Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 262/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Nadzór budowlany
Planowanie przestrzenne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1, 2 i 6, art. 28 ust. 1, art. 29  ust. 1, art. 38 ust. 3 pkt 1 i 2, art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 48 ust. 4, art. 49 ust. 1, art. 52, art. 90 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 718
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 99 poz 665
law: Ustawa z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
article: art. 14 ust. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 647
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 4, art. 147
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. C. i J. C. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 24 marca 2011 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (Dalej: PINB w Z.) przeprowadził kontrolę nieruchomości zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] składającej się z działek nr [...].

W toku kontroli inspektorzy organu ustalili, iż na nieruchomości tej usytuowane są [...] tunele - hale [...] wraz z węzłem cieplnym i pomieszczeniem socjalnym.

Po ustaleniu dokładnego usytuowania przedmiotowych tuneli i ich wymiarów PINB w Z. uzyskał do Starosty [...] informację (pismo z dnia 21 czerwca 2011 r.), iż nie wydawano pozwolenia na budowę dwóch tuneli [...] do uprawy [...] wraz z łącznikiem, usytuowanych na działkach nr ew.[...], położonych w [...] przy ul. [...] na rzecz J. C.

Postanowieniem z dnia [...] 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową dwóch tuneli [...] do uprawy [...] wraz z łącznikiem tj. tunelu o wymiarach 6,05 m x 19 m i tunelu o wymiarach 5.94 m x 19,15 m i łącznika o wymiarach 2.52 m x 13.05 m usytuowanych w [...] przy ul. [...], dz. nr [...], a także nałożył na J. C. obowiązek przedłożenia szeregu dokumentów wskazanych w sentencji tegoż postanowienia.

Następnie decyzją z dnia [...] 2012 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nakazał J. C. rozbiórkę dwóch tuneli [...] do uprawy [...] wraz z łącznikiem, tj. tunelu o wymiarach 6,05 m x 19 m i tunelu o wymiarach 5.94 m x 19,15 m i łącznika o wymiarach 2.52 m x 13.05 m usytuowanych w [...] przy ul. [...], dz. nr [...].

Powyższa decyzja w wyniku odwołania M. i J. C. została uchylona decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej także: WWINB) z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W toku ponowie prowadzonego postępowania PINB w Z. zwrócił się do Burmistrza O. z prośbą o udzielenie informacji, czy inwestor J. C. zgłosił zakończenie budowy realizowanej na podstawie decyzji znak: [...] z dnia [...] 1985 r. obejmującej budowę domku jednorodzinnego (bez garażu) jednego segmentu bliźniaka oraz hali [...], realizowanych w [...] przy ul.[...], nr ewid. gruntów [...], ark. [...].

Burmistrz O. pismem z dnia 8 stycznia 2013 r. poinformował, że powyższa dokumentacja została przekazana do archiwum państwowego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. w dniu [...] 2013 r. wydał decyzję znak [...], którą nakazał J. C., zam. [...], rozbiórkę dwóch tuneli [...] do uprawy [...] wraz z łącznikiem, tj. tunel o wymiarach 6,05 m x 19 m i tunelu o wymiarach 5.94 m x 19,15 m i łącznika o wymiarach 2.52 m x 13.05 m usytuowanych w [...] przy ul. [...], dz. nr [...] i [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż przedłożony przez J. C. projekt budowlany nie spełnia wymogów przepisów rozdziału 1 "Usytuowanie budynku" oraz rozdziału 7 "Usytuowanie budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe" rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., Nr 75, poz. 690) oraz jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy O. uchwalonego Uchwałą Rady Miejskiej w O. nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Organ pismem z dnia 10 listopada 2011 r. wezwał zobowiązanego do doprowadzenia rozwiązań zawartych w przedstawionych dokumentach do zgodności z tymi przepisami. J. C. nie przedstawił prawidłowo sporządzonej dokumentacji.

Dalej organ zauważył, iż decyzja znak [...] z dnia [...] 1985 r. dotycząca pozwolenia na "budowę domku jednorodzinnego (bez garażu) jeden segment bliźniaka oraz hali [...] [...] tunele na działce położonej w miejscowości [...] przy ul. [...] nr ewid. gruntów [...] ark. [...]" dotyczy nieruchomości usytuowanej w [...] przy ul. [...] na działce nr [...]. Działki nr [...] i [...], na których znajdują się przedmiotowe hale stanowiły w 1985 r. (w dacie wydanego ww. pozwolenia) działkę nr [...] ark. [...] i działkę nr [...]. Tym samym ww. pozwolenie z 1985 r. nie dotyczy budowy obiektów znajdujących się na dz. nr [...] i [...] (dawniej działka nr [...] ark. [...] i dz. nr [...]).

