Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 763/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1 oraz art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a-b
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant ref. staż. Agnieszka Dzięcioł po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi V. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2017 r. w Warszawie na terenie portu lotniczego [...] funkcjonariusz z Komendy [...] Policji przeprowadził kontrolę pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Kierowcą był V. B. (obywatel Białorusi), który przewoził jednego pasażera K. J. z ul. [...], który zapłacił za usługę kwotę 5,80 złotych za pomocą aplikacji [...] zainstalowanej w posiadanym telefonie. Podczas kontroli kierowca nie okazał wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wypisu z licencji. Poza tym kierowca oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Kierujący i pasażer byli dla siebie osobami obcymi. W pojeździe nie stwierdzono zainstalowanej kasy fiskalnej, ani urządzenia spełniającego funkcję taksometru, a pojazd nie posiadał żadnych oznaczeń związanych z działalnością gospodarczą. Podczas kontroli na podstawie okazanego dowodu rejestracyjnego pojazdu marki [...] o nr rej, [...] ustalono, że pojazd ten jest przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób.

Z przebiegu czynności kontrolnych funkcjonariusz Policji sporządził notatkę urzędową. Dokumentację z kontroli Komenda [...] Policji w [...] przekazała [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego, który pismem z dnia 10 listopada 2017 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego.

W toku prowadzonego postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] listopada 2017 r. wystąpił do Urzędu Miasta [...]z pytaniem, czy V. B. posiada lub posiada! na dzień kontroli tj. [...] października 2017 r. licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowca. Jednocześnie organ zwrócił się z prośbą o udzielnie informacji, czy pojazd marki [...] o nr rej. [...] został zgłoszony do udzielonej licencji.

W odpowiedzi Urząd Miasta [...] pismem z dnia 21 listopada 2017 r. poinformował, że V. B. nie posiadał na dzień [...] października 2017 r. wydanej przez Prezydenta [...] licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia: - wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, - wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b.

Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie, w którym decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności, brak zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, zaniechanie ustalenia okoliczności, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego organ oparł się jedynie na protokole, z którego nie wynika, na jakiej podstawie kontrolujący uznał, że skarżący wykonywał transport drogowy. Organ nie ustalił, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego. Zdaniem pełnomocnika czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej, skarżący nie spełnił kryterium z lp. 1.1 i lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Pełnomocnik wskazał,

że organ nie ustalił, iż skarżący podejmował i wykonywał działalność gospodarczą

w zakresie przewozu osób, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie pełnomocnika, aby uznać, że skarżący wykonywał krajowy transport drogowy bez wymaganej licencji, należy w pierwszej kolejności ustalić, czy czynności przez niego podejmowane mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Tymczasem nie ustalono, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy, ale również nie wykazano, aby czynności przez niego wykonywane posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem pełnomocnika protokół kontroli w żaden sposób nie wskazuje, na jakiej podstawie skarżący miałby dopuścić się wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, a sam brak okazania dowodu rejestracyjnego oraz zezwolenia na wykonywane zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, nie świadczy, że skarżący wykonywał w dniu kontroli transport drogowy. Ponadto w jego ocenie brak jest przesłanek do uznania, że wykonywane przez skarżącego czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego, gdyż immanentną jego cechą jest przewóz grupy pasażerów, który następuje z inicjatywny kierującego lub pasażera. W niniejszej sprawie organ nie ustalił z czyjej inicjatywny miałoby dojść do przejazdu, czy czynności te mieściły się w pojęciu wykonywania przewozu okazjonalnego. Mając na uwadze argumentację zawartą w treści odwołania skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.

Decyzją z dnia [...] lutego 2018r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Z 2017 r. poz. 1257), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, ust. 4b i ust. 5, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm.) oraz Ip. 1.1, lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym,

po rozpatrzeniu odwołania z dnia 16 stycznia 2018 r. wniesionego przez stronę od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy

o transporcie drogowym przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE. zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".

