Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 192/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 28, 29 , 32, 33, 7831
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 181a
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
article: art. 73
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty cła podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynikało, że w dniu [...] sierpnia 2007 r. według dokumentu SAD Nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy marki [...], rok produkcji 2002, pojemność silnika [...] cm3. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. umowę kupna-sprzedaży z dnia [...] sierpnia 2007 r. określającą wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę [...]CHF i oświadczenie o dodatkowych kosztach nie ujętych w umowie ([...]CHF).

Zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i zostało przyjęte przez organ celny, co z mocy

prawa spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną i określenie kwoty długu celnego na podstawie zadeklarowanych przez stronę elementów kalkulacyjnych.

W związku z wątpliwościami co do rzetelności wartości podanej na w/w umowie przesłano za pośrednictwem Ministerstwa Finansów kserokopię umowy do weryfikacji przez władze celne Szwajcarii.

Władze te pismem nr [...]z dnia [...] kwietnia 2008 r. poinformowały polską administrację celną, że umowa kupna-sprzedaży samochodu osobowego nie jest autentyczna. Właściciel firmy H[...] oświadczył, że nie sprzedał samochodu [...]. Szwajcarska administracja celna nie mogła ustalić, kto sprzedał ten samochód.

Organ celny I instancji dokonał porównania zadeklarowanej wartości celnej z ceną samochodu nieuszkodzonego marki [...], wyprodukowanego w 2002 r. na rynku kraju eksportu, która wg katalogu EurotaxGlass PW-CH 07/2007, str. 39 wynosi [...]CHF. Cena ta znacznie odbiega od zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości transakcyjnej.

Powyższe okoliczności stanowiły przesłankę przeprowadzenia postępowania w trybie art. 165 Ordynacji podatkowej.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. organ I instancji wszczął "z urzędu" postępowanie w sprawie określenia prawidłowej kwoty długu celnego.

A. K. zapoznał się z aktami sprawy i zawnioskował o przesłuchanie w charakterze świadka J. K., który dokonał zakupu przedmiotowego pojazdu.

W dniu [...] stycznia 2009 r. w siedzibie Urzędu Celnego w L. przesłuchano w charakterze świadka J. K. W/w oświadczył, że zakupu dokonał w firmie H[...] w miejscowości A. na podstawie umowy kupna sprzedaży opiewającej na kwotę [...]CHF. Dokument ten jest jedynym oryginalnym dokumentem zakupu, a suma [...]CHF jest całkowitą kwotą zapłaconą sprzedającemu. Kupujący nie wpłacał wcześniej żadnych zaliczek, nie było też żadnych dopłat. Zapłata zrealizowana była gotówką. Samochód oferowany był w cenie [...]CH F, ostateczna cena po "wytargowaniu" wyniosła [...]CHF. Samochód posiadał widoczne zarysowania ([...]). Ponadto samochód nie chciał "odpalić".

W związku z rozbieżnością w nazwie i adresie sprzedającego (w umowie widnieje firma H[...].A., zaś w piśmie szwajcarskich władz celnych z dnia [...] kwietnia .2008 r. mowa jest o firmie H[...] A. E., D.), wystąpiono do władz celnych Szwajcarii z prośbą o uzupełnienie w/w wyników weryfikacji oraz zawieszono wszczęte postępowanie celne do czasu uzyskania informacji w tej sprawie.

Pismem nr [...]z dnia [...] kwietnia 2009 r. szwajcarskie władze celne poinformowały, że firma H[...] ma od października 2005 r. swoją siedzibę w A.,., poprzednio miała swoją siedzibę w D. Jest to ta sama firma.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. organ I instancji podjął zawieszone postępowanie.

Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. wezwał stronę do dostarczenia dowodów określających stan techniczny pojazdu na dzień objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu tj. [...] sierpnia 2007 r. np. oceny technicznej, dowodów potwierdzających koszty poniesione w związku z ewentualną naprawą pojazdu (np. faktury zakupu części, faktury za naprawę itp.), innych niż przedstawione do odprawy dokumentów potwierdzających faktycznie uiszczoną kwotę za samochód (np. przelew bankowy, inne dokumenty zakupu), kopii zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu przed pierwszą rejestracją.

A. K. złożył wniosek o uwzględnienie przez biegłego przy ustalaniu wartości pojazdu jego ówczesnego stanu technicznego tj. istotnej usterki silnika. Naprawa tej usterki kosztowała importera [...]zł (koszt zakupu części i robocizny). Do pisma Strona dołączyła oświadczenie mechanika, który dokonał naprawy silnika. Mechanik samochodowy, W. G. oświadczył, iż w październiku 2007 r. dokonał wymiany [...],[...] (były zużyte) i [...]. Przy odpalonym silniku widoczny był dym i związany z tym bardzo duży pobór oleju z silnika.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. organ celny powołał na biegłego rzeczoznawcę samochodowego R. W. celem wydania pisemnej opinii polegającej na określeniu wartości katalogowej pojazdu podobnego do samochodu [...]wyprodukowanego poza Wspólnotą.

Rzeczoznawca samochodowy, R. W. na podstawie dołączonej dokumentacji fotograficznej, wyników rewizji celnej, protokołu przesłuchania świadka, oświadczenia Strony i oświadczenia mechanika sporządził opinię nr [...]z dnia [...] sierpnia 2009 r. w której określił wartość pojazdu podobnego do [...]w stanie uszkodzonym i nieuszkodzonym.

Przy określaniu wartości pojazdu rzeczoznawca przyjął notowania porównywalnego typu samochodu Subaru Legacy, produkowanego w Japonii, na podstawie notowań rynkowych z katalogu Info-Ekspert ,,Pojazdy Samochodowe-Wartości Rynkowe" VIII-2007. Zdaniem rzeczoznawcy produkowany w Japonii samochód Subaru Legacy jest najbardziej zbliżony pod względem klasy, typu i rodzaju pojazdu, typu silnika do pojazdu [...]będącego przedmiotem zgłoszenia celnego. Po uwzględnieniu stosownych korekt, wartość pojazdu [...]będącego przedmiotem oceny rzeczoznawca określił na kwotę [...] zł w stanie nieuszkodzonym i [...]zł w stanie uszkodzonym. Jednocześnie rzeczoznawca przedstawił szczegółowy sposób kalkulacji.

Pismem z dnia [...] października .2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. zwrócił się z prośbą do mechanika W. G. o potwierdzenie na piśmie wykonanej usługi, nadesłanie kopii dokumentu potwierdzającego zapłatę za usługę i wymienione części (faktura, paragon) oraz przedstawienie dokumentów księgowych, w których w/w usługa i zakup części zamiennych zostały zarejestrowane.

W odpowiedzi na powyższe, W. G. oświadczył, że remontował motor w samochodzie osobowym marki [...]należącym do A. K. Nie posiada żadnych rachunków ani faktur, ponieważ części zamienne zakupił A. K. Mechanik nie nadesłał dokumentów księgowych rejestrujących usługę, gdyż jest na ryczałcie i wpisuje utarg dzienny.

W tych okolicznościach decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. określił kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości [...]zł oraz wezwał A. K. do uiszczenia powyższej kwoty wraz z odsetkami za zwłokę.

W uzasadnieniu organ celny argumentował, że wartość celną pojazdu ustalono na podstawie art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego na kwotę [...]CHF, a jako podstawę wyliczeń przyjęto wartość rynkową samochodu w stanie nieuszkodzonym wynikającą z opinii nr [...] sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego R. W. Przy ustalaniu wartości pojazdu nie uwzględniono korekty wynikającej z regionalnej sytuacji rynkowej, która nie jest bezpośrednio związana z wartością transakcyjną określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Wobec powyższego do kalkulacji wartości celnej przyjęto kwotę [...]zł. Wartość tę pomniejszono kolejno o zwyczajową marżę (10%), cło (10%), podatek akcyzowy (13,6%), podatek VAT (22%). W wyniku kalkulacji otrzymano kwotę [...]CHF.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. K. zarzucił organowi celnemu:

- niepełne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, brak podpisu sprzedającego na dokumentach otrzymanych w wyniku weryfikacji co uniemożliwia porównanie z podpisem widniejącym na umowie,

- nieuwzględnienie uszkodzeń pojazdu na dzień zgłoszenia celnego, pomimo, iż z

oceny technicznej wynika, że opisane przez stronę uszkodzenia mogły mieć miejsce w dacie sprowadzenia pojazdu,

- nieuwzględnienie przez organ I instancji regionalnej sytuacji rynkowej pojazdu zmniejszającej hipotetyczną wartość pojazdu oszacowaną przez biegłego o 10%.

W toku dalszego postępowania pismem z dnia [...] lutego 2010 r. Dyrektor Izby Celnej zwrócił się do rzeczoznawcy samochodowego, R. W., o wyjaśnienie czy pomimo uszkodzeń silnika, samochód marki [...] będący przedmiotem opinii mógł w dniu [...] sierpnia 2007 r. przyjechać ze Szwajcarii do L. o własnym napędzie, czy też uszkodzenia te mogły nastąpić po dopuszczeniu towaru do obrotu. W załączeniu przesłano kserokopię opinii nr jw. oraz kserokopię oświadczenia mechanika.

W odpowiedzi na zapytanie, pismem z dnia [...] marca 2010 r. rzeczoznawca samochodowy, R. W. poinformował, że "nie można wykluczyć, że stan uszkodzenia (zużycia) silnika pozwalał na transport samochodu [...] o "własnym napędzie ze Szwajcarii", co mogło być możliwe przy zachowaniu przez kierującego ciągłej kontroli przede wszystkim poziomu oleju w silniku".

