Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 3557/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187, art. 191, art. 210 § 4, art. 148 § 1, art. 228 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2127/19 w sprawie ze skargi P. A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 11 lipca 2019 r., nr 1401-IEW4.4121.19.2019.4/AD w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz P. A. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 marca 2020 r. o sygn. akt III SA/Wa 2127/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") w sprawie ze skargi P. A. (dalej: "Skarżący"), uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor") z dnia 11 lipca 2019 r., wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze Spółką za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

Skargę kasacyjną od wyroku WSA do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Dyrektor, który zaskarżył ten wyrok w całości. Wniósł o uchylenie wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA. Wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. Na podstawie art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") Dyrektor zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., Dyrektor zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187, art. 191, art. 210 § 4 w związku z art. 148 § 1 oraz w związku z art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: "o.p."), mające zdaniem Dyrektora istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uchylenie przez WSA postanowienia Dyrektora i błędne uznanie, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania i nie uwzględniły ustaleń, co do właściwego adresu zamieszkania, pod którym należało Skarżącemu doręczyć decyzję w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, rozpoczęcia biegu terminu na wniesienie odwołania i uchybienia temu terminowi, w sytuacji, gdy w istocie do takich naruszeń nie doszło. W ocenie Dyrektora, takie uchybienie WSA mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na to, że cały zebrany i prawidłowo oceniony materiał dowodowy potwierdzał prawidłowość rozstrzygnięcia organów podatkowych, a uchybienia proceduralne zdaniem Dyrektora, nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżący wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od Dyrektora na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przypisanych. Skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2022 r., na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych i wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 z poźn. zm.), sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne w dniu 5 października 2022 r., w celu rozpoznania skargi kasacyjnej. Strony zostały o tym powiadomione oraz jednocześnie pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji w odrębnym piśmie procesowym. Żadna ze Stron z tej możliwości nie skorzystała, jak również nie sprzeciwiła się skierowaniu rozpoznania sprawy na posiedzenie niejawne.

Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej, zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.

Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest odpowiedź na pytanie: czy decyzję z roku 2016 w sprawach o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości Spółki, skutecznie prawnie doręczono Skarżącemu na adres zgłoszony w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (W., ul. [...] – Naczelnik Urzędu Skarbowego W.), czy też doręczenie powinno nastąpić na adres jego PESEL (W., ul. [...] – Naczelnik Urzędu Skarbowego W.).

Naczelny Sąd Administracyjny za chybiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187, art. 191, art. 210 § 4 w związku z art. 148 § 1 oraz w związku z art. 228 § 1 pkt 2 o.p. WSA nie naruszył przepisów prawa zawartych we wskazywanych wyżej jednostkach redakcyjnych wymienionych ustaw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok WSA mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, dlatego orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a. Należy przypomnieć, że WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał na potrzebę dalszego wyjaśniania, który adres powinien być właściwy do doręczeń Skarżącemu – jako adresatowi decyzji o odpowiedzialności podatkowej. Uznał bowiem, że na obecnym etapie sprawy przedwczesnym jest badanie zasadności zarzutu naruszenia art. 162 § 1 o.p. To może nastąpić po bezspornym ustaleniu prawidłowości doręczenia i uchybienia terminowi. Tym czasem, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie wszystko zostało wyjaśnione. Uszło bowiem uwadze WSA, że w niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, iż konstytutywna decyzja o odpowiedzialności podatkowej nie odnosi się do osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Nie ma również znaczenia fakt, czy w chwili orzekania przez organ o odpowiedzialności podatkowej, dany podmiot prowadzi, czy też nie prowadzi działalności gospodarczej. Decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej ma charakter konstytutywny, co oznacza, że jest ona źródłem powstania po stronie osoby trzeciej odpowiedzialności za cudzy dług (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2014 r., I UK 205/13, LEX nr 1519906). Ewidencja PESEL, powinna być uwzględniana w stosunku do osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (zob. wyrok NSA z 13 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2015/16). Przedmiotowa decyzja odnosi się do Skarżącego, osoby fizycznej, której odpowiedzialność ma charakter osobisty i obejmuje cały jej majątek. Potwierdził to również pełnomocnik Dyrektora, który na rozprawie w dniu 5 października 2022 r., odpowiadając na pytanie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyznał, że w jego ocenie "decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej nie jest rozstrzygnięciem związanym z prowadzoną działalnością gospodarczą" (zob. protokół rozprawy przed NSA w aktach sądowych, sygn. akt III FSK 2471/21). Zatem prawidłowy adres do doręczeń decyzji o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego – to adres zgłoszony do systemu tzw. PESEL (W., ul. [...] – Naczelnik Urzędu Skarbowego W.). Natomiast adres zgłoszony w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (W., ul. [...] – Naczelnik Urzędu Skarbowego W.), nie miał statusu adresu miejsca zamieszkania, a jedynie był adresem strony do doręczeń jako przedsiębiorcy, dlatego nie można było traktować go jako adresu do doręczeń stronie w sprawie orzeczenia o jej odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania spółki kapitałowej (zob. akta adm. k.196 - 202).

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do postanowień art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Mirella Łent Sławomir Presnarowicz Stanisław Bogucki