Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 359/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1 i ust. 4, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 559
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
article: art. 89 ust. 1, ust. 3 i ust. 9
journal: Dz.U. 2021 poz 1082
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
article: art. 15zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 3 par. 2 pkt 6, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 29 lipca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, , po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. D., M. K., R. G., P. N., M. S., U. D., M. N. i K. M. na uchwałę Rady Miejskiej w Działoszynie z dnia 15 marca 2022 roku nr LIII/346/22 w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej Nr 1 im. Janusza Korczaka w Działoszynie wraz ze Szkołą Filialną w Szczytach (podporządkowanej organizacyjnie Szkole Podstawowej Nr 1 im. Janusza Korczaka w Działoszynie) oddala skargę.


UZASADNIENIE

15 marca 2022 r. Rada Miejska w Działoszynie, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 559, dalej "u.s.g.") oraz art. 29 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r., poz. 1082, poz. 762, dalej "u.p.o.") oraz art. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 3, ust 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. , poz. 305, poz. 2270), podjęła uchwałę nr LIII/346/22 w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej Nr 1 im. Janusza Korczaka w Działoszynie wraz ze Szkołą Filialną w Szczytach (podporządkowanej organizacyjnie Szkole Podstawowej Nr 1 im. Janusza Korczaka w Działoszynie).

W § 1 uchwały ustalono, że z dniem 31 sierpnia 2022 r. likwiduje się Szkołę Podstawową Nr 1 im. Janusza Korczaka z siedzibą przy ulicy Zamkowej 1, 98-355 Działoszyn wraz z podporządkowaną organizacyjnie Szkole Podstawowej Nr 1 im. Janusza Korczaka w Działoszynie Szkołą Filialną w Szczytach. W § 2 uchwały postanowiono, że uczniom likwidowanych szkół, o których mowa w § 1 uchwały, zapewnia się kontynuowanie nauki w Szkole Podstawowej Nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Działoszynie, natomiast dzieciom ze szkoły filialnej w Szkole Podstawowej w Szczytach. W § 3 uchwały wskazano, że majątek likwidowanej szkoły pozostaje własnością Miasta i Gminy Działoszyn. Należności i zobowiązania likwidowanej szkoły przejmuje Urząd Miasta i Gminy Działoszyn (§ 4 uchwały). Z kolei dokumentację likwidowanej szkoły przejmuje organ prowadzący Miasto i Gmina Działoszyn z wyjątkiem dokumentacji przebiegu nauczania, którą należy przekazać Łódzkiemu Kuratorowi Oświaty (§ 5 uchwały). Natomiast wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Miasta i Gminy Działoszyn (§ 6 uchwały). Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 7 uchwały).

