Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1255/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 169 poz 1200
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw
article: art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 4 poz 25
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej.
article: art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2010 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wycofania z obrotu benzyny bezołowiowej 95 oddala skargę


UZASADNIENIE

T. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z [...] lutego 2010 r., nr [...], zarządzającą wycofanie z obrotu 9762 litrów benzyny bezołowiowej 95, znajdującej się na stacji paliw w L., której właścicielem jest T. P. prowadzący działalność gospodarczą PN. S.

Decyzja została wydana w oparciu o podstawę prawną: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a. w związku z art. 5 ust. 2 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (j.t. Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219 ze zm.) zwanej dalej ustawą o Inspekcji Handlowej.

Decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne:

W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2010 r. na stacji paliw w L., należącej do przedsiębiorcy T. P. (dalej też jako skarżący, strona) inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] pobrali do badań, przy użyciu dystrybutora, dwie próbki benzyny bezołowiowej 95, próbkę podstawową o numerze [...] i próbkę kontrolną o numerze [...], na podstawie protokołu pobrania próbek nr [...]. Pobrane próbki zostały oplombowane i oznaczone w obecności pracownika kontrolowanego przedsiębiorcy P. J., który nie zgłaszał zastrzeżeń zarówno co do sposobu ich pobrania, jak i treści protokołu kontroli.

Badania laboratoryjne próbki podstawowej o numerze [...] przeprowadzone przez akredytowane, niezależne Specjalistyczne Laboratorium Badania Paliw i Produktów Chemii Gospodarczej UOKiK w [...], przedstawione w protokóle badań numer [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., wykazały, że oferowana w dniu kontroli benzyna bezołowiowa 95, nie spełnia wymagań jakościowych określonych w §1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. Nr 221, poz. 1441) - zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych - w zakresie parametru: zawartość benzenu. Wynik badania tego parametru w próbce wyniósł 1,42 %(v/v) przy dopuszczalnej wartości max. 1,0 %(v/v), przy tolerancji 1,0+0,06% (v/v).

W dniu [...] stycznia 2010 r. inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] zapoznali upoważnionego do reprezentowania przedsiębiorcy K. J. z wynikami badań próbki podstawowej benzyny bezołowiowej 95 o numerze [...] oraz przekazali egzemplarz protokołu z badań nr [...].

W związku ze złożeniem przez kontrolowanego wniosku o zbadanie próbki kontrolnej, inspektorzy dokonali zabezpieczenia zbiornika poprzez nałożenie plomb zgodnie z protokołem zabezpieczenia nr [...] z [...] stycznia 2010 r. Wobec oświadczenia K. J., iż kwestionowane paliwo znajduje się w zbiorniku nr [...] wg numeracji przyjętej na stacji paliw, plomby nałożono na ten zbiornik. Jednocześnie [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...] wydał postanowienie z [...] stycznia 2010 r. o zabezpieczeniu paliwa - benzyny bezołowiowej 95 w ilości 9762 litrów.

W tym samym dniu, tj. [...] stycznia 2010 r. przedsiębiorca złożył wniosek o zbadanie próbki kontrolnej paliwa pobranego do badań w dniu [...] stycznia 2010 r.

Badania laboratoryjne próbki kontrolnej o numerze [...] przeprowadzone zostały przez akredytowany, niezależny Ośrodek Badawczo - Rozwojowy Przemysłu Rafineryjnego w [...] (protokół badań numer [...] z [...] lutego 2010 r.). Wykazały, że oferowana w dniu kontroli benzyna bezołowiowa 95, nie spełnia wymagań jakościowych określonych w §1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, w zakresie parametru - zawartość benzenu. Wynik badania tego parametru w próbce wyniósł 1,35 %(v/v) przy dopuszczalnej wartości max. 1,0 %(v/v), przy tolerancji 1,0+0,06% (v/v).

Pismem z [...] lutego 2010 r. przedsiębiorca reprezentowany przez adwokata, wniósł o ponowne przeprowadzenie badania próbki kontrolnej benzyny bezołowiowej 95. Jednocześnie przedsiębiorca poinformował [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, iż zlecił cyt. "niezależnemu podmiotowi zbadanie próbki paliwa pobranej ze zbiornika, z którego pochodziła próbka wykazująca nieprawidłową zawartość benzenu".

W dniu [...] lutego 2010 r. inspektorzy w trakcie kontroli przeprowadzonej na stacji paliw w L., należącej do przedsiębiorcy zapoznali upoważnionego do jego reprezentowania K. J. z wynikami badań próbki kontrolnej benzyny bezołowiowej 95 o numerze [...] oraz przekazali mu egzemplarz protokołu z badań nr [...]. Stwierdzili także, że zabezpieczone w dniu [...] stycznia 2010 r. paliwo - benzyna bezołowiowa 95, nie zostało naruszone i zabezpieczone znajduje się w zbiorniku nr [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uchylił postanowienie z dnia [...] stycznia 2010 r. o zabezpieczeniu paliwa - benzyny bezołowiowej 95 w ilości 9762 litrów i wydał decyzję z [...] lutego 2010 r. nr [...] o wycofaniu z obrotu paliwa - benzyny bezołowiowej 95, w ilości 9762 litrów, znajdującej się w zbiorniku nr [...] na stacji paliw w L., należącej do przedsiębiorcy T. P.

Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. strona, reprezentowana przez adwokata złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania prowadzonego przez organ I instancji. Zarzuciła jej wydanie z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, 77, 78, 80 i 107 k.p.a.., a także prawa materialnego w postaci art. 18 ustawy o Inspekcji Handlowej.

Rozpoznając odwołanie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził w zaskarżonej decyzji, że stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200 ze zm.) zwanej dalej ustawą o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw - paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w stacjach zakładowych powinny spełniać wymagania jakościowe określone dla danego paliwa ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a także maszynach nieporuszających się po drogach.

Badania laboratoryjne próbek paliwa - benzyny bezołowiowej 95, pobranych w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2010 r. na stacji paliw w L., należącej do strony, wykazały iż nie spełniają one wymagań jakościowych, określonych w §1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych w zakresie parametru - zawartość benzenu. Wynik badania próbki podstawowej o numerze [...] w zakresie tego parametru w próbce wyniósł 1,42 %(v/v) przy dopuszczalnej wartości max. 1,0 %(v/v), przy tolerancji 1,0+0,06% (v/v). Z kolei wynik badania próbki kontrolnej o numerze [...] w zakresie tego parametru w próbce wyniósł 1,35 %(v/v) przy dopuszczalnej wartości max. 1,0 %(v/v), przy tolerancji 1,0+0,06% (v/v).

Jak wynika z powyższego, badania zarówno próbki podstawowej, jak i kontrolnej, wykazały zawyżoną zawartość benzenu w partii badanego paliwa - benzyny bezołowiowej 95. Powołał się na postanowienia Dyrektywy 98/70/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. odnoszącej się do jakości benzyny i olejów napędowych oraz zmieniającej dyrektywę Rady 93/12/EWG oraz postanowienia Dyrektywy 2003/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 marca 2003 r. zmieniające dyrektywę 98/70/WE odnoszącą się do jakości benzyny i olejów napędowych, które to dyrektywy ustanawiają specyfikacje środowiskowe dla paliw znajdujących się na rynku - benzen jest parametrem ekologicznym. Dyrektywa została implementowana do polskiego systemu prawnego w ustawie o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw.

Minister Gospodarki na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, wydał rozporządzenie w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, wdrażające postanowienia art. 3 i 4 ww. dyrektywy. Zawartość benzenu, stanowi parametr ekologiczny. Stwierdził, że w interesie państwa prawa leży dbałość o środowisko naturalne, co znajduje swoje odzwierciedlenie w przepisach ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz.U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150).

