Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2082/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 1 pkt 1, art. 33
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 138 par. 1, art. 127 par. 1, art. 107 par. 3, art. 28, art. 57 par. 5 pkt. 2, art. 15
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 175 poz 40 art.6 ust. 2
law: Dyrektywa Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na  środowisko naturalne 85/337/EWG.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2010 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia Z. z siedzibą w W., Stowarzyszenia T. z siedzibą w O. i Towarzystwa [...] w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie w jakim umorzono postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem skarżącego Stowarzyszenia Z. z siedzibą w W. na decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] czerwca 2009 roku nr [...] ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia; II. oddala skargę Towarzystwa [...] z siedzibą w O.; III. odrzuca skargę Stowarzyszenia T. z siedzibą w O.; IV. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części określonej w punkcie I wyroku do czasu jego uprawomocnienia się; V. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia Z. z siedzibą w W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; VI. zwraca skarżącemu Stowarzyszeniu T. z siedzibą w O. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] listopada 2009 r. - zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie -umorzyło postępowanie odwoławcze po zapoznaniu się z odwołaniami wniesionym m. in. przez T., Stowarzyszenie T. i Stowarzyszenie Z. od decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 2009 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na realizacji instalacji do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne przy zastosowaniu procesów termicznych w ramach modernizacji i rozbudowy Z. w W.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał następujący stan sprawy:

Z. w W. wnioskiem z 28 października 2008 r. wystąpił do Prezydenta W. o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację ww. przedsięwzięcia. Wniosek ten wpłynął do organu w dniu 29 października 2009 r.

Pismem z 12 marca 2009 r. Prezydent W. poinformował, że dane o powyższym wniosku zostały zamieszczone w publicznie dostępnym wykazie, nadmieniając, iż "zainteresowani mogą zapoznać się z ww. dokumentami oraz składać uwagi i wnioski w terminie 21 dni, tj. od dnia 20 marca 2009 r. do dnia 10 kwietnia 2009 r."

Informacja tej treści została umieszczona na stronie internetowej tego organu w dniu 13 marca 2009 r. i znajdowała się na niej do dnia 13 kwietnia 2009 r., a nadto została umieszczona na tablicy ogłoszeń Urzędu Dzielnicy [...] W. w dniach 17-31 marca 2009 r.

Pismem z 10 kwietnia 2009 r. Stowarzyszenie Z. wystąpiło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, zgłosiło także wnioski i uwagi dotyczące planowanego przedsięwzięcia. Pismo to wpłynęło do organu I instancji w dniu 15 kwietnia 2009 r.

W wyniku rozpoznania wniosku inwestora organ w dniu [...] czerwca 2009 r. wydał decyzję ustalająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia.

Sygn. akt IV SA/Wa 2082/09

Odwołania od powyższej decyzji złożyły m. in. T., Stowarzyszenie T. i Stowarzyszenie Z.

W piśmie z 26 października 2009 r. Stowarzyszenie Z. podniosło, iż art. 33 ust 1 i 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150, ze zm.) - dalej w skrócie: Poś, jako naruszający prawo unijne, nie powinien być stosowany przez organy nawet wtedy, gdy w sprawie znajdują zastosowanie przepisy owej ustawy.

W tak ustalonym stanie faktycznym Kolegium wskazało, iż w pierwszej kolejności w sprawie niezbędne było ustalenie, jakie przepisy, tj. czy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Poś, czy ustawy z dnia 2 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, ze zm.) - dalej w skrócie: ustawa o informacji - znajdują zastosowanie w sprawie wszczętej wnioskiem Z. w W. złożonym w dniu 29 października 2008 r., bowiem wymienione ustawy w sposób odmienny regulują zasady udziału organizacji społecznych w postępowaniach z zakresu ochrony środowiska.

