Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 500/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 145, art. 135, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 30 maja 2022 r. nr SKO.41/3716/OS/2021 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta Lublin z 19 sierpnia 2021 r. nr MOPR.D-ŚS.460.96206.1.2021; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz I. J. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie (dalej: "Kolegium") z 30 maja 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z 19 sierpnia 2021 r., orzekającą w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

W dniu 21 lipca 2021 r. I. J. (dalej: "skarżąca" lub "strona") zwróciła się do Prezydenta Miasta Lublin o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad jej niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem - K. J..

Decyzją z 19 sierpnia 2021 r. organ ten działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm. - dalej: "u.ś.r.") odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Jako powód wskazał brak rezygnacji strony z prawa do pobieranej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Jak wskazał, strona wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego powinna bowiem zawiesić prawo do renty. Jednocześnie wskazał, że nie ma aktualnie możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy wysokością renty, a ustawową wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. Argumentacja ta - zdaniem organu – traci na znaczenie z uwagi na fakt, że z orzeczenia o niepełnosprawności K. J. nie wynika, że niepełnosprawność ta powstała w terminie określonym w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Ponadto - zdaniem organu - świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim a współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności o czym stanowi art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r.

W odwołaniu od decyzji strona, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przyznanie wnioskowanego świadczenia, zarzucając naruszenie:

- art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez pominięcie przez organ wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 uznającego za niekonstytucyjny wskazany przepis w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę, w zależności od daty powstania niepełnosprawności;

- art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie braku uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim;

- art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., polegające na pominięciu celów tej ustawy i przyjęciu, że okoliczność pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z 30 maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że brak jest podstaw do kwestionowania zaskarżonej decyzji, a tym samym do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zdaniem Kolegium, ze względu na posiadanie przez odwołującą prawa do renty, świadczenie pielęgnacyjne jej nie przysługuje. Do takiego wniosku, to jest odmowy przyznania świadczenia, prowadzi wykładnia językowa (gramatyczna) art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji procedował precyzyjnie i wnikliwie i w sposób niebudzący wątpliwości w oparciu o obowiązujące przepisy prawa dokonał swoich ustaleń. Ponadto w swojej decyzji zawarł wszystkie najistotniejsze kwestie dotyczące niniejszej sprawy. Należy zatem stwierdzić, że żadne uchybienia w tej materii nie zaistniały.

W skardze na powyższą decyzję strona, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. polegającą na pominięciu skutków orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r. SK 2/17 oraz art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez uznanie, iż w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo skutkowy między rezygnacją z zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną.

Wskazując na powyższe, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt. SK 2/17 orzekł niezgodność art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Jednocześnie skarżąca podniosła, że brak jest podstaw do uzależnienia przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od zawieszenia prawa do renty, ponieważ na ten moment nie istnieje przepis prawa, który stwierdzałby, że niemożliwe jest jednoczesne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Ustawa o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych reguluje przypadki, w których osoby uprawnione do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy podejmują zatrudnienie (gdyż generalnie są osobami zdolnymi do jego podjęcia, z tym, że w ograniczonym zakresie). Ustawa ta w Dziale VIII Rozdziale 2 określa możliwość zawieszenia i zmniejszenia pobieranego świadczenia. Dodatkowo podniosła, że zawieszenie wypłaty renty stanowiłoby naruszenie jej uprawnień w zakresie przychodów jakie może osiągać będąc do tej renty uprawnionym. Zgodnie z art. 104 ustawy o emeryturach i rentach mogłaby ona, gdyby nie konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, osiągać przychód na poziomie 3960,20 zł zanim w ogóle doszłoby do zmniejszenia kwoty wypłacanej jej renty lub 7354,50 zł zanim renta zostałaby jej zawieszona. Obie te kwoty są znacznie wyższe niż świadczenie pielęgnacyjne, które w roku 2022 wynosi 2119,00 zł. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dopiero po zawieszeniu renty (mimo wyeliminowania tej negatywnej przesłanki przez Trybunał Konstytucyjny) doprowadziłoby do sytuacji w której osoba częściowo zdolna do pracy dla świadczenia w wysokości 2119,00 zł musiałaby pozbawić się wypłaty renty, którą zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych zawieszono by jej dopiero po osiągnięciu przychodu powyżej kwoty 7354,50 zł.

Nadto, podniosła, że zakres sprawowanej przez nią opieki nad osobą niepełnosprawną uniemożliwiał i nadal uniemożliwia jej podejmowanie jakiegokolwiek zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej nawet w częściowym wymiarze czasu pracy.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto, wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w związku z wnioskiem zarówno skarżącej jak i organu, sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.". Poza brakiem udziału stron w tym trybie, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do zaskarżonych aktów lub czynności (art. 135 p.p.s.a.).

Stosownie zaś do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę w oparciu o wyżej przywołane kryteria Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą decyzją organu pierwszej instancji dotknięte są wadami, które obligowały Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Rozpocząć należy od wyraźnego podkreślenia, że zaistniały w sprawie spór co do możliwości pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez osobę mająca ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy był wielokrotnie poddawany kontroli sądowej, przy czym co ważne - a czego nie uwzględniły orzekające w sprawie organy – w sprawach dotyczących opiekuna pobierającego rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, stan prawny uległ zmianie z dniem 9 stycznia 2020 r. Wówczas to Trybunał Konstytucyjny w przytoczonym przez pełnomocnika skarżącej wyroku z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, (Dz. U. z 2019 r., poz. 1257), stwierdził, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten utracił moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej – czyli z dniem 9 stycznia 2020 r.

Oznacza to, że opiekunowie uprawnieni do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy mają prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości, ponieważ ustawodawca do tej pory nie wprowadził do u.ś.r. regulacji w zakresie wysokości świadczenia dla takiego opiekuna. W tym zakresie podnieść należało, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, uwzględniającą wymieniony wyżej derogacyjny skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego, czyli uwzględniającą aktualne brzmienie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, w tym przypadku renty. Wynika to z tego, że nie istnieją – co podkreślił również Trybunał Konstytucyjny w wymienionym wyżej wyroku – legislacyjne przeciwwskazania do tego, aby osoba która ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, podejmowała zatrudnienie.

Niewątpliwie, intencją ustawodawcy, wprowadzającego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., analizowane wyłączenie było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje inne świadczenie wyższe.

Z tych względów obecnie w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje stanowisko zgodnie z którym, osoba uprawniona winna mieć prawo wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno – rentowego (por. wyroki NSA z 18 czerwca 2020 r. I OSK 254/20, z 11 sierpnia 2020 r. I OSK 764/20, z 27 maja 2020 r. I OSK 2375/19, z 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20, z 24 sierpnia 2020 r., I OSK 650/20 oraz z 24 listopada 2020 r., I OSK 1416/20 wyrok WSA w Poznaniu z 13 stycznia 2020 r., IV SA/Po 824/19, wyrok WSA w Rzeszowie z 20 lutego 2020 r., II SA/Rz 1265/19).

O ile zatem jedyną przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt pobierania renty, to organ winien poinformować wnioskodawcę o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty. Jak wskazano w wyroku NSA z 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20, taka informacja powinna być udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie emerytury, renty, itd. Wówczas, o ile strona doprowadzi do zawieszenia np. prawa do renty (emerytury), możliwe będzie płynne przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych. Ponadto obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

W niniejszej sprawie organy zaniechały poinformowania skarżącej o możliwości wyboru świadczenia, jak również nie poinformowały jej o możliwości zawieszenia prawa do renty, wstrzymania jej wypłaty i przedłożenia decyzji w tym zakresie, co skutkowało wadliwością decyzji w tym zakresie.

Jednocześnie dodania wymaga, że organ powinien poinformować stronę o konieczności zawieszenia prawa do renty jedynie gdy w sprawie nie występują inne negatywne przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 grudnia 2018 r., I OSK 1676/18, wyraził pogląd, zgodnie z którym nie zachodzi konieczność rezygnacji przez stronę z otrzymywanego świadczenia (tu: renty) przed otrzymaniem od organu zapewnienia, że strona ta otrzyma drugie, wyższe świadczenie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowało się stanowisko, że wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z otrzymywanego świadczenia przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej, stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego.

Z przywołanych względów nie ma racji pełnomocnik strony, że istnieje możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego niezależnie od renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Jak bowiem wskazano wyżej, dopiero z dniem zawieszenia prawa do pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy możliwe jest przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Podobnie nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące możliwości osiągania wskazanych w skardze dochodów, jako możliwości "dorabiania" do renty. Skoro bowiem skarżąca nie podejmuje zatrudnienia z tej przyczyny, że opiekuje się małżonkiem, to i tak nie byłaby w stanie podjąć dodatkowego – obok renty – zatrudnienia. Tym samym, podnoszone w tym zakresie okoliczności nie mogą mieć w sprawie znaczenia.

Nie jest również możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej równicę pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą pobieranej renty, gdyż tego rodzaju rozwiązania nie przewidują przepisy prawa. W tym zakresie wskazać należy, że art. 17 ust. 3 u.ś.r. określa wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w sposób jednoznaczny kwotowo, co w ocenie Sądu nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji publicznej (por. wyroki NSA z 24 lutego 2021 r., I OSK 2511/20, z 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20, z 27 maja 2020 r. I OSK 2375/19 oraz z 11 sierpnia 2020 r. I OSK 764/20). Nie oznacza to jednak brak możliwości przyznania przedmiotowego świadczenia w ogóle. Mianowicie - jak wskazano wyżej - w tej sytuacji właściwym rozwiązaniem jest umożliwienie osobie uprawnionej wyboru pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym, a świadczeniem emerytalno - rentowym przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, czyli w realiach niniejszej sprawy renty.

Podsumowując sprzeczna z zasadą równości byłaby w ocenie Sądu sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy skutkowałaby odmową przyznania prawa do objętego skargą świadczenia bez ustalenia czy osoba taka ma możliwość podjęcia zatrudnienia a nie czyni tego wyłącznie z uwagi na sprawowaną opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W tym zakresie musza jednak zostać poczynione ustalenia których w sprawie nie dokonano. Organy skupiły się bowiem wyłącznie na formalnych przyczynach odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Tymczasem, jedną z koniecznych przesłanek pozytywnych przyznania świadczenia jest niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Rezygnacja z zatrudnienia musi pozostawać w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Wobec tego nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana opieką. Związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły.

Innymi słowy wyeliminowanie negatywnej przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. przez rezygnację z pobierania świadczenia emerytalno-rentowego, nie przesądza samo w sobie o spełnieniu przesłanek pozytywnych, związanych w szczególności z rezygnacją z zatrudnienia lub podejmowania zatrudnienia w aspekcie zakresu sprawowanej opieki, jej charakteru (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 868/21).

Podstawowym warunkiem jaki musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest rezygnacja z pracy zarobkowej (lub traktowane równorzędnie niepodejmowanie jej) wynikająca z konieczności sprawowania opieki nad bliską osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym albo legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności wraz ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Świadczenie pielęgnacyjne nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego stanowi konsekwencję faktycznego braku możliwości podjęcia zatrudnienia (rezygnacji z niego) z powodu konieczności sprawowania opieki i nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej aby opiekować się osobą niepełnosprawną. Stanowi więc ono rekompensatę za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, powodującej w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna. Jak wynika z powyższego, między rezygnacją z zatrudnienia lub z jego podjęcia a wykonywaniem opieki nad osobą niepełnosprawną musi rzeczywiście istnieć wyraźny i bezpośredni związek.

W kontekście stanowiska organu pierwszej instancji wyjaśnienia również wymaga, że w sprawie zastosowanie znajduje również orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 roku, sygn. K 38/13, zgodnie z którym przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Skutkiem powyższego wyroku TK nie może wykluczyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18. roku życia, względnie 25. roku życia, u osoby podlegającej opiece, w przypadku gdy wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej.

Błędnie również organ ten uznał, że pozostawanie skarżącej w związku małżeńskim z niepełnosprawnym stanowi warunek uniemożliwiający przyznanie wnioskowanego świadczenia wynikający z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że ogranicza on możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie samemu małżonkowi lecz osobom wymienionym w art. 17 ust. 1 u.ś.r. właśnie ze względu na pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim. Otrzymanie świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 u.ś.r. pomimo pozostawania przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim jest bowiem możliwe jedynie w sytuacji, w której współmałżonek takiej osoby legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, tj. uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w wysokości 480 zł, ustalone według stawek minimalnych, zgodnie z § 15 ust. 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz., 1800 ze zm.).

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią przedstawioną powyżej wykładnię przepisów prawa oraz wytyczne w zakresie przeprowadzenia postępowania.