Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2500/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie naruszenia przez przewoźnika lotniczego postanowień rozporządzenia i nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] grudnia 2014 r. znak [...], II. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżącego S.Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 1434 zł (czterysta siedemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej jako "Prezes ULC", "organ"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.),w zw. z art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1393 ze zm.), w związku z art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (Dz.Urz. WE L 46 s.1, 2004 – dalej jako "Rozporządzenie"), po rozpatrzeniu wniosku S.Sp. z o.o. (dalej jako "skarżący", "przewoźnik lotniczy") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...], którą Prezes ULC stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego art. 7 ust. 1 lit. b Rozporządzenia poprzez zaniedbanie obowiązku wypłacenia E. B. i G. B. zryczałtowanego odszkodowania w wysokości po 400 euro dla każdego z pasażerów, ustalił termin usunięcia ww. nieprawidłowości w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz nałożył na przewoźnika lotniczego karę w łącznej wysokości 2.000 zł.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że pasażerowie E. B. i G. B. na podstawie potwierdzonej rezerwacji mieli odbyć w dniu 8 lipca 2013 r. podróż na trasie [...] – [...] o oznaczeniu kodowym [...] z planowaną godz. startu 18.25 UTC. Lot ten został odwołany. Skarżący odbyli podróż na lotnisko w [...] w dniu 8 lipca 2013 r. lotem z zaplanowaną godziną startu na 21:45 UTC o oznaczeniu kodowym [...]. Z wyjaśnień skarżących wynika, iż ww. lot nie odbył się w zaplanowanym pierwotnie terminie. Skarżący oświadczyli, że zapewniono im pomoc określoną w art. 9 Rozporządzenia 261/2004, jednakże nie zostali oni poinformowani o przysługujących im prawach. W związku z powyższym zdarzeniem pasażerowie wnieśli do przewoźnika reklamację, a następnie złożyli skargę do organu.

Przewoźnik lotniczy w dniu 14 lipca 2014 r. przesłał wyjaśnienia z których wynika, że przewoźnikiem obsługującym przedmiotowy lot w rozumieniu art. 2 pkt. b Rozporządzenia (WE) 261/2004 był przewoźnik [...] S.UAB. W ocenie przewoźnika S.sp. z o.o. prawidłowe oznaczenie przedmiotowego lotu to [...] (oznaczenie [...]), a nie jak podano w wezwaniu [...] (oznaczenie [...]). na dowód powyższego dołączono wydruk Flight Statistics Report z dnia 8 lipca 2013 r. Ze względu na powyższe wskazano, iż postępowanie powinno toczyć się z udziałem S.UAB z siedzibą w W., a nie S. sp. z o.o. z siedzibą w W., gdyż zgodnie z brzmieniem Rozporządzenia (WE) 261/2004 obowiązki z niego wynikające obciążają "obsługującego przewoźnika lotniczego". Jednocześnie pełnomocnik przewoźnika z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania względem S.sp. z o.o. z siedzibą w W., wniósł o umorzenie przedmiotowego postępowania na podstawie art. 105 k.p.a., gdyż powyższy przewoźnik nie był zaangażowany w wykonywanie rejsu będącego przedmiotem postępowania.

Z oświadczenia spółki G.sp. z o.o. z siedzibą w P. nadesłanego przy piśmie z dnia 14 sierpnia 2014 r. wynika, że w umowie czarterowej zawartej między G. sp. z o.o. a T.Sp. z o.o. nie było określonego z nazwy przewoźnika na trasie [...] – [...], natomiast przewoźnikiem był S.. Powyższa spółka nie posiada informacji o zmianie przewoźnika lotniczego, który miał wykonać skarżony lot. Ponadto spółkę G.sp. z o.o nie wiązała ze S. żadna umowa, gdyż miejsca na skarżony lot spółka zakupiła od T. sp. z o.o. z siedzibą w W.. Zgodnie z informacjami posiadanymi przez spółkę G. sp. z o.o. wylot skarżonego lotu nastąpił w dniu 8 lipca 2013 r. o godzinie 23:55 czasu lokalnego. G.sp. z o.o. jednocześnie zaznaczyła, iż nie występowała z wnioskiem czy też propozycją zmiany linii lotniczej, która miała wykonać skarżony lot.

