Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 596/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137, art. 216 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 6
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art. 10, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewody z dnia 20 sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 11 czerwca 2008 r. J. D. złożyła wniosek do Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, o zwrot nieruchomości oznaczonej jako dawne działki nr [...], o pow. 39 m2 i nr [...] o pow. 57 m2.

Wojewoda postanowieniem z dnia 7 lipca 2008 r. wyłączył Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, od załatwienia przedmiotowej sprawy i wyznaczył do jej prowadzenia Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej.

Pismem z dna 18 października 2011 r. Prezydent Miasta, wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, zawiadomił strony postępowania, że nie jest właściwym do rozpatrzenia wniosku w zakresie działki o nr [...], w skład której wchodzi nieruchomość oznaczona w dacie nabycia przez Skarb Państwa jako działka nr [...] i w tej części przekazał sprawę do Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej.

Decyzją z dnia 24 listopada 2011 r., nr [...], Prezydent Miasta, wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, odmówił zwrotu na rzecz J. D. nieruchomości położonej w S., oznaczonej w dacie nabycia przez Skarb Państwa jako działka:

– nr [...], o powierzchni 39 m2, stanowiącej część aktualnej działki

nr [...] w S. przy ul. J. [...]-[...], o powierzchni 20259 m2,

– nr [...] o powierzchni 57 m2, obecnie wchodzącej w skład działki

nr [...] o powierzchni całkowitej 323 m2.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na podstawie aktu notarialnego

Rep. A/a Nr [...], sporządzonego w dniu 6 grudnia 1974 r. przed notariuszem J. T. nabyto na rzecz Skarbu Państwa - Urzędu Miasta nieruchomość stanowiącą współwłasność Z. S. i J. S., położoną w S. przy ul. B. nr [...], oznaczona jako działki nr [...], o pow. 39 m2 i nr [...] o pow. 57 m2, zapisaną w KW [...].

Celem wywłaszczenia nieruchomości była rozbudowa stadionu A w S. Przy zawarciu umowy sprzedaży nieruchomości została okazana decyzja wydana przez Naczelnika Miasta z dnia 6 września 1974 r. o pozwoleniu na budowę, zatwierdzająca plan realizacyjny przebudowy stadionu. W oparciu o tę decyzję oraz załącznik graficzny organ pierwszej instancji stwierdził, że obydwie działki zostały uwzględnione w ramach granicy lokalizacji stadionu. Po działce nr [...] miało przebiegać jedno z wejść na stadion, a na terenie zajmowanym przez działkę nr [...] miały znajdować się tereny zieleni. Po obydwu działkach miało przebiegać ogrodzenie terenu stadionu. Przebudowa stadionu miała również polegać na zmianie położenia płyty boiska z kierunku wschód-zachód, na kierunek północ-południe oraz związanymi ze zmianą pracami polegającymi na wyburzeniu dotychczasowych trybun, istniejących budynków, kanalizacji deszczowej, jak również na budowie nowej płyty boiska z nowymi trybunami oraz ogrodzeniem płyty boiska, budowy nowego budynku klubowego, jak również ogrodzeniem całego terenu , a także zagospodarowaniem terenu wokół nowej lokalizacji płyty boiska poprzez jego niwelację, wykonanie drenażu, budowę kanalizacji deszczowej, budowę murków oporowych, wraz z urządzeniem terenu zieleni i zapewnieniem odpowiedniego dojazdu na teren przebudowanego stadionu, zapewnieniem dróg ewakuacji (od strony ul. B. i J.) częściowo po drogach utwardzonych.

Zdaniem organu pierwszej instancji wywłaszczona nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem nabycia, to jest na rozbudowę stadionu. Zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym. teren wywłaszczonej nieruchomości pełnił i nadal pełni funkcje przewidziane w związku z rozbudową. Po obydwu działkach przebiega ogrodzenie, będące jednocześnie ogrodzeniem terenu stadionu oraz posesji przy ul. J. K. [...]. Po działce oznaczonej obecnie nr [...] (w jej skład wchodzi część dawnej działki nr [...]) przebiega obecnie jedno z wejść na stadion (droga ewakuacyjna) od strony północnej, znajduje się na niej również murek oporowy. W części działki oznaczonej obecnie nr [...], jaką zajmowała dawna działka nr [...], znajduje się teren zieleni izolacyjnej, oddzielającej ogrodzenie terenu stadionu od drogi otaczającej płytę boiska oraz od samej płyty.

Stosownie do pisma Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w S. z dnia 3 marca 1964 r., teren przy ul. B. nr [...] miał być częścią ciągu pieszego i jako taki był niezbędny dla użytku publicznego. Z opisu technicznego do planu realizacyjnego z sierpnia 1974 r. wynikało, że dojście od strony ul. B. miało być dojściem pieszym. Zgodnie z instrukcją bezpieczeństwa pożarowego stadionu, zatwierdzona na posiedzeniu Zarządu A w dniu 22 grudnia 2008 r. oraz planem zabezpieczenia imprez, droga po byłej działce nr [...] stanowiła jedną z dróg ewakuacyjnych.