Zaznaczono, iż budowa dwóch tuneli [...] do uprawy [...] wraz z łącznikiem jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Gminy O. uchwalonego Uchwałą Rady Miejskiej w O. nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., gdyż zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania działka nr [...] i [...] oznaczone są symbolem 35MN i stanowią teren zabudowy mieszkaniowej.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. i J. C. podnosząc, iż posiadają pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego oraz czterech tuneli do uprawy [...]. Obiekty te zostały w całości zrealizowane przed [...] 1999 r. Powołany przez organy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony po wybudowaniu przedmiotowych obiektów. Były one realizowane zgodne z obowiązującym wówczas miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz decyzją o warunkach zabudowy. Podkreślili, iż numery działek zostały nieprecyzyjnie podane przez organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę, co nie jest ich winą.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, iż w toku postępowania odwoławczego organ II instancji bezskutecznie zwrócił się do Archiwum Państwowe w Poznaniu Oddział w P., Archiwum Państwowego w Poznaniu oraz Starostwa Powiatowego w Z. Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o udostępnienie dokumentacji (akt administracyjnych) dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę wydana przez Naczelnika Miasta i Gminy O. z dnia [...] 1985 r. znak:[...].

Ponadto organ odwoławczy zwrócił się do M. i J. C. o wyjaśnienia i przesłanie kserokopii następujących dokumentów:

- potwierdzających fakt wykonania dwóch tuneli [...] do uprawy [...] wraz z łącznikiem, tj. tunel o wymiarach 6,05 m x 19m i tunel o wym. 5,94m x 19,15m oraz łącznik o wym. 2.52m x 13,05m usytuowanych w [...] przy ul [...], dz. nr [...], przed datą [...] 1999 r.,

- decyzji pozwolenia na budowę, zezwalającej na budowę ww. obiektów budowlanych na działkach nr[...] położonych w miejscowości [...] przy ul. [...].

Dalej organ wyjaśnił, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, iż J. C. dysponuje decyzją o pozwoleniu na budowę w miejscowości [...] przy ul. [...] (dz. nr ewid. gruntów [...] ark. [...]), domku jednorodzinnego, jednego segment bliźniaka oraz hali [...] – [...] tunele z dnia [...] 1985 r., znak: [...], wydaną przez Naczelnika Miasta i Gminy O.

Z kolei Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. ustalił, że dziełka o nr ewid. gruntów [...] powstała w wyniku podziału dz. nr [...], a obecnie stanowi nr [...], zaś działka o obecnym nr ewid. gruntów [...] niegdyś stanowiła działkę o nr ewid. gruntów [...]. Natomiast działka o obecnym nr ewid. gruntów [...] powstała w wyniku podziału w 1990 r. działki nr [...], która do roku 1986 była oznaczona jako działka nr [...].

Biorąc zatem powyższe pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, iż nie jest możliwe by obiekty budowlane istniejące w [...] przy ul. [...] na dz. nr ewid. gruntów [...] oraz [...] zostały wybudowane w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] 1985 r. wydaną przez Naczelnika Miasta i Gminy O.

Ponadto z przesłuchania G. P. z dnia 20 maja 2011 r., przesłuchania J. C. z dnia 3 sierpnia 2011 r. oraz umowy przedwstępnej sprzedaży działek nr [...] i [...] z dnia [...] 1999 r. i umowy użyczenia działki nr ewid. [...] z dnia [...] 1999 r. wynika, iż działki nr [...] i [...] były działkami niezabudowanymi, a dopiero po dacie [...] 1999 r. inwestorzy przystąpili do budowy tuneli [...].

Dalej organ wyjaśnił, iż budowa przedmiotowych tuneli wymagała pozwolenia na budowę o którym mowa w art. 28 ustawy Prawo budowlane. Z uwagi na brak tego pozwolenia organ zastosował uregulowanie z art. 48 Prawa budowlanego.

WWINB zauważył, iż obowiązek rozbiórki został nałożony na inwestora z uwagi na niewykonanie obowiązków określonych, na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, w postanowieniu z dnia [...] 2011r. Przedłożona w dniu 31 października 2011 r. dokumentacja zawierała nieprawidłowości i dlatego PINB w Z. pismem z dnia 10 listopada 2011 r. wezwał zobowiązanych do uzupełnienia dokumentacji w celu doprowadzenia jej do zgodności z przepisami prawa. Do dnia dzisiejszego J. C. nie uzupełnił dokumentacji mimo wezwania przez organ. Zatem zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego PINB w Z. zobligowany był do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowych obiektów.

Dalej organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r.; gdyż zgodnie z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. W odniesieniu do obiektów budowlanych, których budowa została rozpoczęta przed 1994 r. (powstały tylko fundamenty), a zakończenie robót nastąpiło po 1994 r. zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane obecnie obowiązującej.

Skargi na powyższą decyzję wnieśli M. C. i J. C.