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r., wydaną na podstawie art. 233 §1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, art. 31, art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne Rozdział 2 Tom 4, str. 307), art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego . przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdział 2 tom 6, str. 3), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68 z 2004 r. poz. 622 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej w B. rozpatrzył odwołanie A. K., uchylił skarżoną decyzję organu I instancji, określił kwotę cła podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości [...]zł oraz wezwał do uiszczenia powyższej kwoty wraz z odsetkami za zwłokę wyliczonymi samodzielnie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy argumentował, że wartość celna towarów określana jest dla celów stosowania Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, jak również środków pozataryfowych, określonych odrębnymi przepisami wspólnotowymi i mających zastosowanie w obrocie towarowym (art. 28 Wspólnotowego Kodeksu Celnego). Wspólnota Europejska jak wszystkie kraje członkowskie WTO opiera swoje reguły dotyczące ustalania wartości celnej na Porozumieniu o stosowaniu artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu GATT (porozumieniu w sprawie wartości celnej), które zostało podpisane w roku 1994. Zgodnie z tym Porozumieniem wartość celna jest ustalana głównie na bazie wartości transakcyjnej.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie artykułów 32 i 33.

Metoda wartości transakcyjnej jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów. Tylko w pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą odstąpić od stosowania tej metody.

Zgodnie z art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zwanego dalej Rozporządzeniem Wykonawczym), jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w artykule 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.

Przepis wynikający z art. 181a Rozporządzenia Wykonawczego uprawnia organ celny, w razie powzięcia wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, do pominięcia metody wartości transakcyjnej i zastosowania innej, przewidzianej w art. 30 bądź w art. 31 (wyrok NSA z 20 listopada 2007 r., I GSK 142/07, http://orzeczenia. nsa .gov. pl).

Kluczowym elementem postępowania wyjaśniającego jest wykazanie przez organy celne istnienia uzasadnionych wątpliwości, o których mowa w art. 181 a Rozporządzenia Wykonawczego.

Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 28 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Bk 442/07 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl): "z takimi uzasadnionymi wątpliwościami będziemy mieć do czynienia wówczas, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco odstaje od wartości danego towaru na rynku pochodzenia".

W wyroku sygn. akt III SA/Lu 329/08 z dnia 18 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że wynik weryfikacji faktury zakupu pojazdu może służyć jako podstawa do odstąpienia od ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu metodą wartości transakcyjnej i zastosowania innej metody ustalenia tej wartości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyroku sygn. akt III SA/Lu 303/08 z dnia 18 grudnia 2008 r. (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że w świetle ustaleń szwajcarskiej administracji celnej, faktura została wystawiona przez nieistniejącą firmę, .. zasadne było zakwestionowanie zgłoszenia celnego dokonanego przez skarżącego według dokumentu SAD i określenie niezaksięgowanej kwoty należności wynikających z długu celnego".

Podobne stanowisko zaprezentował WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku sygn. akt I SA/Go 704/08 z dnia 13 listopada 2008 r. (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepis zawarty w art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, umożliwia organom celnym przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.

Oznacza to, że w sytuacji, gdy w dniu zgłoszenia celnego funkcjonariusz celny nie kwestionuje prawidłowości deklarowanych przez importera danych zawartych w zgłoszeniu celnym, organ celny po stwierdzeniu, że dane te były nieprawidłowe może dokonać zmian w zgłoszeniu celnym. Zgłoszenie celne do procedury celnej jest formą deklaracji, w której strona deklaruje kwotę należności we właściwej wysokości.

W przedmiotowej sprawie istniały uzasadnione wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie należną lub zapłaconą za importowany pojazd. Organ celny I instancji dokonał porównania zadeklarowanej wartości celnej z ceną samochodu nieuszkodzonego marki [...], wyprodukowanego w 2002 r. na rynku kraju eksportu, która wg katalogu EurotaxGlass PW-CH 7/2007, str. 39 wynosi [...]CHF

Cena ta znacznie odbiega od zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości transakcyjnej.

W związku z wątpliwościami co do rzeczywistej wartości celnej importowanego pojazdu, organ celny postanowił zwrócić się do zagranicznych władz celnych z prośbą o ustalenie faktycznej wartości transakcyjnej towaru, przesyłając do weryfikacji umowę dołączoną do zgłoszenia celnego.

W świetle uzyskanych informacji umowa kupna-sprzedaży z dnia [...].08.2007r. nie stanowi dokumentu wiarygodnego co do prawdziwości danych wskazanych przez eksportera. Firma H[...] A. (wcześniejsza nazwa H[...] A. E.) nie sprzedała przedmiotowego pojazdu, umowa ta nie odzwierciedla więc rzeczywistych czynności kupna sprzedaży.

Skoro szwajcarskie władze celne ustaliły, że dokument zakupu w/w samochodu osobowego marki [...]nie jest autentyczny, uprawniony i logiczny był wniosek, że także kwota zakupu podana w sporządzonym w ten sposób dokumencie, nie odzwierciedlała rzeczywistej ceny (wartości) transakcyjnej. Wynikająca z umowy kwota sprzedaży pojazdu [...]CHF nie jest wiarygodna gdyż nie odzwierciedla faktycznie zawartej transakcji kupna sprzedaży.

Z ustaleń szwajcarskich władz celnych wynika, że umowa kupna-sprzedaży nie jest dokumentem autentycznym. Pismo szwajcarskich władz celnych jest dowodem potwierdzającym występowanie uzasadnionych wątpliwości co do wiarygodności ceny transakcyjnej w rozumieniu art. 181 a Rozporządzenia Wykonawczego. Wątpliwości nie zostały usunięte w toku postępowania. Natomiast do ustalenia wartości celnej spornego pojazdu zostały wykorzystane metody zastępcze określone we Wspólnotowym Kodeksie Celnym.

Weryfikacja została przeprowadzona w oparciu o Protokół dodatkowy z dnia 9 czerwca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych będący załącznikiem do Porozumienia w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską, a Konfederacją Szwajcarską, uzupełniającego Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą, a Konfederacją Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. Urz. WE L 169 z 27.06.1997 str. 77, Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 2 t. 8, str. 306). Zgodnie z w/w protokołem organ, do którego kierowany jest wniosek, w zgodzie ze swoim ustawodawstwem, podejmuje konieczne kroki w celu dostarczenia wszystkich dokumentów, powiadomienia o wszystkich decyzjach jak również innych odpowiednich dokumentach, które stanowią cześć danej procedury wchodzące w zakres tego Protokołu ze względu na adresata zamieszkującego lub mającego siedzibę na tym terytorium (art. 5 w/w Protokołu).

Organ, do którego kierowany jest wniosek przekazuje informacje o wynikach dochodzeń, organowi wnioskującemu, w formie dokumentów, poświadczonych kopii dokumentów, sprawozdań i tym podobnych (art. 8 w/w Protokołu). Uzyskane informacje wykorzystuje się w przypadku postępowań sądowych lub administracyjnych, wszczętych z powodu niezastosowania ustawodawstwa celnego.

Pismo szwajcarskich władz celnych nr [...]z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2009 r. jako dokument sporządzony przez organy władzy publicznej, a niewątpliwie taką władzą jest administracja celna Szwajcarii, należy uznać za dokument urzędowy.

Zgodnie z treścią art. 194 Ordynacji podatkowej dokument urzędowy to dokument sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub innej jednostki, jeśli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Ordynacja nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Dokumentem urzędowym jest także dokument sporządzony przez organy władzy publicznej innego państwa i honorowany przez władze RP na podstawie odrębnych przepisów. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem związane jest domniemanie prawdziwości jego treści.

Organ który prowadzi postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu. Skoro pismo szwajcarskich władz celnych uznane zostało za dokument urzędowy to stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo zaświadczone, dopóki nie zostanie udowodnione, że dokument ten nie jest prawdziwy albo gdy oświadczenia organu jest niezgodne z prawdą. Organ, który prowadzi postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu (wyrok WSA z dnia 6 września 2007 r. sygn. akt III SA/Lu 247/07, niepublikowany). W przedmiotowym wyroku Sąd podzielił stanowisko organów celnych, że pismo weryfikacyjne zagranicznych władz celnych należy traktować jako dokument urzędowy w sprawie. Podobne stanowisko zajął WSA w Lublinie w wyroku sygn. akt III SA/Lu 145/08 z dnia 1lipca 2008 r. (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) oraz NSA w wyroku sygn. akt I GSK 312/08 z dnia 8 kwietnia 2009 r.

Wystąpienie uzasadnionych wątpliwości, o których mowa w art. 181 a Rozporządzenia Wykonawczego, było podstawą ustalenia przez Naczelnika Urzędu Celnego w L. wartości celnej inną metodą, niż metoda wartości transakcyjnej określona w art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

W zaskarżonej decyzji organ celny wyjaśnił zasady takiego ustalania w odniesieniu do używanych pojazdów samochodowych.

W przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów służących do określenia wartości celnej zachodzi konieczność ustalenia tej wartości zgodnie z metodami określonymi w art. 30-31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 29, ustala się ją stosując zasadniczo kolejność przewidzianą w ust. 2 lit. a, b, c, d. Jeśli natomiast i w ten sposób nie można ustalić wartości celnej, należy skorzystać z metody ostatniej szansy, zgodnie z art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

W myśl art. 30 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, dodatkowe warunki i reguły stosowania ust. 2 określane są zgodnie z procedurą Komitetu (Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO).

W przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentu handlowego, przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego dają organom celnym możliwość ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary dla których ustalana jest wartość celna (art. 30 ust. 2 lit. a Wspólnotowego Kodeksu Celnego). Zastosowanie tej metody w przypadku importu używanych pojazdów samochodowych Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej uznał za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie pojazdów samochodowych o identycznym stopniu zużycia, co przemawia za odrzuceniem tej metody jako właściwej do ustalenia wartości celnej pojazdów używanych.

Następnie organy celne mogą ustalić wartość celną towaru w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary dla których ustalana jest wartość celna (art. 30 ust. 2 lit. b Wspólnotowego Kodeksu Celnego). Zastosowanie także tej metody w przypadku importu używanych pojazdów samochodowych Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej uznał za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie pojazdów samochodowych o podobnym stopniu zużycia, co przemawia za odrzuceniem tej metody jako właściwej do ustalenia wartości pojazdów używanych.

Kolejna metoda ustalania wartości celnej towaru - metoda cen jednostkowych towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. c Wspólnotowego Kodeksu Celnego) może znaleźć w zasadzie, zgodnie z opinią Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej, zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych.

Dotyczy bowiem sprzedaży towarów masowych, sprzedanych we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach i stanie, w jakim są towary, dla których ustalana jest wartość celna.

Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d Wspólnotowego Kodeksu Celnego). Używane pojazdy samochodowe nie są bowiem produkowane jako takie, dlatego też metoda ta oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę·

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, uwzględniając postanowienia art. 30 oraz wyjaśnienia Komitetu ujęte w ramach Studium 1.1 ("Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych"), Naczelnik Urzędu Celnego w L. w zaskarżonej decyzji trafnie przyjął, iż żadna z metod wskazanych w ust. 2 lit. a-d w/w artykułu, nie może znaleźć zastosowania w rozpoznawanym przypadku.

Dlatego wartość celna przedmiotowego pojazdu została ustalona z wykorzystaniem danych dostępnych we Wspólnocie, zgodnie z art. 31 ust. 1 WKC (metoda "ostatniej szansy") z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

-Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.;

artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.;

- przepisów Tytułu II Rozdziału 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o wymienioną metodę tzw. ostatniej szansy, istnieje możliwość skorzystania z opinii rzeczoznawców, wyspecjalizowanych katalogów, czasopism zawierających ceny rynkowe pojazdów, w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych na podstawie ogólnokrajowych badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji (np. Eurotax, Info-Ekspert). W przypadku używanych pojazdów samochodowych ta metoda pozwala na właściwe uwzględnienie indywidualnych cech pojazdu używanego, również wtedy (albo szczególnie wtedy), gdy określone one zostają przez rzeczoznawcę w specjalistycznej opinii technicznej.

Przepisy wspólnotowe przewidują pewne ograniczenia związane z zastosowaniem metody ostatniej szansy. Zgodnie z art. 31 ust.2 lit. a WKC, wartość celna ustalana z zastosowaniem ust.1 nie może być określana na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie.

Światowa Organizacja Celna (Studium 1.1. Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych) zaleca zastosowanie w ramach metody ostatniej szansy, metody wartości transakcyjnej towarów identycznych lub podobnych, w oparciu o podobne pojazdy produkowane w innych krajach. Wobec tego, dla sporządzenia odpowiedniej kalkulacji używanego pojazdu samochodowego wyprodukowanego we Wspólnocie za punkt wyjścia należy przyjąć katalogową cenę samochodu "identycznego" lub "podobnego" wyprodukowanego poza Wspólnotą, a więc w kraju trzecim. Model samochodu "podobnego" musi być w jak największym stopniu zbliżony do samochodu wycenianego, uwzględniając różnego rodzaju kryteria (rocznik, klasa samochodu, rodzaj i pojemność silnika, wyposażenie itp. ).

Samochód marki [...]produkowany jest tylko na obszarze Wspólnoty, dlatego w świetle art. 31 ust. 2 lit. a WKC niedopuszczalnym byłoby przyjęcie za punkt wyjścia czynionych obliczeń wartości pojazdów tej marki. Biorąc pod uwagę wyłączenie wynikające z art. 31 ust. 2 lit. a WKC organ celny I instancji zlecił rzeczoznawcy opracowanie stosownej opinii, z uwzględnieniem cen na rynkach poza Wspólnotą z wykorzystaniem danych dotyczących stanu technicznego pojazdu.

Rzeczoznawca samochodowy stwierdził, że znalazł w bazie danych pojazd wyprodukowany poza Wspólnotą spełniający elastyczne kryterium "podobieństwa" do pojazdu objętego zgłoszeniem celnym.

W opinii nr [...]biegły samochodowy zgodnie ze zleceniem organu celnego dokonał więc ustalenia wartości pojazdu podobnego do importowanego [...]wyprodukowanego poza Wspólnotą metodą zawartą w systemie Info-Ekspert. Jako najbardziej zbliżony do występującego w zleceniu, wybrał pojazd marki Subaru Legacy produkowany w Japonii. Jest to pojazd najbardziej zbliżony pod względem klasy, typu i rodzaju pojazdu, rodzaju silnika oraz roku produkcji. Stan techniczny pojazdu i zakres uszkodzeń biegły określił na podstawie dokumentacji fotograficznej, wyników rewizji celnej, protokołu przeoświadczenia Strony i oświadczenia mechanika. Rzeczoznawca samochodowy sporządził opinię w której określił wartość pojazdu podobnego do [...]w stanie uszkodzonym i nieuszkodzonym.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej przyjęcie przez organ I instancji wyceny pojazdu w stanie nieuszkodzonym tylko dlatego, że pojazd został sprowadzony o własnym napędzie było rozstrzygnięciem dowolnym.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2000r. sygn. akt III SA 680/99 (Lex Polonica nr 364901), stwierdził, iż w świetle art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej wykluczone jest posługiwanie się w procesie wykładni prawa przepisów prawa podatkowego regułą interpretacyjną, w myśl której wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść Skarbu Państwa.