W dniu 8 września 2016 r. do organu wpłynęło pismo T.sp. z o.o. z którego wynika, że spółkę T.sp. z o.o. wiązała umowa czarteru ze spółką S. sp. z o.o. Jednakże T. sp. z o.o. nie posiada przesyłanej specyfikacji wskazującej, który lot będzie realizowany którym przewoźnikiem. Taką informację T. sp. z o.o. otrzymuje dopiero w momencie przekazania rozkładów na dany sezon. Rozkład na przewoźnika [...] był wprowadzony na tę datę wylotu w dniu 18 kwietnia 2013 r. Jednakże w dniu odlotu skarżonego rejsu biuro podróży otrzymało informację o planowanej godzinie odlotu i przewoźniku obsługującym ten rejs. Zgodnie z poprzednim planem rejs [...] miał odlecieć o godzinie 18:25 UTC i dotrzeć na miejsce docelowe o godzinie 20:55 UTC. Natomiast zgodnie ze zmienionym rozkładem skarżony rejs miał zostać wykonany pod numerem lotu [...] z planowaną godziną startu 21:45 UTC i planowaną godziną lądowania 00:15 UTC. Ostatecznie skarżony lot odleciał o godzinie 00:10 czasu lokalnego w dniu 9 lipca 2013 r.

Natomiast z zeznań złożonych przez spółkę S.sp. z o.o. z siedzibą w O. w piśmie z dnia 29 września 2014 r. wynika, iż w świetle umowy czarteru lotniczego przewoźnikiem obsługującym lot na trasie [...] – [...] o oznaczeniu kodowym [...] z dnia 8 lipca 2013 r. był S.sp. z o.o. Przewoźnikiem faktycznie obsługującym w dniu 8 lipca 2013 r. lot na trasie [...] – [...] był S.UAB. Santiago sp. z o.o. z siedzibą w O. wiązała ze spółką S. sp. z o.o. umowa czarterowa, na podstawie której S. miał wykonać przedmiotowy lot. Wylot samolotu w dniu 8 lipca 2013r. na trasie [...] – [...] o oznaczeniu kodowym [...], nastąpił o godz. 21:58 UTC. Przylot na miejsce docelowe nastąpił o godz. 00:45 UTC dnia 9 lipca 2013 r. Spółka S. sp. z o.o. zaznaczyła, iż nie nastąpiła zmiana przewoźnika wykonującego lot z dnia 8 lipca 2013 r. o oznaczeniu kodowym [...] na trasie [...] – [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego art. 7 ust. 1 lit. b Rozporządzenia poprzez zaniedbanie obowiązku wypłacenia E. B. i G. B. zryczałtowanego odszkodowania w wysokości po 400 euro dla każdego z pasażerów, ustalił termin usunięcia ww. nieprawidłowości w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz nałożył na przewoźnika lotniczego karę w łącznej wysokości 2.000 zł.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wskazał, że mierzona metodą trasy po ortodromie odległość pomiędzy lotniskiem w [...] ([...]) a lotniskiem [...] ([...]) /[...]/ wynosi 1722 km. Organ podał również, że w terminalu portu lotniczego w [...] wywieszone są plakaty traktujące o prawach pasażerów określonych przepisami rozporządzenia (WE) nr 261/2004, do pulpitów stanowisk odpraw przytwierdzona jest w sposób trwały informacja o możliwości uzyskania od obsługi tekstu określającego prawa pasażerów. Ponadto w terminalu wyłożone są broszury informacyjne traktujące o prawach pasażerów.

