Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 642/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6178 Uprawnienia do prowadzenia usługowego ksiąg rachunkowych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie : Asesor Piotr Borowiecki WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant: Paweł Muszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2005 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...].


UZASADNIENIE

A. G. wniosła skargę na decyzję Ministra Finansów nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. w przedmiocie odmowy wydania certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Z akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] grudnia 2003 r. wpłynął do Ministerstwa Finansów wniosek skarżącej o wydanie certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych na podstawie § 3 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Do wniosku skarżąca załączyła dokumenty potwierdzające fakt posiadania przez nią ponad trzyletniej praktyki w księgowości, wykształcenia wyższego magisterskiego oraz ukończenia studiów podyplomowych w zakresie rachunkowości na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...].

Minister Finansów decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. odmówił wydania skarżącej certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych ww. certyfikat bez egzaminu otrzymują m.in. osoby, które mają trzyletnią praktykę w księgowości oraz wykształcenie wyższe magisterskie i ukończyły studia podyplomowe z zakresu rachunkowości w jednostkach organizacyjnych szkół wyższych, uprawnionych zgodnie z odrębnymi przepisami do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych.

Wnioskodawczyni A. G. ukończyła studia wyższe magisterskie w Instytucie Pedagogiki Wyższej Szkoły Pedagogicznej [...] w [...], a także w dniu [...] listopada 2003 r. studia podyplomowe w zakresie rachunkowości na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...].

Minister Finansów stwierdził, że w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących posiadania przez Wydział Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...] stosownych uprawnień , pozwalających uznać zdobyte w nim wykształcenie za spełniające wymogi określone dla osób ubiegających się o uprawnienia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych bez egzaminu, zwrócił się w tej sprawie pismem z dnia [...] marca 2004 r. do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.

Komisja ta w piśmie z dnia [...] marca 2004 r. poinformowała Ministra Finansów, że uprawnienia Wydziału Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...] do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych są obecnie zawieszone z mocy prawa, a o zawieszeniu tych uprawnień Komisja została zawiadomiona przez Wydział pismem z dnia [...] lipca 2003 r.

W tej sytuacji Minister Finansów uznał, że w dniu ukończenia przez skarżącą studiów podyplomowych jednostka organizacyjna szkoły wyższej nie posiadała uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych określonych w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

A. G. w piśmie z dnia [...] września 2004 r. zwróciła się do Ministra Finansów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

We wniosku podniosła, że wykaz jednostek organizacyjnych uprawnionych do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych został zawarty w Obwieszczeniu Przewodniczącego Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia 18 grudnia 2002r. (Monitor Polski Nr 2 poz. 19). W wykazie tym znajdował się Wydział Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...]. Obwieszczenie to nie zostało zmienione odrębnymi przepisami do czasu uzyskania przez nią dyplomu tj. do dnia [...] listopada 2003 r. Skarżąca nie znalazła też w odrębnych przepisach żadnej informacji o tym, że Wydział Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...] utracił uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych, natomiast pismo wewnętrzne Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, o którym nie mogła wiedzieć, nie może stanowić podstawy odmowy wydania jej certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. Minister Finansów, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r.

W uzasadnieniu decyzji Minister Finansów podtrzymał argumentację zawarta w uzasadnieniu swojej poprzedniej decyzji.

Ponadto podkreślił, że skarżąca złożyła wniosek o wydanie certyfikatu w okresie obowiązywania rozporządzenia z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, a więc wydanie certyfikatu możliwe jest tylko w przypadku spełnienia wymogów określonych w tym rozporządzeniu. Minister Finansów obowiązany jest działać w granicach prawa. Nie jest więc możliwe wydanie stosownych uprawnień osobie nie spełniającej wymogów określonych w prawie materialnym.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. G. powołała się na te same argumenty, które przedstawiła wcześniej we wniosku skierowanym do Ministra Finansów o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ponownie podkreślił, że sprawa A. G. była rozpatrywana na podstawie przepisów § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

W przypadku skarżącej nie doszło do spełnienia warunków koniecznych do uzyskania ww. uprawnień. Jednostka organizacyjna szkoły wyższej, w której skarżąca ukończyła studia podyplomowe z rachunkowości, w chwili ukończenia przez nią w dniu [...] listopada 2003 r. tych studiów, nie posiadała uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych.

Z dniem 10 lipca 2003 r. nastąpiło bowiem z mocy prawa zawieszenie powyższych uprawnień Wydziału Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...] w trybie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym w związku z wystąpieniem okoliczności, o których mowa w art. 6 tej ustawy.

Regulacje zawarte w tym przepisie nie nakładają natomiast na Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów żadnych dodatkowych obowiązków warunkujących zaistnienie skutku prawnego w postaci zawieszenia przedmiotowych uprawnień. Rolą Komisji jest określenie terminu na uzupełnienie przez Wydział stanu zatrudnienia do poziomu umożliwiającego przywrócenie zawieszonych uprawnień oraz zasad kontynuowania przewodów doktorskich, co nastąpiło w piśmie z dnia [...] października 2003 r. skierowanym przez tę Komisję do Dziekana Wydziału Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.

Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Skarga wniesiona przez A. G. zasługuje na uwzględnienie, gdyż w ocenie Sądu w sprawie tej doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwą jego interpretację.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz U Nr 120 poz. 1022 z późn. zm.) – minister właściwy do spraw finansów publicznych wydaje certyfikat księgowy osobom fizycznym, które udokumentowały trzyletnią praktykę w księgowości, posiadają wykształcenie wyższe magisterskie lub równorzędne oraz ukończyły studia podyplomowe z zakresu rachunkowości w jednostkach organizacyjnych uprawnionych, zgodnie z odrębnymi przepisami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych.

W niniejszej sprawie Minister Finansów uznał za udowodnione, że skarżąca posiada wykształcenie wyższe magisterskie oraz trzyletnią praktykę w księgowości. Zakwestionował natomiast spełnienie przez skarżącą wymogu ukończenia studiów podyplomowych z zakresu rachunkowości w jednostce organizacyjnej uprawnionej, zgodnie z odrębnymi przepisami przepisami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych.

Wydział Zarządzania Uniwersytetu [...], na którym skarżąca ukończyła w dniu [...] listopada 2003 r. studia podyplomowe z zakresu rachunkowości, należał do jednostek uprawnionych do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych w dyscyplinie "nauki o zarządzaniu" z tym, że uprawnienie do nadawania tego stopnia naukowego w lipcu 2003 r. uległo zawieszeniu z mocy prawa na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz U Nr 65 poz. 595), z powodu zmniejszenia się stanu zatrudnienia pracowników naukowych poniżej minimum określonego w art. 6 tej ustawy.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wyznaczyła tej jednostce termin do dnia [...] grudnia 2004 r. na uzupełnienie stanu zatrudnienia do poziomu umożliwiającego przywrócenie zawieszonych uprawnień, pod rygorem cofnięcia tych uprawnień na podstawie art. 8 ust. 3 w/w ustawy.

W dniu ukończenia przez skarżącą studiów podyplomowych z zakresu rachunkowości Wydział Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...] nie miał więc cofniętego uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych w dyscyplinie "nauki o zarządzaniu", lecz uprawnienie to było jedynie zawieszone.

Okoliczność ta miała niewątpliwie znaczenie z punktu widzenia wszczętych na tym Wydziale przewodów doktorskich, które nie zostały zakończone do dnia zawieszenia uprawnień do nadawania tego stopnia naukowego.

Zawieszenie uprawnień nie było jednak równoznaczne z utratą tych uprawnień.

Mimo zawieszenia uprawnień Wydział Zarządzania Uniwersytetu [...] w [...] należał nadal do jednostek organizacyjnych uprawnionych, zgodnie z odrębnymi przepisami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych, a utrata tego statusu mogła nastąpić dopiero z chwilą cofnięcia tych uprawnień.

W zaistniałym stanie faktycznym należało więc przyjąć, że skarżąca ukończyła studia podyplomowe z zakresu rachunkowości w jednostce organizacyjnej uprawnionej, zgodnie z odrębnymi przepisami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.