Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 716/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-03-04 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: umorzono postępowanie sądowe w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych  i ustanowiono adwokata
Powołane przepisy: article: Art. 239 pkt 1 lit. f) i art. 161 par. 1 pkt 3 w zw. z art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7; 246 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 245 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. W. na orzeczenie Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia 29 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie związku schorzenia i inwalidztwa ze służbą postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.


UZASADNIENIE

Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.

Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i 15 miesięcznym synem.

Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że nie posiadają nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych powyżej 3000 euro.

Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 1273 zł renty i zasiłku rodzinnego.

Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że chciałby skontrolowania przez NSA zasadności postanowienia WSA o odrzuceniu jego skargi. Nie ma jednak środków pieniężnych aby skierować skargę kasacyjną do NSA gdyż musi być ona sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Podnosi, że z niskiej renty inwalidzkiej w wysokości 1019 r. netto musi utrzymać siebie, żonę i syna. Poza rentą inwalidzką korzysta tylko z zasiłku rodzinnego w wysokości 68 zł. Wskazał, że gospodarstwo domowe miesięcznie na żywność przeznacza ok. 120 zł, na czynsz za wynajmowane mieszkanie 450 zł, na energię 100 zł. Do tego dochodzą jeszcze koszty zakupu pieluch i mleka w proszku, które wedle szacunków skarżącego wynoszą po 200 zł miesięcznie.

Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:

Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. f) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu powszechnego obowiązku obrony. W niniejszej sprawie przedmiot skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym opatrzono symbolem "6249" (vide: zarządzenie z 2.07.10 r. k. 1) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu powszechnego obowiązku obrony kraju. Skarżący korzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Mając na uwadze powyższe postanowiono więc jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.

Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem złożenia oświadczenia, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.

Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swoją aktualną sytuację. Oświadczenie to wypada uznać za wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Te nie są specjalne. Tak bowiem należy postrzegać rodzinę bez majątku, z niewielkim dochodem. Dokonanie prostej operacji arytmetycznej uzmysławia, że wskazywane koszty utrzymania mieszkania, opłacenia mediów, zakupu dla dziecka pieluch, mleka w proszku oraz żywności (450+100+200+200+150=1100) pochłaniają niemal w całości bieżące dochody rodziny (1273 zł). Uwzględniając wiek niemowlęcy synka skarżącego trudno zarazem czynić małżonce skarżącego zarzut, że nie czyni starań w celu poprawy sytuacji bytowej rodziny poprzez znalezienie odpowiedniego zatrudnienia. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że opieka nad tak małym dzieckiem wymaga zaangażowania czasu a na obecnym trudnym rynku znalezienie pracy nie jest łatwe nawet dla osób w pełni dyspozycyjnych.

Mając więc na uwadze przytoczone okoliczności i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swej rodziny opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru bo konieczność wygospodarowania takich środków grozi zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej tych osób w taki sposób że nie będą w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych, to należało udzielić mu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić adwokata opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa..

Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.