Skargę na powyższą uchwałę wnieśli S.D., M.K., R.G., P.N., M.S., U.D., M.N. i K.M. – rodzice uczniów likwidowanej szkoły. Skarżący podnieśli, iż od dłuższego czasu władze Gminy Działoszyn podejmują starania w celu likwidacji szkoły, czemu konsekwentnie sprzeciwiają się rodzice uczniów, sami uczniowie, nauczyciele oraz inni mieszkańcy Gminy Działoszyn. Wskazali, iż głównymi argumentami Gminy Działoszyn przemawiającymi za likwidacją szkoły są względy ekonomiczne oraz niewielka ilość uczniów, którzy mogliby uczęszczać do innej szkoły na terenie Gminy Działoszyn. W ocenie skarżących uchwała Rady Miejskiej w Działoszynie w przedmiocie likwidacji szkoły doprowadzi do tego, że na terenie Miasta Działoszyn funkcjonować będzie wyłącznie jedna szkoła podstawowa (Szkoła Podstawowa nr 2), co praktycznie uniemożliwia jakikolwiek wybór, likwiduje konkurencyjność i zdecydowanie negatywnie wpływa na rozwój istniejącej placówki. Ponadto Szkoła Podstawowa nr 2 jest szkołą dużą, gdzie liczba uczniów jest znaczna. Znacznie liczniejsze są również poszczególne oddziały, co negatywnie wpływa na szeroko rozumiane dobro dzieci. Tych okoliczności organ w ogóle nie uwzględnił, bowiem dla organu istotne jest jedynie to, że będzie istniała teoretyczna możliwość uczęszczania do innej szkoły. Skarżący wskazali nadto, iż procedura likwidacji szkoły została przeprowadzona niezgodnie z art. 89 ust. 1 u.p.o. Organ nie zawiadomił bowiem o zamiarze likwidacji szkoły wszystkich osób, co do których taki obowiązek istniał. W ocenie skarżących organ nie zrealizował również przesłanki polegającej na zapewnieniu uczniom możliwości kontynowania nauki w innej szkole publicznej.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości i zwrot kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Działoszynie wniosła o jej oddalenie argumentując, iż w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały Rada Miejska w Działoszynie zadeklarowała, że uczniom Szkoły Podstawowej Nr 1 w Działoszynie zapewni możliwość kontynuowania nauki w Szkole Podstawowej Nr 2 w Działoszynie, a uczniom filii w Szczytach w funkcjonującej w tym samym budynku Szkole Podstawowej w Szczytach, ponadto zadeklarowała, że uczniowie ze zlikwidowanej szkoły, bez względu na odległość, będą dowożeni transportem organizowanym przez Miasto i Gminę Działoszyn, tym samym organ prowadzący zrealizował przesłankę polegającą na zapewnieniu uczniom likwidowanych szkół możliwość kontynuowania nauki w innej szkole publicznej, co zostało bezpodstawnie zarzucone przez skarżących. Z uzasadnienia uchwały wynika, że obwód Szkoły Podstawowej Nr 1 w Działoszynie zostanie włączony do obwodu Szkoły Podstawowej Nr 2 w Działoszynie. Argumentując zamiar likwidacji ww. placówki Rada Miejska w Działoszynie wskazała na gwałtowny spadek liczby uczniów w Szkole Podstawowej Nr 1 w Działoszynie spowodowany wyborem Szkoły Podstawowej Nr 2 w Działoszynie, która to w przeciwieństwie do likwidowanej szkoły dysponuje bogatą i nowoczesną bazą lokalowo-dydaktyczną, posiada mało-liczne klasy i możliwość świadczenia wszechstronnej pomocy psychologiczno-pedagogicznej. W ocenie Rady Miejskiej w Działoszynie, mała liczba uczniów w likwidowanej szkole (10 uczniów w Szkole Podstawowej Nr 1 w Działoszynie oraz brak uczniów w filii w Szczytach) nie rokuje możliwości utrzymania tak małej szkoły w sytuacji, gdy gmina musi bilansować wydatki bieżące z dochodami bieżącymi, co zmusza ją do racjonalnego gospodarowania budżetem. Coroczny spadek liczby uczniów w wymienianej placówce generuje systematycznie wzrost kosztów jej utrzymania w przeliczeniu na jednego ucznia. Rada Miejska w Działoszynie podała, że brak uczniów w filii w Szczytach spowodowany jest utworzeniem Szkoły Podstawowej w Szczytach (samodzielna o pełnej strukturze organizacyjnej) i zapisaniem się dzieci od 1 września 2020 r. do nowo utworzonej szkoły. Zdaniem Rady Miejskiej w Działoszynie, mała liczba uczniów (10 uczniów) w oddziałach Szkoły Podstawowej Nr 1 tj: klasa I - 0 uczniów, klasa II - 1 uczeń, klasa III - 2 uczniów, klasa IV - 2 uczniów, klasa V - 1 uczeń, klasa VI - 0 uczniów, klasa VII - 4 uczniów, klasa VIII - 0 uczniów nie gwarantuje możliwości zapewnienia im optymalnych warunków do nauki i rozwoju. Ponadto Rada Miejska w Działoszynie podała, że gdyby doszło do planowanej likwidacji to w budynku po Szkole Podstawowej Nr 1 w Działoszynie zostanie utworzony Gminny Dom Seniora.

