Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 756/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Eugeniusz Wasilewski (spraw.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi S. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Ministra Finansów do rozpatrzenia pkt 2 i 3 wniosku S. z dnia [...] listopada 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2013 r. Stowarzyszenie [...] zwróciło się do Ministra Finansów o udostępnienie informacji w postaci:

1) trzech opinii przygotowanych na zamówienie Ministerstwa Finansów w sprawie propozycji zmian dotyczących OFE autorstwa: [...],

2) umów cywilnoprawnych dotyczących opracowania tych opinii,

3) kosztu wykonania każdej z trzech opinii.

W zakresie pkt 2 wnioskodawca wniósł, aby "zasłonić dane prywatne autorów (adres zamieszkania, PESEL, NIP itp.)".

Minister Finansów pismem z dnia 3 grudnia 2013 r. poinformował Stowarzyszenie, że sporządzone na zlecenie Ministerstwa Finansów ekspertyzy prawne dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych, w tym opinie wskazane we wniosku, są dostępne na stronie internetowej: www.finanse.mf.gov.pl/reforma-emerytalna/opinie-prawne. Umowy dotyczące sporządzenia ww. opinii zostały zawarte według wzoru umowy stosowanego w Ministerstwie Finansów dla tego rodzaju usług, przy wykorzystaniu standardów określonych w zarządzeniu Szefa Kancelarii Sejmu w sprawie szczegółowego trybu zamawiania ekspertyz z opinii, formy zawierania umów ze stałymi doradcami sejmowymi oraz dokonywania rozliczeń z tego tytułu (www.sejm.gov.pl).

Pismem z dnia 5 grudnia 2013 r. Stowarzyszenie [...] złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Ministra Finansów w zakresie rozpatrzenia pkt 2 i 3 wniosku, wnosząc o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej zgodnie z treścią pkt 2 i pkt 3 wniosku z dnia 19 listopada 2013 r. i zasądzenie kosztów postępowania oraz wymierzenie grzywny Ministrowi Finansów, jako organowi obowiązanemu do udostępnienia informacji publicznej.

Skarżący zarzucając organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1, art. 2 ust.1, art. 6 ust. 1, art. 7 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej podnosi, że w zakresie pkt 2 i 3 wniosku Minister Finansów nie udostępnił informacji publicznej, wyjaśniając "coś", o co wnioskodawca nie zwracał się. W związku z tym fakt, że organ nie udostępnił żądanej informacji ani nie wydał decyzji w sprawie odmowy informacji publicznej, należy uznać za bezczynność organu.

Zdaniem skarżącego wnioskowane dane stanowią informację publiczną, co znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I CSK 190/12. Nieudostępnienie informacji o wysokości kosztów opłaconych przez Ministra Finansów za opracowanie ww. opinii narusza także zasadę jawności finansów publicznych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż zarzut bezczynności nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy. Wobec podania do publicznej wiadomości treści opinii oraz ich autorów, w pozostałym zakresie żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Wobec powyższego nie jest zasadne powoływanie się na wyrok Sadu Najwyższego. Żądana informacja, dotycząca udostępnienia poszczególnych umów zawartych z konkretnymi osobami, nie jest informacją publiczną, bowiem stanowi informację ad personam.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej, gwarantowanego w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo to, ustawodawca zagwarantował każdemu.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazując że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania prze nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (zakres przedmiotowy stosowania ustawy).

Artykuł 4 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (zakres podmiotowy stosowania ustawy).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy uznać należy, iż przedmiot niniejszej sprawy mieści się w pojęciu informacji publicznej, albowiem umowy dotyczące sporządzenia na zlecenie Ministerstwa Finansów ekspertyz prawnych nt. rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw, w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych, stanowią o sposobie realizacji zadania publicznego, zaś koszty wykonania każdej z tych opinii wskazują na sposób wydatkowania środków publicznych.

Zgodnie z brzmieniem art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) nie może budzić wątpliwości, iż organy władzy publicznej, w tym sądy tworzą sektor finansów publicznych. W rozdziale 4 działu 1 tej ustawy została uregulowana jedna z naczelnych zasad rządzących gospodarką środkami publicznymi, zasada jawności finansów publicznych, wyrażona w art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, od której przewiduje się jedynie dwa wyjątki. Jawność może być wyłączona w stosunku do środków publicznych, których pochodzenie lub przeznaczenie zostało uznane za informację niejawną na podstawie odrębnych przepisów lub jeśli wynika to z obowiązujących Rzeczpospolitą umów międzynarodowych.

Wobec powyższych uregulowań można stwierdzić, że jawność gospodarki środkami publicznymi jest zasadą, która musi być bezwzględnie przestrzegana przez każdą jednostkę dysponująca środkami finansowymi. Wydatkujący środki publiczne podlegają kontroli odpowiednich urzędów, kontroli politycznej oraz kontroli ze strony samych obywateli. Jakakolwiek reglamentacja informacji o działalności podmiotów publicznych w stosunku do tych podmiotów musi być podyktowana racjami znajdującymi swoje uzasadnienie w Konstytucji. W tym wypadku ewentualne wątpliwości natury konstytucyjnej rozwiewa jednak wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 marca 2006 r., sygn.. akt K 17/05 (OTK-A z 2006 r., nr 3 poz. 30 patrz wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn.. akt I OSK 2508/12).

Podobne stanowisko w kwestii charakteru umów cywilnoprawnych zawieranych przez jednostki samorządu terytorialnego wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I CSK 190/12 wskazując, iż ujawnienie imion i nazwisk osób zawierających umowy cywilnoprawne z tymi podmiotami nie narusza prawa do prywatności tych osób, o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Prawidłowa wykładnia przepisu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej musi zatem uwzględniać publiczno-prawny charakter materii, której dotyczył wniosek Stowarzyszenia. Powyższe względy zadecydowały o uznaniu, że skarga na bezczynność organu jest uzasadniona i o zobowiązaniu tego podmiotu do rozpatrzenia pkt 2 i pkt 3 wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] listopada 2013 r. poprzez udzielenie informacji, bądź wydanie decyzji odnośnie jej nieuwzględnienia, jeżeli Minister Finansów uzna, że nie zachodzą negatywne przesłanki (ograniczające dostęp do informacji publicznej), wynikające z przepisu art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Biorąc pod uwagę okoliczności przedmiotowej sprawy, a zwłaszcza spór co do charakteru żądanej w pkt 2 i 3 wniosku informacji, czy stanowi ona informację publiczną, Sad uznał, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Informacja w zakresie pkt 1 wniosku została przez organ upubliczniona.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.

O kosztach rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy.