Postanowienie NSA, sygn. akt II GPP 11/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę na przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 12 ust 1, art 14
journal: Dz.U. 2004 nr 179 poz 1843
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

SENTENCJA

Dnia 19 listopada 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi A. O. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1311/13 ze skargi A. O. na postanowienie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 28 - 31 sierpnia 2012 r. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyjaśnienia wątpliwości postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania


UZASADNIENIE

W skardze z 16 października 2013 r. (data nadania k. [...] akt sadowych) [...] wniosła o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1311/13.

Skargę skarżąca oparła na naruszeniu przez Sąd I instancji art. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) oraz § 59 Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. z 2003 r., Nr 169, poz 1646) poprzez niedokonanie stwierdzenia prawomocności postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 czerwca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1311/13 w terminie niezwłocznym. Podniosła również nie zwrócenie kwoty 200 zł stanowiącej wpis sądowy od skargi. Skarżąca wskazała, że już w piśmie z [...] sierpnia 2013 r. domagała się zwrotu ww. kwoty podając numer rachunku bankowego na który należy ją uiścić. Jednakże do dnia sporządzenia skargi na przewlekłość postępowania kwota ta nie została przekazana na jej konto. Sąd I instancji potrzebował ponad dwóch miesięcy na stwierdzenie prawomocności swego postanowienia co stanowiło, w ocenie skarżącej, o opieszałości Sądu w tym zakresie.

Autor skargi wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz o przyznanie od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w wysokości [...] zł stanowiącej niewymierną stratę moralną i ujemną dolegliwość jaka poniosła skarżąca w związku z przeciągającym się postępowaniem sądowym.

Skarżąca podała, iż skarga na przewlekłość postępowania jest uzasadniona tym, że do chwili złożenia tej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stwierdził prawomocności swego postanowienia z [...] czerwca 2013 r. Opieszałość w tym zakresie powoduje jednocześnie, że niemożliwym stał się zwrot kwoty [...] zł uiszczonego tytułem wpisu sądowego od skargi. Nie można bowiem dokonać zwrotu wpisu sądowego w sytuacji gdy postanowienie jest nieprawomocne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.

Z treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 149, poz. 1843 ze zm.) wynika, że strona może wnieść skargę o stwierdzenie, iż w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Skarga wówczas podlega uwzględnieniu, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 tej ustawy). Dla uwzględnienia skargi konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym oraz, że zwłoka ta jest nieuzasadniona.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, gdy postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jej wyjaśnienia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także charakter sprawy, zachowanie stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania. Ocena ta, nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Szybkość orzekania nie może bowiem stanowić przeszkody we właściwym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Ocena, czy wystąpiła przewlekłość postępowania jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., II FPP 11/11, oraz postanowienie NSA z 8 maja 2012 r., II FPP 3/12).

Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienie NSA z 7 grudnia 2011 r., II GPP 7/11).

W świetle powyższych standardów szybkości postępowania sądowego, które ustawodawca zabezpieczył ustawą, należy ocenić, że skarżąca w skardze powołała okoliczności, które nie mogą być podstawą do uczynienia zadość jej wnioskowi.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w tej sprawie nie nastąpiła przewlekłość postępowania sądowoadministracyjnego. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] października 2013 r., stwierdzono - z dniem [...] lipca 2013 r., - prawomocność postanowienia WSA w Warszawie z 17 czerwca 2013 r. (k. 15 verte akt sądowych). W doktrynie (tak: B. Dauter, Komentarz do art.169 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX/el 2013) wskazano, że postanowienie w trybie art. 169 p.p.s.a. wydawane jest tylko raz przez zamieszczenie jego treści na oryginale orzeczenia sądu i nie wymaga odrębnego doręczenia stronom. Z kolei w dniu [...] października 2013 r., Sąd I instancji zwrócił akta administracyjne sprawy organowi administracji publicznej załączając doń odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności (k. 30 akt sądowych). W tym samym dniu zwrócono się do Kierownika Oddziału Finansowo-Budżetowego WSA w Warszawie o zwrot kwoty [...] zł uiszczonej tytułem wpisu sądowego na wskazany przez skarżącą w piśmie z 23 sierpnia 2013 r., numer konta bankowego (k. 31 akt sądowych).

Mając na uwadze zakres czynności podjętych w toku postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w tej sprawie nie można mówić o przewlekłości postępowania. Na ocenę tę nie wpływa podnoszone przez skarżącą uchybienie w terminowości stwierdzenia prawomocności postanowienia WSA w Warszawie z 17 czerwca 2013 r., oraz zwrotu kwoty [...] zł uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi. Wprawdzie w sprawie nie został dochowany termin "niezwłocznie" dla dokonania wskazanych wyżej czynności - przewidziany w § 59 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. z 2003 r., nr 169, poz. 1646), lecz nie może to przesądzać o istnieniu przewlekłości postępowania. Ocenie podlega bowiem czas trwania całości postępowania, a nie terminowość podejmowania przez sąd poszczególnych czynności – chyba że opóźnienie w wykonaniu tych czynności jest tak znaczne, iż powoduje przewlekłość całego postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt III SPP 14/09, LEX nr 551875 oraz postanowienie NSA z 28 kwietnia 2010 r., II GPP 1/10 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt III SPP 14/09, LEX nr 551875), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Zauważyć przy tym należy, iż w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. brak jest uregulowań określających długotrwałość bezczynności uzasadniających uznanie, że doszło do naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Istotną wskazówkę zawiera natomiast art. 14 tej ustawy, wyłączający dopuszczalność ponawiania skargi przed upływem 12 miesięcy od rozpoznania poprzedniej, w tym zasadnej.

Ustawodawca zatem założył, że dopiero bezczynność dłuższa niż 12 miesięcy może być rozważana jako nieuzasadniona zwłoka. W tej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.

Ze wskazanych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - orzekł jak w sentencji postanowienia.