Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 148/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
659
Hasła tematyczne: Policja
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.149 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciaglewicz Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Apostolidis Protokolant: st. asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt II SAB/Op 10/15 w sprawie ze skargi G. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie obniżenia dodatku służbowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek G. W. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt II SAB/Op 10/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O., stwierdził że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, oddalił skargę w części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny, nadto orzekł o kosztach postępowania.

W jego uzasadnieniu Sąd ten podał, że G. W. pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. złożył skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. w przedmiocie uchylenia rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] sierpnia 2001 r., nr [...], o obniżeniu dodatku służbowego. Skarżący podał, że powyższy rozkaz personalny wydany został z rażącym naruszeniem prawa oraz w wyniku popełnienia przestępstwa określonego w art. 231 K.k. Wskazał, iż [...] stycznia 2015 r. Komendant Główny Policji w W. wydał decyzję nr [...] uchylającą rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. o odmowie uchylenia wspomnianego rozkazu i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem skarżącego, w tym przypadku organem I instancji jest Komendant Powiatowy Policji w O. Stwierdził dalej, że decyzję Komendanta Głównego Policji otrzymał [...] stycznia 2015 r., a organ co najmniej [...] stycznia 2015 r. Wobec tego naruszył zasadę niezwłocznego działania, gdyż od tego dnia biegnie termin załatwienia sprawy, i to w sposób rażący. Wniósł o nałożenie kary finansowej na organ, ponieważ - licząc od dnia [...] sierpnia 2001 r. do [...] stycznia 2015 r. - upłynęło 4903 dni, a jest to bardzo długi okres bezczynności w załatwieniu sprawy. Zauważył również, że ostatnio organ w sposób przestępczy wprowadza go w błąd i fałszuje dokumenty, co oznacza że nie szanuje i nie stosuje przepisów prawa karnego i administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji w O. wniósł o jej oddalenie. Szczegółowo zrelacjonował przebieg postępowania, a odnosząc się do zarzutów skargi podał, że skarżący błędnie przyjął, że akta sprawy powinny zostać przekazane do Komendy Powiatowej Policji w O., ponieważ organem I instancji w sprawie jest [...] Komendant Wojewódzki Policji, a to zgodnie z art. 150 § 1 K.p.a. Wskazał również, że nie posiada wiedzy czy skarżący złożył na podstawie art. 37 K.p.a. zażalenie do Komendanta Głównego Policji na niezałatwienie sprawy w terminie. Na koniec podkreślił, że z uwagi na działania skarżącego, m.in. brak precyzyjnego określenia żądania, dodanie kolejnego żądania i wyznaczenie organowi kolejności jego rozpatrzenia, wniosek o wyłączenie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, składane przez niego zawiadomienia do organów ścigania, dodatkowo złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez obecnego [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji i Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w O., które zakończyły się przekazaniem akt sprawy do Prokuratury Rejonowej w O., złożenie skargi do WSA w Opolu, nie miał możliwości szybkiego zakończenia sprawy. Odnośnie przebiegu postępowania organ wskazał, że Komendant Powiatowy Policji w O. rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2001 r., nr [...], obniżył skarżącemu dodatek służbowy z uwagi na nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych. Skarżący od tej decyzji wniósł odwołanie do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, który decyzją z dnia [...] października 2001 r., nr [...], utrzymał w mocy ów rozkaz. Następnie pismem z dnia [...] listopada 2001 r. skarżący zwrócił się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] października 2001 r. Postępowanie w tym przedmiocie załatwiono ostateczną decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] października 2001 r. Z kolei w dniu [...] kwietnia 2005 r. wpłynął do Komendy Wojewódzkiej Policji w O. wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności tejże decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] października 2001 r. w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy tę decyzję Komendanta Głównego Policji. Na powyższą decyzję Ministra skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 11 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1976/05, ją oddalił. G. W. został zwolniony ze służby w 2007 r. Wniosek inicjujący niniejsze postępowanie datowany jest na [...] kwietnia 2015 r., przy czym wymagał on sprecyzowania, czy żądanie oparte jest o przepis art. 155 K.p.a., czy art. 156 § 1 K.p.a., czy też chodzi o wznowienie postępowania zakończonego rozkazem z dnia [...] sierpnia 2001 r. ([...] października 2001 r.). Pismo skarżącego z dnia [...] maja 2014 r. stanowiące odpowiedź na wezwanie o sprecyzowanie treści wniosku nie usunęło wątpliwości, dlatego wysłano doń kolejne, na które uzyskano odpowiedź w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. (data wpływu [...] czerwca 2014 r.), że przedmiotem żądania w sprawie jest wznowienie postępowania. Podstawa wznowienia określona została jednak dopiero w kolejnym piśmie z dnia [...] lipca 2014 r., w którym strona podała, że jest nią art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. Postanowienie o wznowieniu postępowania wydano [...] września 2014 r., zaś decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej [...] listopada 2014 r., przy czym została ona uchylona przez organ odwoławczy i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Następnie [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], umorzył w całości wznowione postępowanie w sprawie obniżenia wysokości dodatku służbowego zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] października 2001 r., a na skutek odwołania się G. W. od tej decyzji Komendant Główny Policji decyzją z [...] kwietnia 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżony akt.

Na rozprawie przed Sądem I instancji w dniu 17 września 2015 r. skarżący zaakcentował, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony [...] kwietnia 2014 r., natomiast postępowanie zostało podjęte przez organ dopiero [...] września 2014 r. Nadto po raz pierwszy zawiadomiono go o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy [...] stycznia 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, przedstawiając tok swych rozważań wskazał w pierwszej kolejności, iż skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest w niniejszej sprawie dopuszczalna, albowiem skarżący wyczerpał tryb przewidziany w art. 52 § 1 P.p.s.a., wnosząc po myśli art. 37 K.p.a. zażalenie do organu wyższego stopnia, którego ten nie uwzględnił. Skarżący uczynił to pismem z dnia [...] listopada 2014 r. Przytaczając w dalszej kolejności normy prawne regulujące instytucję skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, Sąd I instancji za chybiony uznał argument skarżącego, jakoby pismo z dnia [...] kwietnia 2014 r. zawierało wniosek o wznowienie postępowania. W tej kwestii, zdaniem Sądu meriti trzeba zgodzić się z organem, że w sytuacji gdy skarżący wnioskuje jedynie o uchylenie "Rozkazu nr [...]", nie podając w jakim trybie to ma nastąpić, należało zwrócić się do niego o sprecyzowanie żądania wniosku, wskazując na różne możliwości wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji. Zdaniem Sądu I instancji rację ma także organ, że wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. skarżący sprecyzował dopiero w piśmie datowanym na dzień [...] lipca 2014 r., które wpłynęło do organu [...] lipca 2014 r. Za nietrafny uznał również Sąd ten argument skargi, że sprawa powinna zostać przekazana do Komendy Powiatowej Policji w O., albowiem zgodnie z art. 150 §1 K.p.a. organem I instancji w niniejszej sprawie jest [...] Komendant Wojewódzki Policji. Dalej zaakcentował, że z akt sprawy wynika, iż [...] Komendant Wojewódzki Policji [...] sierpnia 2014 r. powiadomił skarżącego o przekazaniu akt w dniu [...] sierpnia 2014 r. do Prokuratury Rejonowej w O. i równocześnie wskazał, iż sprawa będzie kontynuowana po ich zwróceniu. Stąd twierdzenie skarżącego, że organ zawiadomił go o przedłużeniu terminu tylko raz jest nieprawdziwe. Sąd I instancji podniósł, że skorzystanie przez organ z uprawnień wynikających z art. 36 K.p.a. i zawiadomienie strony o przesunięciu terminu rozpatrzenia sprawy nie wyłącza zarzutu, że postępowanie prowadzone jest przewlekle, ponieważ nie powoduje, że zwłoka w stosunku do terminów kodeksowych przestaje istnieć. Wskazane bowiem przez organ przyczyny opóźnienia, jak i poprawność ustalenia nowego terminu rozpoznania sprawy podlegają ocenie sądu administracyjnego. Fakt powiadomienia o nowym terminie załatwienia sprawy nie uwalnia z zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania, o ile nie przemawiają za tym uzasadnione przyczyny. Zdaniem Sądu meriti nie można uznać, aby taki charakter miało powoływanie się przez organ na fakt przekazania akt do Prokuratury, skoro to jego rzeczą jest zapewnienie należytego funkcjonowania pracy jednostki. Poza tym, nawet gdy organ upatruje przeszkody w prowadzeniu postępowania i załatwieniu sprawy w braku akt administracyjnych z uwagi na ich przekazanie do sądu bądź do innego organu, naraża się na zarzut przewlekłości, gdyż ma możliwość podjęcia takich działań, by dysponować wymaganą dokumentacją przez np. sporządzenie kserokopii, odpisów lub wystąpić o nadesłanie akt (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1257/14, opublikowany na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych – pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Nadto, jak wynika z pisma Prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. z [...] sierpnia 2014 r. prosił on jedynie o nadesłanie akt dotyczących obniżenia dodatku służbowego, w tym w zakresie przyczyn wydania rozkazu oraz udzielenia informacji co do ewentualnego postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko G. W., jeśli takowe miało miejsce. Następnie Sąd meriti podkreślił, że [...] Komendant Wojewódzki Policji podjął pierwszą czynność w sprawie, tj. wznowił postępowanie, w dniu [...] września 2014 r., czyli po dwóch miesiącach od dnia sprecyzowania wniosku przez skarżącego, zaś decyzję merytoryczną wydał również po upływie dwóch miesięcy, tj. w dniu [...] listopada 2014 r. Poza tym w tym czasie nie informował skarżącego, stosownie do treści art. 36 § 1 i § 2 K.p.a., o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy w terminie obliczonym z uwzględnieniem przepisu art. 35 § 5 K.p.a. Sąd I instancji zwrócił również uwagę na okoliczność, że po rozpatrzeniu przez Komendanta Głównego Policji odwołania od powyższej decyzji w ustawowym terminie akta sprawy do organu I instancji zwrócono [...] stycznia 2015 r., lecz decyzja została wydana [...] marca 2015 r., czyli po upływie 45 dni od dnia ich przekazania. Wprawdzie [...] stycznia 2015 r. organ zwrócił się do skarżącego o złożenie wyjaśnień oraz poinformował go, że akta zostały przesłane do Prokuratury Rejonowej w O., jednakże akta te zostały zwrócone organowi [...] lutego 2015 r., natomiast żądane wyjaśnienia złożył skarżący w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia [...] maja 2014 r. w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2014 r. Sąd Wojewódzki nie podzielił stanowiska organu, że wyczerpującymi przyczynami zwłoki w załatwieniu sprawy były działania skarżącego, m.in. brak precyzyjnego określenia żądania, wniosek o wyłączenie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, składane przez niego zawiadomienia do organów ścigania, jak też złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez obecnego [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji i Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w O., które zakończyły się przekazaniem akt sprawy do Prokuratury Rejonowej w O. Nie wszystkie bowiem podjęte czynności wyjaśniające miały wpływ na wynik sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2015 r., skoro [...] Komendant Wojewódzki Policji umorzył w całości wszczęte postępowanie wznowieniowe z uwagi na brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 105 K.p.a. Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd meriti uznał, że w sprawie wystąpiły przesłanki świadczące o przewlekłości postępowania, której upatrywał w prowadzeniu postępowania przez okres prawie sześciu miesięcy (Sąd wyłączył okres załatwiania sprawy przez organ II instancji) w sytuacji znacznych przerw pomiędzy podejmowanymi czynnościami w sprawie i jej nieskomplikowanego charakteru. Z tego też powodu uwzględnił skargę co do zasady na podstawie 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., natomiast oddalił ją w części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny po myśli art. 151 tej ustawy. Nadto, skoro [...] Komendant Wojewódzki Policji w dniu [...] marca 2015 r. wydał decyzję w niniejszej sprawie, to postępowanie co do zobowiązania go do załatwienia sprawy stało się bezprzedmiotowe, zatem podlegało umorzeniu na mocy art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

W skardze kasacyjnej Komendant Wojewódzki Policji w O. zaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej punktu 1 i 5 (stwierdzającej przewlekłość postępowania i orzekającej o kosztach). Zarzucił mu:

1) naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) przez niewłaściwe zastosowanie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 35 § 3 i § 5 K.p.a. i uznanie, że w sprawie miało miejsce przewlekłe prowadzenie postępowania, podczas gdy organ działał zgodnie z obowiązującymi przepisami, a w sprawie zaistniały okoliczności zależne od strony oraz niezależne od organu i uznanie, że sprawa powinna być zakończona w ciągu miesiąca, podczas gdy w ocenie organu była sprawą szczególnie skomplikowaną;

2) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), tj. zastosowanie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 35 § 3 i § 5 K.p.a. i stwierdzenie, że organ prowadził postępowanie przewlekle, mimo braku podstaw do jego zastosowania, albowiem czynności organu wynikały z działań strony i innych przyczyn niezależnych od organu.

Na tych podstawach wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i oddalenie skargi, rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym (w tym zakresie organ zrzekł się rozprawy) oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorka nie zgodziła się z tezą, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było przewlekłe. Przedstawiając raz jeszcze przebieg postępowania wraz z datami i opisem poszczególnych czynności wskazała, iż organ nie przedłużał w sposób nieuzasadniony terminu załatwienia sprawy, nie działał opieszale i w swojej ocenie nie podejmował czynności niemających znaczenia dla sprawy, pozorowanych. W ocenie pełnomocnika organu, gdyby akta nie były przesyłane do Prokuratury Rejonowej w O., co jednak organ musiał uczynić, sprawa zakończyłaby się szybciej. Podobnie byłoby, gdyby skarżący od razu lub na pierwsze żądanie sprecyzował, o jaki tryb postępowania mu chodzi, wskazał kiedy i w jakich okolicznościach dowiedział się, że rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] sierpnia 2001 r. został rzekomo wydany w wyniku przestępstwa oraz przedstawił dowody stwierdzające, że tak właśnie było. Niemniej organ nie miał na powyższe wpływu. Termin załatwienia sprawy należy liczyć przy uwzględnieniu opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Tym bardziej, że sprawa miała w ocenie organu charakter skomplikowany, także dlatego, że wcześniej badano sprawę w postępowaniu wznowieniowym i konieczne było wyjaśnienie tożsamości obu spraw. W odpowiedzi na skargę kasacyjną G. W. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Jego zdaniem przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty są jedynie polemiką z prawidłowo ustalonymi faktami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu i poprawnym zastosowaniem przepisów prawa materialnego i procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy przypomnieć, iż stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest jej granicami, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Takich okoliczności w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Rozpoznawana w tej sprawie skarga kasacyjna powołała się na podstawę naruszenia przepisów postępowania (mimo, iż pierwszy z zarzutów został określony jako zarzut mieszczący się w podstawie naruszenia prawa materialnego, to w istocie jest zarzutem procesowym, gdyż dotyczy art. 149 ustawy procesowej). Przy czym w zasadzie nie kwestionuje dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych, przeto prezentowane w niej zarzuty należało ocenić na podstawie tego stanu faktycznego. Wytyki te są niezasadne. Przede wszystkim trzeba stwierdzić, że bezspornie postępowanie administracyjne zostało zainicjowane w dniu [...] kwietnia 2014 r., a zawarte w piśmie strony z tej daty żądanie sprecyzowano pismem z [...] lipca 2014 r., doręczonym organowi [...] lipca 2014 r. Rzeczywiście żądanie tego wymagało, gdyż nie określało jasno intencji strony, więc nie pozwalało na obranie właściwego trybu postępowania. Do tego czasu niepodobna zarzucić organowi działania sprzecznego z prawem. Natomiast wytknąć mu wypada opóźnienie w wydaniu pierwszego aktu - tu postanowienia o wznowieniu postępowania - dopiero [...] września 2014 r., czyli po upływie ponad dwóch miesięcy, nie mając ku temu usprawiedliwienia. Oto bowiem przekazanie akt prokuraturze nie zwalniało od (przynajmniej wstępnego) rozpatrzenia żądania, bo istnieją techniczne środki pozwalające na opracowanie potrzebnych akt podręcznych, choćby poprzez skopiowanie dokumentów. Po wtóre rozważenie kwestii ewentualnej tożsamości żądania z poprzednio załatwionym nie uzasadnia takiego przedłużenia terminu, ani poglądu o skomplikowanym charakterze sprawy. Wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie sprawa nie należy do takiej kategorii, bo zarówno stan faktyczny jest jasny i nie wymaga prowadzenia szczególnego postępowania, zwłaszcza na tym etapie, jak i brak jest trudności prawnych w rozpatrzeniu żądania. Co prawda z uwagi na treść żądania zasadnym było oczekiwanie na informacje o postępowaniach prokuratorskich względem dotychczasowej decyzji, lecz organ uzyskał je w sierpniu. Po upływie kolejnych prawie dwóch miesięcy organ wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, przy czym – co ważne - mimo niezakończonych postępowań w tym zakresie. Zatem trafnie Sąd meriti zważył, iż okoliczności mające ekskulpować organ od winy w omieszkaniu terminu nie są relewantne dla oceny przewlekłości postępowania. Poza tym po [...] stycznia 2015 r., czyli po zwrocie akt przez organ odwoławczy, do dnia wniesienia skargi, czyli [...] lutego 2015 r. organ również nie podjął czynności. Decyzja merytoryczna zapadła po tej dacie, bo [...] marca 2015 r. Oczywistym jest, że składając szereg żądań i wniosków procesowych, strona winna się spodziewać wydłużenia postępowania, wszak ocena czy jest ono nadmierne należy do sądu. Sąd meriti orzekając w tej sprawie nie wykroczył poza granice swobody mu przyznanej w tej materii. Godzi się bowiem podkreślić, że art. 35 § 1 K.p.a. statuuje obowiązek zakończenia sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki. Oznacza to, że zasadą jest obowiązek załatwienia sprawy niezwłocznie, bez niepotrzebnego przedłużania jej toku, zatem organ nie może pozostawać w zwłoce w załatwieniu sprawy nieuzasadnionej koniecznością dokonania niezbędnych czynności procesowych. Przeto jedynie wtedy, kiedy istnieją ważne powody dla odstąpienia od reguły niezwłocznego rozpatrzenia żądania, przykładowo sprawa wymaga dokonania pewnych działań pochłaniających czas, może załatwić sprawę później niż niezwłocznie, lecz w zasadzie nie później niż w terminach sprecyzowanych w dalszych jednostkach redakcyjnych tego przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2238/15 (CBOSA). Pozostałe terminy są terminami maksymalnymi. Dotyczy to również sposobu realizacji czynności procesowych, a więc odnosi się do materii przewlekłości postępowania. Zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 35 § 3 K.p.a. jest więc niezasadny.

Identycznie wypadło ocenić zarzut naruszenia tego przepisu w związku z art. 35 § 5 K.p.a. Jak to wyżej wskazano brak jest powodów do twierdzenia, aby wytknięte okresy spoczywania sprawy były wywołane winą strony czy innymi niezależnymi od organu przyczynami, a przynajmniej organ ich przekonująco nie wykazał. W ocenie obecnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego składanie środków zaskarżenia, wniosków procesowych, czy prowadzenie postępowania dowodowego, nie powinny mieć wpływu na bieg terminu, są to bowiem czynności dozwolone prawem, które gdy wywołują opóźnienie powinny skutkować zawiadomieniem o niemożności załatwienia sprawy w przepisanym terminie. Działania organu w tej sprawie nie były rzecz jasna nacechowane złą wolą, czynności nie były pozorne, nie zmierzały do lekceważenia strony, uchybienie ustawowemu terminowi jest znikome, jednakowoż te okoliczności nie mają wpływu na ocenę terminowości podejmowanych czynności i zakończenia sprawy, czy tu sprawnego prowadzenia postępowania, lecz mają znaczenie dla oceny charakteru tego stanu rzeczy. Sąd meriti zatem słusznie dostrzegł brak rażącego naruszenia prawa przewlekłością i odstąpił od wymierzenia organowi grzywny. Niemniej jednak równie słusznie stwierdził przewlekłość i trafnie orzekł w pozostałym zakresie.

Końcowo trzeba podkreślić, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1681/15 (CBOSA), po pierwsze przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego istnieje wówczas, gdy można mu skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy znaczenia. Z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Po wtóre, że terminy załatwienia sprawy nie są terminami instrukcyjnymi i nie stanowią jedynie sugestii dla organu co do tego, w jakim terminie - w ocenie ustawodawcy - pożądane byłoby zakończenie postępowania administracyjnego. Treść przepisów art. 12 § 1, art. 35 i art. 36 K.p.a. jest dla organów administracji prowadzących postępowanie wiążąca, a ich przekroczenie zawsze stanowi naruszenie prawa.

Z tych przyczyn skarga kasacyjna nie mogła odnieść skutku i dlatego została oddalona na mocy art. 184 P.p.s.a. Wniosek przeciwnika skarżącego kasacyjnie o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego oddalono z uwagi na złożenie go w odpowiedzi na skargę kasacyjną złożoną po upływie terminu przewidzianego w art. 179 P.p.s.a.

-----------------------

1