Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3125/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska (sprawozdawca), Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2007 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... lipca 2006 r. nr ... w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia ... lipca 2006 r., nr ... Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu zażalenia P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia ... maja 2006 r., nr ... w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Postanowienie zostało oparte na następująco ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. z wniosku wierzyciela Prezydenta Miasta I. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec P. Spółka Akcyjna z siedzibą w W., zwanej dalej Spółką, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia ... września 2003 r., obejmującego zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące: lipiec i sierpień 2003 r.

Zawiadomieniem z dnia ... września 2004 r., nr... organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 89 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) – powoływanej dalej jako "u.p.e.a.", dokonał zajęcia wierzytelności u dłużnika zajętej wierzytelności – P. sp. z o...o. z siedzibą w W.

Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego zostało zakończone dnia ... listopada 2005 r. w wyniku wyegzekwowania należności objętej tym tytułem wykonawczym wraz z należnymi od tej należności odsetkami i kosztami egzekucyjnymi.

Wnioskiem z dnia ... stycznia 2006 r. Spółka wystąpiła do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. (właściwy w sprawie na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 października 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych /Dz. U. z 2005 r. Nr 231, poz. 1963/) postanowieniem z dnia ... maja 2006 r., nr... ustalił koszty egzekucyjne powstałe w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego w wysokości 7.165,76 zł, w tym należność z tytułu opłaty manipulacyjnej w kwocie 1.194,30 zł oraz należność z tytułu zajęcia wierzytelności w kwocie 5.971,46 zł.

Zażalenie na powyższe postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. złożyła Spółka, wnosząc o jego uchylenie oraz o orzeczenie zwrotu nienależnie pobranych kwot tytułem kosztów egzekucyjnych. Zarzuciła naruszenie art. 64c § 1 i § 3 u.p.e.a...

W uzasadnieniu zażalenia podniosła, iż w niniejszej sprawie w ogóle nie powinny powstać koszty egzekucyjne obciążające P. S.A., bowiem nie doszło do prawidłowego wszczęcia i prowadzenia egzekucji warunkującej powstanie kosztów egzekucyjnych. Przedmiotowy tytuł wykonawczy nie zawierał bowiem wszystkich elementów, o których mowa w art. 27 § 1 u.p.e.a. W tytule tym nie podano stawki należnych odsetek za zwłokę, podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności oraz czy zostało ustanowione zabezpieczenie na poczet dochodzonych należności. Organ egzekucyjny winien więc zwrócić ten tytuł wierzycielowi. W ocenie Spółki organ egzekucyjny przyjmując tytuł wykonawczy do realizacji nie dokonał jego prawidłowej analizy, opartej na przepisach prawa. Naruszył tym samym art. 29 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 3, 4 i 5 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia ... lipca 2006 r. utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 64 § 1 pkt 4, § 6, § 9 pkt 2 oraz § 10 u.p.e.a. naliczył i pobrał 5% egzekwowanej należności za zajęcie wierzytelności oraz naliczył i pobrał opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych, która wynosi 1 % kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych tytułem wykonawczym.

Kwota należności egzekwowanej na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego wynosiła 119.429,87 zł, a składała się na nią należność główna w wysokości 103.398,20 zł i należne od niej odsetki, naliczone na dzień sporządzenia zawiadomienia o zajęciu rachunku, w wysokości 16.031,67 zł. W toku postępowania egzekucyjnego doręczono Spółce odpis tytułu wykonawczego oraz dokonano zajęcia wierzytelności w P. sp. z o...o. w W.

Obciążająca Spółkę kwota kosztów egzekucyjnych wyniosła zatem 7.165,76 zł, w tym opłata manipulacyjna w wysokości 1 % kwoty egzekwowanych należności, co stanowi 1.194,30 zł oraz opłata za zajęcie wierzytelności w kwocie 5.971,46 zł.

Powstałymi kosztami zostały obciążone P. S.A. w myśl unormowania zawartego w art. 64 c § 1 u.p.e.a., ustanawiającego generalną zasadę, iż koszty egzekucyjne, na które składają się opłaty za czynności egzekucyjne, opłata manipulacyjna i wydatki egzekucyjne obciążają zobowiązanego, poza określonymi w ustawie sytuacjami, kiedy obciążają one wierzyciela.

