Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1763/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-04-14 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art. 244,246
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1763/15 Kraków, dnia 14 kwietnia 2016r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.C. i B.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 września 2015 r. Nr: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 utrzymuje w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 lutego 2016r. o oddaleniu wniosku R. C. i B.C. o zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W niniejszej sprawie z oświadczeń zawartych w urzędowych formularzach "PPF" wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Na ich utrzymaniu pozostaje 19-letnia córka F.C. studiująca w K. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura skarżącego w wysokości 2.100 euro. B.C. nie osiąga żadnych dochodów. W skład majątku wnioskodawców wchodzi dom o powierzchni 180 m² oraz samochód osobowy BMW, rok produkcji 2006 o wartości 20 tys. zł. Skarżący nie deklarują posiadania oszczędności. Ich wydatki przedstawiają się następująco: utrzymanie domu ok. 2.000 zł, oraz koszt najmu mieszkania dla córki w K. 2.000 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podnieśli, że choć emerytura R.C. jest stosunkowo wysoka jak na warunki panujące w naszym kraju, to także koszty utrzymania rodziny są znaczne. Skarżący jest osobą w podeszłym wieku i w związku z tym koniecznym stają się wizyty u lekarza i przyjmowanie leków. Odnosząc się do wezwania o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy przesłano dokumentację odzwierciedlającą sytuację majątkową oraz życiową wnioskodawców. Wynika z niej, że na dzień 14 grudnia 2015 roku B.C. nie figurowała w rejestrze osób bezrobotnych. Bank Polska Kasa Opieki S.A. Oddział w O. potwierdził, że R.C.w okresie od kwietnia 2015 roku do listopada 2015 roku otrzymał emeryturę zagraniczną z Włoch w łącznej wysokości 102.899,42 zł – kwota do opodatkowania (za kwiecień 2015 roku 8.120,75 zł, za maj 2015 roku 8.010,93 zł, za czerwiec 2015 roku 8.202,38 zł, za lipiec 2015 roku 11.585,73 zł, za sierpień 2015 roku 11.892,54 zł, za wrzesień 2015 roku 11.705,70 zł, za październik 2015 roku 11.717,27 zł i za listopad 2015 roku 31.664,12 zł), a kwota pobranego podatku wyniosła łącznie 18.522 zł (odpowiednio za poszczególne miesiące 1.462 zł, 1.442 zł, 1.467 zł, 2.085 zł, 2.141 zł, 2.107 zł, 2.109 zł, 5.700 zł). Opłaty za czynsz i rachunki córki F.C. za wrzesień 2015 roku wynosiły 867 zł, za październik 2015 roku 867 zł, za listopad 2015 roku 868 zł i za grudzień 2015 roku 870 zł. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące lipiec, sierpień i wrzesień 2015 roku wyniosła łącznie 63 zł, a za wodę w okresie od 8 września 2015 roku do 3 listopada 2015 roku 102,53 zł. Rachunek za gaz z terminem płatności 20 listopada 2015 roku opiewał na kwotę 314,44 zł, a za usługi telekomunikacyjne za listopad 2015 roku na kwotę 139,11 zł. Od sierpnia do listopada 2015 roku za energię elektryczną skarżący opłacali kwotę 191,98 zł miesięcznie, z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 rok uiścili cztery raty po 116 zł, a za zakup dwóch ton węgla w dniu 16 grudnia 2015 roku skarżąca zapłaciła 1.280 zł. Córka skarżących, F.C., jest studentką studiów stacjonarnych pierwszego stopnia Wydziału Filologicznego w Instytucie Filologii Romańskiej Uniwersytetu [..] w K. Przedłożono także kopię zeznania podatkowego R.C. za rok 2014 oraz kopię decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Oświęcimiu z dnia 15 stycznia 2016 roku o rozłożeniu na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok.

Postanowieniem z dnia 18 lutego 2016r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych.

