Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1946/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c
journal: Dz.U. 2013 poz 667
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art. 151, art. 132
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 218 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant sekr. sąd. – Agnieszka Wiechowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2016 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści – oddala skargę –


UZASADNIENIE

W dniu [...] lutego [...] D. M. wystąpił, na podstawie na podstawie art. 217 w zw. z art. 6, 7, 8, 9, 10, 12 k.p.a., z wnioskiem do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w R. o wydanie i przesłanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez niego służby w Straży Granicznej w charakterze sapera w okresie od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 27 grudnia 2012 r., tj. opisanej w § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86 poz. 734 ze zm.) oraz o przesłanie jednego egzemplarza zaświadczenia do Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W.

Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w R. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia żądanej treści i po wniesieniu przez niego zażalenia, Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. [...], uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu podał, że z teczki akt osobowych skarżącego wynika, iż w lipcu 2009 r. ukończył on szkolenie z zakresu rozpoznania pirotechnicznego w Centrum Szkolenia Straży Granicznej w K. i tym samym uzyskał uprawnienia m.in. w zakresie prowadzenia rozpoznania pirotechnicznego. Podniesiono, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji nie do końca wyjaśniło wszystkie okoliczności pełnienia służby w omawianych warunkach. Wskazano na treść pisma Naczelnika Wydziału – Pełnomocnika Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej ds. Ochrony Informacji Niejawnych z dnia [...] marca 2015 r. z którego wynika m.in., że aktach będących w dyspozycji Archiwum Zakładowego [...] Oddziału Straży Granicznej o sygnaturach [...], [...], [...] z lat 2008 – 2011, znajdują się dokumenty stwierdzające udział w wykorzystaniu psa służbowego przez skarżącego w czynnościach służbowych. Podniesiono, że organ pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania nie ustalił w jakich konkretnie czynnościach służbowych skarżący brał udział z psem służbowym. Wskazano, iż z treści wspomnianego pisma nie wynika, że kwerendę wykonano w oparciu o notatki z użycia psa służbowego. Podniesiono, że mając na uwadze pismo Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...], z którego wynika m.in., że notatki z użycia psa służbowego były na bieżąco przesyłane do Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w L., zasadnym było wystąpienie przez organ pierwszej instancji do tegoż ośrodka o udostępnienie tych notatek celem zweryfikowania ich treści pod kątem wydania skarżącemu stosownego zaświadczenia. Reasumując, organ pierwszej instancji przed ponownym rozpoznaniem wniosku skarżącego uzupełni materiał dowodowy o notatki z użycia psa służbowego. Ponadto wyjaśni, w oparciu o dokumenty zgromadzone w Archiwum Zakładowym o sygnaturach [...], [...], [...] z lat 2008 – 2011, w jakich czynnościach służbowych skarżący brał udział wraz z psem służbowym. Dodatkowo organ pierwszej instancji odniesie się do przesłanych przez skarżącego, jako załączniki do zażalenia, kopii notatek z użycia psa służbowego oraz do kart statystyki prowadzenia działań minersko – pirotechnicznych, o których wspomniał w zażaleniu.

Wobec powyższego Naczelnik Wydziału Kadr i Szkolenia pismem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] wystąpiła do Naczelnika Wydziału Ochrony Informacji [...] Oddziału Straży Granicznej z prośbą o pisemne poinformowanie, w jakich czynnościach służbowych skarżący brał udział wraz z psem służbowym, w oparciu o dokumenty o wskazanych wyżej sygnaturach. Następnie Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej pismem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] wystąpił do Komendanta Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w L. z prośbą o udostępnienie przedmiotowych notatek służbowych z użycia psa służbowego, celem dokonania weryfikacji ich treści pod kątem wydania zaświadczenia, zaś Naczelnik Wydziału Kadr i Szkolenia [...] Oddziału Straży Granicznej pismem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] wystąpiła do Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] o pisemne poinformowanie, czy ww. placówka dysponuje kartami statystyki prowadzenia działań minersko – pirotechnicznych, o których wspomniał skarżący w zażaleniu i w przypadku dysponowania wspomnianymi kartami poproszono dodatkowo o informację, w jakiej ilości we wnioskowanym okresie, tj. od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 27 grudnia 2012 r. skarżący brał udział w działaniach minersko – pirotechnicznych, z podziałem na poszczególne lata i jakie te działania miały charakter.