Organ podkreślił, że Spółka nie kwestionuje okoliczności doręczenia odpisu tytułu wykonawczego oraz zajęcia wierzytelności. Zarzuca natomiast niezgodne z prawem wszczęcie egzekucji w związku z wadliwym wypełnieniem tytułu wykonawczego przez wierzyciela.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 27 § 1 pkt 4 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń. Wierzyciel zobowiązany jest zatem zawrzeć ten element w tytule wykonawczym wyłącznie wtedy, gdy dokonał zabezpieczenia należności w jednej ze wskazanych w tym przepisie form.

Z kolei w myśl art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej. Celem ustanowienia tego przepisu, a więc nałożenia na wierzyciela obowiązku wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej jest wskazanie organowi egzekucyjnemu prowadzącemu postępowanie egzekucyjne, że kolejność zaspokojenia należności z kwoty uzyskanej z egzekucji jest inna niż ta wynikająca z ustawy egzekucyjnej, a więc z jej art. 115 § 1. Wierzyciel wskazując podstawę prawną pierwszeństwa zaspokojenia należności informuje organ egzekucyjny, że przed wszystkimi innymi należnościami podatkowymi i niepodatkowymi, zabezpieczonymi lub nie, jego wierzytelność ma pierwszeństwo. Należność z tytułu podatku od nieruchomości nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed innymi należnościami egzekwowanymi w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Celem przepisu art. 27 § 1 pkt 5 wskazanej ustawy jest, by wierzyciel wskazał przepis prawa materialnego, z którego wynikałoby, że jego należność ma pierwszeństwo zaspokojenia, lecz nie chodzi tu o wskazanie któregoś z punktów art. 115 § 1 u.p.e.a. Potwierdza to całość zapisu art. 27 § 1 pkt 4 i 5 ustawy: tytuł wykonawczy zawiera wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń, a także wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej. Organ egzekucyjny działa zawsze na podstawie art. 115 § 1 u.p.e.a. ustalając kolejność zaspokojenia należności, ale jeśli w tytule wykonawczym wierzyciel wskazuje, że należność jest zabezpieczona i określony jest sposób tego zabezpieczenia lub należność korzysta z prawa pierwszeństwa zaspokojenia względem innych należności egzekwowanych w trybie egzekucji administracyjnej, to organ egzekucyjny rozlicza należności odpowiednio do rodzaju zabezpieczenia i do zapisu ustawy - innej niż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - powołanej przez wierzyciela.

Organ odwoławczy podniósł ponadto, że treść argumentacji przytoczonej w zażaleniu w kwestii naruszenia przez organ egzekucyjny przepisu art. 27 § 1 pkt 1, 3, 4 i 5 u.p.e.a. wyczerpuje podstawy w oparciu, o które zobowiązany mógł na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a. wnieść w przewidzianym terminie zarzuty. Termin wniesienia zarzutów w oparciu o powyższą podstawę, czyli kwestionowanie tego, iż tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. wynosi siedem dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego... Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżąca skorzystała z przysługującego jej prawa wniesienia zarzutów i na tym etapie postępowania zakwestionowała prawidłowość prowadzenia egzekucji administracyjnej. Tym samym nie jest dopuszczalne, aby w postępowaniu w sprawie kosztów egzekucyjnych zobowiązany domagał się rozstrzygnięcia o prawidłowości i zasadności prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Organ odwoławczy wskazał również, iż nie spełnianie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. jest uchybieniem skutkującym umorzeniem postępowania egzekucyjnego, ale tylko we wczesnym jego stadium, na etapie zarzutów. Podniesienie tej okoliczności przez zobowiązanego w późniejszym etapie postępowania nie wywołuje już takiego skutku. Wynika to z treści art. 59 § 1 u.p.e.a. Wśród przesłanek obligujących organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego nie ma niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

Ponadto z treści art. 33 u.p.e.a. wynika, iż zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 nie jest jednoznaczny z zarzutem niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Kwestie te są bowiem rozdzielnie uregulowane w tym przepisie: niedopuszczalność egzekucji w punkcie 6, natomiast niespełnienie wymogów w punkcie 10.

W ocenie organu również zarzut dotyczący braku wskazania przez wierzyciela na tytule wykonawczym stawki naliczanych odsetek, ich rodzaju oraz terminu, od którego są naliczane w świetle powyższego nie może zasługiwać na uwzględnienie. Mylne jest twierdzenie, iż wierzyciel nie wskazał stawki odsetek według której naliczono kwoty odsetek, wierzyciel bowiem w polu 34 i 44 wskazał stawkę określając ją jako zmienną. Organ podkreślił, iż argumenty te zobowiązany mógł podnieść na etapie zgłaszania zarzutów, jako podstawę ich zgłoszenia wskazując art. 33 pkt 10 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, że zgodnie z art. 64c § 3 u.p.e.a., jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela.

W ocenie organu owe "okazanie" musi wynikać z rozstrzygnięć wydanych w toku postępowania egzekucyjnego w trybie art. 33, art. 59 bądź art. 54 u.p.e.a. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia takie nie były przez organ egzekucyjny wydawane, bowiem Spółka w toku trwającego postępowania egzekucyjnego nie wnosiła ani zarzutów ani skargi na dokonaną czynność egzekucyjną, ani też nie złożyła wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka P. S.A..., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 64c § 1, § 2, i § 3 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, iż nie podanie w tytule wykonawczym stawki odsetek od dochodzonej przez wierzyciela należności, podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności oraz czy dochodzona przez wierzyciela należność została zabezpieczona – nie stanowi naruszenia art. 27 § 1 pkt 3, 4 i 5 u.p.e.a. oraz nie świadczy o bezpodstawnym niezastosowaniu przez organ egzekucyjny dyspozycji art. 29 § 2, a tym samym niezgodnym z prawem wszczęciu i prowadzeniu postępowania egzekucyjnego.

Zarzuciła także naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 262 § 1 pkt 1 kpa, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w przedmiotowym postępowaniu, pomimo złamania przez organ egzekucyjny przepisów prawa, tj. art. 29 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 3, 4 i 5 u.p.e.a., skutkującym wszczęciem postępowania egzekucyjnego pomimo ustawowego zakazu, koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, ze zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa. W ramach sprawowanej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organy administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Stosownie do treści art. 64 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. Opłaty za czynności egzekucyjne organ egzekucyjny pobiera, jeżeli nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce pocztowej za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego (art. 64 § 2 u.p.e.a.). Ponadto w myśl art. 64 § 6 u.p.e.a. organ pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata ta wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1,40 zł...

Obowiązek uiszczenia opłat za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu (art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a.). W myśl natomiast art. 64 § 10 u.p.e.a. obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie.

Zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty za czynności egzekucyjne, opłata manipulacyjna oraz określone w art. 64b wydatki związane z postępowaniem egzekucyjnym – stanowią koszty egzekucyjne. Koszty te, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Zasadą jest więc, że to zobowiązany ponosi odpowiedzialność za powstałe koszty egzekucji. Zasadność takiej regulacji nie budzi żadnych wątpliwości, albowiem całe postępowanie egzekucyjne i związana z nim konieczność funkcjonowania organów egzekucyjnych jest następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonywania nałożonych na niego obowiązków.

Przedstawiona zasada ponoszenia przez zobowiązanego kosztów egzekucyjnych jest jednak w pewnych przypadkach ograniczona, a ograniczenia te wynikają wprost z przepisów ustawy dotyczących kosztów egzekucyjnych. Zgodnie z art. 64c § 2 u.p.e.a. jeżeli tytuł wykonawczy zawiera wady uniemożliwiające przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego, które nie mogły być znane organowi egzekucyjnemu w chwili skierowania tego tytułu do egzekucji, wierzyciel niebędący jednocześnie organem egzekucyjnym obowiązany jest uiścić, tytułem zwrotu wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny, kwotę wynoszącą 3,40 zł. W myśl natomiast art. 64c § 3 u.p.e.a. jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z przepisami ustawy wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela.

W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny w dniu ... września 2004 r. doręczył Skarżącej odpis tytułu wykonawczego z dnia ... września 2003 r., wystawionego przez Prezydenta Miasta I. oraz zawiadomienie z dnia ... września 2004 r. o zajęciu wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności P. sp. z o...o. Skarżąca uważa jednak, że koszty egzekucyjne należne organowi egzekucyjnemu za dokonanie czynności egzekucyjnych w toku postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia ... września 2003 r., wystawionego przez Prezydenta Miasta I. nie powinny obciążać zobowiązanego, ponieważ wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem. Zdaniem Skarżącej w sytuacji, gdy tytuł egzekucyjny nie spełniał wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., nie było podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Wskazać należy, że w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym – co do zasady – można wyróżnić trzy stadia: stadium poprzedzające wszczęcie egzekucji administracyjnej, stadium stosowania egzekucji oraz stadium następujące po przeprowadzeniu egzekucji. Należy przy tym zaznaczyć, że nie zawsze postępowanie egzekucyjne przebiega przez wszystkie wymienione stadia. Może ono bowiem zakończyć się na etapie poprzedzającym wszczęcie egzekucji albo też może przebiegać tylko przez dwa pierwsze stadia i zakończyć się wraz z zakończeniem egzekucji administracyjnej.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozróżnia bowiem postępowanie egzekucyjne oraz egzekucję administracyjną. Administracyjne postępowanie egzekucyjne obejmuje, oprócz stosowania środków egzekucyjnych, także inne czynności procesowe, podejmowane przez podmioty inne niż organ egzekucyjny, np. przez wierzyciela. Egzekucja administracyjna oznacza zaś stosowanie przez powołane do tego organy egzekucyjne konkretnych środków przymusu służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych obowiązków o charakterze pieniężnym bądź niepieniężnym. Związek pomiędzy egzekucją i postępowaniem egzekucyjnym wyraża się w tym, że egzekucja odbywa się w ramach tego postępowania i nie może się odbyć inaczej niż w tym postępowaniu. Podkreślić należy, że różne są momenty wszczęcia postępowania egzekucyjnego i egzekucji. Datą wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest dzień doręczenia organowi egzekucyjnemu przez wierzyciela wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym (art. 61 § 3 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a.). Stosownie natomiast do treści art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Postępowanie egzekucyjne wszczynane jest więc wcześniej niż sama egzekucja.

Badanie dopuszczalności egzekucji oraz ocena, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a. przez organ egzekucyjny następuje w pierwszym stadium postępowania egzekucyjnego – stadium poprzedzającym wszczęcie egzekucji administracyjnej. W przypadku stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2 u.p.e.a. – organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. W sytuacji, gdy organ egzekucyjny stwierdzi, że egzekucja jest dopuszczalna i tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymogi, nadaje mu klauzulę wykonalności i doręcza jego odpis zobowiązanemu.

Po otrzymaniu odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu przysługuje prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzuty są środkiem ochrony przysługującym zobowiązanemu przed niezgodnym z prawem skierowaniem i prowadzeniem do jego majątku egzekucji administracyjnej. Podstawy zarzutów zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 u.p.e.a. Jedną z podstaw zarzutów jest niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. wymogów jakie winien spełniać tytuł wykonawczy. Zarzuty są środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co w praktyce oznacza, że nie można się nim posłużyć w następnych stadiach tego postępowania (D. Jankowiak: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz 2005, Oficyna Wydawnicza Unimex, s. 311). Zarzuty wnosi się bowiem w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. W przypadku uwzględnienia zarzutów organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne.

W toku postępowania egzekucyjnego we wszystkich jego fazach zobowiązany może natomiast występować z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Umorzenie postępowania może nastąpić w każdym jego stadium, zarówno przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, jak i po jej zakończeniu. Przepis art. 59 u.p.e.a. nie ustanawia bowiem terminu do wnoszenia żądania wydania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Żądanie takie zobowiązany może więc wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego. W wyniku umorzenia postępowania mogą być również uchylone dokonane czynności egzekucyjne.

