Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2467/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 1,  art. 156 par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 31,  art. 28
journal: Dz.U. 1974 nr 21 poz 118
law: Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Małgorzata Miron (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 156 § i w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 261 z późn.zm.), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J. S. utrzymał w mocy decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] nr [...].

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Miasta i Gminy w [...] orzekł o przejęciu na własność Państwa działek gruntu oznaczonych numerami [...] o łącznej powierzchni [...] ha położonych we wsi [...], stanowiących byłą własność J. S.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wystąpił były właściciel opisanych wyżej działek.

Podstawą prawną decyzji z dnia [...] Naczelnika Miasta i Gminy w [...] stanowił art. 31 oraz art. 28 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. z 1974 r., Nr 21, poz. 118).

Organ I instancji wskazał, że treść art. 31 określała właściwość organu do wydawania decyzji w kategoriach spraw objętych wyżej wymienioną ustawą, które dotyczyły odpłatnego przeniesienia własności nieruchomości na własność Państwa - wskazując jako organ właściwy naczelnika gminy. Art. 28 zawierał natomiast materialną przesłankę uzasadniającą przejęcie. Dyspozycja zawarta w ust. 1 ww. przepisu wskazywała, że jeżeli właściciel gospodarstwa rolnego nie spełniał warunków do uzyskania renty na podstawie ustawy, nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego mogły być na jego wniosek przejęte odpłatnie przez Państwo. Postępowanie w sprawie przejęcia wchodzących w skład gospodarstwa rolnego nieruchomości na własność Państwa (na podstawie w/w przepisu) było zatem postępowaniem wszczynanym na wniosek zainteresowanego rolnika. Bez takiego wniosku postępowanie w przedmiocie przejęcia nieruchomości nie mogło się toczyć, a przejęcie gospodarstwa dojść do skutku. Przepis art. 28 oraz inne przepisy ustawy z dnia 29 maja 1974 roku o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne nie przewidywały w tej mierze żadnych wyjątków.

Organ I instancji podkreślił również, że warunki uzyskania przez właściciela gospodarstwa rolnego renty zostały określone w art. 9 ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem, państwo na wniosek rolnika mogło przejąć na własność gospodarstwo rolne za rentę, jeżeli przekazał on wszystkie nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa, obejmujące co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych, a ponadto osiągnął wiek 65 lat mężczyzna, 60 lat kobieta albo zaliczony został do jednej z grup inwalidów, w myśl przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

Po przeanalizowaniu akt sprawy organ I instancji stwierdził, iż J. S. w dniu wydania decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...] miał 46 lat i tym samym nie spełniał warunków do otrzymania renty, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r.. Ze zgromadzonej dokumentacji nie wynika również, aby został on zaliczony do jednej z grup inwalidów zgodnie z przepisami o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

W celu zgromadzenia materiałów źródłowych organ I instancji wystąpił do Urzędu Miasta [...], Starostwa [...] i [...] Urzędu Wojewódzkiego o nadesłanie znajdujących się w ich posiadaniu akt sprawy. Poszukiwania w tych urzędach nie przyniosły pozytywnych rezultatów. Również poszukiwania prowadzone w Archiwum Państwowym w [...], w [...] Urzędzie Wojewódzkim oraz w Archiwum Narodowym w [...] nie dały pozytywnych rezultatów. Równocześnie organ I instancji zwrócił się do Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w [...], jako terytorialnie właściwego, o odszukanie akt dotyczących opisanych wyżej działek. Działania te nie przyniosły pozytywnych wyników, a akta sprawy zakończonej decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] nie zostały odnalezione.

Według ustaleń organu I instancji za faktem złożenia wniosku przemawiają następujące okoliczności:

1. z treści decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] wynika, że została ona wydana po rozpatrzeniu wniosku Pana J.S.,

2. po doręczeniu decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] Zainteresowany nie złożył odwołania, zatem zgadzał się z postanowieniami w niej zawartymi, w tym również, że została ona wydana po rozpatrzeniu wniosku,

3. z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący nie przyjął przyznanej kwoty spłaty,

4. argument o niezłożeniu wniosku Skarżący podniósł dopiero po 35 latach od momentu wydania decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...]. Należy zaznaczyć, że Skarżący jest zainteresowany w korzystnym dla niego rozstrzygnięciu sprawy i dlatego podnosi ten argument.

W świetle powyższych argumentów organ I instancji nie przyjął z absolutną pewnością, że wniosek taki nie został przez byłego właściciela złożony.

Organ I instancji odnosząc się do zarzutu zaniżenia wartości przejętych na własność Państwa działek wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r., spłaty pieniężne były ustalane według cen określonych w przepisach o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych po odliczeniu należności Państwa oraz jednostek gospodarki uspołecznionej, mających związek z przejmowaną nieruchomością. Według organu I instancji nie było natomiast żadnego powiązania ustalenia wysokości kwoty spłat z przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem pracowników w gospodarce uspołecznionej, na które powołuje się Skarżący.

Organ I instancji ustalił, że nie istniało przedsiębiorstwo pod nazwą Państwowe Gospodarstwo Rolne w [...]. Jako jednostka gospodarki uspołecznionej, prowadząca działalność w zakresie rolnictwa, funkcjonowała na tamtym terenie Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "[...]" w [...]. Analiza nadesłanych przez Sąd Rejonowy [...] dokumentów z likwidacji Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" nie wniosła do sprawy nowych okoliczności.

W ustalonym stanie faktycznym i prawnym organ I instalacji stwierdził, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...]. Według organu I instancji decyzja ta nie zawiera bowiem wad, które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności przez zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - przede wszystkim dlatego, iż nie stwierdzono oczywistych sprzeczności między rozstrzygnięciem a stanowiącą jego podstawę normą prawa materialnego. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wskazuje również, aby w sprawie zaistniały inne podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] nr [...] określone w pozostałych przepisach art. 156 § 1 Kpa.

Skarżący w dniu 4 marca 2014 r. wniósł wniosek do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w związku z decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...].

Organ II instancji decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy własną decyzję dnia [...].

Organ II Instancji argumentując swoją decyzję zaznaczył, że podstawowym warunkiem przejęcia nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego za spłaty pieniężne na gruncie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. było:

niespełnianie przez rolnika warunków do uzyskania renty,

wystąpienie przez rolnika ze stosownym wnioskiem o przejęcie gospodarstwa lub jego części, możliwość prowadzenia towarowej produkcji rolnej na pozostałej części gospodarstwa.

Odnosząc się do pierwszej przesłanki, organ II instancji stwierdził, że została ona spełniona. Ze znajdujących się w aktach sprawy aktów własności ziemi z dnia [...] oraz z dnia [...], wynika, że J. S. był właścicielem nieruchomości oznaczonych numerami działek [...] i [...] o pow. [...] ha oraz [...] o pow. [...] ha. Z powyższych dokumentów ponadto wynika, że J.S. nie spełniał ustawowych warunków do uzyskania renty, o których mowa art. 9 ust. 1 ww. ustawy z dnia 29 maja 1974 r. - na dzień przejęcia nieruchomości, tj. na [...] były właściciel gospodarstwa miał ukończone 46 lat. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby były właściciel był ówcześnie zakwalifikowany do jednej z grup inwalidzkich.

Badając istnienie drugiej z ww. przesłanek organ II instancji zauważył, że z jednej strony w aktach sprawy brak jest wniosku J. S. o przejęcie gospodarstwa. Jednakże organ II instancji zgodził się z argumentacją organu I instancji, że:

1. decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] o przejęciu znajduje się stwierdzenie: "(...) po rozpatrzeniu wniosku Ob. S. J. (...)",

2. były właściciel nie zaskarżył w trybie zwykłym decyzji o przejęciu gospodarstwa, zgodnie z pouczeniem zawartym w tej decyzji,

3. były właściciel nie kwestionował w trybie nadzwyczajnym decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] do 2013 r., kiedy to wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności,

4. z akt sprawy nie wynika, aby J. S. nie przyjął spłaty przyznanej za przejęte gospodarstwo.

Organ II instancji stwierdził, że z uwagi na upływ prawie 40 lat od daty wydania decyzji, mogła nie zachować się całość akt archiwalnych z postępowania zakończonego decyzją o przejęciu gospodarstwa J. S. Oprócz wspomnianego w treści decyzji wniosku o przejęcie gospodarstwa, nie zachowały się także zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji, czy też potwierdzenie pobrania przyznanej ww. decyzja spłaty. Zatem według organu nie można wykluczyć, że wniosek został złożony, lecz nie zachował się w zasobach archiwalnych. Na brak dokumentów wskazywały w swoich pismach Urząd Miasta w [...] (z dnia [...] znak:[...]), Starosta [...] (z dnia [...] znak:[...]), Archiwum Państwowe w [...] (z dnia [...] znak: [...] oraz z dnia [...] znak: [...]),[...] Urząd Wojewódzki (z dnia [...] znak:[...]), Archiwum Narodowe w [...] (z dnia [...] znak:[...]). Organ podkreśłił, że brak zachowania wniosku o przejęcie, nie pozwala domniemywać braku legalizmu w działaniu organu administracji.

Biorąc pod uwagę powyższą argumentację organ II instancji uznał w rozpatrywanej sprawie, że organ I instancji zaskarżoną decyzją z dnia [...] słusznie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję złożył J. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.

Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nie dokonanie

wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w wyniku dokonania tej oceny w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz zasadami logiki oraz nie odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący do wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie i w efekcie, błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy polegające na przyjęciu, że J. S. wystąpił z wnioskiem o przejęcie na własność Państwa stanowiącej jego własność nieruchomości położonej we wsi [...], składającej się z działek nr [...], pomimo, iż w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów, by wniosek taki został złożony, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] znak:[...];

2. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29

maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118) poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji odmowę stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez wymaganego wniosku strony i przez to rażąco naruszającej art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118).

Pełnomocnik skarżącego w uzasadnieniu skargi wskazał, że organ, przyjął, iż wniosek J. S. o wydanie przedmiotowej decyzji o przekazaniu gospodarstwa rolnego będącego jego własnością został złożony bazując na czterech okolicznościach wypunktowanych w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności organ wywiódł istnienie wniosku z faktu, iż w decyzji z dnia [...] zamieszczono wzmiankę "po rozpatrzeniu wniosku ob. S.J.". Według skarżącego ustalenie to jednak zostało poczynione z pominięciem faktu, iż decyzja została wydana drukowanym formularzu przeznaczonym do wydawania decyzji w trybie art. 28 ust. I ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Wskazany przez organ zwrot "po rozpatrzeniu wniosku" stanowił część formularza decyzji uzupełnianego jedynie o dane strony oraz dane przedmiotowej nieruchomości. Tym samym, opierając się na zasadach doświadczenia życiowego i logicznego wnioskowania, należy przyjąć, iż sam fakt zamieszczenia powyższej wzmianki w formularzu decyzji nie oznacza, iż w każdej indywidualnej sprawie, w której formularz ten był wykorzystywany, został złożony wniosek, a to w szczególności w sytuacji, gdy wniosek ten nie znajduje się w aktach sprawy.

Skarżący wskazał, że drugim i trzecim argumentem powoływanym przez organ były okoliczności, iż nie zaskarżył on w trybie zwykłym kwestionowanej decyzji, a także, iż właściciel nie złożył środka nadzwyczajnego, aż do chwili złożenia wniosku w 2013 r., który zainicjował sprawę zakończoną zaskarżoną decyzją. Skarżący nie zgadza się z powyższym wywodem, wskazując, iż fakt nie złożenia odwołania mógł być uzasadniony szeregiem innych okoliczności, w tym w szczególności tym, iż decyzja została wydana za czasów ustroju komunistycznego, co poddawało w wątpliwość sens kwestionowania władczych rozstrzygnięć ówczesnych władz państwa.

