Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2061/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 94a ust. 1; art. 52; art. 129b ust. 1 i 2;
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.
article: art. 60 pkt 7;
journal: Dz.U. 2011 nr 122 poz 696
law: Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych
article: art. 6; art. 7; art. 77 par 1; art. 80; art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. sprawy ze skargi "G." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za prowadzenie reklamy apteki oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2015 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej GIF), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (dalej WIF) z [...] grudnia 2014 r., którą stwierdzono, że G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżąca) naruszyła zakaz, o którym mowa w art. 94a ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, a to w skutek prowadzenia reklamy działalności apteki ogólnodostępnej pod nazwą "Apteka [...]", położonej w S. przy ul. K. [...]i nakazano jej zaprzestanie prowadzenia tej reklamy. Nadto WIF na skarżącą w pkt 2 nałożył karę pieniężną w kwocie 20.000 złotych.

Jako podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji GIF wskazał art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 115 pkt 4, art. 94a ust. 1 i art. 129b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r., nr 45, poz. 271 ze zm.), dalej p.f.

Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W kwietniu 2014 r. Prezes Okręgowej Rady Aptekarskiej w B. (dalej ORA) złożył do WIF wniosek o wszczęcie postępowania i zbadanie zgodności działalności skarżącej z prawem w zakresie dystrybucji gazetek, w których przedstawiono produkty lecznicze i suplementy diety opatrzone ceną. W gazetce zamieszczony jest znak identyfikujący aptekę "[...]".

W maju 2014 r. WIF z urzędu wszczął wobec skarżącej postępowanie mające na celu ustalenie czy doszło do naruszenia zakazu reklamy apteki ogólnodostępnej położonej w S. przy ul. K. [...], określonego w art. 94a ust. 1 p.f., o czym ją zawiadomił i pouczył o przysługujących prawach.

W odpowiedzi skarżąca wskazał, że gazetki "[...]" oraz "[...]" dotyczą produktów sprzedawanych w ww. aptece i stanowią informację o cenach asortymentu w niej dostępnego. Gazetki są kolportowane wyłącznie wewnątrz lokalu ww. apteki, stąd nie stanowią reklamy, której wyznacznikiem jest publiczny charakter. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że zauważone przez organ logo "Programu [...]" (które nie funkcjonuje już) jest tylko nazwą danego produktu.

W toku postępowania organ I instancji wezwał skarżącą do:

1. złożenia umowy, której przedmiotem jest zlecenie druku gazetek reklamowych;

2. wskazania, czy pomiędzy nią a firmą zlecającą druk i kolportaż gazetek reklamowych zachodzą powiązania kapitałowe i osobowe;

3. wskazania firmy (oraz nadesłania umowy), która dostarcza gazetki reklamowe do sieci aptek "[...]" na terenie województwa podlaskiego;

4. pisemnej informacji o ewentualnym innym podmiocie zlecającym wykonanie i dystrybucję na terenie woj. podlaskiego gazetek reklamowych zawierających ofertę apteki;

5. podania czy firma zlecająca druk i kolportaż gazetek reklamowych posiada zgodę na używanie logo wspólnego z materiałem reklamowym i oznakowaniem apteki;

6. złożenia wyjaśnień czy kolportowana gazetka jest "wyciągiem z listy cenowej, reklamą produktu leczniczego" czy też reklamą apteki, w której można dokonać zakupu leków w określonej cenie;

7. podania celu wydawania i dystrybucji gazetki reklamowej;

8. wskazania, czy ceny produktów leczniczych z gazetek reklamowych są zawsze zgodne z cenami tych produktów dostępnych w ww. aptece;

9. wskazania, kto ustala ceny produktów leczniczych znajdujących się w gazetce reklamowej;

10. podania informacji, czy inne województwa są objęte kolportażem gazetki reklamowej oznakowanej logo sieci aptek "[...]";

11. nadesłania gazetki reklamowej obecnie obowiązującej.

Ponadto organ wezwał kierownika przedmiotowej apteki o podanie w jakich cenach były sprzedawane produkty wymienione w ww. gazetkach, w okresach ich obowiązywania.

W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, że zlecenie druku gazetek pochodzi od podmiotów odpowiedzialnych produktów leczniczych i producentów suplementów diety tam wymienionych. Zlecenie jest udzielane spółce D. SA, która zajmuje się produkcją oraz kolportowaniem gazetek. Gazetki łączą funkcję reklamy produktów leczniczych z ofertą cenową apteki na podstawie umowy franczyzowej łączącej ją z D. SA. Skarżąca poinformowała również, że nie ma powiązań kapitałowych pomiędzy nią, a podmiotami, które zleciły druk gazetek. Prawo do dysponowania znakiem graficznym zamieszczonym w gazetce posiada D. SA.

Skarżąca wyjaśniła, że gazetka nie stanowi reklamy apteki. Jej celem jest reklama zamieszczonych w niej produktów oraz przedstawienie oferty cenowej apteki w odniesieniu do tych produktów. Ceny wskazane w gazetkach są cenami maksymalnymi sugerowanymi przez podmioty odpowiedzialne oraz przez D. SA, jednakże apteka może samodzielnie kształtować politykę cenową w tym zakresie.

[...] WIF decyzją z [...] grudnia 2014 r. stwierdził naruszenie przez skarżącą zakazu, o którym mowa w art. 94a ust. 1 p.f. poprzez prowadzenie reklamy ww. apteki oraz jej działalności, a to poprzez kolportowanie materiałów w postaci gazetek reklamowych zawierających ofertę produktów leczniczych oraz suplementów diety dostępnych w tej aptece oraz nakazał zaprzestania jej prowadzenia oraz nałożył karę pieniężną w kwocie 20.000 złotych.

Skarżąca od ww. decyzji z zachowaniem terminu odwołała się i zarzuciła naruszenie:

1. art. 94a ust. 1-4 p.f. poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kolportowanie materiałów w postaci gazetek reklamowych zawierających ofertę produktów leczniczych oraz suplementów diety dostępnych w ww. aptece o stanowi niedozwoloną reklamę tej apteki i jej działalności i powinno skutkować nakazem zaprzestania prowadzenia takiej reklamy;

2. art. 129b ust. 1 i 2 w zw. z art. 94a ust. 1-4 p.f. poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kara pieniężna może zostać nałożona zanim decyzja, o której mowa w art. 94a ust. 3 p.f. stanie się ostateczna, a strona nie zastosuje się do niej, oraz że kolportowanie materiałów w postaci gazetek reklamowych zawierających ofertę produktów leczniczych oraz suplementów diety dostępnych w ww. aptece stanowi niedozwoloną reklamę apteki i jej działalności i powinno skutkować nałożeniem kary pieniężnej w związku z prowadzeniem tej reklamy;

3. art. 129b ust. 1 i 2 w zw. z art. 94a ust. 1-4 p.f. i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kara pieniężna może być elementem decyzji nakazującej zaprzestania prowadzenia reklamy ww. apteki i jej działalności;

4. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a.

Główny Inspektor Farmaceutyczny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na wstępie wyjaśnił, co rozumie pod niezdefiniowanym w ustawie pojęciem reklamy aptek i jej działalności odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych. Wskazał, że "reklamą apteki jest każdego rodzaju informacja, której celem jest zachęta do nabycia oferowanych przez aptekę towarów i która w taki sposób jest odbierana przez klientów."

W związku z powyższym organ uznał, że zgromadzone w sprawie gazetki dostępne w ww. aptece były taką reklamą, gdyż zawierały one wizerunki produktów leczniczych oraz suplementów diety wraz z podanymi cenami i okresem ich obowiązywania. Były one opatrzone także tym samym logo, co apteki sieci [...] (charakterystyczne logo pozwalało na łatwą identyfikację miejsca, gdzie wskazane produkty dostępne są po wymienionych cenach). Nadto zawierały hasła: "Jeśli nie możesz znaleźć produktów z oferty w Twojej aptece - zapytaj farmaceutę o możliwość zamówienia", "Ilość produktów w ofercie jest ograniczona", "Produkty z tej oferty możesz również zamówić przez tel. Pod nr [...] lub na www. [...]' sugerującymi o dostępności prezentowanych w nich produktów w aptekach "[...]", i ograniczonym czasie trwania promocji. Ceny produktów leczniczych oraz suplementów diety w przedmiotowych folderach były prezentowane w ten sposób, że widoczna była przekreślona "stara" cena, a obok aktualnie obowiązująca – niższa cena od poprzedniej. Zdaniem GIF badane gazetki nadto mają taki układ graficzny, że pacjent bez problemu może zidentyfikować w jakiej aptece może nabyć produkty lecznicze i inne preparaty znajdujące się w niej. Identyfikacja placówki sprzedaży detalicznej, czyli apteki, odbywa się zatem poprzez rozpoznawanie przez potencjalnego pacjenta logo apteki, którym oznakowana jest apteka skarżącej.

