Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 899/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 66
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski Protokolant starszy sekretarz sądowy Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 290/11 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2011 r. nr WOA-6.7144-116/04-10/6336 w przedmiocie remontu budynku oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 290/11, oddalił skargę W. G. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2011 r., nr WOA-6.7144-116/04-10/6336, w przedmiocie remontu budynku.

W motywach wyroku Sąd wskazał następujący stan faktyczny i ocenę prawną sprawy:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Jarocinie, dalej PINB, decyzją z dnia 28 maja 2010 r., nr PINB-7356/17/2010/946, wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zw. dalej k.p.a., po rozpatrzeniu sprawy stanu technicznego budynku inwentarskiego na działce nr ... w m. B. nr ..., nakazał jego właścicielce W. G. przeprowadzenie remontu i wykonanie czynności zabezpieczających w budynku polegających na:

1) rozbiórce pozostałej po zawaleniu części ściany od strony działki nr ..., a następnie wykonaniu nowej ściany z cegły pełnej;

2) rozbiórce ściany szczytowej (od strony pól) do wysokości stropu;

3) uzupełnieniu z cegły pełnej rozebranego fragmentu ściany szczytowej;

4) wymianie uszkodzonych elementów drewnianej więźby dachowej i stropu, tj. 5 krokwi, około 15% ołacenia, 4 belek stropowych oraz 2 słupów przy kalenicy;

5) uzupełnienie brakujących tynków zewnętrznych;

6) wykonaniu nowego pokrycia dachowego z dachówki z niezbędnymi opierzeniami, rynnami i rurami spustowymi. Termin wykonania punktów od 1 do 6 do dnia 30 września 2010 r.

7) ponadto w terminie niezwłocznym, należy: usunąć zalegający gruz po zawalonej części ściany na działce nr ... sąsiada G. S. Zabezpieczyć obiekt do czasu wykonania nakazanego remontu przez podparcie uszkodzonych elementów drewnianej więźby dachowej oraz ścian w sposób wykluczający możliwość wypadku z udziałem ludzi, umieścić na budynku zawiadomienie o stanie zagrodzenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania;

8) do czasu wykonania nakazanych robót remontowych zakazuję użytkowania ww. obiektu.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wskutek zawiadomienia przez G. S. o zawaleniu się części przedmiotowego budynku organ przeprowadził w dniu 13 maja 2010 r. oględziny, w wyniku których stwierdził, że przedmiotowy budynek inwentarski (użytkowany obecnie w części jako magazyn opału) zlokalizowany w granicy z działką nr ..., wykonany jest w technologii tradycyjnej dla okresu jego budowy - o fundamentach z kamienia polnego, prawdopodobnie zalane wapnem, ściany z cegły pełnej ceramicznej na zaprawie wapiennej, dach o konstrukcji drewnianej pokryty dachówką (w złym stanie technicznym), stolarka drzwiowa zewnętrzna drewniana. Wskutek oględzin stwierdzono, że budynek jest w złym stanie technicznym. W dniu 10 maja 2010 r. nastąpiło zawalenie fragmentu ściany zewnętrznej nośnej na odcinku ok. 5 m, zlokalizowanej w granicy z działką nr ..., stanowiącej własność G. S.. W wyniku zawalenia tej ściany uszkodzeniu uległ również fragment drewnianej konstrukcji więźby dachowej i stropu. Gruz z zawalonej części ściany znajduje się na działce nr ..., uniemożliwiając tym samym dojazd na działki uprawne właścicielki. Teren nie został zabezpieczony przed dostępem osób postronnych. Podkreślono, że z uwagi na nieobecność właścicielki przedmiotowego budynku niemożliwe było przeprowadzenie oględzin w jego wnętrzu. Ustalono, że niezwłocznego zabezpieczenia wymagają belki konstrukcyjne drewnianej więźby dachowej na odcinku zawalonej ściany. Stwierdzono, że pozostała część budynku jest też w złym stanie technicznym. W ścianach od strony działki nr ... widoczne są odejścia od pionu, brak tynków, wżery i ubytki w materiale ściennym, zniszczona stolarka zewnętrzna (zawilgocenia i ubytki), widoczna zarysowana ściana szczytowa od strony działki W. G.. Ustalono, że przyczyną zawalenia się ściany budynku był brak podejmowania przez właściciela jakichkolwiek widocznych remontów bieżących i zabezpieczających, brak instalacji odprowadzającej wody deszczowe z dachu powodujące zalewanie. Stwierdzono też, że w terminie niezwłocznym należy usunąć gruz znajdujący się na przejeździe nieruchomości G. S.. W dniu 14 maja 2010 r. W. G. zapoznała się z treścią protokołu oględzin i została poinformowana o konieczności usunięcia gruzu jak i powstałego zagrożenia związanego zawaleniem ściany. W. G. oświadczyła, że nie usunie gruzu z sąsiedniej posesji oraz zagrożenia związanego z zawaleniem się jej budynku, twierdząc, że przyczyną zaistniałej sytuacji jest podkopanie fundamentów przedmiotowego budynku przez W. S.. W. G. przedłożyła opinię z 5 maja 2008 r., wykonaną na potrzeby sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w Kaliszu o sygn. akt I C 189/08 przez biegłego sądowego ds. budowlanych mgr inż. J. T., z której wynika, że obecny bardzo zły stan techniczny budynku nie jest wynikiem działania człowieka, lecz skutkiem naturalnego, nadmiernego zużycia spowodowanego niekorzystnym ukształtowanie terenu, brakiem rynien i rur spustowych oraz nieodprowadzaniem wód opadowych z dachu na własny teren. Inspektor nadzoru podzielił to stanowisko.

Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że 14 maja 2010 r. dokonano ponownych oględzin. Oględziny przeprowadzone wewnątrz budynku potwierdziły jego zły stan techniczny. Zobowiązano właścicielkę do zabezpieczenia budynku przed dostępem osób postronnych, gdyż przebywanie w pobliżu może grozić niebezpieczeństwem. Polecono również natychmiastowe odcięcie budynku od zasilania w energię elektryczną. W. G. oświadczyła, że od 2004 r. budynek nie posiada energii elektrycznej. Ponadto w trakcie postępowania podniosła, iż przyczyną złego stanu budynku jest działanie sąsiadów G. i W. S.. Organ orzekł jak w sentencji decyzji.

Wskutek odwołania W. G. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 27 lipca 2010 r., nr WOA-7144/116/04-10/3983, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając rozstrzygnięcie stwierdził, że organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 10 § 1 i art. 79 § 1 k.p.a., poprzez niezawiadomienie stron o miejscu i terminie przeprowadzenia oględzin i niezawiadomienie stron przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się o złożenia uwag lub wniosków. Następnie wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji w przypadku ustalenia, że przedmiotowy obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym winien nakazać w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania obowiązku (art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego).

Ponownie rozpoznając sprawę PINB zawiadomił strony o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu z oględzin. Następnie w dniu 13 sierpnia 2010 r. przeprowadził oględziny, w wyniku których ustalił stan identyczny do ustalonego w czasie oględzin przeprowadzonych 13 maja 2010 r.

W piśmie procesowym z 31 sierpnia 2010 r. W. G. wskazała, iż niemożliwe jest, by warunki atmosferyczne spowodowały taki stan techniczny budynku. W dowód tego przedłożyła zdjęcia obrazujące wykopanie kanalizacji ściekowej przez sąsiadów G. i W. S..

Decyzją z dnia 8 września 2010 r., nr PINB-7356/17/2010/1675, PINB na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 Prawa budowlanego i art. 104 k.p.a. nakazał ponownie W. G. przeprowadzenie remontu i wykonanie czynności zabezpieczających w budynku inwentarskim położonym na działce nr ... w m. Brzostów w tym samym zakresie co w poprzedniej decyzji z dnia 28 maja 2010 r., z tym, że termin wykonania obowiązków określonych w punktach od 1 do 6 określił do dnia 30 października 2010 r. W motywach decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż ponowne oględziny z dnia 13 sierpnia 2010 r. w całej rozciągłości potwierdziły stan budynku ustalony na podstawie oględzin opisany w protokołach z dnia 13 i 15 maja 2010 r. Ponadto stwierdzono, że przedmiotowy budynek został ogrodzony od strony działki nr ... oraz oznakowany tablicą "teren budowy wstęp wzbroniony".