Skarżący zarzucili naruszenie następujących przepisów :

1. art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez stwierdzenie, że tunel do uprawy [...] jest obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane i w konsekwencji stwierdzenie, iż jego postawienie wymaga wydania pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy jest to zwykłe urządzenie rolnicze, nie posiadające instalacji i urządzeń;

2. art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez błędne jego zastosowanie do obiektu, który został wykonany przed wejściem życie ustawy Prawo budowlane z dniem 1 stycznia z 1995 r.;

3. art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie przez organ administracji wszystkich czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie sprawy mając na względzie słuszny interes obywatela i pomięcie twierdzeń oraz okoliczności, które przemawiają na korzyść skarżących, w tym wykazywaną przez skarżącego konieczności ustalenia sposobu zagospodarowania działki [...] i [...] przed datą uchwalenia Uchwały Rady Miejskiej w O. nr [...] z dnia [...] lutego 2010 dot. planu zagospodarowania miasta i gminy [...], co doprowadziło do wydania błędnej decyzji o rozbiórce;

4. art 6 k.p.a. i 11 k.p.a. poprzez nałożenie na skarżącego obowiązku dostosowania dokumentacji budowlanej do przepisów Rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bez wskazania dokładnie czego mają dotyczyć zmiany, a przede wszystkim w sytuacji gdy zgodność inwestycji z przepisami technicznymi może dotyczyć jedynie przepisów obowiązujących w dacie wykonywania samowoli budowlanej;

5. art. 77 § 1 i 107 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do wywodów przedstawionych przez skarżącego, brak dostatecznie wnikliwej i wyczerpującej analizy odwołania, niewskazaniu twierdzeń na których oparł się organ wydający decyzję zarówno I jak i II instancji, braku merytorycznego zbadania niniejszej sprawy, w szczególności:

- pominiecie twierdzeń zawartych w pismach skarżącego, podających datę budowy na lata 90- te XX wieku,

- nieokreślenie dokładnej daty dokonania samowoli budowlanej, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji o rozbiórce bez ustalenia przebiegu procesu inwestycyjnego i reżimu prawnego, któremu ta inwestycja podlega,

- stwierdzenie, że skarżący nie dokonał w terminie przedłożenia dokumentacji budowlanej w sytuacji gdy skarżący przedłożył prawidłową dokumentację, co skutkowało wydaniem, decyzji o rozbiórce,

- brak wzięcia pod uwagę faktu złożenia przez skarżącego wniosku o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy O., z uwagi na brak rzetelności w działaniu planisty i sporządzenie plan bez uwzględnienia w nim już istniejących tuneli upraw.

Odpowiadając na skargi Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 20 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi J. C. oraz M. C.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, zaś na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przechodząc do rozważań o charakterze szczegółowym w pierwszym rzędzie wskazać należy, iż trafnym jest stanowisko organów administracji, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala na jednoznaczne ustalenie, iż powoływana przez stronę skarżącą decyzja o pozwoleniu na budowę decyzja z dnia [...] 1985 r., znak [...] przedmiotem swojego rozstrzygnięcia nie obejmowała tuneli [...] wraz z łącznikiem pobudowanych na działkach nr [...] i [...], będących przedmiotem niniejszego postępowania.

Jak trafnie zauważyły bowiem organy decyzja z dnia [...] 1985 r. dotyczyła jedynie działki oznaczonej nr ewid. gruntów [...], która aktualnie oznaczona jest numerem [...].

Obiekty budowlane będące przedmiotem niniejszego postępowania zlokalizowane są zaś na działkach nr [...] – tunele [...] i nr i [...] – łącznik.

Kluczowa działka nr [...] powstała w roku 1990 z podziału działki nr [...], która do odnowienia operatu ewidencji gruntów i budynków w roku 1986 stanowiła działkę nr [...].

Działka nr [...] uprzednio oznaczona była numerem [...] i była przeznaczoną pod budownictwo jednorodzinne działką sąsiednia w stosunku do działki oznaczonej nr [...].

Ustalenia powyższe wynikają wprost z pisma prowadzącego ewidencję gruntów i budynków Starosty [...] z dnia 18 grudnia 2012 r. i załączonych do niego map (k. 40 akt organu I instancji) i nie były na żadnym etapie postępowania kwestionowane przez skarżących.

Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż decyzja z dnia [...] 1985 r. dotyczyła jedynie zabudowy na działce nr [...] (aktualny numer [...]), a nie na działce sąsiedniej nr [...] (aktualny numer [...]) i działce położnej za działką sąsiednią nosząca ówcześnie jeszcze nie podzielonej i noszącej nr [...] (aktualny numer wydzielonej działki [...]).

Zauważyć w tym miejscu należy, iż na dzień [...] 1985 r. J. i M. C. nie posiadali jakiegokolwiek tytułu prawnego do ówczesnych działek nr [...] i [...], co również pośrednio wskazuje na to, iż skierowana do J. C. decyzja dnia [...] 1985 r., znak [...] nie udzielała mu pozwolenia na realizacje zabudowy na tych działkach.

Wskazać wreszcie trzeba na znajdujący się w aktach sprawy projekt hali [...] wraz z węzłem cieplnym i pomieszczeniem socjalnym stanowiący załącznik nr 2 do decyzji z dnia [...] 1985 r., znak [...] o wydaniu pozwolenia na budowę dla J. C.. Z projektu tego wynika jednoznacznie, iż dotyczył on obiektu o innych wymiarach, kubaturze i technologii wykonania niż będący przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie i zlokalizowany na działkach nr [...] i [...]. W szczególności z projektu tego wynika, iż dotyczył on pojedynczego obiektu hali [...] o wymiarach 5,8 m x 25,16 m.

