Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 319/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.28
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi I. M.-M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności spadkobiercy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Zakład") utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającą I. M.–M. umorzenia należności wynikających z decyzji o odpowiedzialności spadkobiercy.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu 3 października 2013 r. I.M.–M. zwróciła się

z wnioskiem o umorzenie zadłużenia wynikającego z decyzji Zakładu z dnia 16 maja 2013 r. orzekającej o jej odpowiedzialności za zobowiązania zmarłego syna – L. M., a stanowiącego warunek do umorzenia zobowiązań w oparciu

o przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych

z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551). We wniosku strona wskazała, że przyjęcie spadku po zmarłym synu było niewłaściwą decyzją, ponieważ oprócz ziemi rolnej będącej nieużytkiem wycenionym kilka lat temu na kwotę [...]. zł strona odziedziczyła jedynie długi wobec wielu wierzycieli. I. M. – M. poinformowała także, że jest osobą w wieku [...] lat i utrzymuje się jedynie z pobieranego świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł. Ponadto wskazała na zły stan zdrowia związany z wiekiem oraz ciężką pracą wykonywaną przez ponad [...] lat. I. M. – M. oświadczyła, że nie jest w stanie spłacić zobowiązań, z uwagi na ponoszone koszty utrzymania i leczenia (strona korzysta

z prywatnej opieki zdrowotnej).

Do wniosku strona dołączyła dokumenty, mające potwierdzać wykazane okoliczności, w postaci: dokumentacji medycznej, kopii wykupionych recept, oświadczenia o nieposiadaniu składników majątku z 6 listopada 2013 r., oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej

z 7 listopada 2013 r.

W trakcie postępowania Zakład ustalił, że należności objęte wnioskiem strony, a wynikające z decyzji o odpowiedzialności za zobowiązania zmarłego L. M., dotyczą składek na ubezpieczenie własne zmarłego, w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.

Decyzją z dnia [...] r. Zakład odmówił umorzenia należności

z tytułu nieopłaconych składek, uznając, że w sprawie nie została spełniona przesłanka całkowitej nieściągalności należności z art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585, ze zm., dalej w skrócie "u.s.u.s."), a także przesłanka szczególnych okoliczności uzasadnionych ważnym interesem osoby zobowiązanej, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), dalej zwanym "rozporządzeniem".

Zakład, oceniając wystąpienie przesłanki całkowitej nieściągalności stwierdził, że w odniesieniu do wymienionych w decyzji zobowiązań nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne. W kwestii sytuacji materialnej i osobistej strony ustalono zaś, że prowadziła ona samodzielne gospodarstwo domowe, pobierała świadczenia emerytalne w wysokości [...] zł brutto (w tym dodatek pielęgnacyjny w wys. [...] zł), ponosiła wydatki związane z opłatami mieszkaniowymi (według oszacowania strony) w kwocie [...] zł, związane z leczeniem w kwocie ok. [...] zł miesięcznie, była obciążona z tytułu zobowiązań w bankach w łącznej kwocie [...] zł, spłacanych w ratach po [...] zł miesięcznie. Zakład stwierdził także, że część zobowiązań wobec ZUS zabezpieczona jest wpisem hipoteki na nieruchomości (KW [...]), którą stanowi działka rolna położona w miejscowości R. gmina K., a której właścicielem do ½ udziału był zmarły syn strony L. M..

Zakład ocenił powyższe okoliczności i uznał, że posiadanie stałego źródła dochodów, radzenie sobie ze spłatą innych zobowiązań wskazują, że zaspokojenie należności z tytułu składek (choćby w formie układu ratalnego) nie pozbawi strony możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Dodatkowo Zakład wskazał na istnienie zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości, oznaczającego możliwość wyegzekwowania długu z tego majątku, a także, że znaczna część obciążającego zobowiązaną długu została objęta postępowaniem o umorzenie

w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność.

Pismem z dnia 18 grudnia 2013r. I. M. – M. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie składek oraz odsetek w kwocie [...] zł, ewentualnie zawarcie układu ratalnego ze spłatą po [...] zł miesięcznie. Skarżąca wskazała, że ocena jej możliwości płatniczych dokonana przez organ była jednostronna, podczas gdy wykazała ona, że nie jest w stanie spłacić zadłużenia bez uszczerbku

w zaspokajaniu swoich podstawowych potrzeb życiowych. Strona ponownie przedstawiła swoją sytuację finansową i stwierdziła, że kwota, którą dysponuje po opłaceniu wszystkich koniecznych wydatków na wyżywienie, na leczenie i zakup środków czystości nie wystarczy jej na spłatę zadłużenia zmarłego syna. Strona argumentowała, że obciążenie jej długami zmarłego syna jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, gdyż długi te odziedziczyła nieświadomie, zamiast spadek odrzucić. Ponadto wyjaśniła, że wchodząca w skład masy spadkowej nieruchomość (1/2 udziału) jest bezwartościowa i nie znajduje nabywcy (teren zalewowy, nieużytek). Zdaniem skarżącej, odpowiedzialność za powstanie odsetek od zaległości ponosi sam Zakład. Skarżąca nie zgodziła się także z oceną organu, że za możliwością uregulowania należności składkowych przemawia okoliczność dobrowolnej spłaty innych zobowiązań za syna w bankach, skoro spłaty są realizowane z pożyczek udzielanych przez znajomych. Strona wskazała również na dodatkową okoliczność domagania się przez urząd skarbowy spłacenia długów jej zmarłego syna z tytułu podatków VAT i PIT.

Rozpoznając ponownie sprawę Zakład utrzymał w mocy ww. decyzję, nie stwierdzając podstaw do zmiany dotychczasowego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ, wskazując na wyjątkowy charakter instytucji umorzenia, odnosząc się do okoliczności sprawy, w tym argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, uznał za zasadną wcześniejszą ocenę, że nie jest możliwe pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącej, bowiem naruszałoby to interes publiczny funduszy celowych, finansowanych przez ogół obywateli opłacających składki. Wskazano także, że nie jest możliwa rezygnacja przez Zakład z dochodzenia należności kosztem mniej uprzywilejowanych wierzytelności. W sprawie nie stwierdzono aby strona znajdowała się w sytuacji wyjątkowej, skoro zaspokaja swoje niezbędne potrzeby życiowe i spłaca długi bankowe ze stałych dochodów, a nadto posiada majątek w postaci udziału w nieruchomości. Zakład uznał także, że skoro nie jest prowadzona egzekucja, nie została spełniona przesłanka braku całkowitej nieściągalności. Ponadto organ stwierdził, że okoliczności, w których powstało zadłużenie nie mają znaczenia dla kwestii umorzenia i nie są brane pod uwagę w postępowaniu o umorzenie. Końcowo wyjaśnił także, że wniosek o rozłożenie należności na raty został przekazany do załatwienia właściwej komórce merytorycznej.

W skardze do WSA w Szczecinie na wyżej powołaną decyzję Zakładu z dnia [...] r. I. M. – M., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. i umorzenie postępowania.

Skarżąca zarzuciła, że organ wydał zaskarżone decyzje bez podstawy prawnej albo co najmniej przedwcześnie, gdyż nie został do tej pory ustalony status skarżącej jako spadkobierczyni.

W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącej wskazał, że I. M. – M., pozostając w błędzie istotnym (art. 84 § 1 i 2 k.c.) co do możności niepłacenia długów za swego syna (do których się nie przyczyniła ani też z nich nie korzystała) nie zorientowała się, że w terminie sześciu miesięcy od daty zgonu powinna była złożyć oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza bądź o jego odrzuceniu. Wskazano także, że skarżąca w dniu 16 stycznia 2014 r. złożyła w Sądzie Rejonowym oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożenia w terminie sześciu miesięcy od zgonu syna – spadkodawcy oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza wraz z wnioskiem o zatwierdzenie tego oświadczenia przez sąd (sprawa sygn. akt I Ns 61/14). Zdaniem autora skargi, zakończenie tego postępowania sądowego i odziedziczenie spadku

z dobrodziejstwem inwentarza spowoduje, że Zakład będzie mógł się zaspokoić nieruchomości L. M., której wartość przewyższa wysokość zadłużenia zmarłego.

W odpowiedzi na skargę, Zakład wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie.

W dniu 7 lipca 2014 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego z uwagi na toczącą się sprawę o sygn. akt I Ns 61/14 przed Sądem Rejonowym I Wydział Cywilny w K.. W dniu 10 lipca 2014 r. do Sądu wpłynął wniosek Zakładu o oddalenie wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania sądowego. W dniu 24 lipca 2014 r. Sąd wydał postanowienie, w którym odmówił zawieszenia postępowania sądowego.

W dniu 12 sierpnia 2014 r. drogą faksową wpłynęło z kancelarii adwokackiej do Sądu, zaświadczenie lekarskie z dnia 11 sierpnia 2014 r., stwierdzające, że skarżąca I. M. – M. przebywała w Klinice Chirurgii Naczyniowej, miała przeprowadzony zabieg i ze względu na aktualny stan zdrowia nie może podróżować.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należało zauważyć, że Sąd nie znalazł podstaw do odroczenia rozprawy, gdyż zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że obecność strony i ich pełnomocników na rozprawie jest nieobowiązkowa. Zarówno strona jak i jej pełnomocnik zostali prawidłowo pouczeni o terminie rozprawy. Na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2014 r. nikt się nie stawił. Do Sądu nie wpłynęła informacja

o wypowiedzeniu stosunku pełnomocnictwa. Zarówno pełnomocnik strony jak i strona nie zwrócili się do Sądu z wnioskiem o odroczenie terminu rozprawy. Za złożenie takiego wniosku nie można potraktować nadesłanego dzień przed rozprawą zaświadczenia lekarskiego dotyczącego stanu zdrowia skarżącej.

Należało zaznaczyć, że przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja dotycząca umorzenia zadłużenia z tytułu składek finansowanych przez osoby ubezpieczone będące płatnikami tych składek. Chodziło o nieopłacone należności z tytułu składek własnych (na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, na Fundusz Pracy) ubezpieczonego spadkodawcy - przedsiębiorcy L. M., a wynikające z prawomocnej decyzji ZUS z dnia 16 maja 2013 r. o przeniesieniu na spadkobierczynię I. M. – M. odpowiedzialności za zobowiązania zmarłego syna.

Nie było przedmiotem w niniejszej sprawie i nie mogło być postępowanie

w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności na skarżącą jako spadkobierczynię. Ta sprawa była przedmiotem odrębnego postępowania Zakładu zakończonego wydaniem ww. decyzji z dnia 16 maja 2013 r., która to decyzja, jak wynika z akt sprawy, nie została zaskarżona do sądu powszechnego.

Tym samym należało wskazać, że okoliczności podnoszone w skardze

w zakresie ustalenia statusu spadkobiercy I. M.–M. oraz toczącego się postępowania przed Sądem Rejonowym w K. z jej wniosku o uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia w terminie sześciu miesięcy od zgonu syna oświadczenia o przyjęciu spadku w dobrodziejstwem inwentarza, dotyczą kwestii związanych z zasadnością przeniesienia na skarżącą odpowiedzialności za zobowiązania syna, a sprawa w tym przedmiocie zakończyła się ww. prawomocną decyzją z dnia 16 maja 2013 r. Powyższe nie miało znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy, której przedmiotem była kwestia umorzenia należności składkowych. Rozstrzygnięcie sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym może mieć ewentualnie wpływ na kwestię wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania zmarłego na spadkobiercę. Za nietrafne należało wobec tego uznać zarzuty podniesione w skardze odnośnie bezpodstawnego dochodzenia składek od skarżącej oraz przedwczesnego wydania zaskarżonej decyzji. Powyższe było też podstawą do odmowy zawieszenia postępowania sądowego przez Sąd.

W związku z tym, że w chwili obecnej w obrocie prawnym pozostaje decyzja

o odpowiedzialności spadkobiercy z dnia 16 maja 2013 r., kontroli Sądu podlegała zatem sprawa umorzenia należności - składek finansowanych przez osoby ubezpieczone będące płatnikami tych składek - przeniesionych na skarżącą tą decyzją. Nadmienić należało także, że sprawa ta została zainicjowana wnioskiem skarżącej z dnia 3 października 2013 r., zaś wobec treści tego wniosku zastosowanie w rozpatrywanej sprawie miały przepisy u.s.u.s.

Zgodnie zaś z art. 28 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane

w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Według ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. W myśl ust 3 całkowita nieściągalność,

o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

5) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

6) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

7) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być przy tym

w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (ust. 3 a).

Zgodnie natomiast z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podkreślić w tym miejscu należało, że decyzja administracyjna wydana

w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Nie oznacza to jednak, że może być ona dowolna. Sąd nie może zaś nakazać Zakładowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, bowiem jest to wyłączna kompetencja organu. Kontrola sądu obejmuje więc zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tj. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy oraz rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi – w postaci umorzenia należności (zob. m. in. wyrok WSA w Warszawie z 19 listopada 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1876/07, lex nr 484969; wyrok WSA w Gdańsku z 10 lutego

2009 r., sygn. akt I SA/Gd 874/08, lex nr 483118).

Jednocześnie sądowa ocena zaskarżonej decyzji nie może opierać się na zasadach słuszności lub współżycia społecznego. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych art. 5 Kodeksu cywilnego nie ma zastosowania, zaś materialnoprawną podstawą świadczeń emerytalno-rentowych mogą być tylko przepisy prawa, a nie zasady współżycia społecznego (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: wyrok z 19 czerwca 1986 r., II URN 96/86, Służba Pracownicza 1987 nr 3; wyrok z 29 października 1997 r., II UKN 311/97, OSNAPiUS 1998 nr 15, poz. 465; wyrok z 26 maja 1999 r., II UKN 669/98, OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 597 - notka; wyrok z 12 stycznia 2000 r., II UKN 293/99, OSNAPiUS 2001 nr 9, poz. 321 - notka, postanowienie z 26 maja 1999 r., II UKN 670/98, niepublikowane).

W rozpatrywanej sprawie Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, że Zakład działał prawidłowo i nie naruszył ww. przepisów u.s.u.s. oraz rozporządzenia. Nie doszło także do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasad procesowych.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej winien wyjaśniać dokładnie stan faktyczny danej sprawy, zbierając i rozpatrując cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący (art. 77 §1 k.p.a.). Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wpływającą na kwestię odpowiedniego rozłożenia ciężaru dowodu w tym postępowaniu. Organ winien generalnie przeprowadzać niezbędne dowody z urzędu (zasada oficjalności postępowania). Nie znaczy to jednak, że sama strona jest całkowicie zwolniona

z realizacji tego obowiązku, zwłaszcza gdy nieudowodnienie danej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych (zob. m. in., B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 68-69). Nie ma wobec tego wątpliwości, iż w sprawach z wniosku o umorzenie zaległości z tytułu składek strona winna aktywnie uczestniczyć

w postępowaniu dowodowym poprzez wskazywanie odpowiednich okoliczności

i dowodów uzasadniających podjęcie przez organ rozstrzygnięcia korzystnego dla zobowiązanego. Istotą postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym wszczętym wnioskiem o umorzenie zadłużenia wobec Zakładu jest precyzyjne i wyczerpujące ustalenie danych o stanie rodzinnym, majątkowym

i zdrowotnym strony oraz o jej potencjalnych możliwościach finansowych (w tym zarobkowych). Organ sprostał tym wymogom. Postępowanie prowadził w oparciu

o ustalenia dokonanie na podstawie kompletnego materiału dowodowego przedstawionego przez stronę, organ dokonywał także własnych ustaleń. Dokonane ustalenia jak ich ocena w kontekście wystąpienia przesłanek umorzenia należności składowych, nie wzbudziły zastrzeżeń Sądu.