W wyniku oględzin ustalono też, że nakaz zabezpieczenia budynku zawarty w punkcie 7 decyzji PINB, któremu nadano rygor natychmiastowej wykonalności nie został wykonany. Zobowiązano więc W. G. do wykonania tego zabezpieczenia. Ustalono też, że zalegający gruz na działce nr ... został częściowo przerzucony pod ścianę zawalonego budynku i częściowo pod ścianę pod ścianę nieruchomości G. S.. Otwór powstały po zawalonej części ściany został przesłonięty stalową siatką, celem nieprzemieszczania się zwierząt do wnętrza zawalonego w części budynku. PINB wyjaśnił również, iż w oparciu o przepis art. 10 § 1 k.p.a. umożliwił stronom zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się co do zebranego materiału. W. G. podtrzymała stanowisko, zgodnie z którym to działania sąsiadów Państwa S. doprowadziły do złego stanu należącego do niej budynku inwentarskiego. Jednakże organ I instancji nie podzielił tego stanowiska.

W. G. wniosła odwołanie od powyższej decyzji PINB. Podniosła, iż już od października 2003 r. zgłaszała sprawę niszczenia jej budynków przez sąsiadów S.. Wskazała, że 30 grudnia 2003 r. W. S. kopał wzdłuż fundamentów należącego do niej budynku inwentarskiego. Zdarzenie to zgłaszała na policji i w inspektoracie nadzoru budowlanego. Odwołująca wiąże zdarzenie to z faktem zawalenia się części jej budynku. Podała, że sąsiedzi ponawiali działania polegające na kopaniu dołów wzdłuż przedmiotowego budynku. Ponadto wskazała, iż wzdłuż tego budynku mieli zawsze przeciągnięty wąs do podlewania pola. Odwołująca przedstawiła istniejący konflikt pomiędzy nią a sąsiadami.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, dalej WWINB, decyzją z dnia 31 stycznia 2011 r., nr WOA-6.7144-116/04-10/6336 w oparciu o przepisy art. 104 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej termin wykonania obowiązków wskazanych w punktach 1-6 i w tym zakresie wskazał nowy termin wykonania obowiązków – do dnia 15 marca 2011 r., a w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, będący materialnoprawną podstawą decyzji organu I instancji, ma zastosowanie do przypadków szczególnego zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w odniesieniu do jego stanu technicznego. Obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym wynika z zasady ustanowionej w przepisie art. 61 Prawa budowlanego. Organ II instancji wskazał, że konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego ma taki charakter, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Zdaniem WWINB ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że 10 maja 2010 r. nastąpiło zawalenie fragmentu ściany zewnętrznej (nośnej) na odcinku ok. 5 m budynku inwentarskiego zlokalizowanego na działce ..., na granicy z działką nr ... w m. B.. W wyniku tego uszkodzeniu uległ również fragment drewnianej konstrukcji więźby dachowej i stropu. Przyczyną zawalenia się ściany – jak ustalił organ I instancji - był brak podejmowania przez właściciela obiektu jakichkolwiek widocznych remontów bieżących i zabezpieczających oraz brak instalacji odprowadzających wody deszczowe z dachu budynku powodujące zalewanie ścian. Ponadto jak wynika z opinii z dnia 5 maja 2008 r. sporządzonej przez biegłego ds. budownictwa na potrzeby sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w Kaliszu pod sygn. I C 189/08 obecny bardzo zły stan techniczny przedmiotowego budynku nie jest wynikiem działania człowieka, lecz skutkiem naturalnego nadmiernego zużycia spowodowanego niekorzystnym ukształtowaniem terenu, brakiem rynien i rur spustowych oraz nieodprowadzaniem wód opadowych z dachu na własny teren. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że zastosowany przez PINB art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego zezwala wyłącznie na doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu i na nic więcej. Jego celem jest jedynie utrzymanie obiektów budowlanych w należytym, stanie technicznym, dlatego też decyzja wydana w celu korygowania stwierdzonych nieprawidłowości powinna dokładnie określać czynności, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązana wykonać i ograniczać się jedynie do nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W ocenie organu II instancji PINB po dokonanych ustaleniach trafnie w rozstrzygnięciu decyzji nakazał wykonanie konkretne czynności oraz obowiązki o wyraźnie sprecyzowanej treści i granicy, których realizacja usunie stwierdzone wady stanu technicznego przedmiotowego obiektu. Odnosząc się do zarzutu odwołującej WWINB wskazał, że ewentualne roszczenia odszkodowawcze wobec sąsiadów mogą być przedmiotem dochodzenia w drodze postępowania cywilnego przed sądami powszechnymi.