W wyroku z dnia 27 września 2001 r. sygn. akt I SAlGd 1387/99 (Lex Polonica nr 363728) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przepisy ordynacji podatkowej nakładają na organy podatkowe obowiązek rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego i wyczerpania wszelkich dowodów celem realizacji dążenia do prawdy obiektywnej, co oznacza przeprowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego bezwzględnie do wyjaśnienia stanu faktycznego. Nie jest zadaniem organów podatkowych takie stosowanie prawa, by prowadziło do konsekwencji dla podatnika najbardziej dolegliwych, bowiem powstałe w sprawie podatkowej wątpliwości nie mogą być rozstrzygane wyłącznie na niekorzyść podatnika.

Również Sąd Najwyższy wypowiadał się w tej kwestii stwierdzając, iż wszelkie niejasności czy wątpliwości dotyczące stanu faktycznego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika.

W związku z istniejącymi wątpliwościami, Dyrektor Izby Celnej zwrócił się do rzeczoznawcy samochodowego, R. W., o wyjaśnienie czy pomimo uszkodzeń silnika, samochód marki [...]będący przedmiotem opinii mógł w dniu [...] sierpnia 2007 r. przyjechać ze Szwajcarii do L. o własnym napędzie, czy też uszkodzenia te mogły nastąpić po dopuszczeniu towaru do obrotu.

W odpowiedzi na zapytanie, pismem z dnia [...] marca .2010 r. rzeczoznawca samochodowy, R. W. poinformował, że "nie można wykluczyć, że stan uszkodzenia (zużycia) silnika pozwalał na transport samochodu [...] o "własnym napędzie ze Szwajcarii", co mogło być możliwe przy zachowaniu przez kierującego ciągłej kontroli przede wszystkim poziomu oleju w silniku",

W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej ustalając wartość celną pojazdu słuchania świadka uwzględnił uszkodzenia pojazdu, o których mowa w oświadczeniu mechanika i ustalił wartość celną importowanego samochodu w trybie art. 31 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego na kwotę [...] zł ([...] CHF).

Do obliczenia wartości celnej przyjęto cenę rynkową pojazdu w stanie uszkodzonym na podstawie oceny technicznej nr [...]z dnia [...] sierpnia .2009 r., nie uwzględniono korekty wynikającej z regionalnej sytuacji rynkowej, która nie jest bezpośrednio związana z wartością transakcyjną określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Wobec powyższego do kalkulacji wartości celnej przyjęto kwotę [...]zł. Następnie wartość tę pomniejszono odliczając kolejno zwyczajową marżę 10%, cło 10%, podatek akcyzowy 13,6%, podatek VAT 22%, tj. :

- wartość rynkowa brutto [...]zł. Wartość po odliczeniu 10% marży [...]zł.

- wartość po odliczeniu 10% cła [...]zł.

- wartość po odliczeniu 13,6% podatku akcyzowego [...]zł. Wartość po odliczeniu 22% VAT [...]zł

Cło wyliczono z zastosowaniem stawki celnej "erga omnes" w wysokości 10% wartości celnej tj. [...]zł. Określona w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. kwota długu celnego nie została uiszczona przez Stronę. Strona uiściła kwotę cła zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym tj. [...] zł.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej nieuwzględnienie przez organy celne obu instancji zastosowanej przez biegłego w w/w opinii 10% korekty z tytułu regionalnej sytuacji rynkowej jest prawidłowe, gdyż nie jest ona bezpośrednio związana z wartością transakcyjną określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Celem zastosowania zastępczych metod ustalania wartości celnej towarów określonych we Wspólnotowym Kodeksie Celnym jest ustalenie wartości celnej towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu w stopniu jak najbardziej zbliżonym do wartości celnej tego towaru w momencie jego przywozu na obszar celny Wspólnoty (czyli tzw. ceny eksportowej). Katalogi zawierające średnie ceny używanych pojazdów samochodowych na rynku polskim służą głównie do szacowania kosztów odtworzenia wartości pojazdów uszkodzonych w celach ubezpieczeniowych. Procedury wyceny zostały dostosowane do tego celu.

W związku z powyższym przy ustalaniu wartości celnej pojazdów używanych należy brać pod uwagę jedynie takie czynniki, które mogą mieć wpływ na cenę, którą ustala sprzedawca.

Odnosząc się do zarzutu niepełnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z uwagi na brak podpisu sprzedającego na dokumentach otrzymanych w wyniku weryfikacji co uniemożliwia porównanie z podpisem widniejącym na umowie, organ odwoławczy wyjaśniał, że w świetle ustaleń weryfikacyjnych zarzut ten jest bezpodstawny.

W trakcie weryfikacji przeprowadzonej przez szwajcarskie władze celne, przedłożono R. H. umowę stanowiącą załącznik do zgłoszenia celnego. Skoro R. H. stwierdził, iż nie sprzedał pojazdu marki [...]o numerze nadwozia wymienionym w umowie, również podpis widniejący na umowie nie jest podpisem autentycznym. Sprzedający nie mógł bowiem podpisać umowy, której nie zawarł.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w niniejszej sprawie organy celne zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 187 Ordynacji podatkowej) oraz dopuściły jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 Ordynacji podatkowej).