Dalej organ przytoczył treść art. 33 ust 1 Poś, w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 listopada 2008 r., tj. do dnia wejścia w życie ustawy o informacji oraz art. 44 ust 1 ustawy o informacji. Wskazał, iż dla określenia, które z przytoczonych regulacji znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie, kluczowe znaczenie ma art. 153 ust. 1 ustawy o informacji. Zgodnie z tym przepisem, do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy Poś, przed dniem wejścia w życie ustawy o informacji, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.

Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte - stosownie do art. 61 § 3 K.p.a. - w dniu 29 października 2008 r., a zatem znalazły w niej zastosowanie przepisy ustawy Poś, w tym art. 32 i 33 tej ustawy.

Jednocześnie Kolegium nie podzieliło stanowiska przedstawionego przez Stowarzyszenie Z. w piśmie z 26 października 2009 r., wskazując iż Prezydent W., ani Kolegium nie są uprawnieni do oceny, czy określone przepisy są zgodne z odpowiednimi przepisami prawa unijnego. Nadto dopóki przepisy prawa krajowego obowiązują, dopóty wiążą one organy zobligowane do ich

Sygn. akt IV SA/Wa 2082/09

stosowania. Organ nie może samowolnie uchylić się od stosowania prawa krajowego tylko i wyłącznie na podstawie własnej opinii co do jego zgodności lub jej braku - z prawem unijnym.

W myśl art. 33 ust 1 Poś dla dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu niezbędne jest spełnienie łącznie dwóch warunków: zgłoszenie chęci uczestnictwa w określonym postępowaniu oraz złożenie uwag lub wniosków w ramach tego postępowania.

W ocenie Kolegium z akt sprawy wynika, iż Stowarzyszenie T. oraz T. nie spełniło żadnego z ww. warunków. Pierwszym pismem jakie ww. Stowarzyszenia złożyły były odwołania od decyzji Prezydenta w. z [...] czerwca 2009 r. Oznacza to, iż Stowarzyszeniom tym nie został przyznany status podmiotów działających na prawach stron, a w konsekwencji nie mogły one złożyć skutecznie odwołań od decyzji z [...] czerwca 2009 r.

Dalej Kolegium wskazując na treść art. 31-33 Poś podniosło, iż złożenie wniosków i uwag nie jest równoznaczne z uczestnictwem w danym postępowaniu na prawach strony. Do tego niezbędne jest bowiem wydanie postanowienia w trybie art. 31 § 2 K.p.a., których brak jest w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Niedopuszczenie do udziału na prawach strony stosownym postanowieniem uniemożliwia organizacji ekologicznej skuteczne wniesienie odwołania.

Te wszystkie okoliczności świadczą zdaniem Kolegium, iż odwołania od decyzji z [...] czerwca 2009 r. zostały wniesione przez podmioty, które nie posiadają legitymacji procesowej do tego rodzaju działania, gdyż nie są stronami niniejszego postępowania, nie zostały do niego dopuszczone, ani też nie posiadają uprawnień do decydowania o bycie postępowania wszczętego na żądanie innego podmiotu.

Skargi na decyzję z [...] listopada 2009 r. wniosły Stowarzyszenie Z., Stowarzyszenie T. i T.

W skardze Stowarzyszenie Z. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

Stowarzyszenie podniosło, iż organ naruszył zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego poprzez zastosowanie art. 33 ust 1 i 1a Poś, który jest niezgodny z dyrektywą Rady 85/337/EWG z 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko

Sygn. akt IV SA/Wa 2082/09

naturalne. Wyjaśniono, iż ww. przepis został zmieniony ustawą o informacji, albowiem był sprzeczny w prawem wspólnotowym. Nieprawidłowo transponował przepisy dyrektywy 85/337/EWG, co stało się podstawą wszczęcia przez Komisję postępowania przeciwko Polsce.

Dalej Stowarzyszenie powołało się na wytyczne Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z [...] czerwca 2008 r. w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych, a w szczególności na wytyczne wskazane w pkt 26.