W toku oględzin stwierdzono, że teren działki nr [...] był porośnięty niską, nieurządzoną zielenią, znajdował się na niej jeden pień drzewa. Teren ten był faktycznie niewyodrębniony od reszty działki nr [...], znajdując się w obrębie korony stadionu, jak również w obrębie jego ogrodzenia. Na działce nr [...] (zawierającej obszar działki nr [...]) znajdowała się droga wjazdowa na teren stadionu z bramą wjazdową oznaczoną napisem "droga ewakuacyjna". Ponadto na działce nr [...] znajdowały się dwa mury oporowe, dwie lampy oświetleniowe (w tym jedna na działce nr [...]), dwie studzienki kanalizacyjne, odpływ wody deszczowej. Teren działki nr [...] nie był wyodrębniony z terenu stadionu.

Zdaniem organu pierwszej instancji, wobec zrealizowania celu wywłaszczenia w postaci rozbudowy stadionu należało orzec o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 a contrario oraz art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2010 roku Nr 102, poz. 651 ze zm. - dalej jako u.g.n.). Realizacja celu nastąpiła zgodnie z przesłankami określonymi w art. 137 ust. 1 u.g.n., to znaczy prace rozpoczęto w 1974 r. a zakończono najpóźniej w październiku 1983 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. D. zarzuciła jej:

– błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na bezpodstawnym i dowolnym przyjęciu, że na spornych działkach zrealizowano cel wywłaszczenia i tak, iż na działce nr [...] znajduje się zieleń izolacyjna, na tomista parcela nr [...] stanowi drogę pożarową i ewakuacyjną, co w efekcie doprowadziło do wydania błędnej decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości,

– obrazę art. 136 i art. 137 u.g.n. poprzez uznanie, że brak podstaw do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości pomimo braku dowodów, które by potwierdziły, iż w latach 1974-1984 został zrealizowany cel wywłaszczenia,

– obrazę przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń w oparciu o niepełny i wybiórczo oceniony materiał dowodowy, m.in. poprzez pominięcie dowodu z oświadczeń wnioskodawcy odnośnie rzeczywistego charakteru parceli nr [...].

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że organ pierwszej instancji nie dostarczył żadnego dokumentu wskazującego, iż w dniu 6 grudnia 1984 r. lub wcześniej na przedmiotowych działkach zrealizowano cel wywłaszczenia. Z dokumentów przedłożonych przez A wynika, że inwestycja była w jakiejś części realizowana. Teren działki nr [...] jest całkowicie niezagospodarowany i pozostaje poza terenem faktycznej infrastruktury stadionowej, co wskazuje, że w tym zakresie cel wywłaszczenia nigdy nie był realizowany. Wizja lokalna wykazała, że działka nr [...] jest całkowicie niezagospodarowanym obszarem porośniętym dziką trawą. Według oświadczeń wnioskodawcy teren przeznaczony na drogę pożarową, w latach 70-tych i 80-tych nie pełnił takiej funkcji. Teren rzekomej drogi pożarowej był i jest wykorzystywany jako dojazd do posesji wnioskodawcy przy ul. J. K. [...] (dawniej B.).

Decyzją z dnia 20 sierpnia 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została zgodnie z zasadami i trybem przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz z ustawą o gospodarce nieruchomościami.

Wojewoda podniósł, że w normach art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n. ustawodawca zawarł koniunkcję przesłanek, które muszą być spełnione, by można uznać nieruchomość za zbędną. W odniesieniu do normy zawartej w art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. są to dwie okoliczności faktyczne: upływ czasu (7 lat) od momentu wywłaszczenia nieruchomości oraz pozostawienie nieruchomości w stanie niezmienionym, mimo ważnej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji czy decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Chodzi tu o sytuację, gdy we wskazanym terminie bez względu na przyczynę takich zaniechań - w ogóle nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia. Przesłanka

z art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. zachodzi zatem w szczególności w razie pozostawienia nieruchomości w stanie niezmienionym, a więc takim jak w czasie wywłaszczenia, bez rozpoczęcia prac związanych z robotami budowlanymi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wywłaszczona nieruchomość, która została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy na podstawie art. 136 ust. 3 w zw.

z art. 137 ust. 1 pkt. 1 u.g.n., jeżeli prace związane z realizacją tego celu zostały rozpoczęte po upływie 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 4 września 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1552/00 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1612/09). Natomiast przez pojęcie zbędności nieruchomości w rozumieniu art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. należy rozumieć sytuację faktyczną, w której od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna upłynął 10 letni okres i w tym okresie cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.

Przeniesienie prawa własności przedmiotowej nieruchomości nastąpiło, stosownie do treści art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w formie aktu notarialnego w wyniku osiągniętego porozumienia pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości Z. S. i J. S. a E. H. działającym w imieniu Państwa - Urzędu Miejskiego. Celem przejęcia przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z decyzją wydaną z upoważnienia Naczelnika Miasta przez Urząd Miejski Wydział Gospodarki Komunalnej, Przestrzennej, Ochrony Środowiska i Komunikacji z dnia 6 września 1974 r., Nr [...] o pozwoleniu na budowę zatwierdzającą jednocześnie plan realizacyjny przebudowy stadionu A w S., była rozbudowa ww. stadionu.

Stronami postępowania o zwrot nieruchomości są: poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobierca, aktualny właściciel nieruchomości, podmioty, którym do nieruchomości przysługuje prawo użytkowania wieczystego, zarządca nieruchomości, użytkownik, najemca, dzierżawca, osoba korzystająca z nieruchomości na podstawie umowy użyczenia.