Stąd też za prawidłowe uznać należy ustalenia organów administracji, iż przedmiotowy obiekt budowlany w postaci dwóch tuneli [...] do uprawy [...] wraz z łącznikiem tj. tunelu o wymiarach 6,05 m x 19 m i tunelu o wymiarach 5.94 m x 19,15 m i łącznika o wymiarach 2.52 m x 13.05 m usytuowanych w [...] przy ul [...], dz. nr [...] i [...] powstał w warunkach samowoli budowlanej.

Posiadana decyzja o pozwoleniu na budowę [...] na działce nr [...] (aktualny numer [...]), w żądnym razie nie upoważniała bowiem jej adresata do realizacji jakichkolwiek obiektów (w tym także w niej wskazanych) na działkach sąsiednich.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż także skarżący J. C. w toku postępowania w żaden sposób nie uprawdopodobnił swojego twierdzenia jakoby decyzja z dnia [...] 1985 r., znak [...] obejmowała swoim zakresem przedmiotowym również inwestycje na działkach nr [...] i [...] ograniczając się w tym zakresie jedynie do nie popartej jakąkolwiek argumentacją sugestii, iż w decyzji z dnia [...] 1985 r. błędnie określono obszar jakiego orzeczenie to dotyczyło.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż jakiegokolwiek znaczenia dla niniejszej sprawy nie mają przedkładane przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego dokumenty dotyczące działek nr [...] i [...], w tym w szczególności decyzja z dnia [...] 1989 r. o oddaniu tych nieruchomości w użytkowanie wieczyste z przeznaczeniem pod zabudowę [...]ą, albowiem kontrolowane postępowanie naprawcze nie dotyczyło obiektów (dwóch tuneli) zlokalizowanych na działce [...], lecz na działce sąsiedniej nr [...].

Odnosząc się do zarzutów skarżących dotyczących braku wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokładnej daty pobudowania na działkach nr [...] i [...] dwóch tuneli [...] do uprawy [...] wraz z łącznikiem zauważyć należy, iż wprawdzie faktycznie organ nie ustalił tej okoliczności w sposób dokładny, jednakże poczynione ustalenia były wystarczające dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przede wszystkim z zeznań samego J. C. oraz (k. 15 akt administracyjnych organu I instancji) oraz G. P. (k. 8 akt organu I instancji) wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż do wykonania przedmiotowych obiektów na działce nr [...] doszło po [...] 1999 r.

Stanowiąca własność Skarbu Państwa działka nr [...] oddana bowiem została w użytkowanie wieczystej [...] W. i G. P. na podstawie zawartej w formie aktu notarialnego umowy z dnia 8 lutego 1990 r. z przeznaczeniem na budowę [...] (k. 113-115 akt sądowych).

Następnie G. P. zawarła z J. C. w formie pisemnej datowaną na [...] 1999 r. umowę, w której wskazano, iż jej przedmiotem są niezabudowane działki nr [...] i [...], zaś strony zobowiązują się do zawarcia w terminie do 30 czerwca 1999 r. umowy kupna – sprzedaży tych działkę, za wskazana w umowie cenę [..] zł, na poczet, której J. C. uiścił tytułem zadatku kwotę [...] zł. Na odwrocie kserokopii umowy znajduje się adnotacja, w której G. P. potwierdza pobranie od J. C. w [...] 1999 r. pozostałej części ceny sprzedaży w wysokości [...] zł.

W dniu 19 maja 2011 r. G. P. oraz spadkobiercy W. P.: K., J i M. P. zawarli z [...] M. i J. C. w formie aktu notarialnego umowę sprzedaży prawa użytkowania wieczystego działkę nr [...] i [...] położonych w [...]. W akcie notarialnym wskazano, iż działka nr [...] zabudowana jest tunelami – hale [...]. Nadto z aktu notarialnego wynika, iż sprzedaż nastąpiła w wykonaniu umowy przedwstępnej zawartej dnia [...] 1999 r. w [...], a cena sprzedaży wynosząca [...] zł został zapłacona (k. 116-117 akt sądowych).

W swoich zeznaniach złożonych w postępowaniu administracyjnym zarówno. P. , jak i J. C. podali, iż do wydania działki nr [...] J. C. i pobudowania na niej tuneli [...] doszło po podpisaniu umowy przedwstępnej z dnia [...] 1999 r.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż choć umowa ta jako zawarta jedynie przez jednego z współposiadaczy wieczystych działki nr [...] i bez zachowania formy aktu notarialnego nie rodził jakichkolwiek skutków prawnorzeczowych, to jednak stanowiła dowód poczynienia odpowiednich uzgodnień pomiędzy jej stronami i w połączeniu z niekwestionowanym przez strony wydaniem jej przedmiotu J. C. stanowiła pośredni dowód zawarcia przez strony umowy użyczenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Przypomnieć bowiem należy, iż zgodnie z art. 60 k.c. wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny. Na gruncie postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie legalizacji samowoli budowlanej istotnym jest przy tym, iż to właśnie w następstwie tej zawartej w sposób dorozumiany umowy użyczenia J. C. uzyskał po [...] 1999 r. prawo do dysponowania nieruchomością obejmującą działkę nr [...] na cele budowlane.