Organ nie dał wiary wyjaśnieniom przewoźnika lotniczego S. sp. z o.o., w których wskazano, iż przewoźnikiem lotniczym obsługującym skarżony lot była spółka S.UAB z siedzibą w W.. Zdaniem organu z pisemnych zeznań spółek: S. sp. z o.o. z siedzibą w O., T. sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz G.sp. z o.o. z siedzibą w P. jednoznacznie wynika, że to S.sp. z o.o. było przewoźnikiem pierwotnie obsługującym skarżony lot [...] z dnia 8 lipca 2013 r. W ocenie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z uwagi na fakt, że przewoźnik nie wykonał lotu zgodnie z uprzednim planem, to należy stwierdzić, że w dniu 8 lipca 2013r. lot o oznaczeniu kodowym [...] na trasie [...] – [...] /[...]/ w godzinach 20:50 UTC - 22:55 UTC został odwołany w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego podał przy tym, że skarżący decydując się odbyć podróż lotem alternatywnym zaoferowanym przez przewoźnika dokonali wyboru jednego z uprawnień przemiennych, o których mowa w art. 8 Rozporządzenia, w związku z tym organ stwierdził brak naruszenia przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie. Ponadto stosownie do art. 5 ust. 1 lit. b skarżącym w czasie oczekiwania na alternatywny lot udzielono stosownej pomocy.

Organ uznał, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów Rozporządzenia, bowiem podróżni o anulowaniu połączenia [...] dowiedzieli się po przybyciu do portu lotniczego we Wrocławiu. Jako, że lot podróżnych do docelowego miejsca podróży miał miejsce ponad 3 godziny później niż lot pierwotny [...], nie zaistniały okoliczności pozwalające zwolnić przewoźnika z obowiązku wypłaty odszkodowania na mocy art. 5 ust. 1 lit. c) pkt iii).

Organ jednocześnie zaznaczył, że zgodnie z treścią Rozporządzenia (punkt 14 preambuły) okoliczności wyłączające odpowiedzialność przewoźnika lotniczego mogą zaistnieć w szczególności w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków mających wpływ na działalność przewoźnika. Jest to otwarty katalog, pojawić się zatem mogą także i inne sytuacje uzasadniające zwolnienie przewoźnika od obowiązku wypłaty zryczałtowanego odszkodowania. Ponadto, zdaniem organu, punkt 5 Preambuły Rozporządzenia wskazuje wprost, że ochrona powinna obejmować nie tylko pasażerów lotów regularnych, ale również pasażerów lotów nieregularnych, w tym także loty stanowiące część zorganizowanych wycieczek.

W ocenie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w niniejszej sprawie niewywiązanie się podmiotu trzeciego z zawartej z przewoźnikiem lotniczym umowy leasingu samolotów nie może zostać uznany za okoliczność o charakterze nadzwyczajnym. Przewoźnik w postępowaniu wyjaśniającym nie wskazał żadnych dowodów, z których wynikałoby, iż wykonanie skarżonego lotu w dniu 8 lipca 2013 r. było spowodowane jakimikolwiek nadzwyczajnymi okolicznościami. Biorąc pod uwagę powyższe, przewoźnik lotniczy był zobowiązany wypłacić stronie skarżącej odszkodowanie określone w art. 7 ust. 1 lit. b Rozporządzenia.

Organ zaznaczył, że stosownie do pkt 1.5 załącznika nr 2 do ustawy Prawo lotnicze naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 7 Rozporządzenia podlega karze pieniężnej od 1.000 do 2.500 zł. Z uwagi na fakt, iż przewoźnik nie wykonał względem skarżących obowiązku wypłaty odszkodowania w kwocie €400 dla każdego pasażera, zasadnym jest, w ocenie organu, nałożenie kary na Small Planet A. sp. z o.o. z siedzibą w W.. W ocenie Prezesa Urzędu kara pieniężna w wysokości 1.000 zł za każdy stwierdzony przypadek naruszenia obowiązków wynikających z rozporządzenia 261/2004/WE, którego beneficjentem był dany pasażer spełnia przesłanki, o których mowa w art. 16 ust. 3 Rozporządzenia tj. kara w tej wysokości będzie adekwatna do zakresu naruszenia wspólnotowego, a na przyszłość powodować będzie, iż przewoźnik nie będzie dopuszczał się podobnych naruszeń.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła S. Sp. z o.o. wnosząc o uchylenie decyzji w części stwierdzającej naruszenie prawa przez przewoźnika oraz w części nakładającej na przewoźnika karę pieniężną, a także o orzeczenie braku naruszenia przez przewoźnika przepisów art. 7 ust. 1 lit. b w związku z art. 5 Rozporządzenia. Przewoźnik podniósł, że w wydanej decyzji Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego nie wskazał obrazy jakich przepisów prawa dopuścił się przewoźnik. Następnie podniesiono, że sytuacja będąca przedmiotem niniejszego postępowania nie stanowi odwołania lotu w rozumieniu przepisów Rozporządzenia. Wskazano ponadto, że zaplanowanym pierwotnie do wykonania skarżącego rejsu był przewoźnik S.Sp. z o.o., jednakże w dniu 27 czerwca 2013 r. spółka S. otrzymała rozkład na sezon letni, w którym lot na trasie [...] – [...] oznaczono jako [...] tj. jako wykonywany przez S. UAB.

Po rozpatrzeniu wniosku Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego poniósł, że w skarżonej decyzji wskazano podstawę rozstrzygnięcia, przywołano przepisy ustawy Prawo lotnicze, jak i przepisy rozporządzenia - tj. art. 5, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 14 i przepisy k.p.a, a w sentencji wyraźnie wskazano jaki przepis został naruszony - art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia. Zdaniem organu wskazanie art. 5 Rozporządzenia jako podstawy prawnej decyzji wyraźnie sugeruje, iż stwierdzenie naruszenia przez przewoźnika prawa ma miejsce w związku z odwołaniem lotu a nie innym zdarzeniem tj. odmową wpuszczenia na pokład (art. 4 rozporządzenia) czy opóźnieniem rejsu (art. 6 rozporządzenia).

Organ odwoławczy podał ponadto, że pasażerowie posiadali rezerwację wystawioną przez biuro podróży G.Sp. z o.o. z dnia 29 kwietnia 2013 roku nr [...] na rejs z dnia 8 lipca 2013 roku nr [...] operujący w godzinach 20:15 - 23:55 czasu lokalnego (18:15 - 20:55 UTC) na trasie [...] – [...]. Tymczasem do miejsca docelowego udali się rejsem [...] z planowaną godziną startu 21:45 UTC i godziną lądowania 00:15 UTC. Ponadto z urzędu organowi wiadome jest, iż oznaczenie lotu [...] oraz [...] odnosi się do przewoźnika S.Sp. z o.o.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego odnosząc się do pozostałych zarzutów wniosku podał, że art. 2 lit. 1 Rozporządzenia wyznacza dwie istotne przesłanki, które należy mieć na uwadze przy ocenie czy doszło do odwołania lotu. Po pierwsze jest to nieodbycie się lotu wcześniej planowanego, a po drugie na dany lot musi być zarezerwowane przynajmniej jedno miejsce. Zdaniem Prezesa Urzędu w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie wymagane przesłanki - lot [...] z dnia 8 lipca 2013 roku na trasie [...] – [...] z godziną startu 18:15 nie odbył się oraz na to połączenie było zarezerwowane przynajmniej jedno miejsce - rezerwację posiadali E. B. i G. B.. W związku z odwołaniem rejsu [...] przewoźnik S.Sp. z o.o. zapewnił pasażerom lot zastępczy [...] z godz. 21:45, wykonywany przez S.UAB.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego podkreślił, że zdaje sobie sprawę, że przewóz lotniczy na podstawie umowy czarteru, różni się od przewozu lotniczego rozkładowego tym, że nie ma ogłaszanego z wyprzedzeniem rozkładu lotów, terminy wylotów zależą natomiast od uzgodnień z biurami podróży. Niemniej jednak, w sprawie istotne znaczenie ma art. 3 ust. 6 Rozporządzenia stanowiący, że przepisy Rozporządzenia nie znajdują zastosowania w przypadku, gdy zorganizowana wycieczka jest odwołana z przyczyn innych niż odwołanie lotu. W ocenie organu z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie udało się ustalić, że inicjatorem dokonania zmian w rozkładzie lotu był przewoźnik lotniczy, bowiem to on zwracał się do biura podróży z informacją o zmianie rozkładu.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że w związku z faktem odwołania lotu [...] z dnia 8 lipca 2013 roku przez przewoźnika S.Sp. z o.o. decyzja została skierowana do prawidłowego przewoźnika. Organ odwoławczy uznał również, że do odwołania skarżącego rejsu doszło z przyczyn operacyjnych, wewnętrznych w stosunku do przewoźnika lotniczego, bowiem składając w sprawie wyjaśnienia przewoźnik lotniczy nie podał jaka była przyczyna odwołania lotu [...] z dnia 8 lipca 2013 r., w szczególności przewoźnik lotniczy nie wykazał, że do odwołania przedmiotowego lotu doszło w wyniku nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 3 Rozporządzenia, podczas gdy zgodnie z art. 205b ust. 5 ustawy Prawo lotnicze ciężar udowodnienia, że uprawnienia przysługujące pasażerowi na podstawie przepisów rozporządzenia nie zostały naruszone obciąża przewoźnika lotniczego.

Jednocześnie Prezes Urzędu zauważył, że w niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 1 lit. c pkt iii) Rozporządzenia, gdyż połączenie, którym skarżący ostatecznie udali się do miejsca docelowego, nie umożliwiał ww. pasażerom wylotu nie więcej niż godzinę przed planowanym pierwotnie połączeniem i dotarcia do ich miejsca docelowego najwyżej dwie godziny po planowanym czasie przylotu.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał za zasadne nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej, bowiem w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 7 Rozporządzenia, gdyż przewoźnik lotniczy nie wypłacił stosownego odszkodowania.

Skargę na powyższą decyzję złożyła S.Sp. z o.o. wnosząc o stwierdzenie nieważności ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzuciła naruszenie

- prawa procesowego, w tym art. 28 k.p.a., 107 § 1 k.p.a., skutkujące nieważnością decyzji administracyjnej w myśl art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 2 pkt b) oraz pkt 1), art. 5 ust. 1 lit. c), art. 6, art. 7 ust. 1 lit b) Rozporządzenia oraz przepisów art. 209b ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze;

- naruszenie prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie administracji publicznej z mocy art. 77 i 80 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego nie wskazał w zaskarżonych decyzjach obrazy jakich przepisów prawa dopuścił się przewoźnik. Samo przywołanie art. 7 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nie stanowi w ocenie skarżącej wystarczającej podstawy, gdyż obowiązek wypłaty zryczałtowanego odszkodowania powstaje w przypadku naruszenia konkretnych przepisów Rozporządzenia.

Ponadto w ocenie skarżącej niniejsze postępowanie nie powinno dotyczyć skarżącej spółki, gdyż nie była ona przewoźnikiem obsługującym rejs. Przewoźnikiem tym była bowiem spółka S.UAB i to ona winna być stroną postępowania. Skarżąca wskazała również, że w niniejszej sprawie nie doszło do odwołania lotu. Fakt, że lot ten się odbył, został potwierdzony również przez pasażerów, którzy nie dochodzili odszkodowania za odwołanie, a za opóźnienie lotu. Nie ma w ocenie skarżącej żadnych podstaw by traktować lot przewoźnika umownego jako odwołany, tylko z tego powodu, że faktycznie wykonał go inny przewoźnik.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.

W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady wystąpiły, dlatego skarga została uwzględniona.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2015r., którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2014r. wydaną w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego S.sp. z o.o z siedzibą w W. postanowień rozporządzenia WE nr 261/2004 ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG.

