Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 851/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 4 i 5 w zw. z art. 92, art. 93 ust. 2a i art. 94 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 września 2011 r. sprawy ze skargi E. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 17 marca 2011 r., znak: [...], Burmistrz G., działając na wniosek E. Ś., na podstawie art. 93 ust. 4 i 5 w zw. z art. 92, art. 93 ust. 2a i art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.: Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", negatywnie zaopiniował proponowany podział działki nr [...] o powierzchni 0,4125 ha, karta mapy nr 14, położonej w G., dla której Sąd Rejonowy w I. prowadzi Księgę Wieczystą nr [...], będącej własnością E. Ś., na odrębne działki zgodnie z załącznikiem graficznym - wstępnym projektem podziału.

W uzasadnieniu w/w postanowienia organ I instancji wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż działka nr [...] o powierzchni 0,4125 ha według ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę I. stanowi użytek klasy RIIIa i RIIIb i wykorzystywana jest na cele rolne. Przedmiotowa działka położona jest na obszarze, dla którego brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i dla którego nie ma obowiązku sporządzenia takiego planu. Na podstawie rejestru decyzji ustalono, że na przedmiotową działkę nie wydano decyzji o warunkach zabudowy. W wyniku proponowanego przez wnioskodawcę podziału nieruchomości wydzielone zostałyby działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha.

Wskazując na powyższe okoliczności Burmistrz zauważył, iż zgodnie z art. 93 ust. 2a u.g.n. podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. Ponieważ celem proponowanego podziału nie jest ani powiększenie sąsiedniej nieruchomości, ani regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami, nie jest on w rozpatrywanym przypadku dopuszczalny.

E. Ś. wniósł zażalenie na postanowienie Burmistrza G. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Żalący się podniósł, iż przedmiotowa działka położona jest na obszarze, dla którego brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i dla którego nie ma obowiązku sporządzenia takiego planu. Wobec powyższego jej podziału można dokonać, o ile podział ten nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi. Tymczasem organ I instancji wydając opinię negatywną w kwestii podziału nie przywołał żadnego odrębnego przepisu, który by stał w sprzeczności ze wstępnym projektem podziału działki nr [...]. Strona podkreśliła, że jeżeli dokonanie podziału danej nieruchomości nie stoi w sprzeczności z przepisami odrębnymi, to o sposobie podziału nieruchomości decyduje jedynie właściciel, a burmistrz nie może odmówić jego zatwierdzenia. Ponadto wnioskodawca zarzucił, iż przy opiniowaniu przedłożonego projektu podziału nieruchomości Burmistrz nie uwzględnił przepisu art. 5b ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wprowadzonego do tej ustawy w dniu 1 stycznia 2009 r., na mocy którego nastąpiło wyłącznie z produkcji rolniczej z mocy prawa wszystkich użytków rolnych położonych w granicach administracyjnych miast i to niezależnie od ich przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub od ewidencji gruntów i budynków. Wskazując na tę regulację żalący się stwierdził, że ma ona istotne znaczenie przy wydzielaniu działek użytków rolnych o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha.

Postanowieniem z dnia 13 maja 2011 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 92 u.g.n., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Burmistrza G.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 94 ust. 1 u.g.n., albowiem działka będąca przedmiotem podziału sklasyfikowana jest jako grunty orne klasy Rllla i Rlllb. Zastosowanie ma zaś art. 92 u.g.n., który stanowi, że przepisów Rozdziału 1 "Podziały nieruchomości" nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne, chyba że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg niebędących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych albo spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha. W rozpatrywanej sprawie następuje wydzielenie działek o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha. Sytuację tą reguluje art. 93 ust. 2a u.g.n. mówiący, że podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. W przedmiotowej sprawie wynikający z tego przepisu warunek dokonania podziału nie jest spełniony. Ponadto w opinii Kolegium nie znajduje uzasadnienia zarzut strony dotyczący nieuwzględnienia regulacji art. 5b ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przepis ten nie ma bowiem zastosowania w rozpatrywanym przypadku, ponieważ poruszona w nim kwestia nie ma żadnego znaczenia w postępowaniu o podział nieruchomości. Bez względu na to, czy grunty rolne położone są na terenach wiejskich czy miejskich, w postępowaniu podziałowym nie bada się, czy wydano dla nich zgodę na zmianę przeznaczenia, bądź czy mają zgodę na wyłączenie z produkcji rolnej.