Dowody powyższe oceniane w ich wzajemnym powiązaniu wyraźnie wskazują zatem, iż do pobudowania przedmiotowego obiektu na działce nr [...] doszło pomiędzy wrześniem 1999 r., a majem 2011 r., przy czym najbardziej prawdopodobne jest zrealizowanie tego obiektu w końcu roku 1999 r., na co wskazuje także pismo skarżących z dnia 28 października 2013 r. (k. 46 akt organu II instancji), w którym wskazali, iż budynek mieszkalny oddali do użytku w 1989 r., wkrótce potem wybudowali dwa pierwsze tunele, a dwa kolejne budowali przez szereg lat, kończąc budowę po uzyskaniu preferencyjnego kredytu w połowie roku 1999 r.

Odnosząc się do zawartego w skargach twierdzenia, iż dwa tunele powstały w latach 1980 i 1990 wskazać w pierwszym rzędzie należy, iż ze skargi nie wynika w sposób jednoznaczny, czy skarżący mają na myśli tunele zlokalizowane na działce nr [...], czy też dwa inne tunele zlokalizowane na pozostającej w ich użytkowaniu wieczystym od lat osiemdziesiątych XX wieku sąsiedniej działce nr [...] nie będące jednakże przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. Nawet w przypadku przyjęcia, iż twierdzenia skarżących odnoszą się do tuneli zlokalizowanych na działce nr [...] (do której w latach osiemdziesiątych XX wieku nie posiadali jakiegokolwiek tytułu prawnego) uznać je przy tym należy z gołosłowne i pozostające w sprzeczności z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym co szczególnie istotne z zeznaniami samego J. C..

Jednocześnie uznać należy, iż w analogicznym czasokresie pobudowana musiał zostać zlokalizowany na działce nr [...] łącznik łączący tunele wykonane na działce nr [...]. Obiekt ten stanowi bowiem wraz z tunelami pobudowanymi na działce nr [...] funkcjonalną całość i brak jest jakichkolwiek przesłanek dla przyjęcia, iż zrealizowany został odrębnie niż te tunele.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż łącznik ten pobudowany został wprawdzie na działce nr [...] pozostającej w użytkowaniu wieczystym nie skarżących, lecz ich sąsiadów - G. P. i W. P., lecz jego inwestorem był J. C. Powyższe potwierdza także znajdująca się w aktach sprawy umowa użyczenia z dnia [...] 1999 r. na mocy której G. P. oddała J. C. w bezpłatne używanie fragment działki nr [...] celem wybudowania hali do produkcji [...] (k. 18 akt administracyjnych organu I instancji). Szczególnie znamienne jest przy tym wskazanie, iż nieruchomość oddawana jest w użytkowanie celem pobudowania hali do produkcji [...], a nie wykorzystywania hali już istniejącej.

Określenie, że do pobudowania przedmiotowego obiektu w postaci dwóch tuneli [...] do uprawy [...] wraz z łącznikiem tj. tunelu o wymiarach 6,05 m x 19 m i tunelu o wymiarach 5.94 m x 19,15 m i łącznika o wymiarach 2.52 m x 13.05 m usytuowanych w [...], dz. nr [...] i [...] doszło w okresie pomiędzy wrześniem 1999 r., a majem 2011 r. jest przy tym wystarczające dla potrzeb prowadzonego postępowania administracyjnego, albowiem pozwala na ustalenie przepisów prawnych właściwych zarówno dla oceny czy przedmiotowa budowa stanowiła samowolę budowlaną, jak i w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie na ustalenie przepisów na podstawie, których winno być prowadzone postępowanie legalizacyjne w tej sprawie.

Dla potrzeb kontrolowanego postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie samowoli budowlanej nie jest przy tym niezbędne ścisłe ustalenie daty pobudowania przedmiotowego obiektu.

Zauważyć bowiem należy, iż żaden przepis ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo Budowlane (tekst jedn. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej Prawo budowlane) nie przewiduje instytucji "przedawnienia" samowoli budowlanej. Ustawa nakazuje bowiem przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i jeśli istnieje możliwość - zalegalizowanie samowoli, zaś w przypadku braku możliwości legalizacji - nakazanie rozbiórki (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. II SA/Gd 723/10 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 września 2010 r., sygn. VII SA/Wa 1206/10 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Jest to sytuacja zasadniczo odmienna od występującej na przykład w postępowaniu karnym prowadzonego w sprawie o przestępstwo samowoli budowlanej (art. 90 ust. 1 ustawy Prawo budowlane), albowiem występowanie w prawie karnym instytucji przedawnienia (art. 101 Kodeksu karnego) powoduje, iż w każdej sprawie zachodzi potrzeba możliwie precyzyjnego ustalenia daty popełnienia przestępstwa, zaś w braku możliwości poczynienia precyzyjnych ustaleń przyjmowania wersji najbardziej korzystnej dla osoby podejrzanej lub oskarżonej.

