Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 172/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant asystent sędziego Jan Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Zgorzeleckiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Zgorzeleckim a Burmistrzem Miasta Zgorzelec w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie postanawia: wskazać Burmistrza Miasta Zgorzelec jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.


UZASADNIENIE

Starosta Zgorzelecki wniósł o rozstrzygniecie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Zgorzeleckim a Burmistrzem Miasta. Zgorzelec, poprzez wskazanie Burmistrza Miasta Zgorzelec jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku Prokuratury Rejonowej w Zgorzelcu w sprawie wszczęcia postępowania i wydania decyzji w przedmiocie nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w związku ze zmianą stanu wody na gruncie, szkodliwie wpływających na grunty sąsiednie.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że Prokurator Rejonowy w Zgorzelcu pismem z dnia 30 maja 2014 r., nr: Pa [...], w związku z pismem Z. w Z., zwrócił się do Burmistrza Miasta Zgorzelec, wnosząc o wszczęcie postępowania oraz wydanie decyzji w przedmiocie nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, w związku ze zmianą stanu wody na gruncie szkodliwie wpływającą na grunty sąsiednie (art. 29 ustawy prawo wodne, tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 145).

W uzasadnieniu wniosku Prokurator podniósł, iż w skutek składowania gruzu i materiałów budowlanych na terenie działek 2/13 i 2/14, położonych w mieście Zgorzelec, Obr [...]. przy ul. [...], będących własnością P. w P., doszło do zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływającej na grunty sąsiednie, tj. nieruchomość R.

Działkowcy twierdzą, że w okresie poprzedzającym składowanie tych materiałów (przed 2007 rokiem), odpływ wody z terenu ogrodu działkowego w kierunku przedmiotowej nieruchomości przebiegał w sposób niezakłócony.

Burmistrz Miasta Zgorzelec, zawiadomieniem z dnia 27 czerwca 2014 r. przekazał przedmiotowy wniosek Prokuratury Rejonowej w Zgorzelcu nr [...] z dnia 30 maja 2014 r. do Starosty Zgorzeleckiego celem rozpatrzenia według właściwości, wskazując na art. 9, ust. 1, pkt 19, lit. a/ i art. 64b ustawy Prawo wodne.

Starosta Zgorzelecki po dokonaniu wstępnego rozpoznania i sprawdzenia dokumentacji geodezyjnej stwierdził, że przedmiotowy rów, o którym pisze w zawiadomieniu z dnia 27 czerwca 2014 r. Burmistrz Miasta Zgorzelec (wykazany na mapach ewidencyjnych), aktualnie nie istniejący ani w terenie, ani na aktualnej mapie zasadniczej, nie istnieje od wielu lat.

Tak też zeznał, podczas przesłuchania świadka w dniu 3 października 2013 r. S. S., właściciel działki sąsiedniej, o numerze 3/9, Zgorzelec, obr. [...]. Zeznał również, że nie pamięta, żeby na działkach o numerach 2/13 i 2/14 istniał otwarty rów i odprowadzał wody. W latach 90-tych, ubiegłego stulecia, na przedmiotowych nieruchomościach była już zamknięta kanalizacja deszczowa, która odprowadzała wody deszczowe z terenu byłego zakładu produkcyjnego F. Świadek nie pamięta rowu, jedynie kanalizację deszczową odwadniającą tereny przemysłowe, którą osobiście udrażniał w celu przywrócenia jej funkcjonowania. W archiwum Starosty Zgorzeleckiego nie ma dokumentacji, na podstawie której przedmiotowy rów zewidencjonowany na mapach ewidencyjnych z lat 60-tych, został przebudowany na rurociąg kanalizacji deszczowej.

Po przeprowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, pismem z dnia 4 czerwca 2014 r., PINB w Zgorzelcu poinformował Prokuraturę Rejonową w Zgorzelcu oraz pismem z dnia 30 lipca 2014 r. Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że w miejscu rowu została wykonana kanalizacja deszczowa, która jest drożna, drożny jest również przepust pod drogą. W związku z powyższym system odwodnienia terenu na ww. działkach działa prawidłowo.

Ponieważ działkowcy twierdzą, że w okresie poprzedzającym składowanie materiałów budowlanych (przed 2008 r.), odpływ wody z terenu ogrodu działkowego w kierunku przedmiotowej nieruchomości przebiegał w sposób niezakłócony, należy domniemywać, że przyczyną aktualnych problemów z odpływem powierzchniowym wód z terenu ogrodów działkowych może być zasypanie gruzem i odpadami budowlanymi przedmiotowych działek, co spowodowała podniesienie terenu na działkach 2/13 i 2/14, uniemożliwiając spływ wód z ogrodów działkowych na przedmiotową nieruchomość, która wcześniej była terenami zieleni i lasów.

