Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 748/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 304 poz 18 art. 3 ust. 1, art. 7 ust. 1 lit. a, art. 7 ust. 2 i 4, art. 54 ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i RadyI R (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom  informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia  dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu  Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków, Protokolant: asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą we W. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazania zapewnienia prawidłowej prezentacji i reklamy suplementu diety na stronie internetowej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

W dniu 14 kwietnia 2015 r. upoważniony pracownik Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. przeprowadził kontrolę w aptece "[...]" przy ul. [...] we W., należącej do A S.A. z siedzibą we W. (zwanej dalej stroną, skarżącą lub spółką) w związku z informacją o nieprawidłowej prezentacji i reklamie wprowadzanych do obrotu handlowego za pośrednictwem sklepu internetowego suplementów diety, w tym m.in.: "[...]".

W wyniku kontroli stwierdzono, że w reklamie produktu na stronie internetowej [...] w odniesieniu do kilku składników suplementu diety (potasu, magnezu i witaminy B6) zastosowano nieuprawnione oświadczenia zdrowotne.

Ponadto w prezentacji suplementu diety nie podano ilości netto oraz przy opisie zalecanego spożycia wskazano, że dorośli mogą zażywać jedną tabletkę dziennie, podczas gdy w informacji o składnikach podano procent zalecanego dziennego spożycia zawartego w dwóch tabletkach – co może wprowadzać konsumenta w błąd co do składu oraz ilości suplementu.

W ocenie organu wskazane nieprawidłowości stanowiły o naruszeniu:

– rozporządzenia Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiającego wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci (Dz. Urz. UE L 136/1 z dnia 25 maja 2012 r. ze zm.);

– art. 7, art. 9 ust. 1 lit. b, c, d i e oraz art. 14 pkt 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności (Dz. Urz. UE L 304 z dnia 22 listopada 2011 r. ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem 1169/2011 );

– § 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oznakowanych suplementów diety (Dz. U. z 2007 r., nr 196, poz. 1425 ze zm.).

Na tej podstawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego m.in. w sprawie spełnienia wymagań dotyczących nieprawidłowej prezentacji i reklamy suplementu diety "[...]" w sklepie internetowym na stronie [...] (zawiadomienie z dnia 16 kwietnia 2015 r., nr [...]).

Jednocześnie organ – pismem z dnia 16 kwietnia 2015 r., nr [...] – poinformował spółkę o ustaleniach w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, które po analizie ograniczone zostały do: nieprawidłowego oświadczenia zdrowotnego dotyczącego witaminy B6, niepodania ilości netto oraz zastosowania wprowadzającego w błąd zalecenia dziennego spożycia suplementu diety.

Strona ustosunkowując się do wskazywanych przez organ pierwszej instancji nieprawidłowości, w pismach z dnia 28 kwietnia oraz 8 maja 2015 r., podała, że zgodnie z art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 środki spożywcze wprowadzone na rynek lub opatrzone etykietą przed dniem 13 grudnia 2014 r., a niespełniające wymogów wynikających z nowej regulacji mogą pozostawać w obrocie do czasu wyczerpania ich zapasów. Powołany przepis, w ocenie strony, miał również zastosowanie do produktu "[...]" o serii [...], który został wprowadzony na rynek przed dniem 13 grudnia 2014 r.

Strona wskazał również, że oznaczenie ilości produktu na etykiecie w postaci podania liczby tabletek w opakowaniu zgodne było z rozporządzeniem nr 1169/2011, gdyż jak stanowił pkt 1 lit. c załącznika IX do powyższego aktu prawnego, oznaczanie ilości netto nie było obowiązkowe w przypadku środków spożywczych zazwyczaj sprzedawanych na sztuki, pod warunkiem, że liczba sztuk została m.in. podana na etykiecie.

Wobec wątpliwości organu co do prawidłowego oznakowania produktu lub daty jego wprowadzenia na rynek strona wniosła o dopuszczenie dowodu na podane okoliczności z przedłożonych wyjaśnień, o które organ miałby się zwrócić do właściwych producentów lub hurtowni farmaceutycznych.

Odnosząc się do zakwestionowanych oświadczeń zdrowotnych związanych z wchodzącymi w skład suplementu diety składnikami w postaci witaminy B6, potasu oraz magnezu spółka uznała, że są one prawdziwe, rzetelne, zrozumiałe i przydatne dla konsumenta oraz mają taki sam sens jak występujące w wykazie dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności.

