Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 1064/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 92 a ust 2, art 92c ust 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2022 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Pismem z dnia [...] października 2019 r. T.K. (skarżący), prowadzący działalność pod firmą "K.", został poinformowany przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) o zamiarze przeprowadzenia w dniu [...] listopada 2019 r. o godz. 10.00 kontroli w miejscu wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przestrzegania obowiązków i warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.; aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 180 ze zm.; dalej u.t.d.). Zawiadomienie doręczono stronie w dniu 10 października 2019 r.

Dnia [...] listopada 2019 r. T.K. przesłał organowi pocztą elektroniczną upoważnienie do reprezentowania go podczas czynności kontrolnych przez żonę – K.K. wraz z wnioskiem o przeprowadzenie całości czynności kontrolnych w siedzibie organu kontroli. Następnego dnia organ otrzymał mail ze skrzynki poczty elektronicznej oznaczonej nazwiskiem skarżącego o treści: "Dzień dobry! W załączniku przesyłam zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA. Z poważaniem K.K." wraz z załącznikiem "zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA na okres [...].11.2019 – [...].11.2019 o numerze [...] dla płatnika [...] zostało przekazane elektronicznie na profil PUE Twojego płatnika". Tego samego dnia około godz. 9.05 pracownik organu przeprowadził rozmowę telefoniczną z przedsiębiorcą, który oświadczył, iż aktualnie przebywa we Włoszech, gdzie wykonuje przewóz drogowy, aktualnie nie może uczestniczyć w kontroli ani wyznaczyć innej osoby do reprezentowania go w trakcie tej kontroli.

Następnie, również w tym samym dniu, pracownicy organu udali się pod adres będący miejscem wykonywania przez T.K. działalności gospodarczej. Zastali tam zamkniętą furtkę i bramę wjazdową oraz nie stwierdzili, aby na terenie posesji przebywały jakiekolwiek osoby, przez co nie było możliwości wręczenia imiennego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli ani informacji o próbie rozpoczęcia czynności kontrolnych w przedsiębiorstwie. Okoliczność ta została utrwalona w formie protokołu oraz notatki służbowej.

Dalej pismem z dnia [...] listopada 2019 r. WITD zawiadomił T.K. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie niepoddania się lub uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. W odpowiedzi z dnia [...] listopada 2019 r. skarżący podał, że nie mógł bezpośrednio uczestniczyć w wyznaczonym terminie w czynnościach kontrolnych. Z kolei wyznaczona przez niego osoba w przededniu kontroli doznała poważnego uszczerbku w obrębie kręgosłupa, co wpłynęło na porażenie narządu ruchu. Tego samego dnia w godzinach popołudniowych przesłano na adres organu powyższą informację wraz z zaświadczeniem lekarskim.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] WITD nałożył na T.K. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części (art. 93 ust. 1 u.t.d., art. 92a ust. 1, 3 i 6 u.t.d. i lp. 1.6 załącznika nr 3 do tej ustawy). Zdaniem organu przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku z art. 72 u.t.d., obligującego kontrolowanego przedsiębiorcę do umożliwienia inspektorowi dokonania przewidzianych przepisami prawa czynności kontrolnych.

2. Od tej decyzji T.K. wniósł odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), zarzucając organowi pierwszej instancji brak dążenia do właściwego wyjaśnienia przyczyn wykazanego naruszenia, pominięcie części posiadanych informacji, brak ich właściwej oceny w toku przeprowadzanych czynności, dowolną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego, zaniechanie ustosunkowania się do stanowiska, argumentów i dowodów prezentowanych przez odwołującego, zaniechanie rozpoznania i przeprowadzenia wnioskowanych przez niego dowodów. W szczególności podniósł, że w dniu poprzedzającym kontrolę organ został powiadomiony o niedyspozycji małżonki przedsiębiorcy wskutek nieszczęśliwego zdarzenia oraz otrzymał dokumentację medyczną celem uwiarygodnienia zaistniałej sytuacji. Z uwagi na niezawinioną przez siebie przyczynę nie miała ona możliwości wziąć udziału w kontroli, przy czym była to przeszkoda przemijająca. Małżonka przedsiębiorcy była jedyną osobą upoważnioną do reprezentowania go, przebywając we Włoszech nie miał on możliwości wyznaczenia innej osoby. Jego zdaniem upoważnienie w formie ustnej byłoby obarczone wadą i skutkowałoby nieważnością postępowania. Ponadto ze względu na specyfikę działalności, ochronę danych osobowych, tajemnice przedsiębiorstwa, tajemnicę handlową oraz inne tajemnice prawnie chronione nie było możliwości wtajemniczenia osób trzecich w bazę kontrahentów. Organ mógł przy tym wyznaczyć inny termin kontroli, czego nie uczynił.

3. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] GITD utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, iż w sprawie nie zostały naruszone żadne przepisy procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, 77 czy art. 107 k.p.a. Nie zaistniały też żadne przewidziane w art. 92c u.t.d. podstawy egzoneracyjne, uzasadniające umorzenie postępowania. Również strona nie wskazała żadnych faktów, uzasadniających zastosowanie tego przepisu ustawy, gdy tymczasem to właśnie przedsiębiorca powinien wykazać zaistnienie okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 92b czy art. 92c u.t.d. Ponadto pierwszy z tych przepisów w ogóle nie mógł znaleźć w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż w niniejszej sprawie przedsiębiorca nie poddał się kontroli w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą.

Zdaniem organu przedsiębiorca, będąc poinformowany o terminie planowanej kontroli, powinien podjąć wszelkie kroki celem umożliwienia przeprowadzenia czynności kontrolnych, zaś w przypadku niemożności osobistego uczestnictwa powinien wyznaczyć w tym celu pełnomocnika. Nie kwestionując choroby K.K. ani przedłożonego zwolnienia lekarskiego organ odwoławczy stwierdził, iż przedsiębiorca prowadząc działalność gospodarczą w sposób zorganizowany i ciągły winien wyznaczyć pracownika i umożliwić podjęcie czynności kontrolnych, o czym stanowi m.in. treść art. 80 ust. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2017 r., poz. 2168 ze zm.). W niniejszej sprawie brak było podstaw do odstąpienia od przeprowadzenia tych czynności, zwłaszcza że działalność przedsiębiorcy przebiega w sposób ciągły i bez zakłóceń, o czym świadczy m.in. wpis w CEDIG. Posiadał on zatem osoby sprawujące nadzór nad prawidłowym działaniem przedsiębiorstwa, mogące go reprezentować w czasie nieobecności. Nie do zaakceptowania jest zatem stanowisko, iż nie miał on możliwości upoważnienia kogokolwiek dla celów przeprowadzenia kontroli poprzez np. okazanie dokumentów dotyczących czasu pracy kierowców.

Organ odwoławczy nie znalazł też podstaw do uwzględnienia zarzutu pozbawienia przedsiębiorcy możliwości czynnego udziału w postępowaniu z uwagi na fakt prawidłowego zawiadomienia go o zamiarze wszczęcia kontroli, prawidłowe doręczanie i odbiór dalszej korespondencji w sprawie (zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, zawiadomienie o zakończeniu tego postępowania wraz z pouczeniem, o którym mowa w art. 10 k.p.a., decyzja organu pierwszej instancji), jak również z uwagi na fakt korzystania przez przedsiębiorcę bez przeszkód z przysługujących mu praw poprzez pisemne przedstawienie swojego stanowiska w sprawie czy wniesienie odwołania od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.