Odpierając zarzuty skarżącej GIF wskazał, że omawiane gazetki zawierające w sobie reklamy produktów leczniczych oraz suplementów diety, mogą jednocześnie stanowić reklamę ww. apteki, w której są dostępne po prezentowanej w gazetce reklamowej cenie. W jego ocenie bez znaczenia pozostaje także to, że gazetki te dostępne są tylko i wyłącznie w lokalu apteki, gdyż apteka jest miejscem publicznym, dostępnym dla każdego. Poza tym - gazetki reklamowe, z uwagi na swoją formę (broszura), mogą być łatwo wyniesione z lokalu apteki, np. przez, klientów, czy pracowników apteki. Podsumowując organ uznał, że ww. gazetki reklamowe są niedozwoloną reklamą apteki i jej działalności.

Odnosząc się do zarzutu nałożenia kary pieniężnej w przypadku, gdy jednocześnie w tej samej decyzji wydano nakaz zaprzestania prowadzenia działalności reklamowej, a decyzja w tej części nie stała się prawomocna, organ przywołał treść przepisów art. 94a ust. 1-3 p.f. i art. 129b ust. 1 i 2 p.f. Zdaniem organu odwoławczego analiza ww. przepisów prowadzi do wniosku, że art. 129b p.f. (kto prowadzi reklamę apteki podlega karze) stanowi odzwierciedlenie art. 94a p.f., który zakazuje reklamy aptek i ich działalności. Kara pieniężna ustanowiona w art. 129b p.f. jest sankcją administracyjną za popełnienie deliktu administracyjnego - prowadzenia niedozwolonej reklamy apteki. Odpowiedzialność zagrożona karą pieniężną jest tzw. odpowiedzialnością obiektywną. Jest to odpowiedzialność uzależniona od obiektywnego naruszenia normy zakazującej prowadzenia reklamy apteki i jej działalności, a nie od niedostosowania się do zakazu prowadzenia reklamy wynikającego z decyzji administracyjnej. W konsekwencji do nałożenia na prowadzącego niedozwoloną reklamę apteki nie jest potrzebna wcześniejsza decyzja administracyjna nakazująca zaprzestanie prowadzenia reklamy, ale samo stwierdzenie faktu prowadzenia niedozwolonej reklamy. Każde prowadzenie reklamy apteki i jej działalności wbrew art. 94a ust. 1 p.f. naraża przedsiębiorcę na karę pieniężną, którą nakłada się po stwierdzeniu tego faktu. Zatem możliwe, a nawet konieczne jest jednoczesne nakazanie zaprzestania prowadzenia reklamy apteki i jej działalności oraz nałożenie kary za dotychczasowe, niezgodne z prawem działania.

W kwestii wysokości samej kary nałożonej na skarżącą organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji uznając, że prawidłowo ustalono wymiar kary, biorąc przy tym pod uwagę stopień, okres oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne a także ponowne naruszenie przez skarżącą tego samego przepisu - zakazu reklamy - w krótkim okresie czasu, co świadczy o braku poszanowania obowiązujących regulacji prawnych oraz łamania przez zakazu pomimo wcześniej nałożonej sankcji. W związku z powyższym stwierdził, że WIF słusznie przyjął, że zwiększony wymiar kary ma na celu nadanie jej roli prewencyjnej - dyscyplinującej, a to na okoliczność zapobieżenia ponownemu naruszeniu przez skarżącą ww. zakazu w przyszłości.

Reasumując wysokość kary GITD stwierdził, że kara 20.000 złotych jest adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów oraz uwzględnia fakt, że skarżąca była już karana za prowadzenie reklamy apteki i jej działalności w 2013 r. Ponadto skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła żądanych dokumentów oraz nie odstąpiła od działań reklamowych nawet po podjęciu przez WIF czynności wyjaśniających.

W tej sytuacji organ odwoławczy nie podzielił także zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 94a ust. 1-4 p.f. przez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że kolportowanie ww. gazetek reklamowych stanowi niedozwoloną reklamę apteki i jej działalności oraz powinno skutkować nakazem, w drodze decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności, zaprzestania prowadzenia takiej reklamy, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji WIF;

b) art. 129b ust 1 i ust. 2 w zw. z art. 94a ust. 1-4 p.f. przez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kara pieniężna może zostać nałożona zanim decyzja, o której mowa w art. 94a ust. 3 p.f. stanie się ostateczna, oraz że kolportowanie ww. gazetek reklamowych stanowi niedozwoloną reklamę działalności tej apteki oraz powinno skutkować nałożeniem kary pieniężnej w związku z prowadzeniem tej reklamy, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji WIF;

c) art. 129b ust 1 i ust. 2 w zw. z art. 94a ust. 1-4 p.f. i w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że decyzja nakładająca karę pieniężną może być elementem decyzji nakazującej zaprzestania prowadzenia reklamy ww. apteki oraz jej działalności, w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji WIF.