W ocenie Sądu, Zakład prawidłowo zatem stwierdził, że w sprawie nie zachodziła całkowita nieściągalność długu, skoro na dzień wydawania obu decyzji wobec skarżącej nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne. Z ustaleń organu wynikało nadto, że skarżąca posiada stałe źródło dochodu (świadczenie emerytalne), odziedziczyła ½ udziału w nieruchomości. Zasadnie organ przyjął także, że istnieje majątek umożliwiający przeprowadzenie ewentualnie skutecznego postępowania egzekucyjnego.

Podkreślić należało, że Zakład może, ale nie musi umorzyć powstałych zaległości. Organ nie miał więc obowiązku wydania decyzji umarzającej należności nawet

w sytuacji, gdy zostały spełnione przesłanki wymienione w powołanych przepisach, na co zwrócił uwagę Zakład w zaskarżonej decyzji.

Zasadnie też, w opinii Sądu, Zakład ustalił, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Oceniając sprawę w tym zakresie organ uwzględnił podnoszone okoliczność dotyczące podeszłego wieku skarżącej, stanu zdrowia i ponoszenia wydatków z tym związanych. Słusznie także stwierdził, że skarżąca nie jest pozbawiona możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych, pomimo, że z jej świadczenia emerytalnego ponoszone są znaczne wydatki. Nie budziło zastrzeżeń Sądu zwrócenie uwagi organu na okoliczność, że skarżąca spłaca inne zadłużenia po zmarłym synu. Za zasadne zatem należało uznać stanowisko organu co do tego, że o umorzeniu należności nie może przesądzać zadłużenie skarżącej z innych tytułów. Okoliczność ta faktycznie świadczyła o posiadaniu możliwości płatniczych. Należało wobec tego zgodzić się

z organem, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż spłacenie należności jest zupełnie niemożliwe i wykluczone teraz jak i w przyszłości. Strona nie wykazała także, aby

w sprawie zaistniały szczególne, wyjątkowe okoliczności mogące być podstawą uwzględnienia jej wniosku a organ trafnie wskazał, że możliwa jest spłata zadłużenia w układzie ratalnym, bądź spłata poprzez dokonywanie przez stronę dobrowolnych, dogodnych wpłat, co nie pozbawi skarżącej środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Według Sądu, organ uwzględnił wszelkie dowody zebrane w sprawie

i wynikające z nich okoliczności. Wbrew jednak oczekiwaniom strony skarżącej wyciągnął z nich wnioski przemawiające za odmową umorzenia zaległych należności. Wnioski te zostały należycie uargumentowane i znajdują właściwe odzwierciedlenie w treści uzasadnień decyzji. Nie wzbudziły też zastrzeżeń Sądu

z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego.

W ocenie Sądu, skoro skarżąca nie wykazała skutecznie w toku prowadzonego postępowania, że jej sytuacja majątkowa wyczerpuje przesłanki przemawiające za umorzeniem należności, to organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych oraz ich trafnej oceny pod kątem braku możliwości umorzenia przedmiotowych należności publicznoprawnych. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani przepisów prawa materialnego.

Należy wskazać, iż w zakresie przyznania ulgi skarżąca może ponownie złożyć wniosek o ulgę w spłacie należności z tytułu składek, jeżeli wykaże istnienie lub pogorszenie jej sytuacji życiowej, istnienie ważnego interesu, który uniemożliwia spłatę należności z tytułu składek.

Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają prawu i dlatego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.