Według art. 5b ust. 1 ww. ustawy podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym,

2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej

7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą.

3) taksówką

- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

W myśl art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Zgodnie z art. 18 ust. 4b ww. ustawy dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zaplata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 92a ust. 1 ww. ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym).

Zgodnie z Ip. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych.

Za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych (lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Ustalenia powyższe zostały zawarte w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] października 2017 r. i notatce urzędowej kontrolującego funkcjonariusz Policji z dnia [...] października 2017 r.

Zdaniem organu zgromadzony materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że V. B. w dniu [...] października 2017 r. wykonywał przewóz drogowy osoby we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność z wykorzystaniem sprzętu (samochód osobowy). Tym samym znajduje się on w katalogu osób wymienionych w art. 92 a ust. 1 utd. ponoszących odpowiedzialność za wykonywanie przewozu drogowego

z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Zdaniem organu sam zamiar pobrania opłaty za przejazd dowodzi zarobkowego charakteru działalności wykonywanej przez przewoźnika V. B.. Zarówno pasażer, jak kierowca mieli świadomość konieczności uiszczenia/pobrania opłaty za przejazd. Pojęcie działalności gospodarczej oznacza zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej

w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej.

Brak prowadzenia zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia. Organ powołał wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 roku (II GSK 670/08), z którego wynika, że "z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji byłoby w praktyce niemożliwe, gdyż jedną podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie jej prowadzenie na podstawie licencji. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej."

Zdaniem organu przeprowadzone postępowanie dowodowego jednoznacznie wykazało, że w dniu kontroli strona nie posiadała uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Podmiotem wykonującym transport drogowy jest nie tylko ten, kto podejmuje i wykonuje tego rodzaju działalność gospodarczą zgodnie

z obowiązującymi przepisami prawa, tj. przedsiębiorca zarejestrowany w CEiDG,

ale także ten kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków niezbędnych do legalnego wykonywania tej działalności gospodarczej.

Wykonywanie transportu drogowego podlegające karze pieniężnej musi być rozumiane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym zastrzeżeniem, że nie musi być ono wykonywane w sposób ciągły (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2009 r. II OSK 166/09).

Jednocześnie podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a więc działalność w celach zarobkowych, zawodowo i we własnym imieniu, jako działalność profesjonalną, zobowiązany jest dołożyć maksimum staranności, by była ona prowadzona zgodnie z przepisami prawa. W przeciwnym razie, powinien liczyć się z konsekwencjami, jakie przewiduje ustawodawca za naruszenia przepisów.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że strona wykonywała zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, dlatego należało zakwalifikować przewóz z dnia kontroli, jako wykonywany bez licencji skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 8000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz. Ip. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika, że organ I instancji nie ustalił czy wykonywane przez skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, a także braku weryfikacji przez organ czy skarżący w dniu kontroli posiadał status przedsiębiorcy, organ odwoławczy uznał za nieistotne dla sprawy.

Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak i informacje znane organowi z urzędu organ odwoławczy ustalił, że podmiot udostępniający aplikację [...] oferuje informacje pozwalające na korzystanie z usług transportowych. Aplikacja jest sposobem komunikacji pomiędzy pasażerami, a dostawcami usług. Usługę transportową można zamówić jedynie przy użyciu ww. aplikacji, a [...] jest tylko pośrednikiem usług, natomiast odpowiednia kwota zostaje przekazana przez [...] na konto kierowcy. Z notatki urzędowej kontrolującego funkcjonariusza policji, jak i z treści protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] października 2017 r. wynika, że pasażer uiścił opłatę 5,80 złotych, która została pobrana za pomocą aplikacji [...], co dowodzi zarobkowego charakteru działalności wykonywanej przez przewoźnika V. B.

