Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 3910/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Powołane przepisy: article: art. 36 par. 1 pkt 1, art. 39, art. 209 par. 3, art. 210 par. 1 i 3, art. 276
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Adamiak (sprawozdawca), Sędzia NSA - Henryka Łysikowska, Asesor WSA - Jerzy Strzebińczyk, Protokolant - Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. G. A z siedzibą Ż.W. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia długu celnego i opłaty manipulacyjnej I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. Wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego w C. decyzją z [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej oraz art. 9, art. 13, art. 39, art. 210 § 1, art. 222 § 1, art. 223 § 1, art. 230 § 1, art. 242 § 3, ar. 276 § 2 ustawy z 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. nr 23, poz. 117 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 grudnia 2000r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej (Dz. U. nr 119, poz. 1253), po przeprowadzeniu postępowania celnego w sprawie nie zgłoszenia towaru – pomidorów w ilości [...] kg, wprowadzonych na polski obszar celny łącznie z towarem tego samego rodzaju zgłoszonym przez przedstawiciela bezpośredniego – Agencję Celną Przedsiębiorstwa B S.A. i zarejestrowanym w ewidencji towarów dopuszczonych do obrotu pod numerem E [...] w dniu [...]. na rzecz Firmy A, Ż. W."

|- |określił dług celny w przywozie w wysokości [...] (słownie: osiemnaście tysięcy sto pięćdziesiąt złotych [...]), |

| |określił opłatę manipulacyjną dodatkowa w wysokości wartości niezgłoszonego towaru tj. w kwocie [...] (słownie: [...] [...]), |

|- |naliczył odsetki za zwłokę od kwoty cła od dnia [...] do dnia [...] w wysokości [...] (słownie: [...] [...]) |

| |wezwał adresata do uiszczenia powyższych należności celnych, opłaty manipulacyjnej dodatkowej, odsetek od należności celnych, |

| |w łącznej kwocie: [...] (słownie: [...][...]), |

|- |dopuścił towar do obrotu na polskim obszarze celnym po uiszczeniu długu celnego i innych należności Skarbu Państwa |

| | |

| | |

|- | |

| | |

| | |

| | |

|- | |

W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] jako przedstawiciel bezpośredni Agencja Celna Przedsiębiorstwa B S.A. ul. S. [...],[...] K. firmy A, ul. W. [...],[...] Ż. W. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci: pomidory świeże o wadze netto [...] kg.

Zgłoszenie zostało przyjęte pod względem formalnym i zarejestrowane w ewidencji towarów dopuszczonych do obrotu pod numerem [...] w dniu [...]. Po dokonaniu rewizji celnej i wymierzeniu należności celnych towar został zwolniony do wnioskowanej procedury.

Następnie towar po zwolnieniu został poddany czynnościom powtórnej rewizji celnej, w wyniku czego organ stwierdził niezgodność w ilości skrzynek tj. zamiast [...] sztuk, stwierdził [...] sztuk oraz nadwyżkę towaru w ilości [...] kg.

Pomidory pakowane były w plastikowe skrzynki z naklejonymi etykietami [...],[...]. Agencja Celna wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie i przyjęcie zabezpieczenia niezgłoszonego towaru w ilości [...] kg pomidorów. Wniosek został przyjęty zgodnie z treścią art. 76 § 1 Kodeks celny i w tym dniu po zabezpieczeniu kwoty długu celnego w wysokości [...], który ciążył na towarze niezgłoszonymi towar został zwolniony. Kwota ta została wpisana na zabezpieczeniu generalnym Agencji B S.A. seria C nr [...] ([...]).

W związku z ujawnionym zdarzeniem wyczerpującym znamiona czynu w art. 9 Kodeksu celnego jako nielegalne wprowadzenie towaru na polski obszar celny, bez ich obowiązkowego przedstawienia organowi celnemu (art. 39 Kodeksu celnego) wszczął z urzędu postępowanie celne wydając w dniu [...] postanowienie o wszczęciu postępowania celnego nr [...] skierowane do firmy A, ul. W. [...],[...] Ż. W. Postanowienie zostało doręczone za pośrednictwem przedstawiciela bezpośredniego – Agencja Celna B S.A. ul. J. S. [...],[...] K. w dniu jego wydania.

Opisana sytuacja sklasyfikowana jest w art. 210 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks celny. Zgodnie z dyspozycją art. 210 § 3 pkt 1 ustawy Kodeks celny określił dłużnika, który dokonał nielegalnego wprowadzenia towaru tj. firmę A, ul. W. [...],[...] Ż.W.

Datę powstania długu celnego ustalił na dzień [...] na podstawie zapisów w ewidencji towarów wprowadzonych na polski obszar celny transportem drogowym Oddziału Celnego I w C. – [...]. W dalszej kolejności ustalił niezbędne elementy kalkulacyjne do określenia wysokości powstałego długu celnego.

