Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 875/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Administracyjne postępowanie
Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 62, art. 145 par. 1 pkt 5, art. 151 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 1988 nr 41 poz 324
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA (del.) Elżbieta Naumowicz (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej przez M. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, jest decyzja Wojewody Ś. z [...] nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty R. z dnia [...], nr [...], uchylającą:

- decyzję własną z dnia [...], nr [...], o uznaniu M. M. z dniem [...] za osobę bezrobotną i przyznaniu jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] oraz

- decyzję własną z dnia [...], nr [...], o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych i orzekającą:

- o odmowie uznania za osobę bezrobotną z dniem [...] i odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych oraz

- o umorzeniu postępowania w sprawie utraty prawa do zasiłku od dnia [...].

Zarówno zaskarżona decyzja Wojewody, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały na skutek wznowienia przez Starostę R. z urzędu postanowieniem z dnia [...] postępowania w sprawie zakończonej wskazanymi wyżej decyzjami z dnia [...] oraz z dnia [...], które to postępowanie miało następujący przebieg:

W dniu [...] M. M. stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. celem zarejestrowania jako osoba bezrobotna. W związku z tym wypełniła Kartę Rejestracyjną Bezrobotnego oraz podpisała zawarte w niej oświadczenie, określające w punkcie 7, iż nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej i jej nie zawiesiła.

Decyzją z dnia [...], nr [...], działający z upoważnienia Starosty R. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w R. orzekł o uznaniu M. M. z dniem [...] za osobę bezrobotną i przyznaniu jej prawa do zasiłku od dnia [...], w wysokości [...] zł miesięcznie. Decyzja wydana została na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., wobec stwierdzenia, iż M. M. spełnia określone w ustawie warunki uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku.

Następnie decyzją z dnia [...], nr [...], działający z upoważnienia Starosty R. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w R. orzekł o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania.

W dniu [...] M. M. złożyła oświadczenie, że do dnia [...] dostarczy decyzję o wykreśleniu działalności gospodarczej, którą zawiesiła około [...]. W dniu [...] do Powiatowego Urzędu Pracy przedłożona została decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] o wykreśleniu z dniem [...] z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego pod numerem [...], dotyczącego działalności gospodarczej zgłoszonej przez M. M. pod nazwą Firma A data rozpoczęcia działalności [...].

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Starosta R., na podstawie art. 123, art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 149 § 1 i 2 K.p.a., wznowił postępowanie zakończone decyzjami Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w R. z dnia [...]oraz z dnia [...], po czym decyzją z dnia [...], nr [...], opartą o przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił obie powyższe decyzje i orzekł o odmowie uznania M. M. za osobę bezrobotną z dniem [...] i o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych, a nadto o umorzeniu postępowania w sprawie utraty prawa do zasiłku od dnia [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż w chwili wydania decyzji w przedmiocie uznania M. M. za bezrobotną z dniem [...] oraz przyznania zasiłku od dnia [...] nie była znana organowi istotna dla sprawy okoliczność prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia [...], wykreślonej z ewidencji [...], co ustalono dopiero w dniu [...].