W odpowiedzi z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Naczelnik Wydziału Ochrony Informacji [...] Oddziału Straży Granicznej poinformował, że:

1) w teczce o sygnaturze archiwalnej nr [...] "notatki służbowe dot. przeprowadzonych interwencji pirotechnicznych w PSG [...] za lata 2008 – 2009" z okresu od dnia 28 stycznia 2008 r. do dnia 30 grudnia 2009 r.

– na arkuszach 160, 180, 181, 182, 198, 199, 200 znajdują się dokumenty stwierdzające udział przewodnika psa służbowego [...] D. M. wraz z psem służbowym EGA nr ewid. [...] dotyczące przeszukania bagaży, przedmiotów, pomieszczeń przez psa służbowego pod kątem wykrycia materiałów wybuchowych.

2) w teczce o sygnaturze archiwalnej nr [...] "teczka kontroli pirotechnicznej, bezpieczeństwa ludzi, środków transportu przedmiotów i przesyłek notatki służbowe" z okresu od dnia 2 stycznia 2010 r. do dnia 27 grudnia 2010 r.

– na arkuszach 74, 85, 109, 110, 160, 167, 169, 170, 232, 233, 234, 235, 236, 268 znajdują się dokumenty stwierdzające udział przewodnika psa służbowego [...] ([...]) D. M. wraz z psem służbowym EGA nr ewid. [...] dotyczące przeszukania pomieszczeń, samolotu przez psa służbowego pod kątem wykrycia materiałów wybuchowych.

3) w teczce o sygnaturze archiwalnej nr [...] "teczka kontroli pirotechnicznej, bezpieczeństwa ludzi, środków transportu przedmiotów i przesyłek notatki służbowe" z okresu od dnia 3 stycznia 2011 r. do dnia 21 grudnia 2011 r.

– na arkuszach 62, 101, 115 znajdują się dokumenty stwierdzające udział przewodnika psa służbowego [...] D. M. wraz z psem służbowym EGA nr ewid. [...] dotyczące przeszukania pomieszczeń, terenu przez psa służbowego pod kątem wykrycia materiałów wybuchowych.

Z kolei Komendant Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych w L. w odpowiedzi z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] i z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] poinformował, iż ww. ośrodek w swoich zasobach archiwalnych nie posiada notatek służbowych z użycia psa służbowego przewodnika [...] D. M. Ponadto poinformowano, iż zgodnie z "Jednolitym rzeczowym wykazem akt Straży Granicznej" stanowiącym załącznik do decyzji nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2014 r. zgodnie z symbolem klasyfikacyjnym [...] pod hasłem "[...]", meldunki z użycia psa posiadają kategorię archiwalną B2.

Natomiast Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] w odpowiedzi z dnia [...] lipca 2015 r. (nr [...], telegram wchodzący nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r.) poinformował, że we wspomnianej placówce działania minersko – pirotechniczne nigdy nie były ewidencjonowane w postaci powyższego dokumentu, tj. karty statystyki prowadzenia działań minersko – pirotechnicznych. Nadmieniono również, iż ewentualne dane statystyczne gromadzone do celów służbowych były prowadzone zbiorczo i nie zawierały informacji o ilości działań przypisanych do danego funkcjonariusza. Jednocześnie poinformowano, iż na przełomie lat 2014/2015 podjęto decyzję o usystematyzowaniu gromadzenia danych dotyczących tego obszaru. W związku z tym opracowano dokument o nazwie "Karta ewidencji działań minersko pirotechnicznych", który wydano funkcjonariuszom wyznaczonym do wykonywania bojowych działań minersko – pirotechnicznych i prowadzenia działań prewencyjnych w zakresie przeciwdziałania zamachom bombowym. Karta po wypełnieniu i zatwierdzeniu jest przekazywana do teczki akt osobowych funkcjonariusza.

W tej sytuacji Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 219 k.p.a., odmówił skarżącemu [...] D. M. wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86 poz. 734 ze zm.), za służbę pełnioną w charakterze sapera uważa się również wykonywanie czynności w charakterze pirotechnika i zgodnie z § 1 pkt 11 obowiązującego do dnia 29 marca 2010 r. zarządzenia nr Z-55 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 23 grudnia 2003 r. w sprawie "Instrukcji postępowania funkcjonariuszy Straży Granicznej w działaniach pirotechnicznych", pirotechnik to funkcjonariusz Straży Granicznej przeszkolony w zakresie prowadzenia rozpoznania pirotechnicznego lub w zakresie prowadzenia rozpoznania pirotechnicznego i neutralizacji przedmiotów i urządzeń wybuchowych, posiadający uprawnienia wydane przez ośrodek szkolenia Straży Granicznej. Zgodnie z powyższym zarządzeniem, rozpoznanie pirotechniczne co do zasady dzieli się na profilaktyczne (prewencyjne), interwencyjne wstępne oraz interwencyjne szczegółowe. To wskazuje na podział, który pozwala określić okoliczności i zakres prowadzonych działań rozpoznania pirotechnicznego. Rozpoznanie pirotechniczne obejmuje czynności zapobiegawczo – ochronne mające na celu wykluczenie zagrożenia i jako takie nie spełnia przesłanek przepisów wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów. Pozostałe rozpoznania interwencyjne zarówno wstępne, którego celem jest zlokalizowanie miejsca podłożenia materiału wybuchowego lub urządzenia wybuchowego oraz określenie stopnia zagrożenia, jak i szczegółowe mające na celu określenie rodzaju materiału wybuchowego lub urządzenia wybuchowego, sposobu zapłonu, itp. są działaniami mającymi na celu lokalizowanie i rozpoznanie materiału wybuchowego, urządzenia wybuchowego w myśl § 3 pkt 5 rozporządzenia. Jak podniósł organ drugiej instancji, działania interwencyjne przeprowadzane są na skutek otrzymania określonych sygnałów o potencjalnym zagrożeniu i wykonywane są w przeświadczeniu o jego zwiększonym poziomie i jako takie wychodzą poza zakres rutynowych działań. Udokumentowanie przynajmniej jednego takiego działania w każdym z 12 dni w roku spełnia warunek, o którym mówi wskazany wyżej przepis. Odnosząc się do kopii pięciu notatek z użycia psa służbowego przez [...] D. M. (dołączone jako załączniki do zażalenia) podniesiono, iż czynności te miały charakter zapobiegawczo – ochronny, mający na celu wykluczenie zagrożenia. W wyniku użycia psa nie ujawniono urządzenia wybuchowego w żadnym z pięciu przypadków, w związku z którymi sporządzono przedmiotowe notatki. Również z odpowiedzi otrzymanej z Wydziału Ochrony Informacji [...] Oddziału Straży Granicznej nie wynika, aby przeprowadzone przez [...] D. M. czynności dotyczące przeszukania bagaży, przedmiotów, pomieszczeń, samolotu, terenu z użyciem psa służbowego pod kątem wykrycia materiałów wybuchowych, wychodziły poza zakres jego rutynowych działań na zajmowanym stanowisku służbowym.

