Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 464/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję w całości i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 5, art. 30 ust. 6 pkt 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 145 § 1 pkt 1 a w zw. z art. 145 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś (spr.), sędzia WSA Wojciech Sawczuk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2020r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia budowy tymczasowego obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i umarza postępowanie administracyjne; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Wojewoda [...] (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") decyzją z [...]grudnia 2019 r., nr [...] (znak: [...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm. dalej: "p.b."), po rozpatrzeniu odwołania spółki [...]S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca"), reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, od decyzji Prezydenta [...] (dalej: "organ I instancji", "Prezydent") Nr [...]z [...]listopada 2019 r. (znak: [...]), wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia budowy tymczasowego obiektu budowlanego w postaci przestawnego kontenera technicznego, umieszczonego na przyczepie samochodowej wraz z teleskopową konstrukcją wsporczą o wysokości maksymalnej 18 m, z odciągami oraz instalacją radiokomunikacyjną na terenie działki ew. nr [...] z obrębu [...]przy ul. [...]w [...]– utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że [...]S.A. z siedzibą w [...]zgłosiła w dniu [...] października 2019 r. zamiar wykonania budowy tymczasowego obiektu budowlanego w postaci przestawnego kontenera technicznego, umieszczonego na przyczepie samochodowej wraz z teleskopową konstrukcją wsporczą o wysokości maksymalnej 18 m z odciągami oraz instalacją radiokomunikacyjną na terenie działki ew. nr [...]z obrębu [...]przy ul. [...]w [...].

Prezydent decyzją Nr [...]z [...] listopada 2019 r. wniósł sprzeciw do zgłoszenia wskazanej powyżej budowy tymczasowego obiektu budowlanego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła [...]S.A. z siedzibą w [...]. Skarżąca spółka podniosła m.in., że decyzja organu I instancji została wydana bez podstawy prawnej i powinna być uchylona, a postępowania w sprawie umorzone.

Wojewoda [...], po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z [...]grudnia 2019 r., nr [...]- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda powołując się na przepisy p.b. wskazał, że przypadku, gdy realizacja zamierzenia inwestycyjnego na podstawie zgłoszenia nie jest dopuszczalna z powodów merytorycznych, organ administracji publicznej na podstawie art. 30 ust. 6 p.b. ma kompetencję do wydania decyzji wnoszącej sprzeciw do zamiaru wykonania robót ujętych w zgłoszeniu. Wniesienie sprzeciwu oznacza brak zgody organu administracji architektoniczno - budowlanej na przystąpienie przez inwestora do realizacji zamierzonej działalności budowlanej. Sprzeciw jest rozstrzygnięciem sprawy, co do jej istoty i dlatego powinien być wyrażony w formie decyzji administracyjnej. Wniesienie sprzeciwu i nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o art. 30 ust. 7 p.b. może dotyczyć tylko takiej budowy lub wykonania robót budowlanych, które są objęte obowiązkiem zgłoszenia z mocy prawa, co wynika z art. 29 p.b. w zw. z art. 30 ust. 1 p.b. Nie można więc nałożyć takiego obowiązku, jeżeli z mocy prawa budowa lub wykonanie określonych robót budowlanych wymagają pozwolenia na budowę. Jeżeli inwestor miał zamiar realizować określone roboty budowlane na podstawie dokonanego zgłoszenia, a wymagały one pozwolenia na budowę, to organ powinien wnieść sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b.

