Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 726/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1-5, art. 7 ust. 5
journal: Dz.U. 2017 poz 180
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
article: art. 11 ust. 3 pkt 5, art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.
article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 24 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od 1 stycznia 2017 roku 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat J. K.-S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ulicy A 16, kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta . z [...] w sprawie odmowy przyznania B.S. dodatku mieszkaniowego od 1 stycznia 2017 r.

Z akt sprawy wynika, że 30 grudnia 2016 r. B.S. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal nr 16, znajdujący się w Ł., przy ul. A11. Do wniosku została dołączona umowa o najem lokalu mieszkalnego z 1 sierpnia 2001 r. zawarta pomiędzy stroną i osobą reprezentującą Zakład Gospodarki Mieszkaniowej [...], działającą w imieniu właścicieli nieruchomości. Zgodnie z § 8 tego dokumentu umowa najmu została zawarta na czas nieoznaczony. Na wniosku strony o przyznanie dodatku mieszkaniowego administrator nieruchomości podał, że stan należności głównych w opłatach za lokal na dzień 27 grudnia 2016 r. wynosi 5.628,32 zł. Jednocześnie z dołączonej do wniosku Karty lokalu wynikało, że B.S. płaci odszkodowanie za zajmowanie lokalu po ustaniu stosunku najmu w wysokości 20 zł za 1 m² powierzchni lokalu.

Po przeprowadzonym postępowaniu decyzją z [...]. Prezydent Miasta Ł. odmówił przyznania B.S. dodatku mieszkaniowego, powołując się na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Zdaniem organu I instancji z wypowiedzenia umowy najmu z 13 grudnia 2012 r. wynika, iż umowa najmu lokalu nr 16 przy ul. A11 w Ł. została rozwiązana ze stroną z dniem 31 grudnia 2015 r. Wypowiedzenie umowy najmu nastąpiło na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Z dołączonej do akt sprawy kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że B.S. odebrała powyższy dokument osobiście w dniu 28 grudnia 2012 r.

W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Ł. B.S. podniosła, że umowa najmu lokalu mieszkalnego nr 16 przy ul. A w Ł. nie uległa rozwiązaniu z dniem 31 grudnia 2015 r. Umowa ta nigdy nie została wypowiedziana. O bezskuteczności pisma zatytułowanego "wypowiedzenie umowy najmu", które zostało doręczone przez zarządcę domu urzędnikom Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. świadczy jego treść. W dniu 28 grudnia 2012 r. odwołująca nie otrzymała wypowiedzenia umowy najmu, lecz inną korespondencję, którą pokwitowała.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., rozpatrując sprawę wyjaśniło, że w związku z zarzutami strony w dniu 25 kwietnia 2017 r. wezwało w trybie art. 50 § 1 k.p.a. dyrektora Zarządu Lokali Miejskich w Ł. do przedstawienia stosownych dokumentów i informacji koniecznych dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie w dniu 12 maja 2017 r. wpłynęło do Kolegium pismo, w którym wyjaśniono, że protokołem zdawczo-odbiorczym nieruchomość położona w Ł. przy ul. A11 z dniem 4 września 2013 r. została przekazana przez Administrację Zasobów Komunalnych Ł.-W. na rzecz A.T. oraz N.K.. Zgodnie z treścią protokołu zdawczo-odbiorczego, teczki lokali z umowami oraz dokumentacją eksploatacyjną i windykacyjną zostały przekazane właścicielkom nieruchomości. Ponadto wskazano, że dla nieruchomości do chwili obecnej nie została założona nowa księga wieczysta i dyrektorowi Administracji Nieruchomościami Ł.-W. "A", zarządzeniem Prezydenta Miasta Ł. z 30 marca 2011 r. Nr 406/VI, zostało udzielono pełnomocnictwo z prawem do udzielania dalszych pełnomocnictw, także procesowych, w zakresie zwykłego zarządu mieniem znajdującym w posiadaniu Administracji Nieruchomościami Ł-W. "A".