Wojewoda wskazał również na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jakie zajął w wyroku z dnia 28 września 2005 r. (sygn. akt I SA/Wa 1371/04) a mianowicie — w postępowaniu administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wniosek musi pochodzić od wszystkich poprzednich właścicieli (współwłaścicieli), bądź od wszystkich spadkobierców poprzednich właścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Tym samym osoby te są stronami postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W postępowaniu tym winny brać udział także te osoby bądź podmioty, którym w chwili rozstrzygania sprawy o zwrot nieruchomości, do nieruchomości objętej tym postępowaniem przysługuje tytuł prawno-rzeczowy.

Z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wystąpiła jedyna spadkobierczyni byłych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości – J. D.

W świetle art. 137 ust. 1 u.g.n. uznał Wojewoda, że nieruchomość nie jest zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli w terminie siedmiu lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, rozpoczęto prace związane z realizacją tego celu i w terminie dziesięciu lat liczonym od tego samego zdarzenia cel ten został zrealizowany. Przekroczenie któregokolwiek ze wskazanych terminów jest natomiast równoważne z uznaniem, że nieruchomość jest zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z literalnej wykładni tego przepisu wynika zatem, że możliwy jest również zwrot wywłaszczonej nieruchomości, na której faktycznie zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, lecz z przekroczeniem jednego ze wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. terminów.

W rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie mają tym samym dwie kwestie, mianowicie określenie celu wywłaszczenia oraz terminów w jakich doszło do realizacji tego celu na wywłaszczonej nieruchomości. Wojewoda wskazał, że z decyzji

z dnia 6 września 1974 r. o pozwoleniu na budowę, zatwierdzającą plan realizacyjny przebudowy stadionu A w S., jak również załącznika graficznego wynika cel na jaki zostały nabyte przedmiotowe działki. I tak na działce nr [...] miało znajdować się jedno z wejść do stadionu, na działce nr [...] miały znajdować się tereny zielone, a po obydwu działkach miało być wybudowane ogrodzenie terenu stadionu. Inwestycja ta obejmowała zmianę położenia płyt boiska z kierunku- wschód-zachód na kierunek północ-południe oraz wyburzenie trybun, istniejących budynków, budowa kanalizacji deszczowej. Plan obejmował również budowę nowej płyty boiska, budowę nowego budynku klubowego, ogrodzenie całego terenu i wykonanie drenażu i kanalizacji deszczowej, zagospodarowanie terenu, zapewnienie odpowiedniego dojazdu na teren stadionu, zapewnienia dróg ewakuacyjnych (od strony ul. B. i J.).

Zdaniem Wojewody w przypadku realizacji inwestycji, na którą składa się kompleks obiektów i urządzeń, oceny przesłanek, o jakich mowa

w art. 137 ust. 1 u.g.n., nie można dokonywać w odniesieniu do każdego z poszczególnych elementów zorganizowanej całości (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 946/07).

Ponadto, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku

z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 1433/10 "Cel wywłaszczenia nieruchomości będzie osiągnięty nie tylko wtedy, gdy zostanie wybudowany główny cel wywłaszczenia lecz również wtedy, gdy zostanie utworzona infrastruktura dla tego przedsięwzięcia oraz pas zieleni stanowiący strefę ochronną ".

Spełnienie ww. przesłanek potwierdza zarówno dokumentacja A z lat 1975-76 przekazana przez Wiceprezydenta Miasta pismem z dnia 28 maja 2009 r., w szczególności sprawozdania z działalności A za rok 1975 oraz za okres od 1.01 do 31.12.1976 r., protokół z walnego zebrania sprawozdawczego z dnia 13 grudnia 1982 r., jak i dokumentacji przekazanej przez Prezydenta Miasta pismem z dnia 9 sierpnia 2010 r. Zgodnie bowiem z protokołem odbioru końcowego robót budowlanych - adaptacji w obiekcie A budowę zakończono w dniu 17 listopada 1984 r., zatem przed upływem 10 lat od dnia jej wywłaszczenia. Ponadto decyzją Prezydenta Miasta z dnia 10 stycznia 1983 r. udzielono pozwolenia na adaptację budynku klubowego na Przychodnię Zdrowia.

Odnosząc się do zarzutu niezagospodarowania przedmiotowej nieruchomości Wojewoda podkreślił, że przez zbędność wywłaszczonej nieruchomości na cel określony w decyzji należy rozumieć niepodjęcie prac w ogóle lub odstąpienie od realizacji celu, dla którego nieruchomość została wywłaszczona, w związku z czym o takiej zbędności nie może świadczyć sam fakt nawet wieloletniego niezagospodarowania wywłaszczonego terenu, na przykład w sytuacji, gdy chodzi o wielką inwestycję, która wymaga długotrwałego procesu realizacji. Ważne jest, aby decyzja lokalizacyjna nie utraciła swej ważności, a plan realizacyjny był ważny do czasu zakończenia inwestycji (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 154/10).

