Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 938/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 10 marca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 roku sprawy ze skargi M. H. na decyzję Dyrektora[...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat J. D. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., ul. [...] nr [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej M. H. z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor OR Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. po rozpatrzeniu odwołania M.H. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. nr [...] z [...] r. w sprawie uchylenia dotychczasowej decyzji nr [...] z dnia [...] r. w całości i przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016, utrzymał w mocy zaskarżona rozstrzygnięcie.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Skarżąca dnia 10 czerwca 2016 r. (za pomocą przesyłki pocztowej poleconej) złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w W. wniosek o przyznanie płatności na rok 2016. Działki ewidencyjne zadeklarowane we wniosku o nr: 143, 210, 269, 387,446 i 530 położone były w woj. [...], powiecie [...], gm. [...], obrębie ewidencyjnym W., natomiast działka ewidencyjna nr 463 położona była w woj. [...], powiecie [...], gm. [...], obrębie ewidencyjnym [...].

Po rozpatrzeniu wniosku, dnia 14 lutego 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu skarżącej płatności na rok 2016, mocą której przyznał: Jednolitą Płatność Obszarową (JPO) do powierzchni 8,04 ha, w wysokości - 3714,88 zł, Płatność za zazielenienie do powierzchni 8,04 ha, w wysokości - 2493,20 zł oraz Płatność dodatkową (redystrybucyjną) do powierzchni 5,04 ha, w wysokości - 870,86 zł. Z uwagi na fakt, że ww. decyzja nie określała zmniejszeń, wykluczeń, kar administracyjnych, nie ustalała kwot podlegających odliczeniu, a także ponieważ strona nie złożyła żądania doręczenia decyzji, zgodnie z art. 24 ust. 9 ustawy, przedmiotowa decyzja została złożona w aktach sprawy. Doręczenie wspomnianej decyzji nastąpiło zgodnie z przepisem art. 24 ust. 10 ustawy, z dniem uznania przyznanej płatności na rachunku bankowym strony lub rachunku strony prowadzonym w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, tj. w dniu 28 lutego 2017r.

Następnie Kierownik [...] Biura Powiatowego ARiMR dnia 6 kwietnia 2018 r. wydał, na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 147 i 150 § 1 k.p.a., postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania dotyczącego przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016, ze względu na pozyskanie dokumentów, pism strony adresowanych do D.K. oraz do T.K., z których wynika, że skarżącą i D.K. oraz do T.K. łączyła zawarta w listopadzie 2015 r. ustna umowa "co do sprzedaży ziemi rolnej i jej użytkowania do czasu sprzedaży działek o numerach 143, 269, 446 i 530 ". Tego samego dnia organ wydał postanowienie o dołączeniu do akt sprawy ww. pism wraz ze zwrotnymi potwierdzeniami ich odbioru, oświadczeń dotyczących prac wykonywanych na działkach 143, 269 i 446 w sezonie 2016/2017: A.S., R.M., M.W., D.K., S.S., S.K., notatki służbowej z rozmowy ze skarżącą. Doręczenie przedmiotowych postanowień nastąpiło dnia 10 kwietnia 2018 r.

Pismem z dnia 12 kwietnia 2018 r. organ wezwał stronę do doręczenia wszelkich dowodów potwierdzających fakt rolniczego użytkowania przez nią w roku gospodarczym 2016 działek ewidencyjnych oznaczonych numerami: 143, 269, 446 i 530 (położonych w woj. [...], powiecie [...], gminie [...], obrębie [...]) oraz do wskazania organowi adresu zamieszkania oraz ewentualnie adresu do korespondencji K.G., który wykonywał na zlecenie skarżącej prace na działce ewidencyjnej nr 143 w sezonie 2016/2017, o których mowa w oświadczeniu S. S. z dnia 25 stycznia 2018 r. Wezwanie wraz z oryginałem decyzji Kierownika BP ARiMR z 14 lutego 2017 r., zostało doręczone 13 kwietnia 2018 r.

Organ I instancji decyzją z 13 grudnia 2018 r. orzekł o uchyleniu decyzji ostatecznej z 14 lutego 2017 r. i odmówił przyznania płatności przyznania jednolitej płatności obszarowej na 2016 rok i nałożył sankcję w wysokości 2707,61 zł oraz odmówił przyznania płatności redystrybucyjnej, nakładając sankcje w wysokości 1012,55 zł i przyznał płatność za zazielenienie w wysokości 769,05 zł.

W odwołaniu strona zakwestionowała ustalenia organu I instancji w zakresie użytkowania spornych gruntów rolnych.

Zaskarżoną decyzją Dyrektor OR ARiMR w Ł. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2018 r. organ I instancji wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną. Postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 10 kwietnia 2018r. Podstawę wznowienia postępowania stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydal decyzję.

