Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 290/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie: NSA Wiesław Kisiel AWSA Dorota Dąbek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2004 r. sprawy ze skargi L. Ł. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] z dnia 30 listopada 2000 r., Nr [...] w przedmiocie długu celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą j ą decyzję organu I instancji 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...] ( słownie: [...] )


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego w [...] , działając na podstawie art.145 § l pkt.5 i art.151 § l pkt.2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 1980 r Nr 9,. Poz.26 ze zm.) decyzją z dnia [...] 1998 r uchylił swoje decyzje zawarte w dowodach odpraw celnych Nr [...] z dnia [...]1996 r oraz Nr [...] z dnia [...].1996 r i wymierzył cło importowe z tytułu przywozu na polski obszar celny przez L. Ł. towaru stanowiącego - w ocenie tego organu - kompletny samochód osobowy marki [...] , rok produkcji 1992 , wwieziony w stanie rozmontowanym .Wartość celną samochodu organ celny określił na kwotę [...] DEM tj. [...]PLN i przy zastosowaniu stawki celnej według pozycji PCN 8703 22 90 9 tj. 35% wartości celnej towaru nie mniej niż 2.500 ECU - wymierzył cło w kwocie [...]PLN.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny stwierdził, że skarżący dokonał dwóch zgłoszeń celnych do odprawy celnej części samochodowych przywiezionych z zagranicy : pierwsze zgłoszenie dotyczyło nadwozia samochodu osobowego marki [...] , a drugie - silnika wraz z podzespołami do samochodu tej samej marki. Przeprowadzona kontrola dokumentów ujawniła, że faktycznie przedmiotem importu był samochód osobowy marki [...] sprowadzony do kraju w stanie rozmontowanym , a następnie jako tzw. " składak" pojazd ten został zarejestrowany w Urzędzie Miasta w [...] na nazwisko skarżącego .

Dyrektor Urzędu Celnego stwierdził, że powyższe okoliczności nie były mu znane w dniu dokonywania odpraw celnych , co spowodowało nieprawidłową klasyfikację taryfową towaru. Przywóz na polski obszar celny towaru w stanie niezmontowanym lub zdemontowanym - zgodnie z Regułą 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej , publikowaną we wstępie do Taryfy celnej , która stanowi załącznik nr l do Rozporządzenia Rady ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy ( Dz.U. z 1995 r Nr 151, poz.737 ) - należało zakwalifikować do pozycji obejmującej wyrób kompletny.

Prezes Głównego Urzędu Ceł , po rozpatrzeniu odwołania skarżącego , decyzją z dnia 30 listopada 2000 r utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do wznowienia postępowania w sprawach zakończonych prawomocnymi decyzjami zawartymi w dowodach odpraw celnych obejmującymi części samochodowe , gdyż inny był deklarowany stan towaru , a inny jego stan faktyczny w momencie odpraw celnych . Klasyfikacja sprowadzonego przez skarżącego towaru jako samochodu w stanie nie zmontowanym jest zgodna z art.23 ust. l ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r Prawo celne (Dz.U., z 1994 r Nr 71, poz.312 ze zm.) , który stanowi , że cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek celnych w tym dniu obowiązujących. Dokonanie importu części samochodowych , z których następnie został zmontowany samochód uzasadnia - zdaniem Prezesa Głównego Urzędu Ceł - zastosowanie w/w Reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej i zakwalifikowanie tych części do pozycji obejmującej wyrób kompletny . Z treści w/w reguły nie wynika , że do zakwalifikowania części tak jak wyroby kompletnego wymagane jest sprowadzenie 100% części tego wyrobu , muszą to być natomiast części zasadnicze . W ocenie organu odwoławczego , towary sprowadzone przez skarżącego były niewątpliwie częściami zasadniczymi , niezbędnymi do zmontowania samochodu. Dodać należy , że rejestracja przedmiotowego pojazdu została dokonana na podstawie tych samych dokumentów , co przedłożone do kolejnych odpraw celnych.

Wbrew zarzutom odwołania , że prawo działa wstecz , Prezes Głównego Urzędu Ceł wyjaśnił, iż przepisy prawa przewidują możliwość zmiany decyzji ostatecznych , a art.145 § l Kodeksu postępowania administracyjnego dopuszcza sprawdzenie , czy nie zaszła jedna z przesłanek wymienionych w tym przepisie . W niniejszej sprawie udowodniono - zdaniem organu odwoławczego - iż w dniu wydania decyzji zawartych w dowodach odpraw celnych istniały istotne nowe okoliczności faktyczne i dowody , które nie były znane organowi celnemu . Tak więc zarzut działania prawa wstecz jest bezzasadny.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której skarżący zarzucił organom celnym przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i nadinterpretację powołanej Reguły 2a.

Skarżący wyjaśnił, że sprowadzone przez niego części nie mogły stanowić kompletnego pojazdu , gdyż silnik nie posiadał głowicy , a ponadto zakupił chłodnicę , rozrusznik , pompę wodną , kompletny układ hamulcowy , kompletne tylne lewe oświetlenie oraz dwa reflektory przednie , akumulator , kompletne tylne i przednie zawieszenie , kompletny układ kierowniczy oraz kompletny układ wydechowy. Zakupu tych części dokonywał w Polsce na giełdzie , a także w serwisie. W związku z powyższym twierdzenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł , że zgłoszone do odprawy celnej części posiadały zasadniczy charakter wyrobu kompletnego - zdaniem skarżącego - nie ma racjonalnego uzasadnienia.

Ponadto skarżący zarzucił , że Dyrektor Urzędu Celnego w [...] zawyżył wartość przedmiotowego samochodu w stosunku do faktycznej ceny rynkowej. Oczywistym jest , że wartość tzw. składaka w każdej sytuacji jest niższa od samochodu pochodzącego z fabryki . Organ celny I instancji określił w wydanej decyzji " cło w górnej granicy ceny rynkowej ".

Skarżący powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że brak elementów lub części składowej wyrobu , który po zmontowaniu pozostałych jego części , sprowadzonych na polski obszar celny z zagranicy uniemożliwi jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem oznacza , że jest to tzw. wyrób niekompletny lub nie gotowy i nie może mieć do niego zastosowanie w/w Reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnośnie zarzutu zawyżenia wartości celnej samochodu w stosunku do jego faktycznej ceny rynkowej organ wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie wartość celna towaru została ustalona w oparciu o ceny nadwozia i silnika wynikających z rachunków przedłożonych do odpraw celnych . Analizując wartość rynkową spornego pojazdu z katalogu [...] ( grudzień 1996 r ) należy stwierdzić, iż w dniu zgłoszenia wartość rynkowa przedmiotowego samochodu wynosiła [...] zł , a zatem była to wartość znacznie wyższa niż deklarowana przez skarżącego w dniu zgłoszenia celnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Na wstępie należy wyjaśnić , że sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz. 1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd podzielił stanowisko organów celnych w kwestii istnienie przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania . Stosownie do art.145 § l pkt.5 Kodeksu postępowania administracyjnego - za nową okoliczność uznać należy ujawniony stan towaru importowanego poparty faktem jego rejestracji. Przedmiotem importu faktycznie był samochód osobowy, chociaż przywożony w częściach. Ujawnienie stanu faktycznego sprawy nastąpiło w wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji po wydaniu decyzji ostatecznych zawartych w dowodach odpraw celnych . Ustalenie nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów popartych faktem rejestracji "składaka,, przez skarżącego należy uznać za podstawę zastosowania w niniejszej sprawie trybu nadzwyczajnego, jakim jest instytucja wznowienia postępowania. Ten tryb postępowania administracyjnego dopuszcza uchylenie prawomocnych decyzji i wbrew zarzutom skargi nie stanowi " działania prawa wstecz ". Są to dwie zasadniczo różne instytucje prawne .

W ocenie Sądu organy celne właściwie zastosowały Regułę 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej , która stanowi, że wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego, pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Informacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego znajdującego się w stanie nie zamontowanym lub rozmontowanym. Z reguły tej wynika, że warunkiem istnienia wyrobu gotowego jest między innymi sprowadzenie takiej ilości części , z których można uzyskać wyrób gotowy , chociaż niekompletny. Stanowisko to jest zgodne z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1998 r wydanego w sprawie o syg.akt III RN 31/98 opublikowanym w OSNIAiUS nr 8 poz.263. Sąd ten stwierdził, że "wwiezienie do Polski dwóch elementów, z których następnie zmontowano kompletny pojazd , uzasadnia zastosowanie stawki celnej właściwej dla samochodu". Dodać należy , że jest to pogląd utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Skarżący sprowadził z zagranicy taką ilość części samochodowych , które przesądziły o zakwalifikowaniu ich jako części zasadniczych , z których złożono pojazd i zarejestrowano na podstawie tych samych dokumentów , co przedkładane do kolejnych odpraw celnych . W ustalonym i nie kwestionowanym stanie faktycznym uzasadnione jest twierdzenie organów celnych , iż przedmiotem importu był faktycznie samochód w stanie niekompletnym , od którego należało wymierzyć cło według stawki celnej właściwej dla samochodu kompletnego , ale z uwzględnieniem jego wartości celnej. Sąd podziela stanowisko organów celnych co do istnienia podstaw do wznowienia postępowania i zastosowania Reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej , natomiast w kwestii wartości celnej samochodu stanowiącej podstawę wymiaru cła rozstrzygnięcia organów celnych należy uznać za wadliwe. Po pierwsze organ I instancji w wydanej decyzji nie wyjaśnił w jaki sposób obliczył wartość celną samochodu na kwotę [...] DEM. W podstawie prawnej wskazano co prawda art.26 ust. l ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r Prawo celne (Dz.U., z 1994 r Nr 71, poz.312 ze zm.) , który stanowi , iż wartością celną towarów jest wartość transakcyjna , to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski stanowi, iż wartością celną towarów jest wartość transakcyjna , to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny , ustalana , o ile jest to konieczne , na podstawie art.30c i 30d pod określonymi warunkami. Jak wynika z dowodów odpraw celnych skarżący zapłacił za sprowadzone towary odpowiednio [...] DEM + [...] DEM transport oraz [...] DEM . Oczywistym jest, że wartość celna samochodu nie jest wartością transakcyjną. W uzasadnieniu tej decyzji brak jest jakichkolwiek informacji co do ustalonej i przyjętej za podstawę rozstrzygnięcia wartości celnej samochodu. Okoliczności tej nie wyjaśnia również zaskarżona decyzja , w uzasadnieniu której wskazano jedynie podstawę prawną wymiaru cła tj.art.23 ust. l Prawa celnego . Prezes Głównego Urzędu Ceł dopiero w odpowiedzi na skargę powołał się na katalog [...] ( grudzień 1996 r ) i stwierdził , że wartość rynkowa przedmiotowego samochodu była znacznie wyższa niż deklarowana przez skarżącego w dniu zgłoszenia celnego.

W związku z powyższym stwierdzić należy , że rozstrzygnięcia organów celnych nie zawierają informacji o sposobie obliczenia wartości celnej samochodu sprowadzonego przez skarżącego i w tej części decyzje tych organów uchylają się spod kontroli Sądu . Nawiązanie w odpowiedzi na skargę do katalogu samochodowego jako podstawy ustalenia tej wartości nie można uznać za uzupełnienie rozstrzygnięć organów celnych w tym zakresie , bowiem przedmiotem kontroli Sądu jest prawomocna decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł, a nie odpowiedź tego organu na skargę .

Niezależnie od powyższego organy celne niewłaściwie powoływały w podstawie prawnej wydanych rozstrzygnięć przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego , gdyż w dacie wznowienia niniejszego postępowania tj. w dniu [...] 1998 r przepisy te już nie obowiązywały . Prawidłowo należało rozstrzygać na podstawie stosownych przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r - Ordynacja podatkowa (Dz.U.Nr 137, poz.926 ze zm.) w związku z art.289 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ) . Mając jednak na uwadze , że instytucja wznowienia postępowania została uregulowana w Ordynacji podatkowej w taki sam sposób , jak w Kodeksie postępowania administracyjnego - uchybienie to nie miało wpływu na sposób rozstrzygnięcia , jednak przy ponownym rozstrzyganiu niniejszej sprawy należy uwzględnić powyższą zmianę przepisów.

Mając na uwadze powyższe okoliczności , Sąd działając na podstawie art.145 § l pkt.l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ) orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art.152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 w/w ustawy.