Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1000/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6069 Inne o symbolu podstawowym 606
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1 pkt 2, art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 72 ust. 2 pkt 2 lit. k
journal: Dz.U. 2020 poz 283
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 33
journal: Dz.U. 2019 poz 868
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2020 r. sprawy ze skargi G. z siedzibą w [...], Czechy na postanowienie Ministra Klimatu z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz G. z siedzibą w [...], Czechy kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] lutego 2020 r. nr Minister Klimatu, na podstawie art. 31 § 2 w związku z art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a." odmówił dopuszczenia S. z. s. z siedzibą w P. w Czechach do udziału w postępowaniu w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie węgla brunatnego i kopalin towarzyszących ze złoża "[...]" na rzecz P. S. A.

W uzasadnieniu tego aktu organ wyjaśnił, że toczące się postępowanie koncesyjne było poprzedzone postępowaniem w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko, zakończonym decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z [...] stycznia 2020 r., ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego "[...]", realizowanego w gminie [...]. Minister ocenił, że skoro wskazane postępowanie toczyło się z udziałem społeczeństwa, to ziściła się przeszkoda w stosowaniu przepisów o udziale organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym, o której mowa w art. 33 ustawy z 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2019 r., poz. 868 ze zm.) – zwanej dalej "p.g.g.".

W skardze na powyższe postanowienie podniesiono zarzut naruszenia art. 31 k.p.a. i art. 33 p.g.g., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 i art. 31 § 2 k.p.a. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wskazała, że decyzja ustalająca uwarunkowania środowiskowe została wydana po wszczęciu postępowania o udzielenie koncesji, co nastąpiło [...] października 2019 r., a – w ocenie strony – dla spełnienia przesłanki z art. 33 p.g.g. musiałaby ona zostać wydana przed tą datą. Ponadto skarżąca podniosła, że postępowanie koncesyjne toczy się na podstawie art. 72 ust. 2 pkt 2 lit. k ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r., poz. 283) - zwanej dalej ustawą o udostępnianiu i nie wymaga uprzedniego wydania decyzji środowiskowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325). Uchybienie to polega na niepełnym – wbrew art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. wyjaśnieniu okoliczności istotnych dla załatwienia sprawy i niepodaniu przekonujących motywów podjęcia zaskarżonego postanowienia, do czego obliguje art. 107 § 3 k.p.a.

Nie budzi między stronami wątpliwości to, że możliwość udziału organizacji społecznych w postępowaniach koncesyjnych uzależniona jest od tego, z jakiego rodzaju procedurą koncesyjną mamy do czynienia, a ściślej od tego – czy poprzedzało ją postępowanie w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych przedsięwzięcia. Taki wniosek płynie bowiem z lektury jasnego w swej wymowie art. 33 p.g.g. W świetle przepisów ustawy o udostępnianiu wydanie niektórych koncesji, np. tej wymienionej w art. 72 ust. 2 pkt 2 lit. k tej ustawy, dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy funkcjonuje w obrocie prawnym decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych. Podkreślić jednak należy, że nie chodzi tu o jakąkolwiek decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych, ale o taką, która wydana została dla przedsięwzięcia tożsamego z tym, które objęto wnioskiem o udzielenie koncesji. Tylko w ten sposób ziścić się może cel przepisu art. 33 p.g.g., który wprawdzie ogranicza udział organizacji społecznej w postępowaniu koncesyjnym, ale wyłącznie w zakresie takiego przedsięwzięcia, w odniesieniu do którego organizacje mogły swobodnie zająć przewidziane prawem stanowisko procesowe w uprzednio toczącym się postępowaniu środowiskowym. Inne rozumienie tego przepisu pozostawałoby sprzeczne z ideą udziału organizacji społecznej w postępowaniu, którego wynik wywiera wpływ na interes społeczny w zakresie ochrony środowiska.

Jeżeli zatem w odniesieniu do danego przedsięwzięcia mamy do czynienia z konfiguracją postępowań zależnych: środowiskowego i koncesyjnego, za wystarczający uznaje się udział organizacji społecznej w tym pierwszym. Jeżeli tego rodzaju relacja nie występuje, bo postępowanie koncesyjne ma charakter samoistny, zwolnienie ze stosowania przepisów o udziale organizacji społecznych unormowane w art. 33 p.g.g. nie wchodzi w grę.

Ustalenie tego, czy wskazane zależności zachodzą, czy też nie należy do organu prowadzącego postępowanie koncesyjne, bowiem to – z istoty rzeczy – zawsze zakończy się jako ostatnie. Skutkiem wystąpienia organizacji społecznej z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu koncesyjnym jest więc obowiązek organu wydającego koncesję podjęcia niezbędnych czynności wyjaśniających. Obejmować one powinny przede wszystkim stwierdzenie tego, czy dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem koncesyjnym wydano decyzję środowiskową. Funkcjonowanie w obrocie decyzji środowiskowej, której adresatem jest ten sam inwestor oznacza li tylko podmiotową zbieżność obu procedur, podczas gdy w świetle art. 33 p.g.g. prawnie znaczący jest ich zakres przedmiotowy.

Sformułowanie stosownej oceny wymaga zatem analizy zawartego w decyzji środowiskowej rozstrzygnięcia, a także wszelkich tych, towarzyszących jej podjęciu okoliczności, które mogą mieć wpływ na weryfikację przesłanki tożsamości przedsięwzięć stanowiących przedmiot wskazanych postępowań zależnych. Powinności te, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. spoczywają na organie wydającym bądź modyfikującym koncesję. Wynik tych ustaleń, jak też tok rozumowania, który doprowadził organ do wydania postanowienia z wniosku organizacji społecznej żądającej dopuszczenia do udziału muszą następnie, w myśl art. 107 § 3 k.p.a. znaleźć odzwierciedlenie w motywach tego aktu.

W tej sprawie tego rodzaju ustaleń i analiz zabrakło. Z lakonicznego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie można dowiedzieć się tego, z jakich powodów organ koncesyjny ocenił, że pomiędzy postępowaniem środowiskowym i koncesyjnym zachodzi tożsamość w zakresie badanego przedsięwzięcia. Lektura akt administracyjnych nie pozwala na sformułowanie jednoznacznego wniosku w tym zakresie, skłaniając do powzięcia wątpliwości co do tego, czy istotnie to samo przedsięwzięcie analizowane było w obu postępowaniach, a co za tym idzie – czy stosowanie art. 33 p.g.g. wchodzi tu w grę. Decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych próżno bowiem szukać w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy.

Co więcej, trafnie skarżąca podniosła, że postępowanie koncesyjne toczy się w oparciu o art. 72 ust. 2 pkt 2 lit. k. ustawy o udostępnianiu, a więc w trybie niewymagającym wydania decyzji środowiskowej, dotyczącym jednokrotnego wydłużenia terminu obowiązywania koncesji na wydobywanie węgla brunatnego do 6 lat. Wątpliwości tych organ nie wyjaśnił, pomimo że ich usunięcie warunkuje podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia kwestii udziału w postępowaniu koncesyjnym organizacji społecznej.

Niezasadny pozostaje natomiast zarzut skargi, a zasadzający się na twierdzeniu, że przeszkodą dla udziału organizacji społecznej w postępowaniu koncesyjnym na podstawie art. 33 p.g.g. jest tylko taka decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych, którą wydano przed wszczęciem postępowania koncesyjnego. Zależność wymienionych postępowań nie na tym bowiem polega, lecz stanowi więź pomiędzy postępowaniem koncesyjnym a wydaną przed jego zakończeniem decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Wystarczy zatem, by stanowiąca prejudykat decyzja zapadła zanim organ załatwi sprawę z wniosku o udzielenie koncesji. Tak rozumiany art. 33 p.g.g. sprzyja sprawności obu postępowań, bez uszczerbku dla przysługujących ich podmiotom gwarancji procesowych.

Rozpoznając żądanie organizacji społecznej ponownie organ ustali to, czy wydana w dniu [...] stycznia 2020 r. decyzja środowiskowa odnosi się do tego samego przedsięwzięcia, co to, które objęto wnioskiem koncesyjnym. Ustalenie to poprzedzone będzie analizą wskazanej decyzji i jej zakresu. W tym celu zasadnym będzie pogłębiona lektura motywów decyzji i wniosku koncesyjnego. Dopiero na tej podstawie organ oceni, czy rzeczywiście ziściła się przesłanka, o której mowa w art. 33 p.g.g., a wynik tych rozważań zamieszczony będzie w uzasadnieniu wydanego postanowienia.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 265), na które złożyły się: 100 złotych tytułem wpisu sądowego, 480 złotych tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym oraz 17 złotych tytułem opłaty od udzielonego pełnomocnictwa.