Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 28/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1907
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 27 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2017r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2017 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej “K.p.a.", art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017 r., poz. 953), art. 4, art. 92a, art. 92b i art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.), dalej “u.t.d.", lp. 5.1, lp. 5.2, lp. 6.2.1, lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4, art. 6, art. 7, art. 9, art. 10 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), dalej "rozporządzenie 561/2006", utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2017 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 6 100 zł.

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, że karę nałożono za:

1) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:

a) o czas powyżej 15 minut do 30 minut,

b) za każde następne rozpoczęte 30 minut;

2) nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi;

3) naruszenie zasad i warunków używania urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego - udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy - za każdy dzień.

Skontrolowano przedsiębiorstwo Z. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. [...].

Ustalenia kontroli ujawniono w protokole z [...] lipca 2016 r.

Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d. w latach 2015-2016.

Wykaz naruszeń tych obowiązków lub warunków i wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do u.t.d. (art. 92a ust. 6 u.t.d.).

Zgodnie z art. 92b ust. 1 lit. a i ust. 2 utd, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia 561/2006,

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy , a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Odnośnie naruszenia lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 7 rozporządzenia 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.

Zgodnie z art. 6 ust. 1-2 rozporządzenia 561/2006 dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu.

Stosownie do art. 4 lit. k rozporządzenia 561/2006 dzienny czas prowadzenia pojazdu oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku.

Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., sankcjonująca przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:

• o czas powyżej 15 minut do 30 minut karą pieniężną w wysokości 150 zł,

• za każde następne rozpoczęte 30 minut w wysokości 200 zł.

Organ odwoławczy na podstawie protokołu kontroli, danych cyfrowych z karty kierowcy K. O., danych cyfrowych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe zważył, że kierowca przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 16 minut. Kierowca prowadził pojazd bez wymaganej przerwy przez 4 godziny i 46 minut, tj. od godziny 13:21 do godziny 19:08 dnia 2 listopada 2015 r.

Organ odwoławczy na podstawie protokołu kontroli, danych cyfrowych z karty kierowcy T. F., danych cyfrowych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe zważył, że kierowca przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 43 minuty. Kierowca prowadził pojazd bez wymaganej przerwy przez 5 godzin i 13 minut, tj. od godziny 9:11 do godziny 15:59 dnia 3 listopada 2015 r.

Odnośnie naruszenia z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 34 rozporządzenia 165/2014:

1. kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.

2. kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy.

Zgodnie z art. 32 ust. 3 rozporządzenia 165/2014 zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.

Konsekwencją tych uregulowań jest treść lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który karą pieniężną w wysokości 5 000 zł sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Organ odwoławczy na podstawie protokołu kontroli, danych cyfrowych z karty kierowcy P. M., danych cyfrowych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] zważył, a także protokołu przesłuchania strony z 20 czerwca 2016 r. stwierdził, że pojazd prowadzono z ustawioną funkcją "OUT" od 1 października 2015 r. godz. 20:51 do 2 października 2015 r. godz. 10:44, a także 2 października 2015 r. od godz. 19:22 do godz. 20:28.

Przedsiębiorca zeznał, iż w okresie kontrolnym nie wykonywał przewozów na podstawie wyłączeń określonych w rozporządzeniu 561/2006.

Kierowca zeznał, że w tych dniach nie prowadził pojazdu o nr rej. [...] z ustawioną funkcją "OUT".

Przedsiębiorca w piśmie z 28 czerwca 2016 r. przyznał, że kierowca P. M. prowadził pojazd bez karty włożonej do urządzenia rejestrującego, ponieważ nie zdążyłby do domu na weekend.

Nałożona na stronę kara pieniężna w wysokości 5 000 zł za stwierdzone w protokole kontroli naruszenie sankcjonowane przepisem lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. jest zatem uzasadniona.

Odnośnie naruszenia lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 9 ust. 2 rozporządzenia 561/2006 czas spędzony na dojeździe do miejsca postoju pojazdu objętego zakresem niniejszego rozporządzenia lub powrotu z tego miejsca, jeżeli pojazd nie znajduje się ani w miejscu zamieszkania kierowcy, ani w bazie pracodawcy, w której kierowca zwykle pracuje, nie jest liczony jako odpoczynek lub przerwa, chyba że kierowca znajduje się na promie lub w pociągu i ma dostęp do koi lub kuszetki.

Stosownie do art. 9 ust. 3 powyższego rozporządzenia czas spędzony przez kierowcę kierującego pojazdem nieobjętym zakresem niniejszego rozporządzenia do lub z pojazdu objętego zakresem niniejszego rozporządzenia, który nie znajduje się w miejscu zamieszkania kierowcy ani w bazie pracodawcy, gdzie kierowca zazwyczaj pracuje, jest traktowany jako inna praca.

