Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 69/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 30  ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 554
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz B. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza M. z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], mocą której organ I instancji odmówił B. P. (skarżącemu) umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych – córek: [...] sióstr P. .

Powyższe rozstrzygnięcie organ oparł o następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M., działający z upoważnienia Burmistrza M., decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. odmówił skarżącemu umorzenia ww. należności, wskazując w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji łączną kwotę [...]zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał m.in. na treść art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Odmawiając umorzenia wypłaconych świadczeń organ I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego skarżący został wezwany pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. do przedstawienia wszelkich dowodów w zakresie ponoszonych kosztów bytowych oraz leczenia, co miało na celu dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny bieżącej sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego. W dniu [...] kwietnia 2018 r. skarżący dostarczył do organy I instancji historię choroby (dokumentacja medyczna zawierająca okres leczenia okulistycznego od 1971 r. do 2005 r.), zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia [...] września 2016 r. (wystawione przez lekarza medycyny rodzinnej) oraz zaświadczenie lekarskie z dnia [...] stycznia 2018 r. (wystawione przez lekarza psychiatrę), jednakże ww. dokumenty nie przedstawiają aktualnych danych oraz zostały dołączone wcześniej do odwołania, które zostało już rozpatrzone przez SKO w B..

W dniu [...] kwietnia 2018 r. zainteresowany dostarczył również do sprawy aktualne orzeczenie z tytułu niezdolności do pracy (z dnia [...] lipca 2018 r. wystawione przez lekarza orzecznika KRUS), w którym skarżący został uznany okresowego za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym, decyzję przyznająca rentę rolniczą z tytułu niezdolności od [...] sierpnia 2017 r. do [...] lipca 2019 r. (z dnia [...] sierpnia 2017 r. wystawioną przez KRUS – wysokość świadczenia po waloryzacji z [...] marca 2018 r. - [...] zł). Załączone zostały również aktualne przekazy pocztowe przedstawiające otrzymaną kwotę renty z KRUS za miesiące luty – kwiecień 2018 r. dokumentujące wysokość otrzymywanej renty (miesięczna kwota świadczenia rentowego wynosi ok. [...] zł po potrąceniach alimentacyjnych w wysokości [...] zł miesięcznie). Ponadto skarżący złożył oświadczenie, w którym wskazał: "nie posiadam dokumentów potwierdzających wydatki związane z leczeniem i kosztów ponoszonych na żywność, media i żyje na łasce siostry której dokładam się do zakupów jedzenia oraz rachunków, lekarstw. Renta z KRUSU chorobowa jest [...] zł po potrąceniach komorniczych otrzymuje [...]".

W dniu [...] kwietnia 2018 r. skarżący dołączył do akt sprawy fakturę z dnia [...] kwietnia 2018 r. za zakup żywności za okres od [...] kwietnia 2018 r. do [...] kwietnia 2018 r., fakturę z 20 kwietnia za zakup lekarstw, a nadto złożył oświadczenie o dostarczeniu faktur potwierdzających koszty poniesione na żywność i zakupione leki.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. organ I instancji zawiadomił stronę o możliwości wzięcia czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

W dniu [...] kwietnia 2018 r. skarżący dostarczył kolejną fakturę potwierdzającą zakup żywności, zaś w dniu [...] maja 2018 r. oświadczył, że nie posiada dodatkowych dowodów do sprawy i nie wnosi żadnych uwag. Z rozmowy przeprowadzonej [...] maja 2018 r. wynika, że skarżący nie posiada aktualnego zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego chorobę związaną ze wzrokiem, i że zaświadczenie to dostarczy później. Powyższe zaświadczenie dostarczył [...] maja 2018 r. – pacjent jednooczny, wada wzroku nie rokuje poprawy, lecz może ulec pogorszeniu.

Organ I instancji wyjaśnił, że pod pojęciem szczególnie uzasadnionych okoliczności umożliwiających umorzenie należności należy rozumieć nagłe pogorszenie sytuacji życiowej wnioskodawcy, na skutek zdarzeń niezależnych od niego, które powoduje, że nie jest on w stanie na bieżąco spłacić swoich należności, a nadto nie ma perspektyw do poprawy i zmiany tej sytuacji. Powołał art. 133 § 1 i art. 96 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Wskazał, że po zebraniu wszystkich materiałów i dowodów w sprawie organ dostrzegł trudną sytuację zdrowotną i materialną skarżącego, Alenie doszukał się sytuacji szczególnej. Organ stwierdził, że skarżący boryka się z poważnym schorzeniem zdrowotnym i znajduje się w trudnej lecz nie nadzwyczajnej sytuacji.