We wniesionym sprzeciwie skarżący domagali się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie ich od ponoszenia kosztów sądowych w całości. Podnieśli, że referendarz zawyżył miesięczny dochód z tytułu emerytury zagranicznej R.C., która wynosi tylko 8 tys. zł, nie wzięto pod uwagę także miesięcznej raty zobowiązania podatkowego w wysokości 2,5 tys. zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012r., poz. 270 – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zaskarżone postanowienie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane względem osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (por. post. NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., OZ 862/04, niepubl.). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.) stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.

W ocenie Sądu referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu zasadnie przyjął, iż skarżący nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść kosztów postępowania zarówno w zakresie całkowitym jak i częściowym. Prawidłowo referendarz sądowy przyjął, iż na powyższą ocenę wpływa z jednej strony wysokość obciążeń finansowych, jakie strony muszą ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej ich możliwości finansowe. Według oświadczenia skarżących wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie wynosi 45.115 zł, zatem wysokość wpisu sądowego od złożonej skargi wynosi 1.353 zł, a to zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 z 2003 r., poz. 2193 ze zm.). Uiszczenie zatem tej kwoty - pełnych kosztów niniejszego postępowania mieści się w możliwościach płatniczych skarżących. Jak wynika z oświadczeń złożonych we wnioskach o przyznanie prawa sytuacja majątkowa skarżących nie nosi znamion ubóstwa, czy biedy. B.C. i R.C. mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, są bowiem właścicielami domu o powierzchni 180 m² w Przeciszowie. W skład ich majątku wchodzi też samochód osobowy BMW z 2006 roku o wartości 20 tys. zł. Trudno zatem uznać skarżących za osoby ubogie – a dla takich właśnie osób przewidziana jest pomoc państwa w postaci przyznania prawa pomocy. Skarżącym nie grozi pozbawienie środków do życia, posiadają bowiem stałe źródło utrzymania w postaci emerytury R.C.. Średnia miesięczna wysokość dochodów z tego źródła za okres od kwietnia 2015 roku do listopada 2015 roku wyniosła 12.862,42 zł (102.899,42 zł / 8 m-cy). Udokumentowana wysokość miesięcznych stałych wydatków ponoszonych przez rodzinę wynosi około 2.800 zł (czynsz za mieszkanie córki 870 zł, odpady komunalne 21 zł, woda 52 zł, gaz 314,44 zł, energia elektryczna 191,98 zł, podatek 38,67 zł, węgiel 1.280 zł). Wydatków na telefon orzekający nie zaliczył do kosztów utrzymania koniecznego, ponieważ do tej grupy mogą zostać zaliczone jedynie wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, zaś usługi telekomunikacyjne do takich nie należą (por. postanowienie NSA z 20 czerwca 2006 r., sygn. akt I OZ 805/06). Do tej sumy należy jeszcze doliczyć koszty wyżywienia i leczenia. Zestawienie uzyskiwanych dochodów z tytułu emerytury zagranicznej, wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, iż w 2015r. okresie kwiecień – listopad wyniosły one ponad 84 tys. zł netto co daje średnią około 10,5 tys. zł (informacja z banku k. 52). Zatem w ocenie Sądu pozwala to na stwierdzenie, że wnioskodawcom pozostają w miesiącu wolne środki finansowe, którymi mogą swobodnie dysponować. Powyższe oznacza, że małżonkowie C. mają możliwości, aby pokryć należne w sprawie koszty sądowe we własnym zakresie. Argument skarżących, że spłata raty zobowiązania podatkowego w kwocie około 2,5 tys. zł będzie stanowiła znaczne obciążenie finansowe nie mógł zmienić tej oceny, gdyż nie wpłynie to na niemożność wpłaty około 1 tys. zł kosztów sądowych, i nie będzie stanowić uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżących i ich rodziny.

Podsumowując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że nie zostały wykazane przesłanki do przyznania prawa pomocy, wobec czego zaskarżone postanowienie nie może zostać uznane za wadliwe. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 260 § 1 ustawy o p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.