Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 163/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 10, art. 77 § 1, art. 79a § 1 , art. 80 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 31zo ust. 10 i ust 11
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy i na Fundusz Solidarnościowy za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do tut. Sądu przez K. K. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 3 lutego 2021 r. o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z 5 stycznia 2021 r. skarżąca zwróciła się - na podstawie przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COViD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.) - dalej ustawa Covid-19 - o zwolnienie jej z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r.

Wskazaną na wstępie decyzją z 3 lutego 2021 r. organ odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy. W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19, wskazując, że weryfikacja kodu PKD przeważającej działalności podanego we wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach z zapisami w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalność i Gospodarczej wykazała, że na 30 listopada 2019 r. strona nie prowadziła działalności gospodarczej oznaczonej obecnie wskazywanym kodem PKD, który to został dodany dopiero 21 kwietnia 2020 r.

W związku z tym organ nie może stwierdzić, iż w stosunku do uzyskanego w listopadzie 2020r. przychodu nastąpił spadek przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r., a tym samym uznano, że stronie nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy,

Na powyższą decyzję strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie W skardze podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 §1 kpa poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania, na skutek błędnego uznania, że nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy ze względu na to, że skarżąca nie miała w toczącym się postępowaniu przymiotu strony.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że w związku zamykaniem poszczególnych branż w dobie pandemii zmieniła PKD przeważające na 86.90 D oraz jednocześnie zawnioskowała do Urzędu Statystycznego w [...] o nadanie numeru PKD poprzez wydanie interpretacji indywidualnej. W odpowiedzi na powyższe, Ośrodek Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego w [...] potwierdził, że w oparciu o opis prowadzonej działalności mieści się ona w grupie PKD 86.90 D. Taki też charakter i rodzaj wykonywanej przez skarżącą działalności miał miejsce od jej założenia tj. 03.07.2017 r. do dnia dzisiejszego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, że strona nie spełniła wszystkich ustawowych przesłanek do uzyskania zwolnienia, o którym mowa w art. art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19.

W dodatkowym piśmie procesowym z 21 kwietnia 2021r. skarżąca, odnosząc się do stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę w kwestii niespełnienia warunków ustawowych do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy za listopad 2020 r., wskazała, że na dzień 20 września 2021r., do którego odwołuje się art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID-19, spełniony był warunek dotyczący ujęcia w danych REGON odpowiedniego PKD 86.90 D. Taki też charakter i rodzaj wykonywanej przez nią działalności w zakresie świadczenia usług podologicznych, miał miejsce od chwili jej założenia, czyli również w listopadzie 2019r.- o czym według skarżącej świadczyć ma między innymi sama nazwa jej firmy. Skoro zatem spełnione zostały wszystkie wymagane prawem warunki do uzyskania omawianego zwolnienia, rozstrzygnięcie organu było bezzasadne.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "ppsa") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1a ppsa), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1b ppsa), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1c ppsa). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ppsa).

Z uwagi na zagrożenie pandemiczne, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) oraz zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie dalszych rozważań podkreślenia wymaga, że sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie doszło w tym zakresie do naruszenia prawa które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest przepis art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Przepis ten stanowi, że płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony, jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

Z kolei na podstawie art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.

Na tle tych obu przywołanych wyżej regulacji ustawowych powstał między stronami spór w zakresie prawidłowości ich zastosowania w ustalonym dotychczas stanie faktycznym.

Jednym z warunków uprawniających do ubiegania się o taką preferencję jest prowadzenie na dzień 30 września 2020 r. działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, wymienionym w tym przepisie kodem. Jednocześnie ustawodawca zastrzegł w art. 31zo ust. 11 tej ustawy, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. Co istotne, brzmienie cytowanych przepisów nie może jednak oznaczać, że organ może bezkrytycznie przyjmować dane statystyczne zawarte w CEiDG czy REGON, co do uwidocznionego w ewidencji rodzaju przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez płatnika na dzień 30 września 2020 r. Istotne jest bowiem ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował w ewidencji. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w ewidencji, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności, której charakter należy w postępowaniu ustalić. W sprawie niniejszej uwagę tą należy odnieść do tej części argumentacji organu, w której odmawiając skarżącej prawa do zwolnienia, uzasadnia to tym, że na 30 listopada 2019r. strona nie prowadziła działalności gospodarczej oznaczonej obecnie wskazywanym kodem PKD, który to został dodany dopiero w dniu 21 kwietnia 2020 r. To zaś, według organu, skutkowało niemożnością ustalenia, czy w stosunku do uzyskanego przychodu w listopadzie 2020 r. nastąpił spadek przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019r.

Faktem jest, że skarżąca dopiero 21 kwietnia 2020 r. w danych zawartych w CEiDG ujęła kod PKD 86.90 D, który to stanowił na dzień 30 września 2020r. wykazany jako rodzaj przeważającej działalności, co jednakże nie może jeszcze, bez przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego, przesadzać, że takowa działalność nie była już prowadzona we wcześniejszych okresach.

Należy bowiem mieć na uwadze, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - Dz.U. z 2020 r. poz. 443). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m. in. w wyrokach z 7 stycznia 2013 r. II UK 142/12 i z 23 listopada 2016 r. II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.

Podobne stanowisko wielokrotnie wyrażone już zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych - m.in. w wyroku WSA w Rzeszowie z 25 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 189/21, w wyroku WSA w Szczecinie z 18 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 955/20, w wyroku WSA w Białymstoku z 28 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I SA/Bk 140/21, czy też w wyroku WSA w Białymstoku z 5 maja 2021 r. o sygn. akt I SA/Bk 171/21).

W ocenie Sądu, nie przesądzając wprawdzie na obecnym etapie rozpoznania sprawy, czy ostatecznie skarżąca kwalifikuje się do otrzymania żądanej pomocy w formie zwolnienia jej z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., obecnie ustalony stan faktyczny sprawy wymaga uzupełnienia w istotnym zakresie, dotyczącym rzeczywistego zakresu prowadzonej - jako działalność przeważającą - działalności polegającej na świadczeniu usług podologicznych. Oczywistym też jest, że w pierwszej kolejności organ winien odnieść się do przedłożonego na etapie postępowania sądowego wraz ze skargą dowodu z pisma Ośrodka Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego w [...], który to dowód, według skarżącej, potwierdzał, że w oparciu o opis prowadzonej przez nią działalności mieści się ona w grupie PKD 86.90 D. Oczywiście, aby dokonać prawidłowej oceny tego dowodu niezbędne jest też pozyskanie od strony treści samego zapytania skierowanego do Ośrodka Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego, skoro opierał się on na zawartym tam opisie prowadzonej działalności.

Również istotnym w realiach niniejszej sprawy staje się, w związku z argumentacją skarżącej zawartej w dodatkowym piśmie procesowym (co oczywiście wymaga formalnego potwierdzenia), o uzyskaniu przez nią w tym samym miesiącu, tj. listopadzie 2020r prawa do jednorazowego dodatkowego świadczenia postojowego z Wojewódzkiego Urzędu Pracy, na podstawie art. 15zs2. tej samej ustawy. Jest to o tyle istotne, że zgodnie z tą regulacją, podobnie do mającego zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 31zo, osobie, o której mowa w art. 15zq ust. 1 pkt 1, prowadzącej na dzień 30 września 2020 r. pozarolniczą działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodem 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, która skorzystała ze świadczenia postojowego w trybie art. 15zs lub art. 15zua, przysługuje prawo do jednorazowego dodatkowego świadczenia postojowego, jeżeli przychód z tej działalności uzyskany w październiku albo listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego odpowiednio w październiku albo listopadzie 2019 r.

Oczywiście organ nie jest w niniejszej sprawie związany stanowiskiem innego organu dotyczącym innej formy pomocy, jednakże, co nie może umknąć uwadze, obie te przewidziane przez ustawodawcę formy pomocy określonym osobom prowadzącym działalność gospodarczą, mają na uwadze realizacje tej samej pomocy Państwa podmiotom z określonych baraż w przezwyciężeniu skutków pandemii COVID19.

W świetle powyższego należy zatem zauważyć, że pomoc, o jakiej mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, powinna trafiać do podmiotów, które faktycznie prowadzą określoną działalność, wskazaną w tej regulacji jako przeważająca. Nie można jej zatem odmówić pomocy podmiotom, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności wymienionej w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana.

