Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1106/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatki inne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 4, art. 58 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Edyta Anyżewska, Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA del. Zygmunt Chorzępa (sprawozdawca), Protokolant Tomasz Grzybowski, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia Promocji Przedsiębiorczości w R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Rz 36/05 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Promocji Przedsiębiorczości w R. na wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w R. z dnia 11 października 2004 r. (...) w przedmiocie gospodarowania środkami z Unii Europejskiej i międzynarodowych instytucji finansowych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną postanowieniem z dnia 3 czerwca 2005 r. I SA/Rz 36/05 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę Stowarzyszenia Promocji Przedsiębiorczości w R. na wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w R. z dnia 11 października 2004 r. (...) w przedmiocie gospodarowania środkami z Unii Europejskiej i międzynarodowych instytucji finansowych.

W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w skardze do Sądu, Stowarzyszenie wniosło o uchylenie wyniku kontroli, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie warunków i trybu udzielania dotacji przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości.

Powołując przepis art. 3 par. 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - Sąd wskazał, że kontrola działalności administracji sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również rozpatrywanie skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Zaskarżony przez Stowarzyszenie akt jest dokumentem kończącym postępowanie kontrolne w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz.U. 2004 nr 8 poz. 65 ze zm./, który nie wprowadza dla kontrolowanego jakichkolwiek obowiązków lub praw, wskazując wyłącznie określone uchybienia i dokonując ustaleń faktycznych. Skoro skarżony wynik kontroli nie wykraczał poza granice ukształtowane cytowanym przepisem ustawy o kontroli skarbowej i nie ustanowił dla strony kontrolowanej jakiegokolwiek obowiązku czy prawa, to nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Na poparcie wyrażonej oceny Sąd przywołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2000 r. FPS 13/00 - ONSA 2001 Nr 2 poz. 58, a jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał przepis art. 58 par. 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik Stowarzyszenia Promocji Przedsiębiorczości w Rzeszowie na podstawie art. 173 i art. 174 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucił powyższemu postanowieniu naruszenie przepisów art. 3 par. 2 pkt 4 oraz art. 58 par. 1 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy jako mającym istotnym wpływ na wynik sprawy i wskazując ja powyższe uchybienia, na podstawie art. 185 par. 1 tej ustawy wniósł o jego uchybienie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, pełnomocnik Stowarzyszenia wywiódł, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu, że wydany wynik kontroli nie wprowadza dla skarżącej jakiegokolwiek obowiązku czy prawa.

Zdaniem skarżącej, zgodnie z przepisem art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o kontroli skarbowej, inspektor kontroli skarbowej wydaje wynik kontroli, gdy stwierdzone uchybienia czy nieprawidłowości nie są związane z ustaleniami dotyczącymi podatków i innych należności budżetowych. Jeżeli inspektor dokonuje ustaleń tego ostatniego rodzaju, jest zobowiązany wydać decyzję podlegającą kontroli instancyjnej przez wniesienie odwołania do właściwej izby skarbowej.

Dalej autor skargi kasacyjnej wskazał, powołując się na pogląd uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 1998 r. FPS 18/98, że nie ma wątpliwości że wynik kontroli w rozumieniu ustawy prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi stanowi czynności z zakresu administracyjnej publicznej, jednak dopuszczalność skargi na tę czynność musi łączyć się z ustaleniem, że dotyczy on uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W sprawie w wyniku kontroli przedstawiono konkretne nieprawidłowości odnoszące się do Stowarzyszenia a treść tych nieprawidłowości odnosiła się do wskazania naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego. Wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej przez wskazanie nieprawidłowości na podstawie ustaleń faktycznych kontrolerów, potwierdza zatem istnienie obowiązku poniesienia sankcji ekonomicznych, poprzez zwrot nieprawidłowo wydatkowanej dotacji na rzecz Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Jednocześnie wynik kontroli daje skarżącej sygnał do podjęcia działań mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a więc nakłada obowiązek działania. Dysponentowi środków publicznych daje informację o nieprawidłowym wykorzystaniu dotacji przez Stowarzyszenie, co z uwagi na treść przepisu art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych /t.j. Dz.U. 2003 nr 15 poz. 148 ze zm./ rodzi obowiązek zwrotu dotacji, a w przypadku nie wykonania tego obowiązku dysponent środków wydaje decyzję określającą kwotę do zwrotu i termin od którego nalicza się odsetki.

Rekapitulując autor skargi wskazał, że wynik kontroli zawierający wskazanie nieprawidłowości w wydatkowaniu dotacji należy uznać za inny akt z zakresu administracji publicznej dotyczący stwierdzenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 par. 2 pkt 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Taką ocenę potwierdza wyrok Sądu Najwyższego z 13 lutego 2003 r. III RN 11/02. Wskazując zatem na spełnienie przesłanek do wniesienia skargi na wynik kontroli przez wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa, zdaniem skarżącego Stowarzyszenia zasadne jest zarzucenie naruszenia przepisów postępowania przez Sąd przez odrzucenie skargi na wynik kontroli.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej stwierdził, że nieprawdziwe są twierdzenia skargi kasacyjnej, że wynik kontroli nakłada się na Stowarzyszenie jakieś obowiązki i rodzi obowiązek poniesienia sankcji ekonomicznych. Wskazując na przepis art. 27 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej stwierdził, że organ kontroli ma obowiązek doręczyć wynik kontroli właściwemu organowi lub dysponentowi środków wraz z dokumentacją z czynności kontrolnych. Samo stwierdzenie w wyniku kontroli nieprawidłowości, nie daje podstawy do uznania przedmiotowego wyniku kontroli za inny akt z zakresu administracji publicznej dotyczący stwierdzenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 par. 2 pkt 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, co następuje:

Skarga kasacyjna spełniająca wymogi określone przepisami art. 174 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest zasadna, albowiem zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przepisów art. 3 par. 2 pkt 4 i art. 58 par. 1 cytowanej ustawy nie znajduje potwierdzenia z zebranym w sprawie materiale dowodowym.

Zarzut wnoszącego skargę kasacyjną Stowarzyszenia sprowadza się do niezasadnego nieuznania przez Sąd wyniku kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 11 października 2004 r. za akt o którym mowa w cytowanym art. 3 par. 2 pkt 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Oceniając trafność stawianego w skardze kasacyjnej zarzutu, należy zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeanalizować treść pkt III i IV przedmiotowego wyniku kontroli które stanowią iż Stowarzyszenie winno zlecone przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości zadania realizować zgodnie z warunkami określonymi w zawartych umowach, wydatkowując środki publiczne z zachowaniem przepisów ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych /Dz.U. nr 155 poz. 1014 ze zm./. Dalej kontrolujący pouczył, iż wynik kontroli stanowi dokument wydany zgodnie z przepisami ustawy o kontroli skarbowej a ostateczna decyzja w zakresie sposobu wykorzystania dotacji należeć będą do dysponenta środków tj. Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w W.

Z treści tego dokumentu nie wynika, że kontrolujący nałożył na Stowarzyszenie jakieś obowiązki lub przyznał uprawnienia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, kontrolujący stwierdzając nieprawidłowości pouczył kontrolowanego, że jego ustalenia i oceny, mogą być wykorzystane przez dysponenta środków pomocowych.

Jeśli zatem, przedmiotowy wynik kontroli nie nakładał na kontrolowane Stowarzyszenie żadnych obowiązków, zwłaszcza co do zwrotu środków pomocowych, to za trafną należy uznać ocenę Sądu pierwszej instancji, że zaskarżony skargą wynik nie stanowi aktu o którym mowa w art. 3 par. 2 pkt 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Powyższa ocena znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie tylko w przywołanej przez Sąd Uchwale Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2000 r. dla również we wcześniejszym wyroku tego Sądu z dnia 24 listopada 1999 r. III SA 8054-8056/98 /ONSA 2001 Nr 2 poz. 69/ gdzie wskazano, iż zaskarżony do Sądu (...) może być tylko wynik kontroli, gdy odpowiada pojęciu aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Skarżony w sprawie wynik kontroli nie odpowiada powyższej definicji aktu administracyjnego. Wręcz przeciwnie, zawiera w swej treści informację /pouczenie/ że jako dokument sporządzony w trybie przepisów o kontroli skarbowej może być wykorzystany /lub nie/ przez dysponenta środków pomocniczych. A więc dopiero w przyszłym postępowaniu prowadzonym przez dysponenta środków będzie stanowił dowód podlegający ocenie jak pozostałe, dając również skarżącemu Stowarzyszeniu możliwość ustosunkowania się do niego i wyjaśnienia sprawy - patrz - wyrok NSA z 24 listopada 1999 r.

Uznając zatem, że zarzuty skargi są niezasadne a zaskarżone skargą kasacyjną postanowienie nie narusza przepisów art. 3 par. 2 pkt 4 i art. 58 par. 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 184 cytowanej ustawy skargę kasacyjną oddalił.

Na podstawie art. 203 cytowanej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku o zwrot kosztów postępowania uznając z uwagi na treść wskazanego przepisu, który zwrot kosztów postępowania kasacyjnego łączy z wyrokiem Sądu pierwszej instancji uwzględniającym lub oddalającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpatrywania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę, że żądanie zasądzenia kosztów nie ma podstawy prawnej.