Niemniej jednak w dniu 14 kwietnia 2015 r. do reklamy produktu na stronie internetowej wprowadzone zostały oświadczenia zdrowotne występujące w wykazie wynikającym z rozporządzenia Komisji (UE) nr 432/2012.

Spółka podkreśliła również, że zmianie uległy także informacje na temat zalecanego dziennego spożyciu suplementu diety.

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W., działając na podstawie art. 12 ust. 1, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2011, nr 212, poz. 1263 ze zm., zwanej dalej u.p.i.s.), art. 7 i art. 14 pkt 1 lit. a rozporządzenia 1169/2011 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), nakazał spółce wykonanie obowiązku polegającego na zapewnieniu prawidłowej prezentacji i reklamy suplementu diety "[...]" na stronie internetowej [...] poprzez podanie ilości netto ww. produktu z terminem wykonania do dnia 30 czerwca 2015 r.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wskazał, że stwierdzone nieprawidłowości w sposobie prezentacji i reklamy suplementu diety na stronie internetowej stanowiły naruszenie art. 7 i art. 14 pkt 1 lit. a rozporządzenia nr 1169/2011 wobec czego zasadnym, z racji ochrony zdrowia ludzkiego, było zobowiązanie do zapewnienia prezentacji i reklamy produktu zgodnego z obowiązującymi przepisami.

Wskazane przepisy nakładają bowiem obowiązek takiego sformułowania informacji na temat żywności, aby były one rzetelne, jasne i łatwe dla konsumenta, a jednocześnie by nie wprowadzały go w błąd m.in. co do ilości produktu. Konieczność zapewnienia prawidłowych informacji odnosi się również do reklamy i prezentacji środków spożywczych, także tych, których sprzedaż prowadzona jest za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość.

Organ pierwszej instancji uznał za nieprawidłowe stanowisko strony odnoszące się do podania ilości netto w prezentacji produktu w świetle pkt 1 lit. c załącznika nr IX do rozporządzenia 1169/2011. Suplement diety nie jest bowiem zdaniem organu środkiem spożywczym zazwyczaj sprzedawanym na sztuki, lecz jest dystrybuowany w opakowaniach jednostkowych zwierających tabletki lub kapsułki.

Odwołując się od powyższej decyzji spółka podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 6 – 8, art. 11 k.p.a.), poprzez nieprawidłowe przypisanie odpowiedzialności za treści informacyjne umieszczone na opakowaniu oraz na prezentacji i reklamie produktu, a także niewyjaśnienie przesłanek zastosowania przepisów prawa żywnościowego. Strona zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 7, art. 8, art. 14 pkt 1 lit. a, art. 54 ust. 1 i pkt 1 lit. c załącznika IX do rozporządzenia 1169/2011, art. 17 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L z 2002 r., nr 31, zwanego dalej rozporządzeniem 178/2002)), poprzez uznanie informacji dotyczących produktu za wprowadzające w błąd, niedostępne przed ostatecznym dokonaniem zakupu, a także niewłaściwe przypisanie odpowiedzialności i jej zakresu do podmiotów działających na rynku oraz nieuwzględnienie daty wprowadzenia produktu do obrotu i jego charakteru ilościowego.

Spółka na podstawie przywołanych zarzutów wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie.

Decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 u.p.i.s. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję inspektora powiatowego.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że przepisy prawa żywnościowego nakładają na każdy podmiot działający na rynku szczególną odpowiedzialność na wszystkich etapach jej produkcji, przetwarzania i dystrybucji. Przedsiębiorca odpowiada więc nie tylko za jakość zdrowotną środków spożywczych wprowadzanych do obrotu, lecz również za treść informacji umieszczonych na jego opakowaniu lub prezentacji i reklamie. Do kategorii powyższych podmiotów należy również zaliczyć przedsiębiorcę wprowadzającego produkt na rynek, który obowiązany jest zapewnić odpowiednią prezentację i reklamę w ramach prowadzonej przez siebie działalności. Zdaniem organu prawidłowo w niniejszej sprawie został przypisany zakres odpowiedzialności poszczególnym podmiotom. O nieprawidłowym oznakowaniu towaru poinformowano właściwego inspektora sanitarnego ze względu na siedzibę producenta. W odniesieniu zaś do spółki wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie uchybień dotyczących prezentacji i reklamy na stronie internetowej.

Organ odwoławczy nie podzielił również stanowiska zaprezentowanego przez skarżącą spółkę w zakresie pozostałych podniesionych zarzutów.

Możliwość zastosowania art. 54 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 została w niniejszej sprawie – w ocenie organu – wyłączona ze względu na oznakowanie produktu niezgodnie z dyrektywą 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r., w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych (zwanej dalej dyrektywą 2000/13/WE) oraz przepisami krajowymi implementującymi ową dyrektywę, obowiązującej do dnia 12 grudnia 2014 r.

Zgodnie z art. 3 ww. dyrektywy przy etykietowaniu środków spożywczych obowiązkowe było podanie ilości netto w przypadku opakowanych środków spożywczych. Zasada ta została również ujęta w rozporządzeniu wykonawczym Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r.

Powyższe świadczy o tym, że obowiązek znakowania produktów informacją dotyczącą wartości netto obowiązywał przed wejściem w życie rozporządzenia 1169/2011, zatem brak owej informacji naruszał przepisy powołanej dyrektywy i rozporządzenia wykonawczego w sprawie znakowania środków spożywczych.

Ponadto organ odwoławczy uznał również, że przepis art. 54 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 dotyczy wyłącznie środków spożywczych wprowadzanych na rynek lub opatrzonych etykietą i nie ma zastosowania do reklamy i prezentacji produktów zamieszczonych na stronach internetowych, które powinny zostać dostosowane do przepisów obowiązujących od dnia 13 grudnia 2014 r., aby umożliwić konsumentom dokonywanie świadomych oraz bezpiecznych wyborów. Zwłaszcza w sytuacji, kiedy sprzedaż dokonywana jest za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił również, że suplement diety nie może zostać uznany za środek spożywczy wyłączony – w myśl pkt 1 lit. c załącznika IX do rozporządzenia 1169/2011 – z obowiązku podania jego ilości netto oferowanej do sprzedaży z tej racji, że jest on zazwyczaj sprzedawany na sztuki rozumiane jako poszczególne tabletki. Produkt ten jest bowiem wprowadzany na rynek w postaci 50 tabletek, lecz całość stanowi żywność opakowaną w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. e rozporządzenia 1169/2011. Opierając się na wskazanej normie prawnej oraz ustawowej definicji suplementu diety, organ drugiej instancji stwierdził, że sztuką przedmiotowego produktu jest całe jego opakowanie zawierające 50 tabletek. Konsument nie ma możliwości zakupienia jednej lub dowolnej ilości tabletek przedmiotowego produktu. Tym samym pojedyncze tabletki suplementu diety nie stanowią pojedynczej jego sztuki. W związku z powyższym nie znalazł się on w grupie środków spożywczych, które zwolnione są z obowiązku znakowania żywności ilością netto.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu spółka zarzuciła zakwestionowanej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, polegające na:

– niezastosowaniu przepisu art. 54 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011, podczas gdy suplement diety został wprowadzony na rynek i opatrzony etykietą przed dniem 13 grudnia 2014 r.;

– błędnej wykładni przepisu art. 54 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 w zw. z art. 3 pkt 8 rozporządzenia 178/2002 uznającej, że wskazany przepis nie ma zastosowania do reklamy i prezentacji produktów, podczas gdy znajduje on zastosowanie także do reklamy i prezentacji suplementów diety;

– błędnym niezastosowaniu pkt 1 lit. c załącznika IX do rozporządzenia 1169/2011, podczas gdy suplement diety jest sprzedawany na sztuki (tabletki), znajdujące się w zewnętrznym opakowaniu zawierającym 50 tabletek.

Strona skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i art. 77 k.p.a.), mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieustalenie daty wprowadzenie suplementu diety na rynek i opatrzenia go etykietą oraz uznanie, że produkt ten był reklamowany na stronie internetowej bez zbadania, czy treść tej strony zawierała jakiekolwiek elementy perswazji mające na celu wspieranie zbytu tego środka.

Uzasadniając skargę strona podkreśliła, że w dacie wprowadzenia na rynek i opatrzenia etykietą suplement diety spełniał wymogi dotyczące oznakowania tego typu produktów w świetle obowiązującej wówczas dyrektywy 2000/13/WE. Skarżąca stwierdziła, że nawet pomijając kwestię możliwości bezpośredniego zastosowania przepisów dyrektywy, organ drugiej instancji pominął treść art. 8 ust. 3 dyrektywy, zgodnie z którym w przypadku środków spożywczych, które zwykle sprzedawane są na sztuki, Państwa Członkowskie nie muszą wymagać oznaczenia ilości netto, pod warunkiem, że liczba sztuk jest widoczna i łatwo policzalna z zewnątrz lub, jeżeli nie, jest oznaczona na etykiecie. Skarżony organ pominął również – zdaniem strony – że w treści § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. (nieobowiązującego już w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej) została wprowadzona alternatywa łączna w postaci spójnika "lub", a zatem zamiast zawartości netto, można było podać liczbę sztuk opakowanego środka spożywczego.

Zatem w dacie wprowadzenia na rynek i opatrzenia etykietą suplementu diety spełniał on wymogi dotyczące oznakowania tego typu produktów. Strona podkreśliła, że również i na gruncie aktualnie obowiązującego prawa nie istnieje obowiązek podawania ilości netto suplementów diety.

Skarżąca podniosła również, że niezasadne było stanowisko organu o zakresie zastosowania art. 54 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 wyłącznie do środków spożywczych wprowadzonych na rynek lub opatrzonych etykietą z pominięciem ich prezentacji i reklamy. Odwołując się do ustawowej definicja wprowadzania produktu na rynek, zawartej w art. 3 pkt 8 rozporządzenia 178/2002, strona podkreśliła, że pojęcia prezentacji i reklamy produktu spożywczego się w niej zawierają.

Ponadto skarżąca dodała, że gdyby zaktualizowała treść informacji na stronie internetowej zgodnie z oczekiwaniem organów sanitarnych, to wówczas doszłoby do sytuacji, w której treść ogłoszenia nie odpowiadałaby informacjom producenta zawartym na etykiecie produktu, co mogłoby prowadzić do wprowadzenia konsumentów w błąd. W opinii strony, tak długo jak w obrocie będą pozostawać zapasy środków spożywczych, o których mowa w art. 54 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011, tak długo reklama i prezentacja powinny być do nich dostosowane.

Dalej skarżąca wskazała również, że organ drugiej instancji nie wziął pod uwagę regulacji wynikającej z pkt 1 lit. c załącznika IX do rozporządzenia 1169/2011. Posiłkując się legalną definicją suplementu diety strona zauważyła, że środek ten jest wprowadzany do obrotu na sztuki, w formie tabletek opakowanych w blistry, a następnie w opakowania zewnętrzne, w którym jest prezentowany w obrocie, i na którym znajduje się etykieta z oznaczeniem liczby sztuk tabletek. Z tej też przyczyny, oznaczenie jego ilości netto nie jest obowiązkowe.

Skarżąca nadmieniła również, że organ nie poczynił żadnych starań w celu ustalenia daty wprowadzenia na rynek przedmiotowego suplementu diety, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wyjaśnił on także, czy treść informacji zamieszczonych na stronie internetowej ma wyłącznie charakter prezentacji czy również i perswazji, co z uwagi na zróżnicowanie tych pojęć na gruncie rozporządzenia 1169/2011 było okolicznością doniosłą.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwsze instancji i umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał twierdzenia i wnioski zawarte w skardze, w tym w zakresie odnoszącym się do pominięcia regulacji art. 54 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 w stosunku do prezentacji i reklamy środków spożywczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji był art. 27 ust. 1 u.p.i.s., stanowiący, że w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.

W niniejszej zaś sprawie dostrzeżone uchybienia dotyczyły naruszenia przez skarżącą wymagań zdrowotnych wynikających z przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (powoływanego dalej jako rozporządzenie 1169/2011).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 wymienionego powyżej aktu prawnego, podawanie informacji na temat żywności służy wysokiemu poziomowi ochrony zdrowia i interesów konsumentów przez zapewnienie konsumentom finalnym podstaw do dokonywania świadomych wyborów oraz bezpiecznego stosowania żywności, ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań zdrowotnych, ekonomicznych, środowiskowych, społecznych i etycznych.

W myśl art. 7 ust. 1 lit. a cytowanego rozporządzenia, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji.

Informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta (ust. 2).

Jak wynika zaś z ust. 4, powyższe regulacje mają również zastosowanie do reklamy oraz prezentacji środków spożywczych, w szczególności kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu ustawienia oraz otoczenia, w jakim są pokazywane.

