Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 735/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 90 ust. 3d
journal: Dz.U. 2017 poz 2198
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
article: art. 252 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: St. sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2019 r. sprawy ze skargi A spółki z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, podlegającej zwrotowi wraz z odsetkami 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi A. G. - B. kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] Prezydent Miasta Ł. określił wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez organ prowadzący dotowaną Szkołę B w kwocie 9.496,24 zł wraz z odsetkami oraz nakazał dokonanie zwrotu tej dotacji wraz z odsetkami na rachunek bankowy budżetu Miasta Ł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano w szczególności, że Szkoła B której organem prowadzącym jest A Sp. z o.o. została wpisana do ewidencji szkół niepublicznych i otrzymała również uprawnienia szkoły publicznej decyzją Prezydenta Miasta Ł. z [...] stycznia 2003 r.

Zgodnie z art. 90 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1291 ze zm.) w 2017 roku szkole przyznano z budżetu Miasta Ł. dotację na działalność w kwocie 26.897,64 zł. W dniu 29 września 2017 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Ł. W. przekazał do Urzędu Miasta zajęcie wierzytelności, w którym na podstawie art. 895 Kodeksu postępowania cywilnego nakazał zajęcie z tytułu wierzytelności przysługujących A Sp. z o.o. z budżetu Miasta Ł. w związku z prowadzeniem szkoły i innych wierzytelności przysługujących dla organu założycielskiego. Urząd Miasta Ł. przekazał na wskazany przez organ egzekucyjny rachunek bankowy w 2017 r. kwotę 9.496,24 zł ze środków przeznaczonych do wypłaty z tytułu dotacji dla Szkoły B.

W dniu 8 stycznia 2018 r. do Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł. wpłynęło rozliczenie z przekazanej w 2017 r. dotacji, w której szkoła wykazała rozliczenie na kwotę 17.401,40 zł (czyli o 9.496,24 zł niższej niż faktycznie przekazana). Dotacja w kwocie 9.496,24 zł została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem i na podstawie art. 252 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych podlega zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. decyzją z [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podzielając jego stanowisko.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję A Sp. z o.o. w Ł. wniosła o jej uchylenie. Strona skarżąca podniosła, że dotacja została wykorzystana przez Prezydenta Miasta Ł., a nie przez szkołę, czy jej organ założycielski. Beneficjentem dotacji są szkoły, a nie organy założycielskie. Zgodnie z art. 831 § 1 ust. 2a k.p.c. dotacje nie podlegają zajęciu. Dotacja powinna być przekazana na specjalne konto bankowe szkoły, o przeznaczeniu dotacji nie decydował organ założycielski, ani szkoła, która nie może rozliczyć dotacji, której nie otrzymała.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie.

W uzupełnieniu skargi strona wniosła o uchylenie także decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] i podniosła następujące zarzuty naruszenia:

1. przepisów postępowania;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez odstąpienie przez organ od obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz odstąpienie od wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego;

- art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności nieuwzględnienia okoliczności niewykorzystania dotacji przez A;

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji.

2. przepisów prawa materialnego;

- art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż przekazane środki dotacji na konto komornika przez Miasto Ł. z pominięciem A jest wykorzystaniem dotacji niezgodne z przeznaczeniem przez Szkołę B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;

Skarga nie jest zasadna.

Okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie są sporne. Szkole B w 2017 r. przyznano dotację w kwocie 26.897,64 zł. Dotacja ta mogła być przeznaczona na dofinansowanie realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Na konto szkoły przekazano faktycznie jedynie kwotę 17.401,40 zł. Pozostała kwota dotacji na skutek zajęcia przez komornika sądowego wierzytelności przysługujących organowi założycielskiemu – A Sp. z o.o. została przekazana na konto komornika.

Strona skarżąca przedstawiła rozliczenie dotacji na kwotę 17.401,40 zł. Nie jest więc trafny zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) poprzez naruszenie obowiązku podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Strona skarżąca nie precyzuje nawet, jakie okoliczności wymagają bliższego wyjaśnienia, czy też jakie konkretne czynności miały zostać podjęte w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Niezrozumiały jest zarzut, że dotację wykorzystał Prezydent Miasta Ł. Na skutek postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego wobec strony skarżącej wyegzekwowana kwota została przeznaczona na pokrycie należności spółki wynikających z orzeczenie sądowego. W wyniku realizacji zajęcia egzekucyjnego zmniejszeniu uległy zobowiązania strony w stosunku do innego podmiotu.

Należało też podzielić pogląd organów, że beneficjentem dotacji i stroną stosunku prawnofinansowego - w istocie jest osoba prowadząca szkołę niepubliczną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2014 r., II GSK 1132/13 oraz M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, LEX 2013, komentarz do art. 90 u.s.o). Należy zauważyć, że choć z art. 90 u.s.o. wynika, iż dotacje otrzymują niepubliczne przedszkola i szkoły, to jednak dane dotyczące planowanej liczby uczniów, będące podstawą przyznania dotacji w następnym roku, a tym samym wniosek o dotację przekazuje osoba prowadząca niepubliczne przedszkole czy szkołę. Mając na uwadze uregulowania Rozdziału 8 u.s.o. o tytule "Szkoły i placówki niepubliczne", a zwłaszcza art. 82 ust. 1 (Osoby prawne i fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek), art. 84 ust. 1 i 2 (Szkoła lub placówka działa na podstawie statutu nadanego przez osobę prowadzącą i określającego: nazwę, typ szkoły lub cel placówki oraz ich zadania; osobę prowadzącą szkołę lub placówkę; organy szkoły lub placówki oraz zakres ich zadań; organizację szkoły lub placówki; prawa i obowiązki pracowników oraz uczniów szkoły lub placówki, w tym przypadki, w których uczeń może zostać skreślony z listy uczniów szkoły lub placówki; sposób uzyskiwania środków finansowych na działalność szkoły lub placówki; zasady przyjmowania uczniów do szkoły lub placówki) - należy stwierdzić, że brak jest pełnej, organizacyjnej samodzielności (zwłaszcza osobowości prawnej) omawianych wyżej szkół i placówek, co powoduje, że i tak osoba prowadząca musi decydować o ich istotnych sprawach oraz ponosi odpowiedzialność za gospodarcze aspekty ich funkcjonowania. Pozwala to uznać, że beneficjentem i stroną stosunku prawnofinansowego - jest w istocie osoba prowadząca.

Strona skarżąca podnosi też, że kwota dotacji nie powinna podlegać egzekucji. Sąd administracyjny w niniejszej sprawie nie jest uprawniony do oceny prawidłowości postępowania egzekucyjnego. To w tym postępowaniu stronie skarżącej jako dłużnikowi przysługiwały określone uprawnienia i zarzuty, z których strona jednak nie skorzystała. Powołany przez skarżącą przepis art. 831 § 1 pkt 2 a k.p.c. nie mógł mieć zastosowania w sprawie – dotacje na prowadzenie szkół nie należą do środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o finansach publicznych. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji trafnie wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym do końca 2017 r. brak było przepisu wyłączającego spod egzekucji kwot dotacji oświatowych.

Zajęta przez komornika sądowego kwota 9.496,24 zł została przeznaczona nie na realizację celów określonych w art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, ale na pokrycie innych zobowiązań strony skarżącej. Zachodziły więc uzasadnione podstawy do przyjęcia, że dotacja w tej części została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych.

Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) należało orzec jak w sentencji wyroku.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2016, poz. 1714 ze zm.).

k.ż.