Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1481/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 162
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędzia NSA Krystyna Nowak, Sędzia del. WSA Hanna Kamińska (sprawozdawca), Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Go 1768/05 w sprawie ze skargi G. R. P.U. L. sp. z o.o. w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 25 kwietnia 2005 r. [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 25 kwietnia 2005r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego.

Orzeczenie to zapadło na tle następującego stanu faktycznego:

G. R. P. – U. "L." spółka z o.o. w M. wniosło odwołanie od decyzji wydanej przez Urząd Gminy w P. z dnia 14 grudnia 2004r. nr [...].

Odwołanie zostało sporządzone pismem z dnia 8 lutego 2005r., które wpłynęło do Urzędu Gminy 11 lutego 2005r.

W odwołaniu skarżąca spółka złożyła jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu podnosząc, że Prezes Spółki nie miał możliwości złożenia odwołania w wyznaczonym terminie albowiem przebywał na zwolnieniu lekarskim.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2005r. odmówiło skarżącej spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzono, że decyzja organu I instancji została doręczona spółce 20 grudnia 2004r. Z dołączonych do pisma zaświadczeń lekarskich wynikało, że Prezes spółki był chory w okresie od 7 grudnia 2004r. do 31 grudnia 2004r. oraz 1 stycznia 2005r. do 7 stycznia 2005r.. Od dnia 8 stycznia 2005r. nie przebywał już na zwolnieniu lekarskim. Odwolanie natomiast zostało złożone dopiero 11 lutego 2005r., zatem po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, która to przyczyna ustała 8 stycznia 2005r., czym naruszono regulację z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej.

W skardze na to postanowienie spółka podniosła, że Prezes spółki przebywał na zwolnieniu lekarskim od dnia 7 grudnia 2004r. do dnia 15 lutego 2005r. W związku z powyższym, uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło nie z winy strony.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodatkowo, organ argumentował, że strona skarżąca nie jest osobą fizyczną, dlatego zaświadczenia lekarskie Prezesa firmy nie mogą być dowodem na okoliczność, że osoba prawna nie mogła wnieść odwołania w terminie. Prezes spółki, mając na względzie interes firmy, powinien upoważnić inną osobę do prowadzenia jej spraw.

W uzasadnieniu orzeczenia Sad I instancji wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło skarżącej spółce przywrócenia terminu uznając, iż wnioskodawca nie spełnił wymogów z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ podanie o przywrócenie terminu zostało wniesione po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Sąd zwrócił uwagę, że strona skarżąca wnosząc skargę przedłożyła zwolnienie lekarskie, z którego wynika, iż Prezes spółki w okresie od 7 stycznia 2005r. do 15 lutego 2005r. był niezdolny do pracy. Oznacza to, że z dniem 8 stycznia 2006r. nie ustała przyczyna uchybienia terminowi, a wniosek wniesiono z zachowaniem warunków z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Do wniosku o przywrócenie terminu wprawdzie nie dołączono zwolnienia lekarskiego, które dołączono dopiero do skargi, lecz organ odwoławczy powinien tę okoliczność wyjaśnić, wzywając stronę do złożenia stosownego oświadczenia, kiedy według niej ustała przyczyna uchybienia terminowi, ze względu na znaczny upływ czasu pomiędzy datą zwolnienia lekarskiego a dniem wniesienia odwołania w dniu 11 lutego 2005r.

Sąd wyjaśnił, że organ odwoławczy rozstrzygając wniosek o przywrócenie terminu nie rozważał kwestii dotyczącej możliwości udzielenia przez Prezesa spółki upoważnienia innej osobie do wniesienia odwołania. Zagadnienie to zostało poruszone dopiero w odpowiedzi na skargę, zatem sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia, nie mógł się do niego ustosunkować.

Skargę kasacyjną pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego oparł na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm) zarzucając naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że organ stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania dopuścił się naruszenia postanowień art. 162 § 1 i 2 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60, ze zm).