W odwołaniu od tej decyzji M. M. podniosła zarzut dokonania błędnych ustaleń co do prowadzenia działalności gospodarczej, wskazując, iż w dniu wydania decyzji nie prowadziła działalności gospodarczej. Wyjaśniła, że podjęła ją w celu uzyskania stażu zawodowego i prowadziła w okresie zatrudnienia, jednak po urodzeniu w roku [...] córki (którą wychowuje samotnie), ze względu na problemy zdrowotne dziecka i brak czasu zawiesiła tę działalność z dniem [...], natomiast po zwolnieniu z dniem [...] z pracy wpadła w depresję i podjęła leczenie, a te problemy, jak również trudna sytuacja życiowa, spowodowały, że w natłoku zmartwień nie pamiętała, iż zawiesiła działalność gospodarczą. Jednocześnie podniosła, iż przez cały okres rejestracji w Rejonowym Urzędzie Pracy nie podjęła żadnej pracy i aktualnie pozostaje bez środków do życia, otrzymując jedynie alimenty w kwocie [...] zł.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...], opartą o przepis art. art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie, przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia za bezrobotnego może być uznana tylko osoba nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zamieszkania powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Organ stwierdził, że takie właśnie warunki musiała spełniać M. M. rejestrując się w Urzędzie Pracy, jednak bezspornie nie poinformowała, że posiada zarejestrowaną działalność gospodarczą; podpisała natomiast oświadczenia, z których treści wynika, że nie prowadzi działalności gospodarczej i jej nie zawiesiła, nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej i nie posiada wpisu do ewidencji. Organ podkreślił, iż oświadczenia te składane są pod odpowiedzialnością karną, a strona powinna mieć świadomość ich wagi oraz znaczenia, a przed podpisaniem zapoznać się z ich treścią. Przytaczając treść art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Wojewoda stwierdził, że ujawniona w [...] okoliczność, iż M. M. posiada zarejestrowaną działalność gospodarczą, nie była znana organowi w dniu wydania decyzji i miała wpływ na ustalenie statusu bezrobotnego co uzasadniało wznowienie postępowania w sprawie nabycia przez odwołującą statusu bezrobotnego w związku z rejestracją w dniu [...], nabycia prawa do zasiłku od [...] oraz jego utraty od dnia [...]. Organ stwierdził, iż w świetle decyzji z dnia [...] o wykreśleniu wpisu z ewidencji, M. M. w dacie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w R., tj. w dniu [...], nie spełniała warunków do uznania za osobę bezrobotną i uzyskania statusu bezrobotnego, gdyż posiadając zarejestrowaną działalność gospodarczą była przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z 19 listopada 1999 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). Nie kwestionując faktu, iż zarejestrowana działalność w okresie od 10 lutego 2003r. do 20 lutego 2007 r. nie była prowadzona, organ podkreślił, iż wobec jednoznacznej treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f ustawy o promocji zatrudnienia (...) przedmiotem postępowania wyjaśniającego było nie tylko wykazanie, że w pewnym okresie M. M. tej działalności nie prowadziła, ale również wykazanie, że działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania. Organ stwierdził, że nie spełnia warunków do nabycia statusu bezrobotnego osoba, która zostanie zarejestrowana w ewidencji działalności gospodarczej, nawet jeśli tej działalności nie podjęła od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji, ale jej formalnie nie wyrejestrowała. Poza tym organ powołał niekwestionowany przez odwołującą fakt, że zarejestrowaną działalność podjęła, dokonując w tym celu stosownych zgłoszeń i rejestrując w urzędzie skarbowym, a następnie prowadziła ją do [...], zgłaszając zawieszenie z datą [...], natomiast wykreślenie wpisu z ewidencji nastąpiło już po zarejestrowaniu się M. M. jako bezrobotnej oraz po pobraniu całego przyznanego zasiłku. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, iż zasadne było uchylenie przez organ pierwszej instancji obu wcześniej wydanych decyzji oraz orzeczenie o odmowie uznania odwołującej za bezrobotną i odmowie przyznania zasiłku.

We wniesionej skardze M. M. zarzuciła, że powyższa decyzja jest krzywdząca i wniosła o uchylenie zarówno tej decyzji, jak i utrzymanych nią w mocy decyzji Starosty R.. Powtórzyła i rozwinęła argumenty podnoszone w odwołaniu, wskazując, że nie została objęta pomocą w postaci przygotowania zawodowego, a pomoc dla samotnych matek służy po rocznym okresie rejestracji. Poza tym, wymieniając przesłanki do utraty statusu bezrobotnego, stwierdziła, że nie spełniła żadnej z nich oraz nie wprowadziła świadomie w błąd organu, gdyż z uwagi na tragiczną sytuację życiową potrzebowała pomocy jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Wskazała ponadto, że jest sromotnie ukarana poprzez pozbawienie jej prawa do zasiłku oraz odmowę uznania jej za bezrobotną poszukującą zatrudnienia.

