Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 772/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 9,  art. 10  par. 1,  art. 77  par. 1,  art. 80,  art. 81,  art. 107  par. 1 i  par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 200  par. 1,  art. 240  par. 1  pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant specjalista Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (zwany dalej: "Ministrem") decyzją z [...] listopada 2018r. utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] (zwany dalej: "Marszałkiem Województwa") z [...] października 2018r., w której odmówiono przyznania R. K. (zwany dalej "Skarżącym") prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W podstawie prawnej powołano art. 8 ust. 2, art. 71 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2018r. poz. 1265, ze zm., zwana dalej: "u.p.z.i.r.p."), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r. poz. 2096, zwana dalej: "k.p.a."), art. 61 ust. 2 i art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UEL 166 z 30 kwietnia 2004r., ze zm., zwane dalej: Rozporządzeniem 883/2004) i § 2 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18 sierpnia 2009r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz.U. z 2014r., poz. 1189, zwane dalej: "rozporządzeniem"), w związku z art. 11, art. 12 ust. 1 i art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z 16 września 2009r. dotyczącego wykonywania Rozporządzenia 883/2004 (Dz.Urz.UE L 284 z 30 października 2009r., ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem 987/2009).

Minister w uzasadnieniu wskazał, że Skarżący [...] czerwca 2018r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] (zwany dalej: "PUP"), a [...] czerwca 2018r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] (zwany dalej: "WUP") wpłynął wniosek o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z zaliczeniem okresu pracy w [...] (dalej zwana: "[...]") do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Rzeczypospolitej Polskiej, na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej. Skarżący do ww. wniosku dołączył, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczenie dotyczące sytuacji życiowej podczas pobytu w [...], [...] dokumenty mające potwierdzać pracę w tym państwie. WUP - w związku z tym, że ww. dokumentacja nie zawierała dokumentów urzędowych potwierdzających okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek Skarżącego w [...] - występował [...] lipca i [...] sierpnia 2018r. do [...] instytucji z prośbą o wydanie odpowiedniego dokumentu urzędowego. Do WUP [...] września 2018r. wpłynął dokument [...], potwierdzający okres ubezpieczenia Skarżącego z tytułu zatrudnienia w [...] od [...] stycznia 2006r. do [...] kwietnia 2018r. i okres nieubezpieczonej pracy na własny rachunek od [...] października 2008r. do [...] kwietnia 2015r. WUP [...] października 2018r. zawiadomił Skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji administracyjnej.

Minister wskazał, że Marszałek Województwa w ww. decyzji z [...] października 2018r. wskazał, że Skarżący nie spełnił ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski, a także nie może zostać uznany za osobę, która podczas pracy za granicą miała miejsce zwykłego zamieszkania w Polsce.

Skarżący w odwołaniu od ww. decyzji Marszałka Województwa wskazał, że od 2012r. jest współwłaścicielem domu rodzinnego i załączył kserokopię aktu notarialnego. "W okresie zatrudnienia za granicą przyjeżdżał do Polski, cały czas płacił podatek od nieruchomości, od działek, których jest właścicielem".

Zdaniem Ministra z materiału dowodowego sprawy wynika, że ostatni okres ubezpieczenia Skarżący spełnił na terytorium [...]. Zgodnie więc z art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004, okres ten nie może być, co do zasady, uwzględniony przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Podobne stanowisko w tej kwestii zajął Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu w sprawie C-272/90 - van Noorden (ECR 1991/5/1-02543), dotyczącym wykładni art. 67 ust. 3 rozporządzenia 1408/71. Ww. przepis odpowiada art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004, które 1 maja 2010r. zastąpiło rozporządzenie 1408/71. TSUE wskazał, że prawo europejskie, a w szczególności art. 67 ust. 3 rozporządzenia 1408/71 nie zabrania, aby państwo członkowskie odmówiło przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na rzecz bezrobotnego, który nie spełnił ostatnio okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia w tym państwie. Wyjątek od zasady wprowadza art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004, który stanowi, że bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek zamieszkiwał w innym państwie członkowskim niż państwo wykonywania pracy i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji służb zatrudnienia państwa zamieszkania oraz korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony.