Dalej organ wskazał, iż wykonując przedmiotową uchwałę, Burmistrz Miasta i Gminy Działoszyn pismem z 14 grudnia 2021 r. wystąpił do Łódzkiego Kuratora Oświaty o wydanie opinii w sprawie zamiaru wyrażonego w uchwale. Łódzki Kurator Oświaty postanowieniem z 28 lutego 2022 r. pozytywnie zaopiniował zamiar likwidacji Szkoły Podstawowej Nr 1 im. Janusza Korczaka w Działoszynie wraz ze Szkołą Filialną w Szczytach z końcem roku szkolnego 2021/2022 tj. z dniem

31 sierpnia 2022 r. Uzasadniając swoje stanowisko Łódzki Kurator Oświaty wskazał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na racjonalność zainicjowanych przez organ prowadzący działań zmierzających do likwidacji Szkoły Podstawowej

Nr 1 im. Janusza Korczaka w Działoszynie wraz ze Szkołą Filialną w Szczytach, które doprowadzą ostatecznie do zmiany sieci szkół podstawowych funkcjonujących na terenie Miasta i Gminy Działoszyn w sposób, który nie wpłynie negatywnie na warunki realizowania przez szkoły procesu edukacyjnego, wychowawczego i opiekuńczego. Zaproponowane przez organ prowadzący rozwiązanie, w ocenie Łódzkiego Kuratora Oświaty, nie wpłynie również negatywnie na możliwość rozwoju intelektualnego i emocjonalnego uczniów, ich poczucie bezpieczeństwa w środowisko szkolnym oraz jakość kształcenia.

Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 89 ust 1 u.p.o. organ wskazał, iż podjęcie zaskarżonej uchwały zostało prawidłowo poprzedzone powiadomieniem wszystkich rodziców uczniów likwidowanej szkoły o zamiarze likwidacji, w terminie do końca lutego 2022 r. Informacja o zamiarze likwidacji Szkoły Podstawowej Nr 1 w Działoszynie była adresowana imiennie do poszczególnych rodziców. Jak wynika z załączonych dokumentów, zawiadomienia zostały przesłane listami poleconymi, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru przez adresata. Do rodziców uczniów likwidowanej szkoły przesłano 11 zawiadomień Pocztą Polską S.A, z czego 6 adresatów odebrało przesłane im pisma, a w przypadku 5 osób, które nie odebrały przesyłek bezpośrednio od listonosza, ani nie podjęły ich z placówki pocztowej w wymaganym terminie (zwrot przesyłek przez pocztę z adnotacją "nie podjęto w terminie"), dodatkowo dokonano powtórnego zawiadomienia tych osób przez firmę kurierską Pocztex za zwrotnym potwierdzeniem odbioru jednak pomimo dwukrotnego prawidłowego przesłania zawiadomień przesyłki zwrócono z adnotacją "nie podjęto w terminie". Przesyłkę dla skarżących, tj. M.K., M.S., U.D. i K.M. awizowano dwukrotnie w placówce pocztowej, tj. 13 grudnia 2021 r. i 21 grudnia 2021 r. oraz dwukrotnie awizowano przez firmę kurierską Pocztex, tj. 14 grudnia 2021 r. i 18 grudnia 2021 r., ale skarżący ich nie odebrali. Organ uznał zatem zarzut dotyczący niedochowania ustawowego terminu przez organ prowadzący w stosunku do obowiązku poinformowania rodziców za chybiony. W ocenie organu prowadzącego rodzice świadomie unikali odbioru pism, znając już procedurę z lat ubiegłych, w związku z podjętymi wówczas działaniami ws. likwidacji szkoły. Z pism składanych do różnych instytucji wynika, iż rodzice doskonale wiedzieli o zamiarze likwidacji szkoły i aktywnie brali udział w działaniach zmierzających do zapobieżenia jej likwidacji, chociażby poprzez złożenie protestu do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich z 7 stycznia 2022 r., pisma do Łódzkiego Kuratora Oświaty oraz dokonując wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego 7 lutego 2022 r. Fundacji na Rzecz Obrony Edukacji i Rozwoju Szkoły Podstawowej Nr 1 w Działoszynie oraz innych szkół zagrożonych likwidacją: "DZIECI Z KORCZAKA" im. Zygmunta Krupy i skierowania pisma do Urzędu Miasta i Gminy Działoszyn w sprawie chęci przejęcia szkoły przez ww. Fundację w związku z zamiarem likwidacji Szkoły Podstawowej Nr 1 w Działoszynie.