Przyczyny umorzenia tego postępowania określone są w art. 59 u.p.e.a. Należy podkreślić, że wśród przyczyn umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w art. 59 u.p.e.a. nie ma jednak niespełnienia wymogów art. 27 u.p.e.a., jak ma to miejsce w art. 33 pkt 10 u.p.e.a. W świetle powyższego zobowiązany może podnosić zarzut niespełnienia wymogów art. 27 u.p.e.a., jedynie poprzez wniesienie zarzutu na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a., tj. w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Wydanie natomiast postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych następuje już po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela (art. 64c § 7 u.p.e.a.). W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązany może wystąpić z żądaniem wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Natomiast gdy zakończenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku, zobowiązany może wystąpić z żądaniem wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w terminie 14 dni od dnia powiadomienia zobowiązanego przez organ egzekucyjny o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych (art. 64c § 8 u.p.e.a.).

Organ egzekucyjny wydając postanowienie w sprawie ustalenia kosztów egzekucyjnych uwzględnia między innymi dokonane w toku postępowania egzekucyjnego czynności egzekucyjne powodujące powstanie kosztów egzekucyjnych, poniesione wydatki egzekucyjne. Obowiązany jest także uwzględnić wydane w toku tego postępowania postanowienia powodujące wyłączenie odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji, jeżeli postanowienia takie zostały wydane. Wydając postanowienie w sprawie ustalenia kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny nie bada natomiast, czy wszczęcie i prowadzenie egzekucji było zgodne z prawem.

Jak wynika z akt sprawy w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia ... września 2003 r., wystawionego przez Prezydenta Miasta I. nie zostało wydane żadne postanowienie, które powodowałoby wyłączenie odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji. Skarżąca w toku postępowania egzekucyjnego nie skorzystała z przysługującego jej prawa zgłoszenia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

W toku tego postępowania Skarżąca nie wniosła także innych środków zaskarżenia, np. skargi na czynności egzekucyjne. W postępowaniu tym nie stwierdzono także przyczyn powodujących umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Wszystkie zatem dokonane przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjne są skuteczne i powodują powstanie kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego. Czynności te to doręczenie odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu oraz zajęcie wierzytelności. Faktu dokonania tych czynności oraz wysokości kosztów egzekucyjnych Skarżąca zresztą nie kwestionuje.

Skoro w toku postępowania egzekucyjnego nie stwierdzono, że tytuł wykonawczy zawiera wady uniemożliwiające przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego, które nie mogły być znane organowi egzekucyjnemu w chwili skierowania tego tytułu do egzekucji oraz nie stwierdzono, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, to zobowiązany nie może na te okoliczności powoływać się po zakończeniu egzekucji, na etapie ustalenia kosztów egzekucyjnych. Zobowiązany po zakończeniu postępowania egzekucyjnego nie może bowiem wnosić zarzutów dotyczących samej egzekucji. Zobowiązany mógłby powołać się jedynie na postanowienia, w których stwierdzono, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, jeśli w toku postępowania egzekucyjnego wydano by takie postanowienia, a organ egzekucyjny nie wziął pod uwagę tych orzeczeń ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych. W przedmiotowym postępowaniu jak już wskazano powyżej orzeczeń takich nie wydano.

Podkreślić należy, iż w sprawie ustalania kosztów egzekucyjnych zobowiązany może natomiast kwestionować wysokość kosztów egzekucyjnych, dokonanie czynności egzekucyjnych, zasadność poniesionych przez organ egzekucyjny wydatków.

W świetle powyższego za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisów art. 64c § 1, § 2, i § 3, art. 27 § 1 pkt 3, 4 i 5 oraz art. 29 § 2 u.p.e.a. Niezasadne są także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 6, art. 7 oraz art. 8. Organy działały na podstawie przepisów prawa, zgodnie z zasadą zaufania oraz zasadą prawdy obiektywnej.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 262 § 1 pkt 1 kpa, zgodnie z którym stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z winy strony. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, stosownie do treści art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej. Zasady ponoszenia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym zostały określone w Rozdziale 6 Działu I ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślić należy, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i przeprowadzone z uwagi na niewykonanie przez Skarżącą ciążącego na niej obowiązku.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.