Ponadto organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie przewoźnik wykonywał okazjonalny przewóz osób, nie był to transport drogowy taksówką. Z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym wynika, że przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Wykonywanie transportu drogowego, który obejmuje także przewóz okazjonalny, wymaga uzyskania odpowiedniej licencji określonej w art. 5b ust. I pkt 1 i 2 utd. Licencja ta nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką (art. 5b ust. 1 pkt 3 utd). Specjalnym rodzajem licencji, innej od przewidzianej w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 utd jest licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką, której udzielenie wymaga spełnienia przez przedsiębiorcę dodatkowych wymagań określonych w art. 6 utd. Rozróżnienie licencji na wykonywanie transportu drogowego (art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 utd) i licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką (art. 5b ust. 1 pkt 3 utd) ma dwojaki skutek. Po pierwsze - nie dość, że nie można utożsamiać licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką z licencją na wykonywanie przewozu drogowego osób, to posiadanie licencji na wykonywanie transportu drogowego nie uprawnia przedsiębiorcy do wykonywania przewozu osób taksówką, gdyż obydwie licencje są wydawane na dwa różne rodzaje działalności gospodarczej.

Z art. 12 ust. 2 utd wynika wprost, że licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2, nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką. Po drugie, analiza treści art. 4 pkt 11, art. 5b ust 1 pkt 1 i 2, art. 6 ust. 1 i art. 12 ust. 2 utd, wskazuje w sposób jednoznaczny, że przewóz okazjonalny jest odrębnym rodzajem przewozu niż transport drogowy taksówką. Przewóz okazjonalny jest to przewóz, do którego wykonywania potrzebne jest uzyskanie licencji na wykonywanie transportu drogowego, o której mowa w art, 5b ust. 1 pkt 1 i 2 utd. natomiast transport drogowy taksówką nie mieści się w pojęciu przewozu okazjonalnego, ponieważ jest to transport, który może być wykonywany na podstawie licencji udzielonej zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 utd. na wykonywanie transportu drogowego taksówką.

Definicja przewozu okazjonalnego zawarta w ustawie o transporcie drogowym oparta została na konstrukcji negacji. Zgodnie z ustawą przewozem okazjonalnym określa się każdy przewóz, który nie spełnia wymogów przewozu regularnego, regularnego specjalnego, ani przewozu wahadłowego. Zgodnie z art. 2 pkt 4 rozporządzenia 1073/2009 usługi okazjonalne oznaczają usługi, które nic są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1073/2009 usługi nie tracą charakteru usług okazjonalnych wyłącznie z powodu ich świadczenia z określoną częstotliwością i mogą być świadczone przez grupę przewoźników działających na rzecz tego samego zleceniodawcy, a podróżni mogą skorzystać z połączenia na trasie u innego przewoźnika z tej samej grupy, na terytorium danego państwa członkowskiego.

Odnosząc się do powyższych regulacji prawnych organ stwierdził, że przewóz z dnia kontroli spełnia przesłanki do zakwalifikowania go jako przewozu okazjonalnego. Usługa przewozu odbyła się z inicjatywy zleceniodawcy, którym był pasażer Konrad Jędrzejewski. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził,

że przedmiotowy przewóz okazjonalny osób wykonywany był bez wymaganej licencji.

Kontrolowany kierowca wykonywał przewóz drogowy osób samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...]. Zgodnie z art. 18 ust. 4a utd, przewóz okazjonalny osób winien być wykonywany pojazdem samochodowym konstrukcyjne przeznaczonym do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Oznacza to, że wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu do 7 osób łącznie z kierowcą jest zakazane. Kontrolowany pojazd zgodnie z wpisem w dowodzie rejestracyjnym posiadał 5 miejsc. Zakaz ten nie dotyczy samochodów osobowych jeżeli zostaną spełnione przesłanki z art. 18 ust. 4b pkt 2 utd., które nie zostały spełnione, gdyż przewóz nie odbył się na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej wr lokalu przedsiębiorstwa strony, lecz za pomocą aplikacji.