Niezależnie od powyższego skarżące Stowarzyszenie wskazało, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brakuje stwierdzenia, że Kolegium zarzuca skarżącemu naruszenie terminu wniesienia uwag i wniosków do postępowania wraz ze zgłoszeniem woli uczestnictwa w nim na prawach strony. Stowarzyszenie domniemuje ten zarzut z treści postanowienia SKO w przedmiocie nadania decyzji z [...] czerwca 2009 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Stowarzyszenie podkreśliło, iż nawet gdyby przyjąć legalność art. 33 ust 1 i 1a Poś to Stowarzyszenie zgłosiło uwagi i wnioski w postępowaniu, a także chęć uczestnictwa w postępowaniu w dniu 10 kwietnia 2009 r., czyli w wyznaczonym 21 -dniowym terminie.

Dodatkowo Stowarzyszenie przedstawiło zarzuty skierowane do decyzji z [...] czerwca 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach uzasadniając tym samym wniosek o uchylenie również i tej decyzji.

Natomiast T. w skardze wniosło u uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 2009 r. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w sprawie powinna znaleźć zastosowanie ustawa o dostępie do informacji, a nie przepisy Poś, albowiem organ poinformował o wniosku inwestora w dniu 12 marca 2009 r., a zatem pod rządami obecnie obowiązującej ustawy o dostępie do informacji. Nadto, zdaniem T., uzależnienie możliwości wniesienia odwołania od decyzji z [...] czerwca 2009 r. od wcześniejszego wniesienia uwag i dopuszczenie do udziału w postępowaniu jest niezgodne z ratyfikowaną przez Polskę Konwencją w Aarhus z 25 czerwca 1998 r. T. przedstawiło również zarzuty skierowane do decyzji z [...] czerwca 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach uzasadniając tym samym wniosek o stwierdzenie jej nieważności.

Sygn. akt IV SA/Wa 2082/09

Stowarzyszenie T. w skardze wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Podniosło, jak Stowarzyszenie Z., iż organ naruszył zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego poprzez zastosowanie art. 33 ust 1 i 1a Poś, który jest niezgodny z dyrektywą Rady 85/337/EWG z 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne. Wyjaśniono, iż ww. przepis został zmieniony ustawą o informacji, albowiem był sprzeczny w prawem wspólnotowym. Nieprawidłowo transponował przepisy dyrektywy 85/337/EWG, co stało się podstawą wszczęcia przez Komisję postępowania przeciwko Polsce. Nadto także Stowarzyszenie powołało się na wytyczne Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z [...] czerwca 2008 r. w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych, a w szczególności na wytyczne wskazane w pkt 26. Dalej ustosunkowało się merytorycznie do decyzji z [...] czerwca 2009 r., wskazując na jej wadliwość i przesłanki do jej uchylenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - w odpowiedzi na skargi - wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 10 marca 2010 r. uczestnik postępowania na prawach strony będący inwestorem, czyli Z. w W. szczegółowo ustosunkował się do zarzutów skarg, wskazując na ich bezpodstawność i brak poparcia dowodami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga Stowarzyszenia T. podlegała odrzuceniu wobec nieuzupełnienia jej braków formalnych w terminie zakreślonym dla dokonania tej czynności.

Skarżące Stowarzyszenie T. pismem z 30 grudnia 2010 r. zostało wezwane do usunięcia braków formalnych skargi - w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia - poprzez nadesłanie 5 odpisów skargi oraz złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej. Wezwanie Sądu zostało doręczone skarżącemu Stowarzyszeniu w dniu 8 stycznia 2010 r., zaś termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie w dniu 15 stycznia 2010 r.

Sygn. akt IV SA/Wa 2082/09

Tymczasem strona skarżąca dokonała żądanych czynności w dniu 20 stycznia 2010 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym), a zatem z uchybieniem terminu. W tej sytuacji skargę należało odrzucić.

Przechodząc z kolei do merytorycznego rozpoznania skarg Stowarzyszenia Z. i T., w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy zakreślonej skargami, nie będąc jednak związany -stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami tych skarg, uznał iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2009 r. w zakresie w jakim umorzono postępowanie odwoławcze w stosunku do skarżącego Stowarzyszenia Z., wydana została z naruszeniem prawa, natomiast skarga T. -jako niezasadna - podlegała oddaleniu.

