Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1348/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 145 par 1 lt.c w zw. z art. 135  , art.200, 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7,77 par 1 i art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 1, 2 ,3
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2013 r. sprawy ze skargi K. M. i S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących K. M. i S. M. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy decyzją z dnia [..] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U.

z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm.), zwanej dalej "Prawo wodne" oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", na wniosek Z. C., nakazał małżonkom K. i S. M. wykonanie urządzeń zapobiegających szkodliwemu wpływowi na działki sąsiednie zmian stosunków wodnych, dokonanych na ich działkach nr [...] , położonych w [...] przy ul. [...], polegających na zlikwidowaniu naturalnego spływu wód powierzchniowych z działek o nr [...] przez działki o nr [...] obręb ewidencyjny [...] w kierunku działki [...] , poprzez wykonanie drenażu do odbioru wód gruntowych na głębokości ca 1 m poniżej poziomu obecnie ukształtowanego terenu na działkach [...] w [...] w miejscu określonym przez powołanego biegłego W. M. w wydanej przez niego opinii w [...]r. Jednocześnie organ przekazał sprawę podwyższenia działki nr [...] obręb ewidencyjny [...] gmina [...], należącej do J. W. i M. M., do Sekcji Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa Urzędu Gminy celem jej rozpoznania na podstawie przepisu art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Stan faktyczny sprawy przedstawiony przez organ w uzasadnieniu decyzji wskazywał, że Z. C. w dniu [...] r. wystąpił z wnioskiem do Wójta Gminy o przywrócenie terenu działek nr, [...] obręb [...] w jednostce ewidencyjnej gminie, do poprzedniego stanu, tj. rzędnych terenu i stosunków wodnych. Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy odmówił wydania, na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne, decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. Od tej decyzji Z. i J. C. odwołali się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z dnia

[..] r. uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ przeprowadził dowód z opinii biegłego W. M., z której wynikało, że właściciele działek o nr [...] rozpoczęli w roku [...] budowę budynku mieszkalnego podwyższając przy tym poziom terenu o około 25cm (do rzędnej 4,77 m) w miejscu napływu wód od strony zachodniej i kształtując go z ogólnym spadkiem w stronę wjazdu na posesję od ulicy [...] w[...] .

W wyniku tych robót budowlanych zlikwidowano naturalny kierunek spływu wód powierzchniowych. Z analizy mapki załączonej do opinii biegłego z dnia [...] r. wynikało, że na terenie działek nr [...] obręb ewidencyjny [...] przy ul. [...] w [...] powstaje obiekt budowlany w miejscu gdzie pierwotnie były najniższe rzędne tych działek, co spowodowało zmiany kierunku spływu wód opadowych. Nadto, podczas oględzin działek nr [...] , [...] w dniu [...] r. z udziałem stron postępowania i biegłego ustalono istnienie na działkach [...] prowizorycznego odpływu w postaci rowka i syfonu z rur kanalizacyjnych. Rowek ten znajdował się wzdłuż działki [...] tuż przy jej granicy i miał za zadanie odprowadzanie wód opadowych przelewających się z działki [..] na działki [...] . Biegły stwierdził również, że część działki nr [...] obręb ewidencyjny Mielno, stanowiąca drogę wewnętrzną od granicy działki nr [...] do granicy działek [...] , została w stosunku do stanu pierwotnego podwyższona średnio o kilkanaście centymetrów przez jednego z właścicieli sąsiednich działek H. M..

W swoich zeznaniach złożonych w Urzędzie Gminy w dniu [...] r. H. M. potwierdził, że w połowie [...] r. rozgarnął wcześniej przez niego nawieziony żwir w ilości około [...] ton, na szerokości 3-4 m na terenie drogi wewnętrznej działki o nr [..] od granicy działki [...] do granicy działki [...] . Takie działanie miało na celu wyrównanie ogromnych kolein z zastoiskami wodnymi na działce nr [...] .

Powołany w sprawie biegły stwierdził, że głównie podwyższenie poziomu części działki o nr [...] stanowiącej faktycznie drogę wewnętrzną o co najmniej 30 cm

na odcinku od działki nr [..] do granicy działek[...] , a w mniejszym stopniu inwestycja budowlana na działkach [...], spowodowały zmiany kierunku naturalnego spływu wód opadowych w obszarze działek [...] . Biegły ustalił również, że naturalny spływ z działek o nr [...] następował dalej poprzez działkę [...] i następnie działki [...] w kierunku działek o nr [...] .

W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił również,

że w wyniku zmiany kierunku odpływu wody opadowej wskutek zmiany rzędnych terenu na działkach [...] i częściowo na działce [...] obręb ewidencyjny [...] doszło do zablokowania spływu wody opadowej z części działek[...] . Zmiana ta spowodowała gromadzenie się wody opadowej częściowo na działce [...] oraz na działkach [...] przy granicy z działką[...] . Tak zgromadzona woda opadowa spowodowała trwałe zastoiska wodne istniejące przez cały rok na dużym obszarze działki [...] , a w mniejszym stopniu na działce [...]. Taki stan rzeczy potwierdzały również protokoły z oględzin wraz z dołączoną do nich dokumentacją fotograficzną działek[...], [...] z dnia [...] r., [...]r. Ponadto, w trakcie oględzin z udziałem biegłego w dniu [...]r. m.in. działek [...]stwierdzono, że z posadzonych na ww. działkach [...] drzew gatunku tuja, [...] posadzonych na terenie w którym stagnuje woda opadowa, uschło. Brak odpływu wody opadowej z części działek o nr [...]powoduje brak możliwości wykorzystywania ww. działek na cele rekreacyjne lub rolnicze, powodując wymierne szkody właścicielom tych działek.