W zażaleniu z dnia [...] sierpnia 2015 r. do Komendanta Głównego Straży Granicznej, skarżący D. M. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i w uzasadnieniu podał, że w ramach wykonywanych czynności brał udział w działaniach minersko – pirotechnicznych w ilości zgodnej z "Kartami statystyki prowadzenia działań minersko- pirotechnicznych", czego potwierdzeniem są dokumenty przesłane przez niego z poprzednim wnioskiem. Ponadto jego zdaniem nie jest prawdą, że nie ma żadnej dokumentacji dotyczącej wykonywania przez niego czynności służbowych w Placówce SG w [...]. Poza tym w jego ocenie twierdzenie organu I instancji, jakoby udokumentowane działania nie wychodzą poza rutynowe działania na zajmowanym stanowisku, zaprzecza twierdzeniu organu II instancji, który wskazał że prowadzone działania na skutek otrzymanych sygnałów o potencjalnym zagrożeniu wychodzą poza zakres rutynowych działań, a interwencje udokumentowane w notatkach takimi były.

Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem z dnia z dnia [...] września 2015 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny oraz argumentację organu pierwszej instancji – podał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r. poz. 667 ze zm.) emeryturę podwyższa się o 1% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w charakterze skoczków spadochronowych i saperów. Natomiast w myśl § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 roku w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, emeryturę podwyższa się o 1% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w charakterze sapera, jeżeli funkcjonariusz brał udział w lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych, lub ich atrap – co najmniej przez 12 dni w ciągu roku; za służbę pełnioną w charakterze sapera uważa się również wykonywanie czynności w charakterze minera – pirotechnika lub pirotechnika. Następnie wskazał na § 11 pkt 11 zarządzenia nr Z – 55 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 23 grudnia 2003 roku w sprawie "Instrukcji postępowania funkcjonariuszy Straży Granicznej w działaniach pirotechnicznych" i przytoczył argumentację oraz przesłanki z tego przepisu w ślad za pierwszą instancją zaznaczając, że muszą to być "działania wymuszone", a nie działania prewencyjne. Działania wymuszone, tj. przeprowadzane na skutek otrzymania określonych sygnałów o potencjalnym zagrożeniu, a zatem wykonywane przez funkcjonariusza w przeświadczeniu o jego zwiększonym poziomie zagrożenia i wychodzące poza zakres rozpoznań prewencyjnych (patrole, rutynowe kontrole obiektów i środków transportu, w tym kontrole przed wizytą VIP). Skarżący zajmował stanowiska służbowe: [...],[...],[...]. Ponadto w terminie od 20 lipca 2009 roku do 31 lipca 2009 roku ukończył szkolenie z zakresu rozpoznania pirotechnicznego w Centrum Szkolenia Straży Granicznej w K., a tym samym od tego momentu uzyskał uprawnienia w zakresie rozpoznania pirotechnicznego. Z kolei na podstawie analizy dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie przyjęto, że działania podejmowane przez wymienionego dotyczyły: przeszukania bagaży, przedmiotów, pomieszczeń, terenu, środków transportu pod kątem MW, UW i MN. Z informacji przekazanej przez Wydział Ochrony Informacji [...] Oddziału Straży Granicznej (pismo nr [...] z dnia [...] września 2015 roku) wynika, że w czterech arkuszach z 2009 roku: 160, 180, 198 i 199 wskazano rozpoznanie pirotechniczne, w dziesięciu arkuszach z 2010 roku: 85, 110, 160, 169 i 170 dotyczą tego samego zdarzenia, 232, 233, 235 i 236 dotyczą tego samego zdarzenia, 268 wskazano rozpoznanie pirotechniczne lub minersko – pirotechniczne oraz w trzech arkuszach z 2011 roku: 62, 101 i 115 wskazano rozpoznanie minersko – pirotechniczne. Na podstawie tych zapisów powyższe działania można by traktować jako "rozpoznanie wymuszone", niemniej jednak nie został spełniony warunek w postaci podejmowania czynności co najmniej przez 12 dni w ciągu roku. Natomiast z pozostałych przesłanych dokumentów nie wynika, aby takie czynności były podejmowane, co zostało szczegółowo opisane przez organ pierwszej instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący D. M. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym go postanowieniem organu pierwszej instancji, wydanie mu zaświadczenia o żądanej treści i przesłanie go organowi emerytalnemu, zwrócenie się do Komendanta Głównego Straży Granicznej w W. o doręczenie Sądowi przepisów regulujących prowadzenie przez Straż Graniczną dokumentacji o nazwie "Meldunek sytuacyjny (operacyjny)" oraz "Rozkaz dzienny", zwrócenie się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w R. o nadesłanie dokumentów oraz dokumentacji czynności wykonywanych przez niego, a opisanych w § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w okresie od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 27 grudnia 2012 r., ewentualnie o zwrócenie się do Kierownika Archiwum Straży Granicznej w S. o nadesłanie w/w dokumentacji (wykazu), oraz dokumentu potwierdzającego ukończenie kursu z zakresu rozpoznania pirotechnicznego i radiologicznego oraz ukończenia kursu przewodnika psa służbowego, zwrócenie się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w R. o doręczenie Sądowi zarządzenia Nr 28 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 27 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych zasad szkolenia przewodników zwierząt, które wykorzystywane są do realizacji zadań Straży Granicznej, szkolenia tych zwierząt, a także norm żywienia zwierząt, zarządzenie Nr Z - 55 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 23 grudnia 2003 r. w sprawie "Instrukcji postępowania funkcjonariuszy Straży Granicznej w działaniach pirotechnicznych", rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym lub poza kolejnością, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przypisanych i przeprowadzenie postępowania także w razie jego nieobecności zarzucając:

1. błąd w ustaleniach faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy polegający na stwierdzeniu braku podstaw do wydania zaświadczenia potwierdzającego okres pełnienia służby w charakterze sapera w okresie od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 27 grudnia 2012 r. tj. opisanych w § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 oraz z 2012 r. poz. 1205),

2. naruszenie art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

3/ Naruszenie art. 1, 77 i 80 k.p.a. przez nierozpatrzenie sprawy dostatecznie wnikliwie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego tj. pobieżną i wybiorczą, a tym samym dowolną ocenę dowodów.

W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że podstawę wydania zaświadczenia o pełnieniu służby w warunkach opisanych w § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. stanowią między innymi:

1. książki służby Grupy Kontroli Pirotechnicznej i Bezpieczeństwa w Komunikacji Międzynarodowej Placówki Straży Granicznej w [...],

2. książki stałych zadań do służby oraz spisu punktów orientacyjnych GKPiBwKM PSG w [...],

3. miesięczne plany doskonalenia zawodowego funkcjonariuszy PSG w [...]

4. konspekty do prowadzenia zajęć z funkcjonariuszami PSG w [...]

5. karty statystyki prowadzenia działań minersko – pirotechnicznych (uwzględniające, działania minersko – pirotechniczne) funkcjonariuszy PSG w [...]

6. notatki urzędowe i służbowe sporządzane przez funkcjonariuszy PSG w [...],

7. inne dokumenty dotyczące pracy (służby) i szkolenia psa służbowego do wykrywania materiałów wybuchowych i broni.