Zwrócił uwagę, że egzekucja wobec skarżącego trwa od kilku lat i od kilku lat ma podobny do obecnego charakter – skarżący nie przedstawił dowodów na to, by pogorszyła się jego sytuacja zdrowotna, co powodować miałoby dodatkowe koszty w stosunku do sytuacji sprzed lat, a faktury za żywność i za leki nie są wydatkami nadzwyczajnymi. Odmowa umorzenia nie doprowadzi do nieodwracalnych strat dla skarżącego, zaś decyzja pozytywna w tym zakresie istotnie naruszałaby interes publiczny.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący stwierdził, że jego sytuacja życiowa, spowodowana stałym kalectwem wzrokowym i innymi chorobami, co udowodnił pismami lekarskimi, jak i odległe miejsce zamieszkania, bez komunikacji publicznej, wyłączyły go z możliwości wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Nie ma innych źródeł dochodu. Stan zdrowia i całkowita niemal ślepota nie pozwalają mu na zarobienie pieniędzy potrzebnych na utrzymanie własne i dzieci. Jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie rentowe [...] zł brutto. Zajęcia komornicze spowodowały, że skarżący żyje na skraju nędzy i nie ma możliwości wyjścia z tej sytuacji. Tragiczny stan jego egzystencji w miarę upływu czasu się pogłębia. Zły stan zdrowia, wbrew twierdzeniom organu I instancji, jest stały i nieodwracalny. Ogólna sytuacja życiowa jest szczególna i upoważnia skarżącego do rozsądnego ubiegania się o umorzenie przedmiotowych należności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odnosząc się do powyższych okoliczności, przytoczyło najpierw treść art. 27 ust. 1, art. 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Dalej organ odwoławczy wskazał, że orzekając w przedmiocie umorzenia należności organ – działając w ramach uznania administracyjnego - ma obowiązek ustalić i uwzględnić aktualną sytuację dochodową i rodzinną dłużnika alimentacyjnego. Podkreślił istotę uwzględnienia całokształtu okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie. Powołując orzecznictwo sądowoadministracyjne organ odwoławczy stwierdził, że przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań alimentacyjnych wymienionej w art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów może nastąpić w przypadkach wyjątkowych, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego obowiązku alimentacyjnego, przy czym stan taki powinien być efektem czynników obiektywnych. Dalej stwierdził, że samo uzyskiwanie niskich dochodów przez dłużnika alimentacyjnego, lub ich nieuzyskiwanie, nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle innych dłużników alimentacyjnych.

W nawiązaniu do rozpatrywanej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji przeprowadził szerokie postępowanie dowodowe, w pełni rozważył sytuację dochodową i rodzinną wnioskodawcy i wyciągnął prawidłowe wnioski, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego i umorzenia należności, albowiem w jego przypadku nie można stwierdzić sytuacji nadzwyczajnej uniemożliwiającej spłatę należności. Organ odwoławczy stwierdził nadto, że egzekucja wobec zobowiązanego trwa od kilku lat i od kilku lat ma ona podobny do obecnego charakter, a zatem nie można w tym przypadku mówić o niemożności wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego.

W skardze na powyższą decyzję B. P. podniósł, że organy obu instancji od początku prowadziły sprawę z negatywnym stosunkiem do skarżącego i jego wniosku. Wskazał, że mimo iż organy dostrzegły bardzo trudną sytuację skarżącego, to pominęły okoliczność jego kalectwa i całkowitej niemożności podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, a przez to nie tylko płacenia należności alimentacyjnych, ale i samodzielnego utrzymania się. Wskazał, że zajęcie komornicze kwoty [...]zł z kwoty renty inwalidzkiej KRUS w wysokości [...] zł pozostawia mu na całkowite utrzymanie, w tym leczenie, kwotę [...]zł. Powyższe powoduje, że skarżący żyje na skraju nędzy. Podniósł, że niemożność wywiązywania się z obowiązku spłaty należności alimentacyjnych ma charakter obiektywny – skarżący, obok stwierdzonej wady wzroku, cierpi na poważne nadciśnienie, silną depresję i schorzenia nerwowo psychiczne, które nasilają się w miarę postępu lat. Jest pod stałą kontrolą okulisty, psychiatry i lekarza ogólnego. Jest osobą niezdolną do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej, co potwierdza orzeczenie lekarskie lekarza orzecznika KRUS, a nadto niemożność tę powoduje wiek skarżącego i odległe miejsce zamieszkania bez komunikacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej "p.p.s.a."), wykazała, że zaskarżona decyzja, wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej "k.p.a."), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. stanowiło podstawę do jej uchylenia.