Na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. E. Ś. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając skarżonemu organowi działanie niezgodne z przepisami prawa. Zdaniem skarżącego proponowany przez niego podział nieruchomości nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi i powinien być dokonany w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Działka nr [...] jest użytkiem rolnym i jest położona w obrębie miasta, w związku z czym w rozpatrywanym przypadku zastosowanie znajduje przepis art. 5b ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, uwalniający spod rygoru ochrony użytki rolne położone w granicach administracyjnych miast. Regulacja ta pozwala dzielić użytki rolne położone w obrębie miasta na działki mniejsze niż 0,3000 ha.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jedną z form sprawowanej kontroli działalności administracji publicznej w ramach postępowania sądowoadministracyjnego jest rozpoznawanie skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, co wynika z przepisu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." Sąd ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, biorąc pod uwagę stan prawny istniejący w dacie wydania tego postanowienia oraz stan faktyczny ustalony przez organy prowadzące postępowanie administracyjne.

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza G., którym negatywnie zaopiniowano proponowany przez skarżącego podział nieruchomości. Zgodnie z przepisem art. 93 ust. 4 u.g.n. zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta; w przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1. Opinię, o której mowa we w/w przepisie, wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie, co wynika z art. 93 ust. 5 u.g.n.

Problematyka dotycząca podziału nieruchomości została uregulowana w Rozdziale 1 Działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 92 ust. 1 u.g.n. przepisów tego rozdziału nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne, chyba że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg niebędących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych albo spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha.

W rozpatrywanym przypadku skarżący domaga się zatwierdzania wstępnego projektu podziału nieruchomości, która zgodnie z odpisem z księgi wieczystej, wypisem z rejestru gruntów oraz kopią mapy ewidencyjnej stanowi grunty rolne. Dla terenu, na którym zlokalizowana jest działka przeznaczona do podziału, nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i nie ma dla tego terenu obowiązku sporządzenia takiego planu.

Jednocześnie zauważyć należy, że w wyniku proponowanego przez skarżącego podziału ma dojść do wydzielenia działek o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha. Powyższe oznacza, iż w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, przy uwzględnieniu których powinna nastąpić ocena dopuszczalności dokonania wnioskowanego podziału. Podział możliwy jest w związku z tym jedynie na warunkach i zasadach przewidzianych w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

Stosownie do art. 93 ust. 2a zd. 1 u.g.n. podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że pojęcie użytków rolnych ma charakter formalny, tzn. grunt jest wtedy użytkiem rolnym, gdy figuruje jako taki w ewidencji gruntów. Zgodnie bowiem z art. 92 ust. 2 u.g.n. za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne uznaje się nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, a także wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Przez pojęcie "kataster" do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości rozumie się tę ewidencję, stosownie do art. 53a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.: Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.).

Przedmiotowa nieruchomość wykazana jest w ewidencji gruntów i budynków jako grunty rolne, co równoznaczne jest, zgodnie z art. 92 ust. 2 u.g.n., z wykorzystywaniem jej na cele rolne. Jak wynika z akt sprawy celem proponowanego przez skarżącego podziału działki nr [...], w wyniku którego wydzielone zostałyby działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha, nie jest ani powiększenie sąsiedniej nieruchomości, ani regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami, a tylko w tych przypadkach podział przedmiotowej działki byłby dopuszczalny. Należy zatem stwierdzić, że postanowienia wydane w niniejszej sprawie zapadły zgodnie z prawem.

W odniesieniu do zarzutu skargi trzeba wskazać, że nie ma znaczenia w postępowaniu o zaopiniowanie proponowanego podziału nieruchomości fakt, iż grunt działki podlegającej podziałowi wyjęty jest spod ochrony na mocy art. 5b ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t. j.: Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz.1266 ze zm.), zgodnie z którym przepisów w/w ustawy nie stosuje się do gruntów rolnych stanowiących użytki rolne położonych w granicach administracyjnych miast. W świetle przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, które regulują podział nieruchomości, rozstrzygające znaczenie mają dane zawarte w rejestrze gruntów. Zgodnie z art. 94 ust. 1 pkt 1 u.g.n. w przypadku braku planu miejscowego - jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi. Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie jest przepisem odrębnym w rozumieniu art. 94 u.g.n. Nie można uznać, że ograniczenia podziału wynikające z ustawy o gospodarce nieruchomościami nie będą dotyczyły gruntów rolnych zlokalizowanych na terenach miejskich. Przepisy o podziale nieruchomości nie uzależniają podziału gruntów od ich lokalizacji z podziałem na grunty miejskie i wiejskie. Zasady podziału nieruchomości dotyczą wszystkich gruntów niezależnie od ich położenia. Decydujące natomiast jest określenie tych gruntów w katastrze, czyli ewidencji gruntów.

W przedmiotowej sprawie zapisy w ewidencji gruntów nie budzą żadnych wątpliwości co do tego, że nieruchomość skarżącego stanowi grunty rolne. Oznacza to, że jej podział może zostać dokonany wyłącznie na zasadach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Dopóki dane w ewidencji gruntów nie zostaną zmienione, podział działki nr [...] zgodnie z wnioskiem skarżącego nie jest możliwy.

Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że istnieje luka w przepisach prawa. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie narusza bowiem innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, co wynika z art. 2 u.g.n.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.