On sam zaś brał udział podczas wykonywania codziennej służby, wraz z psem służbowym przeszkolonym do wykrywania materiałów wybuchowych i broni (ukończył kursu przewodnika psa służbowego), w działaniach pirotechnicznych, co udokumentowane jest protokołami z prowadzenia rozpoznania minersko – pirotechnicznego, notatkami służbowymi z przeprowadzanego rozpoznania minersko – pirotechnicznego, konspektami do prowadzenia zajęć z pirotechniki w PSG w [...] wraz z aneksem do miesięcznego planu szkolenia wraz z listą obecności. Stąd też przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy winno być badanie czy w powyższej ewidencji, rejestrach są dane, które mogą być podstawą wystawienia zaświadczenia. Postępowanie wyjaśniające spełnia pomocniczą rolę w ustaleniu treści zaświadczenia, bo główną rolę przypisuje się danym wynikającym z ewidencji, rejestru, wykazu, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalanych innymi technikami, a będącymi w posiadaniu organu. Od sam pełnił służbę w warunkach opisanych w § 3 pkt 5 rozporządzenia jako miner – pirotechnik oraz przewodnik psa służbowego, przeszkolonego do wykrywania materiałów wybuchowych i broni co powoduje, że przedmiotowa dokumentacja, prowadzona przez Straż Graniczną, nie zawiera istotnych informacji w niniejszym postępowaniu tj. o wykonywaniu, przez niego codziennej służby, wraz z psem służbowym przeszkolonym do wykrywania materiałów wybuchowych i broni oraz w działaniach pirotechnicznych w warunkach opisanych w postanowieniach § 3 pkt 5 rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Pożarnej wniósł o jej uchylenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli wskazuje na to organ. Na samym wstępie stwierdzić natomiast należy, że regulacje zawarte w przepisach Działu VII k.p.a. dotyczące zaświadczeń, znajdują również zastosowanie w postępowaniu o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby przez funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w warunkach szczególnie zagrażających zdrowiu i życiu. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest postępowaniem uproszczonym oraz w znacznym stopniu odformalizowanym i choć art. 218 § 2 k.p.a. daje możliwość przeprowadzenia przez organ, przed wydaniem zaświadczenia, postępowania wyjaśniającego, jednakże tylko w niezbędnym zakresie. Mianowicie ogranicza się ono do ustalenia źródeł danych i następnie stwierdzenia, czy posiadane przez organ dane odnoszą się do wnioskodawcy i potwierdzają zaistnienie określonego stanu faktycznego lub też potwierdzają dany stan prawny. Zaświadczenie jest bowiem aktem wiedzy, a nie woli organu. Do postępowania tego nie znajdują zatem zastosowania te same reguły, co do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, a postępowanie wyjaśniające, zmierzające do wydania zaświadczenia, prowadzone jest jedynie w zakresie pozwalającym na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego.

Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r. poz. 667) ustawodawca przewidział podwyższenie emerytury funkcjonariusza o 1 % podstawy za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w charakterze sapera. Konieczność udokumentowania uprawnień do podwyższenia emerytury na tej podstawie w formie zaświadczenia, stanowiącego środek dowodowy w postępowaniu przed organami emerytalnymi, przewidziana z kolei została w § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 239, poz. 2404 ze zm.) i zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Straży Granicznej. Ponadto w rozpoznawanej sprawie organ uwzględnił przepis § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734 ze zm.) Natomiast w art. 15 ust. 6 ustawy zawarto delegację do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3 i na jej podstawie wydane zostało wskazane wyżej rozporządzenie, którego zapisy, jako obowiązujące w dniu wydania postanowienia, winny być zastosowane przez organy administracji publicznej i co w rzeczywistości miało miejsce. Jednakże w ocenie Sądu uznać należy, że wskazana regulacja § 4 pkt 5 rozporządzenia obarczona jest wadą, powodującą konieczność odmowy zastosowania powyższego przepisu przez Sąd w niniejszej sprawie. Otóż zgodnie z nim, emeryturę podwyższa się o 1 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w charakterze sapera, jeżeli funkcjonariusz brał udział w lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych, lub ich atrap – co najmniej przez 12 dni w ciągu roku; za służbę pełnioną w charakterze sapera uważa się również wykonywanie czynności w charakterze minera – pirotechnika lub pirotechnika. Jednocześnie wskazać należy, że organ badał sprawę pod tym właśnie kątem. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 6 ustawy, Rada Ministrów w drodze rozporządzenia miała określić szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględniając dla poszczególnych grup normy roczne: przebywania pod wodą i w podwyższonym ciśnieniu dla nurków i płetwonurków, wykonywania lotu w składzie personelu latającego na samolotach tłokowych i śmigłowcach, wykonania skoków spadochronowych, okres pełnienia służby na jednostkach pływających; liczbę dni w roku:

1) w rozminowaniu i oczyszczaniu terenu z przedmiotów wybuchowych, w służbie wywiadowczej za granicą z wykonywaniem czynności operacyjno-rozpoznawczych lub kierowaniem takimi czynnościami, działaniach ratowniczych, w fizycznej ochronie osób i mienia w warunkach zagrożenia,

2) bezpośredniej ochrony i opieki nad osadzonymi w oddziałach dla nosicieli wirusa HIV, dla osadzonych wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych i osadzonych szczególnie niebezpiecznych w okresie do dnia 31 sierpnia 1998 r. oraz w oddziałach dla osadzonych niebezpiecznych i w oddziałach terapeutycznych dla skazanych z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo po dniu 1 września 1998 r., oraz okresy pełnienia służby na froncie w czasie wojny i w strefie działań wojennych.