Z racji na charakter stwierdzonego naruszenia stwierdzić po pierwsze należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada określona w art. 15 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy w sposób merytoryczny. Nie sprowadza się do apriorycznego potwierdzenia, bądź nie, prawidłowości rozstrzygnięcia, od którego strona postępowania wniosła odwołanie, podobnie jak nie polega jedynie na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Powyższe wynika z art. 138 k.p.a., przyznającego organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Ze względu na zasadę dwuinstancyjności z chwilą zainicjowania postępowania przed organem drugiej instancji na skutek wniesienia środka odwoławczego, powstaje obowiązek traktowania postępowania odwoławczego, jako powtórzenia rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (por. T. Woś, J. Zimmermann, Glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, "Państwo i Prawo" 1989, z. 8, s. 147). Obowiązkiem organu odwoławczego jest zatem ponowne rozpatrzenie sprawy tak, jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Od strony teoretycznej można by przyjąć, że pierwsze rozstrzygnięcie przestaje obowiązywać z chwilą, gdy zdecydowano się na powtórzenie postępowania w sprawie, która musi i tak zakończyć się nowym rozstrzygnięciem.

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego stanowi niewątpliwie konkretyzację przepisu art. 78 Konstytucji RP, a jednocześnie element szerszej zasady sprawiedliwości proceduralnej, która obejmuje dwa istotne elementy, a mianowicie obowiązek uzasadniania swoich rozstrzygnięć przez organy władzy publicznej oraz prawo do zaskarżania przez strony i uczestników postępowania rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji. Możliwość uruchomienia weryfikacji orzeczenia podjętego w pierwszej instancji jest istotą prawa do zaskarżenia wyrażonego w powołanym przepisie Konstytucji. Nakłada ono na ustawodawcę obowiązek nie tylko formalnego uprawnienia strony do wniesienia środka zaskarżenia od orzeczenia lub decyzji wydanych w pierwszej instancji, ale także stworzenia gwarancji prawnych zabezpieczających skuteczność tego środka w tym sensie, że powinien on umożliwić organowi drugiej instancji merytoryczną ocenę prawidłowości rozstrzygniętej sprawy. Artykuł 78 Konstytucji RP stanowi bowiem także gwarancję obiektywnej i realnej kontroli instancyjnej, której celem jest zapobieganie pomyłkom i arbitralności w pierwszej instancji (zob. wyrok TK z 12.06.2002 r., P 13/01, OTK-A 2002/4, poz. 42, s. 564; Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, publ. LEX/el. 2019).

Po wtóre, obowiązująca w k.p.a. zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) obliguje organ administracji publicznej prowadzący postępowanie do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Realizację tej zasady zapewniają gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Strona postępowania, zgodnie z zasadą czynnego udziału, jest uprawniona do przedstawienia dowodów. Ponieważ to organ administracji ma podjąć wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia sprawy, strona, która nie przytoczyła faktów ani dowodów w postępowaniu przed organem I instancji, może je przytoczyć w postępowaniu przed organem II instancji. Organ co do zasady może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu tylko w świetle określonych okoliczności wymienionych w art. 78 § 2 k.p.a. Reguły dowodzenia zawarte w k.p.a. wskazują, że w sytuacji gdy strona przypisuje określonym zdarzeniom, faktom czy okolicznościom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie, będzie naruszać prawo i uchybiać zasadzie z art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. takie niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie organu, które w uzasadnieniu nie będzie odnosiło się w sposób rzeczywisty do przedstawionych argumentów. Takie działanie organu narusza art. 7 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Ostatni z powołanych przepisów szczegółowo określa jakie wymogi powinno spełniać uzasadnienie decyzji. Uzasadnienie jest niezwykle istotnym składnikiem decyzji, jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Strona ma bowiem prawo znać argumenty i przesłanki podejmowania decyzji, gdyż w przeciwnym wypadku nie ma możliwości obrony swoich słusznych interesów. Powyższe jest też bezpośrednią konsekwencją zasady określonej w art. 11 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy nie sprostał wymogom wynikającym z opisanych wyżej regulacji procesowych. Nie doszło ani do dwukrotnego rozstrzygnięcia sprawy, ani do analizy zarzutów wniesionego odwołania.