Poczynione ustalenia co do daty pobudowania przedmiotowych obiektów przesądzają o tym, iż trafne jest stanowisko organów, że w niniejszej sprawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane obowiązującej od dnia 1 stycznia 1995 r., a nie uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm., dalej Prawo budowlane z 1974 r.).

Dodać w tym miejscu należy, iż pierwotny tekst ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przewidywał, w art. 49, iż w przypadku obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, jeżeli od dnia zakończenia budowy minęło 5 lat, istniała możliwość ich legalizacji w przypadku uzyskania przez właściciela pozwolenia na użytkowanie budynku.

Regulacje powyższe zostały istotnie zmienione poprzez ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718), która umożliwiła legalizację obiektów budowlanych, wybudowanych bez zezwolenia, niezależnie od czasu jaki minął od ich wybudowania, w przypadku spełnienia określonych przepisami ustawy wymagań, przy czym legalizacja samowoli budowlanych została uzależniona od uiszczenia opłaty legalizacyjnej (art. 48-49b ustawy - Prawo budowlane w nowym brzmieniu).

Jednocześnie zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw od momentu wejścia w życie powyższej ustawy, a więc od dnia 11 lipca 2003 r., osoby, które nie wystąpiły uprzednio o wydanie stosownego pozwolenia na użytkowanie - w trybie dotychczasowego przepisu art. 49 ustawy - Prawo budowlane - lub też postępowanie w sprawie nie zostało zakończone ostateczną decyzją, musiały uiścić opłatę legalizacyjną. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt P 27/05 (Dz. U. Nr 193, poz. 1430 z 2006 r.) orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw w zakresie, w jakim wyłącza on stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r. Wyeliminowanie z obrotu prawnego przepisów umożliwiających legalizację obiektów budowlanych wybudowanych w stanie prawnym sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. nałożyło na ustawodawcę obowiązek unormowania zagadnienia legalizacji tych spośród obiektów budowlanych, które spełniały w dniu 11 lipca 2003 r. wymóg upływu co najmniej 5 lat od momentu zakończenia budowy, w przypadku gdy przed dniem 11 lipca 2003 r., a więc przed dniem zmiany przepisów, nie wszczęto postępowania w sprawie ich legalizacji. Obowiązek ten ustawodawca zrealizował poprzez przyjęcie ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99 , poz. 665 z 2007 r.) stanowiąc w art. 3 ust. 1 tej ustawy, iż do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Powyższe oznacza, iż do przedmiotowych obiektów jako zrealizowanych po wrześniu 1999 r. stosuje się przepisy ustawy Prawo budowlane w jej aktualnym brzmieniu.

Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej jakoby organy błędnie zakwalifikowały przedmiotowy obiekt w postaci dwóch tuneli wraz z łącznikiem jako obiekt budowlany, którego budowa wymagała pozwolenia zauważyć należy, iż zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo Budowlane przez obiekt budowlany należy rozumieć: budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekt małej architektury.

Dalej zauważyć należy, iż zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, zaś zgodnie z pkt 6 tego samego artykułu budowa oznacza wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.

Z przedłożonego przez skarżących w dniu 31 października 2011 r. projektu budowlanego zamiennego wynika bowiem wyraźnie, iż przedmiotowe tunele posadowione są na żelbetonowych ławach fundamentowych, maja fundamenty betonowe wystające 45 cm ponad poziom terenu, ściany szczytowe wykonane z gazobetonu oraz ściany zewnętrzne tuneli w formie namiotu rozpiętego na konstrukcji nośnej z rur ocynkowanych przymocowanych do rur zakotwionych w fundamentach. Również łącznik posiada ławy fundamentowe żelbetonowe, fundamenty betonowe i ściany zewnętrze wykonane z gazobetonu, murowane na zaprawie wapienno cementowej.

W świetle powyższych definicji nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, iż przedmiotowy obiekt w postaci dwóch tuneli [...] do uprawy [...] wraz z łącznikiem tj. tunelu o wymiarach 6,05 m x 19 m i tunelu o wymiarach 5.94 m x 19,15 m i łącznika o wymiarach 2.52 m x 13.05 m stanowi budynek, bowiem jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i posiada fundamenty i dach.

Definicja legalna budynku nie przewiduje przy tym wymogu, by obiekt uznany z budynek posiadał jakiekolwiek urządzenia bądź instalacje, przy czym przedmiotowy obiekt takowe instalacje, w tym w szczególności elektryczną oraz wodociągowo-kanalizacyjną posiada, co wynika chociażby z przedłożonych przez skarżących w toku postępowania administracyjnego projektów budowlanych zamiennych.