W dniu 10 czerwca 2016 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2016. Na podstawie złożonego wniosku, w dniu 14 lutego 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. wydał decyzję o przyznaniu wnioskowanych płatności. Natomiast w dniu 27 marca 2018 r. do Biura Powiatowego ARiMR w W. wpłynęło pismo skarżącej adresowane do D.K. i T.K., z którego wynika, że pomiędzy ww. osobami została zawarta w listopadzie 2015 r. ustna umowa użytkowania działek o numerach 143, 269, 446 i 530. Na podstawie przywołanego pisma ujawnione zostało, że skarżąca w 2016 r. nie była użytkownikiem działek o nr 143, 269, 446 i 530. Z uwagi na ujawnienie nowych istotnych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania ww. decyzji. nieznanych organowi wydającemu decyzję, przedmiotowe postępowanie zostało wznowione i toczyło się równocześnie z postępowaniem o przyznanie płatności na rok 2017. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego zebrano materiał dowodowy w postaci zeznań świadków oraz zeznań strony. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ ustalił, że ww. działki ewidencyjne w 2016 r. nie były użytkowane przez M.H. i w związku z tym zakończył postępowanie wydając decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej oraz odmówił M.H. przyznania jednolitej płatności obszarowej i płatności redystrybucyjnej nakładając jednocześnie sankcje w łącznej wysokości 3 720,16 zł oraz przyznał stronie płatność za zazielenienie w wysokości 769,05 zł. Organ przyjmując taki stan faktyczny kierował się uzyskanymi zeznaniami świadków, przytoczonymi w uzasadnieniu decyzji.

Powyższa decyzja została przez stronę zakwestionowana w odwołaniu, w którym strona podniosła, że" (. . .) ona pozostawała wyłącznym właścicielem działek położonych w miejscowości W. o nr ewidencyjnych 463, 143, 210, 269, 387, 446 oraz 530, co wprost wynika z przedłożonych dokumentów, jak również z informacji widniejących w publicznym rejestrze prowadzonym przez Ministerstwo Sprawiedliwości pod nazwą Elektroniczne Księgi Wieczyste (. . .). Drugim czynnikiem niekwestionowanym jest okoliczność, że między skarżącą a D.K. nigdy nie został zawarty żaden stosunek zobowiązaniowy, który przybrałby postać umowy z jasnym określeniem jej warunków oraz praw i obowiązków każdej ze stron. Od początku pierwotnego nabycia nieruchomości przez M.H., prawo własności działek nigdy nie przysługiwało żadnej innej osobie - tym samym ona była ich jedynym prawnym depozytariuszem."

W odniesieniu do powyższego organ wyjaśnił, że ze zgodnych w tym zakresie zeznań M.H. oraz D. i T.K. wynika, że w listopadzie 2015 r. D. i T.K. złożyli skarżącej ofertę zakupu wyżej wymienionych działek rolnych stanowiących grunt orny. Nowym właścicielem gruntów miał zostać D.K Przedmiotowe grunty, jak wynika z zeznań Panów K., miały być również przez nich użytkowane. Powyższe znajduje potwierdzenie w pismach M.H. skierowanych do Panów K. z dnia 8 maja 2017 r., w których strona wprost stwierdza, że od listopada 2015 r. łączyła ją z nimi ustna umowa użytkowania działek nr 143, 269, 446 i 530 do czasu ich sprzedaży. Fakt, że właścicielka działek nie zadbała o zachowanie formy pisemnej umowy, nie może jednak przesądzać o nieistnieniu ustnego porozumienia, w wyniku którego oddała działki w użytkowanie innej osobie. Istotą płatności obszarowych jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty rolne, tzn. decyduje jakie rośliny uprawiać i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje grunty zgodnie z normami i wymogami. Płatności przysługują faktycznemu użytkownikowi, który wykonuje wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Mogą nimi być działania organizacyjne, kierownicze, jak i osobiste zaangażowanie w bezpośrednim wykonywaniu pracy fizycznej w gospodarstwie. Prowadzenie działalności rolniczej nie musi polegać tylko na "własnoręcznym" prowadzeniu prac polowych, ale obejmuje również swobodne decydowanie o tym, jakie rośliny uprawiać, jakich należy dokonywać zabiegów agrotechnicznych, zbieranie samodzielnie bądź przy udziale innych osób plonów, itp.

Organ wyjaśnił, że płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przyznawane są na wniosek rolnika, po spełnieniu warunków do ich przyznania, nie jest natomiast wymagane przedstawienie dokumentów potwierdzających tytuł prawny do deklarowanych działek. Zatem tytuł prawny do władania gruntem objętym wnioskiem pozostaje bez wpływu na wynik postępowania w sprawie o przyznanie płatności do gruntów rolnych, co więcej, władanie może być nawet bezprawne, natomiast bezsprzecznie niezbędną i konieczną przesłanką jest rzeczywiste uprawianie gruntów. Stąd w sytuacji, gdy kilku rolników rości sobie prawo do płatności do tej samej powierzchni, obowiązkiem organu administracji jest ustalenie, która ze stron jest faktycznym użytkownikiem spornych gruntów.

Organ wskazał, że we wniesionym odwołaniu strona stwierdza, że w 2016 r. uprawiała działki, zaś D.K. uzurpując sobie prawo do ich posiadania - wielokrotnie i bezprawnie naruszał jej posiadanie, próbując destabilizować prawidłowość i ciągłość jej czynności agrotechnicznych. W ocenie skarżącej organ I instancji z niezrozumiałych względów przyznaje walor wiarygodności zeznaniom D. i T.K., przesłuchanych w niniejszym postępowaniu w charakterze świadków, który dopuszczając się naruszenia własności M.H. w sposób bezpodstawny ubiegali się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w Biurze powiatowym ARiMR w Ł. Potwierdzeniem powyższego jest wyrok Sądu Rejonowego w W. II Wdział Karny z dnia 2 marca 2018r, w którym T.K. uznano za winnego tego, że w dniu 28 września 2017 w miejscowości W., "wbrew żądaniu osoby uprawnionej, tj. M.H., nie opuścił pola oznaczonego nr 143, na którym wykonywał prace ciągnikiem, za co ukarany został karą nagany. Skoro sąd karny ustala, że jedynym uprawnionym m.in. do działki nr 143 jest M.H., to dlaczego organ l instancji uznaje, że w omawianym czasie nie miała ona takiego uprawnienia, bowiem oddala w używanie sporne działki D.K. Takie rozumowanie z pewnością dotknięte jest wadą zaburzającą logiczne rozumowania.

W zakresie powyższego organ wskazał, że wspomniane rozstrzygnięcie Sądu zapadło w stosownym postępowaniu niezależnym od postępowań administracyjnych, organ w żaden sposób nie negował jego prawidłowości i nie zna materiału dowodowego, w oparciu o który zostało wydane. Treść rozstrzygnięcia oraz zawiadomienia skarżącej o możliwości popełnienia wykroczenia z dnia 27 października 2017 r. zostały rozważone podczas wydawania decyzji za rok 2017.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo przyjął, że nie daje wiary zeznaniom strony, z których wynika, że użytkowanie ziemi przez Pana K. miało nastąpić po potwierdzeniu u notariusza, że ostateczna transakcja sprzedaży może dojść do skutku, oraz że po tym jak odkryła, iż na działkach wystąpiło zajęcie komornicze przekazała, że "do momentu wyjaśnienia sprawy wstrzymujemy transakcję kupna - sprzedaży i jakiegokolwiek użytkowania działek przez nich.

W dalszej części odwołania wskazała, że konsekwentnie wskazywała, że to ona przy pomocy innych osób podejmowała różne czynności rolne na swoich nieruchomościach, wskazywała jakiego rodzaju uprawy były utrzymywane na każdej z działek, jakie w ramach uprawy konkretne czynności były wykonywane. Jej depozycje korespondują z zeznaniami złożonymi przez S.S., który podał, że w omawianym okresie działki znajdowały się we władztwie M.H. i to ona podejmowała na nich czynności związane z uprawą.

Podczas składanych zeznań skarżąca nie pamiętała jakie rośliny zasiała na działkach nr 143,269, 446 i 530 w roku 2016, najprawdopodobniej na działce 530 zasiała pszenżyto. Nie pamiętala czy były to oziminy, czy zboża jare, wskazała, że to S.K. powinien pamiętać dokładnie co było zasiane na tych działkach. Strona zeznała, że uzyskała plon ze wspomnianych działek, który sprzedała, ale nie pamięta komu, nie posiada dowodów zakupu środków do produkcji rolnej. Zeznania strony są zbyt ogólne zwłaszcza, że są to zeznania osoby planującej i zlecającej prace rolne. Złożone zeznania są mało konkretne w porównaniu z zeznaniami Panów K., którzy szczegółowo wskazali jakie prace polowe podejmowali na działkach nr 143, 269, 446 i 530 od listopada 2015 r. do okresu pożniwnego w roku 2017.

Organ wskazał także, że świadek S.S. w swoich zeznaniach wskazał, że nie ma wiedzy, co było na działkach uprawiane w 2016 r., natomiast miał wiedzę co było uprawiane w 2017 r. na działkach nr 446 i 269. P.G. zeznał natomiast, że wykonywał na działce nr 530 talerzowanie gleby po żniwach w 2017r. i uprawę agregatem. Ponadto świadek uczestniczył w zbiorze owsa wyprodukowanego na działce 530 oraz użyczał sprzętu do wykonania w maju 2017 r. orki na działce 143. Wymienione prace nie dotyczą zupełnie prac wykonanych w roku 2016, nie mają też istotnego znaczenia dla kwestii przyznania stronie płatności na rok 2017, ponieważ miały miejsce po żniwach i sprowadzały się do przygotowania gruntu na następny sezon wegetacyjny. Twierdzenia strony o tym, że pożyczała materiał siewny od J.M. nie mają znaczenia, bowiem nikt prócz niej nie zna odpowiedzi na pytanie po co pożyczała materiał do siewu i co z nim zrobiła, przy czym organ wskazał, że strona oprócz ww. działek ewidencyjnych posiadała jeszcze inne działki, które zadeklarowała do płatności w 2016 r.

Kolejny zarzut podniesiony w odwołaniu to twierdzenie, że organ l instancji zupełnie dowolnie, bez głębszej refleksji przyznaje walor wiarygodności zeznaniom K. złożonym na późniejszym etapie postępowania, bowiem pasują organowi I instancji do z góry przyjętej tezy o braku dokonywania czynności rolnych przez M.H. na jej nieruchomościach. Pomija zupełnie, że zeznania złożone przez S.K. w maju 2017 r. były spontaniczne i dotyczyły stosunkowo świeżych okoliczności, o których w szczegółach w sposób precyzyjny S.K. zeznawał wskazując, że jedynym dysponentem spornych działek była M.H. Dokonana przez świadka swoista wolta na koniec postępowania, którą odwołał wcześniejszą narrację, nie posiada racjonalnego uzasadnienia i można domniemywać, że u jej podstaw legły czynniki pozamerytoryczne, które miały na celu zaszkodzić skarżącej w kwestii uzyskania dopłat bezpośrednich.

W odpowiedzi na powyższe Dyrektor ARiMR wskazał, że skarżąca pomyliła rok, ponieważ przesłuchania miały miejsce w 2018 r. S.K. będąc uprzedzonym o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, na przestrzeni kilku dni (3 dni) i pomimo tego, że były to zdaniem strony "świeże okoliczności", złożył w Komisariacie Policji w O. oraz w Biurze Powiatowym ARiMR w W. różne zeznania dotyczące tych samych kwestii. W związku z zaistniałą sytuacją organ I instancji był zmuszony poinformować o tym Prokuraturę Rejonową w W. oraz uzyskać wiedzę, które zeznania świadka należy uznać za prawdziwe. Z tego też powodu świadek ponownie został przesłuchany w dniu 29 sierpnia 2018r. i nie sposób zgodzić się z twierdzeniami strony, że "świadek dokonał swoistej wolty na koniec postępowania", ponieważ miała ona miejsce w maju w przeciągu trzech dni, natomiast postępowanie skończyło się ponad trzy miesiące po ponownym przesłuchaniu świadka, tj. 13 grudnia 2018r. Wnosząc odwołanie strona zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wydanej decyzji, a to art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom strony, organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w toku prowadzonego postępowania materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji wydając decyzję rozpatrzył poprawnie cały materiał dowodowy i w sposób poprawny i pełny sformułował uzasadnienie, które jest zgodne ze stanem prawnym i faktycznym.

Dyrektor OR ARiMR wyjaśnił, że zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 5 lutego 2015 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1312 ze zm.) płatności bezpośrednie oraz płatność niezwiązana do tytoniu są przyznawane rolnikowi, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na jej podstawie.

Organ powołał treść art. 7 ust. 1-2, art. 8 ust. 1 ustawy i wyjaśnił, że składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ l instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności, przy czym, co istotne w kontekście rozpatrywanej sprawy, płatność nie może zostać przyznana do powierzchni większej, aniżeli maksymalny kwalifikowany obszar, w rozumieniu art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Organ podkreślił, że płatności przysługują tylko temu rolnikowi, który faktycznie uprawia grunty rolne samodzielnie lub za pomocą osób trzecich pracujących na jego zlecenie, utrzymuje je zgodnie z normami i spełnia inne przesłanki wymagane przepisami prawa krajowego i unijnego.

Z akt sprawy wynika, że strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności na 2016 rok następujące działki rolne:

- A o pow. 0,73 ha położona na działce ewidencyjnej nr 463

- B o pow. 1,59 ha położona na działce ewidencyjnej nr 143

- C o pow. 1,27 ha położona na działce ewidencyjnej nr 210

- D o pow. 1,57 ha położona na działce ewidencyjnej nr 269

- E o pow. 0.53 ha położona na działce ewidencyjnej nr 387

- F o pow. 1.30 ha położona na działce ewidencyjnej nr 446

- G o pow. 1,05 ha położona na działce ewidencyjnej nr 530

W toku prowadzonego postępowania, w oparciu o ww. ustalenia organ ustalił, że skarżąca w 2016 r. nie była użytkownikiem działek o nr 143,269,446 i 530, wobec czego działki rolne położone na działkach ewidencyjnych nr 143, 269, 446 i 530 zostały wykluczone z płatności na 2016 r.

Ponadto w toku prowadzonej kontroli administracyjnej działki rolnej E, organ pomniejszył jej powierzchnię o 0,05 ha z uwagi na przekroczenie maksymalnego obszaru kwalifikowalnego działki. W toku kontroli administracyjnej powierzchnia, którą zadeklarowano jako użytkowaną rolniczo jest weryfikowana przy pomocy Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS), o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013 ustanowiony jest w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego, które muszą być przez Polskę stosowane.

Ustalenie maksymalnej powierzchni referencyjnej w ramach działki referencyjnej (PEG) następuje w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika biura powiatowego na aktualnym obrazie ortofotomapy. Powierzchnie PEG stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki referencyjnej - tzn. działki ewidencyjnej, a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności (np. lasy, wody, drogi, siedliska itp.), których granice są określone na podstawie ortofotomapy. Powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiS, czy wskazane w treści Księgi Wieczystej nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej.

W zakresie jednolitej płatności obszarowej organ wskazał, że różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną we wniosku a obszarem stwierdzonym wyniosła 5,56 ha, co stanowi 224,19 % powierzchni stwierdzonej. Mając na uwadze powyższe, że zmniejszenie płatności wyliczone jako 1,5-krotność stwierdzonej różnicy przekracza powierzchnię stwierdzoną do płatności o 5,86 ha odmówiono przyznania płatności i naliczono karę administracyjną. Wyliczona kwota kary administracyjnej wynosi 2707,61 zł.

W zakresie płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie) wskazano, że zatwierdzona do płatności powierzchnia za zazielenienie wyniosła 2,48 ha, a należna kwota płatności 769,05 zł.

Odnośnie płatności dodatkowej organ wskazał, że różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną we wniosku, a obszarem stwierdzonym wyniosła 5,56 ha, co stanowi 224,19 % powierzchni stwierdzonej. Mając na uwadze powyższe, że zmniejszenie płatności wyliczone jako 1,5-krotność stwierdzonej różnicy przekracza powierzchnię stwierdzoną do płatności o 5,86 ha odmówiono przyznania płatności i naliczono zostaje karę administracyjną. Wyliczona kwota kary administracyjnej wyniosła 1012,55 zł.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, że zgodnie z art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 nie nakłada się kar administracyjnych w przypadku gdy: a. niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej;. b. niezgodność jest wynikiem oczywistych błędów, o których mowa wart. 59 ust. 6: c. niezgodność jest wynikiem błędu właściwego organu lub innego organu oraz w przypadku, gdy błąd ten nie mógł zostać w rozsądny sposób odkryty przez osobę, której dotyczy kara administracyjna;

d. dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi. że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby; e. niezgodność jest nieznaczna, w tym w przypadku gdy wyrażona jest w formie progu, który ma zostać ustalony przez Komisję na podstawie ust. 7 lit. b); f. zachodzą inne przypadki, w których nałożenie kary nie jest właściwe; przypadki te mają być określone przez Komisję zgodnie z ust. 6 lit. b).

Zdaniem organu przepis ten nie znajduje zastosowania w sprawie, gdyż w aktach sprawy nie znajdują się dokumenty potwierdzające wystąpienie w gospodarstwie strony przypadków siły wyższej, jak również strona w odwołaniu nie wskazuję na żadną z okoliczności wymienionych w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013.

W ocenie organu odwoławczego popełniony przez odwołującego błąd we wniosku pomocowym, polegający na zawyżeniu powierzchni działek zgłoszonych do dopłat o 5,56 ha, podczas, gdy całkowita powierzchnia zgłoszona we wniosku wynosiła 8,04 ha, nie może zostać uznany za oczywistą omyłkę, o której mowa w art. 4 rozporządzenia nr 809/2014, ponieważ oczywista omyłka to błąd małej wagi, który można dostrzec "na pierwszy rzut oka" lub inaczej - błąd niebudzący wątpliwości. Nieprawidłowość, której wykrycie wymaga przeprowadzenie określonych działań kontrolnych, nie może być uznany za omyłkę o takim charakterze.

Zdaniem organu w analizowanym stanie faktycznym nie zaistniały także przesłanki wymienione wart. 64 ust. 2 lit. c i d rozporządzenia nr 1306/2013. Zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia gruntów stanowi podstawową dla wielkości pomocy finansowej i w ogóle dla możliwości udzielenia tej pomocy kwestię. Można powiedzieć, że zadeklarowana powierzchnia gruntów do pomocy finansowej określa ciężar finansowy tej pomocy, więc wnioskujący o pomoc rolnik, wskazując powierzchnię do płatności, musi czynić to w pełni świadomie, bowiem tylko on bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane.

W ocenie organu odwoławczego nie zaistniały również przesłanki z art. 64 ust. 2 lit. e rozporządzenia 1306/2013. Stwierdzona niezgodność nie jest nieznaczna, albowiem jak zostało to powyżej szczegółowo wykazane stwierdzona różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 200% powierzchni stwierdzonej.

Odnosząc się do art. 64 ust. 2 lit. f rozporządzenia 1306/2013 organ wyjaśnił, że wyjątki od stosowania kar administracyjnych zostały określone w art. 15 rozporządzenia nr 640/2014. Zgodnie z przywołanym przepisem kar administracyjnych przewidzianych w rozdziale IV zatytułowanym "Obliczanie pomocy i kar administracyjnych związanych z systemami płatności bezpośrednich i środkami rozwoju obszarów wiejskich w ramach zintegrowanego systemu" nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność.

Podane przez beneficjenta ww. informacje powodują dostosowanie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność do faktycznej sytuacji. W analizowanym stanie faktycznym brak jest dowodów potwierdzających okoliczność dokonania zmian we wniosku w zakresie spornych działek. W konsekwencji, to strona ma obowiązek udowodnić prawdziwość swoich twierdzeń, czyli strona jako ubiegająca się o przyznanie płatności - powinna wykazać w sposób nie budzący wątpliwości, że wykluczony obszar działek rolnych kwalifikował się do płatności obszarowych. W związku z powyższym, nie ma podstaw do poddania w wątpliwość poczynionych przez organ l instancji ustaleń dokonanych względem powierzchni działek rolnych.