Minister podkreślił, że aby bezrobotny mógł korzystać ze świadczeń dla bezrobotnych w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony (na podstawie art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004) musi nie tylko oddać się do dyspozycji służb zatrudnienia, ale także udokumentować zamieszkanie w tym państwie podczas zatrudnienia w innym państwie członkowskim UE. Stanowisko takie potwierdził TSUE w orzeczeniu w sprawie C-128/83 - Guyot (ECR 1984/9/03507), dotyczącym wykładni art. 71 rozporządzenia 1408/71, który to przepis odpowiada art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004. TSUE stwierdził, że art. 71 rozporządzenia 1408/71 nie ma zastosowania do osoby bezrobotnej, która w trakcie wykonywania ostatniej pracy mieszkała w państwie miejsca zatrudnienia.

Minister wskazał, że w myśl art. 1 lit. j) rozporządzenia 883/2004 "miejsce zamieszkania" definiuje się jako "miejsce, w którym osoba zwykle przebywa". Minister podniósł też, że interpretacja art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004 jest omówiona w decyzji nr U2 Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego z 12 czerwca 2009r. w sprawie zakresu art. 65 ust. 2 rozporządzenia 883/2004, dotyczącego uprawnienia do zasiłków dla bezrobotnych osób całkowicie bezrobotnych innych niż pracownicy przygraniczni, które w okresie ich ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, miały miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego innego niż właściwe państwo członkowskie (Dz.Urz.UE C 106 z 24 kwietnia 2010r.). Zgodnie z ww. decyzją ww. przepis może być stosowany do pewnych kategorii pracowników, którzy utrzymują bliskie związki z krajem swego pochodzenia. W preambule do ww. decyzji wskazano, że nie można zaakceptować tego, aby z powodu zbyt szerokiej interpretacji pojęcia miejsca stałego zamieszkania, zakres stosowania art. 65 rozporządzenia 883/2004 rozszerzono na wszystkie osoby, które mają stale zatrudnienie w państwie członkowskim i które pozostawiły swoje rodziny w kraju swojego pochodzenia. W myśl ust. 3 ww. decyzji do celów ustalania miejsca zamieszkania danej osoby należy się oprzeć na kryteriach wskazanych w art. 11 rozporządzenia 987/2009. Zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009 przy ustalaniu miejsca zamieszkania danej osoby należy porównać czas trwania i ciągłość pobytu danej osoby w obu państwach, a także dokonać analizy sytuacji osobistej tej osoby, na którą składają się: charakter i specyfika jej pracy, jej więzi rodzinne, prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym, jej sytuacja mieszkaniowa oraz państwo, w którym dana osoba uważana jest za rezydenta dla celów podatkowych. W myśl art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia dopiero w przypadku, gdy ww. kryteria nie pozwolą na jednoznaczne ustalenie miejsca zamieszkania danej osoby, należy brać pod uwagę zamiar tej osoby oraz cel jej wyjazdu do innego państwa.

Z materiału dowodowego (oświadczenia Skarżącego z [...] czerwca 2018r., złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań) wynika, że Skarżący przed wyjazdem do [...] zamieszkiwał stale w domu rodzinnym w Polsce – [...]. Natomiast w [...] zamieszkiwał pod trzema adresami, w mieszkaniach wynajmowanych. Skarżący w odwołaniu wyjaśnił, że od 2012r. jest współwłaścicielem domu rodzinnego i załączył kserokopię aktu notarialnego. Minister na tej podstawie uznał, że sytuacja mieszkaniowa Skarżącego w czasie pobytu za granicą była bardziej stabilna w Polsce, ale Skarżący przebywał na terytorium [...] od stycznia 2006r. do kwietnia 2018r. - przez ponad dwanaście lat. W okresie tym był w Polsce 7 razy na okresy trwające od tygodnia do trzech tygodni, co świadczy bezsprzecznie o ciągłości pobytu Skarżącego w [...].