W. G. wniosła skargę na powyższą decyzję WWINB, żądając je uchylenia i przeprowadzenia ponownych oględzin z udziałem biegłego z dziedziny budownictwa, który sporządzi opinię mającą na celu ustalenie, czy możliwe było powstanie uszkodzeń przedmiotowego budynku bez udziału osób trzecich. W uzasadnieniu skargi W.G. przedstawiła dotychczas prezentowane stanowisko.

W odpowiedzi WWINB wniósł o oddalenie skargi.

Na skutek wniosku skarżącej referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu postanowieniem z dnia 13 maja 2011 r. zwolnił ją od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowił dla niej adwokata.

Następnie Sąd postanowieniem z dnia 18 lipca 2011 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w zakresie przeprowadzenia remontu i wykonania czynności zabezpieczających w budynku inwentarskim i oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim nakazano skarżącej usunięcie zalegającego gruzu po zawalonej części ściany, zabezpieczenie obiektu do czasu wykonania nakazanego remontu.

Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z 15 lipca 2011 r. podtrzymał stanowisko skarżącej i wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Postanowieniem z dnia 8 września 2011 r. tutejszy Sąd odrzucił zażalenie G. S. na postanowienie z dnia 18 lipca 2011 r., z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 14 grudnia 2011 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, iż w istocie w skardze i w piśmie procesowym nie jest zawarty wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Pełnomocnik uczestniczki postępowania G. S. wniósł o oddalenie skargi i podniósł, iż z przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym dowodów jednoznacznie wynika, że do pogorszenia stanu technicznego budynku doszło bez udziału osób trzecich.

Obecni oświadczyli, że sporny budynek gospodarczy to w istocie zakreślony budynek gospodarczy o większych rozmiarach na działce nr ...

Skarżąca ponadto podała, że działka należąca do G. S., która na mapie oznaczona jest nr ...powinna być oznaczona nr ....

Pełnomocnik uczestniczki oświadczył, że jemu również tak się wydaje, bowiem widział nowsze mapki z takim oznaczeniem.

Uczestniczka oświadczyła, że nie jest pewna, czy jest to działka nr ..., czy ... Skarżąca oświadczyła też, że nadal użytkuje przedmiotowy budynek jako magazyn do przechowywania różnych rzeczy i chciałaby aby ten obiekt nadal istniał.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego skarga okazała się bezzasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem.