Wojewoda stwierdził, że od właściwej kwalifikacji przedsięwzięcia objętego zgłoszeniem zależy prawidłowe rozpatrzenie zgłoszenia. W przedmiotowej sprawie zamiarem zgłaszającego według treści zgłoszenia jest budowa tymczasowego obiektu budowlanego w postaci przestawnego kontenera technicznego, umieszczonego na przyczepie samochodowej wraz z teleskopową konstrukcją wsporczą o wysokości maksymalnej 18 m z odciągami oraz instalacją radiokomunikacyjną na terenie działki ew. nr [...]z obrębu [...]przy ul. [...]w [...]. Wojewoda podniósł, że z załączonej do zgłoszenia dokumentacji wynika, że ww. zespół urządzeń emituje fale elektromagnetyczne, a jego funkcją jest zapewnienie sygnału dla użytkowników telefonii komórkowej. Realizacja tego przedsięwzięcia, jako całość zamierzenia budowlanego wymaga wykonania szeregu robót budowlanych i innych czynności technicznych. Wnioskodawca błędnie przywołał podstawę prawną, na którą powołuje się w zgłoszeniu. Mianowicie w art. 29 ust.1 pkt. 12 p.b. mowa jest o tymczasowych obiektach budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem. Tymczasem przyczepy samochodowej nie sposób zaliczyć do obiektów budowlanych, a co za tym idzie niemożliwym jest montowanie nie niej urządzeń technicznych.

Ponadto dodał również, że przedmiotowa konstrukcja nie stanowi urządzenia budowlanego, o którym mowa jest w art. 3 pkt 9 p.b. lecz budowlę w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej, w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. Powołał się na uzasadnienie wyrażone w wyroku NSA z 26 kwietnia 2016 r. (sygn. akt II OSK 1999/14), w którym wskazane zostały wyczerpująco, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej zawsze wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewoda powołując się na stwierdzenia wyrażone w uzasadnieniu ww. wyroku, stwierdził, że do budowy stacji bazowej telefonii komórkowej nie może znaleźć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 p.b. i związany z tym przepisem art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b. p.b. Wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że chociaż pojęcie "instalacji" nie zostało zdefiniowane w p.b. wśród prac określających roboty budowlane, to ustawodawca posługuje się nim, tworząc katalog robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 6, pkt 14 oraz pkt 15 p.b.). W odniesieniu do części z nich (pkt 14, 15), wskazano wyraźnie, że roboty polegające na instalowaniu wykonywane są na obiektach budowlanych. To doprecyzowanie, szczególnie w odniesieniu do instalowania urządzeń (pkt 15) nakazuje przyjąć, że analizowany zwrot dotyczy robót budowlanych wykonywanych na istniejących już obiektach, które służą za nośnik do owej instalacji urządzeń i na których mają one być zamontowane. Wojewoda odniósł się również do pojęcia "urządzenia technicznego", występującego w art. 3 pkt 9 p.b. Zgodnie z nim przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.

W ocenie Wojewody [...]przedmiotowa inwestycja w oparciu o załączoną do zgłoszenia dokumentację, obejmuje jednak nie tylko urządzenia techniczne, ale również konstrukcję stalową (wsporczą) o wysokości trzonu 18 m, pozwalającą na funkcjonowanie stacji bazowej telefonii komórkowej. Wskazuje to zatem na konieczność zakwalifikowania spornej inwestycji właśnie jako budowli, a nie jako robót budowlanych polegających na instalacji urządzenia na obiektach budowlanych.

Dodatkowo Wojewoda zauważył, że urządzenia stacji bazowej telefonii komórkowej objęte zgłoszeniem, są telekomunikacyjnymi obiektami budowlanymi w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. z 2005 r., Nr 219, poz. 1864 ze zm.). Powyższe wskazuje na konieczność zakwalifikowania projektowanego przedsięwzięcia jako budowli stanowiącej całość techniczno- użytkową. Zatem roboty budowlane polegające na wykonaniu masztu z antenami należy kwalifikować jako budowę obiektu. Zdaniem Wojewody [...] okoliczność, że zgłaszający określił planowane zamierzenie, jako budowa tymczasowego obiektu budowlanego nie zmienia oceny charakteru planowanego zamierzenia inwestycyjnego, które funkcjonuje jako stacja bazowa telefonii komórkowej. Zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której na przenośnym kontenerze zamontowany miałby być maszt wraz z odciągami oraz instalacją radiokomunikacyjną, na którym to następnie zainstalowano by anteny. Wojewoda uznał zatem, że zamiarem inwestycyjnym objęty jest nowy obiekt, wznoszony od podstaw, obejmujący wykonanie stacji bazowej telefonii komórkowej. Ponadto, powołał się na wyrok NSA z 21 listopada 2013 r. (sygn. akt II OSK 1407/12), w którym wskazano, że nowelizacja przepisów Prawa budowlanego przez ustawę z 7 maja 2010 r., o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, poprzez zmianę przepisu art. 29 ust. 2 pkt 15, który od 17 lipca 2010 r., po dokonanej zmianie brzmi, iż "pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych", doprecyzowała jedynie rodzaj urządzeń, jakie można zainstalować na budynku bez pozwolenia na budowę. Nie został natomiast zmieniony zakres pojęcia "urządzenie".