Zarówno zaskarżona decyzja, jak i rozstrzygnięcie I instancji zapadły w oparciu o art. 30 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (stan prawny aktualny na dzień wydania decyzji - t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 554 – dalej "u.p.a."). Przepis powyższy wskazuje szczególną regulację pozwalającą na umorzenie zobowiązania dłużnika alimentacyjnego wobec funduszu. Na mocy tego przepisu dłużnik może wystąpić o odroczenie spłaty, o rozłożenie na raty bądź o umorzenie zadłużenia. Wymienione sposoby powinny być stosowane w kolejności podanej w przepisie. Jak wynika z treści wskazanego przepisu, organ może orzec o odroczeniu terminu płatności, rozłożeniu na raty lub umorzeniu należności wyłącznie w oparciu sytuację dochodową i rodzinną dłużnika, który wykazać powinien, że istniejąca sytuacja dochodowa i rodzinna nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, o ile stan taki jest skutkiem czynników obiektywnych, tj. takich, na które zobowiązany nie ma wpływu. Na sytuację dochodową dłużnika składają się zarówno jego dochody, jak i inne okoliczności, w tym stan zdrowia i możliwości uzyskania dochodu. Z kolei na sytuację rodzinną dłużnika składa się ustalenie czy prowadzi samodzielnie gospodarstwo, czy też wspólnie z innymi osobami bliskimi, czy i jakie świadczenia ponosi na ich rzecz.

Jak wynika z analizy art. 30 ust. 2 u.o.p., decyzja w zakresie zastosowania jednej z wymienionych w nim możliwości, oparta jest o uznanie administracyjne. Uznania administracyjnego nie można mylić z dowolnością podejmowania decyzji. Decyzja oparta na uznaniu musi zostać umotywowana w sposób szczególnie dokładny i wnikliwy, a postępowanie prowadzone w sprawie zakończonej wydaniem decyzji w oparciu o uznanie administracyjne wiąże się koniecznością wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym ustalenia zgodnego z rzeczywistością stanu faktycznego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Dokonaną ocenę organ powinien przedstawić w uzasadnieniu, odnoszącym się zarówno do istotnych w sprawie faktów, jak i do wyjaśnienia zastosowanej w sprawie podstawy prawnej rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.).

Organ odwoławczy, rozstrzygając sprawę skarżącego w drugiej instancji, powziął zaskarżone rozstrzygnięcie z pominięciem jakichkolwiek ustaleń faktycznych odnoszących się do sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego. Podkreślając w uzasadnieniu swojej decyzji wagę obowiązku ustalenia i uwzględnienia aktualnej sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego, nie ustalił samodzielnie, jak kształtuje się ta sytuacja skarżącego w sposób aktualny na dzień rozstrzygania. Na próżno szukać w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustaleń organu co do tego, jaki dochód osiąga skarżący, jak kształtuje się jego sytuacja zdrowotna, w jakich warunkach skarżący mieszka (gospodarstwo domowe prowadzone samotnie, czy wspólnie), jakie spoczywają na nim zobowiązania finansowe oraz jaka jest ich wysokość. Kolegium odwoławcze ograniczyło się do potwierdzenia prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji, co w zasadzie expressis verbis wyrażone zostało w jednym z końcowych akapitów uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy nie odniósł się nadto do zarzutów odwołania od decyzji I instancji, powielonych co do zasady w skardze do tutejszego Sądu, a dotyczących sytuacji osobistej skarżącego – jego stanu zdrowia, złej sytuacji majątkowej i mieszkaniowej oraz braku możliwości poprawy tej sytuacji. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, dlaczego organ odwoławczy odmawia przedstawionym przez skarżącego okolicznościom przymiotu obiektywności i wyjątkowości oraz jakie ustalenia organu doprowadziły go do takiego wniosku. Brak nadto nie tylko oceny, ale nawet odniesienia się organu odwoławczego do zawartych w aktach administracyjnych sprawy dokumentów w postaci orzeczeń lekarskich i rachunków - brak ustaleń co do ich wartości dowodowej w procesie badania tego, czy sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego uzasadnia zastosowanie instytucji z art. 30 ust. 2 u.p.a.

Nie uległo zatem wątpliwości Sądu, że postępowanie przed organem drugiej instancji wymaga powtórnego przeprowadzenia, przy czym tym razem winno ono doprowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy skarżącego zgodnie z przywołanymi w niniejszym uzasadnieniu regułami postępowania administracyjnego. Powtórzyć należy, że wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego musi zostać poprzedzone rzetelnym wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy w zakresie sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika. Organ odwoławczy rozpoznający sprawę powtórnie w sposób merytoryczny, powinien więc szczegółowo rozważyć kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz okoliczności uzasadniające zakres jej ewentualnego zastosowania, co następnie powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Jak wskazano wcześniej, decyzja w powyższym przedmiocie jest decyzją uznaniową, a więc jej sądowa kontrola ograniczona jest do oceny, czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne, uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień, oraz czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja organu odwoławczego, z racji na stwierdzone uchybienia proceduralne, nie mogła zostać poddana sądowej weryfikacji w zakresie prawidłowości uznania, że w sytuacji skarżącego brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności alimentacyjnych. Rozpoznanie zarzutów skargi w tym zakresie byłoby zatem przedwczesne.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jak w punkcie pierwszym sentencji. O zwrocie kosztów pełnomocnictwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 205 §2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).