Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 2669/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy: article: art. 233 par. 2, 122, 125 par. 1, 127
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ryszard Pęk Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) Asesor WSA - Zbigniew Łoboda Protokolant - Barbara Głowaczewska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A spółka z o.o. we W. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji Urzędu Skarbowego w L. w sprawie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2000r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. orzeka, że wymieniona w pkt I decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

W maju 2000r. Urząd Skarbowy w L. przeprowadził w przedsiębiorstwie A sp. z o.o. we W. kontrolę źródłową w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od stycznia 1997 do marca 2000r. Ustalono, że w badanym okresie Spółka realizowała w O. (pow. legnicki) inwestycję służącą termicznej utylizacji odpadów przemysłowych i produkcji pary technologicznej. W okresie objętym kontrolą podatek naliczony Spółki wynikał z faktur zakupu towarów i usług związanymi z wydatkami inwestycyjnymi na które składały się roboty i materiały budowle, prace projektowe, usługi telekomunikacyjne, ochrona obiektów, materiały biurowe itp. W tym czasie Spółka dokonała sprzedaży materiałów budowlanych z zastosowaniem 7% stawki podatkowej. Pierwsza sprzedaż nastąpiła w listopadzie 1999 r. kolejne dwie w marcu 2000 r.

W toku oględzin dokonanych [...] i [...] ustalono, że inwestycja nie jest kontynuowana , co potwierdziła też informacja z Urzędu Gminy w C. Na placu budowy stwierdzono brak zakupionych materiałów inwestycyjnych, a kontrolowana jednostka nie wskazała miejsca ich składowania. Ustalenia te stanowiły podstawę zakwestionowania przez Urząd Skarbowy prawidłowości złożonych przez spółkę deklaracji VAT-7 za miesiąc listopad 1999r. i miesiące następne. W decyzji za listopad 1999r. zakwestionowano wykazaną w deklaracji nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny w wysokości [...]. Konsekwencją tej decyzji było wydanie przez Urząd Skarbowy w L. decyzji za styczeń 2000 r. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 207 i 21 § pkt 1 OP oraz art.10 ust.2 i art.27 ust.5 i 6 ustawy o podatku od towarów i usług.

W odwołaniu z [...] Spółka z o.o. A zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego - wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.

Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. uznała, że zaskarżona decyzja za styczeń 2000 r. jest konsekwencją ustaleń faktycznych dotyczących listopada 1999 r. a zatem istnieje konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy w zakresie rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 1999 r. co do której organ odwoławczy wskazał okoliczności konieczne do wyjaśnienia i odniósł się do zakresu postępowania wymagającego uzupełnienia.

Uchylając decyzję Urzędu Skarbowego w L. za styczeń 2000 r. i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia w trybie art.233 § 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy wskazał jedynie, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie poprzedzone być musi ustaleniami w sprawie dotyczącej listopada 1999r. a skoro tamta decyzja skierowana została do ponownego rozpoznania , to i sprawy dotyczące kolejnych miesięcy w tym stycznia 2000 r. muszą być uchylone , gdyż ich rozstrzygnięcie zależeć będzie od rozstrzygnięcia za listopad 1999 r.

Przedsiębiorstwo A sp. z o.o. zaskarżyło do NSA decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...]. nr: [...] -uchylającą w całości i przekazującą do ponownego rozpatrzenia w trybie art.233 § 2 OP -decyzję Urzędu Skarbowego w L. z dn. [...] za styczeń 2000 r.

Żądanie skargi dotyczące spornej decyzji opiera się na rażącym naruszeniu prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącej Spółki -naruszono art. 122; art. 187 § 2; art.201 §1 pkt 2;art.233 § 2; art.235 ordynacji podatkowej. Skarżąca podnosi, że oparta na art.233 § 2 OP decyzja organu II instancji -uchylająca sprawę do ponownego rozpatrzenia, może być wydana tylko jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w ogóle nie wskazał na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego za styczeń 2000 r. a jedyną okolicznością na jaką wskazuje, jest związek z decyzją za listopad 1999r. która wymaga uzupełnienia materiału dowodowego . Skarżąca podnosi, że powołana przez organ odwoławczy argumentacja, potwierdza konieczność zawieszenia postępowania w trybie art.201 § 1 pkt 2 OP do czasu wydania decyzji za listopad 1999r. bowiem ta decyzja rozstrzyga zagadnienie wstępne. Zarzuca ponadto naruszenie podstawowych zasad postępowania określonych w art. 120 - 129 OP, co dodatkowo potwierdza konieczność wyeliminowania skarżonych decyzji z obrotu prawnego.

Strona przeciwna nie zgodziła się z zarzutami skargi, twierdząc, że stan faktyczny na którym oparte są rozstrzygnięcia za wszystkie kwestionowane miesiące, ma źródło w decyzji za m-c listopad 1999r. co obligowało organ odwoławczy do przyjęcia analogicznego rozstrzygnięcia w miesiącach następnych, w tym również w spornym miesiącu styczniu 2000 r.

W rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu doszedł do następujących wniosków i stwierdzeń:

Istota sporu sprowadza się do uznania, czy w stanie faktycznym sprawy istniały podstawy do wydania przez organ odwoławczy decyzji w trybie art.233 § 2 OP, tj. uchylenia decyzji urzędu do ponownego rozpatrzenia z uwagi na "konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części".

Nie przesądzając czy okoliczności takie istniały, oczywistym jest, że organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną za styczeń 2000 r. nie wykazał konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego za ten miesiąc i nie wskazał jego zakresu. Pominięcie przesłanek warunkujących zastosowanie trybu z art.233 §2 OP - przesądza o uznaniu skargi za zasadną.

Z przepisu stanowiącego podstawę wydania decyzji kasacyjnej wynika, że organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Oznacza to, że w ocenie organu II instancji, urząd skarbowy albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone postępowanie nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli braki w materiale dowodowym nie dają się usunąć przy wykorzystaniu procedury dodatkowego postępowania w trybie art. 229 OP, to organ przekazujący sprawę , ma obowiązek w decyzji kasacyjnej przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek do zastosowania art.233 §2 OP, a ponadto wskazać, jakie okoliczności faktyczne należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Decyzja kasacyjna stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygania, instytucja ta nie może być zatem nadużywana ani traktowana rozszerzająco. Kompetencje organu w tym zakresie są ograniczone wyraźnie wskazanymi przesłankami. Wyjście poza granice tych przesłanek, narusza przepis art.233 § 2 i w konsekwencji również art.122, 125 §1 i art.127 OP. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyrokach z dnia 30.10.2000 r. sygn. I SA/Lu 860/99; z dnia 1.06.2001 r. I SA/Gd 2322/98; z dnia 31.05.2000 r. I SA/Ka 2226/98. W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy naruszenie przesłanek z art.233 § 2 OP jest ewidentne, co skutkować musi uchyleniem wadliwego rozstrzygnięcia.

Skarżona decyzja jest konsekwencją rozstrzygnięcia w zakresie podatku od towarów i usług za m-c listopad 1999 r. gdzie również uchylono decyzję do ponownego rozstrzygnięcia, wskazując w niej jednak okoliczności wymagające wyjaśnienia i zakres koniecznego postępowania uzupełniającego, czego skarżący nie kwestionował. Natomiast argumentacja skarżonej decyzji kasacyjnej za styczeń 2000 r. sprowadza się do twierdzenia, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie poprzedzone być musi rozstrzygnięciem w sprawie dotyczącej listopada 1999r. a skoro tamta decyzja skierowana została do ponownego rozpoznania , to i sprawy dotyczące kolejnych miesięcy, muszą być uchylone. Nie wskazano przy tym jakichkolwiek okoliczności faktycznych dotyczących stycznia 2000 r. wymagających wyjaśnienia.

Stanowiska takiego nie sposób zaakceptować. Nie kwestionując bowiem, że ustalenia dotyczące poprzednich miesięcy mają często wpływ na skutki podatkowe kolejnych okresów rozliczeniowych, to jednak w sytuacji, gdy jest to jedyna okoliczność uniemożliwiająca merytoryczne rozstrzyganie, procedura administracyjna przewiduje w art.201 §1 pkt 2 OP instytucję zawieszenia postępowania, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Niedopuszczalne jest natomiast stosowanie nie odpowiedniej w tej sytuacji, instytucji uchylenia decyzji do ponownego rozstrzygnięcia, przy całkowitym pominięciu przesłanek z art.233 § 2 OP. Skoro w spornej sprawie organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną

w najmniejszym nawet zakresie nie wskazał okoliczności faktycznych dotyczących rozstrzyganego miesiąca stycznia 2000 r. których wyjaśnienie byłoby konieczne, to nie wykazanie przesłanek z art.233 § 2 OP wykluczało uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że narusza ona prawo, w szczególności art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej w takim zakresie, że mogło to mieć wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153 poz 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 210 §1 w/w ustawy, strona traci prawo do żądania kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy nie zgłosi wniosku o ich przyznanie. Ponieważ strona wniosku takiego nie złożyła - odstąpiono od orzekania o kosztach.