Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1308/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-06-06 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 14 kwietnia 2014 r., skarżąca H. K. zwróciła się o przyznanie jej w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Do wniosku dołączyła odpis rocznego obliczenia podatku za 2013 r. (PIT-40A).

W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z zasiłku emerytalnego w kwocie około 1.300 zł, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jest właścicielką działki (przy czym nie wskazała jej powierzchni) i mieszkania o powierzchni około 60 m2, nie posiada oszczędności ani papierów wartościowych.

Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.

Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.

Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

W tym miejscu wskazać należy, iż z treści wniosków o przyznanie prawa pomocy składanych przez wnioskodawczynię oraz jej małżonka w sprawach, toczących się przed tut. Sądem, wynika, iż pozostaje ona w związku małżeńskim i zamieszkuje wspólnie z małżonkiem pod jednym adresem. W dotychczas składanych wnioskach w rubryce nieruchomości deklarowała jedynie mieszkanie o powierzchni 45 m2, a wśród innych składników majątku – samochód osobowy.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 255 p.p.s.a., referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 23 kwietnia 2014 r. wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia w terminie 7 dni: 1) dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość miesięcznych dochodów z tytułu emerytury; 2) oświadczenia, czy osiaga dochody z tytułu najmu lub dzierżawy lokalu mieszkalnego, którego jest właścicielką (wskazany w rubryce nr 7.2 formularza PPF); jeżeli tak – przedłożenia dokumentów obrazujących ich wysokość (umowa najmu lub dzierżawy, potwierdzenia wpłat); 3) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez nią rachunków bankowych (rachunków bieżących, rachunków oszczędnościowych, rachunków lokat, w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię (wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie; 4) oświadczenia, czy wnioskodawczyni w okresie ostatnich sześciu miesięcy otrzymała jakiekolwiek świadczenia z pomocy społecznej; w przypadku odpowiedzi twierdzącej – przedłożenia kopii dokumentów potwierdzających charakter tej pomocy oraz jej wysokość; 5) dokumentów obrazujących wysokość poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów jej utrzymania (opłat za energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, inne); 6) dokumentów potwierdzających ponoszenie przez nią wydatków na odpłatne leczenie (pomoc lekarską i zakup leków); 7) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na nią wszelkich pojazdów mechanicznych (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości); 8) dowodów potwierdzających okoliczność prowadzenia egzekucji względem majątku wnioskodawczyni oraz obrazujących wysokość egzekwowanych świadczeń i dokonane czynności egzekucyjne; 9) dokumentów w przedmiocie stanu zadłużenia wnioskodawczyni wobec ZUS/KRUS, urzędu skarbowego, instytucji finansowych, dostawców mediów, kontrahentów i innych podmiotów; 10) oświadczenia, czy wnioskodawczyni pozostaje nadal w związku małżeńskim; jeżeli tak – przedstawienia dokumentów obrazujących wysokość wszystkich miesięcznych dochodów brutto/netto męża oraz dokumentów obrazujących w sposób kompleksowy jego stan majątkowy, w tym posiadane przez niego nieruchomości, przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro, w tym zarejestrowane na niego pojazdy mechaniczne (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości) oraz wyciągi i wykazy ze wszystkich posiadanych przez niego rachunków bankowych (wskazanych w punkcie 1.c) niniejszego wezwania), na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujące historię (wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy. Poinformowano też wnioskodawczynię, że nie jest zobowiązana do przedstawienia danych i dokumentów odnoszących się do sytuacji majątkowej małżonka tylko w sytuacji, gdy został orzeczony rozwód lub separacja, a wnioskodawczyni przedłoży stosowne orzeczenie sądu w tym zakresie. Wyjaśniono również, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty, w tym oświadczenia zawarte w formularzu PPF.

Powyższe wezwanie doręczono wnioskodawczyni w dniu 30 kwietnia 2014 r. (dowód: potwierdzenie odbioru, k. 67).

W piśmie z dnia 7 maja 2014 r. wnioskodawczyni zwróciła się o przedłużenie terminu do dostarczenia wymaganych dokumentów. Wyjaśniła przy tym, że z uwagi na uiszczenie przez nią należnego wpisu sądowego od skargi w dniu 3 lutego 2014 r. przedmiotowe wezwania może okazać się zbędnym. Dołączyła kopię potwierdzenia wpłaty kwoty 100 zł tytułem wpisu sądowego w niniejszej sprawie.

Wniosek skarżącej został uwzględniony i zarządzeniem z dnia 14 maja 2014 r. przedłużono jej termin do nadesłania dokumentów do dnia 23 maja 2014 r., o czym wnioskodawczyni została poinformowana pismem z dnia 19 maja 2014 r.

Wnioskodawczyni, pomimo przedłużenia jej terminu do przedstawienia wymaganych dokumentów, nie wykonała nałożonego na nią obowiązku. Należało zatem przyjąć, że to sama wnioskodawczyni uniemożliwiła, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, dokonanie pełnej i rzetelnej oceny jej sytuacji finansowej. Zaniechanie wnioskodawczyni w tym zakresie skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych.

Podkreślić należy, że wnioskodawczyni już z samego faktu nałożenia na niego zobowiązania w trybie art. 255 p.p.s.a., tj. przedłożenia dodatkowych dokumentów celem usunięcia wątpliwości co do określonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy jej możliwości płatniczych oraz wskazaniu, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty mogła wywieść, że złożone przez nią we wniosku oświadczenie uznano za niewystarczające oraz że zostanie obciążona negatywnymi skutkami związanymi z nieprzedłożeniem wymaganych dokumentów.

W orzecznictwie sądowooadministracyjnym ugruntował się pogląd, w świetle którego uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący (postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 128/05, niepubl.).

Ze względu na fakt, że wnioskodawczyni pomimo nałożonego zobowiązania nie przedłożyła wymaganych dokumentów, które potwierdzałyby wskazane we wniosku okoliczności, uznano, że nie wykazała ona, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.