1) wartość celna towarów nielegalnie wprowadzonych:

wartość celną ustalił na podstawie faktury z dnia [...], numer [...]. Ponieważ towar zgłoszony i nie zgłoszony przemieszczały się jednym środkiem transportu i były tego samego rodzaju, uznał, że wartość podana na fakturze [...] za skrzynkę pomidorów odnosi się również do towaru niezgłoszonego. Ze względu na rozbieżność w ilości opakowań towaru przeliczył podaną wartość na fakturze 1 kg towaru, co dało wartość [...]. Łączna wartość towaru nielegalnie wprowadzonego wynosi; [...] kg z [...] + [...].

- koszt transportu:

ustalił na podstawie warunków dostawy, zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym zarejestrowanym w ewidencji towarów dopuszczonych do obrotu pod pozycją [...] z dnia [...] oraz w Deklaracji Wartości Celnej, tj. CIP W. Ze względu na to, że towary przemieszczały się tym samym środkiem transportu, przyjął takie same warunki dostawy dla towarów niezgłoszonych. Wartość celną ustalił w oparciu o tabelę kursową NBP 001 z dnia [...].

2) określenie pozycji taryfowej towaru – dokonał na podstawie dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego, tj. faktury nr [...] z dnia [...] oraz etykiety załączonej do towaru, również świadectwa Centralnego Inspektoratu Standaryzacji nr [...] i numer [...], decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin Nr [...] i protokołu Wojewódzkiego Inspektoratu Sanitarnego [...] i numer [...] oraz wyniku przeprowadzonej rewizji celnej. Zebrane dane pozwoliły na sklasyfikowanie towaru do pozycji

Taryfy celnej:

|RODZAJ TOWARU |POZYCJA TARYFY |WYSZCZEGÓLNIENIE |

|Pomidory |0702 00 00 1 |Pomidory świeże: |

| | |- od 1 stycznia do 31 marca |

3) kraj pochodzenia – rozstrzyga o rodzaju zastosowanej stawki celnej dla towaru, który jest wprowadzany na polski obszar celny. Reguła ustalenia pochodzenia dotyczą nie tylko określenia kraju, z którego towar pochodzi ale zasad udokumentowania tego pochodzenia, co określa art. 13 ustawy Kodeks celny, taryfa celna będąca załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej (Dz. U. z 2000r. Nr 119, poz. 1253), rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. z 1999r. Nr 104, poz. 1193, załącznik nr 38 ze zmianami – ostatnia Dz. U. z 2000r. nr 119, poz. 1256) oraz umowy międzynarodowe zawarte przez Polskę z poszczególnymi krajami bądź grupami krajów. Dla wymiaru cła według stawki celnej konwencyjnej, którą stosuje się do towarów pochodzących z krajów i regionów członków Światowej Organizacji Handlu WTO ustanowionej dnia [...] na podstawie podpisanej Umowy o Ustanowieniu Światowej Organizacji Handlu lub takiego któremu Polska przyznała klauzulę najwyższego uprzywilejowania, stosowana jest gdy stawka autonomiczna jest wyższa od stawki konwencyjnej. Stawkę celną autonomiczną stosuje się gdy nie określono stawki konwencyjnej lub jest ona wyższa od stawki autonomicznej. Strona zgłosiła towar w pomidorów [...] brutto, który posiadał udokumentowane pochodzenie EUR1 nr [...], które zostało potwierdzone przez hiszpański urząd celny, a które potwierdzało dla tej ilości towaru hiszpańskie pochodzenie. Ujawniony w wyniku rewizji celnej towar, nielegalnie wprowadzony nie posiadał udokumentowanego pochodzenia. W trakcie rewizji celnej nie stwierdzono zapisów o kraju pochodzenia na towarze lub opakowaniu. Powyższe ustalenie miało wpływ na ustalenie stawki konwencyjnej podwyższonej o 100% tj. 40% + [...]/kg podwyższone o 100%.

Ustalone elementy kalkulacyjne pozwoliły na określenie długu celnego w wysokości podanej w sentencji, a który został obliczony w poniższej tabeli:

|NAZWA TOWARU |KRAJ |WAGA NETTO |WARTOŚĆ W ZŁOTYCH |POZYCJA TARYFY CELNEJ |

| |POCHODZENIA | | | |

|Pomidory |XP |[...] |[...] |0702 00 00 1 |

|RODZAJ TOWARU |WARTOŚĆ CELNA |STAWKA CELNA |KWOTA CŁA W ZŁ |

| |ZŁ | | |

|Pomidory |[...] | |[...] |

| | | | |

| | |ŁĄCZNA KWOTA |[...] |

Opłata manipulacyjna dodatkowa – została wymierzona w związku z wykazaniem różnicy ilościowej między towarem przedstawionym, a ujawnionym w wyniku rewizji celnej. Wysokość tej opłaty reguluje art. 276 § 2 w związku z art. 39 ustawy Kodeks celny. Opłatę manipulacyjną pobiera się od osoby, która przyjęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu na polski obszar celny. Kwotę opłaty manipulacyjnej dodatkowej w wysokości wartości towaru nielegalnie wprowadzonego podał w sentencji.

Odsetki za zwłokę od kwoty cła – dług celny powstał w dniu [...] w momencie nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny i wymierzył zgodnie z zasadą określoną w war. 242 § 3 Kodeksu celnego. Odsetki obliczył za okres od dnia powstania długu celnego do dnia wydania decyzji według zasad i w wysokości jak w przypadku odsetek za zwlokę od należności podatkowych. Kwotę wyliczonych odsetek podał w sentencji.

Zgodnie z art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa przed wydaniem decyzji wyznaczył stronie trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Strona nie wniosła żadnych uwag w przedmiotowej sprawie.

Poinformował, że jako płatnik podatku VAT zgodnie z treścią art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997r. Nr 137, poz. 926 ze zmianami), w związku z art. 11 ustawy z dnia 8s tycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993r. Nr 11, poz. 50 ze zmianami, ostatnia zmiana (Dz. U. z 2000r. Nr 72, poz. 842): - dokonał obliczenia podatku VAT, w wysokości [...] (słownie: [...]). Podstawę wyliczenia podatku stanowiła wartość celna towaru nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny podwyższona o należne cło. Zastosował stawkę podatku 3%, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 1999r. w sprawie wykazów towarów do celów poboru podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w imporcie (Dz. U. z 1999r. nr 111, poz. 1290 ze zmianami – ostatnia zmiana Dz. U. z 2000r. nr 72, poz. 842).

Sposób wyliczenia podatku VAT:

|RODZAJ TOWARU |PODSTAWA PODATKU W ZŁ |STAWKA PODATKU W % |KWOTA PODATKU W ZŁ |

|Pomidory |[...] |3 |[...] |

| | |SUMA PODATKU VAT |[...] |

Zgodnie z treścią art. 58 ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997r. dokonał obliczenia odsetek za zwłokę od należności podatkowych [...] do dnia [...] w wysokości [...] (słownie trzydzieści pięć złotych [...]).

W myśl § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów (Dz. U. z 1997r. Nr 162, poz. 1124) w związku z art. 58 ustawy Ordynacja podatkowa – określających, iż w przypadku, gdy odsetki za zwłokę naliczone przez organ podatkowy, podatnik nie wpłacił w dniu wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej, podatnik jest zobowiązany do samodzielnego naliczenia dalszych odsetek za zwłokę począwszy od dnia następnego po dniu wydania decyzji do dnia zapłaty. Samodzielne obliczenie dotyczy odsetek od długu celnego i należności podatkowych.

W przypadku kwestionowania wysokości naliczonego podatku z tytułu importu towarów, można w terminie miesiąca od dnia zapłaty tego podatku, wystąpić do organu podatkowego, właściwego dla podatnika z żądaniem wydania decyzji w sprawie sprostowania naliczenia podatku od nieistnienia obowiązku podatkowego art. 11 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993r. Nr 11, poz. 50 ze zmianami).

Na podstawie art. 230 § 1 Kodeksu celnego oraz art. 11 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym powiadomił, że łączna kwota należności celnych i podatkowych została zarejestrowana w rejestrze długu celnego w przywozie R19A pod pozycją nr [...] w dniu [...].

Łączną kwotę należności Skarbu Państwa, które na dzień wydania decyzji wynoszą:

|- |cło |[...] |

|- |odsetki za zwłokę od kwoty cła | [...] |

|- |opłata manipulacyjna dodatkowa | [...] |

|- |podatek VAT | [...] |

|- |odsetki za zwłokę od należności podatkowych | [...] |

| |Łącznie |[...] |

(słownie: [...])

Z. G. złożył od decyzji odwołanie. Decyzji zarzucił wadliwą interpretację treści przepisu art. 276 § 2 ustawy Kodeks Celny w związku z przepisem art. 39 tejże ustawy. Nadto zarzuca wadliwe i niezasadne zastosowanie art. 210 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego w związku z art. 210 § 2 pkt 1 tejże ustawy. Decyzji zarzuca naruszenie przepisów art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, a tym samym uchybienie normom zawartym w art. 121 § 1 i 122 tejże ustawy. Na tej podstawie wnosił o jej uchylenie w całości.

Opłatę manipulacyjną dodatkową wymierzono uwzględniając wartość masy towaru stanowiącej różnicę pomiędzy towarem rzeczywiście dostarczonym, a towarem przedstawionym organowi celnemu. Opłatę tę wymierzono odwołującemu się uznając go za osobę określoną w art. 39 ustawy Kodeks celny.

Zdaniem odwołującego się m.in. nienależycie wyjaśniono w postępowaniu zmierzającym do wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej czy właściwym adresatem owej opłaty nie powinna być osoba lub osoby zdefiniowane w art. 39 Kodeksu cywilnego. Podnosi się, że w danej sytuacji osobą określoną w art. 39 Kodeksu celnego nie jest odwołujący się lecz osoba bezpośrednio wprowadzająca towar na polski obszar celny i przedstawiająca ów towar organowi celnemu. Do obowiązków takiej osoby należy sprawdzenie stanu towaru w miejscu załadunku i zgodności towaru z otrzymanymi dokumentami, wyłącznie też ona ma rzeczywiste możliwości i obowiązki wynikające z treści przepisu art. 36 w związku z art. 39 Kodeksu celnego. Osoba ta nie jest pełnomocnikiem odwołującego się w rozumieniu Kodeksu Cywilnego i Kodeksu Celnego, a więc za jej działania przed organami celnymi odwołujący się nie może ponosić odpowiedzialności. Poza wszelką wątpliwością pozostaje, iż przesyłkę wprowadziła na polski obszar celny i przedstawiła organowi celnemu konkretna osoba fizyczna znana z imienia i nazwiska – osobą tą nie jest, w sposób oczywisty, odwołujący się.