Zatem treść przepisu art. 15 ust. 6 ustawy należy mieć na uwadze przy wykładni § 3 pkt 5 rozporządzenia, bowiem ten drugi akt prawny, jako akt niższego rzędu winien pozostawać w zgodzie z ustawą i nie może wykraczać poza ustawową delegację. Ustalając zaś na gruncie niniejszej sprawy znaczenie i zakres normy prawnej wynikającej z § 3 pkt 5 rozporządzenia stwierdzić należy, że – zdaniem Sądu – jest on niezgodny ze wskazaną już wyżej regulacją ustawową oraz z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Raz jeszcze zaznaczyć należy, że przepis art. 15 ust. 2 ustawy, do którego odsyła art. 15 ust. 6 ustawy, w pkt 2 lit. c przewiduje podwyższenie emerytury za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w charakterze sapera. Z kolei przepis art. 15 ust. 6 ustawy zawiera delegację upoważniającą Radę Ministrów do określenia szczegółowych warunków podwyższania emerytury, w tym dotyczących służby pełnionej w charakterze sapera (jak określa art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c tej ustawy), przez uwzględnienie liczby dni w roku w rozminowywaniu i oczyszczaniu terenu z przedmiotów wybuchowych i w tym pojęciu niewątpliwie nie mieści się kryterium lokalizowania, rozpoznawania, transporcie, niszczenia materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych, lub ich atrap – co najmniej przez 12 dni w ciągu roku, wprowadzone przez § 3 pkt 5 rozporządzenia. Analiza treści przepisu § 3 pkt 5 rozporządzenia, w zestawieniu z treścią art. 15 ust. 6 ustawy prowadzi do wniosku o jego niezgodności z regulacją ustawową, jako aktem wyższego rzędu, we wskazanym wyżej zakresie. Wszak w ustawie brak jest upoważnienia do rozszerzania w rozporządzeniu kryterium podwyższenia emerytury, określonego w art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy, co uczyniono w § 3 pkt 5 rozporządzenia.

Stąd unormowanie zawarte w przepisie § 3 pkt 5 rozporządzenia, w zakresie, w jakim wprowadza kryterium lokalizowania, rozpoznawania, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych, lub ich atrap, wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 15 ust. 6 ustawy. Wobec powyższego uzasadniony jest wniosek o niezgodności unormowania rozporządzenia w tej części z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Z regulacji art. 178 Konstytucji, zgodnie z którą sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, wynika dla sądu obowiązek odstąpienia od stosowania przepisów rozporządzenia, które uznaje za sprzeczne z ustawą i Konstytucją. Stwierdzenie niezgodności – w określonym wyżej zakresie – przepisu § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. z Konstytucją i ustawą, uzasadnia zatem odmowę zastosowania zakwestionowanej regulacji w rozpoznawanej sprawie. Jednakże nie wynika z tego wniosek, że organ naruszył przepis prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bowiem zbadał sprawę szerzej, aniżeli nakazuje to ustawa.

Z drugiej natomiast strony nie zasługują na uwzględnienie zarzuty ze skargi, bowiem organ w sposób dokładny i rzetelny oparł swoje ustalenia o posiadaną dokumentację. Dodać należy, że nie wynika z nich, aby skarżący pełnił służbę w warunkach o których mowa w § 3 pkt 5 rozporządzenia, a tym bardziej w rozminowywaniu i oczyszczaniu terenu z przedmiotów wybuchowych, o czym mowa w art. 15 ust. 6 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.