Skarżąca ponadto zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie wydanych decyzji.

W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła swoje stanowisko zajęte w toku postępowania. W szczególności podniosła, że reklama musi mieć charakter zewnętrzny w stosunku do lokalu apteki, aby stanowiła tzw. publiczny przekaz, co znajduje swoje potwierdzenie w powołanym w skardze orzecznictwie.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna.

Podstawą materialnoprawną wydanych decyzji był art. 94a ust. 1 p.f. w brzmieniu: "Zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego." Przepis ten w cytowanym brzmieniu zaczął obowiązywać od dnia 1 stycznia 2012 r. na mocy art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 122, poz. 696). Założeniem nowelizacji było wprowadzenie całkowitego zakazu reklamy aptek i punktów aptecznych oraz zakazu reklamy placówek obrotu pozaaptecznego odnoszącej się do produktów leczniczych i wyrobów medycznych. Z zakresu pojęcia reklamy apteki wyłączono jedynie informację o lokalizacji i godzinach pracy apteki. Powyższe zmiany uzasadniano koniecznością zwiększenia ochrony pacjentów oraz finansów publicznych przed negatywnymi skutkami reklamy aptek, wskazując, że "cele przedsiębiorców prowadzących apteki, w tym dążenie do maksymalizacji zysku, muszą być podporządkowane wymogom wynikającym z konieczności ochrony zdrowia pacjentów" (uzasadnienie do projektu w/w nowelizacji, druk sejmowy VI.3491).

Na tle wcześniejszego, mniej restryktywnego unormowania art. 94a ust. 1 p.f. (Zabroniona jest reklama działalności aptek lub punktów aptecznych skierowana do publicznej wiadomości, która w sposób bezpośredni odnosi się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych, lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach.) wyrażano stanowisko, że reklamą jest działanie mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług w danej aptece. Reklamą działalności apteki będzie więc zamiar przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu towarów sprzedawanych w aptece - niezależnie od form i metod jej prowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków - jeśli jej celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 698/08 i z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1960/07 oraz z dnia 20 września 2010 r. wydany w sprawie VI SA/Wa 838/10).

Pojmowanie reklamy w obszerny sposób przedstawił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07, LEX nr 341805, w którym wyjaśnił, iż "reklama oznacza każde przedstawienie (wypowiedź) w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów, dokonane w celu wspierania zbytu towarów lub usług. Powszechnie przyjmuje się, że reklamą są wszelkie formy przekazu, w tym także takie, które nie zawierając w sobie elementów ocennych ani zachęcających do zakupu, mogą jednak zostać przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna. (...) Przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na względzie, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez podmioty, do których jest kierowany". Podobne stanowisko wyraża także doktryna np.: M. Koremba w Komentarzu do art. 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne, czy A. Rabiega - Przyłęcka w głosie do wyroku WSA z dnia 6 marca 2008 r., VII SA/Wa 2216/07 (teza 5): "nawet jeśli uzna się, iż określona działalność nie stanowi reklamy produktów leczniczych np. ze względu na jedynie informacyjny charakter przekazu, nie wyklucza to zakwalifikowania jej jako spełniającej cechy reklamy działalności apteki.", LEX/el.2011, czy D. Harasimiuk, Zakaz reklamy towaru w prawie europejskim i polskim, Oficyna 2011, pkt. 3.2.1.3.

Za reklamę działalności apteki zostały uznane również "czynności polegające na wręczaniu bonów rabatowych" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 698/08, niepubl.), czy udzielanie bonifikaty za zrealizowanie recepty (D. Biadun, Reklama apteki - bonifikata za zrealizowanie recepty, Serwis Prawo i Zdrowie nr 60801). Warto nadmienić, że pewne formy działalności promocyjnej mogą stanowić zarówno reklamę produktu leczniczego zgodnie z art. 52 Prawa farmaceutycznego, jak i reklamę działalności apteki w opisanym wyżej rozumieniu. Jak wskazał Sąd Najwyższy w powołanym wyżej wyroku z dnia 2 października 2007 r., stanowi reklamę zarówno leków, jak i sprzedającej je apteki przedstawienie listy leków o obniżonej, promocyjnej cenie, wykazanej przez porównawcze zestawienie ceny niższej, stosowanej przez aptekę, obok ceny wyższej, określonej jako "cena typowa", "cena stara" lub w inny sposób sugerujący, iż apteka okresowo sprzedaje lek po obniżonej, promocyjnej cenie.

Stanowiska te, mimo iż dotyczą wcześniejszego brzmienia art. 94a ustawy – Prawo farmaceutyczne pozostają aktualne w odniesieniu do nowej regulacji zawartej w art. 94a tej ustawy.