Zdaniem organu, wykonanie przez właściciela działek [...] urządzeń zapobiegającym szkodom, odtworzy swobodny przepływ wód z podtapianych obecnie działek [...]. Organ stwierdził nadto, że ustalenia dokonane przez biegłego z zakresu melioracji wodnych na tym etapie postępowania administracyjnego nie były kwestionowane przez strony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze kolejnymi decyzjami z dnia[...] r. oraz z dnia [...]r. uchyliło zaskarżone decyzję Wójta Gminy z dnia [...]r. oraz z dnia [...] r. i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia.

Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę w dniu [...] r. przeprowadził oględziny spornych nieruchomości, o których zawiadomił strony. Właściciel działki nr [...]J. W. złożył wniosek dowodowy o wezwanie do udziału w sprawie właścicieli działek oznaczonych od nr [...] oraz właścicieli działek od nr [...]do nr [...], tj. działek znajdujących się przy ul. [...] w [...] wzdłuż działki o nr ew. [...]. Organ odwoławczy w decyzji z dnia [...]r. odnosząc się do wniosku J. W. wskazał,

że w sprawach prowadzonych na podstawie art. 29 Prawa wodnego, prowadzi się postępowanie związane ze zmianą stanu wód na działkach wskazanych we wniosku.

W tych sprawach organ I instancji nie ocenia stanu wód na innych działkach. Jako

że przedmiotowa sprawa zainicjowana została wnioskiem Z. C., granice przedmiotowego postępowania określało żądanie zawarte w tym wniosku.

Z treści uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika nadto, że w dniu [...]r. organ przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem biegłych: W. M. i B. P. oraz stron postępowania. W. M. wskazał, że wybudowanie budynku przez K. i S. M. zmieniło ukształtowanie terenu i zaburzyło naturalny kierunek spływu wód opadowych w ten sposób, że dodatkowo woda z kierunku południowego spływa teraz na drogę [...] zamiast przepływać przez dz. [...]w [...].

Związku z ustaleniami dokonanymi na rozprawie administracyjnej, organ powołał biegłego geodetę celem ustalenia aktualnych rzędnych terenu działek objętych przedmiotowym postępowaniem.

Pomiary wysokościowe zostały przeprowadzone przez biegłego w dniu

[...]r. z udziałem stron postępowania.

W lipcu [...] r. biegły W. M., po zapoznaniu się z mapą sporządzoną przez biegłego geodetę, wydał drugą opinię w sprawie zalewania wodami opadowymi działek [...]w [...]. W opinii tej biegły stwierdził, że wykonane w przez geodetę punktowe pomiary wysokościowe potwierdziły, iż poziom terenu działek [...] został podwyższony przez właścicieli tych nieruchomości poprzez nawiezienie gleby zwięzłej słabo przepuszczającej wodę, natomiast teren działek [...] pozostał bez zmian. Biegły stwierdził również, że został również podniesiony poziom drogi wewnętrznej działki nr [...]znajdującej się pomiędzy spornymi działkami. W opinii biegłego, podniesienie poziomu terenu działek [...]spowodowało całkowite odcięcie naturalnych kierunków spływu wód powierzchniowych przepływających przez ten obszar tak od zachodu jak i od południa. Stwierdził również, że przyczyną braku odpływu wód powierzchniowych z obszaru działek [...]jest podwyższenie terenu drogi wewnętrznej o około 30 centymetrów. Nadto, podtapianie działek wynika z faktu prawdopodobnego zniszczenia starej drenarki podczas wykopów fundamentowych,

a także podwyższenia terenu i blokady kierunku spływu naturalnego na obszarze działek [...]. Ich właściciel powinien wykonać prawidłowo system odwadniający. W. M. stwierdził również, że z tych powodów zablokowane zostało odprowadzenie wód z drogi wewnętrznej (działka [...]) przy południowej granicy działki [...]. Podwyższenie terenu działek nr [...] ten naturalny spływ wód uniemożliwiło, co spowodowało ich rozlewanie się na działki sąsiednie, w szczególności przy większych opadach, szkodliwie oddziałując na działki nr [...] poprzez zalanie i zniszczenie nasadzeń roślinnych.

Wójt Gminy wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych,

zmiany dokonywane przez właściciela na jego gruncie mogą być różnego rodzaju. Może to być zmiana naturalnego ukształtowania terenu, np. nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie tej ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, wykonanie robót budowlanych np. wybetonowanie działki, wzniesienie murowanego ogrodzenia, a także wykonanie innego rodzaju prac, powodujących określone zmiany na gruncie właściciela nieruchomości (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 lutego

2008 r., sygn. akt II SA/Lu 880/07, publ. LEX nr 466028). W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że właściciel działki nr [...] wykonał na swojej nieruchomości prace polegające na podwyższeniu jej terenu poprzez nawiezienie ziemi oraz wybudowanie obiektu budowlanego. Następstwem ustalenia powyższej okoliczności było przeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy te czynności doprowadziły do zmiany stanu wody na gruncie oraz konsekwentnie, czy powyższa zmiana wywołała szkody na gruncie sąsiednim, czyli na gruncie skarżącego (działki nr[...] ).

