Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1597/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKI Dnia 11 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom Sędziowie Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz (sprawozdawca) Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant Katarzyna Motyl po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi L. W. i S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2003 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent W., na podstawie art. 207 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwanej dalej Op, art. 2 – 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) oraz uchwały III/15/02 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2003, ustalił skarżącym L. W. i S. W. wymiar podatku od nieruchomości za 2003 r. w kwocie 1.958,00 zł. Wysokość podatku została ustalona na podstawie złożonej przez stronę informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, w związku z zawartą z Gminą W. umową najmu lokalu użytkowego.

W odwołaniu od powyższej decyzji L. W. wskazał, że decyzja została wydana w warunkach przedawnienia, po upływie trzech lat od roku, którego dotyczy, z błędnym określeniem powierzchni lokalu i podniósł, że ustawa nakłada obowiązek podatkowy na posiadaczy nieruchomości, a nie ich najemców. Jednocześnie powołał się na uchwałę 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2001 r., sygn. akt FPK 4/00 o niezgodnym pobieraniu przedmiotowego podatku od najemców lokali.

W związku ze złożeniem odwołania tylko przez L. W., organ podatkowy pierwszej instancji, zawiadomił S. W. o wszczętym postępowaniu odwoławczym i w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej wyznaczył mu siedmiodniowy termin na wypowiedzenie się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. S. W. skorzystał z tego uprawnienia i wskazał na brak zasadności wzywania najemców do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych w sytuacji, gdy właścicielem nieruchomości jest Gmina W. i zarzucił organowi podatkowemu, iż prowadzone postępowanie urąga zasadom Ordynacji podatkowej.

Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy, nie podzielając zarzutów odwołania. W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy wywiódł, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązkiem podatkowym objęto również posiadaczy nieruchomości lub ich części, jeżeli posiadanie to wynika z umowy najmu zawartej z właścicielem nieruchomości (Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego), natomiast w myśl art. 336 kodeksu cywilnego, najemcy nieruchomości są posiadaczami zależnymi. Zdaniem organu odwoławczego, bezspornym jest, że L. W. i S. W. są posiadaczami zależnymi (najemcami) wynajmowanego od Gminy W. lokalu użytkowego i z tego tytułu ciąży na nich obowiązek uiszczenia podatku od nieruchomości, zgodnie z ustaloną w zaskarżonej decyzji stawką podatkową. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że decyzja nie została wydana w warunkach przedawnienia, bowiem od roku, w którym postało zobowiązanie podatkowe, tj. w 2003 r. do dnia doręczenia decyzji w dniu 4 kwietnia 2006 r., nie upłynęło 3 lata. Ponadto wskazał, że do końca 2002 r. wątpliwości budziło, czy posiadacz zależny części nieruchomości był podatnikiem podatku od nieruchomości, o czym wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale powołanej w odwołaniu, jednak w związku ze zmianą regulacji prawnej obowiązującej od 1 stycznia 2003 r. dotyczącej podmiotów podlegających przedmiotowemu opodatkowaniu, kwestia ta w stosunku do posiadaczy zależnych nie budzi wątpliwości. Organ odwoławczy uznał za bezpodstawny zarzut dotyczący niewłaściwie przyjętej do opodatkowania powierzchni lokalu, bowiem zawarty w aktach sprawy aneks do umowy, w którym zmieniła się powierzchnia użytkowa lokalu, obowiązuje dopiero od 1 kwietnia 2005 r., co zdaniem organu odwoławczego nie mogło mieć wpływu na prawidłowość podstawy opodatkowania za 2003 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, L. W. i S. W. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo i podnieśli, że nie są posiadaczami zależnymi w myśl art. 336 Kodeksu cywilnego, lecz posiadaczami służebności określonymi w art. 352 § 1 Kodeksu cywilnego, a także, iż niesłusznie przyjęto w decyzji określenie "umowa najmu", podczas gdy ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) zawiera jedynie słowo "umowa". Skarżący zarzucili także, iż w decyzji, mimo obowiązku ustawowego, pozbawiono ich możliwości zapłaty podatku w ratach. Ponadto stwierdzili, że skoro decyzja została wydana po podpisaniu aneksu do umowy najmu, winna uwzględniać faktyczną powierzchnię lokalu. Skarżący wskazali również, że zaskarżona decyzja narusza ich prawa zagwarantowane w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i dodatkowo stwierdziło, że twierdzenie skarżących jakoby byli oni posiadaczami służebności jest błędne, bowiem zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel, jak i ten, kto nią faktycznie włada jako użytkownik, zastawca, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego umowa najmu zawarta pomiędzy skarżącymi a Gminą W. czyni skarżących najemcami nieruchomości (posiadaczami zależnymi). Odnośnie zarzutu skarżących, iż w decyzji, przy powołaniu się na przepis art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przyjęto słowo "najmu", podczas gdy przepis zawiera tylko słowo "umowa", Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że mimo, iż ustawodawca nie precyzuje pojęcia umowy najmu, to przez umowę rozumie się każdą umowę zawartą ze Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego, w wyniku której zostało przeniesione posiadanie nieruchomości (obiektów budowlanych) lub ich części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy podkreślić, że sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tak więc uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej upsa).

