Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1443/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art 12 ust 1 i 2, art 13 ust 2 i 3
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.), Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 692/09 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 maja 2010 roku, sygn. akt I SA/Wa 692/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę J. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP.

W uzasadnieniu Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:

J. W. złożył wniosek do Wojewody Lubelskiego o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Wojewoda Lubelski odmówił J. W. dokonania adnotacji o wybranej formie realizacji prawa do rekompensaty na zaświadczeniu z dnia [...] czerwca 1998 roku wydanym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Minister Skarbu Państwa uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda Lubelski decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] odmówił J. W. potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej.

Minister Skarbu Państwa, w wyniku rozpatrzenia odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 169, poz. 1418) w przypadku osób, o których mowa w art. 6 ust. 3, które po dniu 1 stycznia 1998 r. zrealizowały prawo do rekompensaty, wartość nabytego prawa własności nieruchomości przyjmuje się na podstawie zwaloryzowanej na dzień wydania decyzji ceny ustalonej w umowie przeniesienia własności nieruchomości. Waloryzacji dokonuje się zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W rozpatrywanej sprawie zaświadczeniem z dnia [...] czerwca 1998 r. wydanym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P. potwierdzono J. W. prawo do realizacji uprawnień wynikających z art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1998 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115 poz. 74 ze zm.) w wysokości 186 871 zł. W aktach znajduje się wypis z aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2001 r. potwierdzający nabycie w ramach realizacji prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej działki gruntu nr [...] o pow. 0,052 ha w P. za cenę 160 000 zł. Na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu nieruchomości pozostawionymi poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej, zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami dokonuje się w wysokości równej 20% wartości tych nieruchomości, wysokość świadczenia pieniężnego stanowi również 20 % wartości nieruchomości. Natomiast zgodnie z art. 13 ust. 3 ww. ustawy w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 3 wysokość zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ust. 2 pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków a także innych urządzeń albo lokali przez osoby, o których mowa w art. 2 lub art. 3 ustawy. Biorąc pod uwagę, że wartość pozostawionej nieruchomości zwaloryzowana na dzień wydania decyzji wynosi 272 706,49 zł, 20 % z tej kwoty wynosi 54 541, 29 zł . Skoro J. W. aktem notarialnym nabył w ramach zaliczenia prawa do rekompensaty nieruchomość za cenę 160 000 zł, której wartość zwaloryzowana wynosi 184 956, 54 zł, to oznacza, że wyczerpał prawo do rekompensaty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. W. zarzucił organowi naruszenie podstawowych zasad postępowania, w szczególności słusznego interesu obywatela. Podczas rozprawy w dniu 7 maja 2010 r. skarżący dodatkowo zarzucił naruszenie art. 32 Konstytucji RP.

Minister Skarbu Państwa w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

W motywach wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że wartość pozostawionych przez poprzednika prawnego skarżącego nieruchomości poza granicami państwa polskiego została wyceniona zgodnie z operatem szacunkowym z 1998 r., na kwotę 186 261 zł Kierownik Urzędu Rejonowego w P. decyzją z dnia [...] czerwca 1998 r. orzekł, że J. W. będącemu spadkobiercą właściciela pozostawionych nieruchomości, przysługują uprawnienia do ekwiwalentu za mienie pozostawione poza granicą w związku z wojną z 1939 roku.

Z przepisów ustawy ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) wynika, że osoby, które częściowo zrealizowały prawo do rekompensaty przed dniem jej wejścia w życie, ubiegają się o potwierdzenie prawa do rekompensaty na wniosek (art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 3), który uruchamia postępowanie przed właściwym wojewodą.

