Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 701/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 § 1 ,art.6,7
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie Sędzia WSA Renata Kantecka Sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2016 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

T.J.(dalej również jako strona, skarżący, zobowiązany) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia i akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego, prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanego , na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"., nr "[...]", wystawionego przez Wierzyciela - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, obejmującego należność pieniężną z tytułu grzywny celem przymuszenia oraz nałożonej opłaty za czynności egzekucyjne w łącznej kwocie należności głównej w wysokości 23.963,00 zł. Podstawą prawną wystawienia przedmiotowego tytułu jest postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]". Wydanie przedmiotowego postanowienia zostało poprzedzone egzekucją niepieniężną, w której podstawą prawną obowiązku stanowiła decyzja ostateczna Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]"r., o nakazie rozbiórki garażu typu "blaszak", zlokalizowanego na działkach ewidencyjnych "[...]"w obrębie nr w P.

Wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego nastąpiło w dniu 27.02.2014 r., poprzez doręczenie zobowiązanemu odpisu ww. tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem z dnia 20.02.2014 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z rachunku bankowego, prowadzonego przez PKO BP S.A. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności, w dniu 28.02.2014r. Odpowiadając na powyższe zajęcie, pismem z dnia 01.03.2014r., dłużnik zajętej wierzytelności poinformował organ egzekucyjny, iż istnieją przeszkody w prowadzeniu egzekucji spowodowane brakiem środków przekraczających kwotę wolną od zajęcia rachunku.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż zobowiązany, pismem z dnia 08.01.2016r., sprecyzowanym następnym pismem z dnia 13.04.2016r., skierowanym do Wierzyciela - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, złożył wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wyżej opisanego tytułu wykonawczego z dnia "[...]"., nr "[...]"Przedmiotowe pismo z dnia 13.04.2016r. Wierzyciel przekazał organowi egzekucyjnemu do rozpatrzenia zgodnie z właściwością rzeczową, zawiadomieniem z dnia 19.04.2016r. W treści przedmiotowego wniosku z dnia 13.04.2016r., zobowiązany zawnioskował o zawieszenie prowadzonego postępowania do czasu rozstrzygnięcia sporu toczonego przez Zobowiązanego z Wierzycielem przed sądem administracyjnym.

Postanowieniem z dnia "[...]"., organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"., nr "[...]", wystawionego przez Wierzyciela - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

W wyniku rozpoznania zażalenia zostało wydane postanowienie zaskarżone do WSA w Olsztynie.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgodnie z treścią przepisu art. 23 § 6 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016r., poz. 599ze zm.); zwanej dalej: u.p.e.a., organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. W związku z powyższym, ustawodawca nie przewidział wszczęcia tego typu postępowania (kontroli prawidłowości działania podległego organu egzekucyjnego) na wniosek zobowiązanego. Dodatkowo, w toku prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"., nr "[...]", postępowania egzekucyjnego, zobowiązany złożył wniosek z dnia 24.10.2015r. (uzupełniony pismem z dnia 05.11.2015r.) o wstrzymanie prowadzonego na podstawie tego samego tytułu wykonawczego postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia "[...]"., Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wstrzymania w trybie nadzoru prowadzonego przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego. Na przedmiotowe postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie do organu drugiej instancji - Ministra Finansów. Do dnia wydania przedmiotowego postanowienia, organ odwoławczy nie wydał rozstrzygnięcia w tej sprawie (z akt sprawy wynika natomiast, iż zobowiązany został poinformowany przez organ odwoławczy w tej sprawie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia zażalenia do dnia 18.07.2016 r. - kopia pisma Ministra Finansów z dnia 17.05.2015 r.). Mając na uwadze powyższe, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, organ egzekucyjny prawidłowo zakwalifikował żądanie zobowiązanego zawarte w treści pisma z dnia 13.04.2016r., jako wniosek o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Powołując treść art. 56 § 1, 3 i 4 u.p.e.a. organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego zbadał, czy w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazane w przepisach art. 56 § 1 u.p.e.a. Organ egzekucyjny prawidłowo ocenił, iż w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zobowiązanego nie wystąpiła żadna z przesłanek obligujących do zastosowania instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W rozpatrywanych okolicznościach faktycznych sprawy nie nastąpiło wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania obowiązku, bądź rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej egzekwowanej w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym. Wskazano, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynika także utrata przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych. Również wierzyciel egzekwowanych należności - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wystąpił z żądaniem zawieszenia prowadzonego postępowania.

Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia "[...]"., zobowiązany nie podniósł jakichkolwiek zarzutów naruszenia w zaskarżonym rozstrzygnięciu przepisów prawa materialnego lub formalnego, do których organ odwoławczy mógłby się odnieść. Zobowiązany nie wskazał również na zaistnienie w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym jakichkolwiek okoliczności faktycznych, potwierdzających wystąpienie przesłanek, wymienionych w treści przepisu art. 56 § 1 u.p.e.a., w wyniku zaistnienia których należałoby zawiesić przedmiotowe postępowanie.

Odnosząc się do argumentu skarżącego, iż nie powinien być obciążony kosztami rozbiórki garażu, a zatem nie jest stroną w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, wskazano, że sformułowany zarzut nie mieści się w treści żadnej· z przesłanek wskazanych w przepisie art. art. 56 § 1 u.p.e.a. Organ odwoławczy podał, że pismem z dnia 06.03.2014r. skarżący wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, w treści którego wskazał na istnienie przesłanek określonych wart. 33 pkt 2 i 4 u.p.e.a., w postaci braku wymagalności obowiązku określonego w przedmiotowym tytule wykonawczym z innego powodu oraz błędu, co do osoby zobowiązanego. Organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia 02.05.2014r. po otrzymaniu ostatecznego stanowiska organu odwoławczego Wierzyciela - Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Skarbowej, w wyniku złożonego zażalenia z dnia 02.07.2014r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia "[...]"., utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego I instancji. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej jest ostateczne w administracyjnym toku instancji. Od powyższego rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, nie została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Podkreślono, że podnoszony przez zobowiązanego argument błędu co do osoby zobowiązanego był już przedmiotem analizy i rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego i organu nadzoru.

Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że kwestia toczącego się przed sądem administracyjnym sporu zobowiązanego z wierzycielem, dotyczącym zasadności żądania rozbiórki garażu w miejscowości P., nie podlega merytorycznej ocenie ani przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"., nr "[...]"), ani przez Dyrektora Izby Skarbowej.

Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zarzucił że w przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy został wystawiony w sposób nielegalny, bez podstawy prawnej i merytorycznej, co winno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Skarżący w uzasadnieniu skargi szeroko opisał kwestię toczącego się przed sądem administracyjnym jego sporu z wierzycielem, dotyczącym zasadności żądania rozbiórki garażu w miejscowości P.. Ponownie wskazał, iż jako użytkownik przeznaczonego do rozbiórki garażu (nie posiadający tytułu własności do działki, na której przedmiotowy garaż był zlokalizowany) nie powinien być obciążony kosztami jego likwidacji, a zatem nie jest stroną w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył , co następuje :

Na wstępie rozważań sądu stwierdzić należy, że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 poz. 1066) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. , cyt. dalej jako "p.p.s.a"), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Ponadto, na podstawie art. 135 p.p.s.a. , sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Po dokonanej ocenie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, bowiem postanowienie to nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia wskazać należy, iż kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii odmowy zawieszenia prowadzonego względem skarżącego postępowania egzekucyjnego.

Istota zawieszenia postępowania egzekucyjnego przejawia się w konieczności wstrzymania czynności egzekucyjnych na skutek wystąpienia przeszkód w jego prowadzeniu. Podkreślenia przy tym wymaga, że przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a.

Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Z przytoczonego unormowania wynika, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest związane z wystąpieniem pewnych okoliczności, uniemożliwiających zapewnienie prawidłowego toku postępowania. Powołany przepis nie pozostawia organowi swobody co do orzekania o zawieszeniu, jak również nie zezwala na uwzględnienie innych powodów, aniżeli wyraźnie wskazane w ustawie. Instytucja zawieszenia postępowania polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w prowadzeniu egzekucji. Następuje przerwanie na czas określony biegu postępowania w związku z wystąpieniem przeszkód do jego dalszego prowadzenia, a samo zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Chodzi tu o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego, gdyż w przeciwnym razie w przypadku powstania przeszkód przed rozpoczęciem postępowania, nie należało w ogóle wszczynać owego postępowania egzekucyjnego.

W kontekście poczynionych powyżej rozważań i powołanych przepisów u.p.e.a., Sąd stwierdził, że skarga jest bezzasadna.

W przedmiotowej sprawie, podstawą prawną egzekwowanej należności jest postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]".. W odniesieniu do tej należności, wierzyciel - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, wobec braku ich dobrowolnego uregulowania przez skarżącego, był zobligowany podjąć czynności zmierzające do wszczęcia egzekucji i nie mógł się przy tym kierować własnym uznaniem, stosownie do brzmienia przepisu art. 6 § 1 u.p.e.a. Organ egzekucyjny natomiast, stosownie do regulacji art. 7 § 2 powołanej ustawy - miał obowiązek zastosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku.

Odnosząc się do podnoszonego przez skarżącego argumentu, iż nie powinien być obciążony kosztami rozbiórki garażu, a zatem nie jest stroną w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym należy wskazać, iż tak sformułowany zarzut nie mieści się w treści żadnej z przesłanek wskazanych w przepisie art. 56 § 1 u.p.e.a. Podkreślić należy, że pismem z dnia 06.03.2014 r. skarżący wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, w treści którego wskazał na istnienie przesłanek określonych w art. 33 pkt 2 i 4 u.p.e.a., w postaci braku wymagalności obowiązku określonego w przedmiotowym tytule wykonawczym z innego powodu oraz błędu, co do osoby zobowiązanego. Organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia "[...]". po otrzymaniu ostatecznego stanowiska organu odwoławczego Wierzyciela - Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, uznał zarzuty skarżącego za nieuzasadnione.

Dyrektor Izby Skarbowej, w wyniku złożonego zażalenia z dnia 02.07.2014 r., utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego I instancji. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej jest ostateczne w administracyjnym toku instancji. Od powyższego rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, nie została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Zdaniem Sądu podnoszony przez skarżącego argument błędu co do osoby zobowiązanego był już przedmiotem analizy i rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego i organu nadzoru.

W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut skarżącego, iż w przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy został wystawiony w sposób nielegalny, bez podstawy prawnej i merytorycznej, co winno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. W ramach przedmiotowego postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym została nałożona na skarżącego grzywna w celu przymuszenia, która stanowi w ramach prowadzonej egzekucji niepieniężnej, środek egzekucyjny przewidziany w art. la pkt 12 lit. b tiret pierwszy u.p.e.a. , a podstawą prawną wystawienia tytułu wykonawczego z dnia "[...]"., nr "[...]", było postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" Wydanie przedmiotowego postanowienia zostało poprzedzone egzekucją niepieniężną, w której podstawę prawną obowiązku stanowiła decyzja ostateczna Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]"r., o nakazie rozbiórki garażu typu "blaszak" położonego w P..

Odnosząc się do argumentacji skarżącego, iż jako użytkownik przeznaczonego do rozbiórki garażu (nie posiadający tytułu własności do działki, na której przedmiotowy garaż był zlokalizowany) nie powinien być obciążony kosztami jego likwidacji, a zatem nie jest stroną w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym stwierdzić należy, że organy prawidłowo wskazały, iż kwestia toczącego się przed sądem administracyjnym sporu skarżącego z wierzycielem, dotyczącym zasadności żądania rozbiórki garażu w miejscowości P., nie podlegała merytorycznej ocenie ani przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]"., nr "[...]"), ani przez Dyrektora Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu.

W ocenie Sądu, nie budzi najmniejszych wątpliwości, że wskazane przez skarżącego okoliczności, które w jego opinii miałaby stanowić podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie zostały wymieniona w art. 56 § 1 pkt 1 - 4 u.p.e.a., a także nie stanowią innego przypadku przewidzianego w ustawach, o którym mowa w pkt 5 wyżej wskazanego przepisu.

W treści art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. nie wskazano bezpośrednio kolejnej podstawy zawieszenia postępowania, ustawa odwołuje się tu bowiem do "innych przypadków przewidzianych w ustawach". Dotyczy to jednak takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje, bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Zatem tylko ustawa może określać inne niż zawarte w art. 56 § 1 pkt 1 - 4 u.p.e.a. podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Powyższe oznacza, że przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego wskazane przez skarżącego, nie mogły wywołać oczekiwanego przez niego skutku. Nie mogą one być podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego.

Nadto należy zaznaczyć, iż organ egzekucyjny przeprowadził wyczerpująco postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Dokładnie rozważył czy wskazane przez skarżącego okoliczności mieszczą się w katalogu przyczyn wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a. W związku z powyższym prawidłowo organ I instancji odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego ze względu na niewystępowanie przesłanek określonych w art. 56 § 1 u.p.e.a. i takie stanowisko podzielił organ odwoławczy.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd stanął na stanowisku, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.