Organ ma pełną swobodę w kształtowaniu zakresu postępowania wyjaśniającego mając jednakże na względzie, że zebrany materiał ma doprowadzić do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy. Dowody gromadzi się dla potwierdzenia lub zaprzeczenia określonych faktów.

Zgodnie z ustawą Ordynacja podatkowa, organ ustala stan faktyczny według własnego przekonania, z uwzględnieniem wiedzy i doświadczenia. Dopóki organ nie przekroczy granic swobodnej oceny dowodów, nie można w tę ocenę ingerować, ingerencja, bowiem jest możliwa dopiero wtedy, gdy dokonana ocena dowodów jest dowolna. Ustawowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organ prowadzący postępowanie administracyjne wyłącza możliwość odmiennej oceny, niż dokonał to organ orzekający, wiarygodności i mocy dowodowej dowodów, na których oparł decyzję, chyba, że organ ocenił zebrane dowody w sposób dowolny /wyrok NSA z dnia 03.03.1989r., sygn. Akt IV SA 1176/88, Lex Polonica nr 297269/. Ocena zebranego materiału dowodowego wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia znalazło wyraz w uzasadnieniu niniejszej decyzji, przekonującym zarówno, co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności treści rozstrzygnięcia.

W skardze sądowej profesjonalny pełnomocnik A. K. zarzucił, że decyzja organu celnego narusza art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 Ordynacji podatkowej oraz art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo celne.

Zdaniem pełnomocnika bowiem organ nie podjął wszystkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Miedzy innymi nie zweryfikowano informacji nadesłanych przez władze Szwajcarii, nie przesłuchano w charakterze świadka R. H., nie wyjaśniono jaka kwota została wpłacona lub miała być wpłacona na rzecz sprzedawcy, pominięto dokumentację księgową firmy H. A., nie ustalono, czy poprzedni właściciel pojazdu zlecał sprzedaż R. H.

W ocenie strony skarżącej, organ celny nie miał prawa do samodzielnego ustalania fikcyjności umowy i powinien był w tej w sytuacji wystąpić z powództwem na drogę sądową.

Odrzucając wartość transakcyjną i stosując metodę ostatniej szansy organ nie mógł kwestionować opinii biegłego, będącej podstawą tej ostatniej metody i odrzucać określoną przez biegłego regionalną sytuację rynkowa pojazdu.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów. Organ odwoławczy zasadnie argumentuje, że wartość celna towarów określana jest dla celów stosowania Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, jak również środków pozataryfowych, określonych odrębnymi przepisami wspólnotowymi i mających zastosowanie w obrocie towarowym (art. 28 Wspólnotowego Kodeksu Celnego).

Wspólnota Europejska jak wszystkie kraje członkowskie WTO opiera swoje reguły dotyczące ustalania wartości celnej na Porozumieniu z 1994 r. o stosowaniu artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu GATT.

Zgodnie z tym Porozumieniem wartość celna jest ustalana głównie na bazie wartości transakcyjnej.

Stosownie do art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie artykułów 32 i 33.

Metoda wartości transakcyjnej jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów.

Organy celne mogą odstąpić od stosowania tej metody, jeśli mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Wtedy nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej (art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny).

Powyższy pogląd należy uznać za gruntowany w orzecznictwie.

Artykuł 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, pozwala organom celnym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów.

Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, rzeczą organu celnego jest podjąć niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji towarów, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.

Uzasadnione wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie należną lub zapłaconą za importowany pojazd, wynikały z porównania zadeklarowanej wartości celnej z ceną samochodu nieuszkodzonego marki [...], wyprodukowanego w 2002 r. na rynku kraju eksportu, która wg katalogu EurotaxGlass PW-CH 7/2007, str. 39 wynosi [...]CHF

Cena ta odbiegała od zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości transakcyjnej ([...]CHF).

W takiej sytuacji organ celny słusznie postanowił zwrócić się do zagranicznych władz celnych z prośbą o ustalenie faktycznej wartości transakcyjnej towaru, przesyłając do weryfikacji umowę dołączoną do zgłoszenia celnego.

Uzyskane informacje od władz celnych Szwajcarii dowodziły, że umowa kupna-sprzedaży z dnia [...] sierpnia .2007r. nie stanowi rzetelnego dokumentu odnośnie prawdziwości danych wskazanych przez eksportera, skoro firma H[...] A. (wcześniej H[...] A. E.) nie sprzedała przedmiotowego pojazdu.

Umowa nie odzwierciedla więc rzeczywistej czynności kupna sprzedaży.

W tych warunkach organ celny słusznie uznał, iż kwota zakupu podana w umowie nie dowodziła rzeczywistej ceny (wartości) transakcyjnej. Wynikająca z umowy kwota sprzedaży pojazdu [...]CHF nie była wiarygodna, co znalazło dodatkowe potwierdzenie w opinii biegłego, który na zlecenie organu celnego dokonał wyceny pojazdu. Przy szacowaniu wartości pojazdu biegły przyjął notowania porównywalnego samochodu marki Subaru Legancy, produkowanego w Japonii.

W myśl art. 31 ust. 2 lit. a/ WKC, wartość celna nie może być ustalana na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie.