Sąd zaaprobował stanowisko organu, że w niniejszej sprawie wysokość rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej została określana zgodnie z przepisami art. 13 ustawy z o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten bowiem ogranicza zaliczenie wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej do wysokości równej 20% wartości tych nieruchomości podobnie jak i wysokość świadczenia pieniężnego. W myśl art. 13 ust. 3 ustawy w przypadku osoby, która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa, lub nieruchomości takie nabyli jej poprzednicy prawni, wysokość zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali, przez właścicieli nieruchomości pozostawionych bądź ich spadkobierców. W przypadku skarżącego wcześniejsze zaliczenie wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przekroczyło wysokość równą 20% wartości tych nieruchomości. Wobec powyższych regulacji prawnych, skarżący nie mógł uzyskać decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty w wysokości 20% kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy wartością pozostawionych nieruchomości a wartością nabytych przez jego ojca nieruchomości. Nie mógł też skutecznie żądać ujawnienia w rejestrze, o którym mowa w art. 19 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, zgodnie z art. 7 ust. 3 tej ustawy.

Odnosząc się do zarzutu niezgodności art. 12 ust. 2 ww. ustawy z dnia 8 lipca 2008 r. z art. 32 Konstytucji RP, Sąd pierwszej stwierdził, że przepis ten normując sytuację osób, które nabyły w ramach realizacji prawa do rekompensaty określone mienie - bez określenia daty nabycia tego mienia, zaś w ust. 2 tego artykułu wskazując na osoby, które zrealizowały prawo do rekompensaty po dniu 1 stycznia 1998 r., dotyczy w każdym z wymienionych przypadków innego kręgu osób, w zależności od daty zrealizowania prawa do rekompensaty na podstawie odrębnych przepisów. Sytuacja skarżącego, który w ramach realizacji prawa do rekompensaty nabył działkę gruntu położoną w P. jest, więc inna, niż osoby, która nabyła działkę przed dniem 1 stycznia 1998 r. W ocenie Sądu nie można mówić o tożsamości sytuacji prawnej i faktycznej grup podmiotów opisanych w postanowieniach ust. 1 i 2 art. 12 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył J. W., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

Postanowień art. 8 ust. 2 w zw. z art. 2, art. 32 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji RP oraz w związku z art. 12 ust. 2 oraz ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 169, poz. 1418), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie pomimo, że narusza on zasady: demokratycznego państwa prawa, w tym w szczególności zasady sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa oraz równej dla wszystkich ochrony prawnej własności i innych praw majątkowych, z uwagi na to, że opiera się na bezpodstawnym i nieuzasadnionym różnicowaniu sytuacji prawnej uprawnionych do rekompensaty podmiotów, tj.:

- kryterium rozróżnienia stanowi, przy pomniejszeniu prawa do rekompensaty na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, bądź cena ustalana na dzień sporządzenia wyceny, (jeżeli nabycie miało miejsce do 1 stycznia 1998 r.) bądź rzeczywista cena ich nabycia, (jeżeli nabycie miało miejsce po 1 stycznia 1998 r.), co w efekcie dyskryminuje osoby uprawnione do rekompensaty, które dokonały nabycia nieruchomości po 1 stycznia 1998 r., gdyż wartość prawa do rekompensaty na podstawie w/w ustawy nie jest obliczana w oparciu o wartość rynkową nabytej nieruchomości, ale według ceny nabycia nieruchomości, w sytuacji gdy cena nabycia nie jest pojęciem równoznacznym z pojęciem wartości rynkowej.

Powyższe naruszenie miało wpływ na treść skarżonego wyroku, gdyby bowiem WSA odmówił prawa zastosowanie art. 12 ust. 2 w/w ustawy i uznał jego zastosowanie za bezpodstawne przez organ administracji, doprowadziłoby to do uchylenia decyzji ministra Skarbu Państwa.

Zdaniem skarżącego nie ma żadnego uzasadnienia, aby inaczej ukształtować sytuację uprawnionych o rekompensaty. Każdy z nich powinien otrzymać w oparciu o w/w ustawę rekompensatę w wysokości 20 % wartość pozostawionych nieruchomości, pomniejszoną o wartość rynkową nabytych - w ramach wcześniejszej realizacji swoich uprawnień - nieruchomości.