4. Na decyzję GITD T.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając naruszenie:

– art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., przez brak jednoznacznych ustaleń faktycznych w sprawie;

– art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. oraz 107 k.p.a. w związku z art. 50 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, przez uznanie, że skarżący nie poddał się lub uniemożliwił przeprowadzenie kontroli;

– art. 93 ust. 1 w zw. z. art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 6 u.t.d. i Ip. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący nie poddał się lub uniemożliwił przeprowadzenie kontroli, podczas gdy z usprawiedliwionych przyczyn strona nie była obecna w siedzibie przedsiębiorstwa, co należycie usprawiedliwiła wskazując, kiedy będzie możliwa kontrola i do kiedy trwa jej niezdolność do udziału w kontroli, jak też poprzez błędne przyjęcie, że brak możliwości brania udziału w kontroli z przyczyn obiektywnych z jednoczesnym wskazaniem terminu, kiedy przedsiębiorca będzie mógł brać udział w kontroli interpretowany jest jako uniemożliwianie przeprowadzenia kontroli;

– art. 107 § 1 w zw. z art. 104 § 4 k.p.a., przez nieodniesienie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich faktów i dowodów zgromadzonych w trakcie postępowania;

– art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji WITD z dnia [...] grudnia 2019 r. w sytuacji, gdy organ zobligowany był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedłu norm przepisanych.

5. Prawomocnym wyrokiem z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Go 612/20 tutejszy Sąd uznał powyższą skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję WITD.

W uzasadnieniu tego orzeczenia sąd wskazał, że stosownie do treści art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). Wśród naruszeń tych, w lp. 1.6 załącznika nr 3 wskazane zostało niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, za co przewidziana została kara pieniężna w wysokości 12.000 zł.

Z wyrażenia zawartego w lp. 1.6 załącznika nr 3 do omawianej ustawy wynika, że ustawodawca poprzez użycie zwrotów "niepoddanie się" lub "uniemożliwienie" przeprowadzenia kontroli odniósł się do zdarzeń przeszłych dokonanych. W przytoczonej jednostce redakcyjnej załącznika do ustawy przewidziano zatem karę w sytuacji, gdy do kontroli nie doszło z powodu niepoddania się lub uniemożliwienia przeprowadzenia jej przez stronę.

Dalej Sąd podkreślił, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem na gruncie art. 92a u.t.d. ma charakter administracyjny, tzn. powstaje przez sam fakt zaistnienia bezprawności – naruszenia zakazu lub nakazu określonego w przepisie prawa administracyjnego. Wprawdzie do powstania tej odpowiedzialności co do zasady wystarczające jest stwierdzenie zaistnienia naruszenia, nawet jeśli powstało ono w sposób niezawiniony, jednakże kwestia odpowiedzialności podmiotu nie może być rozpatrywana z pominięciem regulacji wyłączających tę odpowiedzialność, zawartych w art. 92b u.t.d. (zapewnienie przez przedsiębiorcę odpowiedniej organizacji pracy oraz zasad wynagradzania w przedsiębiorstwie) i art. 92c u.t.d. W ocenie Sądu analizy wymagało też, czy w sprawie nie doszło do zaistnienia przesłanki egzoneracyjnej wynikającej z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Sąd zwrócił uwagę, że zasady rozkładu ciężaru dowodu w zakresie wykazania okoliczności zwalniających z odpowiedzialności za naruszenia popełnione przez kierowców, którymi przedsiębiorca się posługuje przy wykonywaniu przewozu, przedstawiają się przy tym w ten sposób, że zebranie dowodów w sprawie, której przedmiotem jest naruszenie przepisów ustawy oraz odpowiednich przepisów unijnych, jest obowiązkiem organu, natomiast wykazanie okoliczności objętych hipotezami art. 92c u.t.d., a więc okoliczności pozwalających na wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za ujawnione naruszenia, a tym samym uniknięcie obowiązku zapłaty kary pieniężnej, obciąża przedsiębiorcę.