Organ I instancji podał, że decyzję w niniejszej sprawie wydał w oparciu

o merytoryczną opinię niezależnego biegłego W. M., której nadał charakter wiodący. Pominął natomiast ustalenia dokonane w opinii geologa B. P., sporządzonej na zlecenie właścicieli działki [...]w [...].

Wójt w treści rozstrzygnięcia decyzji stwierdził nadto, że w związku

z ustaleniami dokonanymi w niniejszym postępowaniu, że teren działki [...]

w [...]został samowolnie podniesiony bez wymaganych prawem pozwoleń, wszczęte zostaje postępowanie administracyjne na podstawie art. 59 ust. 3 ustawy

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Uzasadniając powyższe powołał się na zawartą w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego z dnia [...]r. tezę, że przywołanie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne byłoby zasadne tylko wtedy, gdyby odwołujący się dokonał nawiezienia mas ziemnych i tym samym podwyższenia terenu w ramach posiadanego "zezwolenia" tzn. albo decyzji o warunkach zabudowy, bądź pozwolenia na budowę obiektu budowlanego. Zgodnie z treścią art. 29 Prawa wodnego, właściciel gruntu nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich, nie może również odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Cytowany przepis odnosi się do sytuacji, gdy na skutek pewnych zdarzeń doszło do naruszenia naturalnych stosunków wodnych, przy czym musi to być naruszenie tego rodzaju, iż powoduje szkodę dla gruntów sąsiednich. W takim przypadku na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, wójt (burmistrz lub prezydent miasta) może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Przesłanką wydania nakazu jest stwierdzenie, że doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie wskutek działań właściciela tych gruntów i zmiana stosunków wodnych szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Ustawodawca nie tylko zakazał właścicielowi gruntu dokonywania na nim zmian stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, ale także zobowiązał go do dbania aby stosunki wodne na jego gruncie nie powodowały szkód na gruntach sąsiednich i to niezależnie od tego, czy szkody te spowodowały działania właściciela, osób trzecich, czy też spowodowane były zdarzeniami obiektywnymi. Wszystkie wymienione w art. 29 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne naruszenia stosunków wodnych powodujące szkodę na gruntach sąsiednich uzasadniają zastosowanie wobec właściciela gruntu sankcji wymienionej w art. 29 ust.3 ustawy Prawo wodne w formie nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 606/09, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 315/09).

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem organ w celu usunięcia szkodliwego wpływu zmiany stanu wody na nieruchomości sąsiednie, winien nakazać w decyzji taki sposób zapobieżenia szkodom, jaki w okolicznościach danej sprawy będzie najskuteczniejszy i najprostszy do wykonania (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 912/2007, wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2010r.,sygn.akt II SA/Łd 539/10). Postępowanie przeprowadzone na podstawie art. 29 ust. 1 i 3 ustawy Prawo wodne rozstrzyga wyłącznie o obowiązku likwidacji szkodliwych zmian stanu wody na gruncie. Przepis ten nie przewiduje terminu likwidacji tych zmian. Nie upoważnia także organu do wyznaczenia takiego terminu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 995/09). Art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne przewiduje administracyjny tryb postępowania, co nie pozbawia właściciela nieruchomości prawa dochodzenia innych roszczeń niż wymienione w powołanym przepisie przed sądem powszechnym. Dopuszczalna jest droga sądowa do dochodzenia przez właściciela gruntu dotkniętego szkodliwym wpływem zmiany stanu wody roszczeń o ochronę własności, z wyjątkiem roszczeń o przywrócenie stanu poprzedniego i o wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom na podstawie art. 29 ust. ustawy Prawo wodne (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2007 r., sygn. akt III CZP 39/07, OSNC 2008/7-8/85).

Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w sprawie tej doszło

do naruszenia kierunku odpływu wody opadowej na gruncie działki o nr [...], [...] ze szkodą dla właścicieli sąsiednich gruntów.

Od decyzji Wójta Gminy odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnieśli K. i S. M.. Zdaniem odwołujących się w decyzji tej pominięto kwestię dotyczącą pomiarów wysokości terenu, wykonanych przez geodetę M. M. w dniu [...] r..