Orzecznictwo sądów administracyjnych jak i doktryna prawa stwierdzają, iż obecny, to jest aktualny na dzień orzekania przez organy administracji publicznej, stan zagospodarowania działki, może być w sprawie o jej zwrot istotny jedynie o tyle, o ile stanowi potwierdzenie, że teren w przeszłości, w określonych w art. 137 u.g.n. granicach czasowych, został wykorzystany zgodnie z celem, na jaki dokonano wywłaszczenia (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. II SA/Gd 267/09). Należy podkreślić, że droga przeciwpożarowa znajdująca się na obszarze byłej działki nr [...], zgodnie z pismem Komendanta Miejskiej Straży Pożarnej z dnia 15 września 2009 r., została uznana jako dojazd pożarowy do projektowanego budynku hotelowo-rekreacyjnego przy ul. J. [...] na działce nr [...], a co ważne zgodnie z dokumentacją przedstawioną przez A stanowi drogę ewakuacyjną dla stadionu. Ponadto na działce tej przebiega kolektor deszczowy, której to obszar musi być wolny od trwałej zabudowy.

Na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, należy – zdaniem organu odwoławczego - stwierdzić, że realizacja celu na jaki nabyto przedmiotowe działki została rozpoczęta już w 1974 r., a całość tej inwestycji zakończono w dniu 17 maja 1984 r. Zatem cel wywłaszczenia został zrealizowany w terminach przewidzianych w art. 137 ust. 1 u.g.n. Tym samym zasadnie organ pierwszej instancji orzekł o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 581/08 "przesłanka z art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. i zachodzi zatem w razie pozostawienia nieruchomości w stanie niezmienionym, a więc takim jak w czasie wywłaszczenia, bez rozpoczęcia prac związanych z robotami budowlanymi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Za rozpoczęcie prac w tym znaczeniu uznaje się przy tym rozpoczęcie realizacji, choćby w części, inwestycji głównej, jak również zrealizowanie, nawet częściowo, infrastruktury tej inwestycji oraz zainstalowanie urządzeń bez których inwestycja objęta celem wywłaszczenia nie mogłaby spełniać planowanych funkcji. Przyczynami zaś niepodjęcia w ogóle lub odstąpienie od realizacji celu, dla którego nieruchomość została wywłaszczona mogą być: zmiana przeznaczenia terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, utrata ważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji".

W ocenie Wojewody dokumentacja archiwalna zgromadzona w tej sprawie pozwala określić, że cel inwestycji został zrealizowany z zachowaniem przesłanek zawartych w art. 137 u.g.n.

W skardze na powyższa decyzję J. D. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając im:

– naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie poinformowania stron o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji,

– naruszenie art. 7 w zw. z art. 75 k.p.a. poprzez wybiórczą i tendencyjną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie,

– naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania faktów uznanych za udowodnione oraz przyczyn nieuznania dowodów wskazujących na niezrealizowanie celu wywłaszczenia,

– naruszenie przepisów postępowania poprzez wydanie decyzji w stosunku do osoby nie będącej stroną postępowania,

– błędy w ustaleniach faktycznych mające wpływ na wynik sprawy,

– naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez dopuszczenie dowodów zebranych z naruszeniem art. 79 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że wydanie decyzji w dniu następującym po kolejnym przesunięciu terminu stanowi rażące pogwałcenie praw procesowych przysługujących stronie.

Ponadto skarżąca wskazała, że organy pominęły załącznik graficzny do decyzji z dnia 6 września 1974 r., który przewiduje na działce nr [...] budowę schodów w ramach "głównego wejścia na stadion". Ponadto wjazd od strony ul. J. K. miał obsługiwać w głównej mierze teren użytkowany przez przedsiębiorców dróg i zieleni. Skarżąca wskazał, że ani baza ani schody nigdy nie powstały. Wjazd na stadion od strony ul. J. K. został wykonany dopiero w ramach inwestycji polegającej na budowie kolektora deszczowego, zaś został uznany za drogę pożarową dopiero w 2008 r. Okoliczności, że skarżąca od lat 70-tych dysponuje kluczami do bramy wjazdowej od strony ul. J. K. oraz że wjazd służy do obsługi jej posesji a nie stadionu, świadczą o braku realizacji celu wywłaszczenia. Wskazał także, że zakończenie budowy budynku klubowego nastąpiło kosztem i staraniem zakładu opieki zdrowotnej i faktycznie zrealizowano przychodnię a nie budynek klubowy, co świadczy o niezrealizowaniu celu wywłaszczenia w tej części. Niezrealizowanie budynku klubowego stanowi dowód braku realizacji celu wywłaszczenia na działkach nr [...] i [...], trudno sobie bowiem wyobrazić sytuację, gdzie ktokolwiek mógł zajmować się urządzaniem terenów zielonych oraz dróg awaryjnych wobec niezrealizowania siedziby przez okres 10 lat. Ponadto skarżąca wskazała, że znajdujący się w aktach sprawy załącznik graficzny do decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji wskazuje, że na działce nr [...] przewidziano nasadzenia zieleni wysokiej, podczas gdy drzewa wysokie nigdy na spornym terenie nie zostały posadzone. Skarżąca zwróciła także uwagę na załączniki graficzne, przewidujące na działce nr [...] rodzaj klombu okolonego przez drogę wewnętrzną lub w kolejnym wariancie boiska do siatkówki. Z załącznika graficznego do wniosku A o przyznanie terenu na cele sportowe wynika, że uwidocznione zostały istniejące w 1985 r. budowle w postaci budynku przekazanego zakładowi opieki zdrowotnej oraz baraku klubowego. Jedyny dojazd został usytuowany od strony ul. J., zaś teren od strony ul. J. K. znajdował się poza obszarem wykorzystywanym na działalność klubu. Kosztorys z 1984 r. wskazuje, że mur oporowy między terenem klubu A a nieruchomością należącą do skarżącej został wykonany dopiero po 1984 r., co przesądza o fizycznej niemożliwości realizacji drogi dojazdowej na działce nr [...] oraz terenu zielonego na działce nr [...], przed tą data z uwagi na duży spadek terenu widoczny choćby na załączniku graficznym do decyzji z dnia 6 września 1974 r. Z kolei z opisu technicznego do planu realizacyjnego wynika, że mur oporowy został wykonany dopiero w 1985 r. Wskazano też w nim, że dojście od ul. J. K. będzie miało postać schodów terenowych. Schody miały powstać dokładnie na wywłaszczonej parceli nr [...], co nigdy nie miało miejsca. Jednocześnie założono przykrycie strumienia, co nastąpiło dopiero w 2000 r., jednocześnie z budowa asfaltu od strony ul. J. K.

W uzasadnieniu decyzji organ nie odniósł się do twierdzeń skarżącej zawartych w piśmie z dnia 17 sierpnia 2009 r., przy jednoczesnym uwzględnieniu oświadczeń członków zarządu Klubu A, czym naruszył art. 107 § 3 k.p.a.

Ponadto skarżąca podniosła, że postanowieniem z dnia 12 października 2011 r., a więc przed dniem wydania decyzji organu pierwszej instancji Sąd Rejonowy ogłosił upadłość uczestnika postępowania A, wyznaczając jako nadzorcę J. Ł., do którego powinna być kierowana korespondencja. Skierowanie decyzji do byłego zarządu A oznacza skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie.

Skarżąca wskazała także, że organ pierwszej instancji przeprowadził dowód z oględzin nieruchomości bez powiadomienia stron postępowania, co stanowi istotne naruszenie uprawnień procesowych skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz oceniając zarzuty skargi jako bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

Organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Organy administracji orzekając w zakresie wniosku o zwrot nieruchomości położonej w S. przy ul. J. K., stanowiącej dawniej parcele nr [...] i [...] poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne znajdujące odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.

Wyjaśnić na wstępie należy, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity

Dz.U. z 2010 roku Nr 102, poz. 651 ze zm. - dalej jako u.g.n.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

W myśl art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Zgodnie z art. 137 ust. 2 u.g.n. jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Stosownie do art. 216 ust. 1 u.g.n. przepisy rozdziału 6 działu III (obejmujące przepis art. 136 i następne) stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa, między innymi, na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.). Przywołany przepis art. 136 ust. 3 u.g.n. znajduje więc zastosowanie do nieruchomości wywłaszczonej na podstawie decyzji administracyjnej, jak i nabytej przez Skarb Państwa, między innymi na podstawie umowy przewidzianej w art. 6 ustawy z 1958 r.

Przepis art. 137 ust. 1 u.g.n. zawiera obecnie dwie odrębne normy prawne i reguluje odmienne podstawy zwrotu nieruchomości. Za zbędną na cel wywłaszczenia (nabycia) uznaje on nieruchomość: 1) jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel nie został zrealizowany. W obu tych normach ustawodawca zawarł przesłanki, które muszą być spełnione, by można uznać nieruchomość za zbędną. W odniesieniu do normy zawartej w art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. są to dwie okoliczności faktyczne: upływ czasu (7 lat) od momentu wywłaszczenia (przejęcia) nieruchomości oraz pozostawienie nieruchomości w stanie niezmienionym. Chodzi tu o sytuację, gdy we wskazanym terminie bez względu na przyczynę takiego zaniechania w ogóle nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia (przejęcia). Przesłanka z art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. zachodzi zatem w szczególności, w razie pozostawienia nieruchomości w stanie niezmienionym, a więc takim w jakim pozostawała w czasie wywłaszczenia (przejęcia), bez rozpoczęcia prac związanych z robotami budowlanymi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 581/08, Baza Orzeczeń Lex nr 555628). Wywłaszczona nieruchomość, która została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy na podstawie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt. 1 u.g.n., jeżeli prace związane z realizacja tego celu zostały rozpoczęte po upływie 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2003 r. sygn. akt II SA/Gd 1552/00, Baza Orzeczeń Lex nr 298527; z dnia 7 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1408/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1038/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niewątpliwie rozpoczęciem prac będzie zrealizowanie, nawet częściowo, infrastruktury inwestycji, jak również rozpoczęcie realizacji choćby w części samej inwestycji. Natomiast przez pojęcie zbędności nieruchomości w rozumieniu art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., należy rozumieć sytuację faktyczną, w której od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynął 10-letni okres i w tym okresie cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Stosowanie tego przepisu związane jest zatem z niezrealizowaniem celu wywłaszczenia w określonym terminie od uostatecznienia się decyzji o wywłaszczeniu (10 lat). Tym samym zrealizowanie przedmiotowego celu już po upływie 10 lat od dnia, kiedy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, stanowi podstawę zwrotu nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. Z przywołanych aktualnie obowiązujących regulacji wynika, że nieruchomość nie może być uznana za zbędną na cel wywłaszczenia tylko wówczas, kiedy realizacja celu, na który została wywłaszczona, została rozpoczęta przed upływem 7 lat od wywłaszczenia (nabycia) nieruchomości i zakończona przed upływem 10 lat od tego dnia (por. T. Woś, Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot, Wyd. 4, Lexis Nexis, s. 358; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 1125/11, Baza Orzeczeń Lex nr 1082567, z dnia 18 lipca 2012, I OSK 1038/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd miał na względzie, że organy obu instancji zobowiązane były ustalić, czy w okresie 7 lat od dnia, w którym przejęto przedmiotową nieruchomość, rozpoczęto prace związane z realizacją inwestycji na tej działce, ewentualnie, czy przed upływem 10 lat od tegoż dnia, realizację inwestycji zakończono. Zważywszy, że nieruchomość tę przejęto pod realizację inwestycji polegającej na rozbudowie stadionu A w S., organy winny były zbadać, czy nieruchomość objęta wnioskiem skarżących została w jakikolwiek sposób objęta tą inwestycją.

Podkreślić przy tym należy, że inwestycja, która polegała na przebudowie ww. stadionu była przedsięwzięciem o znacznych rozmiarach. W jej ramach planowano przede wszystkim zmianę położenia płyty boiska z kierunku wschód-zachód, na kierunek północ-południe, wyburzenie dotychczasowych trybun, budynków i kanalizacji, budowę nowej płyty boiska, nowego budynku klubowego, ogrodzenia płyty boiska, a także zagospodarowanie terenu wokół nowej lokalizacji płyty boiska, m.in. poprzez urządzenie terenu zieleni i zapewnieniem odpowiedniego dojazdu i dojścia na teren stadionu. Mieć zatem należy na uwadze, że nieruchomość objęta wnioskiem stanowi jedynie małą część nieruchomości przeznaczonej pod realizację ww. celu. Działka oznaczona dawniej nr [...] została zaplanowana jako część dodatkowego dojścia na teren stadionu od strony obecnej ul. J. K. Pozostałe wejścia zostały zaplanowane od strony ul. J. Z kolei działka oznaczona dawniej nr [...] została zaplanowana jako część terenu przeznaczonego pod zieleń niską. Na obu działkach miało także być postawione ogrodzenie terenu stadionu.

Z aktu notarialnego umowy sprzedaży zawartej w trybie art. 6 ustawy z 1958 r. wynikało, że umowa została zawarta w dniu 6 grudnia 1974 r., zatem, aby wyłączona była możliwość zwrotu nieruchomości, rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wywłaszczeniowego, musiało nastąpić do dnia 6 grudnia 1981 r., zaś realizacja tego celu winna się zakończyć do dnia 6 grudnia 1984 r.

Ze sprawozdania z działalności Klubu A za rok 1975 wynika, że aktualnymi na ten rok wykonywanymi inwestycjami było, oprócz budowy pawilonu sportowego oraz budowy boiska piłkarskiego z trybunami, m.in. wykonanie muru oporowego i ogrodzenia. Wykonano także drenaż boiska, przykrycie strumyka. Zgodnie ze sprawozdaniem z działalności Klubu za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 1976 r. wynika, że w całym 1976 roku kontynuowana była gruntowna przebudowa stadionu i budowa budynku socjalnego. Zakończono przebudowę płyty boiska z bieżnią i trybunami, wkoło boisko zainstalowano 6 parasoli oświetleniowych.

W odniesieniu do działki dawnej działki nr [...], niewątpliwie zrealizowano cel wywłaszczeniowy polegający na urządzeniu na tej działce, wejścia na stadion. Działka ta została zaplanowana do wykorzystania jako teren leżący w ciągu wejścia na stadion. Z zebranego materiału dowodowego można przy tym wywnioskować, że najpóźniej w październiku 1981 r. wejście to zostało urządzone, skoro sporządzona została wówczas koncepcja programowo-funkcjonalna adaptacji budynku klubowego na przychodnię zdrowia, dla której ostatecznie wydano pozwolenie na adaptację, a plan zagospodarowania terenu dotyczący adaptacji tego budynku przewidywał dotychczasowe wejście na stadion od strony ul. J. przeznaczyć na dojście i dojazd wyłącznie do przychodni, a dotychczasowe dodatkowe wejście od obecnej ul. J. K. przeznaczyć na główne wejście na stadion.

Odnośnie zaś dawnej działki nr [...], przeznaczonej pod urządzenie zieleni niskiej, czyli w istocie trawnika, podkreślić należało, że z planu zagospodarowania terenu sporządzonego dla potrzeb adaptacji budynku pawilonu sportowego na przychodnię zdrowia, teren tej działki został oznaczony jako zieleń niska, co potwierdza realizację w tym miejscu celu wywłaszczeniowego już w okresie przystąpienia do realizacji koncepcji adaptacji, a zatem w 1981 roku. Taka funkcja ww. terenu nie stoi w sprzeczności z funkcją całego terenu stadionu. W celu prawidłowego funkcjonowania tego rodzaju obiektu niezbędne jest istnienie odpowiednio dużego pasa terenu wokół samej płyty boiska i trybun. Pozwala to na racjonalne gospodarowanie i wykorzystywanie całego terenu stadionu zgodnie z jego przeznaczeniem. Gospodarowanie to byłoby znacznie utrudnione, jeśli nie całkowicie wykluczone, gdyby teren stadionu ograniczał się tylko do samej płyty boiska i trybun.

Podkreślić należy, że w przypadku dużych inwestycji, na które jako całość składa się szereg przedsięwzięć zlokalizowanych na większym terenie, istotne jest ustalenie – przy ocenie przesłanki określonej w art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. - czy rozpoczęto jakiekolwiek prace związane z realizacja celu wywłaszczeniowego. Jeżeli celem wywłaszczeniowym w przedmiotowej sprawie była rozbudowa stadionu, to przez rozpoczęcie prac związanych z jego realizacją, niewątpliwie należy rozumieć wykonanie ww. prac, to jest rozpoczęcie budowy pawilonu sportowego oraz boiska sportowego z trybunami. Miały one miejsce przed upływem 7 lat od dnia przejęcia nieruchomości objętych wnioskiem o zwrot, zatem należało uznać, że w stosunku do tych nieruchomości spełniona została przesłanka określona w art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. Wskazać ponadto należy, że również urządzenie, w terminie określonym

w ww. przepisie, wejścia na stadion od strony obecnej ul. J. K., częściowo na dawnej działce nr [...], a także terenu zieleni niskiej na dawnej działce nr [...], nie budzi wątpliwości. Realizacja tego rodzaju infrastruktury, jak wejście na stadion oraz zieleń niska stanowi przy tym wykonania ściśle związane z całą inwestycją, jaką była przedmiotowej sprawie rozbudowa stadionu sportowego. Są to bowiem obiekty funkcjonalnie związane z podstawowymi obiektami inwestycji i jej przeznaczeniem. Przy czym jest szczególnie istotne, że zostały one w sposób jednoznaczny zaplanowane, jako cel wywłaszczeniowy.

W odniesieniu do określonego w art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. terminu 10 lat, w którym cel wywłaszczeniowy winien być zrealizowany wskazać należało, że inwestycja w zakresie została zrealizowana do dnia 17 listopada 1984 r. Wynikało to z protokołu odbioru końcowego robót budowlano-adaptacyjnych w obiekcie A, z którego wynikało, że roboty zostały zakończone w dniu 17 listopada 1984 r., a więc przed upływem 10 lat od dnia zawarcia umowy w trybie art. 6 ustawy z 1958 r.

Powyższej oceny nie mogły zmienić zarzuty sformułowane w skardze. W pierwszej kolejności wskazać należy, że naruszenie art. 10 k.p.a. może stanowić podstawę uwzględnienia skargi wyłącznie wówczas, gdy miało to wpływ na wynik sprawy. W sytuacji zaś, jaka wystąpiła w przedmiotowym postępowaniu, a mianowicie, gdy w toku postępowania odwoławczego materiał dowodowy nie został w żaden sposób poszerzony, zaniechanie organu odwoławczego dokonania zawiadomienia w trybie art. 10 k.p.a. nie może mieć wpływu na wynika sprawy. Z kolei wydanie decyzji w dniu 20 sierpnia 2012 roku, podczas gdy postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2012 r. został wyznaczony termin załatwienia sprawy do dnia 24 sierpnia 2012 r. nie stanowi żadnego uchybienia przepisom prawa.

Zarzut oparcia ustaleń organów obu instancji jedynie na części dowodów zebranych w sprawie nie znajdowała uzasadnienia. Podkreślić należy, że zgodnie

z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Materiał dowodowy sprawy został zebrany w sposób wyczerpujący, zaś istotne dla rozstrzygnięcia były przede wszystkim dowody mogące służyć ustaleniu zaistnienia przesłanek zbędności lub niezbędności wywłaszczonych nieruchomości na cel określony przy ich wywłaszczeniu. Podkreślić zatem należy, że istotne były dla tej oceny materiały dokumentujące przebieg inwestycji objętej decyzją z dnia 6 września 1974 r. o pozwoleniu na budowę dla realizacji rozbudowy stadionu. Mimo występowania pewnych braków w tej dokumentacji, pozwalała ona na dokonanie wystarczających ustaleń faktycznych wskazujących na rozpoczęcie i zakończenie prac związanych z realizacją celu wywłaszczeniowego w terminach określonych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. Wobec wiarygodności wyżej wspomnianych dowodów, twierdzenia podnoszone przez skarżącą w toku postępowania (w tym w piśmie z dnia 17 sierpnia 2009 r.) nie mogły podważyć ustaleń poczynionych na podstawie dokumentów złożonych do akt przez Gminę Miasta, to jest w szczególności sprawozdań z działalności Klubu A z lat 1975 i 1976, a także dokumentacji dotyczącej adaptacji budynku pawilonu sportowego na przychodnię zdrowia. Ewentualne pominięcie omówienia twierdzeń skarżącej zawartych w tym piśmie należało ocenić jako naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., które jednak nie mogło prowadzić do uwzględnienia skargi, bowiem naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Z pisma tego nie wynika bowiem, aby przedmiotowa inwestycja nie została zrealizowana w terminach określonych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. Okoliczność aktualnego braku zagospodarowania terenu dawnej działki nr [...] nie stanowi o niezrealizowaniu celu jakim było urządzenie w tym miejscu zieleni niskiej. Aktualny stan wywłaszczonej nieruchomości nie ma decydującego znaczenia dla oceny jej zbędności na cel wywłaszczeniowy, nie mniej jednak wbrew twierdzeniom skarżącej, teren ten obecnie stanowi w istocie trawnik, co odpowiada funkcji zieleni niskiej. Stanowi to potwierdzenie realizacji celu wywłaszczeniowego. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, w jakim stopniu teren ten jest zaniedbany, skoro z materiału zdjęciowego wynika jednoznacznie, że jest to teren zielony.

Podobnie teren dawnej działki nr [...], jako przeznaczony na wejście na stadion, należy ocenić jako faktycznie spełniający tę funkcję zarówno obecnie, a także że funkcja ta została zrealizowana w terminach z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. W decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 6 września 1974 r. brak było ustaleń co do sposobu urządzenia nawierzchni wejścia na stadion od strony obecnej ul. J. K. Planowane urządzenie schodów gruntowych zakładało raczej urządzenie wejścia jako ciągu pieszego gruntowego. Twierdzenia skarżącej nie podważały prawidłowości ustaleń organów obu instancji, iż faktycznie takiego rodzaju ciąg pieszy został w tym miejscu urządzony. Okoliczność wykonania nawierzchni bitumicznej dopiero w 2002 roku nie stanowi podstawy do ustalenia, że ciąg pieszy tym miejscu nie został urządzony. Skoro cel wywłaszczeniowy został na tej nieruchomości zrealizowany, to okoliczność późniejszej modyfikacji przeznaczenia tej nieruchomości z wejścia na stadion na drogę ewakuacyjną nie ma znaczenia dla oceny realizacji celu wywłaszczeniowego. Brak realizacji schodów nie wyklucza pełnienia przez tę nieruchomość funkcji wejścia na stadion. Z kolei realizacja schodów w terminie późniejszym była nieuzasadniona z uwagi na realizację na tej nieruchomości wjazdu zamiast wejścia na stadion. Okoliczność, że nieruchomość drogowa, w której ciągu położona była wywłaszczona nieruchomość, dawniej działka nr [...], jest wykorzystywana przez skarżącą jako wjazd na jej posesję, nie stanowi o braku realizacji celu wywłaszczenia. Nie mniej jednak należy mieć na uwadze, że teren dawnej działki nr [...] nie obejmował terenu obecnej działki nr [...] który prowadzi do wjazdu na teren posesji skarżącej.

Wskazać także należy skarżącej, że okoliczność niezrealizowania w ramach inwestycji przebudowy stadionu budynku pawilonu klubowego planowanego w ramach tej inwestycji nie może oznaczać braku realizacji celu wywłaszczeniowego. Podkreślić należy, że w trakcie budowy tego budynku, a tuż przed jej ukończeniem, został on decyzją właściwych organów przeznaczony na przychodnię zdrowia. Przyjąć zatem trzeba, że inwestor realizował inwestycję zgodnie z jej przeznaczeniem, jednak nie był w stanie jej w pełni zakończyć. Budynek został wybudowany do stanu zamkniętego, zaś w toku prac instalacyjnych i uzbrojeniowych został on przekazany na potrzeby służby zdrowia. W pozostałym zakresie teren inwestycji był nadal wykorzystywany dla celów stadionu sportowego.

Wbrew twierdzeniom skarżącej plan zagospodarowania terenu (k. 145 akt administracyjnych) nie wskazuje, aby na dawnej działce nr [...] planowana była zieleń wysoka. Wskazane na zarysie tej działki oznaczenie wskazuje na przeznaczenie jej pod zieleń niską. Również oznaczenie miejsc usytuowania klombu okolonego drogą oraz boiska do siatkówki nie znajdują się na terenie działki nr [...].

Również wbrew twierdzeniom skarżącej, w załączniku graficznym do wniosku z dnia 5 października 1984 r., w którym Klub A zwracał się do władz miasta S. o przyznanie terenu na cele sportowe. Załącznik ten wskazuje jednoznacznie, że wnioskowany teren obejmuje także teren dawnych działek nr [...] i [...].

Twierdzenia o realizacji muru oporowego od strony działki skarżącej dopiero po roku 1984, nie stanowi o braku realizacji celu wywłaszczeniowego na wywłaszczonych działkach, skoro celami tymi było urządzenie wejścia na stadion oraz zieleni niskiej. Nieruchomości te nie były przeznaczone na realizację muru oporowego. Podkreślić trzeba również, że na działkach tych zrealizowano także ogrodzenie terenu stadionu, które zostało usytuowane od strony działki skarżącej.

Zarzut braku właściwego oznaczenia strony postępowania, to jest A podkreślić należało, że w toku postępowania korespondencja kierowane do tej strony była podejmowana bez żadnych zastrzeżeń. To obowiązkiem strony jest poinformowanie organu prowadzącego postępowanie o zmianach w zakresie reprezentacji strony na zewnątrz, czy też w zakresie danych adresowych, np. powstałych w związku z ogłoszeniem upadłości podmiotu będącego stroną postępowania. Zaskarżona decyzja została odebrana przez dyrektora Klubu, zaś do organu odwoławczego nie wpłynęła żadna informacja o zmianach w zakresie miejsca siedziby Klubu lub zmianach w zakresie sposobu jego reprezentacji.

Ponadto wskazać należy, że czynności podejmowane przez organ pierwszej instancji w dniu 27 sierpnia 2009 r. nie stanowiły oględzin nieruchomości i w związku z tym nie wymagały zawiadomienia stron o miejscu i czasie przeprowadzenia tej czynności. Swoje ustalenia organ pierwszej instancji oparł na oględzinach nieruchomości z dnia 23 kwietnia 2009 roku i w dniu 20 listopada 2009 r. W obu tych oględzinach skarżąca miała zapewniony czynny udział, z której to możliwości skorzystała.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadną oddalił.