Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 523/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30c ust. 3 pkt 2, art. 26 ust. 2 , art. 30 b
journal: Dz.U. 2006 nr 227 poz 1658
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

SENTENCJA

Dnia 15 września 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska ( spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 września 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A. na orzeczenie Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie negatywnego wyniku procedury odwoławczej dotyczącej oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę /-/ W. Długaszewska /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ B. Sokołowska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Zarząd Województwa Wielkopolskiego, jako Instytucja Zarządzająca Wielkopolskim Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2007 - 2013 (WRPO), w dniu 29 grudnia 2008 roku ogłosił, celem naboru wniosków o dofinansowanie projektów ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, konkurs nr 07/III/2008 dla Działania 3.7 "Zwiększenie wykorzystania odnawialnych zasobów energii". Do konkursu tego przystąpiło spółka A., składając w dniu [...] dokumentację aplikacyjną (wniosek preselekcyjny) projektu pn. "[...]".

Po korekcie wniosku preselekcyjnego oraz uzupełnieniu załączników do wniosku, Wojewódzki Fundusz ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu, jako Instytucja Pośredniczącą w realizacji Priorytetu II Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013, pismem z dnia [...] poinformował wnioskodawcę o pozytywnym wyniku oceny formalnej złożonego projektu.

Po kolejnej korekcie wniosku preselekcyjnego oraz uzupełnieniu załączników do wniosku, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu, pismem z dnia [...], poinformował wnioskodawcę o pozytywnym wyniku oceny strategicznej złożonego wniosku preselekcyjnego, w ramach której uzyskał on 24,21 pkt, co stanowi 62,08% możliwych do uzyskania punktów.

W wyniku ponownej oceny strategicznej wniosków złożonych w ramach konkursu 07/III/2008 dla Działania 3.7 "Zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii", w związku z koniecznością powtórnego wyliczenia wskaźników w ramach oceny Kryterium nr 2 Koszt osiągnięcia efektu: koszt kwalifikowalny projektu/moc instalowanych urządzeń, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu, pismem z dnia [...], poinformował wnioskodawcę o pozytywnym wyniku oceny strategicznej złożonego wniosku preselekcyjnego, w ramach której uzyskał on 26,65 pkt, co stanowi 68,33% możliwych do uzyskania punktów.

W uzasadnieniu wskazano, że konieczność dokonania ponownej weryfikacji wynikała ze stwierdzonej nieprawidłowej interpretacji Kryterium Nr 2. Dokonano bowiem oceny wniosków przyjmując do oceny jedynie średnią wartość mocy instalowanych urządzeń dla złożonych w schemacie projektów, nie odnosząc się w ocenie do wartości mocy danego projektu podlegającego ocenie. Był to niewłaściwy sposób zastosowania wzoru matematycznego opisanego w Kryterium nr 2. Z powyższego powodu, punktacja przyznawana w trakcie pierwszej oceny w ramach Kryterium nr 2 była jedynie funkcją kosztu projektu i była odwrotnie proporcjonalna do skali projektu. Odniesienie się tylko do średniej wartości mocy urządzeń w danym schemacie projektów nie było dla przeprowadzonej oceny właściwe, gdyż zgodnie z zapisem Kryterium nr 2 premiowane w konkursie miały być projekty o najwyższej efektywności w relacji nakładu (koszt kwalifikowalny) do efektu ekologicznego (moc zainstalowana), a nie projektów najtańszych bez względu na efekt. Potwierdzeniem tego faktu był tytuł Kryterium 2 jako Koszt osiągnięcia efektu. Po ponownej analizie wyników przeprowadzonej oceny strategicznej Instytucja Pośrednicząca uznała, iż pierwotnie przyjęty sposób interpretacji kryterium nie był właściwy, ponieważ nie odzwierciedlał w pełni zapisów i intencji zawartych w Kryterium nr 2. Wobec powyższego dokonano ponownego przeliczenia punktacji w ramach Kryterium nr 2 oceny strategicznej złożonych wniosków, odnosząc się w ocenie tego kryterium do wartości mocy danego projektu, co pozwoliło ocenić faktyczną efektywność każdego z projektów.

W dniu [...] do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego – Biura Obsługi Funduszy wpłynął protest spółki A do wyników oceny strategicznej wniosków preselekcyjnych w zakresie Kryterium Nr 2. W proteście nie zgodzono się z decyzją Komisji Konkursowej i wniesiono o:

• opublikowanie informacji dotyczącej ilości uzyskanych punktów oraz całkowitej wartości projektów o dofinansowania złożonych przez wnioskodawców,

• ponowne przeliczenie wartości Kryterium Nr 2 dla wszystkich projektów, w sposób równy dla wszystkich, przy przyjęciu jednolitego kursu EURO,

a w przypadku, gdyby powyższe było niemożliwe:

• unieważnienie konkursu,

• wprowadzenie równej dla wszystkich metodologii przeliczania,

• ustalenie mechanizmu sprawdzającego, jak choćby obowiązku przedstawienia przez wnioskodawców ofert i innych pomagających zweryfikować informacje podawane przez wnioskodawców.

Pismem z dnia [...] Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu poinformował wnioskodawcę, że uchwałą nr [...] Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] zgłoszony projekt został umieszczony na liście rezerwowej wniosków preselekcyjnych do wstępnego dofinansowania dla Działania 3.7 "Zwiększenie wykorzystania odnawialnych zasobów energii".

Orzeczeniem z dnia [...], nr [...] Komisja Odwoławcza Instytucji Zarządzającej WRPO 2007-2013, działając na podstawie art. 30b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 roku o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 roku, Nr 84, poz. 712) oraz Przejściowej Procedury Odwoławczej Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 – 2013, oddaliła protest w całości.

W uzasadnieniu wskazano, że ocena strategiczna wniosku preselekcyjnego została przeprowadzona przez Instytucję Pośredniczącą – Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu (IP), w celu sprawdzenia zgodności wniosku preselekcyjnego z kryteriami oceny projektów, przyjętymi przez Komitet Monitorujący WRPO uchwałą nr 3/2008 z dnia 8 lutego 2008 roku (ze zmianami przyjętymi w dniu 29 maja 2008 roku i w dniu 29 września 2008 roku), ujętymi w dokumencie pt. "Kryteria Wyboru Projektów w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 - 2013" (KWP).

Komisja Odwoławcza uznała za bezzasadny zarzut zaniżania kosztów kwalifikowalnych w projektach oraz niejednolitego kursu EURO przyjętego do przeliczeń wartości kosztu kwalifikowalnego, który to koszt miał mieć bezpośredni wpływ na ocenę punktową w ramach Kryterium nr 2 oceny strategicznej. Zasadnicze znaczenie w tym przypadku przypisano faktowi, iż zgodnie z Regulaminem konkursu nr 07/111/2009 podstawą wstępnego zakwalifikowania projektu do dofinansowania był złożony w terminie, poprawnie wypełniony wniosek preselekcyjny wraz z wymaganymi załącznikami, który otrzymał w ramach oceny strategicznej min. 60% punktów. Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku preselekcyjnego, wnioskodawca zobowiązany był do przedstawienia kosztów kwalifikowanych oraz kosztów całkowitych projektu w PLN bez uprzedniego przeliczania kosztu inwestycji po określonym kursie np PLN/EURO. Potencjalny beneficjent składając wniosek bierze odpowiedzialność za prawdziwość danych technicznych i finansowych w nim przedstawionych, w tym także za ryzyko kursowe, jeżeli zakup elementów projektu związany jest z koniecznością dokonywania przeliczeń z waluty innej niż PLN. Z uwagi na fakt, że Regulamin konkursu dla Działania 3.7 WRPO przewiduje procedurę dwustopniową (wniosek preselekcyjny, wniosek o dofinansowanie), w Działaniu 3.7 występuje przesunięcie czasowe – od momentu złożenia wniosku preselekcyjnego do czasu przyznania dofinansowania i realizacji przedsięwzięcia (ostateczny termin rozstrzygnięcia konkursu 29 października 2010r.). W tym okresie kurs walut może podlegać znaczącym zmianom. Zdaniem Komisji Odwoławczej zalecane jest więc przyjęcie przez wnioskodawcę takich przeliczników, które odpowiadają wartościom średnim i uwzględniają długookresowe tendencje zmian tym bardziej, że koszty inwestycyjne związane z budową elektrowni wiatrowych utrzymują od wielu lat tendencję spadkową, co jest związane z postępem technologicznym, jaki dokonał się w branży, a także wzrostem seryjnej produkcji elektrowni. W najbliższych latach można bowiem oczekiwać dalszego obniżania kosztów inwestycyjnych do poziomu poniżej 1000 EURO/1 kW zainstalowanej mocy (zaprezentowany w proteście poziom kosztu zainstalowania elektrowni wiatrowej o mocy MW na poziomie 1-1,2 min EURO jest uśrednionym kosztem i nie może odzwierciedlać kosztów konkretnej inwestycji bez wcześniejszego zapoznania się ze specyfiką projektu i parametrami charakteryzującymi wielkość przedsięwzięcia).

Komisja Odwoławcza podkreśliła, że mechanizm weryfikacji kosztów projektu dla projektów ocenianych w trybie dwustopniowym (tak, jak w przypadku konkursu dla Działania 3.7 WRPO) polega na zastosowaniu kryteriów wyboru projektów oceniających zgodność zakresu i kosztów kwalifikowalnych projektu przedstawionych przez wnioskodawcę na etapie preselekcji i następnie wniosku o dofinansowanie. Jeżeli więc beneficjent świadomie wpisał nieprawdziwe dane chcąc zwiększyć szanse swojego wniosku, a rozbieżność pomiędzy kosztami kwalifikowalnymi projektu na etapie wniosku preselekcyjnego i wniosku o dofinansowanie będzie znacząca (zgodnie z kryteriami wyboru projektów możliwe jest zwiększenie kosztów kwalifikowanych o max. 15 % w górę), wówczas rozbieżność ta będzie podstawą do odrzucenia wniosku i ewentualnego wszczęcia procedury konkursowej wobec projektów umieszczonych na liście rezerwowej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Spółka A zakwestionowała ocenę merytoryczną kryterium nr 2 "Koszt osiągnięcia efektu" wyrażoną w piśmie Komisji Odwoławczej z dnia 20 sierpnia 2009 roku, wskazując, że została ona przeprowadzona w sposób naruszający prawo, polegający na rażącym zaniżeniu wartości kryterium w stosunku do cen panujących na rynku turbin wiatrowych. Zdaniem skarżącej spółki w ocenie kryterium dokonano bądź to pomyłki matematycznej, bądź też dopuszczono do oceny wniosek bądź wnioski o rażąco i sztucznie zaniżonych kosztach. Ponadto zarzucono brak jasnych i jednoznacznych wytycznych w zakresie kursu przeliczenia kosztu inwestycji z Euro na PLN oraz brak weryfikacji przyjętych założeń co do kursu Euro stosowanego do wyliczeń, w której to walucie denominowana jest główna część inwestycji, jaką jest zakup turbin wiatrowych. W konsekwencji projekt otrzymał znacznie zaniżoną ocenę punktową. Brak jednoznacznych i jasnych dla wszystkich kryteriów przeliczeniowych kursu Euro postawił, zdaniem spółki, różne projekty w asymetrii względem siebie i naruszył zasady równego traktowania wszystkich wnioskodawców biorących udział w konkursie. W tych okolicznościach strona skarżąca na podstawie art. 30 c) ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. 2009 roku, Nr 84, poz. 712), wniosła o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi podniesiono też, że ocena projektu została dokonana z naruszeniem przepisu art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, zgodnie z którym Instytucja powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Stan faktyczny sprawy wskazuje bowiem na to, iż wartość kryterium obliczana była ze wzoru (X/Y) x A pkt gdzie: X - wskaźnik najniższy w danym schemacie projektów, Y – wskaźnik dla ocenianego projektu, A – punktacja. Skarżący otrzymał w tym kryterium 4,53 pkt na 10 możliwych. Po przekształceniu wzoru otrzymać można wartość wskaźnika najniższego w danym schemacie projektów wynoszącą 2.947.365,79 zł na MW zainstalowanej mocy. Wartość ta jest zdaniem skarżącej rażąco zaniżona w stosunku do cen panujących na rynku turbin wiatrowych. W okresie składania wniosków średni koszt zainstalowania 1MW mocy przewyższał znacznie 1 mln Euro – według danych Europejskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej (EWEA – European Wind Energy Association) średni koszt zainstalowania 1MW w 2008 roku na przykładzie turbin o mocy nominalnej 2MW wynosił średnio 1,23 mln Euro. Informacje z publikacji Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej mówią o średnim koszcie w granicach 1-1,2 mln Euro na 1MW zainstalowanej mocy, co przy średnim kursie Euro dla 2 pierwszych miesięcy roku, który wg danych NBP wyniósł 4,4312 zł/Euro, daje to wartości równe odpowiednio 5,43 min zł/MW i 4,43-5,18 mln zł/MW zainstalowanej mocy. W związku z powyższym w ocenie kryterium dokonano bądź to pomyłki matematycznej, bądź też dopuszczono do oceny wniosek bądź wnioski o rażąco i sztucznie zaniżonych kosztach.

Zdaniem strony skarżącej w trakcie oceny wniosków preselekcyjnych przyjęte koszty inwestycji nie były w dostatecznym stopniu zweryfikowane przez osoby oceniające ze względu na brak jasnych i jednoznacznych wytycznych co do tego jaki kurs Euro przyjmować do przeliczenia kosztu inwestycji na PLN oraz brak weryfikacji przyjętych założeń co do kursu Euro stosowanego do wyliczeń. Doprowadziło to do sytuacji, w której projekt skarżącego, przygotowany w oparciu o kompletną dokumentację i oparty na racjonalnych założeniach kosztowych otrzymał znacznie zaniżoną ocenę punktową.

Brak jednoznacznych i jasnych dla wszystkich kryteriów przeliczeniowych kursu Euro postawił różne projekty w asymetrii względem siebie i pozostawił w jawnej sprzeczności z zasadami równego traktowania wszystkich wnioskodawców stających do konkursu.

W ocenie skarżącej, porównanie projektów na liście rankingowej, która została przyjęta uchwałą nr [...] Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] potwierdza przedstawione wyżej zarzuty. Przedmiotowy wniosek osiągnął wysoką punktację w kryteriach nr 3 oraz nr 6, dlatego też czynnikiem decydującym o niskim, 19 miejscu na liście rankingowej było kryterium nr 2. Różnice punktowe między projektami były bardzo niewielkie albo też większość projektów z zakresu energetyki wiatrowej znajdujących się na pozycjach wyższych miało koszty bardzo zaniżone w stosunku do wartości rynkowych.

Niestety brak na liście rankingowej ilości punktów otrzymanych przez każdy z wniosków oraz wartości poszczególnych zgłoszonych projektów uniemożliwia samodzielną weryfikację poprawności przeprowadzonej oceny i tym samym pozostawia pole do ograniczonego zaufania co do jej obiektywności i bezstronności.

Zdaniem skarżącej spółki Urząd Marszałkowski powinien opublikować informacje, dotyczące ilości uzyskanych punktów oraz całkowitą wartość złożonego projektu o dofinansowanie przez wnioskodawców, tak jak to ma miejsce w przypadku innych programów regionalnych. W związku z zarzutami postawionymi wyżej, należało dokonać ponownego przeliczenia wartości kryterium nr 2 w sposób równy dla wszystkich projektów i przy przyjęciu jednolitego kursu Euro obowiązującego wszystkie projekty. W przypadku gdyby okazało się to technicznie niemożliwe, konkurs winien zostać unieważniony, a następnie nastąpić powinno wprowadzenie równej dla wszystkich metodologii przeliczania oraz ustalenie mechanizmu sprawdzającego, jak choćby obowiązek przedstawienia ofert przez wnioskodawców. Za chybione uznano twierdzenie, iż jeżeli beneficjent świadomie wpisał nieprawdziwe dane chcąc zwiększyć szansę swojego wniosku, a rozbieżność pomiędzy kosztami kwalifikowanymi projektu na etapie wniosku preselekcyjnego i wniosku o dofinansowanie będzie znacząca (zgodnie z kryteriami wyboru projektów możliwe jest zwiększenie kosztów kwalifikowanych o max. 15 % w górę), wówczas rozbieżność ta będzie podstawą do odrzucenia wniosku i ewentualnego wszczęcia procedury konkursowej wobec projektów umieszczonych na liście rezerwowej. Zasada równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów powinna być zachowana na każdym etapie postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację wskazując, że wszystkie obliczenia w sprawie spornego projektu zostały dokonane prawidłowo, zgodnie z systemem realizacji programu operacyjnego i dlatego uznał, że nie można zgodzić się z interpretacją strony przez skarżącą spółkę.

Postanowieniem z dnia z dnia 29 kwietnia 2010 roku, sygn. akt III SA/Po 69/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę spółki A wskazując, że informacja o pozytywnej ocenie wniosku w rozpoznawanej sprawie nie stanowi informacji o negatywnej ocenie projektu w rozumieniu art. 30 b ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, a w konsekwencji skarga taka jest niedopuszczalna ze względu na brak drogi sądowej.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od tego orzeczenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 czerwca 2010 roku, sygn. akt II GSK 657/10, uchylił zaskarżone postanowienie sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. W uzasadnieniu wskazano, że pomimo pozytywnej oceny projektu stronie skarżącej przysługiwało odwołanie od orzeczenia instytucji pośredniczącej złożone w formie protestu, a następnie na orzeczenie wydane na skutek złożenia protestu przysługiwała jej skarga do sądu administracyjnego.

Zarząd Województwa Wielkopolskiego Biuro Obsługi Funduszy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości i podtrzymał stanowisko zawarte w dotychczasowych rozstrzygnięciach. Organ powtórzył argumentację o konieczności weryfikacji ocen, która wynikała ze stwierdzonej nieprawidłowej interpretacji Kryterium Nr 2 przez przyjęcie do oceny jedynie średniej wartości mocy instalowanych urządzeń dla złożonych w schemacie projektów, nie odnosząc się w ocenie do wartości mocy danego projektu podlegającego ocenie. Był to niewłaściwy sposób zastosowania wzoru matematycznego opisanego w Kryterium nr 2 i dlatego punktacja przyznawana w trakcie pierwszej oceny była jedynie funkcją kosztu projektu i była odwrotnie proporcjonalna do skali projektu. Odniesienie się tylko do średniej wartości mocy urządzeń w danym schemacie projektów nie było dla przeprowadzonej oceny właściwe, gdyż zgodnie z zapisem Kryterium nr 2 KWP premiowane w konkursie miały być projekty o najwyższej efektywności w relacji nakładu (koszt kwalifikowalny) do efektu ekologicznego (moc zainstalowana), a nie projektów najtańszych bez względu na efekt. Po ponownej analizie wyników przeprowadzonej oceny strategicznej IP uznała, iż pierwotnie przyjęty sposób interpretacji kryterium nie był właściwy, ponieważ nie odzwierciedlał w pełni zapisów i intencji zawartych w Kryterium nr 2 i dlatego dokonano ponownego przeliczenia punktacji w ramach Kryterium nr 2 oceny strategicznej złożonych wniosków, odnosząc się w ocenie tego kryterium do wartości mocy danego projektu, a więc uwzględniając w pełni zapisy i intencje kryterium, co pozwoliło ocenić faktyczną efektywność każdego z projektów.

Zdaniem organu ocena strategiczna projektu przeprowadzona została prawidłowo i nie można zgodzić się z zarzutem skarżącej, iż naruszono prawo przy ocenie kryterium nr 2 poprzez dokonanie pomyłki matematycznej, bądź też dopuszczenie do oceny wniosek bądź wnioski o rażąco i sztucznie zaniżonych kosztach. Obliczenia dokonane zostały prawidłowo, co zweryfikowała Komisja Odwoławcza rozpatrując złożony protest. Nie sposób zgodzić się z interpretacją dotyczącą zaniżania kosztów kwalifikowalnych w projektach oraz niejednolitego kursu Euro przyjętego do przeliczeń wartości kosztu kwalifikowalnego, który to koszt miał bezpośredni wpływ na ocenę punktową w ramach Kryterium nr 2 oceny strategicznej.

Przedmiotowy konkurs ogłaszany był w okresie kryzysu finansowego i znaczącego osłabienia wartości złotówki, jednakże zgodnie z prognozami makroekonomicznymi przewidującymi umocnienie się PLN w najbliższych latach można przyjąć, że koszty inwestycji wiatrowych w Polsce relatywnie się obniżą. Koszty inwestycyjne związane z budową elektrowni wiatrowych utrzymują od wielu lat tendencje spadkową. Związane jest to z postępem technologicznym, jaki dokonał się w branży, a także wzrostem seryjnej produkcji elektrowni. Chociaż w ostatnich latach zauważalne jest zmniejszenie dynamiki spadku jednostkowych nakładów inwestycyjnych, charakterystyczne dla produktów o wysokiej dojrzałości, w najbliższych latach można oczekiwać dalszego obniżania kosztów inwestycyjnych do poziomu poniżej 1000 Euro/1 kW zainstalowanej mocy (zaprezentowany w proteście poziom kosztu zainstalowania elektrowni wiatrowej o mocy 1 MW na poziomie 1-1,2 min Euro jest uśrednionym kosztem i nie może odzwierciedlać kosztów konkretnej inwestycji bez wcześniejszego zapoznania się ze specyfiką projektu i parametrami charakteryzującymi wielkość przedsięwzięcia).

Zdaniem organu wartość wskaźnika kosztu osiągnięcia efektu (Kryterium nr 2) przyjętego jako najniższego dla Schematu I wyniosła 2 944 833,33 zł/lMW, ale wartość ta nie uwzględnia m.in. podatku VAT uznanego przez wnioskodawcę za koszt niekwalifikowalny w projekcie. Projekt o wartości najniższej dla schematu dotyczy instalacji elektrowni wiatrowej o mocy 1,2 MW, a jego koszt całkowity koszt oszacowany został na 4 311 236,00 zł. Taki stosunek kosztu do mocy elektrowni nie wzbudził podejrzenia Instytucji Pośredniczącej oceniającej wnioski w zakresie uznania kosztów za rażąco zaniżone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 29 kwietnia 2010 roku o odrzuceniu skargi i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do takiej sytuacji, która istniała przed wydaniem orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki sąd administracyjny nie ma zatem całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia, albowiem może odstąpić od wykładni prawa zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jedynie w wyjątkowych sytuacjach, np. gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku jej ponownego rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA, albo też w przypadku zmiany stanu prawnego po wydaniu orzeczenia ( zob. m. in. red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 577 oraz wyrok SN z 09.07.1998r., I PKN 226/98, OSNAP 1999/15/486 ). W rozpatrywanej sprawie takie wyjątkowe sytuacje nie mają miejsca, a zatem następuje całkowite związanie postanowieniem NSA z 29 czerwca 2010 roku, sygn. akt II GSK 657/10, w myśl którego skargę wniesioną w niniejszej sprawie należy traktować jako skargę na orzeczenie Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...], nr [...], a nie na informację Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia [...], nr [...] dotyczącą oceny zgłoszonego projektu. Przedmiotem niniejszej sprawy jest natomiast "negatywny wynik procedury odwoławczej dotyczącej oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej".

Zgodnie z definicją zawartą w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracyjnej pod względem zgodności z prawem. W ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie sąd administracyjny posługuje się postanowieniami systemu realizacji programu (regulaminami konkursu) łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego – ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U., Nr 157, poz. 1241 ze zm.).

Kontrola oceny projektu, zgłoszonego do konkursu w postępowaniu odwoławczym i w postępowaniu sądowoadministracyjnym daje kompetencję do weryfikowania wyników tej oceny, wyrażonej liczbą przyznanych punktów lub miejscem w rankingu. Zatem do uwzględnienia skargi i w konsekwencji do stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez instytucję pośredniczącą czy zarządzającą niezbędne jest ustalenie, że ocena projektu dokonana została z naruszeniem prawa tj. w/w regulaminu konkursu i ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

W ustawie procedurę odwoławczą reguluje art. 30 b, zgodnie z którym w przypadku negatywnej oceny projektu wnioskodawca, po otrzymaniu informacji o wynikach oceny jego projektu, może wnieść środki odwoławcze, przewidziane w systemie realizacji programu operacyjnego, w terminie, trybie i na warunkach tam określonych. W systemie wyboru projektów do dofinansowania w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 – 2013 przewidziano jeden środek odwoławczy, jakim jest protest, rozpatrywany przez komisję odwoławczą, działającą przy Biurze Obsługi Funduszy. Zgodnie zaś z obowiązującą dla konkursu nr 07/III/2009 procedurą odwoławczą (przejściowa procedura odwoławcza), protest może dotyczyć każdego etapu oceny wniosku, zarówno w sensie formalnym i merytorycznym jak i decyzji o wstępnym wyborze wniosku do dofinansowania.

Z treści skargi wynika, że zawarte w niej zarzuty sprowadzają się do zakwestionowania wartości kryterium przyjętego w ocenie projektu wskazując, że dopuszczono do oceny wnioski o rażąco i sztucznie zaniżonych kosztach. Wynikało to z braku jednoznacznych wytycznych co do tego jaki kurs Euro przyjmować do przeliczenia kosztu inwestycji na PLN oraz braku weryfikacji przyjętych założeń co do kursu Euro stosowanego do wyliczeń. Zdaniem skarżącej, omawiany projekt przygotowany został w oparciu o racjonalne założenia kosztowe jednakże otrzymał zaniżoną ocenę punktową. Naruszało to zasady równego traktowania wszystkich wnioskodawców stających do konkursu oraz zasadę przejrzystości reguł, a tym samym art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Przepis ten stanowi, że "Instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów". Zarzut ten uzupełniony został na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym o zarzut naruszenia art. 30 b ustawy poprzez nieumieszczenie uzasadnienia wyniku oceny pozwalającego na weryfikację rzetelności przeprowadzonej oceny.

Przedmiotowy konkurs nr 07/III/2008 dla Działania 3.7 "Zwiększenie wykorzystania odnawialnych zasobów energii" ogłoszony został przez Zarząd Województwa Wielkopolskiego na stronie internetowej, na której zamieszczone zostały wszystkie dokumenty związane z tym konkursem, w tym Kryteria wyboru projektów. Po dacie ogłoszenia konkursu wszyscy wnioskodawcy mogli przeprowadzać konsultacje w sprawach dotyczących konkursu i kryteriów wyboru projektów w specjalnym punkcie informacyjnym oraz drogą telefoniczną lub mailową. Strona skarżąca przystępując do przedmiotowego konkursu zobowiązana była zatem złożyć pełną dokumentację konkursową, po wcześniejszym wnikliwym zapoznaniu się z regulaminem konkursu i jego załącznikami oraz po ewentualnym skonsultowaniu swoich wątpliwości. Późniejsze zmiany związane przeliczeniem oceny punktowej złożonych projektów zostały podane do wiadomości wszystkich biorących udział w konkursie wnioskodawców, wobec których zostały jednolicie zastosowane te same kryteria przeliczeniowe w ramach oceny złożonych projektów.

W skardze wskazano, że w ocenie kryterium dokonano bądź to pomyłki matematycznej, bądź też dopuszczono do oceny wniosek bądź wnioski o rażąco i sztucznie zaniżonych kosztach. Strona skarżąca powołała się na średni koszt energii wiatrowej w granicach 1-1,2 mln Euro na 1MW zainstalowanej mocy, co według jej przeliczeń odpowiadało wartości 5,43 mln zł/MW i 4,43-5,18 mln zł/MW zainstalowanej mocy, podczas gdy według niej w konkursie wartość zainstalowanej mocy wynosiła 2.947.365,79 zł na MW.

Ustosunkowując się do powyższego zarzutu Komisja Odwoławcza Instytucji Zarządzającej WRPO wyjaśniła, że zgodnie z Regulaminem Konkursu nr 07/III/2009 wnioskodawcy byli zobowiązani do przedstawienia kosztów projektu w PLN bez uprzedniego przeliczania kosztów inwestycji po określonym kursie Euro. Zatem to potencjalny beneficjent sam określał koszty planowanej inwestycji.

Jak wynika z wyjaśnień wskazanego organu, przyjęta najniższa wartość wskaźnika kosztu osiągnięcia efektu przyjętego jako najniższego dla Schematu I wyniosła 2 944 833,33 zł/MW, ale wartość ta nie uwzględnia podatku VAT, uznanego przez wnioskodawcę za koszt niekwalifikowany. Projekt o wartości najniższej dla schematu dotyczy instalacji elektrowni wiatrowej o mocy 1,2 MW, a jego koszt całkowity oszacowany został na 4.311.236,00 zł.

Stanowisko co do tego, że oceny projektów w zakresie Kryterium 2 przeprowadzono dopuszczając wnioski zawierające rażąco i sztucznie zaniżone koszty projektów, nie zostało więc przez skarżącą w sposób przekonujący wykazane. Sformułowany zarzut, przedstawiony wyżej, poza polemiką z wyjaśnieniami zawartymi w zaskarżonym rozstrzygnięciu, nie podważa trafności wyliczeń wynikających z omawianego kryterium. Nie wynika z niego, że Instytucja Pośrednicząca jak i Komisja Odwoławcza Instytucji Zarządzającej WRPO dopuściły się naruszenia art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez niezapewnienie równego dostępu do pomocy wszystkim kategoriom beneficjentów. Taki zarzut byłby uzasadniony, gdyby warunki konkursu różnicowały potencjalnych beneficjentów z powodów nie objętych kryteriami ocen i stosowały niejednolite dla wszystkich reguły przy ocenie projektów.

Stosowanie tego samego wskaźnika, jako najniższego w danym schemacie projektów, wobec wszystkich kategorii potencjalnych beneficjentów, zapewniało im równy dostęp do pomocy w ramach tego samego programu oraz przejrzystość reguł, o których mowa w art. 26 ust. 2 cyt. ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Również przedstawianie kosztów projektu w PLN przez wszystkich potencjalnych beneficjentów, spełniało warunki określone wskazanym przepisem, zwłaszcza, że o ostatecznych kosztach inwestycji decydują jej indywidualne cechy i związane z nimi koszty uzyskania materiałów i urządzeń. Zasadność weryfikacji założeń projektów co do kursu Euro wchodziłaby w grę wówczas gdyby koszty inwestycji lub jej części wyceniano według kursu Euro.

Niesporne jest w sprawie, że ocena punktowa kwestionowanego Kryterium 2 przeprowadzona została w drodze wyliczeń matematycznych, na podstawie tego samego wzoru matematycznego stosowanego wobec wszystkich wnioskodawców. Ma zatem charakter obiektywny i zapewnia przejrzystość reguł, których mowa w cyt. art. 26 ust. 2.

W świetle powyższego należało uznać, że zarzuty skargi dotyczące oceny projektu zgłoszonego przez skarżąca nie znajdują uzasadnienia a ocena ta przeprowadzona została bez naruszenia prawa.

Nie może też prowadzić do uwzględnienia skargi zarzut braku na liście rankingowej ilości punktów przyznanych poszczególnym wnioskom oraz wartości poszczególnych projektów umożliwiającą samodzielną weryfikację poprawności przeprowadzonej oceny.

Kontrola zgodności z prawem określonego, zaskarżonego aktu polega na ocenie czy przy wydawaniu tego aktu organ zastosował właściwy przepis i czy nie dokonał błędnej wykładni tego przepisu, a nadto czy akt ten wydał z poszanowaniem przepisów postępowania. Poza ramami tej kontroli pozostaje ocena innych aktów tj. wniosków złożonych przez innych potencjalnych beneficjentów w ramach określonego, tego samego programu. Brak więc możliwości porównania kosztów projektów zawartych w innych wnioskach, co w ocenie skarżącej spółki pozostawia pole do ograniczonego zaufania co do obiektywności i bezstronności oceny, nie jest naruszeniem prawa prowadzącym do uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 roku o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658 ze zm.).