Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 832/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 8 ust. 5, art. 38 ust. 2, art. 43 a
journal: Dz.U. 2010 nr 138 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska Sędziowie NSA Janusz Zajda (spr.) Marzenna Zielińska Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 284/10 w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszeń celnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. R. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w P. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 17 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 284/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rz. oddalił skargi A. R. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Rz. z [...] lutego 2010 r., nr [...], [...] wydane w przedmiocie unieważnienia zgłoszeń celnych.

Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

A. R. zgłosił [...] lipca 2009 r. do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu dwa wózki widłowe marki [...], używane i uszkodzone. Zgłoszenia zostały zarejestrowane w ewidencji Oddziału Celnego w D. pod pozycjami [...] i nr [...]. Do zgłoszeń celnych dołączono m.in. listę kontrolną - arkusz oceny nr [...], określającą minimalne wymagania dla maszyn mobilnych, a także deklarację za zgodność z dyrektywą maszynową 98/37/WE - wystawione przez A.V. B. E. M.-T. i D. F. inż. T. S. z T. W związku z tym, że nie przedstawiono dokumentu upoważniającego firmę do wystawienia deklaracji zgodności z zasadniczymi wymaganiami, organ celny przystąpił do weryfikacji zgłoszeń celnych.

Z uwagi na brak oznaczenia CE i oznaczeń ostrzegawczych w języku polskim oraz wątpliwościami, co do bezpieczeństwa użytkowania towaru i faktu wystawienia deklaracji zgodności przez organ niewyspecjalizowany, organ celny zawiesił dopuszczenie towarów do swobodnego obrotu.

Po ponownym przeprowadzeniu czynności kontrolnych przez Państwową Inspekcję Pracy w Rz. i wydaniu przez nią negatywnych opinii w sprawie spełniania zasadniczych lub innych wymagań przez towary będące przedmiotem zgłoszeń celnych, decyzjami z [...] grudnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Rz. unieważnił powyższe zgłoszenia celne, ponieważ nie dołączono do nich wymaganych dokumentów. W celu uregulowania sytuacji prawnej oraz z uwagi na fakt, że strona nie podjęła żadnych czynności w celu nadania towarom innego przeznaczenia, postanowieniami nr [...] i [...] z [...] grudnia 2009 r. dokonano zajęcia towarów.

Decyzjami z [...] lutego 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w P. utrzymał w mocy rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Celnego w Rz. W uzasadnieniu organ wskazał, że objęcie sprowadzonych towarów procedurą dopuszczenia do obrotu uzależnione było od wydania przez Państwową Inspekcję Pracy w Rz. pozytywnej opinii w sprawie spełnienia przez wyrób zasadniczych lub innych wymagań, a zgłoszone wózki widłowe takich wymogów nie spełniały. Zgodnie z art. 250 ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 253 z 11 października 1993 r. ze zm.; dalej: rozporządzenie wykonawcze), jeżeli zgłaszający nie przedłożył wymaganych dokumentów z powodów określonych w art. 75 lit. a/ tiret 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 302 z 19 października 1992 r. ze zm.; dalej: WKC), dane zgłoszenie jest nieważne i organy celne unieważniają je, co w sprawie miało miejsce.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów art. 121 § 2 oraz art. 125 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1995 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 8 poz. 60 z 2005 r.; dalej: Op) organ wyjaśnił, że w treści protokołu zatrzymania zawarto informację, że w związku z istnieniem uzasadnionego przypuszczenia, że towar nie spełnia wymagań dotyczących bezpieczeństwa, organ celny skierował wniosek o wydanie opinii w sprawie zatrzymanych towarów przez właściwy organ (Państwową Inspekcję Pracy). W toku postępowania strona była informowana o jego kolejnych etapach, mogła zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz była informowana o prawie do przeglądania akt sprawy oraz do wypowiedzenia się.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rz. oddalając skargę podniósł, że w sprawie istniały uzasadnione wątpliwości, czy zgłoszone do odprawy celnej wózki widłowe spełniały wymagania zasadnicze, uregulowane przepisem art. 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz.U. nr 138 poz. 935 z 2010 r.; dalej: usoz), ponieważ nie były one oznaczone znakiem zgodności CE. Ponadto nie został przedłożony certyfikat zgodności oraz instrukcja w języku polskim, a napisy informacyjno-ostrzegawcze umieszczone na wózkach były w języku angielskim. W związku z powyższymi ustaleniami, konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i uzyskanie opinii organu wyspecjalizowanego, który prawidłowo ustalono na podstawie przepisu art. 38 ust. 2 usoz. Państwowa Inspekcja Pracy uznała, że sprowadzone towary nie spełniają wymagań zasadniczych, nie przedłożono bowiem właściwych deklaracji zgodności odnoszących się do wszystkich dyrektyw wskazujących na zgodność z wymaganiami zasadniczymi - przedstawiona deklaracja zgodności odnosiła się jedynie do dyrektywy maszynowej 98/37/EC, a nie do dyrektywy 97/23/WE dotyczącej urządzeń ciśnieniowych i 2000/10/WE dotyczącej emisji hałasu do środowiska.

W ocenie Sądu, objęcie sprowadzonych wózków widłowych procedurą dopuszczenia do obrotu uzależnione było od wydania przez Państwową Inspekcję Pracy pozytywnej opinii w sprawie spełnienia przez nie zasadniczych lub innych wymagań. Z opinii zaś wynika, że sprowadzone wózki widłowe wymagań tych nie spełniają. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego w Rz., zastosowawszy przepis art. 75 WKC i art. 250 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, zasadnie unieważnił zgłoszenia celne.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył A. R., wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Rz. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Rz.