Materialnoprawną podstawą decyzji wydanych w niniejszej sprawie był przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Przepis ten określa zatem, że jedyną przesłanką, w oparciu o którą właściwy organ, tj. powiatowy organ nadzoru budowlanego (art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego) nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości jest stwierdzenie w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego (wyjaśniającego), że obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Przy czym, nie jest wystarczające, do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu, jedynie samo stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, że obiekt jest w niewłaściwym stanie technicznym. W treści wydanej decyzji organ powinien zakreślić zakres stwierdzonych nieprawidłowości, dotyczących stanu technicznego obiektu oraz termin ich likwidacji. Stąd też wydanie decyzji administracyjnej w tym względzie powinno być poprzedzone wnikliwym wyjaśnieniem stanu faktycznego w ramach czynności podjętych w postępowaniu administracyjnym. Stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu przez organ nadzoru budowlanego powinno zostać udokumentowane wynikami kontroli. Wynikający z ustaleń kontroli zakres stwierdzonych nieprawidłowości nakazanych do usunięcia powinien zostać określony bezpośrednio w treści decyzji lub w ekspertyzie technicznej, przywołanej w decyzji.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd Wojewódzki stwierdził, że w zakresie wyznaczonym powołanym art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie budzi sporu stron i wątpliwości ustalony stan faktyczny sprawy. Wskutek przeprowadzonych oględzin w dniach 13 i 14 maja 2010 r., kontroli w dniu 14 czerwca 2010 r. oraz kolejnych oględzin w dniu 13 sierpnia 2010 r. - w dniu 10 maja 2010 r. nastąpiło zawalenie fragmentu ściany zewnętrznej (nośnej) na odcinku ok. 5 m budynku inwentarskiego zlokalizowanego na działce 270/1, na granicy z działką nr ... w m. B.. W wyniku tego uszkodzeniu uległ również fragment drewnianej konstrukcji więźby dachowej i stropu. Ustalono, że zabezpieczenia wymaga konstrukcja dachu. Stwierdzono też, że gruz z zawalonej części ściany znajduje się na sąsiedniej działce nr ... należącej do uczestniczki postępowania G. S.. Zarówno skarżąca W. G. – właścicielka przedmiotowego obiektu i działki, na której jest on posadowiony o nr ewid. ..., jak i G. S. – właścicielka działki sąsiedniej o nr ewid. ..., potwierdziły te ustalenia. Sąd Wojewódzki dodał, że akta administracyjne sprawy zawierają dokumentację fotograficzną potwierdzającą powołane ustalenia. Bezsporne zatem jest, że przedmiotowy obiekt, w następstwie częściowego zawalenia się jest w nieodpowiednim stanie technicznym i wymaga usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Podniesione przez skarżącą zarzuty zogniskowały się wokół zagadnienia ustalenia osoby winnej zaistniałej sytuacji dotyczącej przedmiotowego budynku. Skarżąca, tak na etapie postępowania administracyjnego, jak i później w postępowaniu sądowoadministracyjnym starała się dowieść, że winę za bezspornie zły stan techniczny należącego do niej budynku inwentarskiego ponoszą sąsiedzi G. i W. S.. W tym celu skarżąca wskazała, że obecny zły stan techniczny obiektu powstał na skutek wykonania wzdłuż tego budynku przez sąsiadów dołu odprowadzającego wody opadowe, jak też w wyniku celowego uszkadzania przez sąsiadów jego ścian (zbicie tynku, robienie dziur w murze). Okoliczność ta mogłaby zostać wykazana zdaniem skarżącej w trakcie ponownych oględzin z udziałem biegłego z dziedziny budownictwa. W ocenie Sądu Wojewódzkiego przeprowadzenie powyższych dowodów było zbędne. Zasadnie zatem w trakcie postępowania administracyjnego nie doszło do ich przeprowadzenia. W istocie bowiem kwestia ewentualnego przyczynienia się osób trzecich do pogorszenia się stanu technicznego budynku nie ma znaczenia w tej sprawie.