Odnosząc się do naruszeń prawa popełnionych przez organy Sąd wskazał, że nie poddały one ocenie okoliczności, czy skarżący istotnie w dacie wyznaczonej kontroli przebywał we Włoszech. Nie została również zbadana kwestia zdolności małżonki skarżącego, będącej osobą upoważnioną przez niego do reprezentowania go w toku kontroli, tj. do pełnienia tej roli w wyznaczonym przez organ terminie. Sąd zwrócił tu uwagę, że organy nie przeprowadziły analizy zwolnienia lekarskiego w zakresie tego, czy chora miała leżeć, czy mogła chodzić, co ma zasadniczy wpływ na ocenę, czy udział w czynnościach kontrolnych małżonki skarżącego był możliwy. Ponadto w decyzji ogólnikowo wskazano, że skarżący mógł upoważnić w celu reprezentowania go w toku kontroli inną osobę, czego nie skonkretyzowano. Nadto nie zostało poddane ocenie, czy w sytuacji pobytu skarżącego poza granicami Polski oraz podnoszonych problemów zdrowotnych małżonki skarżącego, będącej osobą upoważnioną do reprezentowania go w toku kontroli, funkcji tej istotnie nie mogła przejąć inna osoba zatrudniona przez niego czy to na podstawie umowy o pracę, czy to na podstawie umowy cywilnoprawnej – zwłaszcza, że jak wynika z akt sprawy, skarżący wykorzystuje w ramach prowadzonej działalności 15 pojazdów, a zatem zatrudnia również inne osoby.

W braku ustalenia tych okoliczności i nienależytego wyjaśnienia okoliczności sprawy (art. 77 i art. 80 k.p.a.) nałożenie kary Sąd uznał za przedwczesne, zobowiązując organy do poczynienia wskazanych wyżej ustaleń w ponowionym postępowaniu.

6. Procedując ponownie w sprawie WITD pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. poinformował stronę o przystąpieniu do ponownego rozpatrzenia sprawy, przy czym pismo to nie zostało podjęte z placówki pocztowej i zwrócone nadawcy, choć zostało ono doręczone na adres wskazany przez skarżącego. Następnie w dniu 14 maja 2021 r. organ I instancji wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień, w tym przedstawienia zlecenia wykonywania przewozu, dokumentów przewozowych związanych z wykonywanym na terenie Włoch transportem, wskazanie numeru rejestracyjnego pojazdu oraz dokumentów oraz zwolnienia lekarskiego wystawionego dla K.K.

W odpowiedzi skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe wyjaśnienia, iż w dniu [...] listopada 2019 r. zmuszony był pilnie wyjechać do Włoch swoim samochodem serwisowym, a w tym czasie nie wykonywał zlecenia transportowego, a jedynie udzielał pomocy w związku z awarią naczepy. Do wyjaśnień dołączono wydruk CMR poświadczający przewóz towaru w dniu [...] listopada 2019 r., zdjęcia przedstawiające uszkodzone koło pojazdu oraz wydruk z CEDG o zadeklarowanym charakterze prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący wskazał, że ze względu na upływ czasu nie przedstawił zwolnienia lekarskiego żony, która wystąpiła do ZUS o udostępnienie druku L4 jednak do dnia wydania decyzji przez organ kontrolny nie zostało ono organowi doręczone.

Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] WITD nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 złotych, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w poprzedniej decyzji i stwierdzając, że skarżący nie wykazał okoliczności egzoneracyjnych zwalniających go od odpowiedzialności administracyjnej za "niepoddanie" się kontroli mimo prawnego obowiązku.

7. W odwołaniu wniesionym w terminie skarżący zarzucił decyzji naruszenie:

- art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., przez brak jednoznacznych ustaleń faktycznych w sprawie;

- art. 7 w zw. z art. 77 oraz art. 107 k.p.a. w zw. z art. 50 ust. 1 ust. 5 ustawy Prawo przedsiębiorców, przez uznanie, że skarżący nie poddał się i uniemożliwił przeprowadzenie kontroli;

- art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 6 u.t.d i lp. załącznika do tej ustawy, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

- art. 107 § 1 i art. 104 § 4 k.p.a.

W odwołaniu wniósł o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia lekarskiego za okres od [...] do [...] listopada 2019 r., wskazującego na "fakt zespołu bólowego kręgosłupa i skierowania do poradni neurologicznej i ortopedycznej".

W oparciu o te zarzuty i wnioski, rozwinięte w uzasadnieniu odwołania, skarżący domagał się uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie.