Wojewoda podkreślił, że w związku z powyższym, w niniejszym przypadku należy mówić o budowie nowego obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b. Nie można traktować całego zamierzenia budowlanego, jako tymczasowy obiekt budowlany, w związku z posadowieniem masztu i odciągami oraz instalacją radiokomunikacyjną na obiekcie kontenerowym.

Przed wydaniem pozwolenia na budowę w przedmiotowej sprawie organ architektoniczno-budowlany powinien badać wymagania bezpieczeństwa dotyczące w szczególności ochrony przed polem elektromagnetycznym, z uwzględnieniem dopuszczalnych poziomów promieniowania, jakie mogą występować w środowisku.

Wskazał również, że na etapie zgłoszenia nie jest to możliwe. Wyjaśnił przy tym, że wniosek strony zawierający zgłoszenie w trybie art. 29 ust. 1 pkt. 12 p.b. jest bezzasadny ze względu na fakt konieczności rozstrzygnięcia w trybie art. 30 ust. 1 p.b. Wynika z tego, że realizacja zamierzenia inwestycyjnego na podstawie zgłoszenia nie jest dopuszczalna z powodów merytorycznych, co skutkowało wniesieniem sprzeciwu przez organ pierwszej instancji.

Wojewoda podniósł także, że w przypadku wniesienia sprzeciwu przez organ I instancji ma dwie możliwości - utrzymanie w mocy sprzeciwu lub uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Prawo organu administracji publicznej do wniesienia sprzeciwu jest prawem określonym czasowo przez przepis prawa materialnego (art. 30 ust. 5 p.b.) i po upływie 21 dni od dnia zgłoszenia organ traci swoje uprawnienie (kompetencję) do wydania decyzji o sprzeciwie. Jest to ściśle związane z charakterem instytucji zgłoszenia i celem jej wprowadzenia, a więc spowodowaniem przyśpieszenia procesu budowlanego. Z tej przyczyny stwierdził, iż w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o sprzeciwie mają, co do zasady zastosowanie przepisy k.p.a., to jednak nie będą one faktycznie mogły być stosowane w pełnym zakresie ze względu na specyfikę omawianej instytucji.

W konsekwencji Wojewoda [...]decyzją z [...]grudnia 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

2. Skargę do WSA w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody [...]z [...]grudnia 2019 r., wniosła [...]S.A. z siedzibą w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

a) art. 3 ust 5 p.b., poprzez zastosowanie go w nieaktualnym brzmieniu przepisu;

b) art. 29 ust. 1 pkt. 12 w zw. z art. 3 pkt 5 p.b., w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia i uznanie, że zgłoszenie dotyczy budowy budowli - masztu telekomunikacyjnego, o której mowa w art. 3 pkt 3 p.b., nie zaś do budowy obiektu tymczasowego zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b.;

c) art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b., poprzez przyjęcie, że zakres robót objęty jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;

d) art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a. i art. 77 k.p.a., w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego odnośnie do kwalifikacji przedsięwzięcia jako wymagającego pozwolenia na budowę, poprzez przyjęcie, że inwestycja powinna być realizowana w tym trybie.

Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie przekazanie jej organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi przedstawiono stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów.

3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jednocześnie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga jest zasadna.