Podnosił, że włącznie z momentem przystąpienia organu celnego do weryfikacji zgłoszenia w drodze "czynności powtórnej rewizji celnej" towar pozostawał we władaniu osoby go przewożącej i żadna inna osoba nie przyjęła odpowiedzialności za towar ani w trakcie procedury tranzytu ani w czasie gdy towary miały status towarów składowanych czasowo, ani po zwolnieniu towarów. Wyżej oznaczona decyzja jest niezasadna - prócz powodów wskazanych - także z następujących względów:

• Towar dostarczony został przedstawiony organowi celnemu za pomocą dokumentów handlowych i przewozowych oraz - co istotne - znajdował się cały czas pod dozorem celnym, do czasu przystąpienia organu celnego do rewizji, mając do momentu przyjęcia zgłoszenia status towaru składowanego czasowo.

• Bezpośrednio po przedstawieniu towaru organ celny nie przystąpił do rewizji, w wyniku której wykazałby różnicę pomiędzy towarem przedstawionym, a ujawnionym w wyniku tej rewizji.

• Dopiero po przyjęciu zgłoszenia organ celny w wyniku powtórnej weryfikacji owego zgłoszenia w sposób opisany w aktach sprawy stwierdził różnicę pomiędzy towarem zgłoszonym i zwolnionym, a faktycznie znajdującym się na środku przewozowym. Rewizja przeprowadzona bezpośrednio

Powyższe fakty znajdują potwierdzenie w dokumentacji zgromadzonej i w dokumentacji sporządzonej przez organ celny w tym także w treści uzasadnienia decyzji.

Biorąc powyższe pod uwagę podnosi się, że w sprawie nie ma zastosowania art. 276 § 2 ustawy Kodeks celny wobec osoby odwołującego się gdyż w jej toku nie zaistniały okoliczności określone w tymże przepisie jako wykazanie różnicy pomiędzy towarem przedstawionym, a ujawnionym w wyniku rewizji po przedstawieniu towaru, bowiem - jak wskazano - po przedstawieniu towaru rewizja nie wykazała różnic pomiędzy masą towaru zgłoszonego, a masą ustaloną w "powtórnej rewizji celnej".

W wyniku innych czynności prawnych i techniczno-prawnych niż rewizja (kontrola) towaru po jego przedstawieniu, a to dokonania i przyjęcia zgłoszenia, a następnie jego weryfikacji po zwolnieniu towaru ustalono, że zgłoszenie celne jest nieprawidłowe ponieważ jego treść głównie w zakresie ilości towaru i wartości całej przesyłki odbiega od stanu faktycznego. Zatem zastosowanie w sprawie może mieć ewentualnie wyłącznie przepis art. 65 § 4 pkt 2 lit. a) w związku z art. 70 § 2 Kodeksu celnego.

Wskazać jednak należy, iż wątpliwym i niezasadnym jest obciążenie odwołującego się kwotą wynikającą z długu celnego w jej części dotyczącą wymiaru cła bowiem zgłoszenie celne obejmowało całość towaru oczekiwanego przez odwołującego się i udokumentowanego dokumentami handlowymi. Towaru ujawnionego w trakcie rewizji i potraktowanego przez organ celny jako nadwyżka odwołujący się nie oczekiwał ani w tej dostawie nie zamawiał.

Wskazać bowiem należy, iż ustalenia handlowe pomiędzy importerem, a dostawcą dotyczą dostaw pomidorów określonymi partiami, których cena ustalana jest wg. liczby stosownie zestandaryzowanych skrzynek o uśrednionej objętości. Masa towaru jest zatem także uśredniona i w praktyce często zależna o rozmiarów poszczególnych owoców pomidora.

Sposób ustalania ceny znany był organowi celnemu gdyż faktura w sposób jednoznaczny określała cenę jednostkową za skrzynkę pomidorów nie zaś za kilogram lub inną jednostkę masy. Zatem nieuprawnione jest przeliczenie cen ustalonych przez strony transakcji za opakowanie towaru na ceny za kilogram towaru.

Zdaniem odwołującego się nie może być zatem mowy o nielegalnym wprowadzeniu towaru na polski obszar celny ani o istnieniu nadwyżki towaru. Przeciwnie czynności "powtórnej rewizji celnej" wykazały niedobór towaru gdyż liczba skrzynek wyniosła nie [...] sztuk lecz [...] sztuk (in minus [...]), a zatem wartość niedoboru wynosi [...].

Podnosi się nadto, iż sposób przeprowadzenia "powtórnej rewizji celnej" był dalece nieprawidłowy i naruszający dobre interesy odwołującego się i nie mogący dać rzetelnych rezultatów liczbowych stanowiących nader istotną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia organu celnego.