Organ podkreślił, że Szkoła Podstawowa Nr 2 w Działoszynie posiada bardzo dobre warunki lokalowe, zaplecze techniczne i bazę materialną oraz nowoczesne pomoce dydaktyczne. Uczniowie mają zapewniony ciepły posiłek dzięki funkcjonującej kuchni i stołówce. Szkoła realizuje 21 innowacji pedagogicznych, w tym z zakresu zdrowia, promocji sportu, nauki języków obcych, rozwijania logicznego myślenia i czytelnictwa. Uczniowie uczestniczą w różnego rodzaju konkursach i zawodach sportowych i osiągają sukcesy. Z ustaleń kontrolnych przeprowadzonych przez pracowników Delegatury Kuratorium Oświaty w Łodzi z siedzibą w Sieradzu wynika, że Szkoła Podstawowa Nr 2 w Działoszynie zapewnia odpowiednie warunki do działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej, w tym zapewnia uczniom warunki niezbędne do ich rozwoju, co zostało uwzględnione w postanowieniu Łódzkiego Kuratora Oświaty, wydając pozytywna opinię w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Na wstępie zaznaczenia wymaga, że sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie z uwagi na zagrożenie epidemiczne Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 1 czerwca 2022 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2021 r., poz.137) , sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a sprawowana przez ten sąd kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, a także akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, co wynika z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz.329 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Według art. 1 § 2 powołanej wyżej ustawy kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Będąca przedmiotem osądu w niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej w Działoszynie w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej Nr 1 im. Janusza Korczaka w Działoszynie wraz ze Szkołą Filialną w Szczytach (podporządkowanej organizacyjnie Szkole Podstawowej Nr 1 im. Janusza Korczaka w Działoszynie) jest niemającym charakteru prawa miejscowego aktem organu jednostki samorządu terytorialnego podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 23/17, LEX nr 2333724 oraz z 15 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 480/17, LEX nr 2624545). Stanowi zatem uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.

Przepis art. 91 ust. 1 u.s.g. przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Stwierdzenie nieważności uzasadnione jest wystąpieniem istotnego naruszenia prawa. Wynika to z art. 91 ust. 4 u.s.g., który stanowi, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Tym samym legitymacja oparta na przepisie art. 101 ust. 1 u.s.g. ma charakter szczególny, odmienny od legitymacji, jaką trzeba się wykazać przy zaskarżaniu decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych. Jest to istotne zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady ogólnej wyrażonej w art. 50 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.

Wymaga podkreślenia, że skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis i do wniesienia jej nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1761/12, LEX nr 1311573 oraz z 22 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1497/15, LEX nr 2283260). Prawo do wniesienia takiej skargi przysługuje podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę jego własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem gdy zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną podmiotu. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony, natomiast podstawą do wyprowadzenia tej ochrony są przepisy prawa materialnego, które regulują treść działania organów administracji publicznej, na mocy których kształtowane są uprawnienia lub obowiązki jednostki. Przy czym obowiązek wykazania się indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, a także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu lub uprawnienia, spoczywa na stronie skarżącej.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie może być wątpliwości, że skarżący, jako rodzice uczniów uczęszczający do likwidowanej szkoły, mieli legitymację do wniesienia skargi. Rodzic ucznia uczęszczającego do szkoły ma interes prawny w tym, aby jej przekształcenie bądź likwidacja były przeprowadzane prawidłowo, w trybie określonym ustawowo, w tym z poszanowaniem gwarancji proceduralnych przysługujących temu rodzicowi z mocy art. 89 ust. 1 u.p.o. Z przepisu tego wynika prawo podmiotowe rodzica ucznia do uzyskania informacji o zamiarze likwidacji (przekształcenia) szkoły, do której uczęszcza jego dziecko. Prawo to ma fundamentalne znaczenie jako urzeczywistniające konstytucyjną zasadę pewności prawa, wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP, a która to zasada wyklucza zaskakiwanie jednostki nagłą zmianą sytuacji prawnej, w tym kształtowanej przez normy prawa miejscowego. Ma ona szczególne znaczenie właśnie w sytuacji, gdy interesy jednostki - np. w zakresie uzyskania wykształcenia - znajdują się w toku. Przepis art. 89 ust. 1 u.p.o. tworząc prawo podmiotowe rodziców do informacji o zasadniczych kwestiach dotyczących szkoły, do której uczęszcza ich dziecko, stanowi zatem także realizację konstytucyjnej zasady ochrony interesów znajdujących się w toku. Naruszenie zawartego w art. 89 ust. 1 u.p.o. rodzica do informacji o zamiarze likwidacji czy przekształcenia szkoły przez organ ją prowadzący, może być zatem kwalifikowane jako naruszenie interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 u.s.g. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2014 r., I OSK 3045/13). Wbrew twierdzeniom skargi jednak, do takiego naruszenia interesu prawnego skarżących w kontrolowanej sprawie nie doszło.

Zasady oraz tryb likwidacji, przekształcania, łączenia szkół uregulowane zostały w ustawie Prawo oświatowe stanowiącej podstawę prawną wydania zaskarżonej uchwały.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 u.p.o. szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich - tych uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Przepis art.89 ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku przekształcenia szkoły lub placówki (art. 89 ust. 9 u.p.o.). Szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty (art. 89 ust. 3 u.p.o.).

Podkreślić trzeba, że kryteria kontroli sądowoadministracyjnej są czysto prawne. Badaniu podlega wyłącznie zgodność z prawem podjęcia uchwały. Kontrolą nie może być więc objęta celowość likwidacji szkoły. Sąd nie może brać pod uwagę aspektu społecznego likwidacji szkoły. Uprawnienie gminy prowadzącej szkoły podstawowe położone na jej terenie do likwidacji małych szkół wiąże się z chronioną konstytucyjnie zasadą samodzielności jednostek samorządu terytorialnego (art. 165 ust. 2 Konstytucji RP), których działalność podlega nadzorowi wyłącznie z punktu widzenia legalności (art. 171 ust. 1 Konstytucji RP).

Wypada w tym miejscu przypomnieć, że procedura likwidacji szkoły składa się z dwóch równorzędnych etapów. W pierwszej kolejności podejmowana jest uchwała o zamiarze likwidacji placówki opiekuńczo-wychowawczej, która ma charakter intencyjny. Następnie organ prowadzący szkołę jest zobowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkoły danego typu. Przy czym niezbędne jest uzyskanie pozytywnej opinii kuratora oświaty i dopiero po wypełnieniu tej procedury możliwe jest podjęcie kroków prowadzących do likwidacji szkoły. Należy zwrócić uwagę, że opinia kuratora oświaty w przedmiocie likwidacji szkoły ma istotne znaczenie dla prowadzonego postępowania. Przesądza ona o tym, że organ stanowiący samorządu terytorialnego nie ma pełnej dowolności w decydowaniu o zamiarze likwidacji placówki edukacyjnej. Jak wynika z powyższego, przepis art. 89 u.p.o. dał organowi prowadzącemu szkołę, będącemu jednostką samorządu terytorialnego, umocowanie do rozwiązania tych placówek, jednakże nie pozostawił organowi dowolności w tym zakresie stanowiąc, że likwidacja tychże placówek jest możliwa po przeprowadzeniu ustawowo sformalizowanej i bezwzględnie obowiązującej procedury.