Dalej argumentując skarżący podkreślił, iż czwartym argumentem przedstawionym przez organ, mającym wskazywać na fakt złożenia wniosku przez J. S., jest fakt, iż nie wynika, aby J. S. nie przyjął spłaty przyznanej za gospodarstwo. Skarżący twierdzi, iż z akt sprawy nie wynika również by J.S. ową spłatę przyjął. Powyższej okoliczności nie można również - jak to czyni Organ - wywodzić z twierdzeń zamieszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności, dotyczących oceny przyznanej spłaty jako zaniżonej. Skarżący znał wysokość spłaty z treści kwestionowanej decyzji, a tym samym, samo odniesienie się do wysokości przyznanej decyzją spłaty nic wskazuje w żaden sposób na fakt odebrania przez niego spłaty. Niezależnie od powyższego, należy też wskazać, iż okoliczność przyjęcia, bądź nieprzyjęcia spłat pozostaje bez znaczenia dla oceny faktu złożenia wniosku. Sytuacja taka jest bowiem podobna do sytuacji właściciela, który nie zgadza się z decyzją o wywłaszczeniu, przyjmuje jednak oferowane mu spłaty. Trudno bowiem wymagać od strony by, nie licząc na możliwość uchylenia wadliwej decyzji wydanej przez władze poprzedniego systemu, zrzekała się jedynej możliwej do uzyskania jakiejkolwiek, nawet nieadekwatnej gratyfikacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swe stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Jak trafnie podkreśliły organy administracji, zaskarżona decyzja została wydana w jednym z nadzwyczajnych postępowań – postępowaniu nieważnościowym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 k.p.a.

Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Słusznie zatem podkreśliły organy, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno - prawnego. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma bowiem na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznawanie zakończonej sprawy. W konsekwencji, zakres prowadzonego w ramach trybu nadzorczego postępowania dowodowego nie odpowiada temu, prowadzonemu w trybie zwykłym. Organy administracji publicznej badają prawidłowość decyzji w trybie art. 156 § 1 k.p.a. (dotyczącym stwierdzenia nieważności) w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania kwestionowanej decyzji.

W orzecznictwie sądowo - administracyjnym utrwalony jest także pogląd, który w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki. Przy korzystaniu z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji, wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 878/10, LEX nr 992652 oraz z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1614/09, LEX nr 746680).

W orzecznictwie przyjmuje się także, że nie można mówić o oczywistości naruszenia normy prawnej w przypadku rozbieżności interpretacyjnej przepisów. Zatem nawet uznanie, że inna interpretacja zostanie uznana za lepszą, słuszniejszą albo bardziej racjonalną, nie może być ocenione jako rażące naruszenie prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2011 r. sygn. akt 743/10, LEX nr 965221; z dnia 8 września 2009 r. sygn. akt II GSK 1061/08, LEX nr 596660, z dnia 30 maja 2008 r., LEX nr 505307; z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 28/06, LEX nr 319171).

Przenosząc powyższe, ogólne zasady, na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w postępowaniu nieważnościowym kontrolowano decyzję Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...], orzekającą o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego oznaczonego numerami działek [...] o powierzchni [...] ha, położonego we wsi [...], stanowiące byłą własność J. S.

Zgodnie z treścią art. 31 oraz art. 28 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. z 1974 r., Nr 21, poz. 118) właściwość organu do wydawania decyzji w kategoriach spraw objętych wyżej wymienioną ustawą, które dotyczyły odpłatnego przeniesienia własności nieruchomości na własność Państwa - wskazując jako organ właściwy naczelnika gminy. Art. 28 ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne zawierał natomiast materialną przesłankę uzasadniającą przejęcie. Dyspozycja zawarta w ust. 1 ww. przepisu wskazywała, że jeżeli właściciel gospodarstwa rolnego nie spełniał warunków do uzyskania renty na podstawie ustawy, nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego mogły być na jego wniosek przejęte odpłatnie przez Państwo. Postępowanie w sprawie przejęcia wchodzących w skład gospodarstwa rolnego nieruchomości na własność Państwa było zatem postępowaniem wszczynanym na wniosek zainteresowanego rolnika. Bez takiego wniosku postępowanie w przedmiocie przejęcia nieruchomości nie mogło się toczyć, a przejęcie gospodarstwa dojść do skutku. Przepis art. 28 oraz inne przepisy ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne nie przewidywały w tej mierze żadnych wyjątków.