Podnosząc ten zarzut autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik Kolegium argumentował, że do wniosku o przywrócenie terminu zostały dołączone dwa zaświadczenia lekarskie: z pierwszego zwolnienia wynikało, że Prezes zarządu spółki (osoba upoważniona do reprezentacji) przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie od 7 do 31 grudnia 2004 r., z drugiego zaświadczenia lekarskiego wynikało, że przebywał on w szpitalu na oddziale intensywno-kardiologicznym od 1 do 7 stycznia 2005r. Przedstawione zaświadczenia lekarskie miały uprawdopodobnić okoliczność, że do uchybienia terminu doszło bez winy wnioskującego. Innych dowodów nie przedłożono, a przede wszystkim nie wskazano, że Prezes spółki przebywał na zwolnieniu lekarskim w innym okresie niż ten, do którego odnosiły się przedłożone zaświadczenia lekarskie. Pełnomocnik organu podkreślił, że to na wnioskującym o przywrócenie terminu spoczywa ciężar uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Taki obowiązek nie ciąży na organie, o czym świadczy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2002 roku, wydany w sprawie V SA 2320/01, LEX nr 109300. Z orzeczenia tego wynika jednoznacznie, że chybiony jest zarzut, że organ orzekający powinien podjąć czynności zmierzające do zebrania dowodów na okoliczność uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim dotyczace obowiązku spoczywającym na organie pozostaje w sprzeczności z postanowieniami art. 162 § 1 ordynacji podatkowej, a także nie wskazuje żadnego przepisu prawa, z którego obowiązek taki należy wyprowadzić. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu w oparciu o wskazane i przywołane we wniosku okoliczności uprawdopodobniające uchybienie terminu bez winy strony. Brak jest zatem podstaw do formułowania jakichkolwiek zarzutów pod adresem organu, których podstawą jest okoliczność, iż w postępowaniu sądowym podatnik przedstawił nowe (nieznane Kolegium) okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy. Autor skargi kasacyjne zauważył, że zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA AF nr [...] dołączone do skargi zostało wystawione dopiero w dniu 28 stycznia 2005 roku, a dotyczy okresu od 07 stycznia 2005 roku. Tak więc przyjmując, że zaświadczenie to potwierdza rzeczywisty stan, w okresie od 08 stycznia do dnia 28 stycznia 2005 roku, Prezes zarządu nie mógł wiedzieć ani przypuszczać, że w dniu 28 stycznia 2005r. zostanie uznany przez lekarza za niezdolnego do pracy, a tym samym powinien dokonać czynności zamierzających do przywrócenia terminu osobiście albo też upoważnić inną osobę.

W piśmie z 10 lipca 2006 r. G. R. P.-U. "L." Spółka z o.o poinformowało, że chwili składania wniosku o przywrócenie terminu Prezes spółki przebywał w szpitalu, a w dniu 7 stycznia 2005r. został przeniesiony na inny oddział tego samego szpitala. Zwolnienie poszpitalne wystawiane jest po zakończeniu leczenia w dniu wypisu. Zatem zarzut Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G., że zwolnienie zostało dopiero wystawione w dniu 28 stycznia 2005 r. jest nieuzasadniony.

Spółka wskazała, że kwestia dalszego przebywania jej Prezesa na zwolnieniu lekarskim została wyjaśniona pismem z dnia 16 maja 2006r.. Na rozprawie sądowej wyjaśniono również okoliczności nie załączenia zwolnienia lekarskiego obejmującego okres od dnia 7 stycznia do dnia 15 lutego 2005 r. do wniosku o przywrócenie terminu. W konkluzji spółka stwierdziła, że dopiero w dniu 15 lutego 2005r. ustała przyczyna uchybienia terminowi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd I instancji nie naruszył wskazanych w zarzutach unormowań art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. i art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej.

Art. 162 ustanawia następujące warunki, jakie musi spełnić wnioskodawca, aby uzyskać przywrócenie terminu, przy czym warunki te występują łącznie:

- brak winy po stronie zainteresowanego, nie wymaga się udowodnienia braku winy, a wystarczy jego uprawdopodobnienie;

- wniesienie podania o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienie terminu;

- dopełnienie wraz z wnioskiem o przywróceni terminu tej czynności, dla której ustanowiony był termin podlegający przywróceniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. w zaskarżonym postanowieniu rozważało jedynie kwestię dochowania terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, uregulowaną w § 2 art. 162 Ordynacji podatkowej.

Sąd I instancji trafnie zauważył, że umknęło uwadze SKO w G. to, iż treść art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji nakłada na organy podatkowe obowiązek wezwania strony o uprawdopodobnienie nie zawinienia przez nią uchybienia czynności. Nie uprawdopodobnienie lub niewystarczające uprawdopodobnienie nie zawinienia przez stronę powinny być przyczyną wezwania wnioskodawcy o uzupełnienie tego braku stosownie do treści przepisów art.122 i 187 Ordynacji podatkowej. W przepisie art. 162 § 1, bowiem jest mowa o uprawdopodobnieniu – a nie o udowodnieniu – braku winy w uchybieniu terminu (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 kwietnia 2006 r. III SA/Wa 1959/04, wyrok NSA z dnia 5 czerwca 1998 r., I SA/Lu 958/97, wyrok WSA w Olsztynie, III SA 1570/03, wyrok NSA oz. W Gdańsku I SA/Gd 2282/98, wyrok NSA oz. w Łodzi I SA/ŁD 724/98). W skardze kasacyjnej, jak też w aktach administracyjnych brak jest wzmianki o podjęciu tego rodzaju czynności przez organ. W sytuacji, gdy skarżący powołał się na swoja chorobę i związane z nią zwolnienie lekarskie, a organ miał co do tego wątpliwości, to powinien zwrócić się do niego o nadesłanie odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego. Kserokopia zwolnienia lekarskiego została dołączona do skargi.

Przywracanie terminów nie jest przy tym przedmiotem uznania administracyjnego ponieważ organ podatkowy ma obowiązek przywrócenia terminu, jeżeli zachodzą przesłanki, o których mowa w ww. przepisie, na co wskazuje użyty zwrot "należy przywrócić". Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, organ podatkowy obowiązany jest ustalić, jaka była przyczyna uchybienia terminu, a w razie potrzeby, kiedy przyczyna ta ustała, ewentualnie wezwać podatnika, aby okoliczności te wykazał.

Mając to na uwadze należało, na podstawie art. 184 u.p.p.s.a. orzec, jak w sentencji.