z których wynika, że największe podwyższenie terenu o ok.30cm jest na działce

nr [...] należącej do Gminy i na działce nr [...], co oznacza, że właśnie w tym miejscu został zablokowany spływ wody, która przed podwyższeniem tam gromadziła się. Dla odwołujących się niezrozumiałym pozostaje, dlaczego biegły w swojej opinii nie zwraca uwagi na ten fakt, mimo, że po jej otrzymaniu złożyli w dniu [...]r. pisemną prośbę o zajęcie się tą kwestią. W dalszej kolejności strony przedstawiły wątpliwości co do usytuowania drenażu ich działkach, z których obecnie nie ma odpływu; dlaczego nie ma mowy o położeniu drenażu na działce nr [...] należącej do Gminy i działce nr [...], które położone są pomiędzy ich terenem i rowem przy ul. [...], do którego można odprowadzić wodę a rzędne wysokościowe wskazują, że ich teren od strony północnej nie był podwyższany. Odwołujący się nie zgadzali się również z opinią biegłego W. M., że ich teren od strony wschodniej, wzdłuż drogi objętej działką nr [...]blokował spływ wody z tej drogi, na dowód czego przedłożyli mapę wysokościową, na której oparł się biegły, na którą czerwonym kolorem naniesiono aktualne wysokości ich terenu oznaczone przez geodetę w dniu [...] r. a która została sporządzona na długo przed podwyższeniem drogi, i z której wynika, że droga nawet przed jej podwyższeniem była wyżej położona niż teren będący własnością małż. M. w chwili obecnej. W dalszej kolejności strony odniosły się do ustaleń biegłego W. M. co do prawdopodobieństwa zniszczenia przez nich drenażu sprzed [...] r. oświadczając, że warunki zabudowy zostały uzgodnione w tym zakresie z Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych (znak ZRK [...] z dnia 30 sierpnia 2007 r.), który nie wspomina o istniejącym drenażu, a ponadto przed opracowaniem projektu budowlanego zostały wykonane przez geologa odwierty i ustalenia posadowienia budynku ponad wodami gruntowymi, co w czasie prac było ściśle przestrzegane, a stwierdzili to Inspektorzy Nadzoru Budowlanego: Powiatowy i Wojewódzki. Odwołujący się zwrócili uwagę, że cyt. "napływającą wodę z powierzchni 3 ha nie jesteśmy w stanie przejąć, przede wszystkim z powodu braku odprowadzenia, o którym biegły nie wspomina".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. nr [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przekazania sprawy podwyższenia działki nr [...] (zdanie drugie) i w tym zakresie umorzyło postępowanie, w pozostałej części decyzję utrzymało w mocy.

Kolegium podzieliło stanowisko biegłego ds. melioracji wynikające z jego opinii, bowiem znajduje ono potwierdzenie w załączonych mapach, uznające, iż podwyższenie poziomu terenu na działkach o numerach [...]miało wpływ na zalewanie gruntów sąsiednich działek, gdyż w obszarze obejmującym działki nr [...] (rzędna wysokościowa ok[...]npm) oraz działki nr [...] (rzędna wysokościowa [...]m npm) i działkę nr [...] (rzędna wysokościowa ok. [...]m npm ), naturalny spływ wód opadowych (jeszcze przed podziałem działki nr [...] na działki mniejsze), z uwagi na istniejące tam ukształtowanie terenu, odbywał się z terenów o rzędnych[...], m npm w kierunku płn.wsch. poprzez tereny o rzędnych [...]m npm, na tereny o rzędnych [...]npm.

Ponadto Kolegium wskazało, że fakt zabudowy działek nr[...] zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę, nie wyklucza zastosowania art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, w przypadku ustalenia, że działania inwestora nawet zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę, spowodowały zmianę naturalnego spływu wód opadowych, istniejącego od szeregu lat, zaś dla udokumentowania tej okoliczności należy ustalić do jakich rzędnych powyżej poziomu morza został podwyższony teren działek nr [...] (w odniesieniu do stanu początkowego wynikającego z map).

Organ dokonał szczegółowej analizy materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji w postępowaniu po wydaniu ostatniej decyzji przez Kolegium,

tj. z dniu [...]r. uchylającej decyzję organu I instancji z dnia [...] r. Z przekazanych akt sprawy wynika, że przed wydaniem obecnie zaskarżonej decyzji organ przeprowadził w dniu [...]r. rozprawę administracyjną z udziałem zainteresowanych stron(do ugody nie doszło) oraz powołał biegłego geodetę, który dokonał pomiaru rzędnych wysokościowych przedmiotowego obszaru obejmującego działki nr [...] oraz działki nr [...]działkę nr [...]. Wyniki pomiarów wysokościowych zostały ocenione przez biegłego w zakresie melioracji wodnych (opinia z [...]r.), które -w jego ocenie - potwierdziły jego wcześniejsze stanowisko określone w opinii z [...]r. co do przyczyn zalewania nieruchomości J. i Z. C.ch stanowiących działki nr [...] na skutek podniesienia terenu działek nr [...] przez jej właścicieli, tj. K. i S. M. a tym samym spowodowanie całkowitego odcięcia istniejącego naturalnego kierunku spływu wód powierzchniowych przepływających przez ten obszar od zachodu i od południa.

W konsekwencji, nastąpiło rozlewanie się tych wód na działki sąsiednie, w tym na nieruchomość J. i Z. C.ch. Nie bez znaczenia w tej sprawie pozostaje, jak stwierdził biegły, samowolne podwyższenie terenu drogi wewnętrznej, stanowiącej działkę nr [...] .