Jedną z form ochrony środowiska jest przeciwdziałanie jego zanieczyszczaniu, które polega m.in. na zapobieganiu wprowadzaniu do środowiska substancji pogarszających stan środowiska, co znalazło swoje odzwierciedlenie w Dyrektywie 98/70/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. odnoszącej się do jakości benzyny i olejów napędowych oraz zmieniającej dyrektywę Rady 93/12/EWG oraz Dyrektywie 2003/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 marca 2003 r. zmieniającej dyrektywę 98/70/WE odnoszącej się do jakości benzyny i olejów napędowych, które to dyrektywy ustanawiają specyfikacje środowiskowe dla paliw znajdujących się na rynku, a także w powołanych wyżej regulacjach prawa krajowego.

Na tej podstawie stwierdził, że przekroczony parametr benzenu powoduje zwiększoną emisję związków toksycznych o charakterze mutagennym i kancerogennym zwiększających prawdopodobieństwo zachorowań i rozwoju białaczki i chorób nowotworowych zwłaszcza u dzieci. Dlatego też w interesie gospodarczym państwa leży wycofanie z obrotu paliwa, które nie spełnia wymagań jakościowych, określonych w §1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych w zakresie parametru - zawartość benzenu.

Powołał się na art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, który stanowi zakaz transportowania, magazynowania, wprowadzania do obrotu oraz gromadzenia w stacjach zakładowych paliw ciekłych niespełniających wymagań jakościowych określonych w przepisach rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych. Z kolei przepis art. 18 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej pozwala wojewódzkiemu inspektorowi zarządzenie w toku kontroli, w drodze decyzji, na m. in. wycofanie z obrotu produktów, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa.

[...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wywiódł zatem, że, mając na względzie wyniki kontroli zastosował w przedmiotowej sprawie dyspozycję cytowanego art. 18 ustawy o Inspekcji Handlowej i wydał decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. o wycofaniu z obrotu paliwa - benzyny bezołowiowej 95, w ilości 9762 litrów, znajdującej się w zbiorniku nr [...] na stacji paliw należącej do kontrolowanego przedsiębiorcy. Wziął pod uwagę wskazaną podstawę prawną i ustalenia faktyczne wynikające z przeprowadzonych badań i uznał, że zarzuty strony co do naruszenia dyspozycji art. 18 ustawy o Inspekcji Handlowej są pozbawione podstaw.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszeń przepisów postępowania administracyjnego podkreślił, iż strona za pośrednictwem upoważnionego pracownika brała czynny udział we wszystkich stadiach kontroli nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń co do jej przebiegu. Natomiast w treści odwołania podniosła, że podczas kontroli pracownik skarżącego zauważył, iż pojemniki do których pobierano próbki paliwa do badań, nosiły ślady wielokrotnego użytkowania, a nawet rdzy co nie dawało gwarancji prawidłowości wyników badania paliwa. Wyjaśnił zatem, iż zarówno sposób pobierania próbek, jak i wymagania jakie powinny spełniać pojemniki do poboru próbek, określa załącznik do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 1 września 2009 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych (Dz.U. Nr 147, poz. 1189). Pojemniki przeznaczone do poboru próbek, wykorzystywane przez inspektorów Wojewódzkich Inspektoratów Inspekcji Handlowej spełniają wymagania określone w ww. rozporządzeniu. Są to pojemniki metalowe, zabezpieczone przed korozją o pojemności 5 litrów oraz 1 litr (w przypadku badania prężności par.). Pojemniki wykorzystywane do poboru próbek w ramach systemu monitorowania i kontrolowania jakości paliw są jednorazowego użytku. Po przeprowadzonych badaniach laboratoryjnych, wszelkie pozostałości po próbkach, jak również zużyte pojemniki na próbki, podlegają utylizacji. Próbki paliw zostały pobrane w dniu [...] stycznia 2010 r., zgodnie z wymaganiami zawartymi w ww. rozporządzeniu, co zostało odnotowane w protokole pobrania próbek paliw nr [...] - podpisanym przez przedstawiciela kontrolowanego przedsiębiorcy – P. J. W kontekście powyższego, zarzuty odnośnie stanu pojemników do których pobrano próbki uznał za bezzasadne.

Odnosząc się do zarzutu różnicy pomiędzy wynikiem kontroli próbki podstawowej i próbki kontrolnej, dotyczącej parametru - zawartość benzenu, która wyniosła 0,07% stwierdził, iż różnica ta mieści się w granicach odtwarzalności normy PN-EN ISO 4259. Różnica ta nie ma również wpływu na fakt, że badania obydwu próbek wykazały zawyżoną zawartość benzenu w stosunku do wymagań wynikających z rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. Nr 221, poz. 1441). W próbce podstawowej o 0,42 %, zaś w próbce kontrolnej o 0,35 %. Uznał, że rozbieżności w zawartości benzenu pomiędzy wynikami badań dokonanych w różnych laboratoriach, są naturalne i wynikają z warunków odtwarzalności, w jakich wykonywane są badania. Podkreślił, iż oba wyniki badań mieszczą się w granicach odtwarzalności.

Odnosząc się do wniosku strony z [...] lutego 2010 r. o powtórne zbadanie paliwa - benzyny bezołowiowej 95 stwierdził, iż tryb i zasady pobierania próbek w toku postępowania kontrolnego, a także badania pobranych próbek, regulują przepisy ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200 ze zm.). Procedura ta, zgodnie z art. 17 ust. 1 ww. ustawy przewiduje w toku postępowania kontrolnego pobranie przez inspektora pobranie dwóch próbek. Przepis nie pozostawia wątpliwości, iż do badań pobierane są dwie próbki: próbka podstawowa i kontrolna, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 22 omawianej ustawy, inspektor niezwłocznie przekazuje pobrane próbki do akredytowanego laboratorium, w warunkach uniemożliwiających zmianę jakości paliwa i jego cech charakterystycznych. Badaniu podlega próbka podstawowa, zaś próbka kontrolna badana jest jedynie na wniosek kontrolowanego przedsiębiorcy, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Wskazał zatem, że przepisy cytowanej ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw nie przewidują możliwości pobrania trzeciej próbki paliwa do badania, ani też ponownego badania próbki kontrolnej, o co wnosiła strona.

Ustosunkowując się do zarzutu pominięcia dowodów na jakość paliwa przedstawionych przez kontrolowanego przedsiębiorcę stwierdził, iż do wniosku o powtórne badanie paliwa z dnia [...] lutego 2010 r. skarżący dołączył sprawozdanie z badań nr [...] wydane przez Operatora Logistycznego Paliw Płynnych w [...], dotyczące badania na zawartość benzenu. Zgodnie z ww. sprawozdaniem przedmiotem badania była "benzyna, próbka nieoznakowana przez klienta". Z kolei z treści pisma strony z [...] lutego 2010 r. wynika, że badanie dotyczyło cyt. "próbki paliwa pobranej ze zbiornika, z którego pochodziła próbka wykazująca nieprawidłową zawartość benzenu, zaplombowanego przez urzędnika kontroli jakości".

Organ podkreślił, iż pobranie próbki paliwa z zaplombowanego zbiornika jest możliwe tylko w przypadku zerwania plomb. W związku z oświadczeniem kontrolowanego o złożeniu wniosku o zbadanie próbki kontrolnej, inspektorzy dokonali zabezpieczenia zbiornika poprzez nałożenie plomb zgodnie z protokołem zabezpieczenia nr [...] z [...] stycznia 2010 r. Analiza protokołów kontroli w niniejszej sprawie pozwala stwierdzić, że inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej nie stwierdzili naruszenia nałożonych przez siebie plomb. Brak jest zatem możliwości ustalenia jakiego paliwa dotyczyła próbka zbadana na wniosek strony przez Operatora Logistycznego Paliw Płynnych w [...] w dniu [...] lutego 2010 r.

Organ nie podzielił również zarzutów procesowych, iż w uzasadnieniu decyzji organu I instancji pominięto wyjaśnienie powodów wycofania paliwa z obrotu. W uzasadnieniu decyzji z [...] lutego 2010 r. o wycofaniu z obrotu paliwa -benzyny bezołowiowej 95, w ilości 9762 litrów, znajdującej się w zbiorniku nr [...] na stacji paliw w L., należącej do przedsiębiorcy wskazał dowody, na których organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie. Nie podzielił zatem zarzutów strony, iż wprowadzane przez nią do obrotu kontrolowane paliwo spełnia wymagania jakościowe określone w obowiązujących przepisach prawa, skoro przeczą temu wskazane wyniki badań laboratoryjnych.

W skardze złożonej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca strona, reprezentowana przez pełnomocnika wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania decyzji o wycofaniu paliwa z obrotu, wydanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...].

Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez powielenie przez organ odwoławczy uchybień organu pierwszej instancji przez co zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu i winna zostać uchylona, a sprawa ponownie rozpatrzona z uwzględnieniem wszelkich wniosków dowodowych złożonych w toku postępowania administracyjnego przez skarżącego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił, że paliwo we wszystkich czterech zbiornikach było paliwem jakościowo tym samym, posiadającym odpowiednie świadectwo jakości przedłożone jako dowód organom kontroli. W związku z tym, iż dla skarżącego wynik badań pobranych przez kontrolerów próbek - zarówno podstawowej jak i kontrolnej, ze względu na znaczące różnice w stosunku do wyników badań innych próbek, nie znajdował racjonalnego wytłumaczenia, wniósł on o ponowne pobranie próbek przez organ kontroli w celu zbadania jego zgodności z odpowiednimi normami i z zabezpieczeniem jednej próbki dla skarżącego. Na podstawie badania przeprowadzonego na własną rękę, skarżący mógłby dojść do przekonania o prawidłowości wyniku badań przeprowadzonych przez określone laboratoria na zlecenie organów administracji.

Według wyników badań próbki podstawowej, zawartość benzenu w paliwie magazynowanym w zbiorniku nr [...], wynosiła 1,42 %, natomiast według wyniku badań próbki kontrolnej - 1,35 %. Rozbieżność ta, wynosząca 0,07 punktów procentowych, przekracza według niego granicę tolerancji przy badaniach paliwa w zakresie przedmiotowego parametru. Różnicy w tej wysokości nie uzasadnia fakt przeprowadzenia badań w innych laboratoriach. W ocenie skarżącego, nie można zaakceptować różnicy przekraczającej wielkość tolerancji zakreślonej dla danej normy jakościowej. Mogłoby bowiem dojść do sytuacji, w której badanie jednej próbki w jednym laboratorium wykazałoby wynik 1,0 %, zaś w innym, przy założeniu, że "normalną" różnicą jest różnica rzędu 0.07 % - to samo paliwo wykazałoby wynik 1,07 %, który przekracza normę właściwą dla parametru benzenu z uwzględnieniem tolerancji (wynoszącej 1,0+0.06 %). Przy założeniu, iż w świetle przepisów regulujących postępowanie w sprawie badania jakości paliw, dopuszczalne jest wyłącznie badanie dwóch próbek (podstawowej i kontrolnej, pobranych równocześnie) - niemożliwym byłoby rozstrzygnięcie w powyższej sytuacji, na podstawie którego z dwóch wyników oprzeć decyzję pokontrolną.

Skarżący podnosił, że przedłożył organom administracji jako dowód wynik badania paliwa pobranego z przedmiotowego zbiornika, przeprowadzonego przez Laboratorium Paliw Płynnych w [...], zgodnie z którym paliwo to spełniało normy jakości w zakresie zawartości benzenu. Odnosząc się zaś do zarzutu, że nie można było stwierdzić tożsamości paliwa poddanego badaniom w ww. laboratorium i że przedmiotowy zbiornik został zaplombowany, a nie stwierdzono naruszenia plomb, skarżący wskazał, iż do dokonania zaplombowania zbiornika doszło [...] stycznia 2010 r., a przedmiotowa próbka została zaś pobrana wcześniej i w istocie pochodzi z tego samego zbiornika, co próbki badane podczas kontroli.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Odnosząc się zarzutów stwierdził, iż podstawą wydania decyzji zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji stanowiły wyniki badań laboratoryjnych pobranych próbek benzyny bezołowiowej. Odnosząc się do kwestii różnicy pomiędzy wynikiem kontroli próbki podstawowej i próbki kontrolnej, dotyczących parametru - zawartość benzenu, które wyniosły 0,07% (v/v), należy stwierdzić, iż różnica ta mieści się w granicach odtwarzalności /odtw.=0,10% (v/v)/ określonej w normie PN-EN ISO 12177. Różnica ta nie ma również wpływu na fakt, że badania obydwu próbek wykazały zawyżoną zawartość benzenu w stosunku do wymagań wynikających z rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. Nr 221, poz. 1441), w próbce podstawowej o 0,42 % (v/v), zaś w próbce kontrolnej o 0,35 % (v/v). Natomiast rozbieżności w zawartości benzenu pomiędzy wynikami badań dokonanych w różnych laboratoriach, są naturalne i wynikają z warunków odtwarzalności, w jakich wykonywane są badania. Ponownie należy zatem podkreślić, iż obydwa wyniki badań mieszczą się w granicach odtwarzalności.

Ustosunkowując się do wniosku strony z dnia [...] lutego 2010 r. o powtórne zbadanie paliwa - benzyny bezołowiowej 95, należy podkreślić, iż tryb i zasady pobierania próbek w toku postępowania kontrolnego, a także badania pobranych próbek, regulują przepisy ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200 ze zm.). Zgodnie z art. 17 ust. 1 ww. ustawy w toku postępowania kontrolnego inspektor pobiera dwie próbki. Cytowany przepis nie pozostawia zatem wątpliwości, iż do badań pobierane są dwie próbki, próbka podstawowa i kontrolna, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 22 omawianej ustawy, inspektor niezwłocznie przekazuje pobrane próbki do akredytowanego laboratorium, w warunkach uniemożliwiających zmianę jakości paliwa i jego cech charakterystycznych. Badaniu podlega próbka podstawowa, zaś próbka kontrolna badana jest jedynie na wniosek kontrolowanego przedsiębiorcy, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Przepisy ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw nie przewidują możliwości pobrania trzeciej próbki paliwa do badania, ani też ponownego badania próbki kontrolnej, o co wnosiła strona skarżąca.

Odnosząc się do zarzutu pominięcia dowodów na jakość paliwa przedstawionych przez kontrolowanego przedsiębiorcę należy stwierdzić, iż do wniosku o powtórne badanie paliwa z dnia [...] lutego 2010 r. skarżący dołączył sprawozdanie z badań nr [...] wydane przez Operatora Logistycznego Paliw Płynnych w [...], dotyczące badania na zawartość benzenu. Zgodnie z ww. sprawozdaniem przedmiotem badania była "benzyna, próbka nieoznakowana przez klienta". Z kolei z treści pisma strony z dnia [...] lutego 2010 r. wynika, że badanie dotyczyło cyt. "próbki paliwa pobranej ze zbiornika, z którego pochodziła próbka wykazująca nieprawidłową zawartość benzenu, zaplombowanego przez urzędnika kontroli jakości". Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, iż pobranie próbki paliwa z zaplombowanego zbiornika jest możliwe tylko w przypadku zerwania plomb. W tym miejscu wypada przypomnieć, iż w związku z oświadczeniem kontrolowanego, odnośnie złożenia wniosku o zbadanie próbki kontrolnej, inspektorzy dokonali zabezpieczenia zbiornika poprzez nałożenie plomb zgodnie z protokołem zabezpieczenia nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Jak wynika z analizy protokołów kontroli w niniejszej sprawie, inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej nie stwierdzili naruszenia nałożonych przez siebie plomb. Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, iż brak jest możliwości ustalenia jakiego paliwa dotyczyła próbka zbadana na wniosek przedsiębiorcy T. P. przez Operatora Logistycznego Paliw Płynnych w [...] w dniu [...] lutego 2010 r. W treści uzasadnienia skargi, skarżący wprawdzie stwierdza, iż cyt. "do dokonania zaplombowania zbiornika doszło [...] stycznia 2010 r., przedmiotowa próbka została zaś pobrana wcześniej", ale nie wskazuje daty pobrania próbki, ani nie przedstawia żadnych dowodów na poparcie swojego twierdzenia.

W kontekście powyższych wyjaśnień, odnoszących się do kwestii różnic w wynikach badań próbek, odmowy dokonania ponownego badania oraz dowodu w postaci wyników badań niezidentyfikowanej próbki paliwa, zarzut naruszenia przepisów art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, należy uznać za bezzasadny.

Również zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów zawartych w art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego nie zasługują na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów działał w oparciu o obowiązujące normy prawne, tj. ustawę o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz ustawę o Inspekcji Handlowej. Również decyzja z dnia [...] kwietnia 2010 r. wydana została na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązującego w dacie orzekania.

Wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada postępowania administracyjnego odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, pozwalał na pełną i dogłębną analizę sprawy.

Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. W celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Analiza zebranych w sprawie materiałów oraz działań Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskazuje, iż zasady powyższe zostały w pełni dotrzymane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Wymaga podkreślenia, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.). Istotnym jest nadto, że ewentualnie stwierdzone przez Sąd naruszenie przez organ w zaskarżonych aktach przepisów postępowania musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś ewentualnie stwierdzone naruszenie przepisów prawa materialnego musi mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia ( art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a.).

Badając obie sprawy w świetle powołanych wyżej kryteriów, w ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób, który uzasadniałby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

W zakresie zarzutów procesowych skarżąca nie wskazuje jaki, istotny wpływ na wynik sprawy mają podnoszone naruszenia wskazanych norm procesowych.

Przyznać należy, że organ odwoławczy lakonicznie odparł zarzuty procesowe, niemniej jednak przedmiotem zarzutów strony nie była wadliwość ustalonego stanu faktycznego, a jego ocena, dokonana według strony z naruszeniem art. 80 k.p.a. Organ de facto nie pominął jednak żadnego z dowodów złożonego przez stronę. Dokonał ich oceny w kontekście podstawy materialnoprawnej wydanej decyzji, a także uzasadnił dlaczego nie uwzględnił złożonego wniosku dowodowego.

Jak wynika bowiem z materiału dowodowego stanowiącego podstawę ustaleń faktycznych, badania laboratoryjne próbek paliwa - benzyny bezołowiowej 95, pobranych w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2010 r. na stacji paliw w L., należącej do przedsiębiorcy, wykazały iż nie spełniają one wymagań jakościowych, określonych w §1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. Nr 221, poz. 1441) w zakresie parametru - zawartość benzenu. Wynik badania próbki podstawowej o numerze [...] w zakresie tego parametru w próbce wyniósł 1,42 %(v/v) przy dopuszczalnej wartości max. 1,0 %(v/v), przy tolerancji 1,0+0,06% (v/v). Z kolei wynik badania próbki kontrolnej o numerze 5387/10/3692 w zakresie tego parametru w próbce wyniósł 1,35 %(v/v) przy dopuszczalnej wartości max. 1,0 %(v/v), przy tolerancji 1,0+0,06% (v/v).

Innymi słowy, badania zarówno próbki podstawowej, jak i kontrolnej, wykazały zawyżoną zawartość benzenu w partii badanego paliwa - benzyny bezołowiowej 95. Zgodnie z postanowieniami Dyrektywy 98/70/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. odnoszącej się do jakości benzyny i olejów napędowych oraz zmieniającej dyrektywę Rady 93/12/EWG oraz postanowieniami Dyrektywy 2003/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 marca 2003 r. zmieniającej dyrektywę 98/70/WE odnoszącej się do jakości benzyny i olejów napędowych, które to dyrektywy ustanawiają specyfikacje środowiskowe dla paliw znajdujących się na rynku - benzen jest parametrem ekologicznym. Dyrektywa została implementowana do polskiego systemu prawnego w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200 ze zm.) zwanej dalej ustawą o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, Minister Gospodarki wydał rozporządzenie w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, wdrażające postanowienia art. 3 i 4 ww. dyrektywy.

Trudno zaprzeczyć ustaleniom organu, ze zawartość benzenu stanowi parametr ekologiczny i w interesie państwa prawa leży dbałość o środowisko naturalne, co znajduje swoje odzwierciedlenie w przepisach ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz.U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150). Jedną z form ochrony środowiska jest przeciwdziałanie jego zanieczyszczaniu. Polega ono m.in. na zapobieganiu wprowadzania do środowiska substancji pogarszających stan środowiska, co znalazło swoje odzwierciedlenie w Dyrektywie 98/70/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. odnoszącej się do jakości benzyny i olejów napędowych oraz zmieniającej dyrektywę Rady 93/12/EWG oraz Dyrektywie 2003/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 marca 2003 r. zmieniającej dyrektywę 98/70/WE odnoszącej się do jakości benzyny i olejów napędowych, które to dyrektywy ustanawiają specyfikacje środowiskowe dla paliw znajdujących się na rynku, a także w powołanych wyżej regulacjach prawa krajowego. Przekroczony parametr benzenu powoduje zwiększoną emisję związków toksycznych o charakterze mutagennym i kancerogennym zwiększających prawdopodobieństwo zachorowań i rozwoju białaczki i chorób nowotworowych zwłaszcza u dzieci. Dlatego też w interesie gospodarczym państwa leży wycofanie z obrotu paliwa, które nie spełnia wymagań jakościowych, określonych w §1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. Nr 221, poz. 1441) w zakresie parametru -zawartość benzenu.

Stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw - paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w stacjach zakładowych powinny spełniać wymagania jakościowe określone dla danego paliwa ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a także maszynach nieporuszających się po drogach. Art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, stanowi że -zabrania się transportowania, magazynowania, wprowadzania do obrotu oraz gromadzenia w stacjach zakładowych paliw ciekłych niespełniających wymagań jakościowych określonych w przepisach rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych. Z kolei, przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (j.t. Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219 ze zm.) stanowi, iż wojewódzki inspektor może zarządzić w toku kontroli, w drodze decyzji, m. in. wycofanie z obrotu produktów, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa.

W kontekście powyższego należy stwierdzić, iż wydanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. o wycofaniu z obrotu paliwa - benzyny bezołowiowej 95, w ilości 9762 litrów, znajdującej się w zbiorniku nr [...] na stacji paliw w L., należącej do T. P., a następnie utrzymanie tej decyzji w mocy przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów było zasadne.

W ocenie Sądu, zgromadzony przez organy obu instancji materiał dowodowy był wystarczający do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, które w ocenie Sądu, zostało dostatecznie uzasadnione. Organ ocenił wszystkie dowody powołane przez skarżącego i wyjaśnił, dlaczego nie miały one wpływu na rozstrzygnięcie, korzystając z zasady swobodnej ich oceny.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.