Ocenę zasadności zarzutów dotyczących prawidłowości przeprowadzonej procedury likwidacyjnej szkoły należy rozpocząć od chronologii działań podejmowanych w przedmiotowej sprawie. 10 grudnia 2021 r. Rada Miejska w Działoszynie podjęła uchwałę Nr XLIX/321/21 w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej Nr 1 im. Janusza Korczaka w Działoszynie wraz ze Szkołą Filialną w Szczytach (podporządkowanej organizacyjnie Szkole Podstawowej Nr 1 im. Janusza Korczaka w Działoszynie). W uchwale wyrażono zamiar likwidacji z dniem 31 sierpnia 2022 roku Szkoły Podstawowej Nr 1 im. Janusza Korczaka w Działoszynie wraz z podporządkowaną jej organizacyjnie Szkoła Filialną w Szczytach. Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi Miasta i Gminy Działoszyn. W uzasadnieniu uchwały zawarto obszerną argumentację dotyczącą przesłanek przemawiających za likwidacją szkoły. Z uzasadnienia tego wynika, że uczniom Szkoły Podstawowej Nr 1 w Działoszynie zapewni możliwość kontynuowania nauki w Szkole Podstawowej Nr 2 w Działoszynie, a uczniom filii w Szczytach w funkcjonującej w tym samym budynku Szkole Podstawowej w Szczytach, ponadto zadeklarowała, że uczniowie ze zlikwidowanej szkoły, bez względu na odległość, będą dowożeni transportem organizowanym przez Miasto i Gminę Działoszyn, tym samym organ prowadzący zrealizował przesłankę polegającą na zapewnieniu uczniom likwidowanych szkół możliwość kontynuowania nauki w innej szkole publicznej, co zostało bezpodstawnie zarzucone przez Skarżących. Z uzasadnienia uchwały wynika, że obwód Szkoły Podstawowej Nr 1 w Działoszynie zostanie włączony do obwodu Szkoły Podstawowej Nr 2 w Działoszynie ( w dniu 14.04.2022 r. organ prowadzący zwrócił się do Łódzkiego Kuratora Oświaty z pismem o numerze: EO.1.3101.50.2022 z prośba o wyrażenie opinii do projektu Uchwały w sprawie planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Miasto i Gminę Działoszyn). Argumentując zamiar likwidacji ww. placówki Rada Miejska w Działoszynie wskazała na gwałtowny spadek liczby uczniów w Szkole Podstawowej Nr 1 w Działoszynie spowodowany wyborem Szkoły Podstawowej Nr 2 w Działoszynie, która to w przeciwieństwie do likwidowanej szkoły dysponuje bogatą i nowoczesną bazą lokalowo-dydaktyczną, posiada mało-liczne klasy i możliwość świadczenia wszechstronnej pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Powiadomienia rodziców wszystkich uczniów o zamiarze likwidacji szkoły dokonano za zwrotnym potwierdzeniem odbioru listem poleconym przez operatora pocztowego. Burmistrz Miasta i Gminy Działoszyn pismem z 14 grudnia 2021 r. wystąpił do Łódzkiego Kuratora Oświaty o wydanie opinii w sprawie zamiaru wyrażonego w uchwale. Do wniosku Burmistrz załączył ww. uchwałę wraz z jej uzasadnieniem oraz zasięgnięto opinii związków zawodowych. Organizacja Zakładowa NSZZ "Solidarność" pismem z 22 grudnia 2021 r. wyraziła pozytywną opinię w przedmiotowej sprawie, natomiast Związek Nauczycielstwa Polskiego Oddział w Działoszynie nie przedłożył opinii w ustawowym terminie. Po uzyskaniu pozytywnej opinii Łódzkiego Kuratora Oświaty, zawartej w postanowieniu z 28 lutego 2022 r., wydano zaskarżoną uchwałę z 15 marca 2022 r.