W odpowiedzi na skargę, powtarzając argumenty powołane w zaskarżonej decyzji oraz przyjmując wskazane w niej ustalenia stanu faktycznego, Wojewoda Ś. wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Dodatkowo podkreślił, że w dacie rejestracji strona była prawidłowo poinformowana o warunkach koniecznych do nabycia statusu bezrobotnego i na tę okoliczność podpisywała stosowne oświadczenia, natomiast fakt nieprzedstawienia przez Urząd Pracy żadnych propozycji pracy nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest bowiem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Cytowana regulacja prawna nie pozostawia wątpliwości co do tego, że nie każde naruszenie prawa daje sądowi podstawę do uwzględnienia wniesionej skargi, lecz jedynie takie naruszenie przepisów postępowania, które wpływałoby na wynik sprawy. Tym samym tego typu naruszenia przepisów, które nie miałyby wpływu na wynik sprawy nie mogą stanowić podstawy jej uwzględnienia. W szczególności warunkiem uwzględnienia skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co oznacza, że w wyniku ponownie przeprowadzonego, wolnego od wad postępowania, rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne. W doktrynie wskazuje się, iż wynikiem sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jest nie tylko samo rozstrzygnięcie jako formalna część decyzji (por. art. 107 ust. 1 k.p.a.), ale również otwarcie możliwości jego pełnego i bezproblemowego wykonania lub jego pełnej, przewidzianej przez prawo kontroli (J. Zimmermann, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 1997 r., sygn. akt V SA 1512/96, OSP 1998 nr 2, poz. 29).

Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, w której wprawdzie Sąd dostrzegł pewne naruszenia przez organ przepisów postępowania, jednak nie miały one, zdaniem Sądu, wpływu na wynik sprawy w opisanym wyżej stopniu, uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

Do takiej oceny zaskarżonej decyzji doprowadziły Sąd przedstawione poniżej rozważania, na wstępie których odnotować trzeba, iż postępowanie administracyjne poprzedzające jej wydanie toczyło się w trybie wznowieniowym.

Przypomnieć w związku z tym należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w sposób wyczerpujący w art. 145 § 1 lub 145a § 1 K.p.a. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Postępowanie wznawia się w sprawie zakończonej ostateczną decyzją (a także określonymi postanowieniami). Granice postępowania wznowieniowego wyznacza zatem zakres sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie decyzji (postanowienia). O ile w postępowaniu zwykłym głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego sprawy administracyjnej, to przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie to ma własną, odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych wyczerpująco w art. 145 § 1 K.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym.

Powołany w zaskarżonej decyzji przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Na tej podstawie wznawia się zatem postępowanie, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są nowe. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych; po wtóre - nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, a wreszcie po trzecie - okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 K.p.a. (odnośnie przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy), zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. lub art. 145a K.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż z lektury akt wynika, że po wydaniu przez organ pierwszej instancji decyzji ostatecznych w przedmiocie: przyznania stronie statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dnia [...], jak również w sprawie utraty przez skarżącą prawa do zasiłku z dnia [...] z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania, wyszło na jaw, że skarżąca posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej i działalność tę prowadziła od [...], po czym ja zawiesiła z dniem [...], natomiast w dniu [...] zgłosiła zaprzestanie jej wykonywania, co dopiero skutkowało wykreśleniem z ewidencji. Okoliczności te zostały potwierdzone dowodami w postaci decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej oraz pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. Inspektorat w R. z dnia [...], potwierdzającego okres ubezpieczenia. Nie są one również kwestionowane przez skarżącą.

Na tle powyższego organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły, że w sprawie zaistniały wskazane wyżej przesłanki wznowienia. Bezspornym jest, iż ujawnione okoliczności istniały w dniu wydania przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia [...] oraz z dnia [...] i nie były temu organowi znane w dacie rejestracji skarżącej jako bezrobotnej, a ponadto miały istotne znaczenie w sprawie dotyczącej uznania za bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku, co z kolei implikowało ocenę w zakresie utraty prawa do zasiłku.