Minister, odnosząc się do stwierdzenia odwołania, że Skarżący "w okresie zatrudnienia za granicą przyjeżdżał do Polski" powołał wyrok NSA z 26 stycznia 2015r. sygn. akt I OSK 1608/13, w którym uznano, że przyjazdy do Polski 2 lub 3 razy w roku na okres od 1 do 3 tygodni wskazują na ciągłość pobytu w innym państwie członkowskim. Sporadyczne przyjazdy Skarżącego do Polski nie mogą więc przerwać ciągłości pobytu w [...]. Z akt sprawy wynika, że podczas pobytu w [...] Skarżący był zatrudniony na podstawie trzech umów o pracę, trwających ponad dziesięć lat; pół roku i ponad półtora roku. Biorąc pod uwagę długość i ciągłość zatrudnienia Skarżącego w [...], należało uznać, że praca Skarżącego za granicą miała bezsprzecznie charakter stały. Skarżący w ww. oświadczeniu wskazał, że w trakcie pobytu w [...] nie podlegał w Polsce obowiązkowi podatkowemu od dochodów uzyskanych za granicą, co oznacza, że nie miał wówczas w Polsce miejsca zamieszkania do celów podatkowych (rezydencji podatkowej).

Minister, odnosząc się stwierdzenia z odwołania, że Skarżący "w okresie zatrudnienia za granicą przyjeżdżał do Polski, cały czas płacił podatek od nieruchomości od działek, których jest właścicielem" wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2018r. poz. 1509, ze zm., zwana dalej: "u.p.d.f.") osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Polski, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). W Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu podlegają osoby, które mają miejsce zamieszkania w Polsce, czyli mają na terytorium Polski centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub przebywają na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Osoby takie są uważane za mające rezydencję podatkową w Polsce w rozumieniu u.p.d.f. Podatek od nieruchomości wiąże się wyłącznie z posiadaniem nieruchomości w Polsce, a nie z osiąganiem dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą. Skarżący podczas pracy za granicą nie przekazywał środków finansowych na utrzymanie zamieszkujących w Polsce członków rodziny, z którymi prowadziłby wspólne gospodarstwo domowe, a przez ostatnie dwa lata mieszkał w [...] razem z partnerką życiową. Powyższe oznacza, że w trakcie zatrudnienia w [...] Skarżący prowadził gospodarstwo domowe początkowo samodzielne, a następnie wspólne z partnerką życiową. Ww. okoliczności wskazują, że miejscem zwykłego zamieszkania Skarżącego podczas pracy za granicą była [...].

Minister zwrócił uwagę, że zebrany materiał dowodowy zawiera informację o nieprowadzeniu przez Skarżącego działalności o charakterze niezarobkowym ani w [...], ani w Polsce. Są to zatem okoliczności, które nie wskazują na zamieszkiwanie przez Skarżącego w żadnym z ww. państw.

Minister - odnosząc się do twierdzenia Skarżącego, że wyjechał za granicę z powodu chęci poprawienia sytuacji materialnej i życiowej i nie przebywał w [...] z zamiarem stałego pobytu - podniósł, że analiza materiału dowodowego sprawy, w świetle zdecydowanej większości obiektywnych kryteriów wymienionych w art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009, wskazuje, że miejscem zwykłego zamieszkania Skarżącego podczas pobytu i pracy za granicą była [...]. Nie jest więc dopuszczalne odwoływanie się do kryteriów subiektywnych wymienionych w art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia – do celu i do zamiaru wyjazdu za granicę. Minister uznał więc, że Skarżący nie może być traktowany jako osoba mająca podczas pracy za granicą miejsce zamieszkania w Polsce, a w konsekwencji nie może skorzystać z uprawnień określonych w art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004. Skarżący przyjeżdżając do Polski z [...], w istocie zmienił miejsce zamieszkania.

Minister wskazał, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych, zgodnie z art. 71 ust. 1 u.p.z.i.r.p., przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w PUP był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez co najmniej 365 dni. W myśl art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004, uwzględnienie przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski okresów ubezpieczenia spełnionych przez Skarżącego na obszarze [...] jest możliwe tylko pod warunkiem spełnienia ostatniego okresu ubezpieczenia w Polsce albo zastosowania art. 65 ust. 2 i 5 ww. rozporządzenia. Skarżący nie może być uznany za osobę mającą podczas pracy na terytorium [...] miejsca zamieszkania w Polsce - a tym samym nie może zostać objęty preferencyjnym art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004, gdyż nie spełnił ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski.

