Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 1235/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 2, art. 255, art. 184 w zw. z art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.W. i M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 46/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D.W., M.W., M.W. i J.W. na bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu w przedmiocie wykonania postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2013 r., znak [...] postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 46/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił D.W. i M.W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D.W., M.W., M.W. i J.W. na bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu w przedmiocie wykonania postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2013 r., znak [...].

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż w reakcji na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł D. i M.W. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku podano, że małżonkowie wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, a ich łączny miesięczny dochód wynosi 2.781 zł i pochodzi wyłącznie z otrzymywanych emerytur. Wskazano też, że wnioskodawcy są właścicielami nieruchomości położonej we wsi Nowy Dwór, oznaczonej jako działki nr A i B o pow. 2488 m².

Referendarz sądowy wezwał pismem z dnia 10 lipca 2014 r. wnioskodawców do sprecyzowania i udokumentowania w terminie 7 dni danych dotyczących ich dochodów, zobowiązań i miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu, a także wyjaśnienia m.in. czy korzystają z pomocy osób trzecich, w jakiej wysokości byłaby w stanie uiścić wpis sądowy.

Jak wynika z akt sprawy, żądanych wyjaśnień nie udzielono. Natomiast wnioskodawcy pismem z dnia 14 lipca 2014 r. wnieśli o wyłączenie od orzekania wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Nadto w dniu 4 sierpnia 2014 r. wnieśli o wyłączenie od orzekania referendarza sądowego.

Sąd I instancji wydając zaskarżone postanowienie uznał, iż brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd uznał, iż dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie są na tyle ogólnikowe i niepełne, że wymagane było wezwanie do dodatkowych wyjaśnień. Skarżący zignorowali jednak wezwanie referendarza i nie przedstawili wiarygodnych dokumentów obrazujących sytuację majątkową. Z tych względów Sąd I instancji przyjął, że dochód wnioskodawców na poziomie 2.781 zł jest wystarczający na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Brak informacji o kosztach utrzymania skarżących nie pozwala na dywagowanie, na jakim poziomie kształtują się rzeczywiste możliwości płatnicze skarżących. To jednak, co skarżący ujawnili we wniosku w Sądu I instancji prowadzi do przyjęcia, że skarżący nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dodatkowo za niewiarygodne Sąd I instancji przyjął twierdzenie, że D.W. i M.W. prowadzą gospodarstwo domowe sami, skoro w skardze podano jako miejsce zamieszkania J.W. i M.W. ten sam adres, co adres wnioskodawców. Albo więc dzieci wnioskodawców z nimi nie mieszkają i zostali "dopisani" do skargi, albo oświadczenie o tym, że D. i M.W. sami prowadzą gospodarstwo domowe jest nieprawdziwe. Którakolwiek z odpowiedzi nie okazałaby się trafna, takie postępowanie wnioskodawców świadczy jednak o tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zawiera wiarygodnych danych. Zdaniem Sądu I instancji, składanie niewiarygodnych oświadczeń i brak współpracy z sądem pomimo stosownych wezwań utrudnia ocenę rzeczywistych zdolności finansowych skarżących.

Zażalenie na ww. postanowienie złożyli D.W. i M.W. wnosząc o jego uchylenie i zmianę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej zwana "p.p.s.a.") - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Obowiązki w tym zakresie spoczywają wyłącznie na stronie. Zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma więc okoliczność, że wnioskodawcy, pomimo wezwania nie przedstawili wymaganych dokumentów i oświadczeń, co skutkowało tym, że Sąd I instancji nie mógł rzetelnie zweryfikować okoliczności wskazanych przez skarżących we wniosku w zakresie ich sytuacji majątkowej. W rezultacie słusznie wskazał Sąd I instancji, że skarżący nie udokumentowali twierdzeń co do niemożności poniesienia kosztów sądowych.

Wobec powyższego należało przyjąć, że skarżący nie wykazali w przekonujący sposób, iż znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania im całkowitego zwolnienia od obowiązku pokrywania kosztów sądowych. Uzyskiwany przez skarżących łączny dochód w wysokości 2.781 zł (emerytury) uzasadnia stwierdzenie, że nawet przy uwzględnieniu wydatków skarżących, powinni oni partycypować w kosztach sądowych. Z tego względu należało zaakceptować rozstrzygnięcie o odmowie przyznania prawa pomocy. Zaznaczyć należy, że skarżący w zażaleniu w żaden sposób nie podważyli ustaleń przedstawionych w zaskarżonym postanowieniu, a tym samym nie zaistniały warunki dla odmiennej, niż uczynił to Wojewódzki Sąd Administracyjny, oceny sytuacji materialnej skarżących.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.