Zgodnie z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W ujęciu tego artykułu państwo prawne to takie, którego działalność opiera się na wartościach takich jak: zasada równości praw i równości wobec prawa, ochrony praw i wolności jednostki, sprawiedliwości.

Przepis art. 12 ust. 2 w związku z art. 12 ust. 1 ustawy o prawie do realizacji rekompensaty nie urzeczywistnia w/w zasad, z uwagi na to, że opiera się na bezzasadnym różnicowaniu sytuacji prawnej uprawnionych do rekompensaty podmiotów. Nie istnieje bowiem racjonalne uzasadnienie różnicowania sytuacji prawnej tylko ze względu na datę podjętych wcześniej przez uprawnionych działań zmierzających do realizacji prawa do rekompensaty tj. datę 1 stycznia 1998 r. Zarówno, gdy nabycie miałoby miejsce przed tym terminem, czy po tym terminie, okoliczność ta powinna być w ten sam sposób uwzględniona przy obniżeniu wartości rekompensaty.

Zarzut naruszenia przez skarżony wyrok art. 8 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP wynika z niedostrzeżenia przez WSA, że art. 12 ust. 2 w związku z art. 12 ust. 1 w/w ustawy, nie urzeczywistnia zasady sprawiedliwości społecznej, skoro w stosunku do osób, które nabyły nieruchomości po 1 stycznia, 1998 r. jako podstawę do obniżenia wartości rekompensaty wypłacanej w oparciu o tę ustawę, nie przyjmuje się aktualnej wartości rynkowej nabytej wcześniej nieruchomości, a w stosunku do osób, które nabyły nieruchomości do 1 stycznia 1998 r. ustawa na to pozwala. Taki podział powoduje niesprawiedliwe różnice i narusza konstytucyjną zasadę sprawiedliwości społecznej.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu powołane zarzuty są chybione, a wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego prawidłowy. Sąd pierwszej instancji właściwie zinterpretował i zastosował odpowiednie przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego. Istota tego zarzutu sprowadza się do ustalenia, czy brzmienie przepisu art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) - zwanej dalej ustawą, narusza konstytucyjne zasady państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej oraz równości wobec prawa i równiej ochrony własności. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 3, wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali, określa się według stanu na dzień nabycia oraz według cen albo kosztów odtworzenia na dzień sporządzenia wyceny, z zastrzeżeniem ust. 2. W myśl art. 12 ust. 2 ustawy w przypadku osób, o których mowa w art. 6 ust. 3, które po dniu 1 stycznia 1998 r. zrealizowały prawo do rekompensaty, wartość nabytego prawa własności nieruchomości przyjmuje się na podstawie zwaloryzowanej na dzień wydania decyzji ceny ustalonej w umowie przeniesienia własności nieruchomości. Przepis art. 6 ust. 3 ustawy stanowi, że: "osoba, która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa lub nieruchomości takie nabyli jej poprzednicy prawni, dołącza do wniosku dokumenty urzędowe poświadczające nabycie".

Zdaniem skarżącego, na gruncie powyższej regulacji, osoby, które nabyły prawo własności nieruchomości po 1998 r. traktowane są mniej korzystnie w stosunku do osób, które nabyły prawo własności nieruchomości, przed 1998 r., ponieważ wobec osób, które nabyły nieruchomość przed 1998 r. przy obliczaniu rekompensaty bierze się cenę nabytej nieruchomości na dzień sporządzania wyceny przez organ (a zatem aktualną wartość rynkową nabytej nieruchomości), natomiast wobec osób, które nabyły prawo własności po 1998 r. za podstawę bierze się cenę, za którą zakupili oni nieruchomość (dodatkowo waloryzowaną), a nie aktualną wartość rynkową nieruchomości.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej interpretacji postanowień art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Zasadnie uznał, że zakres normowania wskazany w ust. 1 art. 12 ustawy odnosi się do innej sytuacji faktycznej, tj. nabycia mienia przez osoby, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, bez określenia daty nabycia tego mienia, zaś norma ust. 2 ma zastosowanie do osób, które zrealizowały prawo do rekompensaty po dniu 1 stycznia 1998 r. Ta regulacja odnosi się do osób, które zrealizowały to prawo na gruncie ustaw: z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004, Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. nr 123, poz. 781). Obie te ustawy weszły w życie w dniu 1 stycznia 1998 r.