Zdaniem Kolegium, w sprawie ustalono, że skarżącą nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, którego dotyczy wniosek, czego dowodem jest wypowiedzenie umowy najmu, bez konieczności zapewnienia stronie lokalu zamiennego. W tej sytuacji, zgodnie z art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, skarżącej nie przysługuje dodatek mieszkaniowy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B.S. podniosła, że podtrzymuje wszystko, co wskazała w swoich odwołaniach. Podkreśliła, że nie otrzymała skutecznego wypowiedzenia umowy najmu i nie utraciła tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Zdaniem skarżącej podstawy prawne, które wskazano w rzekomym wypowiedzeniu umowy nie istnieją, a w sprawie pominięto jej stanowisko.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z 5 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie III SA/Łd 942/16 oraz postępowania o eksmisję skarżącej z przedmiotowego lokalu zawisłej przed sądem powszechnym w sprawie [...].

W dniu 8 stycznia 2021 r. sąd podjął zawieszone postępowanie.

W piśmie procesowym z 26 lutego 2021 roku, pełnomocnik z urzędu skarżącej wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...], w sprawie odmowy przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego od 1 stycznia 2017 r., zarzucając jej:

a) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób jednoznaczny, czy doszło do skutecznego doręczenia skarżącej wypowiedzenia umowy najmu oraz przyjęcie wyłącznie w oparciu o stanowisko wynajmującego, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do spornego lokalu, co z kolei wyklucza możliwość ubiegania się przez nią o uzyskanie dodatku mieszkaniowego;

b) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż skarżąca nie posiada tytułu prawnego do spornego lokalu, w sytuacji gdy okoliczność ta nie została zbadana w sposób rzetelny i jednoznaczny.

W zakresie wniosków dowodowych pełnomocnik skarżącej wniósł o załączenie do akt sprawy wyroków: WSA w Łodzi z 11 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 942/16 oraz z 19 września 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 637/18 oraz NSA z 20 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2519/17 na okoliczność treści wyroków wydanych w tożsamej sprawie, stanowiska NSA oraz WSA w Łodzi w zakresie żądania przez skarżącą przyznania jej dodatku mieszkaniowego oraz faktu niewykazania skutecznego doręczenia skarżącej wypowiedzenia umowy najmu spornego lokalu. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o przyznanie zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z 17 lutego 2021 r. w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii COVID-19 i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem całego kraju strefą czerwoną, jak również w oparciu o zarządzenie nr 29/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19 października 2020 r.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać zgodność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego oraz z przepisami prawa procesowego. Stosownie do art. 145 p.p.s.a. sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie sądu zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...]., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. z [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od 1 stycznia 2017 r. odpowiadają prawu.

W rozpoznawanej sprawie, tak jak w innych sprawach toczących się przed tutejszym sądem od 2016 r. na wniosek skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego za kolejne miesiące spór dotyczy tego, czy B.S. posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu nr 16 przy ul. A 11 w Ł., uprawniający ją do otrzymania dodatku mieszkaniowego i czy organ administracji w ramach postępowania o przyznanie dodatku mieszkaniowego może w sposób wiążący rozstrzygnąć spór istniejący między wynajmującym a najemcą o istnienie stosunku najmu lokalu.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 180) - dalej "ustawa", która określa przesłanki podmiotowe i przedmiotowe przyznawania dodatków mieszkaniowych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych; 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych; 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem; 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.

Przepis art. 2 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy, wymienia rodzaje tytułów prawnych pozwalających określonym w nim osobom o ubieganie się o dodatek mieszkaniowy. Osoba niemająca jednego z tytułów prawnych wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1- 4 ustawy lub jego ekspektatywy - art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy, nie spełnia podstawowej przesłanki warunkującej przyznanie tego dodatku. Ocena natomiast istnienia prawa do lokalu mieszkalnego dokonywana jest przez organ na podstawie dokumentów zgromadzonych w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego.