Podstępowania w sprawie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia do dnia 15 listopada 2008r. prowadzone były na podstawie przepisów ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska i aktów do niej wykonawczych, natomiast od dnia 15 listopada 2008 r. prowadzone są na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Na podstawie art. 153 ww. ustawy z 3 października 2008 r., do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy Poś, przed dniem wejścia w życie ustawy o informacji, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte wnioskiem z 28 października 2008 r. (wpływ do organu 29 października 2008 r), a zatem całe postępowanie prowadzone było na podstawie dotychczasowych przepisów, tj. na podstawie ustawy Poś.

Sygn. akt IV SA/Wa 2082/09

Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut T. jakoby w sprawie należało zastosować przepisy ustawy o dostępie do informacji. Decydującą rolę pełni tu data wszczęcia postępowania, a nie, jak twierdzi Towarzystwo, data informacji z 12 marca 2009 r. o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie, danych o wniosku z 28 października 2008 r.

Z kolei skarżące Stowarzyszenie Z. zakwestionowało stosowanie przez organ art. 33 Poś jako naruszającego prawo wspólnotowe. Skarżące Stowarzyszenie wywodziło, iż ustawa Poś nieprawidłowo implementowała dyrektywę Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. 85/337/EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urzęd. L 175 z 5 lipca 1985 r.), a zatem nie mogła znaleźć zastosowania w sprawie.

Zarzut dotyczący nieprawidłowej implementacji prawa wspólnotowego jest najdalej idącym zarzutem jaki można postawić w odniesieniu do regulacji krajowego porządku prawnego i nastręcza najwięcej problemów przy stosowaniu prawa wspólnotowego. Nieprawidłowa implementacja wiąże się z wadliwą harmonizacją aktów narzucających konieczność realizacji określonych celów dyrektyw. Dyrektywy bowiem zasadniczo nie zawierają konkretnych norm, które według ogólnej zasady prawa wspólnotowego - zasady bezpośredniej skuteczności dają możliwość bezpośredniego powołania się na przepisy prawa wspólnotowego przed sądem krajowym. Zapisy dyrektywy służą zabiegom pozwalającym na stworzenie przez państwo członkowskie takich regulacji, które będą zgodne z założeniami i celami określonymi przez wspólnotę. Dyrektywa z reguły nie spełnia warunków do bezpośredniego stosowania, gdyż aby była ona bezpośrednio skuteczna musi być jasna, konkretna i precyzyjna oraz bezwarunkowa.

W tej sytuacji rozpoznawana sprawa wymaga szerszego spojrzenia i uwzględnienia regulacji wspólnotowych w przedmiocie ochrony środowiska. Ochrona środowiska stanowi jedno z podstawowych zadań i celów Wspólnoty Europejskiej. W sferze ochrony środowiska realizowane są one przede wszystkim przez dyrektywy, które odnoszą się prawie do wszystkich obszarów środowiska - od ustalania minimalnych standardów środowiskowych dla np. jakości wody, powietrza, norm hałasu czy kontroli substancji chemicznych, do regulacji dotyczących przyrody, zagrożeń przemysłowych czy biotechnologii. Dyrektywa jest formą aktu prawnego uchwalonego w sytuacji, gdy wykonanie określonego zadania należy do Wspólnoty,

Sygn. akt IV SA/Wa 2032/09

ale dobór środków pozostaje w kompetencji państw członkowskich. Zgodnie z art. 249 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) dyrektywa skierowana jest wyłącznie do rządów państw członkowskich i wyznacza cele lub minimalne standardy, które należy włączyć do krajowego porządku prawnego, pozostawiając państwom swobodę przy wyborze form i metod ich realizacji. Oznacza to konieczność osiągnięcia prawnego rezultatu, pozostawiając państwom członkowskim możliwość doboru środka. Z istoty swojej dyrektywa zawiera normy ogólne generalne, choć czasami odnoszą się one do konkretnych przypadków np. regulacje w sprawie składowisk odpadów.