Zgodnie z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która weszła w życie z dniem 17 października 1997 r., jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Przepis ten, uchwalony w 1997 r. przygotowywał Polskę do wejścia do Unii Europejskiej a tym samym do przyjęcia prawa wspólnotowego (prawa europejskiego). Podstawą normatywną prawa europejskiego są traktaty założycielskie Wspólnot Europejskich, jest to tzw. europejskie prawo pierwotne. Na mocy tych traktatów stanowione jest przez odpowiednie organy - tzw. europejskie prawo wtórne (pochodne), do którego należą m. in. rozporządzenia, będące odpowiednikiem ustaw w wewnątrzkrajowym porządku prawnym. Istotną rolę prawotwórczą odgrywają orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu. Od chwili przystąpienia Polski do Unii Europejskiej prawo europejskie stosowane jest w Polsce bezpośrednio, a w przypadku kolizji z ustawami polskimi ma przed nimi pierwszeństwo, w oparciu o normę kolizyjną zawartą w art. 91 ust. 3 in fine Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (P. Winczorek - Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. LIBER, Warszawa 2000, Wydanie I, k. 118-119; Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej - Komentarz I, Wydawnictwo Sejmowe Warszawa 1999, K. Działocha, k. 6-10).

Nie budzi zatem wątpliwości, że rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91 stosuje się bezpośrednio.

Podkreślenia wymaga, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Rzeczpospolita Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również badanie zgodności rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym, rozumianym jako cały dorobek prawny Wspólnoty Europejskiej - tzw. acquis communautaire, w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego, który jest interpretowany i stosowany na całym obszarze Unii Europejskiej w sposób jednolity.

Trybunał Sprawiedliwości w pkt 2 wyroku z dnia z dnia 19 listopada 2009 r. C- 402/07 stwierdził, że artykuły 5, 6 i 7 rozporządzenia nr 261/2004 ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów należy interpretować w ten sposób, że do celów stosowania prawa do odszkodowania pasażerów opóźnionych lotów można traktować jak pasażerów odwołanych lotów oraz że mogą oni powoływać się na prawo do odszkodowania przewidziane w art. 7 tego rozporządzenia, jeżeli z powodu tych lotów poniosą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, czyli jeżeli przybędą do ich miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Niemniej takie opóźnienie nie rodzi po stronie pasażerów prawa do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, że odwołanie lub duże opóźnienie lotu jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego.

Zgodnie art. 205b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, w razie złożenia skargi, o której mowa w art. 205a ust. 1, Prezes Urzędu stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, m. in. naruszenie prawa przez przewoźnika lotniczego, określając zakres nieprawidłowości oraz nakładając karę, o której mowa w art. 209b ust. 1, zaś w razie stwierdzenia naruszenia przepisu art. 7, art. 8 ust. 1 lit. a lub art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE określa również obowiązek i termin jego usunięcia. Art. 209b ust. 1 tej ustawy stanowi zaś, że kto działa z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów rozporządzeń, o których mowa w art. 205a ust. 1, lub nie wykonuje albo nienależycie wykonuje zobowiązania wynikające z przepisów tych rozporządzeń, podlega karze pieniężnej w wysokości określonej w załączniku nr 2 do ustawy.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 lit c rozporządzenia nr 261/2004 z dnia 17 lutego 2004r.) w przypadku odwołania lotu obsługujący przewoźnik lotniczy powinien wypłacić pasażerowi odszkodowanie na zasadach określonych w art. 7 rozporządzenia w kwocie zależnej od długości trasy przelotu. Okoliczności wyłączające odpowiedzialność odszkodowawczą określone zostały w art. 5 ust.1 lit c pkt I, II, III rozporządzenia stanowiącym, że pasażerom nie należy się odszkodowanie jeżeli m.in. zostaną poinformowani o odwołaniu lotu co najmniej dwa tygodnie przed planowanym odlotem, oraz w art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr (...) w którym wskazano, że przewoźnik zwolniony jest z tego obowiązku jeżeli może dowieść, iż odwołanie zostało spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć mimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków.

