Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 224/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 62, 64
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 17 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant: asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 17 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Szefa [...] w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania ekwiwalentu za dodatkowy urlop wypoczynkowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Szefa [...] B. na rzecz skarżącego kwotę 400 (czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

M. J. K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym Szefa [...] nr [...]r.

W związku ze zwolnieniem, decyzją nr [...] z dnia [...]r., Dowódca JW nr [...] przyznał odwołującemu się należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie uwzględniając w decyzji ekwiwalentu za niewykorzystany dodatkowy urlop wypoczynkowy, w związku z czym zainteresowany w dniu 27 grudnia 2010 r. złożył wniosek o wypłacenie ekwiwalentu za niewykorzystany dodatkowy urlop wypoczynkowy w związku z pełnieniem służby wojskowej w warunkach szkodliwych dla zdrowia za lata 2007-2010.

Komendant JW nr[...], jednostki będącej następcą prawnym po zlikwidowanej JW nr[...], decyzją nr [...]r. umorzył postępowanie w sprawie, w uzasadnieniu wskazując, że sprawa wypłaty należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej została już prawomocnie rozstrzygnięta.

W rezultacie wniesionego przez stronę odwołania, Szef[...], jako organ II instancji, decyzją nr [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uzupełnienia braków w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym.

W rezultacie powyższego, Dowódca JW nr [...] wydał decyzję nr [...] r. odmawiającą przyznania wnioskodawcy ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany dodatkowy urlop wypoczynkowy z uwagi na bezzasadność wniosku spowodowaną niespełnieniem warunków do przyznania dodatkowego urlopu wypoczynkowego.

W dniu 9 lipca 2012 r. M. J. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Szef [...] wydał decyzję nr [...] r., którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przychylił się do stanowiska Dowódcy JW [...] i nie znalazł podstaw do przyznania stronie wnioskowanej należności.

W dniu 16 października 2012 r. strona złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wskazując na dokonane przez organ II instancji naruszenia przepisów dotyczących urlopów żołnierzy zawodowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 11 stycznia 2013 r. (sygn. akt II SA/Bd 1064/12) wydał wyrok uchylający zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy JW [...] wskazując na naruszenia procedury związanej z ustaleniem prawa do dodatkowego urlopu wypoczynkowego, która wymaga zajęcia stanowiska przez dyrektora departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy. Ponadto Sąd zalecił, by organy wzięły pod uwagę okoliczność, że określony w przepisie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2009 r., w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych, warunek wykonywania służby w pełnym wymiarze jej czasu przewidzianym dla tego stanowiska służbowego, został wprowadzony z dniem 11 kwietnia 2008 r. i dlatego też do tego czasu brak było podstaw do powoływania się przez organy na niespełnienie przez stronę tego warunku służby.

Dowódca JW [...], po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, kierując się wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, na podstawie art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2002 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 95 pkt 2 w związku z art. 104 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 62 ust. 2 pkt 3, art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) oraz na podstawie § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2004 r., Nr 138 poz. 1465 z późn. zm.) i § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2010 r., Nr 2, poz. 9 z późn. zm.) w związku z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 stycznia 2004 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby (Dz.U. z 2004 r., Nr 16, poz. 161) oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie stosowania do żołnierzy zawodowych przepisów kodeksu pracy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2004 r., Nr 108, poz. 1148 z poźn. zm.), a także na podstawie § 3, § 4 pkt. 8), § 20 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U z 2004 r., Nr 141, poz. 1497 z poźn. zm.) oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. zmieniające rozporządzenia w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2010 r., Nr 245, poz. 1639), po uzupełnieniu materiału dowodowego oraz ponownym rozpatrzeniu wniosku mł. chor. szt. rez. M. J. K. z dnia 27 grudnia 2010 r., wydał decyzję nr [...] r. odmawiającą stronie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za dodatkowy urlop wypoczynkowy w związku z pełnieniem służby wojskowej w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia za lata 2007-2010.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji podniósł, iż zgodnie z rozkazem personalnym Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego nr [...] r. mł. chor. szt. rez. M. J. K. z dniem 1 lipca 2007 r. został wyznaczony na stanowisko kierownika magazynu w [...] Bazie Materiałowej z miejscem wykonywania zadań w[...]. Mł. chor. szt. rez. M. J. K. pełnił służbę wojskową w [...]Bazie Materiałowej do czasu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, tj. do dnia 30 września 2010 r. Wskazano, że zgodnie z art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych organami właściwymi w sprawach określonych w rozdziale 5 cytowanej wyżej ustawy jest dowódca jednostki wojskowej zajmujący stanowisko służbowe dowódcy batalionu lub wyższe w stosunku do żołnierzy pełniących służbę w podległej jednostce wojskowej, wobec powyższego dowódca [...] Bazy Materiałowej (Jednostki Wojskowej nr[...]), który zajmuje stanowisko służbowe o stopniu etatowym pułkownik jest właściwy w sprawie.