W szczególności ważenie pojazdu z towarem i pojazdu bez towaru odbyło się w warunkach wykluczających rzetelność ważenia. Mianowicie pojazd ważony był wraz z bliżej nieustaloną masą błota pośniegowego, nadto pomiędzy kolejnymi ważeniami zmieniła się ilość paliwa pojazdu. Nieuprawnione jest także przyjęcie praz organ celny średniej wagi opakowań (skrzynek) skoro różnice w wadze wynosiły nawet [...]. Organ nie wykazał jakie ilości skrzynek o poszczególnych wagach przyjął jako wystarczająco reprezentatywne.

Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), art. 262, art. 39, art. 210, art. 242 § 3 oraz art 276 § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 z późn. zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazał, że jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] w Urzędzie Celnym w C. Agencja B S.A. działająca jako przedstawiciel bezpośredni Firmy A, zgłosiła według dokumentu JDA SAD nr [...] do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci świeżych pomidorów o wadze netto [...] kg.

Po przyjęciu zgłoszenia celnego i przeprowadzeniu częściowej rewizji celnej, towar został zwolniony do wnioskowanej procedury.

Następnie przeprowadzono powtórną kontrolę zgłoszenia celnego i rewizję towaru, w wyniku której stwierdzono różnicę między towarem przedstawionym a ujawnionym, tj. nadwyżkę towaru w postaci [...] kg pomidorów.

Pismem z dnia [...] Agencja B S.A. w imieniu Firmy A, złożyła wniosek o zwolnienie niezgłoszonego towaru i przyjęcie zabezpieczenia. Wniosek ten został przyjęty zgodnie z art. 76 § 1 Kodeksu celnego i po zabezpieczeniu kwoty wynikającej z długu celnego, towar niezgłoszony został zwolniony.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...]. Dyrektor Urzędu Celnego w C. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie.

W dniu [...] Dyrektor Urzędu Celnego w C. wydał decyzję nr [...], w której:

|- |określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] w stosunku do ujawnionej nadwyżki towaru; |

| |wymierzył opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości [...], równej wartości towaru stanowiącego nadwyżkę towaru|

|- |w stosunku do jego ilości ujętej w dokumentach; |

| |naliczył odsetki od dnia powstania długu celnego; |

| |dopuścił towar do obrotu na polskim obszarze celnym. |

|- | |

|- | |

Pismem z dnia [...] strona złożyła odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w C. nr jw., wnosząc o jej uchylenie w całości.

Skarżący w w/w piśmie zarzuca obrazę przepisów prawa materialnego w szczególności art. 276 § 2 w związku z art. 39 Kodeksu celnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Strona zauważa, że w niniejszej sprawie, osobą określoną w art. 39 Kodeksu celnego nie jest odwołujący się, lecz osoba bezpośrednio wprowadzająca towar na polski obszar celny i przedstawiająca ów towar organowi celnemu. W niniejszej sprawie przesyłkę wprowadziła na polski obszar celny i przedstawiła organowi celnemu konkretna osoba fizyczna znana z imienia i nazwiska. Skarżący podnosi, iż w momencie przystąpienia organu celnego do weryfikacji zgłoszenia w drodze "czynności powtórnej kontroli celnej" towar pozostawał we władaniu osoby przewożącej go i żadna inna osoba nie przejęła odpowiedzialności za towar, ani w trakcie procedury tranzytu, ani w czasie, gdy towar miał status towarów składowanych czasowo, ani po zwolnieniu towarów.

Ponadto podnosi, iż nie ma zastosowania art. 276 § 2 Kodeksu celnego, gdyż jak wskazano, po przedstawieniu towaru rewizja nie wykazała różnicy pomiędzy masą towaru zgłoszonego a masą ustaloną lecz dopiero w wyniku powtórnej kontroli zgłoszenia celnego organ celny stwierdził nadwyżkę towaru. W związku z powyższym strona zauważa, iż w niniejszej sprawie mają zastosowanie wyłącznie przepisy art. 65 § 4 pkt 2 lit. a w z. z art. 70 § 2 Kodeksu celnego.

W w/w piśmie skarżący zarzuca, iż bezzasadnie obciążono go kwotą wynikającą z długu celnego za towar ujawniony w wyniku rewizji celnej, gdyż towar ten nie był zamawiany.

Skarżący zauważa, iż ustalenia handlowe pomiędzy importerem, a dostawcą dotyczyły dostaw pomidorów określonymi partiami, których cena ustalona była wg. liczby stosownie zestandaryzowanych skrzynek o uśrednionej objętości. Masa towaru była zatem uśredniona i w praktyce często zależna od rozmiarów poszczególnych owoców pomidora. Sposób ustalania ceny znany był organowi celnemu, gdyż faktura w sposób jednoznaczny określała cenę jednostkową za skrzynkę pomidorów, nie zaś za kilogram lub inną jednostkę masy. Zatem przeliczenie ceny za opakowanie towaru na cenę za kilogram towaru przez organ celny było nieuzasadnione. Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie, nie można mówić o nielegalnym wprowadzeniu towaru na polski obszar celny, ani o istnieniu nadwyżki towaru, a wprost przeciwnie, powtórna kontrola celna wykazała niedobór towaru, gdyż liczba skrzynek wynosiła [...], a nie [...]., a zatem niedobór wynosił [...].