Sąd Wojewódzki wskazał, że decyzja wydana w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego skierowana może być tylko do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Wynika to z umieszczenia komentowanego przepisu w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Z zawartej w tym samym rozdziale normy art. 61 wynika, że właściciel lub zarządca obiektu są obowiązani utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, a więc w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie jest zależne od przyczyn powodujących powstanie przesłanek zastosowania tego nakazu. Nie jest również zależne od stopnia zawinienia powstania tych przesłanek.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego organy nadzoru budowlanego prawidłowo określiły zakres stwierdzonych nieprawidłowości wymagających usunięcia. Nie był on zresztą sporny pomiędzy stronami. Zważywszy zaś na zakres stwierdzonych nieprawidłowości organy w sposób precyzyjny określiły wykonanie jakich robót budowlanych jest niezbędne, by doprowadzić obiekt do należytego stanu technicznego. W niniejszej sprawie brak było także podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii rzeczoznawcy co do rzeczywistego stanu technicznego budynku oraz zakresu nałożonych na skarżącą obowiązków. Obowiązek nałożenia na właściciela obowiązku przedłożenia zgodnie z art. 81c ust.2 opinii technicznej ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ nadzoru budowlanego ma uzasadnione wątpliwości, czy stan techniczny obiektu jest odpowiedni, wątpliwości organu dotyczyć mogą sposobu likwidacji stwierdzonych wadliwości. Sąd Wojewódzki stwierdził, że w niniejszej sprawie istnienia takich wątpliwości nie stwierdzono. Nadzór Budowlany to fachowy pion administracji posiadający poza uzasadnionymi jego wątpliwościami kompetencje do samodzielnego rozstrzygania w tym względzie zgodnie z art. 81 ust.1 pkt.1 lit. c Prawa budowlanego.

Nie zmienia pozytywnej oceny działań organów nadzoru fakt, iż w decyzji organu II instancji powołano się na wywody zawarte w opinii rzeczoznawcy, sporządzonej na potrzeby postępowania przed sądem powszechnym. Organ odwoławczy bowiem odnosząc się do opinii wywiódł, iż pokrywa się ona z ustaleniami dokonanymi podczas oględzin obiektu przez pracowników inspektoratu. Organ I instancji w decyzji z dnia 8 września 2010 r. podkreślił, iż ocena stanu technicznego obiektu jest wynikiem oględzin dokonanych przez pracowników inspektoratu, protokoły z dokonanych czynności znajdują się w aktach administracyjnych. Dochowano więc wymogom zawartym w art. 81 ust.11 pkt.1 lit. c Prawa budowlanego, co do samodzielnego podejmowania przez pracowników nadzoru budowlanego działań celem oceny zgodności rozwiązań architektoniczno budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej.

Sąd Wojewódzki uznał również, że ustalony w zaskarżonej decyzji termin na wykonanie tych robót budowlanych należy uznać za odpowiedni. Biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja zapadła dnia 31 stycznia 2011 r. oraz fakt, że W. G. co najmniej od 8 września 2010 r. (decyzja organu I instancji) winna była liczyć się z koniecznością usunięcia nieprawidłowości dotyczących należącego do niej budynku, wykonanie koniecznych robót w terminie do dnia 15 marca 2011 r. było realnie możliwe.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła W. G., reprezentowana przez radcę prawnego. Zaskarżonemu wyrokowi w całości zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego poprzez stwierdzenie, iż nie było podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii rzeczoznawcy co do rzeczywistego stanu technicznego budynku oraz zakresu nałożonych na skarżącą obowiązków w sytuacji, gdy tylko na podstawie opinii rzeczoznawcy w niniejszej sprawie możliwe jest ustalenie stanu technicznego obiektu inwentarskiego oraz przyczyn jego częściowego zawalenia się;

2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z już zebranych w toku sprawy dokumentów w sytuacji, gdy jego przeprowadzenie uzasadnione było okolicznościami sprawy;

3. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 150 oraz w zw. z art. 145 §1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi w sytuacji, gdy nie została dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rzetelna kontrola działalności Wojewódzkiego Wielkopolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, w szczególności poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie zasługuje na uznanie, a przedstawiona przez skarżącą dokumentacja fotograficzna nie wnosi nic do sprawy.