W zakresie tak określonych kompetencji, Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Przystępując zatem do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy odwołać się do przepisu określającego podmioty podlegające w 2003 r. obowiązkowi podatkowemu z tytułu podatku od nieruchomości. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) – zwanej dalej ustawą o podatkach i opłatach lokalnych, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych,

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,

3) użytkownikami wieczystymi gruntów,

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego.

Konstrukcja powołanego przepisu wskazuje, iż obowiązek podatkowy uzależniony jest od istnienia podmiotu podatku i jego przedmiotu, przy czym składniki te muszą być ze sobą związane. Dopiero sytuacja, gdy podmiot ma określone prawo do korzystania z nieruchomości lub faktycznie nią włada (własność, posiadanie), powoduje w stosunku do niego powstanie obowiązku podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości.

W odniesieniu do powołanej regulacji prawnej, niewątpliwym jest, zdaniem Sądu, że skarżący jako najemcy lokalu użytkowego (piekarni) są posiadaczami (zależnymi), o których mowa w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skoro zatem ich podmiotowość podatkowa wynika z posiadania, będącego rezultatem zawartej umowy najmu z właścicielem nieruchomości - Gminą W. (jednostką samorządu terytorialnego), podlegają obowiązkowi podatkowemu w podatku od nieruchomości. Za daleko idące należy uznać twierdzenia skarżących, iż ustawodawca w powołanym przepisie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie wymienił nazwy: "umowa najmu". Rodzaj umowy nie ma tu bowiem znaczenia, ponieważ ustawodawca stosując nazwę: "umowa" będącą pojęciem ogólnym, objął umowy, które powodują przejęcie nieruchomości (obiektu budowlanego) we władanie czasowe (umowa najmu, dzierżawy, itp.). Za niesłuszny należy uznać również zarzut skarżących, dotyczący przyjęcia przez organ podatkowy przy obliczaniu wysokości podatku, błędnej powierzchni lokalu. Skarżący bowiem podnoszą, iż skoro decyzja o wymiarze podatku z dnia 31 marca 2006 r. została wydana po zawarciu aneksu do umowy w dniu 1 kwietnia 2005 r., w którym określono inną powierzchnię użytkową lokalu (mniejszą), organy podatkowe winny tę zmianę uwzględnić przy ustaleniu wysokości podatku. Sąd zwraca uwagę, że z przedmiotowego aneksu wynika, iż obowiązuje on od dnia 1 kwietnia 2005 r. (§ 3), na co strony wyraziły zgodę, potwierdzając swym podpisem. Oznacza to zatem, że postanowienia zawarte w aneksie są bezwzględnie obowiązujące i bez wątpienia nie mogą mieć wpływu na stan faktyczny, który istniał przed ich uzgodnieniem.

Należy również wspomnieć, iż wszelkie zdarzenia mające wpływ na wysokość opodatkowania za dany rok, na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, w myśl art. 6 ust. 6 i ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, osoby fizyczne (podmioty podatku) obowiązane są złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych w terminie 14 dni od dnia wystąpienia wskazanych okoliczności, bowiem ta informacja determinuje wyznaczenie przez organ podatkowy wysokości podatku od nieruchomości. W przypadku powzięcia przez organ podatkowy wątpliwości co do rzeczywistego stanu faktycznego, organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 155 § 1 Op. W przypadku zaś gdy strona nie złożyła stosownej deklaracji lub są wątpliwości co do poprawności złożonej deklaracji, organ podatkowy wzywa stronę do złożenia wyjaśnień w trybie art. 274a § 1 i § 2 Op.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżących, iż pozbawiono ich możliwości zapłacenia ustalonego podatku od nieruchomości w ratach, Sąd stwierdza, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Istotnie, ustawa o podatkach i opłatach lokalnych ustala ratalny sposób zapłaty podatku od nieruchomości za dany rok podatkowy lecz należy to odnieść do czasu trwania obowiązku podatkowego. Natomiast w przypadku, gdy minie czas trwania obowiązku podatkowego, zastosowanie ma przepis art. 47 § 1 Op, który określa, iż termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Zgodnie bowiem z § 2 art. 47 Op jeżeli przepisy prawa podatkowego określają kalendarzowo terminy płatności podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku, a decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego nie została doręczona co najmniej na 14 dni przed terminem płatności podatku, pierwszej zaliczki na podatek lub pierwszej raty podatku, obowiązuje termin określony w § 1. Niewątpliwie, decyzja ustalająca wymiar podatku od nieruchomości za 2003 r. została doręczona już po upływie terminu do zapłacenia rat podatku, zatem organ podatkowy prawidłowo określił stronie 14-dniowy termin płatności ustalonego zobowiązania podatkowego.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powyższych rozważań, Sąd stwierdza, iż organy podatkowe w toku procedowania, nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu, który dawałyby podstawę do uchylenia poddanego kontroli rozstrzygnięcia.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, stosownie do art. 151 upsa oddalił skargę.