W świetle powyższych przepisów organy sanitarne, po przeprowadzonej w dniu 14 kwietnia 2015 r. kontroli sanitarnej, wszczęły postępowanie administracyjne w sprawie nieprawidłowej prezentacji oraz reklamy m.in. suplementu diety "[...]" w sklepie internetowym [...]. Stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości obejmowały: zastosowanie niewłaściwych oświadczeń zdrowotnych dotyczących składników suplementu diety, podanie nieprecyzyjnych danych na temat zalecanego dziennego spożycia produktu oraz niepodanie jego ilości netto.

Podkreślić w tym miejscu należy, że na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego strona skarżąca dokonała stosownych zabiegów w celu usunięcia podnoszonych przez organ wadliwości w zakresie oświadczeń zdrowotnych oraz zalecanego dziennego spożycia produktu. Strony pozostały natomiast w sporze co do kwestii konieczności podania ilości netto suplementu diety i uznania za niewystarczające wskazania liczby tabletek tego preparatu na opakowaniu. Problem ten stał się następnie przedmiotem rozstrzygnięć wydanych w niniejszej sprawie przez organy sanitarne.

Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że stosownie do treści art. 9 ust. 1 lit. e rozporządzenia 1169/2011 – co do zasady – obowiązkowe jest podanie ilości netto produktów żywnościowych.

Nie budzi wątpliwości, że regulacja powyższa znajduje zastosowanie do wszystkich kategorii żywności, która przez ustawę z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 594 ze zm., dalej w skrócie u.b.ż.ż) definiowana jest w art. 3 ust. 1 poprzez odesłanie do art. 2, powoływanego już w części historycznej niniejszego orzeczenia, rozporządzenia 178/2002.

Dla porządku jedynie należy wskazać, że rygorom powyższym podlega również suplement diety, przez który – zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 39 u.b.ż.ż. – należy rozumieć środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do spożywania w małych, odmierzonych ilościach jednostkowych, z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego.

Stwierdzić zatem należało, że organy sanitarne doszły do uzasadnionego przekonania, że w stanie prawnym obowiązującym na dzień przeprowadzenia kontroli, a następnie na dzień wydania rozstrzygnięcia, istniała konieczność podania ilości netto środka spożywczego. Trafnie przypisano również odpowiedzialność za należyte spełnienie tego obowiązku nie tylko producentowi żywności, ale także skarżącej jako podmiotowi wprowadzającemu do obrotu środek spożywczy. Na gruncie art. 17 rozporządzenia 178/2002 podmiot działający na rynku spożywczym, odpowiada bowiem również za treść informacyjną dotycząca produktu, niezależnie od etapu obrotu w jakim on uczestniczy i w jakiej roli wówczas występuje. Istotne było także odwołanie się do treści art. 8 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 oraz definicji pojęcia "wprowadzania na rynek" zawartej w art. 3 pkt 8 rozporządzenia 178/2002. Zaznaczyć przy tym trzeba, że skarżącej została przypisana odpowiedzialność za informacje zawarte w prezentacji i reklamie suplementu diety zamieszczonej na stronie internetowej. Spostrzeżenia organu odnoszące się zaś do danych umieszczonych przez producenta na opakowaniu zostały przekazane właściwemu inspektorowi sanitarnemu.

Problem jednakże w niniejszej sprawie nie sprowadza się do ustalenia aktualnych obowiązków informacyjnych i podmiotów za nie odpowiedzialnych, lecz dotyczy zastosowania tychże regulacji w odniesieniu do produktów, które zostały wprowadzone do obrotu przed dniem wejście w życie rozporządzenia 1169/2011, tj. przed dniem 13 grudnia 2014 r.

Jak stanowi bowiem art. 54 ust. 1 zd. 1 powyższego aktu prawnego, środki spożywcze wprowadzone na rynek lub opatrzone etykietą przed dniem 13 grudnia 2014 r., które nie spełniają wymogów niniejszego rozporządzenia, mogą pozostawać w obrocie do czasu wyczerpania zapasów tych środków.

Głównie na tle zastosowania powyższego przepisu skarżąca sformułowała swoją skargę, wskazując na konieczność uznania, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy winien on zostać zastosowany.