Reasumując powyższe Kolegium stwierdziło, że organ I instancji po przeszło dwuletnim okresie prowadzenia postępowania wyjaśniającego na skutek złożonego

w [...]r. przez J. i Z. C. wniosku, zgromadził obszerny materiał dowodowy, dla zastosowania przepisów art. 29 ustawy Prawo wodne w stosunku do właścicieli nieruchomości zabudowanej, objętej działkami nr [...], tj. K. i S. M., czyli nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodliwemu wpływowi na sąsiednie działki dokonanej zmiany stosunków wodnych na gruncie, poprzez wykonanie drenażu do odbioru wód, w miejscu określonym przez biegłego. Ponadto zgodnie z wcześniejszymi wskazaniami Kolegium w wydawanych decyzjach z dnia [...]r. i [...]r. sprawę podwyższenia drogi wewnętrznej organ I instancji skierował na drogę odrębnego postępowania, w trybie przepisów art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Odnosząc się do zarzutów odwołania - Kolegium nie uznało ich za zasadne

w świetle przeprowadzonych dowodów, głównie przez biegłego w zakresie melioracji wodnych. Z dowodów tych wynika, że doszło do podniesienia terenu nieruchomości objętej działkami nr [...], co spowodowało zmianę kierunku naturalnego spływu wód powierzchniowych i ich rozlewanie się na nieruchomości niżej położone. Przytoczone argumenty dotyczące odwiertów przeprowadzonych przez geologa przed rozpoczęciem robót budowlanych, a dotyczących struktury podłoża oraz okoliczność, że roboty te były przeprowadzone zgodnie z prawem, co stwierdzili Inspektorzy Nadzoru Budowlanego: Powiatowy i Wojewódzki, nie mogą być uwzględnione jako dowody w sprawie. Sporządzona dokumentacja projektowa zgodnie z wymogami projektowymi i wykonanie robót budowlanych zgodnie z tą dokumentacją, nie uwzględniały okoliczności, że przez teren przedmiotowej nieruchomości odbywały się spływy wód powierzchniowych z terenów wyżej położonych od strony południowej i płd-zach., bowiem uwzględnienie w nich tej okoliczności nie doprowadziłoby do zaistniałej sytuacji. Dopiero na etapie użytkowania zabudowanej nieruchomości wraz z podniesieniem jej terenu, okoliczności te zostały ujawnione.

Ponieważ w sentencji decyzji zawarto informację o czynności technicznej organu, polegającej na przekazaniu sprawy podwyższenia terenu drogi wewnętrznej objętej działką nr [...] do innej komórki organizacyjnej tego samego organu, Kolegium orzekło o wyeliminowaniu tego zapisu z treści sentencji decyzji w oparciu o art.138 ust. 1 pkt 2 K.p.a., poprzez uchylenie tej części decyzji i umorzenie postępowania w tym zakresie. Informacja w tym zakresie ta winna być zawarta w uzasadnieniu decyzji.

K. i S. M. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego, postępowania dowodowego, a w szczególności art.7, 75 i 77§ 1 K.p.a., poprzez wadliwe przyjęcie, że zgromadzony w sprawie rzekomo niesporny stan faktyczny uprawniał do wydania zaskarżonego skargą rozstrzygnięcia oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ustawy Prawo wodne poprzez błędne przyjęcie, że zaistniała określona w tym przepisie przesłanka do nałożenia na skarżących obowiązku, którego wykonanie miałoby spowodować osiągnięcie celów jakim służy ten przepis, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji podnieśli, że materialnoprawną podstawą do wydania decyzji był art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, nakładający na właściciela gruntu obowiązek w razie stwierdzenia przez organ zakłócenia przez niego stanu wód na gruncie, obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Nie może budzić żadnej wątpliwości, że jest to przepis

z dziedziny prawa publicznego, który ma za zadanie zabezpieczyć żywotne interesy publiczne przy czym do jego zastosowania w formie nałożenia określonych obowiązków na obywatela konieczne jest ustalenie, że tenże obywatel będący właścicielem gruntu zmienił istniejący stan wody na gruncie, że zmiana ta przyniosła szkodę gruntom sąsiednim. Właściwy organ nie ustala przy tym w sposób dowolny zakresu obowiązków jakie nakłada na obywatela lecz obowiązki te muszą być adekwatne zarówno do aktualnego stanu faktycznego, a więc w konkretnym przypadku do ustaleń, że właściciel rzeczywiście zmienił stan wody na gruncie, stan ten spowodował szkodę dla gruntów sąsiednich i że zakres nałożonego obowiązku uwzględnia fakt, że wykonanie tego obowiązku wypełni cel wprowadzenia art. 29 ustawy Prawo wodne, a więc usunięcie skutku zmiany stanu wody na gruncie. Mając powyższe na uwadze strona skarżąca podnosi, że stan faktyczny jaki przyjęto do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, wbrew temu co twierdzą organy, nie tylko nie jest sporny, wręcz przeciwnie - istnieją co do niego istotne kontrowersje.

W sprawie będącej przedmiotem skargi zostały opracowane następujące opinie

w kolejności wg daty opracowania:

1. opinia na temat warunków gruntowo-wodnych panujących na działkach [...], oraz wpływu prowadzonych prac ziemnych na stan wód gruntowych na działkach sąsiednich, którą opracował geolog B. P. a

w [...]r. na zlecenie skarżących,

2. opinia w sprawie zalewania wodami opadowymi działek [...], opracowana przez W. M., technika posiadającego uprawnienia budowlane w zakresie melioracji wodnych, którego Wójt Gminy powołał na biegłego w zakresie Prawa wodnego. Opinia opracowana w [...] r.

3. pomiary geodezyjne rzędnych terenu działek skarżących i działek sąsiadujących

z ich terenem, które wykonał geodeta M. M. [...] r.

4. opinia uzupełniająca w sprawie zalewania wodami opadowymi działek [...] opracowana przez W.M. w [...] r.