Nie można bowiem stracić z pola widzenia głównego celu wprowadzenia poszczególnych regulacji ustawy COVID- 19, które maja za zadanie łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii COVID-19 przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Jak słusznie zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok WSA w Olsztynie z 25.05.2021r. sygn. akt I SA/Ol 259/21) wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych. Omawiany rodzaj wsparcia został przez Parlament Rzeczypospolitej Polskiej uchwalony w grudniu 2020 r., a przesłanki wsparcia określono według danych gromadzonych przez służby statystyki publicznej na dzień 30 września 2020 r. i 30 września 2019 r. Tymczasem wymiar składek na ubezpieczenia społeczne nie był w tym czasie, ani w listopadzie 2020 r., uzależniony od rodzaju prowadzonej działalności, określanej według kodów PKD (art. 18 i n. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz.U. z 2021 r. poz. 423). Podobnie większość ograniczeń prowadzenia działalności gospodarczej wprowadzanej kolejnymi rozporządzeniami nie były wprost określane odwołaniem się do kodów PKD (z nielicznymi wyjątkami), lecz miały zasadniczo charakter opisowy (por. np. § 6 i § 26 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w brzmieniu obowiązującym 1 listopada 2020 r.- Dz. U. poz. 1758 ze zm.).

Reasumując, w ocenie Sądu organ rozpoznając sprawę nie przeprowadził w ramach niniejszego postępowania właściwego, zupełnego i obiektywnego postępowania dowodowego, naruszając tym samym ogólne zasady postępowania administracyjnego, wynikające m.in. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256), gdyż nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza co do rodzaju faktycznie wykonywanej przez skarżącego działalności, będącej działalnością przeważającą.

Naruszenie to jest o tyle istotne, że o ile w sytuacji, gdy w oparciu o formalny wniosek podmiotu ubiegającego się o zwolnienie, organ nie negując zawartych w nim danych, wydaje decyzję pozytywną, nie zachodzi potrzeba prowadzenia pogłębionego postępowania dowodowego, to już przy decyzji negatywnej postępowanie takie winno być przeprowadzone zgodnie z zasadami uregulowanymi w kpa, przy zapewnieniu w nim pełnego udziału stronie. Prawo do czynnego udziału strony w przypadku, gdy sam wniosek ma charakter sformalizowanego urzędowego druku RDZ-B6, pozwala stronie na przywołanie dodatkowej argumentacji na poparcie swojego stanowiska, a także co istotne w niniejszej sprawie , na przedłożenie organowi dowodów na jej poparcie. Zatem organ powinien był realizować w sprawie, uregulowaną w art. 10 kpa, zasadę czynnego udziału strony w toku prowadzonego postępowania w sprawie. W świetle powyższego, w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości że w przedmiotowej sprawie doszło także do istotnego naruszenia obowiązku wynikającego z art. 79a § 1 kpa, zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, organ informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania dokumentacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 kpa, a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (tak WSA w Szczecinie w wyroku z 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 239/19).

Z akt badanej sprawy nie wynika, aby przed wydaniem stronie decyzji odmownej organ umożliwił jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Nie wyjaśnił również przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować - i w tym wypadku skutkowało - wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem skarżącej. Dodatkowo należy zauważyć, że jeśli organ odstępuje od zasad określonych w art. 10 § 1 i wytycznych płynących z art. 79a § 1 kpa (co może nastąpić w sytuacji przewidzianej w art. 10 § 2 kpa), to w myśl art. 10 § 3 kpa jest zobowiązany utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny takiego odstąpienia, a adnotacji takiej brak w aktach sprawy.

Tymczasem - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - z uwagi na brak umożliwienia stronie czynnego udziału na etapie postępowania przed organem, całość sporu dotyczącego charakteru prowadzonej przez skarżącą przeważającej działalności gospodarczej w listopadzie 2019 r. przenoszona jest na etap postępowania sądowego, gdyż dopiero wówczas skarżąca, znając motywy odmowy przyznania jej prawa do zwolnienia, przywałuje w skardze i dodatkowym piśmie procesowym szczegółową argumentację co do charakteru prowadzonej działalności gospodarczej i dowody na jej poparcie.

Zauważyć w tym miejscu przyjdzie, że zasadą postępowania administracyjnego jest, że sąd administracyjny nie ma kognicji do merytorycznego rozpatrywania sprawy administracyjnej i formułowania uzasadnienia rozstrzygnięcia a tylko do kontroli prawidłowości działań organu na podstawie kryterium legalności.

Z uwagi na powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organ dopuścił się naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy w sprawie niezbędne było przeprowadzenie postępowania dowodowego, w celu ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia przesłanek, w szczególności czy działalność prowadzona przez przedsiębiorcę jest objęta kodem PKD uprawniającym do skorzystania z prawa do omawianego zwolnienia w dacie wskazanej przez ustawodawcę.

W tym stanie rzeczy, Sąd uznał kontrolowaną decyzję za wadliwą, jako wydaną przedwcześnie i z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.