Kluczowym zarzutem skargi jest niepoinformowanie wszystkich rodziców o zamiarze likwidacji szkoły. Nie ulega wątpliwości ,że czynność zawiadomienia nie jest czynnością prawną, lecz tzw. czynnością materialno-techniczną, która polega na tym, że ma ona w zasadzie charakter faktyczny, a jednak pośrednio wywołuje skutki prawne, gdyż warunkuje prawidłowość procedury likwidacyjnej. Mieści się ono już w zakresie wykonania uchwały intencyjnej. Przy czym zawiadomienie o zamiarze likwidacji jest dokonane skutecznie wówczas, gdy dotarło do wszystkich osób lub organów, które powinny były zostać poinformowane o zamierzonej likwidacji, najpóźniej w terminie, o którym mowa w tym przepisie.

Zawiadomienie rodziców o zamiarze likwidacji szkoły ma walor protekcyjno-informacyjny. Rodzice powinni się dowiedzieć o likwidacji placówki oświatowej, do którego uczęszczają ich dzieci odpowiednio wcześniej, tak aby mieć możliwość przedstawić swoje racje za, bądź przeciwko takiemu zamiarowi, samodzielnie lub poprzez stosowne ciała (Rada Rodziców), względnie, aby zdecydować o kontynuacji nauki dziecka w placówce przejmującej. Innymi słowy, chodzi o to, by rodzice dzieci uczęszczających do szkoły posiedli informację o jego likwidacji i mieli zapewnioną możliwość podjęcia stosownej reakcji, jeżeli uznają, że jest to konieczne.

Z akt sprawy wynika, że informacja o zamiarze likwidacji Szkoły Podstawowej Nr 1 w Działoszynie była adresowana imiennie do poszczególnych rodziców. Jak wynika z załączonych dokumentów zostało przesłanych 11 zawiadomień listami poleconymi, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru przez adresata. 6 adresatów odebrało przesłane im pisma, a w przypadku 5 osób, które nie odebrały przesyłek bezpośrednio od listonosza, ani nie podjęły ich z placówki pocztowej w wymaganym terminie dokonano powtórnego zawiadomienia tych osób przez firmę kurierską Pocztex za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Pomimo dwukrotnego prawidłowego przesłania zawiadomień przesyłki zwrócono z adnotacją "nie podjęto w terminie". Przesyłkę dla skarżących: M.K., M.S., U.D. i K.M. awizowano dwukrotnie w placówce pocztowej 13 grudnia 2021 r. i 21 grudnia 2021 r., po czym z uwagi na ich nieodebranie zostały zwrócone do nadawcy. Następnie dwukrotnie awizowano je także przez firmę kurierską Pocztex 14 grudnia 2021 r. i 18 grudnia 2021 r. . Także w tym wypadku adresaci nie podjęli korespondencji.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni aprobuje wyrażony w wyroku WSA w Rzeszowie z 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 1554/21, LEX nr 3334099 pogląd, wedle którego zawiadomienie o likwidacji przedszkola, skierowane do rodziców uczniów może być dokonane w dowolnej formie, choć oczywiście powinno ono do nich rzeczywiście dotrzeć i to w przewidzianym w ustawie terminie (np. w formie pisemnej, poprzez powiadomienie na zebraniu, na którym rodzice podpisali listę obecności lub poprzez złożenie przez rodzica oświadczenia, że powyższy fakt jest mu wiadomy). Zawiadomienie o zamiarze likwidacji jest dokonane skutecznie wówczas, gdy dotarło do wszystkich osób lub organów, które powinny były zostać poinformowane o zamierzonej likwidacji, najpóźniej w terminie, o którym mowa w art. 89 ust. 1 u.p.o., przy czym przyjąć należy, że liczy się realna możliwość zapoznania się z zamiarem likwidacji, np. poprzez awizowanie listu, a nie to, czy dany adresat - organ lub osoba - faktycznie z tej możliwości skorzystał. Powyższe stanowisko znajduje odniesienie także do placówki szkolnej, bowiem zgodnie z art. 4 pkt 1 u.p.o., ilekroć w ustawie jest mowa o szkole należy przez to rozumieć także przedszkole. A zatem okoliczność, iż część ze skarżących nie podjęła kierowanej do nich korespondencji informującej o zamiarze likwidacji szkoły do której uczęszczają ich dzieci nie stanowi o wadliwości procedury jej likwidacji. Osoby te miały bowiem możliwość powzięcia stosownej informacji w wymaganym przez prawo terminie jednak z niej nie skorzystały.