Po przekazaniu wniosku przez Burmistrza Miasta Zgorzelec, Starosta Zgorzelecki pismem z dnia 18 lipca 2014 r. wystąpił do Dolnośląskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Oddział we Lwówku Śląskim o udostępnienie danych z ewidencji urządzeń wodnych szczegółowych, na nieruchomościach zewidencjonowanych geodezyjnie jako działki nr 2/13 i 2/14 w Zgorzelcu, Obr. [...], oraz pismem z dnia 18 lipca 2014 r. do Gminnej Spółki Wodnej w Zgorzelcu o udzielenie informacji, czy przedmiotowy teren jest objęty działalnością Spółki Wodnej i czy Gminna Spółka Wodna w Zgorzelcu jest w posiadaniu dokumentów dotyczących systemu melioracyjnego na rzeczonym obszarze. Gminna Spółka Wodna w Zgorzelcu pismem z dnia 8 sierpnia 2014 r. poinformowała Starostę Zgorzeleckiego, że omawiany obszar nie jest objęty działalnością Gminnej Spółki Wodnej i że na tym obszarze nie ma zewidencjonowanych urządzeń melioracyjnych.

Pismem z dnia 19 sierpnia 2014r. Dolnośląski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Oddział we Lwówku Śląskim poinformował Starostę Zgorzeleckiego, że na działkach 2/13. 2/14 (Obr. [...] w Zgorzelcu) nie ma urządzeń melioracji szczegółowych będących w ewidencji wód i urządzeń wodnych oraz zmeliorowanych gruntów. Przytoczył treść art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a/, art. 64b, art. 29 ustawy z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne.

Zdaniem Starosty Zgorzeleckiego w przedmiotowym postępowaniu należy odwołać się do przepisu art. 29 ustawy – Prawo wodne, który znajdzie zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, ponieważ na spornym terenie nie ma zaewidencjonowanych urządzeń wodnych służących kształtowaniu zasobów wodnych, których nienależyte utrzymanie powodowałoby zmianę ich funkcji i szkodliwe oddziaływanie na grunty. Przedmiotowe urządzenia są urządzeniami kanalizacji deszczowej (otwartej i zamkniętej) na terenach zurbanizowanych i mają na celu odprowadzenie wód deszczowych z terenów urządzonych (zabudowanych).

Skoro na omawianym terenie nie ma urządzeń wodnych służących kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z wód, organem właściwym do rozpoznawania wniosku Prokuratury Rejonowej w Zgorzelcu jest Burmistrz Miasta Zgorzelec.

Burmistrz Miasta Zgorzelec w odpowiedzi na wniosek wskazał, że z uwagi na fakt, iż na terenie działek 2/13 i 2/14 Obr. [...] znajduje się budowla, która zgodnie z definicją zawartą w ustawie -- Prawo Wodne jest budowlą służącą kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, organem właściwym do rozpoznania sprawy jest Starosta Zgorzelecki w zakresie utrzymania tego urządzenia w należytym stanie technicznym i kontroli nad jego utrzymaniem oraz Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zgorzelcu w zakresie wyegzekwowania legalności zabudowy przedmiotowego rowu kanałem krytym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpatrywania sporów o właściwość, o których mowa w art. 4 tej ustawy.

Spór o właściwość ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamą sprawą, którą zajmują się co najmniej dwa organy. A zatem wtedy gdy przed organami chodzi o rozstrzygniecie dotyczącej tego samego podmiotu i dotyczącej tego samego przedmiotu, przy zastosowaniu tej samej podstawy. Spór o właściwość może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania, albo co do której odmówiono nadania biegu. Przedmiotem sporu nie może być ustalenie rodzaju sprawy.

Zgodnie z art. 182 Kodeksu postępowania administracyjnego "Prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem". Prokurator Rejonowy w Zgorzelcu zwrócił się do Burmistrza Miasta Zgorzelec w wszczęcie postępowania oraz o wydanie decyzji w przedmiocie nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, w związku ze zmianą stanu wody na gruncie, szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie (art. 29 ustawy – Prawo wodne, tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 145). Prokurator określił przedmiot sprawy, w której wystąpił o wszczęcie postępowania. Burmistrz Miasta Zgorzelec jest żądaniem związany, co ma tę konsekwencję, że obowiązany jest sprawę rozpoznać i rozstrzygnąć w trybie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją. Nie ma podstaw do zmiany przedmiotu żądania, uchylając się od wszczęcia postępowania w sprawie, w której wystąpił prokurator.

W sprawie w zakresie żądania rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 145 ze zm.) właściwy jest Burmistrz Miasta Zgorzelec. Wynika to w sposób niebudzący wątpliwości interpretacyjnych z art. 29 ust. 3 ustawy – Prawo wodne, który stanowi "Jeżeli spowodowana przez właściciela gruntu zmiana stanu wody na gruncie szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom".

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 15 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.