W skardze M.H. zarzuciła naruszenie:

1) art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz przekroczeniu przez organ granic swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji uczynienie jej dowolną w zakresie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności zaś zeznań strony M.H., zeznań świadków D.K. oraz T.K. oraz załączanych przez M. H. w toku trwającego postępowania administracyjnego dokumentów, co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia przez organ wydający zaskarżoną decyzję błędnych ustaleń faktycznych w szczególności w zakresie w jakim organ ustalił, że działki objęte wnioskiem były na dzień jego złożenia w 2016 r. w posiadaniu D.K., co skutkowało bezzasadną odmową przyznania skarżącej określonych płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego;

2) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wydanej decyzji, a to art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w którym w sposób niekompletny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz zasadami logicznego rozumowania dokonano ustalenia stanu faktycznego będącego podstawą wydanej decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego zastosowania określonych w decyzji norm prawa materialnego.

Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organów I i II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Postanowieniem z 16 grudnia 2019 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przy czym, co wymaga podkreślenia, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując w tak zakreślonej kognicji sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że decyzja Dyrektora OR ARiMR w Ł. z 28 sierpnia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 13 grudnia 2018 r. w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (JPO) i przyznaniu płatności za zazielenienie na rok 2016 odpowiadają obowiązującemu prawu.

Zaskarżone decyzje wydane zostały w trybie postępowania wznowieniowego. Przypomnieć zatem należy, że wznowienie postępowania administracyjnego - jako szczególny rodzaj procedury umożliwiającej, w przypadkach prawem przewidzianych (art. 145 § 1, 145a § 1 i 145b § 1 k.p.a.), wzruszenie ostatecznych indywidualnych aktów z zakresu administracji publicznej składa się z dwóch etapów. W pierwszym organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych - co w przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony - oznacza badanie, czy inicjatywa w sprawie wznowienia pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148 i art. 145a § 2 k.p.a., a także czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Jeżeli wstępne postępowanie wyjaśniające wykaże, że żądanie wznowienia pochodzi bezspornie od osoby nie mającej przymiotu strony w danym postępowaniu albo, że wniosek został złożony po upływie ustawowych terminów, albo wnioskodawca nie podał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania, właściwy organ wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 k.p.a.). Gdy nie zaistnieje żadna z wymienionych okoliczności, organ ten wznawia postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).

W drugim etapie postępowania organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania przechodzi do badania przyczyn wznowienia, a po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie podejmuje jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 k.p.a., tj. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a., albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Z przywołanych unormowań wynika, że w pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania nie analizuje przyczyn wznowienia, gdyż jego kompetencje w tej fazie proceduralnej sprowadzają się jedynie do ustalenia, czy wnioskodawca wskazał przynajmniej jedną z ustawowych przyczyn uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. Powinność zbadania przyczyn wznowienia aktualizuje się dopiero w drugim etapie postępowania, a więc po wydaniu postanowienia wznawiającego postępowanie, które stanowi podstawę do przeprowadzania postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).

Jak przyczynę wznowienia postępowania administracyjnego w tej sprawie organ wskazał podstawę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. stwierdził, że wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne oraz nowe dowody istniejące, ale nieznane organowi w dniu wydania decyzji z dnia 14 lutego 2017 r. przyznającej płatność JPO na 2016 r. Postanowieniem z 6 kwietnia 2018 r. organ wznowił postępowanie z urzędu w oparciu o art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 147 i 150 § 1 k.p.a. Jako podstawę wznowienia organ wskazał pozyskanie dokumentów, pism strony adresowanych do D.K. oraz do T.K., z których wynika, że skarżącą i Panów K. łączyła zawarta w listopadzie 2015 r. ustna umowa "co do sprzedaży ziemi rolnej i jej użytkowania do czasu sprzedaży działek o numerach 143, 269, 446 i 530".

Uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uwarunkowane jest łącznym spełnieniem następujących warunków:

1) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy;

2) okoliczności faktyczne lub dowody są nowe;

3) okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej;

4. okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie został spełniony, niemożliwe jest uchylenie decyzji ostatecznej.

W niniejszej sprawie Sąd podzielił stanowisko organów, że zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że okoliczność w postaci istnienia w dniu wydania decyzji, tj. 14 lutego 2017 r. dokumentów, z których wynika, że skarżąca nie prowadziła na działkach o nr 143, 269, 446 i 530 działalności rolniczej w 2016 r. była podstawą do wznowienia postępowania. Okoliczność ta nie była znana organowi, bowiem ujawniła się w postępowaniu prowadzonym przez organ z wniosku skarżącej w sprawie przyznania płatności na rok 2017. Z akt sprawy wynika, że wniosek o przyznanie płatności na rok 2016 skarżąca złożyła 10 czerwca 2016 r., decyzja kończąca postępowanie została wydana 14 lutego 2017 r., a ustna umowa użytkowania działek zawarta została przez skarżącą z D. i T.K. w listopadzie 2015 r. (k. 27, 29 akt admin.). O dokumentach tych organ powziął informację 27 marca 2018 r., a więc już po wydaniu decyzji z 14 lutego 2017 r. Niewątpliwie stan ten - nieużytkowania rolniczego działek przez skarżącą - istniał w dniu wydania decyzji z 14 lutego 2017 r. Przeprowadzone w tym zakresie postępowanie organów nie budzi wątpliwości. Opisany w uzasadnieniu decyzji stan uzasadniał przyjęcie istnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5. Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był znany organowi. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Nie można bowiem przyjąć, że dana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu. Jeżeli organ jest w posiadaniu określonych danych, to oznacza, że okoliczności te są organowi znane. Fakt, że np. urzędnik nie dostrzegł tej okoliczności wcześniej i jej nie uwzględnił, nie może uzasadnić wznowienia postępowania (zob. wyrok NSA z 10 lutego 1999 r. III SA 5019/98 – ONSA 2000, nr 2 poz. 62). W rozpoznawanej sprawie organ wykazał, że w dniu wydania decyzji nie posiadał wiedzy o niewykorzystywaniu rolniczym zadeklarowanych przez skarżącą działek.

Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego, a nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2006r. II OSK 730/05 – LEX nr 209471).

W związku z powyższym należy przypomnieć, że zasady przyznawania rolnikom płatności JPO regulują przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1312 ze zm.), dalej "ustawa". W myśl art. 7 ust. 1 ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz

2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

2. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:

1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz

2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.

Przepis art. 8 ust. 1 ustawy wskazuje, że jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z kolei art. 14 ust. 1 stanowi, że płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej jest większa niż 3 ha.

Z powyższego wynika, że rolnik wskazuje powierzchnię działek rolnych w stosunku, do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest weryfikowana przez organ w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar stanowi podstawę przyznania płatności.

Zdaniem Sądu ustalony przez organy stan faktyczny sprawy dawał podstawę do wydania decyzji o odmowie przyznania wnioskowanych płatności JPO i przyznaniu jedynie płatności za zazielenienie na rok 2016. Sąd podziela stanowisko organu, że analiza zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, zeznań strony oraz dokumentów prowadzi do wniosku, że skarżąca w 2016r. nie użytkowała rolniczo działek o nr 143, 269, 446 i 530. Z przedstawionych organowi 27 marca 2018 r. przez skarżącą dokumentów wynika jednoznacznie, że D. i T.K. złożyli skarżącej ofertę zakupu ww. działek, grunty te miały być również przez świadków użytkowane do czasu ich sprzedaży. Z zeznań wynika, że była to ustna umowa i nie można określić wzajemnych zobowiązań stron. Natomiast rację ma organ wskazując, że uiszczenie zobowiązań podatkowych nie ma znaczenia dla kwestii płatności JPO. Zaznaczyć trzeba, że skarżąca nie była w stanie określić, jakie rośliny zasiała na działkach o ww. numerach, nie wie jakich środków do produkcji rolnej używała, komu sprzedała zbiory (k. 76-78 akt admin. - przesłuchanie strony 21.05.2018r.). Z kolei zeznania D. i T.K. dokładnie precyzują powyżej wskazane okoliczności (k. 185-197 akt admin. - zeznania z 2.10.2018 r.). Prawidłowo zatem organ uznał, że ustna umowa była przez D. i T. K. realizowana, co prowadzi z kolei do wniosku, że skarżąca nie uprawiała gruntów zadeklarowanych do płatności. Organ przeprowadził także analizę zeznań pozostałych świadków przesłuchanych w sprawie, która również potwierdza, że skarżąca nie była posiadaczem powyższych gruntów (zeznania S. S., S. K., J. M., P. G).

Podkreślić trzeba, że rolnik może otrzymać płatność w sytuacji, kiedy sam faktycznie uprawia grunty lub przy pomocy innych osób pracujących na jego polecenie i spełnia przesłanki określone ww. ustawie. Posiadanie działek rolnych zgłoszonych do dopłat musi mieć faktyczny charakter, a więc rolnik musi decydować o uprawach, podejmować czynności dotyczące koniecznych zabiegów agrotechnicznych. Z zeznań strony wynika, że nie wie jakie zabiegi argotechniczne wykonywano na gruntach, jaki plony zebrano i ewentualnie czy komuś je sprzedano. W ocenie Sądu zeznania strony w sposób jednoznaczny wskazują na sposób jej działania w zakresie dopłat i chęć uzyskania płatności mimo niespełnienia warunków do ich otrzymania.

Wobec powyższego zasadne jest stanowisko organu, że działki o numerach 143, 269, 446 i 530 zostały wykluczone z płatności za 2016 r. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stwierdzonej w wyniku kontroli powierzchni działki E i jej zmniejszenia o 0,05 ha, bowiem przekroczono maksymalny obszar kwalifikowalny działki. Organ zweryfikował powierzchnie zadeklarowanych działek w oparciu o system LPIS, zgodnie z art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013.