1. Istota sprawy sprowadza się do tego, czy w przypadku zamiaru wykonania budowy tymczasowego obiektu budowlanego w postaci przestawnego kontenera technicznego, umieszczonego na przyczepie samochodowej wraz z teleskopową konstrukcją wsporczą o wysokości maksymalnej 18 m z odciągami oraz instalacją radiokomunikacyjną – wymagane jest (zgodnie z przepisami ustawy p.b.) uzyskanie pozwolenia na budowę, czy też wystarczające jest zgłoszenie.

Zdaniem organów, inwestor ma zamiar realizować określone roboty budowlane na podstawie dokonanego zgłoszenia, ale prace te wymagają pozwolenia na budowę. Stąd organ wniósł sprzeciw działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b. W ocenie organu, przyczepy samochodowej nie sposób zaliczyć do obiektów budowlanych, a co za tym idzie niemożliwym jest montowanie na niej żadnych urządzeń technicznych. Przedmiotowa konstrukcja nie stanowi urządzenia budowlanego, o którym mowa jest w art. 3 pkt 9 p.b. lecz budowlę w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej, w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. Zatem roboty budowlane polegające na wykonaniu masztu z antenami należy kwalifikować jako budowę obiektu. Nie można traktować całego zamierzenia budowlanego, jako tymczasowego obiektu budowlanego, w związku z posadowieniem masztu i odciągami oraz instalacją radiokomunikacyjną na obiekcie kontenerowym.

W ocenie Skarżącej, rozstrzygnięcie organów oparte zostało na nieaktualnym stanie prawnym, gdyż w dniu 25 października 2019 r. zmieniono w ustawie p.b. definicję "tymczasowego obiektu budowlanego", z której wynika, że wskazany w zgłoszeniu mobilny, przenośny maszt antenowy jest właśnie "obiektem tymczasowym" i jego instalowanie nie wymaga pozwolenia na budowę a jedynie zgłoszenia.

W ocenie Sądu, rację w tym sporze należało przyznać stronie skarżącej a nie organom.

2. Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne mające znaczenie dla niniejszej sprawy:

- w dniu [...]października 2019 r. dokonano zgłoszenia budowy tymczasowego obiektu budowlanego w postaci przestawnego kontenera technicznego umieszczonego na przyczepie samochodowej wraz z teleskopową konstrukcją wsporczą o wysokości maksymalnej 18 m z odciągami oraz instalacją radiokomunikacyjną na terenie działki o nr [...]obrębu [...]przy ul. [...]w [...];

- dnia [...]listopada 2019 r. Prezydent decyzją nr [...]wniósł sprzeciw i stwierdził, że w sprawie wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę;

- po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji w dniu [...] grudnia 2019 r. utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy, uznając, że planowane przedsięwzięcie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z p.b.;

- w dniu 25 października 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1815 ); ustawa ta zmieniła treść art. 3 ust. 5 p.b.; przepis ten zmienił dotychczasową definicję "tymczasowego obiektu budowlanego", przez który należało obecnie rozumieć: "(...) obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe". Istotne dla rozpatrywanej sprawy jest dodanie w przepisie zwrotu "przenośne wolno stojące maszty antenowe".