Zgodnie z rozkazem Szefa [...] nr [...]r. w sprawie realizacji zmian organizacyjnych i etatowych w stacjonarnym systemie zabezpieczenia logistycznego SZ RP z dniem 31 grudnia 2010 r. Jednostka Wojskowa nr [...] zostanie rozformowana, a zgodnie z 17 ppkt 2 lit b w/w rozkazu następcą prawnym Jednostki Wojskowej nr [...] jest [...] Baza Logistyczna (Jednostka Wojskowa nr[...]).`Baza Materiałowa została rozformowana z dniem 31 grudnia 2010 r., a jej następcą prawnym jest [...] Baza Logistyczna (Jednostka Wojskowa Nr[...]), wobec powyższego Dowódca [...] Materiałowej postanowieniem z dnia [...] r. przekazał sprawę do rozpatrzenia przez Komendanta [...] Logistycznej (Jednostki Wojskowej nr[...]).

Mł. chor. szt. rez. M. K. w ocenie organu został skutecznie zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 września 2010 r., co potwierdza rozkaz dzienny dowódcy [...] Bazy Materiałowej nr [...] z dnia [...]r., wobec powyższego mł. chor. szt. rez. M. K. przysługują należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej określone w art. 94 i 95 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Sprawa należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej została rozstrzygnięta decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] nr [...] r., która stała się ostateczna, wobec powyższego Dowódca Jednostki nr [...] oraz następca prawny Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] jest nią związany w zakresie określonym we wniosku mł. chor. szt. rez. M. K., a wydanie ponownej decyzji w tym zakresie jest obciążone konsekwencjami określonymi w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.

Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] nie znalazł żadnych podstaw prawnych lub faktycznych do uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] r. Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...]. Wobec powyższego postępowanie w sprawie należności finansowych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej mł. chor. szt. rez. M. K. zostało zakończone decyzją ostateczną, którą są związane strony, a organ administracji publicznej nie znalazł przesłanek do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] r. lub jej zmiany w trybie art. 155 kpa.

Zgodnie z wytycznymi i zaleceniami określonymi w zarówno w decyzjach organu wyższego szczebla oraz wyrokiem WSA w Bydgoszczy, w ocenie organu I instancji rozstrzygającym elementem sprawy jest fakt zaliczenia stanowiska służbowego, które zajmował mł. chor. szt. M. K., do grupy stanowisk służbowych, których zajmowanie wiązało się z prawem do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w związku z wykonywaniem zadań służbowych w warunkach uciążliwych lub szkodliwych.

Wskazano, że żołnierzowi udziela się dodatkowego urlopu wypoczynkowego za pełnienie służby w warunkach uciążliwych lub szkodliwych w wymiarze uzależnionym od zaliczenia zajmowanego przez niego stanowiska służbowego do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia. Zaliczenia takiego dokonuje dyrektor departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, natomiast zgodnie z rozkazem personalnym Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego nr [...] r., z dniem 1 lipca 2007 r. mł. chor. szt. M. K. został wyznaczony na stanowisko kierownika magazynu (nr stanowiska[...]) w [...] Bazie Materiałowej z miejscem wykonywania zadań służbowych w Składzie [...], gdzie pełnił służbę do dnia 30 września 2010 r. Poprzednio także pełnił służbę wojskową na powyższym stanowisku z kadencją na stanowisku służbowym od 1 lipca 2004 r. do 30 czerwca 2007 r.

Organ orzekający zwrócił uwagę, że zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych, stanowiskami służbowymi, na których pełnienie służby w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia i jest należny dodatkowy urlop wypoczynkowy z tego tytułu, są stanowiska z których z opisu wynika konieczność wykonywania zadań służbowych w pełnym wymiarze czasu służby przewidzianym dla tego stanowiska służbowego, w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia zaliczonych do jednego z czterech stopni szkodliwości. Z przepisów wynika że warunkiem uznania stanowiska służbowego za związane z pełnieniem służby w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia jest konieczność wykonywania obowiązków służbowych na takim stanowisku, oraz zaliczenie służby żołnierza do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia uprawniający do uzyskania urlopu o którym jest mowa w ust. 1 w wymiarze określonym w art. 62 ust. 2 ustawy. Zaliczenia tego dokonuje dyrektor departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, na wniosek odpowiednio między innymi dowódcy okręgu wojskowego zgłoszony w porozumieniu z szefem komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej właściwej ds. zdrowia.

Jak wskazano, zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami oraz wytycznymi Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych i Rekonwersji z 2004 r., który określił, że we wniosku (wnioskach) należy ujmować wyłącznie żołnierzy zawodowych, którzy pełnią służbę w warunkach wymienionych w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych w pełnym obowiązującym wymiarze czasu służby, tj. 8 godzin dziennie lub 40 godzin tygodniowo (z uwzględnieniem trzymiesięcznego okresu rozliczeniowego dla czasu służby ponad tą normę). Wyjątek stanowią żołnierze zawodowi dla których - zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 stycznia 2004 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby ustalono krótszy wymiar czasu służby. Skrócony wymiar czasu służby musi wynikać z pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia przez placówkę uprawnioną do tego rodzaju badań. Zdaniem organu mł. chor. szt. rez. M. K. nie pełnił służby według skróconego jej wymiaru, a obowiązujące od 22 stycznia 2010 r. zapisy § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2010 r., Nr 2, poz. 9 z późn. zm.) nie zmieniają zasad przyznawania uprawnień do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w związku z pełnieniem służby w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia.

W trakcie prowadzonego postępowania w oparciu o informacje uzyskane z Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej ustalono, że dyrektor tego departamentu nie przyznawał byłemu żołnierzowi zawodowemu mł. chor. szt. rez. M. K. prawa do dodatkowego urlopu za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych po 1 lipca 2004 r. Zgodnie z pismem Szefa [...] Okręgu Wojskowego nr [...] r., wniosek Dowódcy [...] Materiałowej o zaliczenie służby na stanowisku służbowym zajmowanym przez mł. chor. szt. rez. M. K. do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia uprawniający do dodatkowego urlopu wypoczynkowego, został odrzucony z powodu niespełnienia warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2004 r., Nr 138, poz. 1465 z późn. zm.). Na podstawie wykazów godzin wykonywania zadań służbowych w warunkach szkodliwych lub uciążliwych dla zdrowia przez M. K. za rok 2007, 2008, 2009, 2010 ustalono, że wymiar czasu pracy w tych warunkach nie wynosił nawet średnio 6 godzin dziennie, a stopień szkodliwości został określony na trzeci lub czwarty. Wykazy te zostały wykonane na podstawie dokumentacji dotyczącej przebywania osób na terenie technicznym Składu[...], gdzie mł. chor. szt. rez. M. K. był narażony na oddziaływanie czynników uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia określonych dla stanowiska służbowego które zajmował. W latach 2008, 2009 i 2010 przebieg służby wojskowej, zakres obowiązków oraz częstotliwość i intensywność wykonywania zadań służbowych na stanowisku służbowym zajmowanym przez mł. chor. szt. rez. M. K. nie odbiegała w sposób znaczący od tych z lat poprzednich, wobec powyższego Dowódca [...] Materiałowej nie występował z powtórnymi wnioskami dotyczącymi zaliczenia stanowiska kierownika magazynu do stanowisk których zajmowanie wiązało się z prawem do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w związku z wykonywaniem zadań służbowych w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia.

Organ I instancji nadmienił, że żołnierze podlegają powszechnie obowiązującym przepisom w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, a zakres wyłączenia żołnierzy określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie stosowania do żołnierzy zawodowych przepisów kodeksu pracy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2004 r., Nr 108, poz. 1148 z późn. zm.). Wobec powyższego dowódca jednostki wojskowej wykonuje w stosunku do sobie podporządkowanych żołnierzy zadania i obowiązki w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy określone jak dla pracodawcy, dlatego zadaniem pracodawcy jest zminimalizowanie oddziaływania czynników uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia wobec pracowników wykonujących pracę w zakładzie pracy. Zasadę tą stosuje się także w stosunku do żołnierzy.

Organ rozpatrując wniosek mł. chor. szt. rez. M. K. i w wykonaniu zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zebrał i opracował materiały dotyczące wykonywania zadań przez mł. chor. szt. rez. M. K. w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia w latach 2007-2010. Materiały te zostały zebrane i opracowane na podstawie dostępnej dokumentacji archiwalnej, tj. książki wejść i wyjść z terenu technicznego Składu[...], wyciągów z rozkazów dziennych Kierownika Składu [...] dotyczących niszczenia środków bojowych na terenie placu ćwiczeń "I[...]" oraz wyciągów z rozkazu dziennego Kierownika Składu [...] dotyczących podróży służbowych związanych z konwojowaniem (transportowaniem) środków bojowych oraz danych dotyczących urlopów, podróży służbowych i innych zwolnień z wykonywania zadań służbowych. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] ([...] Bazy Logistycznej) jako następca prawny Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...], w oparciu o dostępną dokumentację, sporządził wniosek o zaliczenie stanowiska służbowego kierownika magazynu do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia uprawniającego do dodatkowego urlopu wypoczynkowego. Wnioski takie zostały sporządzone za lata 2007, 2008, 2009 i 2010 i zostały przesłane do organu właściwego do wystąpienia z takimi wnioskami do dyrektora Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy tj. Szefa [...], który jest następcą prawnym Dowódcy [...] Wojskowego. Szef[...], po przeanalizowaniu materiału dowodowego dołączonych do wniosku Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...], przekazał wniosek do Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej (departament właściwy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy) celem zajęcia przez w/w organ stanowiska. W dniu 28 sierpnia 2013 r. Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej przekazał Szefowi [...] swoje stanowisko w sprawie zaliczenia stanowiska służbowego kierownika magazynu do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia uprawniającego do dodatkowego urlopu wypoczynkowego. Stanowisko to jest negatywne, a tym samym w ocenie organu zostały wykonane wszystkie zalecenia nakazane przez wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 stycznia 2013 r. Stanowisko Dyrektora Spraw Socjalnych MON jest zbieżne ze stanowiskiem zarówno Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] oraz[...]. Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych w swoim piśmie z dnia [...]r. (akapit drugi) wskazuje jako kryterium niezbędne do zaliczenia stanowiska kierownika magazynu ([...]) do stanowisk zaliczonych do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia, rzeczywisty wymiar czasu wykonywania zadań służbowych w warunkach uciążliwych lub narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia. W przypadku gdy rzeczywisty czas wykonywania zadań służbowych w takich warunkach pokrywa się z pełnym wymiarem czasu służby określonego dla żołnierza, można takie stanowisko zaliczyć do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia od którego jest uzależnione prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego. Wobec powyższego organ właściwy do dokonania takiego zaliczenia nie ustosunkował się pozytywnie do wniosku Szefa [...] z dnia [...]r. Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych (a poprzednio Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych i Rekonwersji) poinformował także, że takie stanowisko prezentuje od daty wejścia w życie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2004 r., Nr 138, poz. 1465 z późn. zm.), tj. od dnia 1 lipca 2004 r.

Organ orzekający nadmienił także, że w czasie całego postępowania strona, tj. mł. chor. szt. rez. M. K., nie dostarczyła żadnych dowodów i materiałów na znaczący inny wymiar czasu wykonywania zadań służbowych w warunkach narażenia na czynniki uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia z wyjątkiem dojazdów do miejsca niszczeń "[...]" i niszczenia tam amunicji w kategoriach nieużytkowych oraz dwóch podróży służbowych w czasie których strona była narażona na wpływ czynników szkodliwych. Wymiar czasu określonego przy tych czynnościach nie wpłynął w znaczący sposób na średni czas (w okresie rozliczeniowym) wykonywania zadań w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia.

Rozpatrując materiał dowodowy organ I instancji stwierdził, że mł. chor. szt. rez. M. K. zarówno w sposób formalny (brak zaliczenia stanowiska przez dyrektora departamentu MON właściwego do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia) w latach 2007-2010 nie miał prawa do dodatkowego urlopu wypoczynkowego związanego z pełnieniem służby wojskowej w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia, a także faktycznie (czas wykonywania zadań służbowych w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia) nie spełniał kryteriów uprawniających do tego typu urlopu. Wobec braku przesłanek do przyznania dodatkowego urlopu wypoczynkowego w związku z pełnieniem służby w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia dla mł. chor. szt. rez. M. K. w latach 2007, 2008, 2009 i 2010, wniosek o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany dodatkowy urlop wypoczynkowy w ocenie organu jest bezzasadny; brak prawa mł. chor. szt. rez. M. K. do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w związku z jego służbą wojskową w warunkach uciążliwych lub szkodliwych obligował organ do działań zgodnych z obowiązującym stanem prawnym, ponieważ nie można wypłacić ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy do którego żołnierz nie posiadał uprawnień, natomiast za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe do których mł. chor. szt. rez. M. K. posiadał prawo, został wypłacony ekwiwalent pieniężny zgodnie z obowiązującym stanem prawnym i faktycznym w dniu 30 września 2010 r. na podstawie decyzji nr [...] r.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. zarzucił, że w czasie orzekania, określony w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r., Nr 2, poz. 9 ze zm.) warunek wykonywana służby w pełnym wymiarze jej czasu nie obowiązywał, a ponadto doszło do naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, tj. art. 73 § 1 oraz 106 § 2 K.p.a.

Szef [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że M. K. pełnił służbę w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia i o ile przepis art. 62 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych pozwala na przyznanie żołnierzom zawodowym pełniącym służbę wojskową w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia dodatkowego urlopu wypoczynkowego, nie jest to jednak jedyny przepis regulujący tę kwestię. Biorąc pod uwagę literalne brzmienie powołanego przepisu wydawać by się mogło, że dodatkowy urlop wypoczynkowy, a w przypadku jego niewykorzystania ekwiwalent pieniężny, należy się z mocy prawa, jednakże w ocenie organu pełna regulacja przedmiotowej kwestii powstaje dopiero w zestawieniu powyższego przepisu z treścią przepisu szczególnego, zawartego w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych

Zdaniem organu II instancji opisana definicja stanowisk służbowych, na których pełnienie służby jest uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia została sformułowana dla celów związanych z przyznawaniem żołnierzom dodatkowych urlopów wypoczynkowych, lecz nie oznacza to, że żołnierz, któremu nie przyznano dodatkowego urlopu wypoczynkowego, nie pełnił służby w warunkach szkodliwych, gdyż temu samemu stanowisku mógł zostać przypisany odpowiedni stopień szkodliwości dla innych celów, np. na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 ze zm.). W tym rozporządzeniu sytuacja przedstawia się zgoła inaczej, bowiem jego § 20 pozwala na przyznanie dodatku za pełnienie służby w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych w przypadku pełnienia obowiązków służbowych w warunkach szkodliwych co najmniej przez połowę obowiązującego danego żołnierza czasu służby.

Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie w ocenie organu ma jednak wyżej podkreślony fragment zapisu § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych, natomiast strona nietrafnie wskazuje, że przepis określający, że wymóg wykonywania obowiązków służbowych w warunkach szkodliwych w pełnym wymiarze czasu służby nie obowiązywał w czasie pełnienia przez stronę obowiązków służbowych, ponieważ wymóg ten wszedł w życie z dniem 11 kwietnia 2008 r., na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 marca 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 52, poz. 308), a strona wystąpiła z wnioskiem o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dodatkowy dopiero w dniu 27 grudnia 2010 r., natomiast postępowanie w sprawie zaliczenia stanowiska służbowego M. K. do odpowiedniego stopnia szkodliwości toczyło się w 2011 r., a zatem po wejściu w życie znowelizowanych przepisów.

Organ odwoławczy podkreślił również, że w przeprowadzonym ponownie przez organ I instancji postępowaniu w sprawie ustalono, że strona nie wykonywała obowiązków służbowych w warunkach szkodliwych w pełnym wymiarze czasu pracy przewidzianego dla danego stanowiska, ponieważ w magazynie przebywała zazwyczaj po kilka godzin w ciągu dnia, co ustalono na podstawie rejestrów godzin wykonywania zadań służbowych w warunkach szkodliwych wynikających z zapisów książki ewidencji osób przebywających na terenie technicznym Składu[...]. Ponadto, jak wynika z informacji uzyskanej z Departamentu Spraw Socjalnych Ministra Obrony Narodowej (pismo nr [...]r. znajdujące się w aktach sprawy), stronie nie zostało przyznane uprawnienie do dodatkowego urlopu za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych po dniu 1 lipca 2004 r.

W skardze do sądu M. K. zaskarżył decyzję organu II instancji zarzucając jej naruszenie:

1. § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych - dotyczy ekwiwalentu za rok 2007-2008.

2. § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych w nawiązaniu do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych § 5 - dotyczy ekwiwalentu za rok 2009-2010,

3. art. 106 § 2, § 5 k.p.a. w trakcie prowadzenia ponownego postępowania administracyjnego nakazanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w związku z decyzją Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...]r.

4. ponadto uwzględnienia przez Sąd uwag dotyczących zapoznania z materiałami zgromadzonymi w trakcie postępowania administracyjnego dokonanego w kancelarii M. B. na terenie Jednostki Wojskowej nr [...] w dniu 11.09.2013 r. oraz uwag zawartych w "Protokole zapoznania strony z całością materiałów sprawy" w siedzibie Inspektoratu [...] w dniu 30.12.2013 r.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżący zwrócił uwagę, że w przypadku ustalenia prawa do urlopu w latach 2007-2008 ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r., którego §10 ust. 1 nie mówi nic o pełnym wymiarze czasu służby, lecz o konieczności wykonywania obowiązków służbowych w tych warunkach, a nie ulega wątpliwości że takie obowiązki wykonywał. W związku z powyższym skarżący uważa, iż urlop za pracę w warunkach szkodliwych w latach 2007-2008 przysługiwał na mocy obowiązującego prawa w wymiarze dziesięciu dni roboczych za każdy rok (urlop w 2008 r. gdyby go przyznano, mógł wykorzystać przed zmianą rozporządzenia w m-cu styczniu).

Skarżący wskazał także, że rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych w § 8 ust. 1 stanowi, iż "Stanowiskami służbowymi, na których pełnienie służby jest uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia, są stanowiska, z opisu których wynika konieczność wykonywania obowiązków służbowych w pełnym wymiarze czasu służby przewidzianym dla tego stanowiska służbowego w następujących warunkach szkodliwych dla zdrowia ...", przy czym obowiązki na stanowisku kierownika magazynu wykonywał w pełnym wymiarze czasu służby, natomiast możliwość skrócenia czasu służby wprowadziło rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych - § 5.

Skarżący zwrócił uwagę, że Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej w piśmie nr [...] r. odmówił zaliczenia stanowiska służbowego do IV -go stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia powołując się na § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2009 r.

Wskazując na art. 106 § 2 K.p.a. zgodnie z którym organ załatwiający sprawę, zwraca się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę, skarżący zarzucił, iż nie był o tym powiadomiony, a wskazując na art. 106 § 5 k.p.a. zarzucił, iż pozbawiony został możliwości złożenia zażalenia.

Ponadto skarżący oświadczył, że na stanowisku kierownika magazynu występowały inne czynniki szkodliwe, takie jak:

• praca w mokrym środowisku o względnej wilgotności powietrza przekraczającej 80% w okresie wiosennym, jesienią, zimą w czasie odwilży w godzinach porannych (§ 8 ust. 1, pkt 1e - rozporządzenia MON z 30 grudnia 2009 r.- pierwszy stopień szkodliwości),

• praca w zaciemnionych pomieszczeniach, w których natężenie oświetlenia elektrycznego ze względów technologicznych jest niższe, niż wartości określone w Polskich Normach...(§ 8 ust. 1 pkt f - rozporządzenia MON z 30 grudnia 2009 r. - pierwszy stopień szkodliwości)

• praca w pomieszczeniach zlokalizowanych poniżej poziomu otaczającego terenu (§ 8 ust. 1 pkt 2e - rozporządzenia MON z 30 grudnia 2009 r. - drugi stopień szkodliwości).

Niemniej jednak w ocenie skarżącego dominującym czynnikiem szkodliwym jest praca z materiałami wybuchowymi, dlatego warunki panujące na stanowisku powinny stanowić w pierwszej kolejności kryteria do zaliczenia stanowiska do określonej grupy szkodliwości, a po zaliczeniu stanowiska przez Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych MON Dowódca Jednostki udziela urlopu (§ 2 rozporządzenia MON z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych) lub przyznaje dodatek specjalny - wymiar urlopu i wysokość kwoty dodatku specjalnego zależy od stopnia szkodliwości.

Ze zgromadzonych w wyniku postępowania administracyjnego dokumentów w ocenie skarżącego wynika, iż bezspornie pełnił służbę w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia w pełnym wymiarze czasu pracy.

Ponadto skarżący podkreślił, iż w dniu 30 grudnia 2013 r. dokonał zapoznania z materiałami zgromadzonymi w trakcie postępowania administracyjnego w siedzibie Inspektoratu [...] i w zgromadzonych dokumentach stwierdził brak wykazów godzin, wykazów rozkazów dziennych Kierownika Składu [...], sumarycznych wykazów godzin za lata 2007 - 2010 r., w wykazach godzin ujęto pracę na terenie technicznym w Składzie [...],konwoje środków bojowych, pracę związaną z niszczeniem środków bojowych na poligonie "[...]", podczas gdy w ocenie skarżącego ww. dokumenty zostały przesłane ze Składu [...] jako załącznik nr [...]r. i w dniu 11.09.2013 r. znajdowały się w aktach sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznawana sprawa była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 11 stycznia 2013 r. (sygn. akt II SA/Bd 1064/12) uchylił decyzje organów w przedmiocie przyznania skarżącemu ekwiwalentu za dodatkowy urlop wypoczynkowy.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o jakiej mowa w powołanym przepisie, dotyczyć może zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Jan Paweł Tarno, LexisNexis, Warszawa 2008 r., wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 506/05, LEX nr 187499).

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na Sądzie może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, LEX 44392). Naruszenie zasady związania oceną prawną przez organ administracji stanowi wadę skutkującą uchyleniem zaskarżonej decyzji w nowym postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wobec powyższego ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny wymaga kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły i wykonały wytyczne i oceny zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny Sądu i co do których Sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, nie mogą być ponownie oceniane. Także fakt, że w obrocie pozostaje decyzja w sprawie wypłaty należności w związku ze zwolnieniem ze służby decyzja z 29.09.2010 Nr 195.

WSA zalecił, uzupełnienie materiału dowodowego przez przedłożenie stanowiska dyrektora departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczącego zaliczenia służby do odpowiedniego stopnia uciążliwości. Ponadto organy miały rozważyć okoliczność, że określony w przepisie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych z dnia 30 grudnia 2009 r., warunek wykonywania służby w pełnym wymiarze jej czasu przewidzianym dla tego stanowiska służbowego, został wprowadzony z dniem 11 kwietnia 2008 r. i dlatego też do tego czasu brak było podstaw do powoływania się przez organy na niespełnienie przez stronę tego warunku służby.

Ponownie rozpoznając sprawę organy wykonały wskazówki sądu i oceniły okoliczność związaną z pełnieniem służby na stanowiskach służbowych, gdzie wykonywanie obowiązków występuje w warunkach szkodliwych dla zdrowia.

Zgodnie z rozkazem personalnym Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego nr [...] z dniem 1 lipca 2007 r., skarżący został wyznaczony na stanowisko kierownika magazynu w [...] Bazie Materiałowej i pełnił na nim służbę do dnia 30 września 2010 r.

Organ nie kwestionował, że skarżący pełnił służbę w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia. Do 11 kwietnia 2008 r. przepis § 10 rozporządzenia z 28 maja 2004 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 138, poz. 1456) nie definiował wymiaru czasu służby na stanowiskach, na których pełnienie służby jest szkodliwe dla zdrowia.

Dla pełnej oceny tego stanu faktycznego i prawnego w kontekście nabycia prawa do urlopu, organy słusznie odwołały się do art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który pozwala na przyznanie żołnierzom zawodowym pełniącym służbę wojskową w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia dodatkowego urlopu wypoczynkowego. Nie jest to jednak jedyny przepis regulujący tę kwestię.

Co do zasady wymiar czasu służby żołnierzy zawodowych jest określony ich zadaniami służbowymi, jednak zadania służbowe żołnierzy zawodowych powinny być ustalane przez przełożonych w sposób pozwalający na ich wykonywanie w ramach czterdziestu godzin służby w tygodniu. Tak stanowi art. 60 ustawy.

Minister Obrony Narodowej na mocy upoważnienia zawartego w art. 60 ust 5 ww. ustawy określił, w drodze rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2004 r. dodatkowe dni wolne od służby oraz rozkład czasu służby (Dz.U. z 2004 r., Nr 16, poz.161). Cytowane rozporządzenie zgodnie z upoważnieniem tak określa rozkład czasu służby w tygodniu, aby ustalać zadania służbowe w ramach czterdziestu godzin w pięciodniowym tygodniu służby.

Stosownie do § 4 cytowanego rozporządzenia żołnierze wykonują zadania służbowe w dniach od poniedziałku do piątku w godzinach od 7:30 do 15:30, zwanych dalej "normalnymi godzinami służby", z zastrzeżeniem ust. 3 i 4. Żołnierzowi wykonującemu zadania służbowe w warunkach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia dowódca jednostki wojskowej ustala krótszy niż określony w ust. 1 wymiar godzin służby, odpowiednio do przepisów o czasie pracy pracowników zatrudnionych w takich warunkach.

Od 11 kwietnia 2008 r. rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004 r., Nr 138, poz. 1465), zyskało nowe brzmienie.

Zgodnie z § 10 ust. 1 stanowiskami służbowymi, na których pełnienie służby jest szkodliwe dla zdrowia, są stanowiska z których opisu wynika konieczność wykonywania w pełnym wymiarze czasu służby przewidzianym dla tego stanowiska służbowego obowiązków służbowych w warunkach szkodliwych dla zdrowia zaliczonych do jednego z czterech stopni szkodliwości.

Regulacja tego przepisu wypełnia pozorną lukę w postaci braku sprecyzowania wymiaru pełnienia obowiązków służbowych na stanowiskach na których pełnienie służby jest szkodliwe dla zdrowia, gdyż przepis ogólny art. 60 ustawy określa, że zadania służbowe powinny być ustalane w ramach pozwalających na ich wykonanie w 40 godzinach w tygodniu. Nie wydaje się racjonalne, by w ogóle pomijać czas pełnienia służby na danym stanowisku dla oceny szkodliwości dla zdrowia, gdyż przede wszystkim czas narażenia na przebywanie w warunkach szkodliwych zagraża zdrowiu a nie tylko fakt wykonywania obowiązków służbowych w niekorzystnych warunkach na określonym stanowisku.

Z § 10 rozporządzenia po nowelizacji wprost wynika że warunkiem uznania stanowiska służbowego za związane z pełnieniem służby w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia jest konieczność wykonywania obowiązków służbowych na takim stanowisku, w pełnym wymiarze czasu służby przewidzianym dla tego stanowiska służbowego.

Wyjątek stanowią żołnierze zawodowi dla których - zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 stycznia 2004 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby (Dz.U. z 2004 r., Nr 16 poz. 161) ustalono krótszy wymiar służby. Skrócony wymiar czasu służby musi wynikać z pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia przez placówkę uprawnioną do tego rodzaju badań. Ta regulacja dodatkowo wspiera prawidłowość interpretacji przepisów regulujących uprawnienie do dodatkowego urlopu.

W tych okolicznościach dokonana przez organ interpretacja § 10 rozporządzenia nie budzi zastrzeżeń.

Skarżący nie pełnił służby według skróconego jej wymiaru. Obowiązujące od 22 stycznia 2010 r. zapisy § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2010 r., Nr 2, poz. 9) nie zmieniają zasad przyznawania uprawnień do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w związku z pełnieniem służby w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia.

§ 8 ust. 1 stanowi, że "stanowiskami służbowymi, na których pełnienie służby jest uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia, są stanowiska, z opisu których wynika konieczność wykonywania obowiązków służbowych w pełnym wymiarze czasu służby przewidzianym dla tego stanowiska służbowego". W ustępie 2 tego przepisu podkreślono, że "Żołnierzowi udziela się urlopu w wymiarze uzależnionym od zaliczenia zajmowanego przez niego stanowiska służbowego do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia, o którym mowa w ust. 1. Zaliczenia dokonuje dyrektor departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy". Opisana definicja stanowisk służbowych, na których pełnienie służby jest uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia została sformułowana dla celów związanych z przyznawaniem żołnierzom dodatkowych urlopów wypoczynkowych. Nie oznacza to, że żołnierz, któremu nie przyznano dodatkowego urlopu wypoczynkowego, nie pełnił służby w warunkach szkodliwych. Temu samemu stanowisku mógł zostać przypisany odpowiedni stopień szkodliwości dla innych celów, np. na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 ze zm.).

Organ I instancji zwrócił też uwagę, że Dyrektor Spraw Socjalnych i Rekonwersji Ministerstwa Obrony Narodowej (czyli właściwy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy) w piśmie nr [...] r., dotyczącym interpretacji przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2004 r., Nr 138 poz. 1465), podkreślił że we wnioskach w sprawie uprawnienia do dodatkowego urlopu wypoczynkowego należy ujmować wyłącznie żołnierzy zawodowych, którzy pełnią służbę w warunkach określonych w § 10 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia w pełnym obowiązującym wymiarze czasu służby tj. 8 godzin dziennie lub 40 godzin tygodniowo (z uwzględnieniem trzymiesięcznego okresu rozliczeniowego dla czasu służby ponad tę normę). Organ podkreślił, że takiej wykładni przepisów dokonał ten sam organ, który wydał interpretowany przepis prawa i dotyczył okresu od dnia wejścia przepisów od dnia 1 lipca 2004 r.

Taka interpretacja w ocenie Sądu nie budzi zastrzeżeń i stosowana jako zasada jest prawidłowa.

W oparciu o informacje uzyskane z Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej ustalono, że dyrektor tego departamentu nie przyznawał skarżącemu prawa do dodatkowego urlopu za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych po 1 lipca 2004 r. Wniosek z dnia 29 marca 2007 r. Dowódcy [...] Materiałowej o zaliczenie służby skarżącego do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia uprawniający do dodatkowego urlopu wypoczynkowego, został odrzucony z powodu niespełnienia warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004 r., Nr 138, poz. 1465).

Na podstawie wykazów godzin wykonywania zadań służbowych w warunkach szkodliwych lub uciążliwych dla zdrowia przez skarżącego ustalono, że za rok 2007, 2008, 2009, 2010 wymiar czasu pracy w tych warunkach nie wynosił nawet średnio 6 godzin, a stopień szkodliwości został określony na trzeci.

W świetle powołanego § 8,ust. 2 zaliczenia służby żołnierza do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia uprawniających do uzyskania urlopu, o którym mowa w ust. 1, w wymiarze określonym w art. 62 ust. 2 ustawy dokonuje dyrektor departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, na wniosek odpowiednio: Szefa [...] Wojska Polskiego, Szefa [...] Zbrojnych, dowódcy rodzaju Sił [...] Rzeczypospolitej Polskiej, Dowódcy [...] Sił Zbrojnych, dowódcy korpusu, Szefa Służby[...], Szefa Służby[...], Komendanta Głównego[...], Dowódcy Garnizonu [...]albo właściwego dyrektora lub szefa komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej, zgłoszony w porozumieniu z szefem jednostki organizacyjnej podległej Ministrowi Obrony Narodowej właściwej do spraw zdrowia oraz na wniosek szefa tej jednostki organizacyjnej.

Kolejną przesłanką do uzyskania dodatkowego urlopu jest zatem zaliczenie służby żołnierza do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia uprawniający do uzyskania urlopu o którym jest mowa w ust. 1 w wymiarze określonym w art. 62 ust. 2 ustawy. Zaliczenia tego dokonuje dyrektor departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, na wniosek odpowiednio między innymi dowódcy okręgu wojskowego zgłoszony w porozumieniu z szefem komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej właściwej ds. zdrowia.

W wyniku zobowiązania organu przez Sąd do uzyskania stanowiska Ministra Obrony Narodowej w sprawie zaliczenia służby do odpowiedniego stopnia uciążliwości lub szkodliwości dla zdrowia uprawniającego do dodatkowego urlopu wypoczynkowego odpowiedź była negatywna.

W tym miejscu pojawiają się jednak okoliczności, których organ nie wyjaśnił.

W aktach sprawy (k. 27) znajduje się pismo skarżącego z 11.09.2013 r. zatytułowane "uwagi dotyczące zapoznania się materiałami w sprawie", wskazujące na niezgodności w wykazach godzin wykonywania zadań służbowych. Tytułem przykładu skarżący zwrócił uwagę na zestawienie godzin w czerwcu i grudniu 2007 r. W dniu 17.09.2013 r. skarżący wystąpił do Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z wnioskiem m.in. o sporządzenie kopii wykazu godzin za lata 2007-2010 nr 829/F z 4.11.2011 i wykazu za lata 2007-2010 z 17.05.2013. (k. 29).

Wprawdzie w odwołaniu skarżący nie formułował żadnych zarzutów dotyczących treści owych dokumentów, gdyż głównie koncentrował się na przeszkodach formalnych w uzyskaniu ich uwierzytelnionych kopii, natomiast organ odwoławczy nie zwrócił uwagi i nie powziął wątpliwości związanych z dwukrotnie sporządzanym wykazami. W skardze skarżący wprost zarzucił, że 20.12.2013 r., podczas zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w sprawie w aktach nie było wykazu godzin za lata 2007-2010 wykonanych w 2013 r.

W tych okolicznościach pojawiła się wątpliwość czy organ odwoławczy rozstrzygał sprawę w oparciu o te same dowody, które były zgromadzone i rozpatrzone przez organ I instancji oraz jaki wykaz został przesłany do MON. W konsekwencji konieczne było ustalenie czy po wyroku sądu, organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy i sporządził nowy wykaz, który podlegał ocenie, a więc czy zmienił się stan faktyczny sprawy.

Próba wyjaśnienia tych wątpliwości przez Sąd nie dała jednoznacznej odpowiedzi.

W piśmie z [...] r. organ odwoławczy przyznał, że dwukrotnie sporządzono wykazy (w 2011 i 2013 r.) i że podstawą oceny dokonanej przez MON był wykaz z 2013 r., natomiast w piśmie Dowódcy Jednostki [...] kierowanym do Szefa Oddziału [...] stwierdzono, że "z posiadanej dokumentacji wynika, że wnioski do Szefa [...] zostały przesłane bez akt sprawy, a tym samym bez wykazów sporządzonych przez Kierownika Składu [...] w maju 2013 r. Wobec powyższego prawdopodobnie Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych MON nie otrzymał wykazów sporządzonych przez Kierownika Składu [...]w maju 2013 r."

Mając powyższe na uwadze, ponownie rozpatrując sprawę organ powinien wyjaśnić zaistniałe sprzeczności a przede wszystkim wskazać na jakich dowodach oparł rozstrzygnięcie, czy dysponuje wykazem z 2013 r. oraz czy i który z wykazów był przedmiotem oceny przez MON, oraz czy na podstawie sporządzonych dokumentów skarżący pełnił służbę w szkodliwych warunkach w pełnym wymiarze czasu służby czy też nie.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego naruszenie art. 106 k.p.a., gdyż stanowisko MON odnosiło się do przesłanki decydującej o przyznaniu uprawnienia i nie stanowiło niezbędnego elementu postępowania w rozumieniu tego przepisu.

Z uwagi na konieczność wyjaśnienia wcześniej podniesionych kwestii, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 2. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.