Ponadto Skarżący podnosi, iż powtórna kontrola celna została przeprowadzona bez podstawy prawnej oraz sposób jej przeprowadzenia był nieprawidłowy i naruszający dobry interes strony, w związku z czym nie mogła dać rzetelnych rezultatów liczbowych stanowiących istotną podstawę zaskarżonej decyzji organu I instancji. W szczególności ważenie pojazdu z towarem i bez towaru odbyło się w warunkach wykluczających rzetelność, gdyż pojazd ważony był wraz z bliżej nieustaloną masą błota pośniegowego. Nadto pomiędzy kolejnymi ważeniami zmieniła się ilość paliwa w baku. Nieprawidłowe było również, przyjęcie przez organ celny średniej wagi opakowań (skrzynek) skoro różnica w wadze wynosiła nawet [...], oraz nie wskazano jaką ilości skrzynek o poszczególnych wagach przyjął jako wystarczająco reprezentatywne.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji wyjaśnia, iż zgodnie z art. 276 § 2 Kodeksu celnego, jeżeli po przedstawieniu towaru organ celny wykaże różnicę między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej, to od osoby, która wprowadziła towar na polski obszar celny, lub od osoby, która przejęła odpowiedzialność za ten towar po jego wprowadzeniu, pobiera się opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości wartości towaru odpowiadającej różnicy.

Wyjaśnia się, że w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 276 § 2 Kodeksu celnego, wymiar opłaty manipulacyjnej dodatkowej jest obligatoryjny. Powyższy przepis, jak również inne przepisy prawa celnego, nie przewidują możliwości odstąpienia od wymiaru wyżej wymienionej opłaty. Organ celny nie jest uprawniony do odstąpienia od tego wymiaru również w sytuacji, gdy różnica między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej (nadwyżka towaru w stosunku do jego stanu deklarowanego w dokumentach) powstała na skutek okoliczności, na które 6trona nie miała wpływu.

Wymierzenie opłaty manipulacyjnej dodatkowej osobie, która wprowadza towar na polski obszar celny lub osobie, która przejmuje odpowiedzialność za towar po jego wprowadzeniu, jest sankcją za niedopełnienie przez tę osobę obowiązku celnego, jakim jest posiadanie pełnej wiedzy o towarach przedstawionych organowi celnemu; a także obowiązku przedłożenia organowi celnemu dokumentów stwierdzających rodzaj, jakość i ilość sprowadzanego z zagranicy towaru.

Przepis art. 276 § 2 Kodeksu celnego wyraźnie wskazuje, że opłatę manipulacyjną dodatkową pobiera się od osoby, która wprowadziła towar na polski obszar celny, o ile odpowiedzialności za ten towar nie przejęła inna osoba.

Wobec braku określenia w powyższym przepisie innych kryteriów, decydującym momentem dla ustalenia granic tej odpowiedzialności powinna być chwila dokonania przez organ celny rewizji celnej towaru, w wyniku której wykryto nieprawidłowości.

W niniejszej sprawie po dostarczeniu towaru do urzędu celnego odbiorca towaru, tj. A dokonała zgłoszenia celnego tego towaru i z tą chwilą przejęła za niego odpowiedzialność przed organami celnymi. W przypadku, gdy rewizja celna odbywa się po złożeniu zgłoszenia, opłatą manipulacyjną dodatkową należy obciążyć zgłaszającego, gdyż wykazanie różnicy w wyniku rewizji celnej następuje w czasie, gdy na osobie tej ciąży odpowiedzialność za towar.

Z literalnego brzmienia przepisu art. 276 § 2 Kodeksu celnego nie wynika, iż obciążając osobę opłatą manipulacyjną dodatkową organ celny zobowiązany jest badać winę lub stopień przyczynienia się tej osoby do zaistnienia różnicy między towarem deklarowanym a wykazanym w wyniku rewizji celnej. Organ celny nie ustala, czyje działania lub zaniechania spowodowały rozbieżność. Wystarczającą przesłanką powstania obowiązku uiszczenia tej opłaty jest sam fakt stwierdzenia różnicy.

W odpowiedzi na zarzut strony dotyczący nieuzasadnionego obciążenia kwotą wynikającą z długu celnego, należy zauważyć, co następuje. W niniejszej sprawie strona nie wypełniła obowiązku wynikającego z art. 39 Kodeksu celnego w stosunku do w/w towarów należy stwierdzić, iż towar ten został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny. W wyżej opisanej sytuacji ma więc zastosowanie przepis art. 210 Kodeksu celnego.

Ponadto z wyjaśnień Urzędu Celnego w C. nadesłanych przy piśmie nr [...] z dnia [...], oraz dołączonych wyjaśnień funkcjonariusza celnego z dnia [...] wynika, iż funkcjonariusz celny dokonał ważenia pustego i załadowanego środka przewozowego. Podczas tych czynności nie stwierdził żadnego błota pośniegowego.