Argumentacja skarżących jakoby przedmiotowy obiekt stanowił jedynie urządzenie rolnicze, a nie budynek bądź budowlę nie zasługuje zatem na uwzględnienie jako całkowicie oderwana od obowiązujących regulacji prawnych.

Dalej zauważyć należy, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a wyjątki od tej zasady określone są w przepisach art. 29-31 Prawa budowlane.

Powyższe oznacza, że zasadą w polskim prawie budowlanym jest, iż wszelkie roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a przepisy art. 29 i 30 Prawa budowlanego jako dotyczące wyjątków od zasady generalnej interpretować należy ściśle i nie dopuszczalnym jest dokonywanie rozszerzającej ich wykładni.

Pamiętać przy tym trzeba, iż to art. 29 Prawa budowlanego określa budowa jakich obiektów i wykonywanie jakich robót budowlanych jest zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, zaś art. 30 tej samej ustawy w stosunku do niektórych rodzajów robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wprowadza obowiązek zgłoszenia zamiaru ich podjęcia.

Skoro zaś przedmiotowego obiektu nie można zaliczyć do żadnej z kategorii obiektów budowlanych o jakich mowa w art. 29 ust. 1, to trafnym jest stanowisko organów, iż do ich realizacji doszło w warunkach samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Bezspornym pozostaje bowiem, iż zarówno przed, jak i po uzyskaniu uprawnienia do dysponowania działką nr [...] i częścią działki nr [...] na cele budowlane, co nastąpiło we wrześniu 1999 r., J. C. nie występował o udzielenie mu pozwolenia na budowę na tychże działkach gruntu jakichkolwiek obiektów budowlanych, w tym w szczególności budynku [...].

Powyższe zobowiązywało organy nadzoru budowlanego do przeprowadzenia .postępowania naprawczego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, co też organy prawidłowo uczyniły.

W toku tegoż postępowania organ I instancji prawidłowo nałożył na inwestora postanowieniem z dnia [...] 2011 r. obowiązek przedstawienia w terminie do 30 października 2011 r. zaświadczenia Burmistrza O. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia projektanta i sprawdzającego o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Taki zakres obowiązków nakładanych na inwestora, właściciela lub zarządcę nieruchomości w postępowaniu legalizacyjnymi wynika bowiem wprost z art. 38 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy prawo budowlane.

Wskazać w tym miejscu trzeba, iż zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego legalizacja samowoli budowlanej możliwa jest jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Dokonując wykładni językowej przepisu art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego należy zwrócić uwagę, że ustawodawca zarówno w pkt 1 jak i w pkt 2 używa w nim czasu teraźniejszego – "jest zgodna" i "nie narusza" co wskazuje na konieczność przeprowadzenia oceny stanu faktycznego co do zaistnienia tych przesłanek według stanu prawnego z daty orzekania o skutkach samowoli budowlanej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. II OPS 2/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. II OSK 1664/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – obydwa orzeczenia wydane zostały wprawdzie na gruncie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. jednakże argumentacja w nich zawarta zachowuje pełna aktualność, także przy wykładni aktualnie obowiązujących przepisów).

Za wskazaną wykładnią art. 48 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego przemawiają również względy wynikające z wykładni systemowej przepisów prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej i likwidacji jej skutków. W literaturze oraz w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego (Z. Niewiadomski (w:) Prawo budowlane. Komentarz pod red Z. Niewiadomskiego, Wyd. 4, Warszawa 2011, s. 516, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 1999 r., P 2/98, OTK 1999, Nr 1, poz. 2, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 marca 2002 r., SK 2/01, OTK-A 2002, Nr 2, poz. 15, m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2010 r., sygn. II OSK 878/09, dost. W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) podkreśla się, iż przepisy regulujące sposób likwidacji samowoli budowlanej mają charakter restytucyjny, a nie represyjny. Celem tych przepisów jest wyeliminowanie stanu naruszenia prawa i doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami, a nie ukaranie sprawcy samowoli. Legalizacja skutków samowoli budowlanej ma więc na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie tej legalizacji, a nie w dacie realizacji obiektu budowlanego. Nie sposób przy tym doszukać się jakiejkolwiek racjonalności w doprowadzaniu nielegalnie wybudowanego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, które już nie obwiązuje.

W realiach niniejszej sprawy powyższe oznacza, iż organy nadzoru budowlanego prawidłowo zobowiązały inwestora do przedłożenia zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz do przedłożenia oświadczenia projektanta i sprawdzającego o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi aktualnie przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Powyższe oznacza, iż oczywiście bezzasadne były te zarzuty skarg, które dotyczyły rzekomej konieczności ustalenia sposobu zagospodarowania działek [...] i [...] przed datą uchwalenia przez Radę Miejską w O. uchwały z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania miasta i gminy [...]. Niezasadne okazało się także stanowisko skarżących jakoby zgodność inwestycji z przepisami technicznymi mogła dotyczyć jedynie przepisów obowiązujących w dacie wykonywania samowoli budowlanej.