Polityka Unii Europejskiej zmierza do zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska, ochrony zdrowia, ostrożnego i racjonalnego wykorzystania zasobów naturalnych oraz wspierania działań mających na celu ochronę środowiska na poziomie regionalnym i światowym. Prowadzi to do konieczności zachowania zdolności środowiska do pełnienia funkcji wobec ludzi i zachowania naturalnego charakteru środowiska, przeciwdziałania i zapobiegania zjawiskom lub stanom uciążliwym dla niego o negatywnych skutkach lub nieodwracalnych konsekwencjach dla środowiska naturalnego lub jego elementów oraz podejmowania działań naprawczych, mających na celu usunięcie szkodliwych skutków wcześniejszych działań. Należy też dostosować się do nowych rozwiązań technicznych i postępu technicznego w celu osiągnięcia efektywnej ochrony środowiska.

Stojąc na straży prawidłowego wykonania regulacji wspólnotowych Komisja Europejska wystąpiła w 2006 r. z interwencją przeciwko Polsce (naruszenie nr 2006/2281), w zakresie nieprawidłowej implementacji w przepisach Poś, dyrektywy 85/337/EWG. Jednym z zagadnień budzących zastrzeżenia Komisji była niepełna zgodność polskich przepisów w zakresie "informowania" społeczeństwa z wymaganiami art. 6 ust. 2 dyrektywy 85/337/EWG i nieprawidłowa transpozycja pojęcia "zainteresowana społeczność." Zgodnie z art. 1 dyrektywy 85/337/EWG (zmienionej dyrektywą Rady 97/11/WE i dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/25/WE) "zainteresowana społeczność" oznacza społeczeństwo, które jest lub może być dotknięte skutkami lub ma interes w procedurach podejmowania decyzji dotyczących środowiska, a także organizacje pozarządowe działające na rzecz ochrony środowiska i spełniające wymagania przewidziane w prawie krajowym. Takie podmioty uważa się za mające interes w tym zakresie. W ocenie Komisji Europejskiej art. 33 Poś został sformułowany zbyt restrykcyjnie w stosunku do organizacji

Sygn. akt IV SA/Wa 2082/09

ekologicznych. Nieuzasadnioną barierą, w porównaniu do pozostałych przedstawicieli zainteresowanej społeczności (którzy mają status stron postępowania w myśl art. 28 K.p.a.), jest wymóg zgłoszenia chęci uczestniczenia w postępowaniu i równocześnie przedłożenia uwag lub wniosków w terminie 21 dni.

Zaprezentowane stwierdzenie Komisji Europejskiej jest bezdyskusyjne, jednakże w niniejszej sprawie ten zarzut skargi - naruszenie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego - nie mógł odnieść żądanego przez Stowarzyszenie Z. skutku. Niemniej jednak powyższe pozostaje bez wpływu dla rozstrzygnięcia w przedmiocie odwołania skarżącego Stowarzyszenia Z., albowiem organizacja ta - nawet na podstawie restrykcyjnego przepisu art. 33 ustawy Poś - spełniła wymagane nim przesłanki dla dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Tym samym Sąd uznał, iż Kolegium umarzając postępowanie odwoławcze w stosunku do Stowarzyszenia Z. naruszyło art. 32 ust 1 pkt 1, 33 Poś, a w konsekwencji art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 127 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a.

Kolegium uznało, iż skarżące Stowarzyszenie Z. nie ma legitymacji do wystąpienia z odwołaniem od decyzji z [...] czerwca 2009 r., jednakże nie wyjaśniło na podstawie jakich okoliczności doszło do takiego wniosku. Rację ma zatem Stowarzyszenie Z., iż w istocie uzasadnienie zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie odnosi się do jego odwołania. W zasadzie w zaskarżonej decyzji organ w stosunku do Stowarzyszenia Z. sformułował jedynie jedno zdanie, a mianowicie podał, iż Stowarzyszenie to pismem z 10 kwietnia 2009 r., które wpłynęło do organu 15 kwietnia 2009 r., wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oraz złożyło wnioski i uwagi. Zatem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika dlaczego uznano, iż skarżące Stowarzyszenie nie ma legitymacji do wniesienia odwołania.

Jak wynika z akt sprawy o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie poinformowano strony i zainteresowane podmioty pismem z 13 listopada 2008 r. Informacja ta została umieszczona w siedzibie Urzędu W. na tablicy ogłoszeń do dnia 22 grudnia 2008 r., na stronie internetowej Urzędu od 14 listopada 2008 r. do 14 grudnia 2008 r., w miejscu inwestycji oraz w Urzędzie Dzielnicy [...] W. w dniach 21 listopada 2008 r. - 5 grudnia 2008 r.

Sygn. akt IV SA/Wa 2082/09

Następnie pismem z 12 marca 2009 r. - na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 1 Poś -organ poinformował strony i osoby zainteresowane, iż zostały zamieszczone w publicznym dostępnym wykazie, dane o wniosku z 28 października 2008 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na modernizacji i rozbudowie Z. w W., który wraz z raportem o oddziaływaniu na środowisko został wyłożony do wglądu. Pouczono zainteresowanych, iż mogą zapoznać się z ww. dokumentami oraz składać wnioski i uwagi w terminie 21 dni, tj. od dnia 20 marca 2009 r. do dnia 10 kwietnia 2009 r. Informacja ta została podana do publicznej wiadomości przez wywieszenie jej w siedzibie Urzędu W. w dniach 12 marca 2009 r. - 16 kwietnia 2009 r., na stronie internetowej Urzędu w dniach 13 marca 2009 r. - 13 kwietnia 2009 r., w miejscu planowanej inwestycji w dniach 13 marca 2009 r. - 17 kwietnia 2009 r. oraz w Urzędzie Dzielnicy [...] W. w dniach 17 marca 2009 r. - 31 marca 2009 r.

W tej sytuacji nie budzi wątpliwości, iż złożony w dniu 10 kwietnia 2009 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym - art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a.) przez skarżące Stowarzyszenie Z., wniosek o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu spełniał ustawowe przesłanki, a nadto został złożony w ustawowym 21- dniowym terminie, określonym informacją z 12 marca 2009 r.

Nie budzi również wątpliwości, iż wniosek Stowarzyszenia Z. nie został formalnie rozpoznany, tj. organ właściwy w sprawie nie wydał postanowienia w przedmiocie dopuszczenia tego Stowarzyszenia do udziału w toczącym się postępowaniu. Okoliczność ta nie mogła jednak skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego w stosunku do Stowarzyszenia Z. Należy bowiem wskazać, iż zgodnie z art. 15 K.p.a. postępowanie przed organem administracji jest postępowaniem dwuinstancyjnym, co oznacza, iż organ rozpoznający sprawę w drugiej instancji jest zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazywano niejednokrotnie, iż istotą dwuinstancyjności jest dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy.

Z kolei nie zasługują na uwzględnienie zarzuty Stowarzyszenia, jakoby zastosowanie w sprawie miały wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] czerwca 2008 r. Podkreślić bowiem należy, iż zarówno organy administracji publicznej, jak i Sąd, orzekające w sprawie działają na podstawie przepisów prawa

Sygn. akt IV SA/Wa 2082/09

(art. 6 K.p.a.), do których nie zalicza się wytycznych ministrów, w tym Ministra Rozwoju Regionalnego.

W świetle powyższego skargę Stowarzyszenia Z. należało uwzględnić. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy weźmie pod uwagę rozważania wyżej poczynione i rozstrzygnie w sposób zgodny z prawem w przedmiocie odwołania skarżącego Stowarzyszenia Z.