W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie ustalenia przyjęte przez organ w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia wynikają z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Sąd podziela stanowisko organów administracji, że skarżąca w dacie złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie spełniała przesłanek, o których mowa w powołanych przepisach, a w szczególności określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy. Z treści pisma Administracji Nieruchomościami Ł-W "A" z 13 grudnia 2012 r. wynika, że Administracja Nieruchomościami Ł-W. "A", działając w imieniu właścicieli nieruchomości przy ul. A11 w Ł., wypowiedziała B.S. z dniem 31 grudnia 2012 r. umowę najmu lokalu mieszkalnego nr 16 przy ul. A 11 w Ł., zawartą w dniu 1 sierpnia 2001 r., na podstawie art. 11 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. 2005 Nr 31 poz. 266 ze zm.). Przepis ten stanowi, że nie później niż na 3 lata naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny lokatorowi, o ile zamierza zamieszkać w należącym do niego lokalu, a nie dostarcza mu lokalu zamiennego i lokatorowi nie przysługuje prawo do lokalu, o którym mowa w ust. 4.

W toku postępowania Administrator nieruchomości - Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "B" B.D. we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego jednoznacznie wskazał, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do lokalu i nie oczekuje na dostarczenie przysługującego lokalu zamiennego lub socjalnego. Ponadto akta sprawy zawierają odpisy pism kierowanych do skarżącej: z 11 grudnia 2012 r. dotyczące usunięcia pionu kanalizacyjnego i z 13 grudnia 2012 r. zawierające oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu wraz z odpisami zwrotnych potwierdzeń odbioru, które wskazują, że oba te pisma zostały doręczone skarżącej 28 grudnia 2012 r.

Skarżąca kwestionowała natomiast skuteczność wypowiedzenia umowy najmu, podnosząc, że w dniu składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego posiadała tytuł prawny do zajmowanego lokalu, bowiem umowa ta nie została nigdy skutecznie wypowiedziana, a zgromadzony przez organ materiał dowodowy nie potwierdza tej okoliczności.

W ocenie składu orzekającego organy rozpatrujące sprawę prawidłowo ustaliły, że umowa najmu lokalu nr 16 przy ul. A w Ł. zawarta pomiędzy Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej W."A" a B.S. została skutecznie wypowiedziana pismem z 13 grudnia 2012 r. ze skutkiem prawnym na 31 grudnia 2015 r., gdyż taki stan wynikał z przedstawionych organowi dokumentów. W tym miejscu należy zauważyć, że kwestia doręczenia przesyłki zawierającej wskazane wyżej wypowiedzenie umowy najmu była przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OSK 2519/17 toczącej na skutek skargi kasacyjnej B.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 942/16 w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od 1 maja 2016 r. W sprawie tej załączona była tylko jedna strona zwrotnego potwierdzenia odbioru z pokwitowaniem przesyłki przez skarżącą z datą 28 grudnia 2012 r., a na datowniku placówki pocztowej uwidoczniona była data 11 grudnia 2012 r., podczas gdy pismo zawierające oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu nosi datę 13 grudnia 2012 r., co sugerowało zdaniem NSA, że wskazane przez organy zwrotne potwierdzenie odbioru nie może dotyczyć pisma z 13 grudnia 2012 r. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro przesłanką skuteczności wygaśnięcia stosunku najmu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącą jest skuteczne doręczenie jej oświadczenia o wypowiedzeniu umowy najmu, to okoliczność ta winna zostać dokładnie zbadana.