Dalej wskazać należy, iż pomimo prawidłowego nałożenia na inwestora wskazanych wyżej obowiązków skarżący przedstawili jedynie cztery egzemplarze projektu budowlanego zamiennego, nie przedłożyli natomiast będącego kluczowym dla sprawy dokumentem zaświadczenia Burmistrza O. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Inwestor nie wskazał także na jakiekolwiek przeszkody w przedstawieniu w/w dokumentów, jak również nie wniósł o przedłużenie terminu do ich złożenia.

Powyższe w myśl art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego stanowiącego, iż w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. uzasadniało orzeczenie o rozbiórce zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej obiektu.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż choć samodzielną i wystarczającą przesłanką orzeczenia o rozbiórce samowolnie pobudowanego budynku jest nieprzedlożenie w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych dla legalizacji samowoli budowlanej.

Powyższe oznacza, iż przedwczesnym było dokonywanie przez organ I instancji samodzielnej oceny zgodności zrealizowanej samowoli budowlanej z ustaleniami obowiązującego w dacie orzekania o rozbiórce miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i ustalanie, iż przedmiotowa budowa jest niezgodna z aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jednakże uchybienie to nie miało jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy.

Sąd z urzędu wskazuje, iż organy nadzoru budowlanego prawidłowo adresatem zarówno postanowienia nakładającego obowiązki, jak i decyzji o rozbiórce uczyniły J. C.. Z akt sprawy, w tym w szczególności z zeznań samego J. C., jak i G. P. i umów zawartych pomiędzy nimi w dniu [...] 1999 r. wynika bowiem jednoznacznie, iż to J. C. był inwestorem przedmiotowego obiektu, a nadto wykorzystuje go aktualnie wraz z żoną. Posiada on także tytuł prawny do działki nr [...] jako jej współużytkownik wieczysty, zaś do fragmentu działki nr [...] na którym posadowiony jest łącznik jako strona umowy użyczenia nieruchomości zawartej z G. P.

Zgodnie zaś z treścią art. 52 ustawy Prawo budowlane obowiązek m.in. wykonania obowiązku rozbiórki obciąża inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Wymieniony przepis nie wskazuje przy tym kolejności, w jakiej podmioty te są obciążone wymienionymi w tym przepisie obowiązkami.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nakaz rozbiórki może być skierowany do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, o ile w dacie orzekania posiada takie uprawnienie do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu, w innym bowiem przypadku możliwość wykonania tego nakazu byłaby iluzoryczna.

Jak wykazano zaś powyżej J. C. posiada uprawnienie do władania przedmiotowym obiektem budowlanym, co uzasadniało skierowanie do niego nakazu rozbiórki.

Oczywiście bezzasadnym był wreszcie podniesiony przez skarżących zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez nieuwaględnienie w postępowaniu legalizacyjnym faktu złożenia przez skarżącego wniosku o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy O., z uwagi na brak rzetelności w działaniu planisty i sporządzenie planu bez uwzględnienia w nim już istniejących tuneli upraw.

Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym inicjatywę uchwałodawczą w zakresie zainicjowania postępowania planistycznego posiada tylko rada gminy, względnie wójt (burmistrz, prezydent), co oznacza, iż podanie obywatela o zmianę obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego nie inicjuje samodzielnie jakiegokolwiek postępowania. Dalej wskazać należy, iż nawet ewentualne wszczęcie przez radę gminy procedury mającej na celu zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi przesłanki dla zawieszenia postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, albowiem orzekanie w postępowaniu naprawczym następuje na podstawie stanu prawnego istniejącego w dacie orzekania, w tym na podstawie obowiązującego prawa miejscowego. Wskazać nadto trzeba, iż postępowanie w przedmiocie stanowienia aktów prawa miejscowego, do jakich zalicza się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie jest postępowaniem administracyjnym i nie stosują się do niego przepisy k.p.a., w tym dotyczące terminów załatwiania spraw, co oznacza, iż nie sposób przewidzieć czy i kiedy dojdzie do ewentualnej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co oznacza, iż nie byłoby racjonalnym uzależnianie biegu postępowania legalizacyjnego od zdarzenia przyszłego i tak niepewnego.

Sąd z urzędu zauważa, iż uchybieniem organów administracji orzekających było pominięcie w sprawie jako stron postępowania spadkobierców W. P.:K., J. i M. P. Uchybienie to nie mogło jednakże skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji albowiem przesłanka wznowieniowa polegająca na niezapewnieniu stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) wiąże się ściśle z art. 147 k.p.a., stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu, zależy czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone. Zasadą jest bowiem, że prawami procesowymi rozporządza strona. Dlatego też, jeżeli strona, która została pozbawiona udziału w postępowaniu administracyjnym nie wniesie skargi, nie można wbrew jej stanowisku uznać, że zaistniała w sprawie okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i w związku z tym uchylić zaskarżoną decyzję z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 990/10 oraz z 10 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 277/10 dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z tych wszystkich względów Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.