Wyrokowi strona zarzuciła naruszenie:

1. art. 8 usoz poprzez jego niezastosowanie, a to uznanie przez organ, iż wyrób podlegający zgłoszeniu celnemu, dla którego wystawiono certyfikat zgodności, nie spełnia wymogów wynikających z obowiązujących przepisów,

2. art. 43a usoz oraz § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 12 lutego 2008 r. w sprawie działań podejmowanych w związku z zatrzymaniem wyrobów, co do których istnieją uzasadnione okoliczności wskazujące, że nie spełniają one zasadniczych lub innych wymagań (Dz.U. nr 38 poz. 215; dalej: rozporządzenie RM) poprzez błędne zastosowanie, a to uznanie, iż zgłoszony przez skarżącego do procedury celnej wyrób, dla którego wystawiono certyfikat zgodności, jest wyrobem w stosunku do którego istnieją uzasadnione okoliczności wskazujące, iż nie spełnia on zasadniczych wymagań,

3. art. 121 § 2 Op poprzez niewskazanie w sposób wyczerpujący przesłanek uprawniających organ do zwrócenia się do Państwowej Inspekcji Pracy o zajęcie stanowiska oraz wydanie opinii,

4. art. 125 § 1 Op poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania poprzez jego nieuzasadnione przedłużenie wskutek bezpodstawnego zwrócenia się do Państwowej Inspekcji Pracy oraz oczekiwanie na zajęcie stanowiska oraz wydanie opinii.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 ppsa zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 ppsa, które w tej sprawie nie występują.

Skargę kasacyjną zgodnie z art. 174 ppsa można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 ppsa).

Przy formułowaniu zarzutu opartego na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ppsa obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest nie tylko wskazanie przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji, ale wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało i jaki mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju uzasadnienia nie zawierają zarzuty sformułowane w punkcie 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej, które też żaden sposób nie wiążą się z postępowaniem sądowoadministracyjnym.

Zarówno te zarzuty, jak i zarzuty o charakterze materialnoprawnym (1 i 2 skargi kasacyjnej) są identyczne z podniesionymi przez stronę w odwołaniach od decyzji organu pierwszej instancji oraz w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rz. Całość skargi kasacyjnej w istocie stanowi zaś rodzaj polemiki z prawidłowymi rozważaniami Sądu pierwszej instancji, nie wnosząc do sprawy żadnych nowych elementów.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, iż w sprawie spełnione zostały przesłanki zobowiązujące organ celny do wyjaśnienia, czy importowany produkt, czyli dwa używane wózki widłowe (v. zdjęcia, opinia PIP - akta adm.), spełniał wymagania zasadnicze w zakresie oceny wyrobów mogących stwarzać zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia, jak również dla środowiska. Wózki nie były oznaczone znakiem zgodności CE. Nie posiadały m.in. oznaczeń gwarantowanego poziomu mocy akustycznej. Nie zostały przedłożone ich certyfikaty zgodności, instrukcje w języku polskim a umieszczone na wózkach napisy informacyjno-ostrzegawcze były w obcym języku.

W tej sytuacji koniecznym stało się przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i uzyskanie opinii organu wyspecjalizowanego, którym - zgodnie z art. 38 ust. 2 usoz - są między innymi inspektorzy pracy. Zarzut bezpodstawnego zwrócenia się do tego organu, a w konsekwencji naruszenia zasady szybkości postępowania, jest w tej sytuacji zupełnie niezrozumiały, i już tylko na marginesie można zauważyć, że wniosek o opinię PIP w Rz. nosi datę [...] listopada 2009 r., zaś opinia została sporządzona i zwrócona organowi celnemu już [...] listopada 2009 r. (v. akta adm. - w załączeniu).

Treść opinii jednoznacznie potwierdziła zasadność wątpliwości organu celnego, to jest brak właściwych deklaracji odnoszących się do dyrektyw wskazujących na zgodność z wymaganiami zasadniczymi, w tym dyrektywy 97/23/WE dotyczącej urządzeń ciśnieniowych i 2000/14/WE dotyczącej emisji hałasu do środowiska. Załączona przez stronę deklaracja zgodności dotyczyła tylko dyrektywy maszynowej 98/37/EC.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 8 usoz, poprzez jego niezastosowanie.

Powołany przepis (ust. 5) zabrania wprowadzania do obrotu lub oddawania do użytku wyrobu nieposiadającego oznakowania zgodności, jeżeli wyrób ten podlega takiemu oznakowaniu. Jednocześnie umieszczenie na wyrobie znaku CE nie jest nieodwołalnym uznaniem tego wyrobu za zgodny z zasadniczymi wymaganiami. Przy takim założeniu organ wyspecjalizowany nie mógłby poddawać kontroli wyrobów wprowadzonych już do obrotu, jedynie z uwagi na fakt, że zostały one opatrzone znakiem CE.

Objęcie sprowadzonych wózków widłowych procedurą dopuszczenia do obrotu uzależnione było od wydania przez Państwową Inspekcję Pracy pozytywnej opinii w sprawie spełnienia przez wyrób zasadniczych lub innych wymagań. Badania wózków widłowych wykazały, że wyroby te nie spełniają niezbędnych wymogów.

Powyższe stanowi zarazem argument wskazujący na niezasadność zarzutu naruszenia art. 43a usoz oraz § 3 rozporządzenia RM.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 ppsa w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).