W aktach niniejszej sprawy znajdują się kopie obu stron zwrotnego potwierdzenia odbioru wypowiedzenia umowy najmu z 13 grudnia 2012 r. oraz dodatkowo obu stron zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma Administracji Nieruchomościami Ł-W. "A" z 11 grudnia 2012 r. dotyczącego udostępnienia lokalu strony skarżącej w celu usunięcia pionu kanalizacyjnego w lokalu sąsiednim. Odbiór obu pism skarżąca potwierdziła w dniu 28 grudnia 2012 r. Z załączonych dokumentów wynika, że przesyłka zawierająca wypowiedzenie umowy najmu z 13 grudnia 2012 r. została nadana w placówce pocztowej w tym samym dniu, a skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem odbiór przesyłki w dniu 28 grudnia 2012 r. W świetle powyższego organ nie miał podstaw do podważania faktu skutecznego doręczenia skarżącej oświadczenia woli wynajmującego o wypowiedzeniu umowy najmu lokalu mieszkalnego nr 16 przy ul. A 11 w Ł.. Tym samym organy prawidłowo uznały, że z upływem wskazanego w wypowiedzeniu umowy najmu okresu, tj. od 1 stycznia 2016 r., skarżąca utraciła tytuł prawny do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Brak tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu został także potwierdzony we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i załączonej "Karcie lokalu" przez administratora nieruchomości - Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "B" B.D., z której wynika, że skarżąca winna uiszczać odszkodowanie za bezumowne zajmowanie lokalu mieszkalnego.

Wypowiedzenie umowy najmu w trybie art. 11 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, z uwagi na 3-letni okres wypowiedzenia, zwalnia właściciela z obowiązku dostarczenia lokatorowi lokalu zamiennego. Rozstrzygnięcie o przyznaniu prawa do lokalu socjalnego wynika z przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu.

Użyty natomiast przez ustawodawcę w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy zwrot "osobom oczekującym" wiąże się zatem ściśle z realnym uprawnieniem do uzyskania lokalu zamiennego albo socjalnego przez wnioskodawcę niemającego tytułu do zajmowanego lokalu. Obowiązek dostarczenia osobie uprawnionej lokalu socjalnego przez gminę aktualizuje się z momentem uprawomocnienia się wyroku nakazującego eksmisję z jednoczesnym przyznaniem prawa do lokalu socjalnego (por. m.in. wyrok NSA z 17 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 81/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej "CBOSA"). Wobec powyższego dopiero po uprawomocnieniu się takiego orzeczenia skarżąca mogłaby wystąpić o przyznanie dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy.

W niniejszej sprawie B.S. w dacie wystąpienia z wnioskiem, tj. w dniu 30 grudnia 2016 r. nie dysponowała prawomocnym wyrokiem eksmisyjnym zobowiązującym do opróżnienia i opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz przyznającym prawo do lokalu socjalnego. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że przed Sądem Rejonowym dla Ł-W. w Ł. toczy się sprawa o sygn. [...] z powództwa A.T. przeciwko B.S. o opróżnienie lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w Ł. przy ul. A 11, jednakże do chwili obecnej nie została ona jeszcze prawomocnie zakończona.

Podkreślić również należy, że skarżąca nie wystąpiła do sądu cywilnego z powództwem o ustalenie, że wypowiedzenie umowy najmu było bezskuteczne i że umowa ta nadal obowiązuje. Jedynie w tym trybie i przed sądem powszechnym skarżąca może uzyskać takie rozstrzygnięcie. Organy rozpoznające wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego mają obowiązek wyjaśnić jedynie, czy osoba ubiegająca się o dodatek posiada tytuł prawny do lokalu, o jakim mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, jaki wskazuje we wniosku. Nie są natomiast uprawnione, w razie sporu między wynajmującym a najemcą, do oceny prawidłowości dokonanego przez wynajmującego wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego i nie są władne ustalić, że wypowiedzenie umowy było bezskuteczne, a umowa nadal wiąże strony, tak jak tego chce skarżąca. W postępowaniu administracyjnym wynajmujący nie jest stroną postępowania. Umowa najmu jest umową prawa cywilnego, której stronami są wynajmujący i najemca. Wszelkie spory, jakie wystąpią między stronami umowy najmu, są przedmiotem spraw cywilnych, które po myśli art. 2 § 1 K.p.c., są rozpoznawane przez sąd cywilny. Jeżeli zatem zarządca nieruchomości, działający w imieniu właściciela lokalu, we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oświadcza, że B.S. zajmuje lokal bez tytułu prawnego, gdyż umowa najmu została wypowiedziana i przedstawia dokumenty, które to wykazują, to ich podważenie może się odbyć wyłącznie przed sądem powszechnym, a nie przed organem administracji. Skuteczne złożenie przez skarżącą pozwu w sądzie powszechnym powinno spowodować wówczas zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W innym przypadku organ nie ma podstaw do kwestionowania oświadczenia zarządcy nieruchomości o braku tytułu prawnego B.S. do zajmowanego lokalu.