Minister, biorąc pod uwagę ww. okoliczności i fakt, że Skarżący nie udokumentował okresów uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych w rozumieniu art. 71 u.p.z.i.r.p., spełnionych na terytorium Polski w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w PUP, stwierdził, że nie jest możliwe przyznanie Skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie ww. decyzji Ministra i Marszałka oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu, z uwagi na naruszenie:

a) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - przez nieprzeprowadzenie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o wybiórczo zebrany, niepełny materiał dowodowy sprawy, w tym nieprzeprowadzenie dowodu z ponownego przesłuchania strony, co do istotnych okoliczności sprawy zwłaszcza w przypadku podjęcia wątpliwości co do jednoznacznej możliwości ustalenia miejsca zamieszkania Skarżącego podczas pracy za granicą,

b) art. 80 i art. 81 k.p.a. - przez błędną, dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy bez uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy i błędne przyjęcie, że ośrodkiem życiowym Skarżącego była [...] oraz, że Skarżący przebywał na terenie Polski sporadycznie, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika wprost, że przylatywał on do Polski regularnie,

c) art. 10 § 1 i art. 9 k.p.a. - przez naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, polegające na nieprzesłuchaniu Skarżącego, gdy organ powziął wątpliwości, co do okoliczności sprawy, niewezwania strony do wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i wyjaśnienia wątpliwości, które powstały na etapie sprawy lub uzupełnienia przez nią niezbędnych dowodów, jak również zaniechaniu przez organ obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, nieudzielenie stronie niezbędnych wskazówek i wyjaśnień, co doprowadziło do wydania niekorzystnej decyzji.

Skarżący w uzasadnieniu wskazał, że skoro organ powziął wątpliwości co do Jego miejsca zamieszkania i nie był w stanie jednoznacznie ocenić tej okoliczności, winien posłużyć się dodatkowym przesłuchaniem Skarżącego. Minister poprzestał na dowodach z akt sprawy i nie zgromadził innych dowodów, mających na celu wykazanie okoliczności podnoszonych przez Skarżącego. Zaniechanie inicjatywy dowodowej w tym zakresie miało istotny wpływ na wynik sprawy i naruszało art. 7 oraz art. 77 k.p.a. Organ nie przeanalizował też w dostateczny sposób stwierdzenia, że Skarżący przyjeżdżał do Polski regularnie, w tym głównie w okresach urlopu wypoczynkowego. Opłacanie podatku od nieruchomości położonej w Tadeuszowie świadczy o tym, że traktował on ją jako miejsce stałej rezydencji.

Skarżący, odnosząc się do twierdzenia Ministra, że Strona podczas pobytu w [...] nie przekazywała środków finansowych na utrzymanie członków rodziny zamieszkujących w Polsce, z którymi prowadziłaby wspólne gospodarstwo domowe, wyjaśnił, że jest kawalerem i środki finansowe z pracy za granicą gromadził celem zabezpieczenia bytu materialnego po powrocie do Polski. Minister nie zbadał więzi rodzinnych i sentymentalnych łączących Skarżącego z [...] i nie uwzględnił, że Skarżący przed wyjazdem za granicę mieszkał nieprzerwanie z rodziną w [...], co oznacza, że nie posiadał zwykłego miejsca zamieszkania w [...]

Minister nie odniósł się też do okoliczności przemawiających na korzyść Skarżącego - zameldowania na pobyt stały w kraju i utrzymywania na bieżąco kontaktów z członkami rodziny i otrzymania od rodziców w drodze darowizny ww. nieruchomości, co wskazuje na ogromną więź łączącą go z rodzicami i miejscem, w którym się wychował i do którego każdorazowo powracał jako właściciel w czasie wolnym od pracy. Wątpliwości te mogą być rozstrzygnięte przez wyczerpujące i wnikliwe ustalenia co do okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy - przez przesłuchanie Skarżącego w postępowaniu przed Ministrem. Wątpliwości tych nie wyjaśniono w stopniu, który pozwalałby na jednoznaczne przyjęcie, że Skarżący nie spełnia przesłanek do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Minister zaniechał też obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków oraz nie udzielił stronie niezbędnych wskazówek i wyjaśnień, co doprowadziło do wydania niekorzystnej decyzji.

3. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

2. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167, zwana dalej: "P.u.s.a."), powołano do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w ramach kognicji bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325, zwanej dalej: "P.p.s.a."). Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę, na mocy art. 151 P.p.s.a.