Wskazana w art. 3 ust. 5 p.b. definicja ma charakter tzw. definicji zakresowej (enumeracyjnej), gdyż prawodawca określił zakres definiowanego pojęcia wyliczając obiekty, które na ten zakres się składają. Wprowadzenie do tekstu prawnego definicji legalnej oznacza, że nie ma ona charakteru opinii, porady, czy też wskazówki, lecz posiada, jako norma prawna, moc wiążącą dla adresatów tej normy (podmiotów stosujących prawo) w zakresie rozumienia zdefiniowanego pojęcia. Proces wykładni prawa realizowany jest poprzez stosowanie odpowiednich dyrektyw interpretacyjnych. Najczęściej wymienia się trzy podstawowe grupy dyrektyw - językowe, systemowe i funkcjonalne. Opowiadają im trzy rodzaje wykładni prawa: językowa, systemowa i funkcjonalna (celowościowa). Punktem wyjścia wykładni powinien być niewątpliwie tekst prawny, poprzez który prawodawca przekazuje adresatom normy postępowania. W procesie stosowania prawa należy zatem w pierwszej kolejności dokonywać wykładni językowej przepisu (w granicach sensu danych słów), uzupełnionej jednak wykładnią celowościowa i systemową. Jakkolwiek pierwszorzędną jest wykładnia językowa, to jednak w procesie interpretacji prawa nie jest ona jedyna i rozstrzygająca. Prawidłowa interpretacja przepisu prawa wymaga sięgnięcia także do innych metod, które pozwolą przynajmniej na weryfikację skutków wykładni językowej, w szczególności w sytuacji gdy wykładnia językowa prowadzi do rezultatów niedających się pogodzić z celem racjonalnego ustawodawcy. Nauka prawa i orzecznictwo stoją na stanowisku, że przyjęcie zasady pierwszeństwa wykładni językowej nie oznacza braku obowiązku przeprowadzenia wykładni kompleksowej. Innymi słowy należy dać przewagę wynikowi wykładni językowej, ale pod warunkiem, że uprzednio przeprowadziliśmy kompleksową wykładnię tekstu, to znaczy rozważyliśmy również aspekty systemowe i celowościowo-funkcjonalne (por. M. Zirk-Sadowski, w: L. Leszczyński, B. Wojciechowski, M. Zirk-Sadowski, System Prawa Administracyjnego Tom 4. Wykładnia w prawie administracyjnym, pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, Warszawa 2012, s. 205-206; por. uchwałę NSA z 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 8/09).

Zdaniem Sądu, nie ulega zatem wątpliwości, że organy wydając decyzję zarówno w I jak i w II instancji (odpowiednio: [...] listopada 2019 r. i [...] grudnia 2019 r.) nie zastosowały aktualnie obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie (tj. przepisów p.b. obowiązujących od 25 października 2019 r.) w kontekście nowej definicji "tymczasowego obiektu budowlanego", która wyraźnie wskazywała, że "przenośne wolno stojące maszty antenowe" mieszczą się w zakresie tego pojęcia. Przypomnieć trzeba, że organ prowadzący postępowanie administracyjne zobowiązany jest zastosować przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji. Z tego wynika, że podstawą prawną decyzji mogą być (co do zasady) tylko przepisy obowiązujące w dacie jej wydania (por. uchwałę NSA z 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13). Z konstytucyjnie umocowanej zasady praworządności wynika, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej obowiązane są, co do zasady, stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w tym też dniu. Ogólna zasada nakazująca organom administracji publicznej stosowanie przepisów obowiązujących w chwili wydawania decyzji administracyjnej musi być jednak wykładana w świetle standardów państwa prawnego wynikających z art. 2 Konstytucji. Od tej reguły mogą zatem zostać wprowadzone odstępstwa (por. wyrok WSA w Gliwicach z 22 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 1087/13).

Zatem bezsprzeczne jest to, że w dniu wydawania decyzji organów obowiązywała regulacja prawna zgodnie z którą za "tymczasowy obiekt budowlany" można było uznać "przenośne wolno stojące maszty antenowe". W ocenie Sądu, wskazany w zgłoszeniu skarżącej obiekt spełniał przesłanki "tymczasowego obiektu budowlanego", gdyż:

- był to przestawny (a więc mobilny, przenośny) kontener techniczny, umieszczony na przyczepie samochodowej wraz z teleskopową konstrukcją wsporczą o wysokości maksymalnej 18 m, z odciągami oraz instalacją radiokomunikacyjną;

- miał zostać rozstawiony jedynie na czas przebudowy istniejącej już na tej samej działce stacji bazowej telefonii komórkowej, w celu zapewnienia jakości sygnału i połączeń (a więc nie miał być to obiekt "docelowy" - stacja bazowa telefonii komórkowej a właśnie obiekt "tymczasowy", zastępczy);

- był to obiekt "wolno stojący", który został zainstalowany na mobilnej przyczepie samochodowej.