Funkcjonariusz wyjaśnił również, iż skrzynki w kontrolowanej przesyłce były jednakowej wielkości, po zważeniu jednej skrzynki uzyskano wynik [...], a więc jeżeli opakowania były jednorodne, wykonane z plastiku według standardowego wzorca, nie było konieczne ważenia większej ilości opakowań. Zarzut strony, iż różnica wagi samych opakowań wynosiła nawet [...], wskazywałby na to, iż towar przewożony był w uszkodzonych skrzynkach, których ubytek masy wynosił połowę ich przeciętnej wagi. Funkcjonariusz celny wyjaśnia, iż przy dokonywaniu kontroli nie zauważył uszkodzonych skrzynek ani innych nieprawidłowości, również nie wskazywali tego faktu uczestniczący w rewizji przedstawiciele zgłaszającego.

A Ż. W. wniósł na decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu i instancji. Zarzucił decyzjom tym w szczególności wadliwą interpretację treści przepisu art. 276 § 2 ustawy Kodeks Celny, w związku z przepisem art. 39 tejże ustawy. Nadto zarzuca się wadliwe i niezasadne zastosowanie art. 210 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego w związku z art. 210 § 3 pkt 1 tejże ustawy. Decyzji wyżej oznaczonej zarzuca się naruszenie przepisów art. 180, § 1, 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, a tym samy uchybienie normom zawartym w art. 121 § 1 i 122 tejże ustawy.

Opłatę manipulacyjną dodatkową wymierzono uwzględniając wartość masy towaru stanowiącej różnicę pomiędzy towarem rzeczywiście dostarczonym , a towarem przedstawionym organowi celnemu. Wartość tę organ celny ustalił dowolnie, nie uwzględniając warunków transakcji oraz przeprowadzając postępowanie kontrolne obarczone wadami tak prawnymi jak i technicznymi Opłatę tę wymierzono odwołującemu się uznając go za osobę określoną w art. 39 ustawy Kodeks celny.

Zdaniem skarżącego się m. in. nienależycie wyjaśniono w postępowaniu zmierzającym do wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej czy właściwym adresatem owej opłaty nie powinna być inna osoba lub osoby zdefiniowane w art.39 Kodeksu celnego. Podnosi, że w danej sytuacji osobą określoną w art. 39 Kodeksu celnego nie jest skarżący lecz osoba bezpośrednio wprowadzająca towar na polski obszar celny i przedstawiająca ów towar organowi celnemu. Do obowiązków takiej osoby należy sprawdzenie stanu towaru w miejscu załadunku i zgodności towaru z otrzymanymi dokumentami, wyłącznie też ona ma rzeczywiste możliwości i obowiązki wynikające z treści przepisu art. 36 w związku z art. 39 Kodeksu celnego. Osoba ta nie jest pełnomocnikiem skarżącego się w rozumieniu Kodeksu Cywilnego i Kodeksu Celnego, a więc za jej działania przed organami celnymi skarżący się nie może ponosić odpowiedzialności.

Poza wszelką wątpliwością pozostaje, iż przesyłkę wprowadziła na polski obszar celny i przedstawiła organowi celnemu konkretna osoba fizyczna znana z imienia i nazwiska - osobą tą nie jest, w sposób oczywisty, skarżący się.

Podnosi się, że włącznie z momentem przystąpienia organu celnego do weryfikacji zgłoszenia w drodze "czynności powtórnej rewizji celnej" towar pozostawał we władaniu osoby go przewożącej i żadna inna osoba nie przyjęła odpowiedzialności za towar ani w trakcie procedury tranzytu ani w czasie gdy towary miały status towarów składowanych czasowo, ani po zwolnieniu towarów.

Wyżej oznaczone decyzje są niezasadne - prócz powodów wskazanych -także z następujących względów:

• Towar dostarczony został przedstawiony organowi celnemu za pomocą dokumentów handlowych i przewozowych oraz - co istotne - znajdował się cały czas pod dozorem celnym, do czasu przystąpienia organu celnego do rewizji, mając do momentu przyjęcia zgłoszenia status towaru składowanego czasowo.

• Bezpośrednio po przedstawieniu towaru organ celny nie przystąpił do rewizji ,w wyniku której wykazałby różnicę pomiędzy towarem przedstawionym, a ujawnionym w wyniku tej rewizji.

• Dopiero po przyjęciu zgłoszenia organ celny w wyniku powtórnej weryfikacji owego zgłoszenia w sposób opisany w aktach sprawy stwierdził różnicę pomiędzy towarem zgłoszonym i zwolnionym, a faktycznie znajdującym się na środku przewozowym.

Powyższe fakty znajdują potwierdzenie w dokumentacji zgromadzonej i w dokumentacji sporządzonej przez organ celny w tym także w treści uzasadnienia decyzji.

Biorąc powyższe pod uwagę podnosi się, że w sprawie nie ma wobec osoby skarżącego i zastosowania art. 276 § 2 ustawy Kodeks celny gdyż w jej toku nie zaistniały okoliczności określone w tymże przepisie jako wykazanie różnicy pomiędzy towarem przedstawionym, a ujawnionym w wyniku rewizji po przedstawieniu towaru, bowiem - jak wskazano - po przedstawieniu towaru rewizja nie wykazała różnic pomiędzy masą towaru zgłoszonego, a masą ustaloną w "powtórnej rewizji celnej".