8. Decyzją z dnia [...] października 2021 r., nr [...] GITD utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu opisał przebieg postępowania oraz przytoczył wzmiankowane wyżej podstawy prawne, powołane w poprzedniej decyzji i szeroko opisane w uzasadnieniu wyroku tutejszego Sądu z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Go 612/20.

Zdaniem GITD organ I instancji nie naruszył przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a., gromadząc w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja zawiera również niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a.

Odnosząc się do zakresu uzupełnionego postępowania nakazanego przez tutejszy Sąd, organ wskazał, że w jego ocenie strona nie wskazała żadnych faktów, które uzasadniałyby zastosowanie art. 92c u.t.d. Zdaniem organu przedsiębiorca będąc poinformowany o terminie planowanej kontroli, po otrzymaniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia przez organ kontroli w siedzibie podmiotu, powinien podjąć wszelkie kroki celem umożliwienia przeprowadzenia czynności kontrolnych. Natomiast w przypadku niemożności osobistego uczestniczenia w kontroli strona winna wyznaczyć pełnomocnika, w sposób skuteczny. W sytuacji choroby takiego pełnomocnika możliwym jest wskazanie innej osoby, która byłaby obecna podczas czynności kontrolnych, np. pracownik przedsiębiorstwa. Stanowi o tym treść wskazanego powyżej art. 50 ustawy prawo przedsiębiorców, w myśl którego czynności kontrolne wykonuje się w obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej.

GITD podkreślił, że z treści zwolnienia lekarskiego wynika, iż K.K. przebywała na zwolnieniu lekarskim w okresie od [...] do[...] listopada 2019 r., jednakże mogła ona chodzić (co wynika z treści rubryki nr 17 rzeczonego dokumentu). Wobec powyższego osoba ta mogła umożliwić funkcjonariuszom skuteczne podjęcie czynności kontrolnych. Nadto istniały możliwości wyznaczenia innego pracownika, gdyż skarżący wykorzystuje w swojej działalności 15 pojazdów, a zatem zatrudnia również inne osoby (art. 80 ust. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej).

Organ podkreślił, że mimo tego iż skarżący był poza granicami kraju, prowadzona przez niego działalność przebiegała w sposób ciągły i bez zakłóceń, co oznacza, że w kraju pozostały osoby, które sprawowały nadzór nad prawidłowym działaniem przedsiębiorstwa i które mogłyby reprezentować go w trakcie jego nieobecności. Taką osoba był przede wszystkim J.K., który jak wynika z dokumentacji jest zatrudniony w przedsiębiorstwie skarżącego na stanowisku zarządzającego transportem. Ponieważ, zdaniem organu, skarżący nie wykazał okoliczności zwalniających go od odpowiedzialności, nałożenie kary za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części (art. 93 ust. 1 u.t.d., art. 92a ust. 1, 3 i 6 u.t.d. i załącznik nr 3 lp. 1.6 do tej ustawy) było w pełni uzasadnione.

9. W skardze wniesionej do tutejszego Sądu z zachowaniem terminu, pełnomocnik T.K. zarzucił decyzji GITD z dnia [...] października 2021 r.:

- naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 10 w zw. z art. 50 ust. 1 i ust. 5 ustawy Prawo przedsiębiorców, przez błędne uznanie, że skarżący nie wykonał obowiązku wskazania na piśmie osoby upoważnionej, a w konsekwencji, że nie poddał się lub uniemożliwił przeprowadzenie kontroli;

- naruszenie art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., przez zastosowanie tych przepisów do stanu faktycznego, w którym nie doszło do niepoddania się lub uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli w całości lub w części;

- nadto, jak to wskazano "z ostrożności", naruszenie art. 92c ust. 1 pkt. 1 u.t.d., przez jego niezasadne niezastosowanie w sytuacji, w której naruszenie, o którym mowa w tym przepisie, nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, na które skarżący nie miał wpływu, a także nie mógł ich przewidzieć.

W oparciu o te zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

W uzasadnieniu skargi zarzuty te zostały rozwinięte.

10. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11. Zgodnie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Sprawa została rozpoznana, zgodnie z wolą stron, w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).

12. Zaskarżona decyzja została wydana w następstwie uchylenia prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 30 listopada 2020 r. w sprawie II SA/Go 612/20 poprzednio wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji. Z uzasadnienia tego wyroku, wiążącego, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., organy i niniejszy Sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy wynika, że przyczyną uchylenia tych decyzji było niewyjaśnienie okoliczności mających wpływ na uwolnienie skarżącego od odpowiedzialności administracyjnej (sankcji), czyli konieczność wyjaśnienia stanu faktycznego pod kątem stwierdzenia wystąpienia w sprawie przesłanek art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Jak jednak wyraźnie wskazał to Sąd, co jest przytoczeniem poglądu utrwalonej doktryny, wykazanie okoliczności egzoneracyjnych na gruncie niniejszej sprawy należało do strony, której organ musiał tylko umożliwić przedstawienie twierdzeń w tym zakresie, ich dowiedzenie, po to by te twierdzenia i ewentualnie przedstawione dowody ocenić.

Z treści uzasadnienia poprzedniego wyroku jednoznacznie zatem wynika, że wszelkie inne w kwestie zostały uznane za dostatecznie wyjaśnione, a zastosowane przez organ przepisy prawa materialnego były prawidłowe, tyle że przedwczesne było ukaranie strony przed wyjaśnieniem, czy w sprawie nie zachodzi wyłączenie przewidziane w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zbędne jest zatem przytaczanie podstaw prawnych i okoliczności, o których mowa była w części sprawozdawczej niniejszego uzasadniania i które szeroko opisano w decyzjach organów oraz poprzednim wyroku wydanym w tej sprawie.

13. Odnosząc się do tych kwestii wskazać należy, że organy umożliwiły skarżącemu wypowiedzenie się oraz przedstawienie dowodów, przez co wypełniono wytyczne wskazane w orzeczeniu z dnia 30 listopada 2020 r. Co istotne, to nie na organach ciążył obowiązek ich poszukiwania, wobec czego słusznie organy oceniły te dowody, które przedstawiła strona. Ocena ta, zdaniem Sądu jest prawidłowa i zgodna z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.a. Trafnie organ odwoławczy konstatuje, że skarżący będąc poinformowany o terminie planowanej kontroli, po otrzymaniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia przez organ kontroli w siedzibie podmiotu, powinien podjąć wszelkie kroki celem umożliwienia przeprowadzenia czynności kontrolnych. Organy, odnosząc się do ustalonych w ponowionym postępowaniu okoliczności, wykazały, że skarżący zawiadomiony o terminie i miejscu tej kontroli, miał wszelkie możliwości by umożliwić jej przeprowadzenie, nie będąc osobiście obecny. Jak trafnie podkreślił organ, w przedsiębiorstwie skarżącego (15 pojazdów) były zatrudnione osoby, które mogły go zastąpić. Co więcej jedną z nich był J.K. zatrudniony w firmie skarżącego jako "osoba zarządzająca transportem" (por. ustalenie zawarte w załączniku do protokołu z dnia [...] listopada 2019 r., k. 23 ze wskazaniem numeru licencji).

Wskazać tu należy, że status zarządzającego transportem został określony w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady nr 96/26/WE (Dz.U.UE L 2009.300.51). Zgodnie z treścią art. 2 pkt 5 wymienionego rozporządzenia, zarządzający transportem oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. W myśl art. 4 ust. 1 lit. a tego rozporządzenia, przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b i d tego rozporządzenia i która w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa.

Zakres zadań takiej osoby obejmuje w zasadzie całość funkcjonowania przedsiębiorstwa przewozowego: utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem.