W rozpoznawanej sprawie organy Inspekcji Farmaceutycznej ustaliły, że w lokalu kontrolowanej apteki dostępne były gazetki zawierające wizerunki produktów leczniczych oraz suplementów diety wraz z podanymi cenami i okresem ich obowiązywania. Były one opatrzone także tym samym logo, co apteki sieci [...] (charakterystyczne logo pozwalało na łatwą identyfikację miejsca, gdzie wskazane produkty dostępne są po wymienionych cenach). Nadto zawierały hasła: "Jeśli nie możesz znaleźć produktów z oferty w Twojej aptece - zapytaj farmaceutę o możliwość zamówienia", "Ilość produktów w ofercie jest ograniczona", "Produkty z tej oferty możesz również zamówić przez tel. Pod nr [...] lub na www. [...]' sugerującymi o dostępności prezentowanych w nich produktów w aptekach "[...]", i ograniczonym czasie trwania promocji. Ceny produktów leczniczych oraz suplementów diety w przedmiotowych folderach były prezentowane w ten sposób, że widoczna była przekreślona "stara" cena, a obok aktualnie obowiązująca – niższa cena od poprzedniej. Ponadto gazetki pozwalały na identyfikację placówki sprzedaży detalicznej, czyli apteki posługując się charakterystycznym logo.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy w pierwszej kolejności wskazać, że zakres reklamy działalności apteki interpretowany jest (i był również na gruncie poprzedniego stanu prawnego) przez judykaturę bardzo szeroko. Wyłączona ze wspomnianego zakazu została jedynie informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego (art. 94 ust. 1 in fine p.f.). Wnioskując a contrario uznać trzeba, że podanie innych informacji o działalności apteki lub jej walorach stanowić będzie jej reklamę.

W konsekwencji wobec kategorycznego brzmienia przepisu art. 94a p.f. oraz literalnej wykładni jego treści nie można podzielić wywodów skarżącej, że działania polegające na kolportowaniu gazetek tylko i wyłącznie wewnątrz lokalu apteki nie mogą być uznane za wchodzące w zakres prawnego pojęcia reklamy aptek. Sąd podziela stanowisko organów, że przedmiotowe gazetki są jedną z form reklamy apteki bowiem nie ma żadnych ograniczeń aby mogły być one wynoszone na zewnątrz lokalu apteki i porównywane np. z ofertami innych aptek. Mają zatem rację organy inspekcji farmaceutycznej, że takie działania służą przyciągnięciu nowych klientów i zatrzymaniu starych, a w rezultacie mają za zadanie doprowadzenie do wzrostu sprzedaży. Nie jest też istotne z punktu widzenia zakazu reklamy aptek, czy reklama dokonywana jest wewnątrz czy na zewnątrz apteki. Jej działalność reklamowa może przejawiać się tak we wnętrzu lokalu aptecznego, jak i poza nim. Przepis art. 94a p.f. nie wyznacza granic miejscowych reklamy.

W tej sytuacji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jaki o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

W ocenie Sądu, organ prawidłowo objął zaskarżoną decyzją zarówno nakazanie - na podstawie art. 94a p.f. - zaprzestania prowadzenia reklamy działalności apteki ogólnodostępnej prowadzonej przez skarżącą spółkę, jak i nałożenie kary pieniężnej, co znajduje podstawę w art. 129b ust. 1 i 2 p.f. Zarzut strony skarżącej, że nałożenie kary jest uzależnione od uprawomocnienia się decyzji nakazującej zaprzestania prowadzenia reklamy działalności apteki jest nietrafny, o czym świadczy chociażby dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych. (por. wyrok NSA z 11 marca 2015 r. , sygn. akt II GSK 384/14, z 7 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 459/14). Okoliczności powyższe zostały w niniejszej sprawie uwzględnione i ocenione w sposób wystarczający.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a., Sąd stwierdza, że przepisy te nie zostały naruszone. Organy administracji (I i II instancji) obowiązane były do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa; podejmując rozstrzygnięcie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Podstawa prawna rozstrzygnięcia wynika z obowiązującego prawa materialnego. Nie została więc naruszona zasada praworządności określona w art. 6 k.p.a. Nie można też organom odmówić respektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 i art. 80 k.p.a.). Uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd nie dopatrzył się także aby wymierzona stronie skarżącej kara w kwocie 20.000 zł była rażąco wygórowana oraz niewspółmierna do działalności skarżącej skoro w rozpoznawanej sprawie doszło do ponownego złamania zakazu reklamy przez skarżącą.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.