Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 484/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant ref. staż. Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi B. S. i S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VII SA/Wa 484/13

UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] działając na podstawie art.51 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 156 z 2006r. poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy budowy ogrodzenia od strony ul. [...] na działce nr ew. [...]we wsi [...], gm. [...], nakazał S. S. i B. S. całkowitą rozbiórkę ogrodzenia od strony ul. [...].

W uzasadnieniu wskazał, że w trakcie czynności kontrolnych ustalono, iż na działce o nr ew. [...] we wsi [...], gm. [...] prowadzone są roboty budowlane przy budowie ogrodzenia od ul. [...]. Inwestorzy przedstawili skuteczne zgłoszenie z dnia 28 sierpnia 2008 r., które obejmowało m.in. budowę ogrodzenia, wobec którego Starosta [...] nie wniósł sprzeciwu. Organ powiatowy wskazał, że zgodnie ze zgłoszeniem ogrodzenie miało być zlokalizowane w obowiązującej linii rozgraniczającej ul. [...] znajdującej się w odległości 7,5 m od osi drogi, natomiast oględziny na gruncie wykazały, iż ogrodzenie jest realizowane w odległości ok. 1,35 m od istniejącego słupa.

Organ I instancji postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. wstrzymał roboty budowlane i nałożył na B. i S. S. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie 30 od dnia doręczenia postanowienia inwentaryzacji geodezyjnej uwzględniającej usytuowanie przedmiotowego ogrodzenia w stosunku do obowiązującej linii rozgraniczającej ulicy [...].

W dniu [...] czerwca 2010 r. inwestorzy złożyli do organu powiatowego inwentaryzację geodezyjną powykonawczą wykonaną przez uprawnionego geodetę.

W konkluzji organ wskazał, że inwestorzy wykonali przedmiotowe ogrodzenie w sposób istotnie odbiegający od jego warunków wskazanych w zgłoszeniu. Ponadto inwestorzy naruszyli przepisy prawa miejscowego czyli obowiązującego na tym terenie "Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego części terenów położonych we wsi [...], [...], [...], [...] - obszar I" zatwierdzonego Uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2005r. określone w rozdziale 5.2 dotyczącym ogrodzeń. W § 22 ust. 1 pkt 1 określono, że: "Ustala się następujące zasady sytuowania ogrodzeń: 1) ogrodzenia nie mogą przekraczać wyznaczonych linii rozgraniczających dróg". Obecne usytuowanie przedmiotowego ogrodzenia jak wykazano wyżej jest niezgodne z dokonanym zgłoszeniem, a przekroczenie obowiązującej linii rozgraniczającej ulicy, powoduje jego niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. i S. S. wnosząc o jej uchylenie.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkl 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja zapadła w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wskazuje, iż ogrodzenie powstało na działce zabudowanej, co powoduje, że nie jest samodzielnym obiektem budowlanym, a jedynie urządzeniem budowlanym związanym z istniejącymi na działce obiektami. Oznacza to że zrealizowane roboty budowlane prawidłowo zostało ocenione przez organ powiatowy w trybie art. 50 - 51 Prawa budowlanego.

Obowiązujący na działce o nr ew. [...] we wsi [...], plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty Uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...].10.2005r. określa w § 98 ustalenia szczegółowe dla terenu drogi 2KZ ul. [...]. Zgodnie z tym przepisem szerokość linii rozgraniczającej drogę winna wynosić 12-15 m, natomiast zalecana szerokość jezdni: 6-7 m.

W przedmiotowej sprawie organ powiatowy wskazał, że zgodnie ze zgłoszeniem przedmiotowe ogrodzenie miało być zlokalizowane w obowiązującej linii rozgraniczającej ul. [...] znajdującej się w odległości 7,5 m od osi drogi, natomiast oględziny na gruncie wykazały, iż ogrodzenie jest realizowane w odległości ok. 1,35 m od istniejącego słupa. W ocenie organu jest to istotne odstępstwo od zatwierdzonego zgłoszeniem przebiegu linii ogrodzenia i uzasadnia nakaz dokonania całkowitej rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia, bowiem brak jest możliwości doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami.

Z miejsca usytuowania ogrodzenia na mapie dołączonej przez inwestorów do zgłoszenia budowy wynika, że miało ono być usytuowane w odległości ok. 3 m od słupa, w stosunku do którego przeprowadzono pomiary podczas kontroli na gruncie. Strona skarżąca zarzuca organowi, że nie wyjaśnił on miejsca posadowienia słupa, od którego liczono odległość od ogrodzenia względem jezdni, jak i linii rozgraniczającej. Jednakże zgodnie z przedłożoną dokumentacją ul. [...] jest drogą zbiorczą o symbolu 2KZ, w związku z tym linia rozgraniczająca znajduje się w odległości 10 m od linii zabudowy, co wynika również z § 21 ust. 1 pkt 1 planu zagospodarowania przestrzennego ustalającego nieprzekraczalne odległości linii zabudowy od linii rozgraniczających dróg. Nadto organ wskazał, że inwestor dokonując zgłoszenia załączył mapkę z projektowaną linią ogrodzenia, która pokrywała się z linią rozgraniczającą ul. [...] i miała się znajdować w odległości 10 m od zaznaczonej linii zabudowy. Natomiast analiza geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej prowadzi do konkluzji, że ogrodzenie zostało wykonane w odległości 13 m od linii istniejącego budynku zlokalizowanego w obowiązującej linii zabudowy.

Zatem obecne usytuowanie przedmiotowego ogrodzenia jest niezgodne z dokonanym zgłoszeniem, a w związku z przekroczeniem obowiązującej linii rozgraniczającej ulicy stoi ono również w sprzeczności z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego części terenów położnych we wsi [...] - obszar "I" zatwierdzonym Uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...].10.2005r., w którym w § 22 ust. 1 pkt 1 określono, że ogrodzenia nic mogą przekraczać wyznaczonych linii rozgraniczającej ulicy.

Inwestorzy podnoszą także, iż w związku z budową ogrodzenia uzyskali decyzję zarządcy drogi wydaną w sprawie zezwolenia na lokalizację zjazdu na drogę powiatową, tj. ul. [...]. Niemniej jednak zgoda Starosty [...] na lokalizację zjazdu na drogę powiatową nie odnosiła się do przebiegu ogrodzenia.

Odnosząc się do argumentu zawartego w odwołaniu o ewentualnym wykupie części działki, na której została umiejscowiona sieć wodociągowa przez zarządcę drogi publicznej czy gminę organ wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do rozstrzygania sporów wynikłych z prawa własności.

Organy nadzoru budowlanego posiadają natomiast kompetencje do oceny zgodności wykonywanych robót z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę bądź zgłoszeniu oraz z obowiązującymi przepisami. Dlatego też organ stwierdził, że lokalizacja ogrodzenia stoi w oczywistej kolizji z siecią wodociągową, jest niezgodna ze zgłoszeniem oraz z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Tym samym [...] WINB utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].07.2010 r.

Skargę do sądu administracyjnego na ww. decyzję złożyli B. S. i S. S.. Wnieśli o:

a) stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...].07.2010 r. Nr [...] naruszała prawo, w szczególności w sposób istotny, mający wpływ na treść rozstrzygnięcia, art. 7 i 77 kpa oraz wyrażoną w art. 8 kpa zasadę pogłębiania zaufania obywatela do Państwa, w stopniu, który wymaga jej uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] w trybie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

b) stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja naruszała prawo - art. 51 ust. 1 pkt. 1 prawa budowlanego poprzez uznanie, iż zostały spełnione przesłanki do orzeczenia w niniejszej sprawie nakazu rozbiórki ogrodzenia oraz przepis prawa materialnego - art. 51 ust. 1 pkt. 3 pr. bud. poprzez jego niezastosowanie, i uchylenie decyzji WINB w [...]. w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] w trybie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

c) stwierdzenie, iż obowiązujący na działce o nr ew. [...] we wsi [...], gm. [...] plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty Uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...].10.2005 r., określający w § 98 szerokość linii rozgraniczającej drogę 2KZ ulicy [...] na 12-15 m, nie powinien znajdować zastosowania w sprawie, albowiem w tym zakresie zbyt daleko ingeruje w prawo własności nieruchomości stron postępowania i w tym zakresie jest rażąco sprzeczny z zasadami ochrony własności prywatnej i proporcjonalności wynikającymi z art. 2 i 21 Konstytucji.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 6 czerwca Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. S. i S. S. na ww. decyzję.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez B. S. i S. S. wyrokiem z dnia 13 lutego 2013 r. sygn.: II OSK 2043/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku nie odniósł się do wszystkich zarzutów stawianych w skardze, w szczególności pozostawił poza zakresem rozpoznania zarzut stwierdzenia, iż obowiązujący na działce o nr ew. [...]we wsi [...] plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2005 r., określający w § 98 szerokość linii rozgraniczającej drogę 2KZ ul. [...] na 12-15 m, nie powinien mieć zastosowania w sprawie, albowiem zbyt daleko ingeruje w prawo własności i jest rażąco sprzeczny z zasadami ochrony własności prywatnej i proporcjonalności wynikającymi z art. 2 i 21 Konstytucji. NSA wskazał, że w sytuacji uczynionego w skardze kasacyjnej do Sądu ww. zarzutu dotyczącego zgodności planu zagospodarowania przestrzennego z art. 2 i 21 Konstytucji, należało dokonać takiej oceny w opisanym zakresie i ocenić czy możliwa jest w takiej sytuacji odmowa zastosowania takiego przepisu prawa miejscowego, co niewątpliwie mogło by spowodować eliminację z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Niedokonanie takiej kontroli w tym zakresie oznacza, iż Sąd I instancji ograniczył możliwość uzyskania przez skarżących pełnej ochrony sądowoadministracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Przypomnieć należy że w rozpoznawanej sprawie zaskarżona została decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. mocą której, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nakazującą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust.1 ustawy Prawo budowlane wykonanie całkowitej rozbiórki ogrodzenia od ul. [...] na działce nr ew. [...] we wsi [...], gmina [...].

Na wstępie należy wskazać, że na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W przedmiotowej sprawie niespornym pozostaje, czego nie zakwestionował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. II OSK 2043/11, że skarżący dokonali zgłoszenia obejmującego budowę ogrodzenia od strony ulicy i, że odstąpili od warunków tego zgłoszenia. Tym samym wdrożono postępowanie legalizacyjne, lecz wobec sprzeczności zrealizowanej z naruszeniem warunków zgłoszenia inwestycji z przepisami prawa miejscowego w tym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...]października 2005 r. (w dalszej części uzasadnienia zwany "planem"), nie było możliwe doprowadzenie tak zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem i dlatego w efekcie nakazano rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia, zaś podstawą rozstrzygnięcia w tej sprawie indywidualnej była wskazana wyżej uchwała Rady Miasta [...].

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał natomiast, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał kontroli kwestii naruszenia w sprawie art. 2 i 21 Konstytucji RP, co spowodowało, że Sąd I instancji ograniczył możliwość uzyskania przez skarżących pełnej ochrony sądowoadministracyjnej. Z tego względu w pierwszej kolejności należy odnieść się do tego zarzutu.

Skarżący zarzucili, iż obowiązujący na działce o nr ew. 82 we wsi [...] plan zagospodarowania przestrzennego, określający w § 98 szerokość linii rozgraniczającej drogę 2KZ ul. [...] na 12-15 m, nie powinien mieć zastosowania w sprawie, albowiem zbyt daleko ingeruje w prawo własności i jest rażąco sprzeczny z zasadami ochrony własności prywatnej i proporcjonalności wynikającymi z art. 2 i 21 Konstytucji, gdyż zapisy tego planu ograniczają prawo własności stron uniemożliwiając im – bez zapewnienia stosownego odszkodowania – korzystanie na cele budowlane z należącej do nich nieruchomości.

Odnosząc się do ww. zarzutu na wstępie należy wskazać na kilka przepisów zawartych w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej odnoszących się do ochrony własności. Zgodnie z zapisami polskiej Konstytucji, Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia (art. 21 ust. 1). Wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 2). Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw (art. 31 ust. 3). Ponadto zgodnie z art. 64 ust. 3 własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.

Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, są zatem dopuszczalne w ramach obowiązującego porządku prawnego. Stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia te mogą być ustanawiane tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i wolności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do ww. celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te winny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych. Takimi przepisami ustawowymi są ustawy regulujące proces inwestycyjny, tj. kwestie ochrony środowiska, planowania i zagospodarowaniu przestrzennym oraz prawa budowlanego, upoważniające organy władzy publicznej do ustalania dla konkretnego planowanego przedsięwzięcia: wymogów ochrony środowiska, przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu oraz decyzji o pozwoleniu na budowę. W konsekwencji tego procesu może dojść do ograniczenia w sposobie wykonywania prawa własności lub wręcz pozbawienia właściciela tego prawa, poprzez różne formy wywłaszczenia. Ten skomplikowany proces każdorazowo wymaga właśnie oceny z punktu widzenia ochrony interesów inwestora i osób trzecich, w tym przysługującego ww. podmiotom prawa własności, a co za tym idzie uzyskaniem swoistego konsensusu na wprowadzenie ograniczeń w tym zakresie.

W wyroku z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 1959/09, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że na gruncie planowania przestrzennego konieczne jest takie wyważenie interesów, aby w jak największym stopniu zabezpieczyć i rozwiązać potrzeby wspólnoty, jednak w jak najmniejszym zakresie naruszając prawa właścicieli nieruchomości objętych planem. Ograniczenie właścicieli w ich prawie własności, czego można spodziewać się po miejscowym planie zagospodarowania, uzasadnia tylko cel publiczny, ale także tylko wówczas, gdy innego rozwiązania, choć go szukano, nie można było znaleźć. Władztwo planistyczne gminy nie może polegać zatem na zupełnej swobodzie i dowolności w planowaniu co do przeznaczenia terenu, gdyż konieczne jest uwzględnienie w planowaniu i zagospodarowaniu prawa własności, z mocy art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nieprzestrzeganie tego spowoduje, że uprawnienie gminy do ustalania przeznaczenia terenu i sposobu zagospodarowania, może zostać nadużyte, a ustalenia planu, które będą wynikiem tego nadużycia, mogą okazać się prawnie wadliwe.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że przepisy rangi ustawowej normują proces uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 poz. 647 ze zm.) Wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem (art. 15 ust. 1). W planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania (art. 15 ust 2 pkt 1). Z powyższego unormowania wynika, że właściwe władze są ustawowo zobligowane do tworzenia planów zagospodarowania przestrzennego i zaznaczania w nich linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu i różnych zasadach zagospodarowania np. terenów pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i związane z komunikacją (drogi). Nieruchomość skarżącego zlokalizowana jest obok drogi powiatowej określonej w planie symbolem "KZ". W planie szerokość w liniach rozgraniczających (w metrach) ww. drogi została określona na 12-15 m. Zalecana szerokość jezdni określono na 6-7 m. Zaznaczono, ze droga ta spełnia funkcję zbiorczą.

Z kolei wielkości i właściwości związane z drogami publicznymi określone są w Rozporządzeniu Ministra Transportu I Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r., nr 43, poz. 430). Rozporządzenie to wydane jest na podstawie delegacji ustawowej tj. art. 7 ust 2 pkt 2 prawa budowlanego. W § 3 pkt 3 ww. rozporządzenia wskazana jest definicja linii rozgraniczających drogę. Przez linie rozgraniczające drogę rozumie się granice terenów przeznaczonych na pas drogowy lub pasy drogowe ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a w wypadku autostrady - w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady; w liniach rozgraniczających drogi na terenie zabudowy (ulicy) mogą znajdować się również urządzenia infrastruktury technicznej nie związane z funkcją komunikacyjną drogi.

Zatem z mocy delegacji ustawowej w ww. rozporządzeniu określono, że miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego ustalają szczegółowe granice terenów przeznaczonych na pas drogowy. Oznacza to, że istniała delegacja ustawowa do wyznaczenia w planie linii rozgraniczających.

Drogi zbiorcze takie jak droga przebiegająca w sąsiedztwie nieruchomości skarżącego oznaczone są w ww. rozporządzeniu symbolem "Z". § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia wskazuje, że drogi powiatowe, a więc drogi takie jak część ul. [...]przebiegającej przy granicy działki skarżącego, powinny mieć parametry techniczne i użytkowe odpowiadające następującym klasom dróg klasy G, Z i wyjątkowo klasy L.

Zgodnie ze wskazanym rozporządzeniem linie rozgraniczające przyjęte w miejscowym planie wyznaczone są w najmniejszej dopuszczalnej wielkości w ruchu jednojezdniowym dla poszczególnych klas wynoszą minimalnie G – 25 m. Z – 20 m. L – 12 m. (§ 7 pkt 1). W planie Gminy [...] natomiast wskazano, ze szerokość w liniach rozgraniczających drogi 2KZ ma wynosić 12-15 m., a wiec zgodnie z ww. przepisami opartymi na delegacji ustawowej. Tym samym nie można zgodzić się z argumentem, że plan Gminy [...] zbyt daleko ingeruje w prawo własności. Rozwiązania planu dotyczące szerokości w liniach rozgraniczających drogi są bowiem przyjęte w dolnych granicach normowanych przez prawo.

Dalej należy wskazać, że w planie § 22 pkt 5.2 ppkt 1 pppkt 1 ustalono, że ogrodzenia nie mogą przekraczać wyznaczonych linii rozgraniczających dróg. W § 27 uchwalono, że w liniach rozgraniczających dróg ustala się zakaz realizacji obiektów stałych i czasowych, nie związanych z drogą, z urządzeniami infrastruktury technicznej, z komunikacją pieszą lub rowerową, z zielenią izolacyjną. W § 28 planu wskazano, że w terenie KZ ustala się lokowanie funkcji: komunikacji kołowej i odwodnienia oraz infrastruktury technicznej , ścieżek rowerowych, chodników i zieleni za zgodą zarządcy drogi. Chodniki powinny być wydzielone w liniach rozgraniczających dróg (§ 29 planu).

Powyżej przytoczone unormowania planu są zgodne z celem zachowania porządku publicznego, który jak wyżej zaznaczono może stanowić podstawę do ograniczenia prawa własności – czyli są zgodne z celem publicznym i spełniają ten cel, którego zadaniem jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu kołowym i pieszym.

Dalej rozpatrując ww. zarzut wskazać należy, że przepisy prawa budowlanego ze swojego charakteru wpływają na ograniczenie prawa własności. Art. 4 ustawy prawo budowlane stanowi, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Art. 5. ust 1 stanowi natomiast, ze obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej.

Przytoczone przepisy prawa budowlanego wskazują, że nie jest możliwe dowolne usytuowanie obiektu na działce budowlanej, nie można np. usytuować budynku mieszkalnego w dowolnym miejscu działki, muszą być zachowane odpowiednie odległości od granicy działek sąsiednich. Odległości są określone w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 ze zm.). § 12. ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje, że budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

2. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Z powyższych unormowań wynika, że nawet gdyby linia rozgraniczająca drogę poprowadzona była w granicy działki, to z treści innych przepisów (prawa budowlanego) nie byłoby możliwe wykorzystanie tej części działki pod zabudowę. Tak jak wyżej zaznaczono unormowanie to ogranicza dowolną możliwość zabudowy działki, a więc wkracza w prawo własności i ogranicza je.

Ograniczenie prawa własności jednak nie może być dowolne, gdyż musi wiązać się z konkretnym celem. Takim celem może być zapewnienie właściwej komunikacji zbiorowej (cel publiczny) poprzez stworzenie odpowiednich warunków bezpieczeństwa w ruchu pieszym drogowym a także w korzystaniu z nieruchomości bezpośrednio graniczących z drogą.

Definicja "celu publicznego" została sformułowana w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem celem publicznym jest wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji.

Należy również przytoczyć definicję interesu publicznego określoną w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Art. 2 pkt 4) ww. wskazuje, że interesem publicznym jest uogólniony cel dążeń i działań, uwzględniających zobiektywizowane potrzeby ogółu społeczeństwa lub lokalnych społeczności, związanych z zagospodarowaniem przestrzennym.

Zatem ograniczenie prawa własności możliwe jest jeżeli celem tego ograniczenia jest cel publiczny (wydzielenie gruntów pod drogi, łączność publiczna).

Na koniec tych rozważań należy wskazać, ze zgodnie z art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części. Ponadto jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, wartość nieruchomości uległa obniżeniu, a właściciel albo użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość i nie skorzystał z praw, o których mowa w ust. 1 i 2, może żądać od gminy odszkodowania równego obniżeniu wartości nieruchomości.

Tym samym zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę w sprawie nie doszło do naruszenia art. 2 i 21 Konstytucji RP, gdyż wszystkie warunki konieczne do ograniczenia prawa własności wystąpiły w sprawie (delegacja ustawowa, cel publiczny, zasada proporcjonalności).

Przechodząc do omówienia meritum sprawy wskazać należy, że zdaniem Sądu w omawianej sprawie miała miejsce budowa z istotnymi odstępstwami od dokonanego przez inwestorów zgłoszenia zamiaru wybudowania ogrodzenia na działce nr ew. [...] we wsi [...]. Okoliczności tej nie zakwestionował Naczelny Sąd Administracyjny.

W toku postępowania administracyjnego prawidłowo organ ustalił, że inwestorzy wykonali ogrodzenie na podstawie skutecznego zgłoszenia, ale w sposób istotnie odbiegający od jego warunków. Z analizy rysunków będących załącznikiem do zgłoszenia wykonania ogrodzenia wynika, że ogrodzenie miało być zlokalizowane w obowiązującej linii rozgraniczającej ul. [...], znajdującej się w odległości 7,5m od osi drogi. Linia rozgraniczająca ul. [...] została ponadto usytuowana w odległości 10 m. od obowiązującej linii zabudowy.

Inwestorzy przedłożyli na żądanie organu inwentaryzację geodezyjną powykonawczą zawierającą mapę ww. terenu, na której jednakże nie zaznaczono linii rozgraniczających ul. [...], pomimo nałożonego w tym zakresie obowiązku. Jednakże zdaniem Sądu ustalenia faktyczne organu, co do przebiegu ogrodzenia względem linii rozgraniczających były prawidłowe. Oznaczona na mapie będącej załącznikiem do zgłoszenia, linia projektowanego ogrodzenia pokrywała się z zaznaczoną na tym załączniku linią rozgraniczającą ul. [...], która przebiega w odległości 10 m. od zaznaczonej linii zabudowy, w której znajduje się istniejący na działce budynek inwestorów oraz 7,5 m od osi drogi. Takie same parametry wynikały z przedłożonego przez inwestorów wypisu i wyrysu z obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...].

Porównując dokumentację dołączoną do zgłoszenia z przedłożoną przez inwestorów geodezyjną inwentaryzacją powykonawczą ogrodzenia, organ słusznie stwierdził, że inwestorzy naruszyli warunki określone w zgłoszeniu. Ul. [...] jest drogą zbiorczą o symbolu 2KZ w związku z tym linia rozgraniczająca znajduje się w odległości 10 m od linii zabudowy, jak wskazano w załączniku graficznym do zgłoszenia, na którym ogrodzenie miało być usytuowanie właśnie w linii rozgraniczającej znajdującej się w odległości 10 m od linii zabudowy. Wykonane ogrodzenie zostało usytuowane w odległości ok. 13 m od linii istniejącego budynku, który jest zlokalizowany w obowiązującej linii zabudowy, zatem o około 3 m przekroczona została linia rozgraniczająca od miejsca, w którym zgodnie z załącznikiem graficznym do zgłoszenia miało być zlokalizowane ogrodzenie.

Kolejnym dowodem wskazującym na zlokalizowanie ogrodzenia poza liną rozgraniczającą ul. [...] i przesuniecie go w kierunku tej ulicy jest porównanie załącznika do zgłoszenia budowy ogrodzenia, które zostało zaprojektowane pomiędzy wodociągiem, a istniejącym na działce budynkiem, natomiast z inwentaryzacji geodezyjnej wynika, że zostało ono przesunięte w stronę ulicy, a wodociąg znajduje obecnie pomiędzy ogrodzeniem a budynkiem.

Okoliczności te wskazują, że obecne usytuowanie przedmiotowego ogrodzenia jest niezgodne z dokonanym zgłoszeniem, a w związku z przekroczeniem obowiązującej linii rozgraniczającej ulicy stoi ono również w sprzeczności z miejscowym planem (rozdział 5.2 dotyczący ogrodzeń).

W związku z powyższymi ustaleniami, prawidłowo organy przyjęły, że na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego nie było możliwe nałożenie obowiązku przesunięcia ogrodzenia, gdyż byłoby to w istocie nakazanie jego rozbiórki. Dlatego organ wobec braku możliwości doprowadzenia przedmiotowego ogrodzenia do zgodności z przepisami, musiał nakazać jego rozbiórkę.

Nie budzi wątpliwości Sądu również okoliczność, iż pomimo nie wyjaśnienia przez organ miejsca posadowienia słupa, od którego liczono odległość ogrodzenia względem jezdni, jak i linii rozgraniczającej, co strona skarżąca zarzucała organowi, to jednakże wskazanie przez organ nadzoru wielu odniesień (w zakresie odległości od budynku, odległości od wodociągu) ewidentnie wskazuje na przebieg wyznaczonej linii rozgraniczającej ul. [...] względem ogrodzenia.

Tym samym przekroczenie obowiązującej linii rozgraniczającej ulicy, naruszyło również Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego części terenów położonych we wsi [...] - zatwierdzonym Uchwalą Rady Gminy [...] z dnia [...].10.2005r., gdzie w § 22 ust. 1 pkt 1 określono, że ogrodzenia nie mogą przekraczać wyznaczonej linii rozgraniczającej ulicy.

Prawidłowo organ nadzoru budowlanego ocenił zawarty w odwołaniu zarzut o ewentualnym wykupie części działki, na której została umiejscowiona sieć wodociągowa, wskazując, że nie posiada kompetencji do rozstrzygania sporów wynikłych z prawa własności, a jeśli lokalizacja sieci wodociągowej narusza prawo własności, to stronie przysługuje powództwo do sądu powszechnego.

Należy również wskazać, że słusznie organy podnosiły, że uzyskanie przez inwestorów decyzji zarządcy drogi - Starosty [...] - wydanej w sprawie zezwolenia na lokalizacje zjazdu na drogę powiatową, tj. ul. [...], w żaden sposób nie legalizuje przebiegu ogrodzenia wykonanego niezgodnie ze zgłoszeniem.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.