Warunki uzyskania przez właściciela gospodarstwa rolnego renty zostały określone w art. 9 ust. 1 ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Zgodnie z tym przepisem, państwo na wniosek rolnika mogło przejąć na własność gospodarstwo rolne za rentę, jeżeli przekazał on wszystkie nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa, obejmujące co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych, a ponadto osiągnął wiek 65 lat mężczyzna, 60 lat kobieta albo zaliczony został do jednej z grup inwalidów, w myśl przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

A zatem, do wszczęcia postępowania na podstawie ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne niezbędnym był wniosek zainteresowanego rolnika.

Wbrew zarzutom skarżącego, fakt, ze w aktach sprawy brak jest opisanego wniosku wszczynającego postępowanie zakończone decyzja z dnia [...] nie oznacza, że decyzja ta została wydana bez takiego wniosku. Organy administracyjne przeprowadziły postępowania wyjaśniające celem odszukania przedmiotowego wniosku jednakże znaczny upływ czasu uniemożliwił skompletowanie całości akt. Nie można także organom administracji zarzucić, iż naruszyły w tym zakresie spoczywający na nich obowiązek należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy albowiem z akt sprawy wynika, że postępowanie mające na celu odszukanie wniosku lub informacji o jego złożeniu (niezłożeniu) przeprowadzone było rzetelnie i wnikliwie.

Trafnie zatem organy uznały, że skoro wniosek taki nie zachował się w aktach sprawy, to należy ocenić okoliczności związane z wydaniem decyzji a te nie przeczą twierdzeniu, że wniosek został złożony. W tym zatem zakresie – biorąc dodatkowo pod uwagę, że przepisy omawianej ustawy nie przewidywały konieczności zachowania szczególnej formy dla przedmiotowego wniosku prawidłowo organ ocenił, że brak jest możliwości wyjaśnienia tej okoliczności ponad wszelką wątpliwość. Jedynie na marginesie wskazać należy, że we wniosku o wszczęcie postępowania nieważnościowego skarżący również nie twierdził w sposób kategoryczny, że wniosek nie został złożony, a jedynie podnosił, że przejęcie nieruchomości zostało dokonane "pod przymusem".

W tym stanie rzeczy prawidłowo organ administracji uznał, że skoro podstawowej okoliczności, która ewentualnie mogłaby uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji, to jest czy decyzja z dnia [...] była poprzedzona złożeniem wniosku przez J.S. nie można na podstawie zachowanych archiwalnych dokumentów stwierdzić, to nie można uznać że naruszenie prawa miało oczywisty, to jest rażący charakter.

Podobnie nie można uznać, że decyzja dotknięta jest wadą nieważności z uwagi na to, że ustalono rażąco niskie odszkodowanie za przejętą nieruchomość. Nie może ujść uwadze, że przepisy obowiązujące w dacie wydawania decyzji inaczej niż obecnie obowiązujące określały sposób ustalania wysokości odszkodowania, a Sąd bada jedynie zgodność decyzji z obowiązującymi przepisami, a nie konstytucyjność tych przepisów. Tym samym brak podstaw do uznania, mimo że przekładając wysokość odszkodowania na obecnie obowiązujące przepisy niewątpliwie odszkodowanie to było zaniżone, że decyzja ta w tej części w sposób rażący naruszała prawo.

Wszelkie zarzuty skarżącego dotyczące braku dobrowolności złożenia przedmiotowego wniosku lub ewentualnego złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] są kwestią cywilną, która może być wyłącznie rozpatrywana przez sądy powszechne, a nie sąd administracyjny.

Mając powyższe na uwadze, to jest oceniając, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa oraz że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić. Sąd zauważył jedynie ze organ odwoławczy wskazał jako podstawę swojego rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. ale biorąc pod uwagę treść rozstrzygnięcia: "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" jak i jej uzasadnienie Sąd potraktował ten błąd jako oczywistą omyłkę pisarską.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), orzekł jak w sentencji.