3. Zdaniem Sądu skarga wniesiona przez Skarżącego w rozpoznawanej sprawie, przeanalizowana pod kątem wskazanym w pkt 2 niniejszego uzasadnienia podlega oddaleniu. Zaskarżoną decyzję wydano zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, stanowiącymi jej podstawę, a przede wszystkim: art. 8 ust. 2 oraz art. 71 ust. 1 u.p.z.i.r.p., art. 61 ust. 2 i art. 65 ust. 2 i 5 Rozporządzenia 883/2004, a także § 2 ust. 1 i 4 ww. rozporządzenia w związku z art. 11, art. 12 ust. 1 i art. 54 ust. 1 rozporządzenia 987/2009, dotyczącego wykonywania rozporządzenia 883/2004. Przepisy te zastosowano w sposób należy w odniesieniu do okoliczności faktycznych sprawy. Materiał dowodowy sprawy zgromadzono i rozpatrzono stosownie do przepisów art. 7, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Naruszenie natomiast przez Ministra przepisu prawa procesowego - art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a., nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Sąd zauważa na wstępie, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 25 kwietnia 2005r. sygn. akt FPS 6/04 (dostępna na www.nsa.gov.pl) wskazał, że:

1. Niezastosowanie w danej sprawie trybu określonego w art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że jest podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 tej ustawy.

2. Naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na gruncie przepisów k.p.a. odpowiednikiem ww. art. 200 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa jest art. 10 § 1 k.p.a. Tym samym ww. uchwałę NSA należało mieć na uwadze w rozpoznawanej sprawie, z uwagi na zarzuty Skarżącego zawarte w skardze - Minister w postępowaniu odwoławczym nie zastosował ww. przepisu - art. 10 § 1 k.p.a., gdyż nie wezwał strony do wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i wyjaśnienia wątpliwości, które – zdaniem Skarżącego - powstały na etapie sprawy lub uzupełnienia przez nią niezbędnych dowodów.

Sąd, mając powyższe zarzuty na względzie stwierdza, że w świetle akt sprawy należało uznać, że Minister przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie umożliwił Skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Warto jednak podkreślić, że wszystkie zgromadzone w aktach dowody były doskonale znane Skarżącemu, gdyż to On załączył brakujące, w jego ocenie dowody, do odwołania, a organ pierwszej instancji (Marszałek Województwa) w sposób należyty zastosował treść art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 81 k.p.a. Natomiast organ odwoławczy wziął pod rozwagę całokształt okoliczności faktycznych zgromadzonych w sprawie, w tym te wynikające z dowodów przedłożonych przez Skarżącego, mając na względzie zarzuty Skarżącego podniesione w odwołaniu oraz czyniąc zadość art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a., czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wypełniając tym samym należycie dyspozycję art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Sąd w związku z tym ocenia, że naruszenie art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy i nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący znał znajdujące się w aktach dowodu i aktywne uczestniczył w ich zgromadzeniu.

W świetle akt sprawy należało również uznać, że niezasadny był zarzut Skarżącego o naruszeniu art. 9 k.p.a. przez Ministra, w kontekście zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego sprawy, jak również podnoszonych przez Skarżącego zarzutów odwołania, rozpatrzonych przez Ministra stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. oraz ocenionych zgodnie z art. 80 k.p.a., przy uwzględnieniu doświadczenia życiowego i obowiązujących przepisów prawa. Nie sposób więc uznać, że Minister zaniechał należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, czy też, że nie udzielił stronie niezbędnych wskazówek i wyjaśnień. Okoliczności te wynikają z obowiązujących przepisów prawa, które każdy obywatel powinien znać i które to przepisy zostały wskazane zarówno w podstawie prawnej przez Marszałka Województwa, jak również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zauważa ponadto, że organ odwoławczy, na co wskazuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie miał wątpliwości - wbrew stanowisku Skarżącego - co do okoliczności faktycznych sprawy, wynikających z dowodów zgromadzonych przez organ pierwszej instancji, jak i przedłożonych przez Skarżącego, lecz ocenił je odmiennie od oczekiwań Skarżącego, choć zgodnie z przepisami prawa materialnego, które stanowiły podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji obu instancji. Nie sposób więc z ww. powodów uznać, że naruszono art. 9 k.p.a., ani jakikolwiek inny przepis prawa procesowego powołany w skardze jako naruszony.

