Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 4011/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Dariusz Skupień, Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1097/13 w sprawie ze skargi S. S. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 11 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. S. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1097/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S.S. i T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z 11 marca 2013 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości 2012 r.

Stan sprawy sąd administracyjny pierwszej instancji przedstawił następująco:

Decyzją z 1 lutego 2012 r. Burmistrz Miasta P. określił Skarżącym podatek od nieruchomości na rok 2012 za nieruchomość położoną w P. przy ul. [...], na kwotę 371 zł. W uzasadnieniu wskazał, że do opodatkowania przyjęto: 1) grunty pozostałe o powierzchni 595,00 m² oraz 2) komórki o powierzchni 32,00 m². Ustalając wysokość podatku od nieruchomości na rok 2012 za ww. nieruchomość organ uwzględnił dane wykazane przez Skarżącego w informacji w sprawie podatku od nieruchomości z dnia 15 kwietnia 2008 r. i dane wynikające z wypisu z rejestru gruntów z dnia 8 kwietnia 2010 r. oraz zastosował stawki podatkowe, o których mowa w uchwale Rady Miejskiej w P. z dnia 15 listopada 2011r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2012.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wskazali, że ich zdaniem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady legalizmu, przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dóbr osobistych skarżących oraz prawa własności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z 11 marca 2013r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że działka numer ewid. 175 w ewidencji gruntów sklasyfikowana jest jako "zurbanizowane tereny niezabudowane" oznaczone symbolem "Bp", na co wskazuje wypis z rejestru gruntów z 8 kwietnia 2010 r., sporządzony przez Starostę P.. Aktualność tych danych na dzień 1 stycznia 2012 r. potwierdziło Starostwo Powiatowe w P. w piśmie z dnia 6 lutego 2013r. Organ podkreślił, że dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego zgodnie z art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012, poz. 749 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa). Organ wyjaśnił także, w dniu 15 kwietnia 2012 r. Skarżący złożyli w Urzędzie Miejskim w P. informację w sprawie podatku od nieruchomości, w której wykazali takie same składniki nieruchomości i taką samą ich powierzchnię, tj. powierzchnię gruntu (zaliczanego do gruntów pozostałych), jako 595 m² i powierzchnię budynków pozostałych komórki (komórki - szopy na materiały budowlane) jako 32,00 m². W dniu 17 grudnia 2012 r. do Urzędu Miejskiego w P. wpłynęła korekta deklaracji, z której wynika, że okolicznością powodująca konieczność złożenia informacji są "kryminogenne, bezprawne machinacje urzędnicze z naruszeniem zasady legalizmu" . W rubrykach dotyczących przedmiotu opodatkowania zaznaczono "nie dotyczy".

W skardze na powyższą decyzję Skarżący podobnie jak w odwołaniu podnieśli, że Burmistrz Miasta P. odmawia ich posesji nadania numeru. Wskazali, że ich zdaniem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady legalizmu, przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dóbr osobistych skarżących oraz prawa własności. Skarżący wskazali także 21 innych aktów prawnych, które ich zdaniem zostały naruszone, nie wskazując dokładnie konkretnych przepisów. Podnieśli szereg okoliczności związanych - ich zdaniem - z szeregiem nieprawidłowości jakie mają miejsce w odniesieniu do opodatkowanej nieruchomości, "fałszerstw i oszustw" popełnionych celowo przez Burmistrza oraz Starostę P., ściśle związanych z toczącym się postępowaniem sądowym w wydziale cywilnym w sprawie o sygn. akt I NS 24/93 w przedmiocie zniesienia współwłasności. W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżący nawiązali do licznych nielegalnych procederów w ramach spraw toczących się przed Sądem Rejonowym w P..

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do przedmiotu opodatkowania, jak i podmiotu podatkowego. Od tej reguły, potwierdzonej treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm., dalej: p.g.k.) nie zostały przewidziane w tym przepisie żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego. Podważenie tych zapisów, bądź też ich zmiana, może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe.