W ocenie Sądu analiza organów sanitarnych przeprowadzona w odniesieniu do możliwości zastosowania wskazanej regulacji w przedmiotowym postępowaniu doprowadziła do uzasadnionych wniosków, których nie podważyły zarzuty wywiedzione przez stronę skarżącą.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że warunkiem zastosowania art. 54 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 było wprowadzenie środka spożywczego na rynek lub opatrzenie go etykieta przed wskazana wyżej datą graniczną. Zasadnie zbadano więc, czy przed dniem 13 grudnia 2014 r. obowiązywały przepisy dopuszczające obowiązek pominięcia wartości netto przy wprowadzeniu środka spożywczego do obrotu. Wyniki tej analizy – które aprobuje również skład orzekający w niniejszej sprawie – doprowadziły do ustalenia, że analogiczne regulacje prawne istniały zarówno przed dniem 13 grudnia 2014 r., jak i po nim. Jak wynika bowiem z art. 3 dyrektywy 2000/13/WE (obowiązującej do dnia 12 grudnia 2014 r.), przy etykietowaniu żywności obowiązkowe było podanie ilości netto w odniesieniu do opakowanych środków spożywczych.

Zastrzeżenia skarżącej co do możliwości bezpośredniego zastosowania przepisów dyrektywy – skądinąd słuszne – zostać powinny rozwiane poprzez przywołanie przepisów implementujących powyższą dyrektywę do krajowego porządku prawnego. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (tekst jednolity Dz. U. z 2014, poz. 774 ze zm.) – aktu obowiązującego w okresie od 1 sierpnia 2007 r. do dnia 9 stycznia 2015 r. – opakowany środek spożywczy znakuje się, podając, z zastrzeżeniem ust. 2, co najmniej informacje o zawartości netto lub liczbie sztuk opakowanego środka spożywczego.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości okoliczność, że suplement diety stanowił opakowany środek spożywczy, gdyż stosownie do definicji tego pojęcia wynikającej z obowiązującego wówczas brzmienia art. 3 ust. 3 pkt 19 u.b.ż.ż., oznaczało ono określoną ilość środka spożywczego przeznaczoną w takiej postaci dla konsumenta finalnego lub do zakładu żywienia zbiorowego, umieszczoną w opakowaniu, przed oferowaniem konsumentowi lub do zakładu żywienia zbiorowego, w taki sposób, że zmiana zawartości jest niemożliwa bez otwarcia lub zmiany tego opakowania, bez względu na to, czy opakowanie obejmuje cały środek spożywczy lub jego część.

Nie zasługuje przy tym na uwzględnienie okoliczność, że przepis § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia ministerialnego wskazuje na alternatywę w zakresie podania ilości netto lub liczby sztuk środka spożywczego. Skoro bowiem suplement diety stanowił opakowany środek spożywczy to jedno opakowanie należało uznać za jego jedną sztukę. Koniecznym było więc w takiej sytuacji podanie ilości netto tego środka spożywczego, gdyż wskazana na etykiecie liczba tabletek nie wypełniała obowiązkowych regulacji w tym zakresie.

Z powyższych rozważań wynika zatem, że suplement diety nie mógł zostać uznanym za środek spożywczy wprowadzony na rynek przed dniem 13 grudnia 2014 r., gdyż nie spełniał obowiązujących wówczas obligatoryjnych norm w zakresie oznaczenia wartości netto na opakowaniu. Nie można było przy tym uznać, że był to wówczas produkt zazwyczaj sprzedawany na sztuki, który – w myśl art. 8 ust. 3 dyrektywy 2000/13/WE – korzystał ze zwolnienia w realizacji tego obowiązku. A jeśli tak, to nie można było w odniesieniu do niego zastosować regulacji przejściowej wynikającej z art. 54 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011.

W związku z powyższym niezasadnym okazał się również zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie odnoszącym się do nieustalenia przez organ daty wprowadzenia na rynek tej partii suplementu diety, która znajdowała się w dyspozycji skarżącej. Okoliczność ta miałaby bowiem znaczenie tylko wówczas, gdyby w sprawie znajdował zastosowanie art.. 54 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011.

Problem oznaczenia ilości netto suplementu diety był również przedmiotem kolejnego zarzutu skarżącej, który odnosił się do treści pkt 1 lit. c załącznika IX do rozporządzenia 1169/2011 zwalniającego z obowiązku oznaczania ilości netto w przypadku środków spożywczych zazwyczaj sprzedawanych na sztuki, pod warunkiem że liczba sztuk jest wyraźnie widoczna i łatwa do policzenia z zewnątrz lub, w przeciwnym przypadku, jest oznaczona na etykiecie.