Podstawę ustalenia wartości celnej stanowiła opinia rzeczoznawcy samochodowego z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz dodatkowe wyjaśnienia biegłego zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2010 r., że nie można wykluczyć, iż stan uszkodzenia (zużycia silnika) pozwalał na jazdę pojazdem przy zachowaniu przez kierującego ciągłej kontroli poziomu oleju w silniku.

Z akt sprawy wynika, że organ II instancji ustalając wartość celną pojazdu uwzględnił dodatkowo fakt, że samochód był uszkodzony, co potwierdzało oświadczenie mechanika samochodowego, który naprawiał silnik (oświadczenie mechanika z października 2007 r.). Przy ustalaniu wartości pojazdu nie uwzględniono korekty wynikającej z regionalnej sytuacji rynkowej, która nie jest związana z wartością transakcyjną określoną w art. 29 WKC.

Podstawę prawną ustalenia wartości celnej pojazdu był przepis art. 31 ust. 1 WKC. Stanowi on, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 29, ustala się ją stosując zasadniczo kolejność przewidzianą w ust. 2 lit. a, b, c, d.

W uzasadnieniu decyzji organ celny szczegółowo wyjaśnił, dlaczego nie wchodzą w grę metody przewidziane w przepis ust. 2 art. 31 WKC i słusznie skorzystał z metody ostatniej szansy ( z art. 31 ust. WKC).

Zaskarżona decyzja jest rozstrzygnięciem prawidłowym.

Odnosząc się do zarzutów i wniosków skargi, iż organ nie podjął wszystkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym nie zweryfikowano informacji nadesłanych przez władze Szwajcarii, nie przesłuchano w charakterze świadka R. H., nie wyjaśniono jaka kwota została wpłacona lub miała być wpłacona na rzecz sprzedawcy, pominięto dokumentację księgową firmy H[...] A., nie ustalono, czy poprzedni właściciel pojazdu zlecał sprzedaż R. H., należy stwierdzić, że organ nie ma obowiązku prowadzenia postępowania, mającego wykazać, że deklarowana przez stronę wartość importowanego pojazdu jest zgodna z możliwymi do uzyskania dowodami.

Jeśli deklarowana jest wartość towaru, to udokumentowanie jej wartości spoczywa na stronie, która może i powinna udostępnić wszystkie posiadane przez siebie dowody i dokumenty dotyczące zawartej transakcji.

W przeciwnym przypadku, to organ celny – w sytuacji powzięcia wątpliwości co rzetelności ceny wskazanej w umowie - musiałby zastępować i wyręczać stronę w jej obowiązkach w tym zakresie.

Organ ma prawo dopuść do wolnego obrotu sprowadzany towar, jeśli jego wartość wynika z dołączonych do zgłoszenia celnego dokumentów. Organ opiera się bowiem na deklaracji strony i ma w związku z tym prawo przypuszczać, że wartość ta jest rzetelna.

W rozpoznawanej sprawie skarżącego wezwano w dniu [...] sierpnia 2007 r. (k. 6 akt adm.) do przedstawienia uzupełniających informacji mających uwiarygodnić zadeklarowaną wartość towaru.

Skarżący nie przedłożył żadnych dodatkowych dokumentów na ten temat.

Tymczasem przedłożony przez stronę dokument w postaci rachunku opiewającego na kwotę [...]CHF, dotyczącego kupna pojazdu z dnia [...] sierpnia 2007 r. został skutecznie zakwestionowany, co wynikało z pisemnej informacji szwajcarskich władz celnych. Pominięcie metody wartości transakcyjnej było czynnością prawidłowo w świetle dyspozycji art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny).

Działania organów celnych nie zmierzały do samodzielnego ustalania fikcyjności umowy. Chodziło jedynie o potwierdzenie, że zadeklarowana cena pojazdu jest wiarygodna.

Bezspornym jest, że skarżący nabył przedmiotowy pojazd.

Spór dotyczy wysokości kwoty cła podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu. Kwota ta jest uzależniona od wartości celnej importowanego towaru (tu – sprowadzonego ze Szwajcami samochodu osobowego). Nieusprawiedliwionym był więc zarzut, że organ celny miał obowiązek wystąpić do sądu powszechnego o ustalenie istnienia transakcji kupna samochodu.

Ubocznie należy podnieść, że obowiązkiem organu było ocenić opinię biegłego. W tym zakresie odrzucenie określonej w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyraźnie wyjaśnił między innymi cel zastępczych metod ustalania wartości celnej towarów.

Organ stwierdził, że chodzi o wartość w stopniu najbardziej zbliżonym do wartości tego towaru w momencie jego przywozu na obszar celny Wspólnoty.

Stąd też użyty "nieuwzględnienie (...) zastosowanej przez biegłego (...) 10% korekty z tytułu regionalnej sytuacji rynkowej jest prawidłowe, gdyż nie jest ona bezpośrednio związana z wartością transakcyjną określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego" nie daje podstaw do zarzutu, iż organy celne odrzucając wartość transakcyjną i stosując metodę ostatniej szansy, same sobie zaprzeczają.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. jest rozstrzygnięciem prawidłowym i dlatego skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.