Organ pierwszej instancji wskazał, że swoje rozstrzygnięcie oparł

o merytoryczną, niezależną "opinię biegłego" powołanego przez Wójta Gminy,

a nie opinię sporządzoną na zlecenie skarżących. Jest to według organu wystarczającym powodem, że opinia biegłego powołanego przez Wójta ma charakter wiodący. W żadnym razie organ ten nie wypowiedział się, co rozumie przez charakter wiodący i merytorycznie w istocie w ogóle nie zajął stanowiska co do treści i wniosku wynikających z opinii biegłego sporządzonego zlecenie skarżących, wnosząc, że sam fakt, że opinia jest na zlecenie skarżących całkowicie ją zdyskredytuje.

Takie zachowanie organu i jego akceptacja decyzją zaskarżoną w sposób rażący narusza uprawnienia skarżącej strony, a zwłaszcza podważa zaufanie obywateli do organu państwa (art. 8 K.p.a.), czym narusza w sposób rażący jedną z podstawowych zasad ustrojowych.

Odnosząc się do opinii biegłego powołanego przez organ, traktowanej przezeń jako wiodącej, skarżący zarzucali, że już w pierwszych wersach biegły podnosi, że "prawdopodobnie" został zniszczony stary drenaż z przed [...] r. na działkach skarżących. W ten sposób, bez żadnego materiału dowodowego, opiera się na niepopartych niczym domniemaniach. "Prawdopodobnie" według tego biegłego na terenie skarżących znajduje się cokolik czy murek, oraz że skarżący podwyższyli swój teren przez nawiezienie gleby zwięzłej słabo przepuszczającej wodę. Wykazały to rzekomo pomiary geodety. Geodeta nie badał jakości gleby. Biegły przyznaje dalej, że podniesiony został poziom drogi wewnętrznej pomiędzy działkami małż. C. i skarżących. W decyzji organ pierwszej instancji wskazuje, że poziom drogi został podniesiony przez osoby trzecie o około 30 cm. Biegły powołany przez skarżących, którego opinia została całkowicie pominięta (zlekceważona) w swojej opinii wskazał, że skarżący budując dom i w związku z tym wyrównując teren tylko w nieznacznym stopniu go podnieśli. "Oceniając" sprawę biegły meliorant W. M. wskazuje na podwyższenie drogi ca. 30cm. Bez żadnego dowodu stwierdza, że wynika to z faktu "prawdopodobnego" zniszczenia starej drenarki przez skarżących co miało by rzekomo mieć związek z odprowadzeniem wód z drogi wewnętrznej. Natomiast pomija fakty niepodważalne, a mianowicie: działka rolna [...] nieutwardzona, używana jako droga dojazdowa została zniszczona przez jeżdżące samochody, w tym ciężarowe z dość dużymi ładunkami. Właściciele działek wykonywali ogrodzenia, sprowadzali przyczepy, domki letniskowe oraz wykonywali inne czynności na gruncie wymagające ciężkiego sprzętu. Jest oczywiste, że po 6 latach (2004-2010) powstały doły i koleiny utrudniające przejazd. Ten sam biegły w części opinii pod nazwą propozycje rozwiązań wskazuje jak miałby według niego być realizowany drenaż, którego obowiązek wykonania został nałożony zaskarżoną decyzją, jednocześnie przedstawia propozycje "filtracji wód pod drogą wewnętrzną" a dalej zauważa, że postępująca zabudowa danego obszaru w celu całkowitego przyjęcia wód opadowych i roztopowych wymaga wykonania kanalizacji deszczowej na wszystkich drogach wewnętrznych, gdyż inaczej dalej przy intensywnych opadach atmosferycznych będą się zdarzały podtopienia

i zalewania obu spornych posesji. Kolejną propozycją jest aby "przez wykonanie nowego drenażu zapewnić odpływ wód z drogi wewnętrznej...". Tak sformułowana opinia, wewnętrznie sprzeczna, niejasna, niezrozumiała, przy całkowitym pominięciu materiału dowodowego zgłoszonego przez skarżących (opinia geologa i pomiary geodety), legła u podstaw nałożonego obowiązku wykonaniu i drenażu, który dodatkowo miałby być wykonany " w miejscu określonym przez powołanego biegłego", który w tym zakresie odwołuje się do położenia "prawdopodobnego" przebiegu starego drenażu.

Stosownie do art. 77 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany

w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji.

Organ nie może - zdaniem skarżących - ograniczyć się w uzasadnieniu decyzji do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł swoją konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego).

Dowód z opinii biegłego podlega ocenie organu - tak jak każdy dowód

- z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 K.p.a.

(zob. wyrok NSA z 5 października 2009r., w sprawie I OSK 1444/08, wyrok WSA

w Lublinie z 20 grudnia 2010r., w sprawie II SA/Lu 241/10 opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie www.nsa.gov.pl). Obowiązek oceny opinii biegłego, jak każdego dowodu w sprawie, zachodzi także wtedy, gdy strony postępowania nie wniosły do opinii zastrzeżeń.