Z powyższych względów, sąd za niezasadne uznał zarzuty skarżącej i jej pełnomocnika dotyczące niewyjaśnienia w sposób jednoznaczny, czy doszło do skutecznego doręczenia skarżącej wypowiedzenia umowy najmu oraz, czy skarżąca posiada tytuł prawny do spornego lokalu.

Wbrew zarzutom skargi w ocenie sądu organy obu instancji w swoich decyzjach poczyniły właściwe ustalenia w oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe, którego zakres wyznaczał art. 2 ust. 1 ustawy, polegające na wyjaśnieniu, czy skarżąca posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego dający jej prawo do przyznania dodatku mieszkaniowego. Poczynione w tym zakresie ustalenia w oparciu o materiał zgromadzony w sprawie przed organami administracji, uzupełniony przed tutejszym sądem, jednoznacznie wskazują, że skarżącej, na dzień złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, tj. 30 grudnia 2016 r. nie przysługiwał tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy, a co za tym idzie brak było podstawy prawnej do przyznania dodatku mieszkaniowego.

W tym miejscu podkreślić trzeba, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych zawiera przepisy bezwzględnie obowiązujące określające w sposób ścisły krąg podmiotów, które uprawnione są do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy i przesłanki, jakie osoby te muszą spełnić, aby dodatek mieszkaniowy otrzymać, nie pozostawiając tym samym organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego. Organy orzekające w sprawie wniosków o udzielenie dodatku mieszkaniowego muszą kierować się wyłącznie kryteriami określonymi w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy, dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu wniosku. Tak więc ocena istnienia przesłanek do uzyskania dodatku dokonywana jest w momencie przyznawania dodatku na dany sześciomiesięczny okres (por. wyroki NSA: z 28 kwietnia 2011 r. sygn. I OSK 2117/10 i z 13 kwietnia 2007 r. sygn. I OSK 214/06, dostępne w CBOSA). Zdaniem sądu ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonana przez organ jest prawidłowa. Skoro bowiem w dacie orzekania przez organy administracji skarżąca nie posiadała tytułu prawnego do lokalu i nie oczekiwała na przydział lokalu, przyznanie dodatku mieszkaniowego, w świetle art. 2 ust. 1 ustawy było niedopuszczalne. Zatem dysponując dokumentami, potwierdzającymi w sposób wyraźny wypowiedzenie umowy najmu, których skarżąca skutecznie nie podważyła, organ prawidłowo uznał, że nie została spełniona przesłanka z art. 2 ust. 1 ustawy.

Wyjaśnić również trzeba, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy bezpośrednio od rozstrzygnięcia sprawy o sygn. [...] z powództwa A.T. przeciwko B.S. o opróżnienie lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w Ł. przy ul. A11. Zgodnie bowiem z powołanym wcześniej art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego sąd (powszechny) w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy, a na gminie, właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, ciąży w takim przypadku obowiązek jego dostarczenia. Dopiero prawomocny wyrok sądowy w sprawie o eksmisję, zastrzegający prawo do lokalu socjalnego, konkretyzuje obowiązek gminy dostarczenia lokalu socjalnego wobec oznaczonej w wyroku osoby. Zatem dopiero po uzyskaniu prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego w sprawie o sygn. [...] skarżąca, oczekując na przyznany lokal socjalny, mogłaby wystąpić o przyznanie dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Z powyższych względów, uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie o odmowie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu sąd orzekł w oparciu o art. 250 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 18 ze zm.). Obejmuje ono kwotę 240 zł, podwyższoną zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia o kwotę podatku od towarów i usług, wyliczoną według 23% stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.

EC