Problematyka tzw. roszczeń zabużańskich była, w ciągu kilkudziesięciu lat wielokrotnie regulowana w licznych aktach prawnych. Początkowo regulacje te miały charakter cząstkowy, z czasem zaś doczekały się ujęć całościowych jak np. regulacje zawarte w ustawach gruntowych z 1985 r. i 1997 r. tj. w ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.), ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i ustawie z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. Powyższe regulacje prawne wiązały prawo Zabużan do otrzymania ekwiwalentu za mienie pozostawione, zaś obecne prawo z 2005 r. określa zasady realizacji prawa do rekompensaty należnej z tego tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP (por. H. Knysiak-Molczyk, T. Kiełkowski, Postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie, "Przegląd Prawa Publicznego" z 2007 r. nr 12, poz. 38).

Zgodnie z art. 7 ustawy z 2005 r. osoby, które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty wydane na podstawie odrębnych przepisów i nie zrealizowały prawa do rekompensaty, występują do wojewody, który wydał decyzję lub do wojewody właściwego ze względu na siedzibę starosty, który wydał zaświadczenie lub decyzję z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim, wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. Na decyzji lub zaświadczeniu wydanych na podstawie odrębnych przepisów wojewoda zamieszcza adnotację o wybranej formie realizacji prawa do rekompensaty, określonej zgodnie z art. 13 ww. ustawy. W związku z tym osoby posiadające zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty i które wcześniej nie zrealizowały tego uprawnienia nie muszą ubiegać się o wydanie nowych decyzji. Wystarczającym dla realizacji tych praw będzie dokonanie waloryzacji kwoty wynikającej z posiadanych zaświadczeń bądź decyzji. Decyzja ostateczna lub zaświadczenie stanowią w takiej sytuacji wystarczającą podstawę do ujawnienia w rejestrze wybranej formy rekompensaty oraz możliwość uzyskania rekompensaty w wybranej formie. Należy jednak zwrócić uwagę, że przedmiotowy przepis odnosi się tylko do osób, które posiadają zaświadczenia lub decyzję i nie zrealizowały swego uprawnienia.

Wobec rozszerzenia kręgu osób uprawnionych na osoby, które zrealizowały prawo do rekompensaty w kwocie nieprzekraczającej określonej w ustawie ustawodawca - obok zasad wyceny mienia pozostawionego poza obecnymi granicami państwa polskiego - również unormował zasady obowiązujące przy określaniu wartości nabytych w ramach realizacji uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt, że realizacja uprawnień mogła nastąpić na podstawie różnych przepisów i wiele lat przed złożeniem wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Dla potwierdzenia uprawnień należy zatem określić aktualną wartość nabytych uprzednio praw do nieruchomości. Wartość ta pozwala organowi prowadzącemu postępowanie określić, czy wartość nabytej nieruchomości odpowiada w pełni kwocie, do której osoby uprawnione mogą obecnie realizować uprawnienia, a w konsekwencji potwierdzić lub odmówić potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że nie można mówić o tożsamości sytuacji prawnej i faktycznej podmiotów opisanych w hipotezie normy ust. 1 i 2 art. 12 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