Prawidłowo także organ podkreślił, że wskazani wyżej opiekunowi prawni dzieci, pomimo nieodebrania awizowanych przesyłek zawierających zawiadomienie o zamiarze likwidacji szkoły, brali aktywny udział w wyrażaniu negatywnej opinii co do zamiaru likwidacji spornej placówki poprzez złożenie protestu do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich z 7 stycznia 2022 r., pisma do Łódzkiego Kuratora Oświaty wyrażające sprzeciw w sprawie zamiaru likwidacji ich szkoły. Nadto dokonali oni wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego 7 lutego 2022 r. Fundacji na Rzecz Obrony Edukacji i Rozwoju Szkoły Podstawowej Nr 1 w Działoszynie oraz innych szkół zagrożonych likwidacją: "DZIECI Z KORCZAKA" im. Zygmunta Krupy i wyrazili gminie zainteresowanie przejęciem szkoły przez tę Fundację.

Wobec powyższego nie ma podstaw do uznania, że rodzice dzieci uczęszczających do likwidowanej szkoły, zostali w sposób nieprawidłowy zawiadomieni o zamiarze jej likwidacji.

Przed podjęciem zaskarżonej uchwały Łódzki Kurator Oświaty, zawiadomiony w terminie przewidzianym w art. 89 ust. 1 u.p.o., postanowieniem z 28 lutego 2022 r. pozytywnie zaopiniował zamiar likwidacji z dniem 31 sierpnia 2020 r. Szkoły Podstawowej Nr 1 im. Janusza Korczaka w Działoszynie wraz ze Szkołą Filialną w Szczytach. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała została zatem poprzedzona wymaganą przez ustawę Prawo oświatowe pozytywną opinią Kuratora Oświaty. Jednocześnie uzasadnienie uchwały odwołuje się do okoliczności, które zgodnie z opinią organu sprawującego nadzór pedagogiczny przemawiają za likwidacji Szkoły Podstawowej Nr 1 w Działoszynie wraz ze Szkołą Filialną w Szczytach.

Pozbawiony jest również doniosłości prawnej zarzut niezapewnienia uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej. W § 2 zaskarżonej uchwały wskazano bowiem jednoznacznie, że uczniom likwidowanych szkół, o których mowa w § 1 uchwały, zapewnia się kontynuowanie nauki w Szkole Podstawowej Nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Działoszynie, natomiast dzieciom ze szkoły filialnej w Szkole Podstawowej w Szczytach. Wypełniono zatem obowiązek określony w art.89 ust. 1 u.p.o.

Reasumując, zaskarżona uchwała zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, została podjęta przez właściwy organ w prawidłowym trybie. Stwierdzenie powyższego oznacza ,że zarzuty skargi przedstawiają się jako niezasadne, co obligowało Sąd do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

k.ż.