We wniosku skarżąca zadeklarowała do płatności JPO działki o powierzchni 8,04 ha, tymczasem stwierdzono 2,48 ha, różnica pomiędzy powierzchnią stwierdzoną a zadeklarowaną wyniosła 5,56 ha. Prawidłowo organ uznał, że różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną we wniosku, a obszarem stwierdzonym stanowi 5,56 ha, co stanowi 224,19% powierzchni stwierdzonej, odmówił przyznania płatności i naliczył karę administracyjną w wysokości 2707,61 zł.

Sąd podzielił także stanowisko organu w zakresie przyznania płatności za zazielenienie w kwocie 769,05 zł, bowiem rolnik spełnił minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich - obszar stwierdzony do płatności to 2,48 ha (art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy).

Zasadnie także odmówiono skarżącej przyznania płatności dodatkowej, skoro powierzchnia stwierdzona w toku postępowania wyniosła 2,48 ha i z tego tytułu naliczono również kwotę kary administracyjnej w kwocie 1012,55 zł.

Sąd uznał, że stanowisko organu dotyczące braku możliwości zastosowania w stosunku do skarżącej art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549) jest zasadne. W aktach sprawy nie ma dokumentów potwierdzających wystąpienie u strony siły wyższej określonych w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013. Rację ma również organ podnosząc, że w stosunku do skarżącej nie ma zastosowania art. 64 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 1306/2013, w sprawie nie mamy bowiem do czynienia z sytuacją, że niezgodność jest wynikiem oczywistego błędu wniosku. Nie zaistniały także przesłanki z art. 64 ust. 2 lit. c, d, e i f rozporządzenia nr 1306/2013.

W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie obszerny materiał dowodowy i prawidłowo w oparciu o art. 80 k.p.a. przeprowadzona jego ocena zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w pełni potwierdza prawidłowość stanowiska organów. Organy orzekające w sposób wyczerpujący zbadały stan sprawy w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, z którego w sposób jednoznaczny wynika, że skarżąca nie użytkowała rolniczo zadeklarowanych gruntów.

Podkreślić trzeba, że przepisy art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 wprowadzają szczególne w stosunku do przepisów k.p.a. reguły postępowania. W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przepisu art. 81 k.p.a nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych na podstawie przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, albowiem to na stronie ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy. Ustawodawca oparł postępowanie dowodowe w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę, a tym samym, przeniósł ciężar dowodu na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. np. wyrok NSA z 25 października 2011r., sygn. akt GSK 1075/10; wyrok NSA z 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 88/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W istocie więc na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do ich uzyskania. Równocześnie w świetle art. 27 ust. 2 wskazanej ustawy, to na organie, który wywodzi skutki prawne z zarzutu nieużytkowania rolniczego gruntów ciążył obowiązek wykazania, że strona nie spełniała warunków do uzyskania płatności. Z tego obowiązku organ się wywiązał.

Strona skarżąca kwestionując dokonaną ocenę nie podważyła ustaleń faktycznych. Uzasadnienie decyzji spełnia wymagania wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.. Uzasadnienie decyzji jest wyczerpujące, wszechstronne, a wnioski spójne i logiczne. Organ szczegółowo opisał i ustalił stan faktyczny oraz zawarł uzasadnienie prawne, omawiając wszystkie wskazane w podstawie prawnej przepisy. Organ odniósł się do wszystkich dowodów zebranych w sprawie, uzasadniając, dlaczego jednym dowodom daje wiarę, a innych pozbawia waloru wiarygodności albo, dlaczego odmawia przyjęcia określonych dowodów w poczet dowodów. Ustalenia organów obu instancji znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie. Ocena tego materiału jest prawidłowa i logiczna. Organ nie przekroczył granic swobodnej oceny materiału dowodowego. Podnieść należy ponownie, że wznowienie postępowania administracyjnego dopuszczalne jest na warunkach ściśle określonych w k.p.a. i ewentualnych przepisach szczególnych. Niezbędną przesłanką zastosowania tego trybu jest więc ustalenie istnienia co najmniej jednej z przyczyn określonych w art. 145-145b k.p.a. i braku przesłanek negatywnych. Postępowania wznowieniowego nie można jednak w sposób bezpośredni utożsamiać z uprawnieniem do prowadzenia od nowa postępowania w sprawie bez jakichkolwiek ograniczeń (tak jakby badano ją po raz pierwszy). Organ zobowiązany jest bowiem poruszać się w takich granicach, jakie wyznaczają przyczyny wznowienia, w szczególności ustalić i potwierdzić ich istnienie i wpływ na wydaną decyzję. Wznowienie polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy celem ustalenia, czy kwalifikowana wada postępowania nie wpłynęła na treść aktu administracyjnego. Tym warunkom organ sprostał, zatem niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania wskazane w skardze.

Reasumując uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, czy też naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

Na marginesie dodać należy, że wyrokiem z dnia 16 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 443/19 WSA w Łodzi oddalił skargę M.H. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 r. Wyrok jest prawomocny od 16 stycznia 2020 r.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18 ze zm.).

bg