W niniejszej sprawie skarżący zrealizował prawo do rekompensaty po dniu 1 stycznia 1998 r. (na podstawie postanowień ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami), dlatego organ, zgodnie z art. 5 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, określił wartość nabytego prawa własności nieruchomości na podstawie zwaloryzowanej na dzień wydania decyzji ceny ustalonej w umowie przeniesienia własności nieruchomości. Kierownik Urzędu Rejonowego w P. w dniu [...] czerwca 1998 r. wydał zaświadczenie, w którym zostało potwierdzone, że skarżącemu przysługuje prawo do realizacji uprawnień wynikających z art. 212 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z wypisem z aktu notarialnego zostało potwierdzone nabycie w ramach realizacji prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej działki gruntu nr [...] o pow. 0, 052 ha w P. przy ulicy R. — za cenę 160.000 zł.

Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej dokonuje się w wysokości równej 20 % wartości tych nieruchomości. Tym samym na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy w przypadku o którym mowa w art. 6 ust. 3 wysokość zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ust. 2 — pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali — przez osoby, o których mowa w art. 2 lub art. 3 przedmiotowej ustawy. Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym skarżącemu przysługiwałaby rekompensata w wysokości 54 541, 29 zł. Jednakże nabył on w ramach prawa do rekompensaty nieruchomość za cenę 160 000 zł, której wartość zwaloryzowana na dzień wydania decyzji wyniosła 184 956, 54 zł. Tym samym zrealizował w pełni swoje uprawnienie do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 8, art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 2 i art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP stwierdzić należy, że jest on niezasadny.

Konstytucja gwarantuje każdemu prawo do własności i innych praw majątkowych oraz gwarantuje ich równą ochronę (art. 64 ust. 1 i 2). Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności (art. 64 ust. 3). Ustawodawca konstytucyjny dopuścił możliwość ograniczenia prawa własności tylko w drodze ustawy. Takim ograniczeniem prawa własności (choć prawo rekompensaty nie jest równoważne prawu własności) w zakresie w jakim regulują sposób korzystania z tego prawa w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego są rozwiązania ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawania nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotowa ustawa przewidująca realizację prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia mienia poza jego obecnym terytorium, jest prawem podmiotowym, które niewątpliwie korzysta z gwarantowanej konstytucyjnie ochrony praw majątkowych. Przepisy te gwarantują ochronę możliwości realizacji tego prawa. Jednakże w ustawie tej przewidziano określone przesłanki realizacji tego prawa. Natomiast ochrona praw majątkowych nie oznacza zupełnej niemożliwości ingerencji państwa w ich treść, ich absolutnej nienaruszalności. Ingerencja taka może być jednak uznana za dopuszczalną, a nawet celową ze względu na publicznoprawną i socjalną naturę prawa do rekompensaty. Konieczne jest bezwzględne zachowanie ram konstytucyjnych, wyznaczających granice ochrony prawa majątkowego, a te w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zostały naruszone.

Zasada sprawiedliwości społecznej, wynikająca z art. 2 Konstytucji, zakłada równe traktowanie osób, mających tę samą cechę charakterystyczną, stanowi również o wyrównywaniu społecznych krzywd. Łączy pojęcie sprawiedliwości z pojęciem równości, jest zatem główną zasadą rządzącą rozdziałem dóbr. W związku z powyższym konieczność wywiązania się państwa z powinności z tytułu ważnych dla społeczeństwa funkcji uzasadnia wprowadzenie ustawowego ograniczenia. Bowiem dobro wspólne, jakim jest Rzeczpospolita Polska, jest szczególnym dobrem wszystkich obywateli, co odzwierciedla art. 1 Konstytucji. Biorąc pod uwagę art. 1 Konstytucji, który stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli, oraz art. 2, z którego wynika, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, należy uznać przyjęte w art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawania nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej zróżnicowanie sytuacji prawnej osób, które nabyły prawo własności nieruchomości bez określenia daty nabycia mienia i osób, które zrealizowały prawo do rekompensaty po 1 stycznia 1998 r., za dopuszczalne i uzasadnione w rozumieniu art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.