Sąd stwierdza, że w świetle akt sprawy rację należy przyznać ponadto Ministrowi, który wydał zaskarżoną decyzję, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że ostatni okres ubezpieczenia Skarżący spędził na terytorium [...], a nie na terytorium Polski. W związku z tym, zgodnie z art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004, okres ten nie może być, co do zasady, na co prawidłowo zwrócił uwagę Minister, uwzględniony przy ustalaniu, na mocy art. 71 ust. 1 u.p.z.i.r.p., prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski.

Podobne stanowisko w tej kwestii zajął TSUE w orzeczeniu powołanym przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w sprawie C-272/90 - van Noorden (ECR 1991/5/1-02543), dotyczącym wykładni art. 67 ust. 3 rozporządzenia 1408/71, który to przepis odpowiada co do istoty treści art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004, które 1 maja 2010r. zastąpiło rozporządzenie 1408/71. Wskazanie zatem przez Ministra, że prawo europejskie, a w szczególności art. 67 ust. 3 rozporządzenia 1408/71, nie zabrania, aby państwo członkowskie odmówiło przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na rzecz bezrobotnego, który nie spełnił ostatnio okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia w tym państwie – należało uznać za trafne.

Sąd stwierdza ponadto, że Minister mając na względzie zarzuty podnoszone przez Skarżącego trafnie wskazał, że wyjątek od zasady przyjętej w art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 wprowadza art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004, który stanowi, że bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek zamieszkiwał w innym państwie członkowskim niż państwo wykonywania pracy i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji służb zatrudnienia państwa zamieszkania oraz korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony.

Tym samym rację miał Minister uznając w zaskarżonej decyzji, że aby bezrobotny – Skarżący - mógł korzystać ze świadczeń dla bezrobotnych w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony (na podstawie art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004) musi nie tylko oddać się do dyspozycji służb zatrudnienia, ale także udokumentować fakt zamieszkania w tym państwie podczas zatrudnienia w innym państwie członkowskim UE.

Stanowisko to potwierdził TSUE w orzeczeniu powołanym przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w sprawie C-128/83 - Guyot (ECR 1984/9/03507), dotyczącym wykładni art. 71 rozporządzenia 1408/71, który to przepis odpowiada co do istoty art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004. TSUE w wyroku tym stwierdził, że art. 71 rozporządzenia 1408/71 nie ma zastosowania do osoby bezrobotnej, która w trakcie wykonywania ostatniej pracy mieszkała w państwie miejsca zatrudnienia. Skarżący natomiast, co wynika z okoliczności podnoszonych przez samego Skarżącego oraz z dokumentów zgromadzonych w aktach podczas wykonywania ostatniej pracy mieszkał w państwie miejsca zatrudnienia, czyli w [...]. Tym samym przyjęcie przez Ministra, że art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004 nie mogły być wobec niego stosowane, należało uznać na prawidłowe.

Sąd nie znalazł też nieprawidłowości w powołaniu się przez Ministra na art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004 oraz problematykę z tym przepisem związaną, którą omówiono w ww. decyzji nr [...] Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego z [...] czerwca 2009r. Zgodnie z ww. decyzją, art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004 może być stosowany do pewnych kategorii pracowników, którzy utrzymują bliskie związki z krajem swego pochodzenia. W preambule do ww. decyzji nr [...] wskazano, że nie można zaakceptować tego, aby z powodu zbyt szerokiej interpretacji pojęcia miejsca stałego zamieszkania, zakres stosowania art. 65 rozporządzenia 883/2004 rozszerzono na wszystkie osoby, które mają stale zatrudnienie w państwie członkowskim i które pozostawiły swoje rodziny w kraju swojego pochodzenia. W myśl ust. 3 ww. decyzji do celów ustalania miejsca zamieszkania danej osoby należy się oprzeć na kryteriach wskazanych w art. 11 rozporządzenia 987/2009.