Wskazując na te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa prawnego oraz zwrotu kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów usprawiedliwiających uchylenie zaskarżonego wyroku

W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania w petitum skargi przepisów prawa ze wskazaniem konkretnej jednostki redakcyjnej naruszonego przepisu, którym, zdaniem skarżącego, uchybił sąd, dalej określenia, jaką postać miało to naruszenie (w przypadku naruszenia prawa materialnego, czy popełniono błąd interpretacyjny, czy też błąd subsumcji), uzasadnienia zarzutu odnoszącego się ściśle do wskazanych naruszeń, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna jedynie częściowo odpowiada przedstawionym wymogom, nie zawiera nadto zarzutów usprawiedliwiających uchylenie zaskarżonego wyroku.

W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść – w granicach określonych w skardze - do ocen o charakterze prawnomaterialnym.

Ocena formalna zarzutów natury procesowej prowadzi do wniosku, iż ich sformułowanie nie odpowiada wymienionym na wstępie kryteriom. Chociaż w petitum skargi kasacyjnej wyrażono przekonanie, iż naruszenie przepisów procesowych miało istotny wpływ na wynik sprawy, to zabrakło wykazania, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy sądowej najprawdopodobniej mogłoby być inne. Naruszenie przepisów postępowania nie zawsze bowiem musi prowadzić do wadliwego rozstrzygnięcia sprawy. Możliwość istotnego wpływu uchybień procesowych na wynik sprawy oznacza wszakże tylko prawdopodobieństwo takiego oddziaływania naruszeń na treść orzeczenia, które prowadziłyby do innego rozstrzygnięcia. Zadaniem autora skargi kasacyjnej jest zaś wykazanie związku pomiędzy naruszeniami procesowymi, których, jego zdaniem, dopuścił się Sąd Wojewódzki, a rezultatem w postaci oddalenia skargi. Postawienie zatem zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. przez zaniechanie przeprowadzenia przez Sąd Wojewódzki dowodów w postaci oceny zdjęć przedstawionych przez stronę skarżącą wymagałoby wykazania, że okoliczności z tych zdjęć wynikające, tj. ewentualne przyczynienie się osób trzecich do zaistnienia stanu budynku objętego dyspozycją art. 66 Prawa budowlanego prowadziłyby do uwzględnienia skargi.

Tymczasem dyspozycja art. 66 Prawa budowlanego wymaga od organu nadzoru budowlanego jedynie stwierdzenia czy obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia.

Ustalenia organu sprowadzają się zatem do oceny skutków, a nie przyczyn tego stanu rzeczy. W pełni należy zatem podzielić pogląd wypracowany w orzecznictwie sądowym, iż w decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ administracji nie bada przyczyn, dla których obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi lub bezpieczeństwu mienia, ani kto ponosi za to odpowiedzialność. Ujawniając stan owego zagrożenia organ nadzoru budowlanego kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości do właściciela bądź zarządcy budynku. Por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 3 października 2006 r., sygn. akt II OSK 1163/05, LEX nr 289077, oraz z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1102/07, LEX nr 508470.

Jeżeli zatem organy prawidłowo zastosowały w okolicznościach tej sprawy przepis prawa materialnego, a zarzut wywiedziony w skardze kasacyjnej, sprowadzający się do twierdzenia, iż zadaniem organu nadzoru budowlanego jest również ustalanie przyczyn złego stanu budynku, nie okazał się usprawiedliwiony, to nie można uznać trafności zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., skoro przepis ten ma zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a zdjęcia o których mowa w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie były w ogóle przedmiotem wniosków dowodowych w postępowaniu sądowym, co potwierdza treść protokołu z rozprawy. W tej sytuacji nie mógł się zatem okazać skuteczny zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 150 oraz w zw. z art. 145 §1 pkt 3 p.p.s.a., sformułowany jak postulat wadliwego oddalenia skargi zwykłej. Zarzut ten nie mógł być również uwzględniony dlatego, że przywołane w nim przepisy nie korespondują z treścią zarzutu. Przywołany bowiem art. 145 §1 pkt 3 p.p.s.a. stosowany jest wówczas, gdy sąd uchyla decyzję stwierdzając wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach, nie zaś wówczas, gdy skargę odrzuca, jak to podano w petitum skargi kasacyjnej.

Z tych wszystkich względów uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.