Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 238/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2007-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, 1 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 ust. 1, art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 3, 8, 8c, 9,
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: § 2 ust. 2 pkt 6 lit "f"
journal: Dz.U. 2005 nr 105 poz 881
law: Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne
Teza: Wielkość dochodu rolnika z 1-go hektara przeliczeniowego dla potrzeb ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych jest od 14.01.2006r. ujednoliconą,

przeciętną wielkością obiektywną, stosowaną do wszystkich celów, jakim ma służyć (dane o dochodzie podaje się w corocznym obwieszczeniu Prezesa

GUS)

TEZY

Wielkość dochodu rolnika z 1-go hektara przeliczeniowego dla potrzeb ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych jest od 14.01.2006r. ujednoliconą,

przeciętną wielkością obiektywną, stosowaną do wszystkich celów, jakim ma służyć (dane o dochodzie podaje się w corocznym obwieszczeniu Prezesa

GUS)


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2007 r. sprawy ze skargi I.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku z tytułu urodzenia dziecka oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].10.2006r. Wójt Gminy Sz., powołując się na art. 3 pkt 10, 4 ust. 2, 5 ust. 1, 6 ust. 1, 14, 20 ust. 2, 24 ust. 1 i 2 i 26 ustawy

z 28.11.2003r. o świadczeniach rodzinnych oraz na przepisy Rozporządzenia MPS

z 02.06.2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881) oraz rozporządzenia RM z 18.07.2006r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się, stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych

(Dz. U. Nr 130, poz. 903) po rozpatrzeniu wniosku I.K. z [...].08.2006r. orzekł o odmowie przyznania w/w zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka. Powodem odmowy przyznania żądanych świadczeń było ustalenie przekroczenia w rodzinie skarżącej kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń (dochód na osobę w rodzinie wyniósł 566,34 złote przy ustawowym kryterium dochodowym wynoszących 504,00 złote). Organ stwierdził przy tym, iż nie może mieć w sprawie zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych dopuszczający przekroczenie dochodu całej rodziny o kwotę niższą bądź równą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu.

W odwołaniu od tej decyzji I.K. podniosła, że w roku 2005 ( z którego to roku dochody były brane pod uwagę przy przyznawaniu świadczeń na okres zasiłkowy 2006/2007) dzierżawiła grunty rolne jedynie od 01.01.2005r. do 28.02.2005r. Umowa dzierżawy uległa rozwiązaniu z dniem 01.03.2005r., stąd skarżąca nie mogła mieć dochodu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...].11.2006r. orzekło o uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazaniu sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, iż w sytuacji utrzymywania się rodziny osoby wnioskującej o świadczenia rodzinne z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się,

iż z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłoszonego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa GUS na podstawie ustawy o podatku rolnym (art. 5 ust. 8 w zw. z ust. 8 "c" ustawy

o świadczeniach rodzinnych). Dzierżawa gruntów Agencji Nieruchomości Rolnej niewątpliwie ma wpływ na dochód rodziny, bowiem dochód rodziny uzyskany

z wydzierżawionego od Agencji Nieruchomości Rolnych gospodarstwa rolnego pomniejsza się o zapłacony czynsz dzierżawy. Z dokumentów znajdujących się

w aktach sprawy wynika, iż małżonkowie K. byli płatnikami łącznego zobowiązania pieniężnego za gospodarstwo rolne w okresie od 01.01 do 31.03.2005r. o powierzchni 20,0683 ha przeliczeniowych, w tym 7,1023 ha przeliczeniowych od Agencji Nieruchomości Rolnych. Od dnia 01.04.2005r. do 31.12.2005r. małżonkowie K. byli płatnikami podatku rolnego za gospodarstwo o powierzchni 12,9660 ha przeliczeniowych. Określenie dochodu rodziny w przedmiotowej sprawie, jest jednak w ocenie kolegium – niemożliwe, bowiem brak jest dowodu wskazującego, czy i w jakiej wysokości z tytułu dzierżawy gruntów od ANR był płacony czynsz dzierżawy. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa pracownika, jednakże nie może ona być dowodem potwierdzającym okoliczność w rozumieniu przepisów kpa. Stąd należałoby uzyskać dokument potwierdzający treść notatki służbowej lub odebrać na tę okoliczność od strony oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej. Z tych przyczyn kolegium dostrzegło potrzebę wydania decyzji kasacyjnej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy i uzyskaniu przez organ informacji z ANR dotyczącej ewentualnego obciążenia małżonków K. czynszem dzierżawnym organ I instancji decyzją z [...].12.2006r. powtórzył rozstrzygnięcie dotychczasowe odmawiając skarżącej przyznania żądanych świadczeń rodzinnych z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego o kwotę 62,34 złote.

W odwołaniu od tej decyzji I.K. podtrzymała twierdzenie o braku jakiegokolwiek dochodu z dzierżawionego w 2005r. gruntu rolnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia

[...] stycznia 2007r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej .podtrzymując prawidłowość wyliczenia dochodu rodziny skarżącej na kwotę 2265,34 złotych miesięcznie, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 566,34 złote, wyższą

o 62,34 złote od ustawowego kryterium dochodowego.

W skardze skierowanej do sądu administracyjnego na tę decyzję I.K. podtrzymała twierdzenie o braku w 2005r. jakiegokolwiek dochodu z gruntu dzierżawionego od ANR jedynie przez pierwsze dwa miesiące roku. Dodała, że jej gospodarstwo rolne nie korzystało z dopłat unijnych stąd świadczenia rodzinne skarżącej się należą, tym bardziej, gdy wiele takich świadczeń pobiera pracując "na czarno", o czym pracownicy urzędu gminy wiedzą.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej według kryterium legalności

tj. zgodności tych działań z przepisami prawa mającymi zastosowanie w konkretnej sprawie rozstrzyganej (załatwianej) przez organ (vide: art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269

z póżn. zm.). Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie może więc odnosić się do tych zarzutów skargi, które akcentują krzywdzący charakter kwestionowanego rozstrzygnięcia albowiem zarzuty te nie dotyczą prawnej strony aktu administracyjnego. Oceniając zaś zaskarżoną decyzję według kryterium legalności, stwierdzić należy, iż odmowa przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku z tytułu urodzenia dziecka nie naruszyła przepisów prawa materialnego

i procesowego.

Z art. 5 ust. 1 ustawy z 28.11.2003r. o oświadczeniach rodzinnych

(Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) wynika, iż przyznanie zasiłku rodzinnego

(w konsekwencji również dodatków do tego zasiłku) uzależnione jest od spełnienia przez rodziny osób ubiegających się o zasiłek, kryterium dochodowego w przeliczeniu na osobę w rodzinie, wynoszącego 504 złote (kryterium to wzrasta do kwoty 583 złote w przypadku rodzin, w których dziecko legitymuje się orzeczeniem

o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności). Podstawę dla ustalenia spełnienia przesłanki kryterium dochodowego stanowi przeciętny miesięczny dochód członków rodziny osoby ubiegającej się o zasiłek, uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (vide: art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). W tym przypadku był to dochód uzyskany w 2005r. pochodzący z gospodarstwa rolnego, z którego utrzymuje się rodzina skarżącej.

Przepis art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, iż w przypadku gdy rodzina lub osoba ucząca się utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny

w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia

15 listopada 1984r. o podatku rolnym. Z obwieszczenia Prezesa GUS z 21.09.2006r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2005r. (Dz. Urzędowy GUS

z 2006r. Nr 9, poz. 60) wynika, iż przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2005r. 1844 złote. Podstawę dla określenia wielkości gospodarstwa rolnego wyrażonej w hektarach przeliczeniowych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy stanowi zaświadczenie właściwego organu gminy lub nakaz płatniczy (vide: § 2 ust. 2 pkt 6 lit "f" Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne – Dz. U. z 2005r. Nr 105, poz. 881). Z zaświadczenia Urzędu Gminy w Sz. wystawionego [...].07.2006r. wynikało, że skarżąca I.K. i jej mąż M.K. figurowali

w rejestrach wymiarowych zobowiązania pieniężnego za gospodarstwo rolne za okres od 01.01.2005r. do 31.03.2005r. o ogólnej powierzchni 32, 1447 ha fizycznych, w tym 20,0683 ha przeliczeniowych (w skład tej powierzchni wchodziły poza gruntami własnymi również grunty dzierżawione z agencji Nieruchomości Rolnych SP

o powierzchni 10, 2014 ha, w tym 7,1023 ha przeliczeniowych), natomiast w okresie od 01.04.2005r. do 31.12.2005r. wyżej wymienione osoby figurowały w rejestrach wymiarowych łącznego zobowiązania pieniężnego jako płatnicy podatku rolnego za gospodarstwo rolne o powierzchni ogólnej 21,9433 ha fizycznych, w tym 12,966 ha przeliczeniowych.

Zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo do dochodu rodziny skarżącej doliczyły również dochód pochodzący z wydzierżawionego od Agencji Nieruchomości Rolnych gospodarstwa rolnego. Skoro - jak wynika z art. 5 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych – sumuje się z dochodami z gospodarstwa rolnego również każde uzyskane dochody pozarolnicze, to tym bardziej sumować należy dochody z gruntów rolnych własnych i dzierżawionych, tym bardziej, że art. 5 ust. 8 c o świadczeniach rodzinnych wskazuje, iż ustalając dochód rodziny uzyskany z wydzierżawionego od Agencji Nieruchomości Rolnych gospodarstwa rolnego, dochód z gospodarstwa rolnego pomniejsza się o zapłacony czynsz z tytułu dzierżawy. W tym konkretnym przypadku rodzina skarżącej czynszem dzierżawnym z tytułu dzierżawy gruntów rolnych z ANR nie była w 2005 roku obciążona (vide: informacja z ANR – k. 20 akt administracyjnych) Matematyczny sposób wyliczenia dochodu rodziny skarżącej osiągniętego w 2005r. nie nasuwał zastrzeżeń. Organ najpierw wyliczył średnią hektarów przeliczeniowych gruntów dzierżawionych z ANR w odniesieniu do miesiąca (7, 1023 ha:12 = 0,5918 ha), a następnie przemnożył tę średnią przez 3 miesiące tj. taką ilość miesięcy roku 2005r. przez którą w rejestrze wymiarowym, rodzina skarżącej figurowała jako płatnik podatku rolnego za grunty dzierżawione (0,5918 x 3 = 1,7756). Po zsumowaniu wyniku z ilością hektarów przeliczeniowych własnych gruntów rolnych, ilość hektarów przeliczeniowych, stanowiąca podstawę wyliczenia dochodu wyniosła 14, 7416 (1,7756+12,9660 = 14,7416). Po przemnożeniu tej wielkości przez kwotę 1844 złotych tj. przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2005r., wyszedł wynik dający dochód rzędu 27184, 10 złotych rocznie, co w przeliczeniu na miesiąc wyniosło sumę 2265,34 złotych, a w przeliczeniu na dochód na jednego członka czteroosobowej rodziny zamknęło się kwotą 566,34 złotych. Jest to kwota wyższa niż kwota kryterium dochodowego tj. 504 złote, przy czym miesięczny dochód rodziny przekroczył kwotę uprawniającą do zasiłku o kwotę wyższą niż najniższy zasiłek rodzinny przyznawany od 1 września 2006r,, co wykluczało rozważanie możliwości przyznania zasiłku w oparciu o art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Dla rozstrzygnięcia sprawy nie mogły mieć znaczenia okoliczności podniesione przez skarżącą, związane z brakiem rzeczywistych dochodów rodziny

z gruntów dzierżawionych z Agencji Nieruchomości Rolnych przez trzy pierwsze miesiące 2005 roku tj. miesiące zimowe, nie dające rolnikowi żadnych zysków czy plonów. Wielkość dochodu rolnika z 1-go hektara przeliczeniowego dla potrzeb ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych jest bowiem od 14.01.2006r. ujednoliconą przeciętną wielkością obiektywną, stosowaną do wszystkich celów, jakim ma służyć (dane o dochodzie podaje się w corocznym obwieszczeniu Prezesa GUS).

Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).