, że mąż złożył wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych we Francji [...] lutego 2013 r., a ona [...] lutego 2013 r. wstrzymała wypłatę zasiłków w Polsce w GOPS.

SKO decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 30 ust. 1 i 2 pkt 1 i 3 u.ś.r. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Wyjaśniło, że zgodnie z powołanymi przepisami u.ś.r., osoba która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne jest obowiązana do ich zwrotu. Za takie uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych, albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania (pkt 1); świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia (pkt 2); świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne (pkt 3); świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenia przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego (pkt 4).

Kolegium zaznaczyło, że odwołująca mimo stosownego pouczenia zawartego

w treści wniosku o przyznanie świadczenia, zataiła okoliczności mające znaczenia prawne, a mianowicie fakt wyjazdu członka rodziny za granicę oraz fakt nabycia uprawnień do świadczeń. A. J. zatajając fakty, co do których świadomość uzyskała po zapoznaniu się z treścią pouczeń zawartych we wniosku, na etapie ubiegania się o świadczenia w poszczególnych okresach zasiłkowych, działała w warunkach świadomego wprowadzenia organu w błąd. SKO zaznaczyło, że zachowanie strony przybrało postać pozytywnego działania polegającego na złożeniu niezgodnego z prawdą oświadczenia, zaniechaniu zawiadomienia oraz biernego, świadomego wykorzystywania błędu organu I instancji. W tych okolicznościach, zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r., organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji świadczeń jako nienależnie pobranych, uwzględniając w powyższym zakresie okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję SKO A. J. nie precyzując kierunku jej weryfikacji zarzuciła, że organ nie uwzględnił faktu, że jej mąż do dnia dzisiejszego nie otrzymał żadnego pisma

z francuskiej instytucji potwierdzającego przyznanie i wypłatę zasiłku rodzinnego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione

w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

Kontrolą Sądu objęte są decyzje ustalające za nienależnie pobrane przez skarżącą za okres od [...] grudnia 2010 r. do [...] lutego 2013 r. świadczenia rodzinne (zasiłki rodzinne wraz z dodatkami) i zobowiązujące do ich zwrotu. Kontrola ta dokonana pod względem wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a wydane rozstrzygnięcia są zgodne z prawem.

Sąd w pełni podziela dokonane przez organy administracji ustalenia

w zakresie stanu faktycznego sprawy, w tym przebywania męża skarżącej S. J. od [...] stycznia 2010 r. we Francji, tj. państwie członkowskim Unii Europejskiej, gdzie od [...] października 2010 r. wykonuje pracę zarobkową. Wójt Gminy nie posiadając o tym informacji, na skutek wniosków A. J. z dnia [...] września 2010 r., [...] października 2011 r. i [...] września 2012 r. złożonych w GOPS w [....] – odpowiednio decyzjami z dnia [...] października 2010 r., [...] października 2011 r. i [...] października 2012 r. – przyznał jej na dzieci zasiłki rodzinne wraz ze stosownymi dodatkami, podczas gdy w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w stosunku do wniosków o przyznanie świadczeń rodzinnych składanych od [...] maja 2010 r., S. J. podlegał ustawodawstwu francuskiemu na zasadzie pierwszeństwa. Po uzyskaniu stosownych informacji w tym zakresie i wznowieniu postępowań, organ ten decyzjami z dnia [...] marca 2014 r. orzekł o uchyleniu w/w decyzji własnych i umorzeniu postępowań w sprawie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, po czym przekazał wnioski do rozpatrzenia zgodnie z właściwością przez ROPS. W następstwie tego – po przekazaniu [...] marca 2016 r. przez instytucję francuską informacji o przyznaniu S. J. świadczeń rodzinnych we F. od grudnia 2010 r. do lutego 2013 r. - wydane zostały przez Marszałka Województwa [...] stosownie do art. 23a ust. 6 u.ś.r. opisane wyżej decyzje z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...], [...] i [...], a kolejno decyzja z dnia [...] lipca 2016 r. o ustaleniu świadczeń rodzinnych pobranych przez A. J. za nienależne wraz z zobowiązaniem do ich zwrotu oraz utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja SKO.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.ś.r., do zadań samorządu województwa realizowanych w zakresie świadczeń rodzinnych należy:

1) pełnienie funkcji instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego;

2) wydawanie decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku

z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.

W przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 23a ust. 2 u.ś.r.). Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] [...] w R. – pełniący funkcję o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. - w odpowiedzi na zapytanie GOPS w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. poinformował, że w sprawie Państwa J., w stosunku do wniosków złożonych od [...] maja 2010 r. - w związku z podleganiem przez S. J. ustawodawstwu francuskiemu w zakresie świadczeń rodzinnych - zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W myśl art. 23a ust. 5 u.ś.r, w przypadku gdy marszałek województwa, w sytuacji,

o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa,

o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (nastąpiło to opisanymi wyżej decyzjami Wójta Gminy z dnia [...] marca 2014 r.).

Stosownie do art. 23a ust. 9 u.ś.r., organem właściwym w sprawie ustalania

i dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w sprawach

w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, jest marszałek województwa, przy czym odpowiednie zastosowanie znajduje art. 30 tej ustawy. Wg jego ust. 1, osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu; za takie w myśl ust. 2 pkt 3 tego artykułu uważa się świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów

o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji

o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne.

Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe w sposób nie budzący wątpliwości wykazało, że kryterium temu odpowiadają pobrane przez skarżącą

z GOPS w okresie od grudnia 2010 r. do lutego 2013 r. świadczenia rodzinne.

Składając bowiem [...] września 2010 r., [...] października 2011 r. i [...] września 2012 r. w GOPS w [...]. wnioski o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, własnoręcznymi podpisami złożonymi bezpośrednio pod zawartymi w ich części VII oświadczeniami ("Oświadczenie dotyczące ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko") potwierdziła zapoznanie się z warunkami uprawniającymi do zasiłku rodzinnego.

W dwóch pierwszych wnioskach, w treści tych Oświadczeń oprócz zapisów wskazujących wprost, że "na dziecko nie przysługuje zasiłek rodzinny za granicą", zawarto obowiązek niezwłocznego powiadomienia podmiotu realizującego świadczenia rodzinne o zmianie liczby członków rodziny, wyjeździe członka rodziny za granicę RP (z wyjątkiem wyjazdu turystycznego, leczniczego lub związanego

z podjęciem przez dziecko kształcenia poza granicami RP), uzyskaniu dochodu lub innych zmianach mających wpływ na prawo do zasiłku rodzinnego.

W trzecim z wniosków pod złożonym oświadczeniem, że członkowi rodziny nie przysługuje na dziecko zasiłek rodzinny za granicą (chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej), znalazło się także pouczenie o obowiązku niezwłocznego powiadomienia podmiotu realizującego świadczenia rodzinne

o zmianach mających wpływ na prawo do nich, z dodatkowym zastrzeżeniem, że brak poinformowania o tych zmianach może skutkować powstaniem nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oraz koniecznością ich zwrotu (dodatkowe pouczenie co do obowiązku informowania organu o tych zmianach oraz konsekwencjach związanych z nienależnym pobraniem świadczeń zawarte zostały

w pouczeniu każdej z decyzji zasiłkowych Wójta Gminy [...], tj. z dnia

[...] października 2010 r., [...] października 2011 r. i [...] października 2012 r.

Z okoliczności tych niezbicie wynika świadomość skarżącej co do konieczności zgłaszania do organu zasiłkowego wszelkich zmian mogących mieć wpływ na jej prawo do pobierania świadczeń rodzinnych oraz konsekwencji zaniechania tego obowiązku. Mimo kilkukrotnych pouczeń w tym zakresie, nie poinformowała ona jednak GOPS o wyjeździe męża za granicę i wykonywaniu tam przez niego pracy zarobkowej, co miało bezpośredni wpływ na nie tylko na właściwość tego organu do rozpatrzenia złożonych wniosków, ale w ogóle na prawo do pobierania świadczeń rodzinnych w Polsce, skoro na podstawie mających zastosowanie w sprawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, S. J. co do wniosków o ich przyznanie składanych od

1 maja 2010 r. podlegał ustawodawstwu francuskiemu.