Z akt sprawy wynika, że przed Starostą P. toczy się postępowanie w celu doprowadzenia zapisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek stanowiących nieruchomość objętych zbiorem dokumentów [...] do zgodności ze stanem prawnym wykazanym w zgromadzonych w w/w. zbiorze dokumentach. Jeżeli zatem w postępowaniu administracyjnym przed Starostą w P. Skarżący przeprowadzą skuteczny przeciwdowód przeciwko treści dokumentu urzędowego w postaci znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów z dnia 8 kwietnia 2010 r., co do tożsamości przedmiotu zbioru dokumentów [...] oraz bazującego na nim wypisu z rejestru gruntów z nieruchomością Skarżących, wówczas pojawi się możliwość rozważenia weryfikacji decyzji, w której opodatkowano nieruchomości położone w P., przy ul. [...] Dopiero w przypadku zmiany ewidencji gruntów w związku z prowadzonymi przez lub z udziałem Skarżących wieloma postępowaniami administracyjnymi i sądowymi, Skarżącym przysługiwać będzie prawo złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją, w oparciu o przesłankę lub przesłanki, zawarte w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej oraz żądanie ewentualnej zmiany skarżonej decyzji. Do czasu zmiany ewidencji gruntów wiążą, w tym przedmiocie wszystkie organy obowiązujące w niej zapisy. Na tym etapie postępowania wyrażenie przez Sąd odmiennego poglądu, stanowiłoby o istotnym uchybieniu przepisów art. 2 ust. 2 u.p.o.l. w zw. z postanowieniami art. 21 P.g.k.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżący zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1) P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 p.g.k. w zw. z art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 1 tej ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że podstawę wymiaru podatków może stanowić jedynie część danych zawartych w ewidencji gruntów, tj. dane z wyłączeniem zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych.

Na podstawie art. 174 pkt 2) P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 p.g.k. przez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy, z których jednoznacznie wynika, że w sprawie istnieją dowody, co do których należy się wypowiedzieć, a których to rozpatrzenia prowadziłoby do wniosku, że dane zawarte w ewidencji gruntów są wzajemnie sprzeczne i nie mogą w związku z tym stanowić podstawy do wymiaru podatku,

2) art. 145 § 2 P.p.s.a. zw. z art. 247 pkt 3) Ordynacji podatkowej w zw. z art. 21 ust. 1 p.g.k. w zw. z art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 1 tej ustawy przez niestwierdzenie nieważności decyzji podatkowej, która obarczona jest rażącą wada w postaci oparcia jej wyłącznie na części danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków,

3) art. 141 § 4 P.p.s.a. przez nieodniesienie się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów podnoszonych przez Skarżącego w skardze i w innych pismach, co wyklucza wszechstronne rozważenie sprawy.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego od organu odwoławczego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów naruszenia prawa należy zauważyć, że nie zostały one wsparte dostatecznie precyzyjną i logiczną argumentacją w przedmiocie rzekomego uwzględnienia przez orzekający w sprawie sąd jedynie części danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Przedstawione w tym względzie wywody zdają się abstrahować od istoty wypowiedzi zawartej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wskazał on bowiem wyraźnie, że to co znajduje się w ewidencji nie podlega ocenie organów podatkowych i sądu administracyjnego – wyposażonego co do zasady w kompetencje do kasacyjnego orzekania. Dane zamieszczone w ewidencji korzystają przy tym z domniemania prawdziwości jako rodzaj dokumentu urzędowego. Podważenie zapisów ujętych w ewidencji wymaga zatem uruchomienia stosownego postępowania, w celu ich skorygowania, podważenia albo aktualizacji.

Jak zaznaczono na s. 4 pisemnych motywów zapadłego wyroku, przed starostą w P. toczy się postępowanie w celu doprowadzenia zapisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek objętych zbiorem dokumentów [...] do zgodności ze stanem prawnym, który ma odzwierciedlać wspomniany zbiór. Dokonanie stosownej korekty pozwoli – jak zasygnalizował sąd – wznowić postępowania zakończone ostateczną decyzją administracyjną. Jednakże do czasu takiej zmiany, zapisy dokonane w ewidencji są dla organów podatkowych i dla sądów wiążące. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela to zapatrywanie, podkreślając jednocześnie, że zainteresowani (podatnicy) nie są bynajmniej pozbawieni ochrony prawnej. Mogą z niej skorzystać w razie korzystnego dla siebie wyniku postępowania uruchomionego w celu korekty zapisów w ewidencji. Niezależnie od tego wypada zwrócić uwagę, że opowiedzenie się za odmiennym poglądem prowadziłoby w istocie do naruszenia przepisów wyliczonych w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej. Należy dodatkowo wspomnieć, że wbrew temu, co przyjęto w skardze kasacyjnej, pominięcie jakiegoś elementu materiału dowodowego, nie stwarza podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, a co najwyżej – do jej uchylenia, przy spełnieniu założenia wpływu tak rozumianego uchybienia na wynik sprawy. Samo powołanie się na okoliczność ujęcia nieruchomości skarżącego w zbiorze dokumentów o nr [...], a nie [...] i fakt "przerejestrowania" zbioru tylko w stosunku do J.O., o niczym jeszcze nie przesądza. Nie może ono zatem być traktowane jako przesłanka wystarczająca do uchylenia zakwestionowanego wyroku.

W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.