Wyrok NSA, sygn. akt I SA 723/82
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1982-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Spółdzielnie
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz. 64
law: Obwieszczenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 21 lutego 1974 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
Teza: Art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. 1974 nr 10 poz. 64 ze zm. / nie dopuszcza udzielenia zezwolenia, o jakim mowa w tym przepisie, na rzecz jednostek spółdzielczych.

TEZY

Art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. 1974 nr 10 poz. 64 ze zm. / nie dopuszcza udzielenia zezwolenia, o jakim mowa w tym przepisie, na rzecz jednostek spółdzielczych.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Szymona T. i Leona G. na decyzję Wojewody Bialskopodlaskiego z dnia 19 kwietnia 1982 r. w przedmiocie ograniczenia praw rzeczowych w związku z budową linii energetycznej dla Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Ł. i na podstawie art. 207 par. 1 i 3 Kpa stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Gminy w D.K. z dnia 29 marca 1982 r., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Wojewody Bialskopodlaskiego po złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżących.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 kwietnia 1982 r. nr GT.III.8261/9/82 wydaną z upoważnienia Wojewody Bialskopodlaskiego utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Gminy w D.K. z dnia 29 marca 1982 r. nr GT.8542/2/82, dotyczącą ograniczenia praw rzeczowych Szymona T. i Leona G. w związku z planowaną budową linii średniego napięcia i stacji trafo dla bazy Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w L. Jako podstawę prawną decyzji organu odwoławczego, oprócz art. 138 par. 1 Kpa, powołano art. 35 i 36 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. 1974 nr 10 poz. 64 ze zm./. W uzasadnieniu zaś podano, że pozwolenie udzielone przez organ pierwszej instancji na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Ł. na budowę linii średniego napięcia /15 kV/ na granicy gruntów należących do osób fizycznych uzasadnia ograniczenie praw rzeczowych właścicieli tych gruntów przez udzielenie zezwolenia wymienionej Spółdzielni na wejście na grunty objęte decyzją, w celu budowy planowanej linii energetycznej oraz dla wykonywania prac konserwacyjnych. Stwierdzono, że trasa projektowanej linii energetycznej przebiega najkrótszą drogą i jej lokalizacja jest zgodna z ustaleniami uproszczonego planu zagospodarowania przestrzennego gminy oraz z decyzją Naczelnika Gminy w D.K. z dnia 21 lutego 1982 r. nr GT.8351/2/82 o zatwierdzeniu planu realizacyjnego.

Decyzje organów pierwszej i drugiej instancji zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Szymon T. i Leon G. W skardze podniesione zostały okoliczności faktyczne, a w szczególności podano, że istnieje możliwość lokalizacji projektowanej linii energetycznej na grunty należących do Rolniczej spółdzielni Produkcyjnej w Ł.

W odpowiedzi na skargę podkreślono, że skarżący nie kwestionują decyzji co do ich zgodności z prawem, lecz ustalony przebieg trasy projektowanej linii energetycznej. Wskazano, że wznowione zostało postępowanie w sprawie ustalenia miejsca i warunków realizacji inwestycji, ponieważ strony nie brały udziału w tym postępowaniu. Jednakże - zdaniem organu - udział stron we wznowionym postępowaniu nie będzie miał wpływu na sposób merytorycznego rozstrzygnięcia. Ustalony bowiem przebieg linii jest optymalny ze względów gospodarczych i społecznych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżący Szymon T. i Leon G. w skardze ograniczyli się do podniesienia okoliczności faktycznych, które ich zdaniem powinny doprowadzić do wzruszenia kwestionowanych decyzji. Jednakże stosownie do art. 206 Kpa sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, a zatem rozpoznając skargę był uprawniony do dokonania kontroli legalności zaskarżonych decyzji na podstawie całokształtu materiału dowodowego i przy uwzględnieniu stanu prawnego dotyczącego tak zwanego szczególnego trybu wywłaszczeń. W szczególności należało rozważyć prawidłowość zastosowania art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. 1974 nr 10 poz. 64 ze zm./, powoływanego jako podstawa prawna decyzji organów i II instancji.

Stosownie do art. 35 ust. 1 cytowanej ustawy organy administracji państwowej, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe mogą za zezwoleniem naczelnika gminy zakładach i przeprowadzać na nieruchomościach - zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym -ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów i elektryczności oraz urządzenia techniczne łączności i sygnalizacji, a także inne podziemne lub nadziemne urządzenia techniczne, niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Z treści tego przepisu wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że dla udzielenia zezwolenia, o którym mowa, konieczne jest równoczesne spełnienie przesłanek podmiotowych dotyczących jednostki, na której rzecz zezwolenie miałoby być udzielone, oraz przesłanek przedmiotowych dotyczących rodzaju inwestycji. W odniesieniu do stanu faktycznego, na podstawie którego wydane zostały zaskarżone decyzje, przesłanka przedmiotowa została spełniona, albowiem inwestycja, polegająca na budowie linii energetycznej i stacji trafo, mieści się w dyspozycji omawianego przepisu. Nie została natomiast spełniona przesłanka podmiotowa, gdyż art. 35 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej nie dopuszcza możliwości udzielenia zezwolenia, o którym mowa, na rzecz jednostek spółdzielczych.

W tym stanie prawnym niedopuszczalne było udzielenie zezwolenia Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Ł., będącej inwestorem linii energetycznej i stacji trafo, na wejście na teren nieruchomości skarżących i ograniczenie ich własności. Dla podjęcia takich decyzji brak było podstawy prawnej, gdyż - jak wykazano - powoływany w decyzjach I i II instancji art. 35 ustawy wywłaszczeniowej, podstawy takiej nie stanowił. Oznacza to, że zarówno decyzja wydana z upoważnienia Wojewody Bialskopodlaskiego w dniu 19 kwietnia 1982 r., jak i utrzymana nią w mocy decyzja Naczelnika Gminy w D.K. z dnia 29 marca 1982 r., wydane zostały bez podstawy prawnej. Stan ten wypełnia hipotezę art. 156 par. 1 i pkt 2 Kpa, a w powiązaniu z art. 207 par. 1 i 3 Kpa stanowił podstawę do stwierdzenia przez sąd nieważności zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 208 Kpa.