Jest to zatem osoba, która z racji pełnionej funkcji jest odpowiedzialna za funkcjonowanie przedsiębiorstwa na tych samych zasadach, co skarżący (na gruncie art. 92a ust. 2 u.t.d. również zarządzający transportem odpowiada za naruszenie swoich obowiązków). Taka osoba z założenia może reprezentować przedsiębiorcę i nie dotyczą jej jakiekolwiek zastrzeżenia, które podnosi pełnomocnik skarżącego w kontekście tajemnicy przedsiębiorstwa, ochrony danych, itp. Mimo tego, że postępowanie toczyło się długo i skarżący miał wiele okazji do podnoszenia wszelkich okoliczności, nigdzie nie wskazał, nie mówiąc o udowodnieniu, że J.K. nie mógł go reprezentować, co mógł potwierdzić w każdej formie również ustnej. Stąd nie ma już większego znaczenia dla sprawy to, że żona skarżącego nie była dysponowana, choć jak ustalił to organ, jej zwolnienie lekarskie stwierdza, że mogła ona "chodzić" w okresie objętym zwolnieniem.

14. Na tle tego jak przedstawił się pełny stan faktyczny sprawy w kontekście "zabiegów" skarżącego, zmierzających do tego by nie był on w dniu kontroli reprezentowany, konsekwencje przyjęte przez organ należy uznać za usprawiedliwione.

W sprawie nie ma naruszeń, o których mowa jest w skardze czy to w zakresie postępowania dowodowego, wykładni i zastosowania prawa materialnego, włączywszy w to realizację wytycznych zawartych w poprzednim wyroku. Również uzasadnienie decyzji odpowiada prawu, a to, że organ mógłby w nim zrezygnować z kilkukrotnego powtarzania tych samych argumentów i okoliczności, nie jest wadą wpływającą w jakikolwiek sposób na wynik sprawy.

15. Odrębną kwestią, która podnoszona jest w skardze, aczkolwiek w odniesieniu do "organu rentowego" (ostatni akapit skargi), jest zarzut przedawnienia. Termin, o którym mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. ma charakter materialnoprawny, co oznacza, że z jego upływem wszczęte w sprawie postępowanie podlega umorzeniu.

Momentem czasowym, od którego termin przedawnienia rozpoczyna swój bieg, czyli "dniem ujawnienia naruszenia" jest dzień przedstawienia informacji o stwierdzonym naruszeniu, w odpowiedniej formie, za pomocą dokumentu, który określa wyniki kontroli i zarazem daje podstawę do wydania decyzji o nałożeniu kary za to naruszenie. W orzecznictwie przyjmuje się, że chodzi tu w szczególności o protokół kontroli, który w sprawie został sporządzony dnia [...] listopada 2019 r.

Jeśli chodzi o termin końcowy biegu przedawnienia regulowanego rozważanym przepisem, to jest nim wydanie decyzji ostatecznej w sprawie. Jak przyjmuje się w orzecznictwie podstawa do umorzenia, określona w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. może zatem powstać nie tylko na etapie postępowania przed organem I instancji, ale jeżeli wniesione zostało odwołanie od decyzji organu I instancji, także na etapie postępowania przed organem odwoławczym, do chwili, gdy zostanie wydana (bądź ewentualnie w niektórych przypadkach – doręczona) decyzja ostateczna (por. wyroki NSA z dnia 19 czerwca 2018 r., II GSK 2348/16; z dnia 26 listopada 2019 r., II GSK 3011/17; z dnia 19 czerwca 2018 r., II GSK 3587/17 oraz wyroki WSA w Lublinie z dnia 10 października 2019 r., III SA/Lu 168/19; WSA w Poznaniu z dnia 6 sierpnia 2020 r., III SA/Po 95/20 oraz WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 listopada 2021 r., II SA/Go 841/21; CBOSA). Ujawnienie czynu, o którym mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. nastąpiło [...] listopada 2019 r., wydanie decyzji ostatecznej w tej sprawie [...] października 2021 r. (uchylenie poprzedniej powoduje, że nie wywołała ona skutku). Dwuletni okres, o jakim mowa w tym przepisie zatem nie upłynął.

16. Z tych względów, wobec niezasadności postawionych w skardze zarzutów oraz innych naruszeń prawa, które sąd ma obowiązek brać pod uwagę z urzędu, skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało oddalić.