Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 956/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 273 § 2 i art. 280
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 254/08 o odrzuceniu skargi P. C. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 27 listopada 2003 r., sygn. akt SA/Bk 760/03 w sprawie ze skargi P. C., M. C. i M. C. na decyzję Wojewody P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: oddalić skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 listopada 2003 r. sygn. akt SA/Bk 760/03, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku oddalił skargę P. C., M. C. i M. C. na decyzję Wojewody P. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

W dniu 11 marca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wpłynęła skarga P. C. o wznowienie postępowania zakończonego opisanym wyżej wyrokiem z dnia 27 listopada 2003 r. Pełnomocnik skarżącego oparł skargę na przepisie art. 273 § 2 p.p.s.a., uzasadniając jej wniesienie wykryciem takich okoliczności faktycznych oraz środków dowodowych, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 listopada 2007 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1345/07, zajął odwrotne rozstrzygnięcie prawne w kwestii odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, aniżeli Sąd w zaskarżonym wyroku. W ocenie skarżącego przywołane orzeczenie stanowi taką okoliczność faktyczną i środek dowodowy, z których strona nie miała możliwości skorzystać w poprzednim postępowaniu, a która mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 8 maja 2008 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowania. Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu postanowienia, w myśl art. 273 §2 p.p.s.a. wznowienia postępowania można żądać w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z przepisu tego wynika, iż podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były jej znane. Tym samym okoliczności faktyczne i środki dowodowe powstałe po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowią prawnej podstawy wznowienia, o jakiej mowa w art. 273 §2 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, podkreślić jednocześnie należy, iż interpretacja przepisów nie jest okolicznością faktyczną ani środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. Powołany przez skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w dniu 22 listopada 2007r., a zatem już po uprawomocnieniu się wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 27 listopada 2003 r. Nie może zatem stanowić podstawy do wznowienia postępowania w sprawie o sygn. SA/Bk 760/03. Ponadto skarga o wznowienie postępowania nie jest dopuszczalna na podstawie zarzutu sprzeczności orzecznictwa z innymi wyrokami wydanymi w podobnych sprawach. Nawet interpretacja zawarta w uchwale Sądu Najwyższego nie uzasadnia wznowienia postępowania sądowego na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., którego odpowiednikiem jest art. 273 § 2 powołanej ustawy. Stanowisko takie wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 listopada 1998 r. (sygn. akt II UKN 402/98, OSNP 1999/24/805).

Uwzględniając powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 273 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł P. C. zaskarżając go w całości i na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) opierając skargę kasacyjną na naruszeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegający na:

1. naruszeniu przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a", "b", "c" i pkt 2 ppsa poprzez jego niezastosowanie mimo, iż organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie z naruszeniem przepisów art. 7, 9, 28, 77 § 1, 80, 145 § 1 pkt 5 i 7, 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i w jego wyniku naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) oparto skargę kasacyjną na naruszeniu przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegający na:

1. naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ", "b", "c" i pkt 2 ppsa w związku z art. 271 pkt 2 ppsa w zbiegu z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 06.07.1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U. nr 27, poz. 182 z późn. zm.) poprzez ich błędną wykładnię przyjmującą, iż wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 27.11.2003 r. zapadłego w sprawie sygn. akt SA/Bk 760/03 nie narusza przepisów prawa, zaś inna interpretacja art. 10 ust 1 ustawy z dnia 06.07.1972 r. przez inny sąd nie może stanowić uzasadnienia do wznowienia postępowania zakończonego kwestionowanym wyrokiem z dnia 27.11.2003 r.,

2. naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 i 7 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa w zbiegu z art. 273 § 2 ppsa poprzez wadliwe przyjęcie, iż żądanie skargi o wznowienie postępowania oparte zostało na zarzucie sprzeczności orzecznictwa z innymi wyrokami wydanymi w podobnych sprawach.

Powołując się na powyższe podstawy skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku poprzez jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.

Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej istota niniejszego wznowienia postępowania polega na fakcie naruszenia przepisów prawa, a w szczególności art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 06.07.1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. nr 27, poz. 182 z późn zm.). W tej sytuacji zgodnie z art. 271 pkt 2 ppsa można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli doszło do naruszenia przepisów prawa. Również art. 145 § 1 pkt 5 i 7 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa wyraźnie wskazują na przesłanki wznowienia postępowania, gdy konkretna sprawa została rozstrzygnięta bez podstawy prawnej, bądź z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż przy ferowaniu wyroku, którego dotyczy skarga o wznowienie postępowania naruszono w/w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 06.07.1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, albowiem tylko ten przepis stanowił podstawę materialno-prawną do wydania zarówno decyzji w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, jak również kwestionowanego wyroku NSA OZ w Białymstoku. Natomiast powoływany w sprawie wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.11.2007 r. jedynie potwierdzał fakt, iż zarówno organy administracyjne w swoim postępowaniu jak i NSA O/Z w Białymstoku orzekły w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość z naruszeniem przepisów prawa materialnego, albowiem po przejęciu własności nieruchomości z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa od skarżącego musiała być wydana decyzja o ustaleniu odszkodowania, a która do tej pory nie została wydana. Należy więc z całą mocą podkreślić, iż WSA w Białymstoku wadliwie interpretował fakt, iż powołany przez skarżącego wyrok WSA w Warszawie - stanowi materialno-prawną podstawę do wznowienia postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 273 § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Jak się przyjmuje w piśmiennictwie prawniczym podstawą wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. mogą być tylko takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania. Środki dowodowe powstałe po wydaniu prawomocnego orzeczenia w sprawie nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania (vide: B. Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Zakamycze 2006, s. 602.).

W sprawie niniejszej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na który powołuje się skarżący w skardze o wznowienie postępowania, a który miałby stać się przyczyną wznowienia zapadł w dniu 22 listopada 2007 r., a więc już po uprawomocnieniu się wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Białymstoku, którego dotyczy skarga o wznowienie postępowania, a który zapadł w dniu 27 listopada 2007 r. Zatem okoliczność faktyczna - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - powstała po wydaniu prawomocnego orzeczenia nie może stanowić podstawy wznowienia. Ponadto wbrew temu, co twierdzi skarżący w skardze kasacyjnej, skarga kasacyjną została w istocie oparta na fakcie odmiennej interpretacji dokonanej zdaniem skarżącego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 listopada 2007 r. co zgodnie z powołanym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowiskiem Sądu Najwyższego, które należy podzielić, nie uzasadnia wznowienia postępowania. Trafnie zatem Sąd I instancji wskazał, iż odmienna interpretacja przepisów nie jest okolicznością faktyczną ani środkiem dowodowym w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a.

Poza zakresem rozpoznania pozostają natomiast te zarzuty przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które powiązane zostały z zarzutami naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa materialnego. W sprawie niniejszej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekał bowiem jedynie o dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania i nie stosował wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego czy przepisów prawa materialnego lecz jedynie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. art. 273 § 2 i art. 280. Stąd też przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej nie może być merytoryczna ocena wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Białymstoku z dnia 27 listopada 2003 r., którego dotyczy skarga o wznowienie postępowania, ani tym bardziej ocena postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił skargę kasacyjną oddalić.