Odnosząc się natomiast do skargi T. wyjaśnić należy, iż obecnie obowiązujące przepisy ustawy o dostępie do informacji są następstwem uwzględnienia przez Polskę zarzutów Komisji Europejskiej, o których była mowa wyżej. Konieczne bowiem stało się znaczne rozszerzenie zakresu uprawnień przysługujących organizacjom ekologicznym w postępowaniach z zakresu ochrony środowiska. W związku z tym usunięto istniejące ograniczenia dotyczące możliwości udziału organizacji ekologicznych w postępowaniach na prawach strony, które stawiały organizacje w gorszej sytuacji niż strony postępowania. W art. 44 ust 2 ustawy o dostępie do informacji przyznano organizacji uprawnienie do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w takim postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestnictwa w takim postępowaniu.

Tym niemniej w postępowaniu będącym przedmiotem oceny Sądu ww. przepis nie mógł znaleźć zastosowania, albowiem jak już wyjaśniono postępowanie toczyło się na podstawie przepisów Poś. I chociaż nieprawidłowa implementacja niektórych zapisów dyrektywy 85/337/EWG jest bezdyskusyjna, to nie można byłoby zaakceptować sytuacji, w której w danym postępowaniu, na różnych jego etapach, w różnych kwestiach z postępowaniem tym związanych - znalazłyby zastosowanie, bez wyraźnej regulacji w tym przedmiocie, wybrane przepisy starej ustawy Poś i nowej ustawy o informacji.

Z akt sprawy wynika, iż T. nie uczestniczyło w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta W. z [...] czerwca 2009r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację opisanej wyżej inwestycji. Pierwszym i jedynym pismem strony było odwołanie od ww. decyzji z [...] czerwca 2009 r. W związku z powyższym rację miało Kolegium uznając, iż T. nie ma legitymacji prawnej do wniesienia odwołania.

Sygn. akt IV SA/Wa 2082/09

Odnosząc się natomiast do twierdzenia skarżącego T., iż uzależnienie możliwości wniesienia odwołania od decyzji z [...] czerwca 2009 r. od wcześniejszego wniesienia uwag i dopuszczenia do udziału w postępowaniu jest niezgodne z ratyfikowaną przez Polskę Konwencją w Aarhus z 25 czerwca 1998 r. wskazać należy, iż Towarzystwo formułując ów zarzut nie wskazało na czym miałaby polegać ta niezgodność z ww. Konwencją, zatem pozbawiło Sąd możliwości odniesienia się do przedmiotowego zarzutu. Pomimo tego zauważyć należy, iż Konwencja z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. (Dz.U. z 2003, Nr 78, poz. 706) nie jest umową międzynarodową, która może być stosowana bezpośrednio bez konieczności dokonywania zamian w systemie prawnym państwa, które Konwencję tę podpisało i ratyfikowało. Świadczy o tym sposób sformułowania przepisów tej Konwencji. Są one zobowiązaniem dla władz państwa, które ratyfikowało tę Konwencję do podjęcia działań legislacyjnych i ustanowienia przepisów, które będą realizowały przepisy tej Konwencji. Ideą Konwencji jest zapewnienie społeczeństwu udziału w postępowaniu dotyczącym środowiska. Realizację tej zasady wprowadzono najpierw ustawą Poś, a obecnie ustawą o dostępie do informacji.

Z tych względów skarga T. okazała się nieuzasadniona, co musiało skutkować jej oddaleniem.

Na zakończenie należy zauważyć, iż wszelkie merytoryczne zarzuty dotyczące decyzji z [...] czerwca 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie mogły zostać uwzględnione, ani nawet ocenione przez Sąd, albowiem przedmiotem zaskarżenia było rozstrzygnięcie stricte procesowe.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

orzekł w punkcie I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, w punkcie II na

zasadzie art. 151, w punkcie III wyroku na mocy art. 58 § 1 pkt 3, a w punkcie IV w

oparciu o art. 152 ustawy P.p.s.a. Z kolei o kosztach postanowiono zgodnie z treścią

art. 200 w związku z art. 205 § 2 oraz art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy (punkt V i

VI sentencji).