W wyniku innych czynności prawnych i techniczno-prawnych niż rewizja (kontrola) towaru po jego przedstawieniu, a to dokonania i przyjęcia zgłoszenia, a następnie jego weryfikacji po zwolnieniu towaru ustalono, że zgłoszenie celne jest nieprawidłowe ponieważ jego treść głównie w zakresie ilości towaru i wartości całej przesyłki odbiega od stanu faktycznego. Zatem zastosowanie w sprawie może mieć ewentualnie wyłącznie przepis art. 65 § 4 pkt 2 lit. a) w związku z art. 70 § 2 Kodeksu celnego. Zdaniem skarżącego nie zaistniał w ogóle fakt nie przedstawienia i nie zgłoszenia nadwyżki towaru gdyż nadwyżka taka de facto nie wystąpiła bowiem tak deklaracja skrócona jak i zgłoszenie celne obejmowały całość towaru oczekiwanego przez skarżącego się i udokumentowanego dokumentami handlowymi. Towar ujawniony w trakcie rewizji i potraktowany przez organ celny jako nadwyżka, nadwyżką nie był ponieważ ustalenia handlowe pomiędzy importerem, a dostawcą dotyczą dostaw pomidorów określonymi partiami, których cena ustalana jest wg. liczby stosownie zestandaryzowanych skrzynek o uśrednionej objętości. Masa towaru jest zatem także uśredniona dla celów handlowych i w praktyce często zależna o rozmiarów poszczególnych owoców pomidora. Wartość danej dostawy zaś nie jest zależna od ścisłej masy towaru.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Według art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej "Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej". Jedną z podstawowych wartości państwa prawnego jest wartość działania zgodnie z zasadą praworządności, którą ustanawiają art. 7 Konstytucji, stanowiąc "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa". Organy administracji publicznej mogą zatem działać tylko na podstawie i w granicach prawa. Działanie zgodne z konstytucyjną zasadą praworządności to działanie wobec jednostki, na którą w oparciu o obowiązujące przepisy prawa może być nałożony obowiązek. Organ administracji publicznej w sposób szczególnie wnikliwy i staranny jest obowiązany ustalić zatem kto w sprawie jest stroną. Przepisy prawa przewidują obronę jednostki przed bezzasadnym angażowaniem do postępowania administracyjnego, ustanawiają sankcję nieważności za skierowanie decyzji do osoby, która nie jest stroną w sprawie (art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej).

Według art. 39 ustawy z 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (tj. Dz. U. 2001, nr 75, poz. 802 ze zm.) "Towary, które zgodnie z art. 36 § 1 pkt 1 zostały dostarczone do granicznego urzędu celnego bądź miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny, powinny zostać przedstawione organowi celnemu przez osobę, która wprowadziła je na polski obszar celny, lub przez osobę, która przejęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej". Zgodnie z art. 276 § 2 powołanej ustawy – Kodeks celny "Jeżeli po przedstawieniu towaru organ celny wykaże różnicę między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej, to od osoby, o której mowa w art. 39, pobiera się opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości wartości towaru odpowiadającej różnicy". W przypadku nielegalnego sprowadzenia towaru dłużnikami zgodnie z art. 210 § 3 powołanej ustawy Kodeks celny, są: 1) osoba, która dokonała nielegalnego wprowadzenia, 2) osoby, które uczestniczyły we wprowadzeniu i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że wprowadzenie było nielegalne, 3) osoby, które nabyły, posiadały lub posiadają towar, o którym mowa w art. 1, i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie". Inaczej reguluje to art. 209 § 3 powołanej ustawy – Kodeks celny, stanowiąc, że dłużnikiem jest zgłaszający.

W sprawie organ powołuje się na art. 39, art. 210 § 1 (organ odwoławczy na art. 210), art. 276 § 2 powołanej ustawy – Kodeks celny. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że ustalone zdarzenie zostało zakwalifikowane jako zdarzenie wyczerpujące znamiona czynu z art. 9 powołanej ustawy – Kodeks celny, a mianowicie jako nielegalne wprowadzenie towaru na polski obszar celny. Inne zasady obowiązują przy legalnym wprowadzeniu towaru na polski obszar celny. W takim przypadku dłużnikiem jest zgłaszający. W przypadku nielegalnego wprowadzenia dłużników określa się w oparciu o art. 210 § 3 powołanej ustawy – Kodeks celny. W przypadku przyjęcia, że doszło do nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny organ obowiązany jest rozważyć, na kim ciąży dług celny zgodnie z art. 210 § 3 powołanej ustawy – Kodeks celny.

W sprawie brak jest ustaleń, kto w świetle zdarzeń ustalonych jest stroną w sprawie. Skarżący kwestionuje nałożenie na niego obowiązku. Organ pierwszej i drugiej instancji ograniczył się tylko do stwierdzenia, że obowiązek obciąża zgłaszającego. Pominięto całkowicie obowiązki osoby, która wprowadziła towar na polski obszar celny. Z akt sprawy wynika, że osobą wprowadzającą nie był skarżący, a kierowca firmy przewozowej.

W tym stanie rzeczy, skoro organy naruszyły art. 39, art. 210 § 3 powołanej ustawy – Kodeks celny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.