Przechodząc do rozważań w tym zakresie należy mieć na względzie, że w świetle przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz.1001 ze zm.), która stanowiła materialnoprawną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, niezbędną przesłanką do nabycia statusu bezrobotnego i posiadania prawa do świadczeń określonych w art. 71 ust. 1 tej ustawy, jest legitymowanie się statusem bezrobotnego, a zatem spełnienie warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f tej ustawy. W myśl ostatnio powołanego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub i, j, lub cudzoziemiec - członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudniony i niewykonujący innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 2 ust. 2 pkt 1), jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników (lit. f).

Z treści przytoczonego przepisu wynika, że bezrobotny to osoba, która z powodu braku zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej poszukuje ich z zamiarem gotowości ich podjęcia. Odnośnie ustalenia na tym tle statusu osoby posiadającej wpis do ewidencji działalności gospodarczej, o czym mowa w lit. f powołanego przepisu, podzielić należy w tym miejscu słuszny pogląd, wyrażony w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 16 grudnia 1996 r. (sygn. akt OPS 5/96, ONSA 1997 r., nr 2, poz. 47), podjętej wprawdzie na tle art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 1996 r., Nr 47, poz. 211 ze zm.), jednak zachowujący aktualność również na gruncie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a to z uwagi na identyczne brzmienie tego przepisu, stwierdzający, iż "osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności". W uzasadnieniu powyższej uchwały wskazano, że istotą definicji bezrobotnego jest założenie, iż chodzi o osobę, która ma uzyskać prawny status bezrobotnego, nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. Stanowisko takie zostało utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2005 r., sygn. akt I OSK 42/05 oraz z dnia 27 września 2005 r., sygn. akt I OSK 153/05 – publ. System Informacji Prawnej LEX nr 191809 oraz nr 192138; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt I OSK 74/07 – niepubl.).

W tym miejscu podnieść przyjdzie, że obowiązująca w dacie rozpoczęcia przez M. M. prowadzenia działalności gospodarczej, tj. w dniu [...] ustawa z dnia [...] o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.) uzależniała podjęcie działalności gospodarczej przez osoby fizyczne od zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej (art. 8 ust. 1), co wiązało się z dokonaniem przez organ ewidencyjny wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (art. 15 ust. 1). Analogiczne zapisy, uzależniające podjęcie działalności gospodarczej od wpisu do ewidencji, zawarte są również w art. 7 ust. 2 i 7b ust. 1 ustawy z dnia z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) oraz art. 14 i 26 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.). Bezspornie przepis art. 2 ust. 2 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy koresponduje z tymi właśnie uregulowaniami. Już samo sformułowanie tego przepisu wskazuje, iż osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, musi wykazać nie tylko to, że nie podjęła tej działalności, ale również musi wykazać, że działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania. Oznacza to, iż wykazanie tych okoliczności jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji, czyli formalnego zaprzestania prowadzenia działalności.

Z uwagi na powiedziane dotychczas, podniesione w skardze okoliczności nie mają jakiegokolwiek wpływu na treść i wykładnię art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Faktem jest, że M. M. pozostawała w stosunku pracy, który uległ rozwiązaniu z dniem [...], a zatem w dacie rejestracji skarżąca nie była zatrudniona. Jednak ta okoliczność nie może stanowić samodzielnej przesłanki do przyznania skarżącej statusu bezrobotnego, skoro równolegle z zatrudnieniem skarżąca podjęła i prowadziła działalność gospodarczą, która następnie została zawieszona ale nie wyrejestrowana. Z uwagi na to, na tle powyższego przepisu, ustalanie istnienia po stronie skarżącej statusu bezrobotnego nie mogło być dokonywane w oderwaniu od okoliczności, że nadal była zarejestrowana działalność gospodarcza, którą ponadto skarżąca wcześniej – co sama przyznaje – podjęła i prowadziła w celu nabycia stażu dla otrzymania uprawnień projektowych.