Nie ulega więc wątpliwości, iż podmiotem zobowiązanym w myśl przepisów przywołanego rozporządzenia jest " obsługujący przewoźnik lotniczy". Zgodnie z art 2 rozp. zawierającym definicje dla celów niniejszego rozporządzenia: a) "przewoźnik lotniczy" oznacza przedsiębiorstwo transportu lotniczego posiadające ważną licencję na prowadzenie działalności; b) "obsługujący przewoźnik" oznacza przewoźnika lotniczego wykonującego lub zamierzającego wykonać lot zgodnie z umową zawartą z pasażerem lub działającego w imieniu innej osoby, prawnej lub fizycznej, mającej umowę z tym pasażerem.

Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest właściwe ustalenie podmiotu będącego właśnie "obsługującym przewoźnikiem lotniczym".

Jak wynika z akt postepowania administracyjnego pasażerowie E. B. i G. B. posiadali rezerwację wystawioną przez biuro podróży G.Sp. z o.o. z dnia 29 kwietnia 2013 roku nr [...] na rejs z dnia 8 lipca 2013 roku nr [...] operujący w godzinach 20:15 - 23:55 czasu lokalnego (18:15 - 20:55 UTC) na trasie [...] – [...]. Tymczasem do miejsca docelowego udali się rejsem [...] z planowaną godziną startu 21:45 UTC i godziną lądowania 00:15 UTC.

Tak więc zaplanowanym pierwotnie do wykonania skarżącego rejsu był przewoźnik S.Sp. z o.o. zaś lot posiadał oznaczenie [...], co jak twierdzi strona umowy- S. sp. z o.o w O.-wynika z umowy czarteru lotniczego . Przewoźnikiem faktycznie obsługującym w dniu 8 lipca 2013r. lot na trasie [...]-[...], którym to lotem odbyli podróż E. B. i G. B. był S.UAB z siedzibą w W..

Skarżąca S.Sp. z o.o. wskazała, iż w dniu 27 czerwca 2013 r. spółka S. otrzymała rozkład na sezon letni, w którym lot na trasie [...] – [...] oznaczono jako [...] tj. jako wykonywany przez S.UAB- przewoźnika [...].

Jednak Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego okoliczności tej nie wyjaśnił, nie żądając przedmiotowego rozkładu na sezon letni od S. sp. z o.o celem zweryfikowania twierdzeń skarżącej . Nie wyjaśnił także na podstawie jakiej umowy i zawartej z jakim podmiotem S.UAB- przewoźnik [...] wykonał lot [...], podczas którego doszło do opóźnienia.

Przedwcześnie uznając , iż lot [...] obsługiwany przez skarżąca został odwołany w rozumieniu rozporządzenia nr 261/2004 z dnia 17 lutego 2004r., organ nie poczynił ustaleń czy faktycznie obsługujący lot przewoźnik lotniczy nie wykonywał przewozu w imieniu innego przewoźnika- skarżącą. Tymczasem okoliczność ta jest warunkiem wskazania podmiotu zobowiązanego w świetle cytowanego wyżej art 2 rozporządzenia.

Mając powyższe na uwadze należało uznać, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ja decyzja tego samego organu z dnia 5 grudnia 2014r. zapadła z naruszeniem art. 7, 77 i 80 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a oraz art. 2 pkt b) oraz pkt 1), art. 5 ust. 1 lit. c), art. 6, art. 7 ust. 1 lit b) Rozporządzenia oraz przepisów art. 209b ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie jednoznaczne ustalenie jaki podmiot był obsługującym przewoźnikiem lotniczym w rozumieniu przepisów rozporządzenia i czy w konsekwencji doszło do odwołania lotu przez skarżącą spółkę czy też do jego opóźnienia przy wykonywaniu obsługi przez S.Airlines UAB. Rozstrzygniecie będzie więc zależne od poczynionych przez organ ustaleń.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ja poprzedzającą. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 przywołanej ustawy w związku z § 14 ust 2 pkt a w zw z § 6 pkt 4 rozp. Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U z 2013r.,poz.490).

.