Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 992/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 17 ust. 1 i 1a
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 12 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 czerwca 2015 r. Prezydent Miasta odmówił B. M. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na P. M..

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wnioskodawczyni mimo, iż jest osobą sprawującą osobistą i faktyczną opiekę nad niepełnosprawnym P. M., nie spełnia przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. M. wyjaśniając, że zajmuje się Piotrem od urodzenia jako rodzina zastępcza i traktuje go jak syna. Jest jego jedyną rodziną, którą ma i zna. Podkreśliła, że przez te wszystkie lata poświęciła się całkowicie sprawowaniu opieki i teraz, kiedy sama podupadła na zdrowiu, ma orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ma problemy ze znalezieniem pracy, odmawia się jej świadczenia. Zaznaczyła, że P. ma 24 lata i nadal mieszka z nią, ma umysł dziecka, nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować, nie będzie pracował, nie założy rodziny, nie ma dokąd pójść. Podała także, że zajmuje się P., myje, pierze, gotuje i stworzyła porzuconemu dziecku dom, borykała się z problemami i musiała zrezygnować z pracy, bo nie dało się pogodzić ze sprawowaniem opieki. Po tych wszystkich latach okazuje się, że nie jest spokrewniona z Piotrem w linii prostej, ale i tak będzie musiała się nim zajmować. Nie może się zgodzić z tym, że prawo do świadczenia ma np. ojciec, który nigdy nie zainteresował się losem swojego chorego dziecka i jest ojcem tylko na papierze.

Decyzją z dnia 12 września 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 20 kwietnia 2015 r. B. M. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad 24-letnim siostrzeńcem P. M.. Wnioskodawczyni podała, że od urodzenia zajmuje się synem zmarłej w 2005 r. siostry. W aktach sprawy znajduje się kopia postanowienia Sądu Rejonowego, Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia 24 czerwca 1994 r. sygn. akt III RNsm [...], w którym ograniczono władzę rodzicielską K. M. (ojcu) nad małoletnim P. M. poprzez umieszczenie go w rodzinie zastępczej u B. i A. małżonków M.. P. M. ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności do 31 marca 2020 r., a niepełnosprawność istnieje od wczesnego dzieciństwa. Z rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że wnioskodawczyni od urodzenia opiekuje się swoim siostrzeńcem, który choruje na encefalopatię wrodzoną, ma całościowe zaburzenia rozwojowe oraz epilepsję. B. M. pomaga mu w codziennych obowiązkach i funkcjonowaniu, robi zakupy, sprząta, gotuje, dba o higienę, towarzyszy w wizytach lekarskich i przy sprawach urzędowych, pomaga w nauce, dba aby w miarę możliwości się rozwijał i zdobywał wykształcenie.

P. M. zgodnie z treścią zaświadczenia Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Nr [...] z dnia 08 kwietnia 2015 r. był uczniem III klasy w zawodzie pracownik pomocniczy obsługi hotelowej Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej Nr [...] w G., planowany termin ukończenia - czerwiec 2015 r. Z ojcem K. M., nie utrzymywano nigdy żadnych kontaktów, odbywał on długoletnią karę pozbawienia wolności, zaś kwestie dotyczące władzy rodzicielskiej nie są wnioskodawczyni znane.

B. M. nie pracuje, a ostatnią pracę wykonywała do lutego 2015 r., ale z uwagi na konieczność opieki z pracy tej zrezygnowała. W sądzie powszechnym toczy się postępowanie o ubezwłasnowolnienie P., gdyż nie jest on w stanie w żaden sposób pokierować swoim losem.

Organ przywołał treść przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z którego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje przede wszystkim osobom najbliższym tzn. matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka i osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną. Z kolei dalszym krewnym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko w przypadku, gdy nie ma osób najbliższych, albo osoby te nie mogą z wymienionych w przepisie przyczyn wypełnić swojego obowiązku. Zatem do świadczenia tego uprawnieni są krewni osoby wymagającej opieki i to z najbliższego kręgu, natomiast dalsi krewni tylko w warunkach precyzyjnie określonych w ustawie (obciążeni obowiązkiem alimentacyjnym). Ponadto, ustawodawca przyznał uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego rodzinie zastępczej spokrewnionej (którą mogą tworzyć w świetle art. 3 pkt 14 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, wyłącznie małżonkowie lub osoba nie pozostająca w związku małżeńskim, będący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka). Spokrewniona rodzina zastępcza tworzona przez osoby inne niż wstępni i rodzeństwo jest rodziną zastępczą niezawodową, zaś opiekun faktyczny dziecka to osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o jego przysposobienie (art. 3 pkt 14 ustawy).

Organ odwoławczy uwzględniając przepisy prawa oraz okoliczności faktyczne sprawy uznał, że wnioskodawczyni pomimo niekwestionowanego sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dorosłym siostrzeńcem, nie należy do kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego oraz nie znalazł ma podstaw do podważenia rozstrzygnięcia organu I instancji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła B. M. zarzucając organom naruszenie przepisów prawa, które miały istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Skarżąca powołała się na orzeczenia Sądów Administracyjnych, w których m.in. wskazano, że pozycja rodziny zastępczej spokrewnionej, jak i niespokrewnionej w zakresie przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 cyt. ustawy powinna być taka sama. Nadto podniosła, że postanowieniem Sądu z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt III RNS [...] P. M. został ubezwłasnowolniony, a skarżąca jest jego opiekunem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 września 2016 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 1 czerwca 2015 r. orzekającą o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Materialnoprawną przesłankę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 i ust. 1a tej ustawy:

"1. Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

1a. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności."

Stan faktyczny ustalony przez organy w rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowany przez skarżącą.

Jak wynika z akt sprawy skarżąca opiekuje się siostrzeńcem P. M. urodzonym w dniu 21 grudnia 1991 r., który ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności od wczesnego dzieciństwa do 31 marca 2020 r., (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 25 marca 2015 r.; nr [...]; karta nr 16 akt administracyjnych organu I instancji). Na skarżącej nie ciąży obowiązek alimentacyjny zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, dalej zwanej "k.r.o.". Skarżąca postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt III RNs [...] została ustanowiona opiekunem całkowicie ubezwłasnowolnionego P. M..

W rozpoznawanej sprawie zasadnicza kwestia dotyczy wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. Organ stał na stanowisku, że w związku z brakiem obowiązku alimentacyjnego ze strony skarżącej wobec siostrzeńca (syna jej siostry), nie zostały spełnione przesłanki warunkujące otrzymanie świadczenia pielęgnacyjnego. Z kolei skarżąca utrzymywała, że organy powinny kierować się prokonstytucyjną i celowościową wykładnią ww. przepisów i winny przyznać jej świadczenie. Powoływała się przy tym na wyroki sądów administracyjnych z lat 2010-2012 w podobnych sprawach, w których orzekano na korzyść skarżących, którzy nie byli zobowiązani do alimentacji w stosunku do osoby niepełnosprawnej w rozumieniu k.r.o., a którzy - tak jak skarżąca - opiekowali się swoim "dalszym" krewnym i z tego powodu nie mogły podjąć bądź rezygnowały z zatrudnienia.

Rozbieżności istniejące w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle wykładni art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy doprowadziły do podjęcia przez siedmioosobowy skład sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 9 grudnia 2013 r. uchwały (sygn. akt I OPS 5/13), w której Sąd stwierdził, że: "Osobie, którą nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny, legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r., nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych".

W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in., że "zarówno w pierwotnej wersji art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., Nr 228, poz. 2255), jak i w toku kolejnych zmian ustawy (opublikowanych Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz.593, z 2005 r. Nr 86, poz. 732, z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z 2007 r. Nr 109, poz. 747, z 2008 r. Nr 138, poz. 872, z 2008 r. Nr 223, poz. 1456, z 2009 r. Nr 97, poz. 800, z 2009 r. Nr 129, poz. 1058, z 2010 r. Nr 219, poz. 1706, z 2011 r. Nr 205, poz. 1212, z 2012 r. poz. 959) świadczenie to przysługiwało członkom rodziny, na których spoczywał w stosunku do osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny. Pierwotnie świadczenie to przysługiwało tylko w wypadku opieki sprawowanej przez rodziców lub opiekunów nad dzieckiem. Na skutek wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. akt P 27/07 (OTK ZU-A 2008, nr 6 poz. 107) i z dnia 22 lipca 2008 r. sygn. akt P 41/07 (OTK ZU-A 2008, nr 6, poz. 109), którymi uznano za sprzeczne z Konstytucją RP pominięcie wśród osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego innych członków rodziny, na których spoczywa obowiązek alimentacyjny, sprawujących opiekę nad niepełnoletnim, niesprawnym członkiem rodziny, a także nad innym członkiem rodziny wymagającym opieki ustawodawca rozszerzył krąg osób uprawnionych do tego świadczenia.

W każdej jednak z kolejnych regulacji prawnych, przyjmowano wymóg, by osoba świadcząca opiekę była obciążona w stosunku do podopiecznego obowiązkiem alimentacyjnym. Ustawodawca uznawał więc, że jednym z warunków, od których zależy powstanie prawa do tego świadczenia było to, że opiekę wykonuje osoba obciążona wobec podopiecznego obowiązkiem alimentacyjnym i mimo wielokrotnych zmian ustawy o świadczeniach rodzinnych od warunku tego nie odstąpił. W art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wprost stwierdzono, że świadczenie przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny.

Stosowanie do art. 128 ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 k.r.o.). Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (art. 129 § 1 k.r.o.). Nadto z mocy art. 23 i 27 tej ustawy także małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy oraz przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Co więcej, w myśl art. 130 tej ustawy obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka. (...)

Przepis art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez odesłanie do przepisów ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, jednoznacznie wskazuje krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji. W ocenie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, przywołana treść omawianych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może być uzupełniona przez inne rozumienie zakresu podmiotowego obowiązku alimentacyjnego, niż to wynika z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Bez wątpienia wpływ na kształtowanie rozwiązań prawnych dotyczących określenia uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego miało orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zarówno w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt P 23/05 (OTK ZU-A 2006, nr 10, poz. 151), jak i w przywołanych wyżej wyrokach z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. akt P 27/07 oraz z dnia 22 lipca 2008 r. sygn. akt P 41/07, Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował jako niekonstytucyjnego wymogu istnienia obowiązku alimentacyjnego pomiędzy osobą sprawującą opiekę i podopiecznym. Wręcz przeciwnie, wyraził pogląd, że z woli ustawodawcy nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy też rezygnacja dla jej sprawowania z zatrudnienia, lecz szczególna więź prawna pomiędzy osobą opiekuna a osobą niepełnosprawną wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Co należy podkreślić, cechą relewantną podmiotów potencjalnie uprawnionych do tego świadczenia jest rezygnacja z zatrudnienia dla wywiązania się z szeroko rozumianego obowiązku alimentacyjnego. Celem tych regulacji jest bowiem to, by osoba zmuszona do rezygnacji z zatrudnienia w związku z wykonaniem ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego sama nie popadła w niedostatek, tracąc źródło utrzymania. Nie jest natomiast intencją ustawodawcy wspieranie wszystkich osób, które dobrowolnie podejmują się opieki nad niepełnosprawnym członkiem szeroko rozumianej rodziny. Wykładnia gramatyczna omawianych przepisów, ich znaczenie językowe, zgodne są z rezultatem wykładni systemowej i funkcjonalnej. (...)

Niedopuszczalne jest tymczasem sądowe uzupełnianie ustawowego katalogu uprawnień socjalnych, gdyż przepis art. 32 ust. 1 i art. 67 Konstytucji RP nie mogą być samoistnym źródłem roszczeń. Przepisy te zawierają, bowiem treść normatywną nienadającą się do zbudowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia sporu o prawo podmiotowe, ani nie umożliwiają oparcia na nich orzeczenia zasądzającego roszczenie. Są one, raczej źródłem gwarancji, a nie praw, a tym samym spełniają rolę wzorca konstytucyjnego, określającego w sposób ogólny zakres i formy zabezpieczenia społecznego. Wzorzec ten znajduje materializację w uchwalonych ustawach, w których ustawodawca zwykły konkretyzuje deklarację konstytucyjną, konstruując poszczególne prawa podmiotowe. (...) Nie można natomiast, z powołaniem się na wykładnię prokonstytucyjną, nadawać znaczenia przepisom ustawy sprzecznego z jej brzmieniem, uzasadniając to tym, że sędziowie w sprawowaniu swego urzędu podlegają zarówno Konstytucji, jaki i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Stosowanie prawa przez sądy nie powinno bowiem wypełniać istniejących instytucji prawnych zupełnie nowymi treściami, wbrew jasno wyrażonej woli ustawodawcy.

Nie można zatem, powołując się na ogóle zasady konstytucyjne, wyprowadzać wniosków, że prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwala przyjąć, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje również osobie niezobowiązanej do alimentacji, która sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną".

Wprawdzie powołana uchwała odnosi się do innego stanu prawnego (bowiem ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2013 r.), to jednak zważywszy na tożsamość przepisu warunkującego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od istnienia obowiązku alimentacyjnego pomiędzy niepełnosprawnym a opiekunem (uprzednio art. 17 ust. 1 pkt 2, a obecnie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy), wyrażony w niej pogląd prawny zachowuje aktualność w obecnym stanie prawnym.

W istniejącym stanie Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając złożoną w niniejszej sprawie skargę jest związany na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a. wyrażonym w powołanej uchwale poglądem. Takie związanie nie pozwala na samodzielne rozstrzygnięcie przez jakikolwiek skład sądu administracyjnego sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjęcie wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przepis art. 269 § 1 zd. 1 p.p.s.a. stanowi bowiem, że jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela argumentację i pogląd wyrażone w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r. (sygn. akt I OPS 5/13) i nie widzi podstaw do jej kwestionowania. W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że przywołane w skardze orzecznictwo sądów administracyjnych odnosi się do okresu sprzed podjęcia przedmiotowej uchwały.

Reasumując, warunkiem koniecznym ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w oparciu o art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy jest przynależność wnioskodawcy do kręgu osób obciążonych wobec osoby wymagającej opieki obowiązkiem alimentacyjnym w rozumieniu przepisów - Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Tym samym skarżąca, będąca ciotką P. M., nie należy do kręgu osób uprawnionych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.

Fakt, że na mocy orzeczenia sądu powszechnego skarżąca została ustanowiona opiekunem ubezwłasnowolnionego P. M., w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie może skutkować powstaniem po stronie skarżącej uprawnienia do nabycia wnioskowanego świadczenia. Stosunek bowiem opieki nie jest źródłem obowiązku alimentacyjnego. Inne są też cele sprawowania opieki oraz związane z nimi obowiązki opiekuna.

Pomimo zrozumienia trudnej życiowo sytuacji skarżącej, o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nie może decydować sprawowanie opieki faktycznej i prawnej nad osobą niepełnosprawną, bez istnienia obowiązku alimentacyjnego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a w konsekwencji skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.