Nie negując wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej skarżącej, wskazać jednak należy, że z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika domniemanie, iż osoba wpisana do ewidencji prowadzi działalność gospodarczą. Jak każde domniemanie prawne podlegać może ono wzruszeniu, przy czym jednak warunkiem wstępnym, umożliwiającym jego obalenie jest uprzednie wykreślenie wpisu z ewidencji, co z kolei umożliwia dopiero dowodzenie, że działalność nie została w ogóle podjęta. Jeżeli zatem w okresie od [...]do [...], w którym M. M. przyznano status bezrobotnego, a także wypłacano zasiłek dla bezrobotnych, skarżąca nie dokonała wykreślenia uzyskanego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, którą podjęła i prowadziła, na co wskazują zebrane w sprawie dowody zarejestrowania tej działalności w ZUS i urzędzie skarbowym, a uczyniła to dopiero znacznie później, bo w [...], po pobraniu pełnego zasiłku dla bezrobotnych, to na gruncie powołanego przepisu nie mogą mieć znaczenia prawnego wszelkie inne argumenty zarówno natury słusznościowej, dotyczące sytuacji rodzinnej, materialnej i zdrowotnej, jak również próby wykazania, że w okresie pobierania zasiłku skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej, nie podejmując w jej ramach żadnych prac. Na powyższą ocenę nie mogą wpłynąć tym bardziej argumenty dotyczące braku przedstawienia skarżącej w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych ofert pracy przez organ.

W świetle powyższego należy uznać, iż organy trafnie przyjęły, że skarżąca nie spełnia wymogów zawartych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co musiało skutkować uznaniem braku statusu bezrobotnego i w konsekwencji braku prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a co za tym idzie i braku podstaw do stwierdzenia jego utraty w związku z wyczerpaniem okresu pobierania. Uzasadniało to uchylenie wydanych wcześniej decyzji ostatecznych, a następnie orzeczenie o odmowie uznania za osobę bezrobotną i odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych oraz umorzeniu postępowania w sprawie utraty prawa do zasiłku, które było w tej sytuacji bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie w świetle art. 105 § 1 K.p.a.

Przechodząc do sygnalizowanej na wstępie kwestii naruszenia przez organy przepisów procedury administracyjnej, należy wskazać, że naruszenie to polegało na tym, iż postanowienie Starosty R. z dnia [...] objęło dwie decyzje, tj. z dnia [...] o uznaniu za osobę bezrobotną oraz przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jak również decyzję z dnia [...] o utracie prawa do zasiłku. Następnie organ pierwszej instancji jedną decyzją z dnia [...] uchylił obie te decyzje ostateczne i na zasadzie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. orzekł merytorycznie o istocie sprawy w odniesieniu do każdej z nich, natomiast organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. W związku z powyższym zauważyć przyjdzie, że K.p.a. nie zawiera normy, która przewidywałaby możliwość wszczęcia i prowadzenia jednego postępowania dotyczącego dwóch lub więcej spraw tej samej strony. Przepis art. 62 K.p.a. dopuszcza taką możliwość tylko w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy więcej niż jednej strony i gdy prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej, w sprawach, w których właściwy jest ten sam organ, a zatem w innej sytuacji faktycznej i prawnej niż ta, która wystąpiła w niniejszej sprawie. Należy dodać, że poza uregulowaniem zawartym w art. 62 K.p.a. brak jest przepisu przewidującego połączenie dwóch lub więcej toczących się już spraw tej samej strony do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Uwzględniając przedstawiony wyżej stan prawny, należało zważyć, że przeprowadzenie jednego postępowania wznowieniowego w sprawie uchylenia dwóch odrębnych decyzji, które zakończyły dwa odrębne postępowania, a zatem dwie sprawy administracyjne, nie znajdowało dostatecznego uzasadnienia w postanowieniach K.p.a. i w związku z tym stanowiło uchybienie przepisom postępowania. Jednak uchybienie to, zdaniem Sądu, nie dawało podstaw do stwierdzenia, iż było ono tego rodzaju, że mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i że w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy mogłyby zapaść rozstrzygnięcia odmiennej treści.

Z tych względów skargę należało oddalić, stąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.