Biegły meliorant W. M. oceniając sytuację wysokościową działek skarżących porównuje wysokości aktualne z wysokościami z lat 60-tych. Natomiast tego równania nie stosuje do działki rolnej [...] (przy południowej granicy terenu skarżących), która od [...] r. stanowi drogę dojazdową. Miała ona rzędne wys. 4,75. Pokazuje to poziomica na mapie, którą małż. M. załączyli do skargi. Była więc wyżej położona niż ich teren obecnie. Po kilkuletnim użytkowaniu od [...]r. przez właścicieli dojeżdżających do swoich działek poziom tej drogi obniżył się do rzędnych określonych przez geodetę w [...]r. Za gromadzącą się wodę w dołach i koleinach (nigdy nie była wyrównywana) biegły czyni odpowiedzialnymi skarżących, którzy nie są użytkownikami tej "drogi".

Przy zachodniej granicy ich terenu jest sporna "droga" (działka [...]), która oddziela działki skarżących od działek małż. C.. Rzędne wys. terenu (pomiary geodety M.M.) wykazały, że teren skarżących jest niżej położony niż ww. droga.

Rzędne wys. "drogi" (działka [...]) to: [...];

Rzędne terenu skarżących przy tej drodze to: [...] . Działki skarżących nie blokują więc swobodnego przepływu wód opadowych. Ich teren ukształtowany jest ze spadkiem w kierunku działki [...] (północno-wsch) i obniża się do rzędnych [...] i to na terenie skarżących zatrzymuje się przepływająca woda nie mając dalszego odpływu, gdyż jest zablokowana przy podwyższonych działkach [...] należącej do Urzędu Gminy i działce [...] (przed podwyższeniem były niżej położone niż sąsiadujący z nimi ich teren). Występuje więc w tym miejscu blokada swobodnego przepływu wód opadowych, co wykazały pomiary wys. terenu wykonane przez geodetę.

Rzędne wys. działki [...] to: [...]. Rzędne wys. działki [...] to: [...], natomiast rzędne terenu skarżących przy tych działkach to: [...]. Biegły meliorant w swojej opinii całkowicie pomija ten najważniejszy fakt nic nie pisząc na ten temat i nie przeprowadza analizy rzędnych terenu. Spływające wody opadowe gromadzą się na terenie skarżących (nie ma odpływu) powodując jego zalewanie.

W ocenie skarżących, w latach powodziowych, takich jak rok [...], będą zalewane również inne tereny powodując niekończące się spory.

O tej blokadzie swobodnego przepływu wód z ich działek, skarżący informowali organy orzekające w sprawie. Pomimo tej wiedzy jak i pomiarów wys. wyżej wymienionych działek ani Wójt Gminy, ani SKO, ani biegły meliorant nie zajęli żadnego stanowiska i pominęli główną przyczynę braku swobodnego przepływu wód opadowych.

W takiej sytuacji, gdy woda nie ma odpływu, Wójt Gminy nakazuje wykonanie urządzeń, które mają na celu skierowanie wód opadowych z dużego obszaru działek rolnych w tym z działek małż. C. na działki budowlane skarżących, na których znajduje się legalnie i prawidłowo postawiony budynek mieszkalny. Jest to sprzeczne z unormowaniem zawartym w art. 29 ust 1 pkt 2 Prawa wodnego.

Skarżący podnieśli, że na ich terenie wykonali drenaż, który według opinii biegłego jest niewystarczający. Jednakże każdy inny, bez możliwości odpływu, też będzie niewystarczający.

Wydana decyzja w żadnym razie nie służy w pełnieniu celu jaki wiąże się

z unormowaniem art. 29 ust 3 Prawa wodnego, sam biegły, którego opinię uznaje się za wiodącą zauważa, że brak wykonania kanalizacji deszczowej na drogach wewnętrznych i tak będzie skutkował zatapianiem spornych posesji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zarówno organu I jak i II instancji był art. 29 ustawy Prawo wodne.

Zgodnie z ust.1 przywołanego przepisu, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

Z kolei zgodnie z ust. 2 stanowi, że na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Równocześnie, zgodnie z dyspozycją ust.3 ww. przepisu, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Zastosowanie unormowania art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne wymagało więc ustalenia, czy właściciele działek [...], tj. K. i S. M. działaniem lub zaniechaniem spowodowali zmianę stanu wody na gruncie, szkodliwie wpływającą na grunty sąsiednie, w szczególności na należące do J. i Z. C. (dz. nr[...] ). Tym samym należało ustalić, czy może zachodzić związek przyczynowy pomiędzy spowodowaną zmianą, a szkodą dla gruntów sąsiednich. O ile treść zarówno zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wskazuje, że oba organy administracyjne były świadome tego zadania, to jednak świadomość ta nie przełożyła się na sposób prowadzonego postępowania dowodowego, prawidłową ocenę zebranych dowodów, oraz poczynione w oparciu o nie ustalenia.

W niniejszej sprawie okolicznością w sprawie bezsporną i nie kwestionowaną przez skarżących jest fakt wybudowania na działce stanowiącej ich własność budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) po przeprowadzeniu kontroli budowy w dniu [...]r. ustalił, że budowa jest prowadzona zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, a dokumentacja budowy jest prowadzona poprawnie. PINB ustalił nadto, że projekt budowlany nie obejmuje odwodnienia terenu, natomiast z decyzji o warunkach zabudowy wynika,

że odprowadzenie wód opadowych ma następować indywidualnie w ramach działki.