Zdaniem Sądu, o czym był już mowa powyżej, przedmiotowy suplement diety sprzedawany jest w opakowaniach, które stanowią jednostkowe sztuki tego produktu. Nie można więc podzielić twierdzenia skarżącej, że za sztukę należy uznać każdą poszczególną tabletkę suplementu diety znajdującą się w opakowaniu, gdyż kłóciłoby się to z ustawową definicją pojęcia żywności opakowanej, zawartą aktualnie w art. 2 ust. 2 lit. e rozporządzenia 1169/2011.

Z tej też przyczyny podniesiony zarzut okazał się nieuzasadniony, albowiem suplement diety nie mógł zostać uznany za środek zazwyczaj sprzedawanych na sztuki rozumiane jako poszczególne jego tabletki.

Ostatnia grupa podniesionych zarzutów odnosiła się do kwestii prezentacji i reklamy suplementu diety na stronie internetowej.

Po pierwsze należy zauważyć, że pojęcie reklamy przyjęte na użytek niniejszej sprawy zostało w wyniku odesłania zawartego w art. 2 ust. 1 lit. g rozporządzenia 1169/2011, zaczerpnięte z dyrektywy 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej. Zgodnie z art. 2 lit. a wskazanej dyrektywy, pojęcie reklamy oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań.

Zasadnie zauważa organ, że wobec tak szerokiego zakresu reklamy oraz braku zdefiniowanego pojęcia prezentacji, należy przyjąć – zwłaszcza w stanie faktycznym niniejszej sprawy – że informacje zamieszczone na stronie internetowej oferującej do sprzedaży suplement diety stanowiło zarówno reklamę jak i prezentację suplementu diety. Pogląd ten jest o tyle uzasadniony, że treści zawarte w sklepie internetowym odnosiły się nie tylko do samego zaprezentowania produktu, ale także do wyeksponowania w jego nazwie liczby oferowanych tabletek.

Również i drugi zarzut nie mógł przynieść spodziewanego rezultatu, albowiem jak trafnie zauważył organ, treść art. 54 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 odnosi się do już wytworzonych środków spożywczych, które zostały wprowadzone na rynek i opatrzone etykietą przed datą 13 grudnia 2014 r. Cel tej regulacji, wyjaśniony został w pkt 55 preambuły do wskazanego rozporządzenia, i związany był z umożliwieniem dostosowania sposobu etykietowania produktów do nowych obowiązków w tym zakresie. Zaś produkty wprowadzone na rynek przed wskazaną datą mogły – w drodze wyjątku – w dalszym ciągu pozostawać w obrocie, do czasu wyczerpania ich zapasów.

Jednakże ułatwienie powyższe nie mogło odnieść skutków w zakresie obowiązków informacyjnych zawartych w treści wirtualnej. Prezentowanie i reklamowanie produktu w sklepie internetowym winno więc uwzględniać nowe regulacje rozporządzenia 1169/2011, nawet w odniesieniu do tych produktów, które opatrzone byłyby etykietą zawierającą informacje nieodpowiadające już aktualnym normom.

Na zmianę tego stanowiska – wbrew twierdzeniom skarżącej – nie mogła mieć wpływu interpretacja pojęcia "wprowadzania na rynek" zawarta w art. 3 ust. 8 rozporządzenia 178/2002, albowiem odnosiła się ona do zupełnie innej płaszczyzny normatywnej. Niekwestionowane było bowiem przez organy sanitarne, że wprowadzanie na rynek nie zawiera w sobie również elementów prezentacji i reklamy. Uznały one jedynie, że zakres art. 54 ust. 1 rozporządzenia 1169/2002 odnosi się wyłącznie do realnych produktów wprowadzonych na rynek przed 13 grudnia 2014 r., nie zaś abstrakcyjnych informacji o nich.

Reasumując powyższe rozważania należało stwierdzić, że skarżąca uchybiła obowiązkom informacyjnym w zakresie podania ilości netto suplementu diety w jego prezentacji i reklamie w swoim sklepie internetowym. W związku z czym organy sanitarne upoważnione były do nałożenia na nią obowiązku polegającego na dostosowaniu treści strony internetowej do aktualnie obowiązujących przepisów.

Wobec tego, że wniesiona skarga okazała się nieuzasadniona, zaś zakwestionowana decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. zobowiązany był do oddalenia skargi, o czym orzeczono w sentencji niniejszego wyroku.