Podkreślenia wymaga, że skarżąca zarówno w odwołaniu jak i skardze nie zakwestionowała braku wiedzy co do ciążących na niej obowiązków i konsekwencji ich uchybienia, a w odwołaniu wręcz wprost oświadczyła, że celowo nie informowała o pobycie męża za granicą z uwagi na ciężką sytuację materialną (sytuacja ta nie stanowi przesłanki wykluczającej odpowiedzialność z tytułu obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń).

Bez znaczenia w tym względzie pozostaje, że w odnoszących się do decyzji GOPS okresach zasiłkowych, świadczenia takie we Francji nie zostały mu wtedy wypłacone, skoro do uruchomienia procedury weryfikującej prawidłowość tych decyzji i w konsekwencji wypłaty świadczeń przez instytucję francuską za okres od grudnia 2010 r. do lutego 2013 r. doszło dopiero w następstwie wniosku skarżącej

z dnia [...] marca 2013 r. o wstrzymanie od marca 2013 r. wypłaty tych zasiłków, motywowanego pracą męża za granicą i zamiarem ubiegania się tam o świadczenia rodzinne. Istotny w tym zakresie jest sam fakt zaistnienia przesłanek skutkujących obowiązkiem dokonania stosownego zawiadomienia o okolicznościach mających wpływ na prawo do pobierania świadczeń.

Tym samym skarżąca nie powiadamiając organu o zatrudnieniu męża poza granicami kraju, swoim zachowaniem wypełniła przesłanki do uznania wypłaconych jej przez GOPS w [...] świadczeń za nienależnie pobrane w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r., ale również niepowołanego w podstawie prawnej decyzji organu

I instancji ust. 2 pkt 2 tego artykułu, który za takie kwalifikuje świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo

w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia (jednocześnie z uwagi na prawidłowe wskazanie przez ten organ

art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r., wpływu na wynik sprawy nie miało powołanie w podstawie prawnej ust. 2 pkt 1 tego artykułu, który za takie świadczenia uważa świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania; przepis ten w opisanych okolicznościach nie miał w sprawie zastosowania).

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji Marszałka Sąd nie dopatrzył się także nieprawidłowości w wyliczeniu kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych i naliczonych od nich na podstawie

art. 359 § 1 i art. 481 § 2 i 2⁴ Kodeksu cywilnego odsetek ustawowych, co nie było zresztą przez skarżącą kwestionowane; w myśl art. 30 ust. 8 u.ś.r., kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie (odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty).

Odnosząc się do sformułowanego w skardze zarzutu, iż S. J. nie otrzymał żadnego pisma z francuskiej instytucji potwierdzającego przyznanie i wypłatę zasiłku rodzinnego należy stwierdzić, że w okolicznościach sprawy nie może być on uznany jako przemawiający za uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] marca 2016 r. wpłynęło

do ROPS w [...] pismo odpowiedniej instytucji francuskiej (oznaczone

datą [...] marca 2016 r.) dotyczące przyznania mu świadczeń rodzinnych

we Francji za okres od grudnia 2010 r. do lutego 2013 r., której kserokopia

została przekazana skarżącej wraz z pismem z dnia [...] maja 2016 r.

Nr [...].

Ubocznie – nawiązując do zawartego w odwołaniu od decyzji Marszałka twierdzenia A. J. o braku możliwości spłaty kwoty ponad 13 tys. zł (obejmującej nienależne świadczenia wraz z odsetkami) – Sąd zwraca uwagę na regulację art. 30 ust. 9 u.ś.r., zgodnie z którą organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń łącznie z odsetkami w całości lub części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodzinny.

Stosownie do powyższego, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.