Minister przeanalizował w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach, w tym też tych załączonych przez Skarżącego do odwołania, ww. przepis art. 11 rozporządzenia 987/2009 i wskazał, że zgodnie z ust. 1 tego przepisu przy ustalaniu miejsca zamieszkania danej osoby należy porównać czas trwania i ciągłość pobytu danej osoby w obu państwach, a także dokonać analizy sytuacji osobistej tej osoby, na którą składają się: charakter i specyfika jej pracy, jej więzi rodzinne, prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym, jej sytuacja mieszkaniowa oraz państwo, w którym dana osoba uważana jest za rezydenta dla celów podatkowych. Minister wyjaśnił też, że w myśl art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia dopiero w przypadku, gdy ww. kryteria nie pozwolą na jednoznaczne ustalenie miejsca zamieszkania danej osoby, należy brać pod uwagę zamiar tej osoby oraz cel jej wyjazdu do innego państwa. Przywołanie treści ww. przepisów nie oznacza, wbrew twierdzeniom skargi, że Minister miał wątpliwości, co do ustalenia miejsca zamieszkania Skarżącego. Minister odniósł się natomiast do wszelkich wątpliwości i zarzutów Skarżącego w kontekście ww. przepisów i uczynił to w sposób spójny i logiczny, a więc zgodny z art. 80 k.p.a., na co wskazuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu prawidłowe było też odwołanie się przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do art. 1 lit. j rozporządzenia 883/2004, który wskazuje, że "miejsce zamieszkania" definiuje się jako "miejsce, w którym osoba zwykle przebywa".

Sąd w kontekście treści ww. przepisów prawa europejskiego nie znalazł podstaw do zakwestionowania ocen Ministra wyrażonych w zaskarżonej decyzji w zakresie oświadczenia Skarżącego z [...] czerwca 2018r. i uznał, że oceny organu mają odzwierciedlenie dokumentach z akt, są spójne i logiczne. Racjonalne i mające oparcie w doświadczeniu życiowym było przede wszystkim stanowisko Ministra, że miejscem zwykłego zamieszkania Skarżącego podczas pracy za granicą była [...], a pobyt tam miał charakter ciągłości, gdyż Skarżący przebywał na terytorium [...] ponad dwanaście lat (od stycznia 2006r. do kwietnia 2018r.), a w okresie tym był w Polsce siedem razy na okresy trwające od tygodnia do trzech tygodni, co świadczy bezsprzecznie o pobycie Skarżącego w [...].

Trafne było też uznanie przez Ministra, po powołaniu się na poglądy prezentowane w judykaturze (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2015r. sygn. akt I OSK 1608/13, dostępny na www.nsa.gov.pl), że przyjazdy Skarżącego do Polski 2 lub 3 razy w roku na okres od 1 do 3 tygodni wskazują na ciągłość pobytu w innym niż Polska państwie członkowskim – w [...].

Ocenę tę potwierdza również powoływana przez Ministra okoliczność, że Skarżący podczas pobytu w [...] był zatrudniony na podstawie trzech umów o pracę, trwających ponad dziesięć lat, pół roku oraz ponad półtora roku. Biorąc pod uwagę długość i ciągłość zatrudnienia Skarżącego w [...], Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie przyjął, że praca Skarżącego za granicą miała bezsprzecznie charakter stały.

Organ podkreślił także, że Skarżący w ww. oświadczeniu z [...] czerwca 2018r. wskazał, że w trakcie pobytu w [...] nie podlegał w Polsce obowiązkowi podatkowemu od dochodów uzyskanych za granicą, co oznacza, że nie miał wówczas w Polsce miejsca zamieszkania do celów podatkowych (rezydencji podatkowej). Minister, odnosząc się do zawartego w odwołaniu stwierdzenia Skarżącego, że "w okresie zatrudnienia za granicą przyjeżdżał do Polski, cały czas płacił podatek od nieruchomości od działek, których jest właścicielem" wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 u.p.d.f. osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Polski, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). W Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu podlegają osoby, które mają miejsce zamieszkania w Polsce, czyli mają na terytorium Polski centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub przebywają na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Osoby takie są uważane za mające rezydencję podatkową w Polsce w rozumieniu u.p.d.f.. Minister trafnie także zwrócił uwagę, że podatek od nieruchomości jest podatkiem związanym wyłącznie z posiadaniem nieruchomości w Polsce, a nie z osiąganiem dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą.