W związku z tym, że wskazany obiekt był "tymczasowym obiektem budowlanym" to, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., instalacja wymagała jedynie zgłoszenia (tak jak to w sposób prawidłowy uczyniła strona) a nie uzyskiwania pozwolenia na budowę (tak jak błędnie twierdzą organy). W orzecznictwie (por. wyrok WSA w Warszawie z 5 marca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2766/19) przyjmuje się, że definicja "tymczasowego obiektu budowlanego" wskazuje na dwa rodzaje cech przesadzających o uznaniu obiektów budowlanych za "tymczasowe". Pierwszą stanowi obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki. Na drugą składają się obiekty nietrwale połączone z gruntem - przykładowo wymienione w tym przepisie. Pamiętać również trzeba, że katalog tymczasowych obiektów budowlanych nie jest zamknięty i w każdej sprawie należy dokonać, mając na uwadze cechy danego obiektu, indywidualnej oceny, czy może on być zakwalifikowany jako tymczasowy obiekt budowlany (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1982/19).

Wskazana wcześniej argumentacja jest tym bardziej zasadna w kontekście następnych (kolejnych) zmian legislacyjnych bezpośrednio związanych z omawianą problematyką. Na mocy art. 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 695; ustawa weszła w życie 18 kwietnia 2020 r., a więc już po wydaniu obu decyzji w niniejszej sprawie) wprowadzono do ustawy p.b. nowy art. 3 pkt 5a, w którym zdefiniowano "przenośny wolno stojący maszt antenowy" jako: "(...) wszelkie konstrukcje metalowe bądź kompozytowe, samodzielne bądź w połączeniu z przyczepą, rusztem, kontenerem technicznym, lub szafami telekomunikacyjnymi, posadowione na gruncie, wraz z odciągami, balastami i innymi elementami konstrukcji, instalacją radiokomunikacyjną i infrastrukturą zasilającą, przeznaczone do wielokrotnego montażu i demontażu bez utraty wartości technicznej". Czyli w obecnie obowiązującej ustawie p.b. na nowo zdefiniowano "tymczasowe obiekty budowlane" pośród których wskazano na "przenośne wolno stojące maszty antenowe" (jedna definicja uzupełniona poprzez kolejną definicję) – a te z kolei zdefiniowano w nowym art. 3 pkt 5a p.b. wskazując między innymi na to że są to:

- wszelkie konstrukcje metalowe bądź kompozytowe,

- samodzielne bądź w połączeniu z przyczepą,

- posadowione na gruncie, wraz z odciągami, balastami i innymi elementami konstrukcji, instalacją radiokomunikacyjną i infrastrukturą zasilającą,

- przeznaczone do wielokrotnego montażu i demontażu bez utraty wartości technicznej.

Zatem w aktualnym stanie prawnym nie ulega żadnej wątpliwości, że opisane w zgłoszeniu przez Skarżącą urządzenie (tj. przestawny kontener techniczny umieszczony na przyczepie samochodowej wraz z dodatkowymi elementami) jest: a) "tymczasowym obiektem budowlanym" (art. 3 ust. 5 p.b.), b) "przenośnym wolno stojącym masztem antenowym" (art. 3 pkt 5a p.b.).

3. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organy naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób powodujący konieczność uchylenia decyzji organów zarówno I jak i II instancji. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne. Kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 811/17). W przedmiotowej sprawie zasadnie strona dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania budowy "tymczasowego obiektu budowlanego", zaś organ zastosował nieaktualne przepisy w niniejszej sprawie, bezzasadnie wskazując na obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w tym zakresie. Zatem w ocenie Sądu, dalsze postępowanie administracyjne w sprawie jest "bezprzedmiotowe". Wydane orzeczenie Sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty.

4. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 pkt a p.p.s.a. w związku z art. 145 § 3 p.p.s.a. uchylił decyzję organu I instancji oraz decyzję organu II instancji a także umorzył postępowanie administracyjne. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.