Ponadto jak wskazuje zebrany materiał dowodowy przez rozpoczęciem przewozu nie została ustalona opłata ryczałtowa za przewóz. Kwota zapłaty została ustalona po wykonanym przewozie za pośrednictwem aplikacji. W opinii organu II instancji zebrany w postępowaniu materiał dowodowy w sposób dostarczający potwierdza wykonywanie przez stronę zarobkowego okazjonalnego przewozu osoby.

Nie budzi również wątpliwości, iż w świetle przytoczonych wyżej przepisów kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Natomiast bezsprzeczne jest, że kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza dowód rejestracyjny kontrolowanego pojazdu i materiał zdjęciowy z chwili kontroli. Był to pojazd przeznaczony do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. Nadto nie zostały spełnione przesłanki z art. 18 ust. 4b utd. Oplata za przewóz nie została określona ryczałtowo, a nadto nie zawarto z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Poza tym samochód, którym wykonywana była usługa przewozu nie jest pojazdem zabytkowym. Materiał dowodowy sprawy nie wskazuje, aby przejazd był wykonywany na podstawie umowy pisemnej zawartej w lokalu przedsiębiorstwa, po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem przewozu, a zapłata za przewóz uregulowana na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej albo wniesiona gotówką w lokalu przedsiębiorstwa, jak również pojazdem, który byłby wyłączną własnością przedsiębiorcy (skarżącego) lub stanowił przedmiot jego leasingu.

Organ na podstawie dowodu rejestracyjnego samochodu pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym wykonywana była usługa przewozu stwierdził, że w dniu kontroli nie należał do strony, a był własnością S. Sp. z o.o. oddział [...]. Jednakże należy wskazać, że strona nie przedstawiła żadnej umowy leasingu.

Wobec powyższego istniały podstawy do nałożenia stronę kary pieniężnej

w wysokości 8000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz Ip. 2.10 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Organ zauważył również, że podczas przeprowadzonej kontroli kierowca nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do protokołu, a takie prawo mu przysługuje i jest to najbardziej właściwy moment do zweryfikowania ewentualnych nieścisłości. Protokół z kontroli drogowej ma cechy dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i korzysta on z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu,

że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Co do zasady, znaczenia dowodowego protokołu z kontroli drogowej nie sposób przecenić. Obrazuje on bowiem stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu kontroli drogowej stanowi dowód

w sprawie.

Pismem z dnia 26 marca 2018r. V. B. reprezentowany przez adwokata M. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj, art, 5 b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji

w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b ustawy o transporcie drogowym

w zw. z Ip. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i dokonana została na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...];

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy

w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.

5) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego,

a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

6) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego,

a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole z przeprowadzonej kontroli), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

7) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego,

a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd miała nastąpić na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

8) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

9) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia

w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji [...];

10) art. 8 k.p.a. poprzez pro cedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Wobec podniesionych zarzutów strona wnisła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I stopnia oraz o zwrot kosztów postępowania sądowo- administracyjnego,

w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2017 poz. 1369, ze zm.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać,

że nie jest ona zasadna.

Zgodnie z art. 5b ust. 1 ww. ustawy o transporcie drogowym, podjęcie

i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym,

2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,

3) taksówką

- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym stanowi, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

W myśl art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym, dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Stosownie do treści art. 18 ust. 5 ww. ustawy, przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:

1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru;

2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń

z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówko wy ch i przedsiębiorców świadczących takie usługi;

3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 i 2 ww. ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie, a suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy zgodnie z ust. 6 ww. przepisu.

Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł (słownie: osiem tysięcy złotych) - co określa lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym,.

Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a,

z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł (słownie: osiem tysięcy złotych) - zgodnie z lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Zdaniem Sądu ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny pozwalał na uznanie przez organ, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że

w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz osób. W dniu [...] października 2017 r. w [...] na terenie portu lotniczego [...] funkcjonariusz z Komendy [...] Policji przeprowadził kontrolę pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Kierowcą był V. B. (obywatel Białorusi), który przewoził jednego pasażera K. J. z ul. [...], który zapłacił za usługę kwotę 5,80 złotych za pomocą aplikacji [...] zainstalowanej w posiadanym telefonie. Podczas kontroli kierowca nie okazał wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wypisu z licencji. Poza tym kierowca oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Kierujący i pasażer byli dla siebie osobami obcymi. W pojeździe nie stwierdzono zainstalowanej kasy fiskalnej, ani urządzenia spełniającego funkcję taksometru, a pojazd nie posiadał żadnych oznaczeń związanych z działalnością gospodarczą. Podczas kontroli na podstawie okazanego dowodu rejestracyjnego pojazdu marki [...] o nr rej, [...] ustalono, że pojazd ten jest przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób.

Fakt zapłaty za przejazd świadczy jednoznacznie o tym, że przewóz wykonany dnia [...] października 2017 r. przez skarżącego miał charakter odpłatny. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie miał obowiązku badać, do jakiego podmiotu trafiło wynagrodzenie za wykonany przewóz. Istotne dla oceny stanu faktycznego sprawy jest ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażera za pośrednictwem aplikacji [...] zrealizował skarżący, za co została przez pasażera wniesiona oplata. Skarżący nie wskazał jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie, że wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz innego podmiotu, co powoduje przypisanie mu odpowiedzialności za wykonanie usługi.

Wskazane ustalenia potwierdzają, że strona wykonywała zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Dlatego organy prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Ponadto przewóz wykonywany przez stronę skarżącą w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym skarżący wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika

z protokołu kontroli oraz z dowodu rejestracyjnego, którego kserokopia znajduje się

w zgromadzonym materiale dowodowym. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał.

Przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przez rozpoczęciem przewozu. Dlatego organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną

w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.10 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego przewóz wykonywany przez skarżącego był transportem drogowym w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, wykonywanym bez wymaganej licencji, odpłatnie. Jednocześnie przewóz nie miał charakteru przewozu okazjonalnego, ponieważ nie spełniał wymogów przewozu okazjonalnego. Gdyby skarżący wykonywał przewóz okazjonalny zgodnie z warunkami określonymi w art. 18 ust. a ustawy o transporcie drogowym, nie byłoby podstaw do nałożenia kary za jego wykonanie. Zatem wykonywanym przewozem skarżący dopuścił się dwóch naruszeń, ponieważ naruszył zarówno przepis art. 5b ust. 1 i 2 wymienionej ustawy zakazujący wykonywania transportu drogowego samochodem osobowym bez wymaganej licencji, jak i art. 18 ust. 4a ww. ustawy nie spełniając warunków wykonywania przewozu okazjonalnego.

W ocenie Sądu organy nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W toku postepowania wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadzono dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 79 w zw. z art. 81 k.p.a.

Na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty skargi dotyczące braku wyjaśnienia czy skarżący prowadzi zarejestrowaną, legalną działalność gospodarczą. Zaniechanie ciążących na skarżącym obowiązków w zakresie zarejestrowania prowadzonej działalności gospodarczej w tym uzyskania stosownych licencji nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 670/08). Jak wyjaśnił już to organ w zaskarżonej decyzji, z przepisów ustawy

o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji byłoby w praktyce niemożliwe, gdy ż jedną podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie jej prowadzenie na podstawie licencji.

Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej

Ponadto wbrew przekonaniu pełnomocnika skarżącego organ ustalił, w jaki sposób zainicjowano realizację usługi, co nastąpiło za pośrednictwem aplikacji [...] zarejestrowanej na telefonie pasażera. Bezspornym również jest. że skarżący pełnił rolę wykonawcy przewozu, a nie tylko kierowcy. Przewóz był wykonywany osobiście przez skarżącego, o czym niezbicie świadczą wyniki kontroli potwierdzonej protokołem - to skarżący prowadził kontrolowany pojazd i na żadnym etapie postępowania nie wskazał dowodów, z których wynikałoby, że przewóz wykonuje w imieniu innego podmiotu.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił