Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 262/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 5,
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151, art. 153,
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 155,
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 132,
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2021 r. (data nadania w placówce pocztowej) M. S. (zwana dalej: "stroną" lub "skarżącą") wystąpiła do S. Centrum Świadczeń z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad babcią H. J..

Decyzją z dnia [...] października 2020 r. Główny Specjalista S. Centrum Świadczeń, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S. (zwany dalej: "organem I instancji"), odmówił stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad babcią.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż z dołączonego do wniosku orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wynika, że niepełnosprawność babci strony powstała od [...] lutego 1999 r. ([...] rok życia) a zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Następnie stwierdził, że w dniu [...] stycznia 2020 r. strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. przyznano wnioskowane świadczenie na okres od [...] stycznia 2020 r. do [...] grudnia 2020 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony (i jej pełnomocnika), decyzją z dnia

[...] stycznia 2021 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a.), art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1a pkt 2 i ust. 1b, ust. 5 pkt 1 lit. b, art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., zwanej dalej: "u.ś.r."), Samorządowe Kolegium Odwoławcze S. (zwane dalej: "organem II instancji") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2020 r.

Organ II instancji przytoczył treść art. 17 ust. 1 i 1b u.ś.r. i wskazał, że babcię strony - H. J., orzeczeniem wydanym w dniu [...] kwietnia 1999 r. – właściwy organ zaliczył do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, wskazując że ustalony znaczny stopień datuje się od dnia [...] lutego 1999 r. a niepełnosprawność od 1995 r. Ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że strona sprawuje opiekę nad babcią. Jest też osobą zaliczoną do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, gdyż zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej: "k.r.i.o.) obowiązek dostarczania środków utrzymania, a więc w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Pomiędzy rodzicem a dzieckiem występuje pierwszy stopień pokrewieństwa, natomiast między babcią a wnukiem drugi stopień.

Niewątpliwie, zdaniem organu II instancji, zastosowanie literalnej wykładni

art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r. prowadziłoby do przyjęcia,

że dalszym krewnym będzie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego tylko w okolicznościach wymienionych w art. 17 ust. 1a ustawy. Nie można automatycznie wykluczać wnuka osoby niepełnosprawnej z kręgu potencjalnych osób, którym mogłoby być przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Jednakże byłoby to możliwe tylko w razie zaistnienia szczególnej sytuacji, w której dzieci osoby niepełnosprawnej nie byłyby w stanie z obiektywnych i nie do usunięcia powodów wypełniać swoich obowiązków alimentacyjnych.

Jak wynika z przedstawionych organowi odwoławczemu akt administracyjnych, babcia strony ma dwoje dorosłych dzieci. Córka J. S., [...] lata, zam. w S., jest na zasiłku rehabilitacyjnym, syn W. J., około [...] lat, mieszka i pracuje w K..

W ocenie organu II instancji, z akt sprawy nie wynika, by zachodziły okoliczności obiektywnie uniemożliwiające każdemu z dwojga dzieci osoby wymagającej opieki spełnienia obowiązku alimentacyjnego wobec matki, czy to w formie bezpośredniej opieki, uzupełnianiu się w tej opiece, czy też dostarczenia środków pieniężnych koniecznych do zapewnienia tej opieki, w szczególności żadne z nich nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Oznacza to, że brak było podstaw do przyznania stronie, jako osobie zobowiązanej do alimentacji w drugim stopniu, wnioskowanego świadczenia.

Organ II instancji, mając na uwadze zarzuty odwołania dotyczące wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 wskazał, że organ I instancji, w obecnym stanie prawnym ma obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 u.ś.r., jednakże z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Przeprowadzenie badania w tym zakresie było jednak bezprzedmiotowe albowiem brak było podstaw z przyczyn wskazanych w niniejszej decyzji do przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego.

Ponadto organ II instancji dodał, że fakt ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie jest sytuacją nieodwracalną, w świetle art. 27 ust. 5 u.ś.r.

W przypadku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego decyzja w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego powinna zostać uchylona w trybie art. 155 k.p.a. przez organ I instancji.

W wyniku rozpoznania skargi M. S. (zastępowanej przez adwokata) wyrokiem z dnia 7 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 230/21 Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Szczecinie, uchylił ww. decyzję organu II instancji z dnia

[...] stycznia 2021 r. oraz uchylił poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia

[...] października 2020 r.

W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Sąd wskazał, iż z unormowań z art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r. wynika, że osoba spokrewniona w dalszej kolejności może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli nie ma osób spokrewnionych w pierwszym stopniu lub legitymują się one orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustawodawca wskazał przez to, że tylko względy zdrowotne mogą zwalniać z obowiązku w kontekście prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, żadne inne. Szczególnie, nie może uzasadniać przyjęcia zaistnienia obiektywnej przeszkody do sprawowania opieki, okoliczność zatrudnienia przez zobowiązanego do alimentacji w pierwszej kolejności, gdyż rezygnacja z zatrudnienia jest jednym z warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Uwzględnić też należy, że obowiązek alimentacyjny wynika ze szczególnej więzi prawnej łączącej krewnych, czy małżonków (art. 128, art. 129 i art. 130 k.r.i.o.). Dlatego przytoczonych przepisów ustawy u.ś.r. nie można poddawać wykładni rozszerzającej. Sąd wskazał, że podziela kształtującą się linię orzeczniczą, zgodnie z którą rygoryzm spornych przepisów, których brzmienie jest jednoznaczne w swej treści, odpowiada celom ustawy. Na podstawie art. 17 ust. 1,

ust 1a, i ust. 5 pkt 2 lit. a ww. ustawy, ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia, rozstrzygana była orzeczeniem

o stopniu niepełnosprawności. Ani organ, ani Sąd nie mają bowiem wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. Nie można też mówić o naruszeniu art. 18 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP (tj. wyrażonej w nich zasady ochrony rodziny). Okoliczność wprowadzenia przez ustawodawcę określonej kolejności dla członków rodziny w prawie do ubiegania się przez nich o przyznanie świadczenia socjalnego nie oznacza, że państwo nie wywiązuje się z obowiązku ochrony rodziny.

Sąd wskazał na przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i podniósł, że wydanie prawidłowej decyzji, wiąże się z właściwym zastosowaniem określonej normy prawa materialnego, w każdym przypadku poprzedzać powinno dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, wbrew stanowisku organu II instancji, takie wyczerpujące ustalenia nie zostały dokonane. Organ II instancji nie przeprowadził - w zakresie, czy zachodziły okoliczności obiektywnie uniemożliwiające każdemu z dwojga dzieci H. J. spełnienia obowiązku alimentacyjnego wobec matki, tj. czy którekolwiek z nich legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności - żadnego postępowania wyjaśniającego. Z informacji przekazanych w toku postępowania przez skarżącą wynika jedynie, jak już wyżej wskazano, że córka H. J. mieszka w S. i przysługuje jej zasiłek rehabilitacyjny, natomiast syn wykonuje pracę zarobkową i mieszka w K.. Informacja ta nie została w toku postępowania zweryfikowana przez organ. Tym samym nie sposób uznać, że postępowanie dowodowe w tym zakresie przeprowadzone zostało z zachowaniem zasad z art. 7, art. 77 § 1

i art. 80 k.p.a. Nie pozwala to w związku z tym na zupełną, swobodną, a nie dowolną ocenę dowodów i uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy, zaistniały podstawy

do odstąpienia od literalnej wykładni art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r. , czy też nie.

Za nieuprawnione Sąd uznał także stanowisko organu I instancji, który jako powód odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia, podał brak spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Sąd wskazał na bezpośredni skutek wynikający z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, którym jest utrata przez ww. przepis, we wskazanym w wyroku zakresie, domniemania konstytucyjności. W świetle poczynionych rozważań, wbrew stanowisku organu I instancji, nie można uznać, że wydany przez Trybunał Konstytucyjny wyrok nie zmieniał sytuacji prawnej strony. Przeciwnie, wynika z niego, że organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, w obecnym stanie prawnym (dopóki w tej materii nie zostaną wprowadzone nowe rozwiązania ustawowe) mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 u.ś.r., tj. z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

Za zasadne Sąd uznał także stanowisko organu II instancji w odniesieniu

do okoliczności ustalenia skarżącej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W świetle art. 17 ust. 5 u.ś.r., regulującego kwestię zbiegu uprawnień do świadczeń,

w przypadku wyboru prawa do świadczenia pielęgnacyjnego istnieje podstawa

do usunięcia z obrotu prawnego decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego przez organ I instancji w trybie art. 155 k.p.a.

Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią, zgodnie

z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów u.ś.r., i uzupełnią materiał dowodowy, w tym

w szczególności o informacje, czy zachodzą okoliczności obiektywnie uniemożliwiające każdemu z dwojga dzieci H. J. spełnienia obowiązku alimentacyjnego wobec matki. I dopiero w oparciu o kompleksowy, zupełny materiał dowodowy ocenią, czy okoliczności sprawy i dowody rzeczywiście wskazują, że skarżąca jako wnuczka H. J., czyli osoba spokrewniona w dalszej kolejności, może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 k.p.a., art. 3 pkt 11, art. 17, art. 24, art. 25 ust.1 w związku z art. 20 ust. 3 u.ś.r., organ I instancji odmówił stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią, na okres od [...] września 2020 r. do [...] czerwca 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz przytoczył ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wskazał na wniosek złożony przez stronę w dniu [...] września 2021 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad babcią urodzoną w 1934 r. Do wniosku załączono orzeczenie właściwego z dnia [...] kwietnia 1999 r., w którym wskazano, iż babcia strony została uznana za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym trwale. Z uzasadnienia wskazanego orzeczenia wynika, iż znaczny stopień niepełnosprawności został przyznany babci strony, gdyż jej schorzenia ograniczają zdolność do pełnienia ról społecznych, a także wymaga stałej opieki innej osoby w samodzielnym funkcjonowaniu. Strona przedłożyła także oświadczenie, w którym opisała przebieg codziennej opieki nad babcią oraz występujące u babci schorzenia. Babcia strony jest wdową i posiada dwójkę dzieci: córkę J. S. lat [...] mieszkającą w S. i przebywającą na zasiłku rehabilitacyjnym oraz syna W. J. lat [...] zamieszkującego i pracującego w K.. Przy tym, decyzją z dnia [...] października 2020 r. organ przyznał stronie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, na okres od [...] listopada 2020 r. do [...] października 2021 r. Składając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego strona przedłożyła oświadczenie, w którym podała, iż z chwilą przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W dniu [...] czerwca 2021 r. organ I instancji otrzymał odpis skrócony aktu zgonu H. J. (babci strony), z którego wynika, że wskazana osoba zmarła w dniu [...] czerwca 2021 r.

W związku z koniecznością zastosowania się do wytycznych zawartych w ww. wyroku, organ I instancji w dniu [...] października 2021 r. przesłuchał świadka J. S., celem ustalenia czy zachodzą okoliczności obiektywnie uniemożliwiające świadkowi spełnienie obowiązku alimentacyjnego wobec matki. Organ przedstawił treść tych zeznań. Świadek przedłożyła do akt sprawy swoje orzeczenie z dnia

[...] października 2021 r. wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania

o Niepełnosprawności, zaliczające świadka do lekkiego stopnia niepełnosprawności

od dnia [...] września 2021 r., a orzeczenie wydano do [...] października 2024 r. Ponadto przedłożyła orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] października 2021 r., w którym wskazano, iż świadek jest częściowo niezdolna do pracy do [...] października 2022 r., gdzie częściowa niezdolność do pracy powstała [...] maja 2021 r.

Do organu I instancji wpłynął protokół z przesłuchania świadka W. J., przeprowadzony przez Biuro Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miasta K.. Organ przedstawił treść tych zeznań.

Organ I instancji wskazał następnie, iż zgodnie z orzecznictwem "śmierć w trakcie okresu świadczeniowego "osoby podlegającej opiece", nie świadczy

o bezprzedmiotowości skierowanego przez opiekuna do organu żądania przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres rzeczywiście sprawowanej przez niego opieki,

tj. za okres od złożenia wniosku o przyznanie świadczenia do momentu śmierci osoby podlegającej opiece (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 613/18). Z tego względu, organ wziął pod uwagę okres od [...] września 2020 r. do [...] czerwca 2021 r.

Według organu, świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawną osobą, ale ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Wskazał, że strona nigdy nie pracowała i była uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego na swoją babcię, nad którą faktycznie sprawowała opiekę, gdyby chciała podjąć zatrudnienie nie mogłaby tego uczynić. Zdaniem organu, zakres sprawowanej opieki przez stronę czynił ją osobistą, stałą i ciągłą, zatem w niniejszym przypadku istniał związek przyczynowo - skutkowy między niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia, a koniecznością sprawowania stałej opieki nad babcią.

Podkreślił organ że zarówno organ II instancji jak i WSA w Szczecinie wskazały, iż przepis art. 17 ust. ust. 1b u.ś.r. z uwagi, iż został pozbawiony niekonstytucyjnej treści normatywnej nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego jeżeli spełnione zostały inne przesłanki niezbędne do przyznania wnioskowanego świadczenia, zatem mimo, iż niepełnosprawność babci strony powstała w 65 roku życia, organ I instancji zobligowany był do pominięcia treści tego przepisu.

Jak stwierdził organ I instancji, przedmiotem rozważań w przedmiotowej sprawie, jest to czy strona jako osoba znajdująca się w kręgu osób zobowiązanych do alimentacji w dalszym stopniu (art. 128 k.r.i.o.) może ubiegać się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z akt sprawy wynika, iż babcia strony miała dwójkę dzieci: córkę J. S. oraz syna W. J.. Z zeznań W. J. wynika, iż w okresie od [...] września 2020 r. do [...] czerwca 2021 r. mieszkał w P. do końca lutego 2021 r. był zatrudniony w charakterze funkcjonariusza służby więziennej, stąd nie mógł sprawować codziennej opieki nad matką z uwagi na odległość, a od [...] marca 2021 r. przebywa na emeryturze. Oświadczył, iż mógł sporadycznie odwiedzać matkę podczas urlopu. Niemniej jednak wspierał siostrę w opiece nad matką w formie finansowej, realizował recepty dla matki oraz często kupował niezbędny sprzęt. Świadek wskazał także, iż posiada orzeczenie Komisji Lekarskiej Podległej Ministrowi Właściwemu ds. Wewnętrznych w P. z dnia [...] lutego 2021 r., orzekające inwalidztwo trwałe, a także podał, iż jest po poważniej operacji i długotrwałej rehabilitacji, która trwa nadal. Jak zauważył organ I instancji, z protokołu przesłuchania W. J. nie wynika jednak, czy jest to orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast z zeznań świadka J. S. (drugiego dziecka H. J.) wynika, że sama miała problemy zdrowotne. Świadek oświadczyła, iż miała problem z poruszaniem się, mogła pokonywać tylko krótkie dystanse i potrzebowała wsparcia swojej córki (strony niniejszego postępowania) w prowadzeniu gospodarstwa domowego. W tym czasie nie posiadała orzeczenia

o stopniu niepełnosprawności, gdyż jak wskazała, nie wiedziała, że może o takie się ubiegać. Dopiero [...] października 2021 r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania

o Niepełnosprawności wydał orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności dla świadka, ważnym do dnia [...] października 2024 r. Ponadto J. S. potwierdziła, iż brat W. J. w razie potrzeby wspierał ją finansowo i kupował niezbędne rzeczy potrzebne do opieki nad matką. Z treści protokołu przesłuchania świadka J. S. wynika także, iż pomagała córce M. S. (córce) w opiece nad H. J.. Obie wspierały się w opiece, aby zapewnić osobie niepełnosprawnej w stopniu znacznym jak najlepszą opiekę. W sprawie można niezaprzeczalnie stwierdzić, iż babcia strony była prawidłowo zaopiekowana i miała wsparcie od swojej najbliższej rodziny.

Organ I instancji wskazał na stanowisko przedstawione przez WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 7 maja 2021 r., zgodnie z którym ustawodawca powiązał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z obowiązkiem alimentacyjnym i tylko względy zdrowotne mogą zwalniać z obowiązku alimentacyjnego osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności w kontekście prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Problemy zdrowotne potwierdzone muszą być tylko i wyłącznie orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto Sąd podkreślił, iż to że osoba zobowiązana do alimentacji w pierwszej kolejności jest aktywna zawodowo nie stanowi przeszkody do sprawowania opieki nad matką, gdyż rezygnacja z zatrudnienia jest jednym z warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Jak argumentował dalej organ I instancji, co prawda J. S. posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności jednakże jest to stopień lekki, a orzeczenie wydane zostało dopiero w dniu [...] października 2021 r. Przy tym wskazać także należy, iż W. J. również uzyskał prawo do orzeczenia, ale dopiero w dniu [...] lutego 2021 r., a w protokole z przesłuchania świadka nie wskazano jaki stopień niepełnosprawności on uzyskał. Ponadto od [...] marca 2021 r. jest on uprawniony do emerytury, co stanowiłoby negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w momencie ubiegania się przez niego o to świadczenie, choć zgodnie z linią orzeczniczą, jak i decyzjami organu II instancji nie jest to stan nieodwracalny. Syn osoby poddanej opiece mógłby zawiesić prawo do emerytury i ustalenie prawa do tego świadczenia mogłoby nastąpić z chwilą zawieszenia prawa do emerytury. Niemniej jednak, jak wskazał ten świadek, również odległość między P. a S. była zbyt duża, by móc sprawować codzienną opiekę nad matką. Choć zdaniem organu

I instancji nie jest to również stan nieodwracalny i pozostaje on bez wpływu na istnienie obowiązku alimentacyjnego.

W opinii organu I instancji, na podstawie zebranych dowodów w sprawie należy stwierdzić, iż zarówno W. J., przynajmniej do dnia uzyskania orzeczenia, jak również J. S. byli zobowiązani do alimentacji w pierwszej kolejności, zatem wnuczka osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym jako spokrewniona w dalszej kolejności nie może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na babcię.

Strona, zastępowana przez adwokata, wniosła odwołanie od ww. decyzji organuI instancji z dnia [...] listopada 2021 r. Wydanej decyzji zarzuciła błędne zastosowanie art. 17 ust. 1a u.ś.r. Wskazała, iż w przedmiotowej sprawie organ stanął na stanowisku, że opieka sprawowana przez stronę nie jest opieką całodobową, co pozwala stronie na podjęcie zatrudnienia. Według strony, wbrew twierdzeniom organu przywołany przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie uzależnia otrzymania przedmiotowego świadczenia od obowiązku sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę. W przedmiotowej sprawie strona sprawuje opiekę nad babcią, która to opieka wiąże się z rezygnacją przez nią

z zatrudnienia.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...], wydaną

na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1b, ust. 3,

ust. 5 pkt 1 lit. a, b, art. 24 ust. 2 i 2a u.ś.r., organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2021 r.

Przestawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał,

że przedmiotowa sprawa dotyczy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od [...] września 2020 r. do [...] czerwca 2021 r., tj. od miesiąca wpłynięcia wniosku do organu I instancji do dnia zgonu osoby wymagającej opieki. Z orzeczenia właściwego organu z dnia [...] kwietnia 1999r. wynika, że babcia strony została zaliczona do stopnia niepełnosprawności znacznego i wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Zatem wymaga ona opieki i tę sprawuje wnuczka – strona niniejszego postępowania.

Zdaniem organu II instancji, odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem jak wynika z akt sprawy dzieci osoby niepełnosprawnej, tj. J. S. i W. J. nie zrezygnowały z zatrudnienia, a na dodatek W. J. w okresie od [...] września 2020 r. do [...] lutego 2021 r. był aktywny zawodowo, natomiast od [...] marca 2021 r. przebywa na emeryturze, a więc posiadał cechy, które nie stanowią wyjątkowej okoliczności pozwalającej na odstąpienie od zasady przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych z pominięciem osób najbliższych. Córka osoby wymagającej opieki, tj. J. S. została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności od dnia [...] września 2021 r. Ponadto w Orzeczeniu Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] października 2021 r., wskazano, że J. S. jest częściowo niezdolna do pracy do [...] października 2022 r., gdzie częściowa niezdolność do pracy powstała [...] maja 2021 r.

Według organu II instancji, przy wykładni przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw.

z art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie można ograniczać się jedynie do wykładni literalnej,

ale konieczne w tym zakresie jest również posiłkowanie się wykładnią celowościową

i systemową omawianych przepisów, przemawiającą za uznaniem, że ograniczenia wynikające z regulacji art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie powinny mieć zastosowania w sytuacji, gdy preferowany przez ustawodawcę opiekun z obiektywnych względów (a więc niezależnych od niego) nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym tj., gdy zachodzą okoliczności wymienione w art. 132 k.r.o., do którego odsyła art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zatem przyznać świadczenie pielęgnacyjne można by było jedynie pod warunkiem, że zobowiązani do alimentacji w pierwszej kolejności z obiektywnych, a nie subiektywnych przyczyn nie mogą lub nie chcą zajmować się swoim rodzicem.

Zdaniem organu II instancji, powyższe oznacza, że istniałyby przesłanki do przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego, jedynie gdyby dzieci osoby niepełnosprawnej nie były w stanie zadośćuczynić obowiązkowi alimentacyjnemu. Nie chodzi tu tylko o brak możliwości sprawowania przez nich opieki nad niepełnosprawną matką w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r., ale także o brak możliwości dostarczenia przez nich środków pieniężnych potrzebnych do zapewnienia odpowiedniej opieki przez inne osoby. Taką okolicznością, która mogłaby uzasadniać niemożność spełnienia obowiązku alimentacyjnego byłoby posiadanie przez dzieci osoby niepełnosprawnej orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Według organu II instancji, w przedmiotowej sprawie nie zaszły jednak okoliczności, które pozwoliłyby zaktualizować obowiązek alimentacyjny strony względem jej babci przed obowiązkiem alimentacyjnym jej dzieci. To dzieci są w pierwszej kolejności zobowiązane do sprawowania opieki nad rodzicami i tylko zbieg nadzwyczajnych zdarzeń może spowodować przeniesienie obowiązku alimentacyjnego na kolejne zobowiązane osoby. Skoro zatem strona nie była osobą w pierwszej kolejności zobowiązaną do spełnienia obowiązku alimentacyjnego na rzecz swojej babci, to nie mogła ona skutecznie ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad babcią (por. wyrok NSA z 21 lutego 2019r. sygn. akt I OSK 3804/18, dostępny CBOSA).

Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu, organ II instancji wyjaśnił,

iż organy nie kwestionowały, że strona sprawuje opiekę nad babcią, która to opieka wiąże się z rezygnacją przez nią z zatrudnienia. Organy nie uważają jednak, że jedynym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Aby uzyskać

to świadczenie należy spełnić także inne warunki, które zostały szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji.

M. S., zastępowana przez adwokata, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji z dnia [...] stycznia 2022 r., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2021 r. i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżąca wniosła o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Wydanej decyzji skarżąca zarzuciła rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r., poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się wnuczki, będącej jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż opieka ta powinna być sprawowana przez dzieci niepełnosprawnej, które nie posiadają orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas, gdy funkcjonalna wykładania ww. przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia.

W uzasadnieniu skargi wnosząca ją podniosła, że wykładnia językowa art. 17

ust. 1a u.ś.r. dokonana przez organ II instancji prowadzi do wyników sprzecznych

z przepisami ustawy u.ś.r. oraz przepisami k.r.i.o. Świadczenie pielęgnacyjne zgodnie z zamiarem ustawodawcy stanowić ma formę wsparcia rodziny pozostającej nie tylko w trudnej sytuacji materialnej, ale i faktycznej, spowodowanej koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą takiej pomocy, ze względu na swój stan zdrowia. Pozostając bowiem wyłącznie przy wyniku wykładni językowej tego przepisu, należałoby uznać, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym przysługiwałoby wyłącznie współmałżonkowi lub dzieciom osoby, które ze względu na swoją sytuację życiową bądź stan zdrowia nie mogą sprawować takiej opieki. W argumentacji skarżąca wsparła się stanowiskiem przedstawionym

w uzasadnieniu WSA w Szczecinie z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 80/19 podnosząc m.in., że wybranie przez ustawodawcę z kręgu osób zobowiązanych

do alimentacji wyłącznie osób spokrewnionych w pierwszym stopniu i umożliwienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom zobowiązanym do alimentacji wyłącznie w sytuacji, gdy rodzice nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu narusza konstytucyjną zasadę równości, sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), a także godzi w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji RP).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") stanowi z kolei, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi taki wniosek, a żadna z pozostałych stron

w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sąd rozpoznał sprawę we wskazanym trybie na zgodny wniosek stron postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Kontrola sprawy sprawowana według wyżej wskazanego kryterium legalności działań organu administracji publicznej nie potwierdziła zasadności wniesionej skargi.

Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., zwanej dalej: "u.ś.r.").

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl art. 17 ust. 1a u.ś.r., osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Sąd w tym miejscu przypomina, że sprawa przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad babcią H. J., była już przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Wyrokiem z dnia 7 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 230/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2020 r. odmawiającą skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad babcią.

Uwzględnić należy związanie Sądu aktualnie badającego sprawę w świetle

art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że cena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

We wskazanym wyroku Sąd przychylił się do stanowiska organu II instancji, co do zastosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. z uwzględnieniem skutków wynikających

z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Za zasadne uznał także stanowisko organu II instancji w odniesieniu do okoliczności ustalenia skarżącej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, w świetle art. 17 ust. 5 u.ś.r., który reguluje kwestię zbiegu uprawnień do świadczeń. W przypadku bowiem wyboru do świadczenia pielęgnacyjnego istnieje podstawa do usunięcia z obrotu prawnego decyzji, o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego przez organ I instancji w trybie art. 155 k.p.a.

Sąd zauważył również, że w art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r., ustawodawca sprecyzował tylko jedną obiektywną przesłankę, która uzasadnia przyjęcie,

że obowiązek alimentacyjny przeszedł na dalszych krewnych, jest to fakt legitymowania się przez osobę spokrewnioną w bliższym stopniu orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zatem tylko względy zdrowotne mogą zwalniać z obowiązku w kontekście prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, żadne inne. Szczególnie, nie może uzasadniać przyjęcia zaistnienia obiektywnej przeszkody do sprawowania opieki okoliczność zatrudnienia przez zobowiązanego do alimentacji w pierwszej kolejności, gdyż rezygnacja z zatrudnienia jest jednym z warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd stwierdził jednocześnie, że wbrew stanowisku organu II instancji, nie zostały dokonane wyczerpujące ustalenia stanu faktycznego, a mianowicie czy zachodziły okoliczności obiektywnie uniemożliwiające każdemu z dwojga dzieci H. J. spełnienie obowiązku alimentacyjnego wobec matki. Dopiero w oparciu o kompleksowy, zupełny materiał dowodowy organy mogły ocenić, czy okoliczności sprawy i dowodowy rzeczywiście wskazują, że skarżąc, czyli osoba spokrewniona w dalszej kolejności wobec babci, może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Analiza sprawy dokonana przez Sąd aktualnie kontrolujący zaskarżoną decyzję organu II instancji z dnia [...] stycznia 2022 r. wskazuje, że organy obu instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym dostosowały się do ww. wykładni przepisów u.ś.r., a po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego, oceniły w sposób kompleksowy i zupełny materiał dowodowy, do czego zobligowane były zgodnie z art. 153 p.p.s.a. oraz przepisami procedury administracyjnej.

Sąd wskazuje, że okoliczność sprawowania opieki przez skarżącą nad babcią H. J. i jej zakres, jak również niepodejmowanie z tego powodu zatrudnienia przez skarżącą, nie były negowane przez organy obu instancji. Istotę sporu w sprawie stanowi natomiast ustalenie, czy w przypadku skarżącej wystąpiły okoliczności pozwalające zaktualizować jej obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnej w stopniu znacznym babci.

W przedmiotowej sprawie należy zarazem uwzględnić, że H. J. (babcia skarżącej) zmarła w dniu [...] czerwca 2021 r. W ocenie Sądu, okoliczność ta nie wyklucza możliwości przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego za okres rzeczywiście sprawowanej opieki, przy spełnieniu wszystkich wymaganych przesłanek z u.ś.r. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela bowiem pogląd judykatury, zgodnie z którym śmierć "osoby podlegającej opiece", nie świadczy o bezprzedmiotowości skierowanego przez opiekuna do organu żądania przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres rzeczywiście sprawowanej przez niego opieki, tj. za okres od złożenia wniosku o przyznanie świadczenia do momentu śmierci osoby podlegającej opiece (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 października 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 540/21; wyrok WSA Rzeszowie z dnia 10 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 1560/21).

Zdaniem Sądu, w ponownym postępowaniu organy obu instancji dopełniły obowiązkowi ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla wyniku sprawy, a także dokonały prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, czemu dały wyraz w uzasadnieniu decyzji zawierającej wszystkie wymagane elementy (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."). W sprawie niesporne jest, że podlegająca opiece H. J. miała dwoje dzieci, tj. M. S. i W. J., którzy są jej krewnymi w linii prostej. Sąd w związku z tym przypomina, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.i.o.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd podziela stanowisko organów administracji publicznej, że skarżącej świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Skutkiem podjęcia przez organ I instancji uzupełniającego postępowania wyjaśniającego było ustalenie, że dzieci H. J. nie zrezygnowały z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, a przy tym choć podnoszą trudności natury zdrowotnej, nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tym miejscu ponownie wymaga podkreślenia, że organ w ponownym postępowaniu oraz Sąd kontrolujący zaskarżoną decyzję związane są wykładnią prawa, przedstawioną w ww. wyroku o sygn. akt II SA/Sz 230/21, w którym Sąd uznał, że tylko orzeczenie o niepełnosprawności może być dowodem pozwalającym wyważyć, czy stan zdrowia osoby w pierwszej kolejności zobowiązanej do alimentacji względem niepełnoprawnego uniemożliwia mu sprawowanie opieki nad tą osobą. Skarżąca nie skorzystała z prawa do kwestionowania ww. orzeczenia, jest ono prawomocne i ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Argumentacja skargi odwołująca się do potrzeby podjęciana gruncie sprawy wykładni funkcjonalnej art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie może powodować uzasadnionego odstępstwa od obowiązku dostosowania się przez organ i aktualnie badający sprawę Sąd od oceny prawnej przedstawionej wuzasadnieniu wyżej powołanego wyroku z dnia 7 maja 2021 r. Zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 1a u.ś.r., możliwe jest przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy osoba zobowiązana w pierwszej kolejności do sprawowania opieki nad niepełnosprawnym, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Kierując się powyższym Sąd wskazuje, iż z ustaleń organu wynika, że J. S. (córka H. J.) legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności i to w stopniu lekkim dopiero od dnia [...] września 2021 r. Z dołączonego do akt orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] października 2021 r. wynika przy tym, że J. S. jest częściowo niezdolna do pracy do [...] października 2022 r., gdzie częściowa niezdolność powstała [...] maja 2021 r.

Z wyjaśnień W. J. wynika, że w okresie od [...] września

2020 r. do [...] lutego 2021 był on aktywny zawodowo, a od [...] marca 2021 r. przebywa na emeryturze. Posiada on orzeczenie Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi Właściwemu ds. Wewnętrznych w P. z dnia [...] lutego 2021 r. orzekające inwalidztwo trwale. Uwzględniając, że J. S. nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu znacznym, Sąd uznał, że stopień inwalidztwa W. J. ustalony ww. orzeczeniem z dnia [...] lutego 2021 r., pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Także przejście W. J. na emeryturę, nie stanowi wystarczającej przesłanki do stwierdzenia, że jego obowiązek alimentacyjny wobec matki, w badanym przez organ okresie, uległ dezaktualizacji.

Podsumowując, w ocenie Sądu, brak orzeczeń u obojga dzieci H. J., stwierdzających niepełnosprawność w stopniu znacznym oraz wykonywanie pracy zawodowej przez jej syna, a następnie przejście na emeryturę

w okresie objętym badaniem organu, nie świadczą o istnieniu obiektywnych okoliczności uniemożliwiających im z uwagi na stan zdrowia (potwierdzony orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności znacznym lub innym równoważnym orzeczeniem), podjęcia się opieki nad matką. Skarżąca nie wskazała okoliczności skutecznie podważających powyższe okoliczności. Oznacza to, że istnieją przeszkody do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, skoro jest zobowiązana alimentacyjnie w dalszej kolejności wobec niepełnosprawnej w stopniu znacznym babci. Tylko legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności powodowałoby zwolnienie osób zobowiązanych do alimentacji w pierwszej kolejności i możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom innym niż spokrewnionym

w pierwszym stopniu w stosunku do osoby wymagającej opieki.

W zaistniałej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa ani

w sposób wskazany zarzutami skargi, ani nie narusza innych przepisów prawa materialnego i procesowego, których prawidłowość zastosowania Sąd zobligowany był zbadać nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, niezasadną skargę oddalił.