Sąd stwierdza ponadto, że jakkolwiek Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zauważył, że podczas pracy za granicą Skarżący nie przekazywał środków finansowych na utrzymanie zamieszkujących w Polsce członków rodziny, z którymi prowadziłby wspólne gospodarstwo domowe, okoliczność ta nie miała decydującego znaczenia w sprawie, podobnie, jak wskazywanie przez Skarżącego w jakim celu gromadził środki z zarobków w [...]. Okoliczności te nie podważają bowiem miejsca zamieszkania Skarżącego w ostatnim okresie ubezpieczenia Skarżącego, który, jak prawidłowo przyjął Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Skarżący spędził na terytorium [...], a nie na terytorium Polski. Istotne było natomiast w kontekście ww. okoliczności wskazanie przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że Skarżący przez ostatnie dwa lata mieszkał w [...] razem z partnerką życiową.

Całokształt okoliczności przeanalizowanych przez Ministra, wbrew stanowisku Skarżącego, oznacza, że w trakcie zatrudnienia za granicą, Skarżący prowadził początkowo samodzielne, a następnie wspólne gospodarstwo domowe ze swoją partnerką życiową w [...], mieszkając przez 12 lat stale na terytorium [...], a nie w Polsce. Okoliczności te wskazują, jak trafnie zauważył Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że miejscem zwykłego zamieszkania Skarżącego podczas pracy za granicą była [...], a nie Polska.

Sąd wskazuje ponadto, że Minister wziął też pod uwagę stwierdzenie Skarżącego, że wyjechał za granicę z powodu "chęci poprawienia swojej sytuacji materialnej, jak i życiowej" i że nie przebywał w [...] z zamiarem stałego pobytu i odniósł się do tych okoliczności, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Minister bowiem po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że w świetle zdecydowanej większości obiektywnych kryteriów wymienionych w art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009, miejscem zwykłego zamieszkania Skarżącego podczas pobytu i pracy za granicą była [...]. Racjonalne było więc uznanie przez Ministra, że w tym stanie faktycznym sprawy nie było dopuszczalne odwoływanie się do kryteriów subiektywnych wymienionych w art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia - celu i zamiaru wyjazdu za granicę. W konsekwencji prawidłowo Minister uznał, że Skarżący nie mógł być traktowany jako osoba mająca podczas pracy za granicą miejsce zamieszkania w Polsce. Skarżący nie mógł więc skorzystać z uprawnień określonych w art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004. Spójna i logiczna był też ocena Ministra, że Skarżący przyjeżdżając do Polski w 2018r., w istocie zmienił miejsce zamieszkania z [...] na Polskę.

Zgodnie zaś z prawidłowo powołanym przez Ministra przepisem art. 71 ust. 1 u.p.z.i.r.p., prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w PUP był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez co najmniej 365 dni. W myśl art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004, uwzględnienie przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski okresów ubezpieczenia spełnionych przez Skarżącego na obszarze [...] jest możliwe tylko pod warunkiem spełnienia ostatniego okresu ubezpieczenia w Polsce albo zastosowania przepisu art. 65 ust. 2 i 5 ww. rozporządzenia.

Zdaniem Sądu skoro w świetle dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, zgromadzonych i przeanalizowanych przez organ odwoławczy z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) i zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), Skarżący nie mógł być uznany za osobę mającą podczas pracy na terytorium [...] miejsce zamieszkania w Polsce, trafne było uznanie przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że Skarżącego nie można było objąć preferencyjnym art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004. Skarżący nie spełnił bowiem warunku w postaci ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski w rozumieniu art. 71 ust. 1 u.p.z.i.r.p.

Przyjęcie zatem przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie jest możliwe przyznanie Skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych należało uznać za prawidłowe. Minister w kontekście wszystkich ww. wskazanych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy miał podstawy by uznać, na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., że ww. decyzja Marszałka Województwa z [...] października 2018r. była prawidłowa i powinna zostać, w związku z tym, utrzymana w mocy, choć jej uzasadnienie nie było tak rozbudowane, jak uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w którym odniesiono się do wszystkich argumentów podnoszonych przez Skarżącego w odwołaniu w kontekście przepisów prawa stanowiących podstawę do wydania decyzji.

4. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie uznał, że zasadne jest oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.