Z dyspozycji powołanego art. 29 Prawa wodnego wynika, że aby organ mógł nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom dla gruntów sąsiednich, musi ustalić, że doszło do zmiany stanu wody na gruncie, a dokonane zmiany w odpływie wody powodują szkodę dla gruntów sąsiednich. W tym celu niezbędne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego, a mianowicie jaki był ostatnio stan wody na gruncie, czy doszło do jego zmiany, a jeśli tak - kto jest sprawcą i na czym polegała zmiana stanu wody, wreszcie, czy dokonane zmiany szkodliwie wpływają na sąsiednie grunty. Dopiero poprawnie ustalona podstawa faktyczna może stanowić podstawę do oceny zebranego materiału dowodowego, przeprowadzenia rozważań i w konsekwencji do podjęcia rozstrzygnięcia (vide wyrok NSA z 14.05.2008 r., sygn. akt II OSK 613/07).

W przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, wskutek czego organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy.

Analiza przeprowadzonego w sprawie postępowania wskazuje, że organ w celu ustalenia czy i w jakim zakresie doszło do dokonania przez skarżących zmian stanu wody na gruncie, oraz czy zmiany te szkodliwie wpływają na sąsiednie grunty, przeprowadził oględziny oraz powołał biegłych z zakresu geodezji i melioracji.

Biegły z zakresu geodezji dokonał pomiaru rzędnych na gruntach należących do skarżących, małż C., na działce nr [...] stanowiącej drogę wewnętrzną, na działkach [...]oraz na działce nr [...] .

Biegły z zakresu melioracji w oparciu o dokonane pomiary oraz ustalenia własne stwierdził, że przyczyną braku odpływu wód powierzchniowych z działek [...]jest podwyższenie poziomu drogi wewnętrznej o około 30 cm. Wskazał również, że prawdopodobnie zostały zniszczone stare urządzenia drenarskie na działce skarżących podczas wykopów fundamentowych oraz podwyższenie poziomu terenu, co spowodowało blokadę kierunku naturalnego spływu wód na obszarze działek skarżących ([...]). W ocenie biegłego, właściciele tych działek powinni wykonać prawidłowy system odwadniający.

Ustalenia dokonane przez biegłego jak i organy orzekające w sprawie są, zdaniem Sądu, niewystarczające do nałożenia na małżonków M. obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodliwemu wpływowi na działki sąsiednie.

Z akt administracyjnych sprawy, w tym opinii biegłego wynika, że podniesienie poziomu działki [...] stanowiącej drogę wewnętrzną nie pozostało bez wpływu na stosunki wodne działek przyległych. Z tej przyczyny, w pierwszej kolejności, przed nałożeniem na skarżących zobowiązania, organ winien był rozpatrzyć sprawę podniesienia działki drogowej i zmiany rzędnych terenu tej działki, a następnie odnieść się do zmian stosunków wodnych dotyczących działek skarżących oraz

małż. C.. Brak rozstrzygnięcia co do działki nr [...] uniemożliwia prawidłowa ocenę stosunków wodnych na działkach skarżących i możliwość nałożenia przez organ obowiązków z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, których skutkiem byłoby przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie takich urządzeń, które zapobiegną szkodom w przyszłości.

Organ nie wyjaśnił nadto, czy na działkach skarżących były usytuowane jakiekolwiek urządzenia drenarskie, jaki był ich stan oraz, czy działania skarżących wpłynęły, w jakikolwiek sposób na funkcjonowanie tych urządzeń.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd podziela pogląd skarżących, że brak ustaleń co do wpływu na stosunki wodne działek nr [...]oraz [...]nie oddaje w istocie, czy i jakie nastąpiły zmiany na działkach skarżących oraz, czy zmiany te miały wpływ na zalewanie nieruchomości małż. C..

Organy, pomimo powołania w sprawie biegłych i skorzystania w postępowaniu

ze sporządzonych przez nich ekspertyz, nie zwróciły uwagi, że ekspertyzy te jakkolwiek formułujące wnioski końcowe, w istocie nie zawierają rozwiązań, które bądź to spowodują przywrócenie stanu poprzedniego lub umożliwią wykonanie urządzeń trwale zapobiegającym szkodom. Wydane opinie są bowiem niekompletne

i powierzchownie oceniają problem zalewania nieruchomości małż C.. Brak jest wykazania bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy działaniem skarżących, a zaistniałą szkodą na działkach [...].

Zdaniem Sądu, powyższe jest skutkiem zawężenia oceny stosunków wodnych wyłącznie do działki skarżących. Przypomnieć należy, że wszczęcie postępowania

na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne następuje nie tylko na wniosek strony, jak to miało miejsce w niniejszym postępowaniu, ale również z urzędu. Organ ma zatem możliwość wszczęcia z urzędu postępowania w sytuacji, gdy kwestia zalewania działek obejmuje nieruchomości nie objęte toczącym się postępowaniem administracyjnym, ale których stan wody i jego zmiany mogą mieć wpływ na końcowe załatwienie sprawy.

Z powyższych względów Sąd uznał, że postępowanie organu I i II Instancji

w niniejszej sprawie narusza przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., zaś organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji naruszenia te powielił. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Organ ponownie rozstrzygając sprawę uwzględni ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w niniejszym wyroku, w szczególności zaś rozważy, czy końcowe załatwienie sprawy z wniosku małż. C. jest możliwe bez oceny zmiany stosunków wodnych spowodowanych podniesieniem poziomu drogi oraz działek sąsiednich, wskazanych w uzasadnieniu orzeczenia (dz. nr [...]).