Zgodnie z art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 561/2006:

1. przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85:

• zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego;

• zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa;

b. do celów niniejszego ustępu pojęcie "wczytywanie danych" jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85;

c. Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a) ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane.

Konsekwencją powyższego jest treść lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do u.t.d., sankcjonującego udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy karą pieniężną w wysokości 300 zł za każdy dzień.

Organ pierwszej instancji stwierdził, na podstawie analizy danych cyfrowych dotyczących kierowcy K. O. i w oparciu o zestawienie zaświadczeń tegoż kierowcy, nie zarejestrował on w prawidłowy sposób swojej aktywności na karcie kierowcy 5 października 2015 r. w godz. 21:15 do 23:59 i 6 października 2015 r. w godz. 00:00 do 8:24.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, kwestionujących wystąpienie jedynie naruszenia lp.6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy podniósł, że organ pierwszej instancji w wyczerpujący sposób zebrał i rozpoznał materiał dowodowy, w szczególności dopuścił dowód w postaci protokołu kontroli, danych cyfrowych z kart kierowców i z urządzeń rejestrujących zainstalowanych w pojazdach znajdujących się w dyspozycji przedsiębiorcy oraz prawidłowo zawiadomił stronę o stwierdzeniu dodatkowego naruszenia z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. pismem z 29 sierpnia 2016 r. Organ pouczył stronę o treści art. 10 K.p.a. i o możliwości przedłożenia dowodów w sprawie.

Organ nie pominął wyjaśnień strony, że nie wykonywała ona 1 i 2 października 2015 r. przewozu drogowego. Strona potwierdziła w piśmie z 28 czerwca 2016 r., że kierowca P. M. prowadził pojazd bez karty włożonej do urządzenia rejestrującego, ponieważ nie zdążyłby do domu na weekend.

Przewóz drogowy nie musiał być wykonywany osobiście przez przedsiębiorcę, aby uznać, iż to przedsiębiorca wykonywał przewóz. Jednoznacznym z faktem wykonywania przewozu przez przedsiębiorcę jest sytuacja, gdy pojazdem kieruje kierowca będący jego pracownikiem.

Organ odwoławczy podniósł, że przesłuchanie przedsiębiorcy jest niecelowe, bowiem organ pierwszej instancji zgromadził wszystkie dowody i w sposób wyczerpujący wyjaśnił okoliczności mające znaczenie dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy. We wniosku o przesłuchanie przedsiębiorcy nie wskazał on żadnych faktów które miałyby być ustalone, poprzestając jedynie na wskazaniu braku wpływu pracodawcy. Strona nie sprecyzowała faktów podlegających dowodzeniu w ramach przesłanki prawnej braku wpływu określonej w art. 92c u.t.d., ograniczając się jedynie do przytoczenia okoliczności prawnej, tj. wynikającej z przepisu, a nie ze stanu faktycznego. Organ odwoławczy nie uwzględnił zatem powyższego wniosku, skoro skarżący nie wskazał konkretnych okoliczności mających być przedmiotem dowodu, wskazujących na brak wpływu.

Odnośnie podstaw do zastosowania przepisów art. 92b i art. 92c u.t.d. organ odwoławczy nie stwierdził okoliczności uzasadniających ich zastosowanie. Winien je wykazać przedsiębiorca, czego nie uczynił. Sprowadza się to do udowodnienia, że dołożył należytej staranności, a więc uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz i jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa.

Obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad działaniem kierowców, polegającym na kierowaniu pojazdem samochodowym. Co do zasady kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże nie można tego kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem ma on obowiązek przeszkolenia kierowców i organizowania im tak, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów u.t.d. Wyłączenie odpowiedzialności w sytuacji typowej godziłoby w specyfikę danego obowiązku (nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem przepisów u.t.d.), z którego przedsiębiorca winien się wywiązać. W niniejszej sprawie niezapewnienie przez przedsiębiorcę odpowiedniego nadzoru i organizacji pracy kierowcy pozwala przypisać skarżącemu odpowiedzialność administracyjną za stwierdzone naruszenia.

Zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006.

Stosownie do art. 10 ust. 3 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca, ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa.

Powyższe oznacza, że przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców.

Okoliczności przedstawione przez stronę nie stanowią przesłanek do zastosowania art. 92b i art. 92c u.t.d. Strona nie przedstawiła dowodów uzasadniających zastosowanie tych przepisów. Przesłanki określone w tych przepisach nie odnoszą się do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób, którymi posługuje się on przy prowadzeniu działalności gospodarczej i organizacji pracy przedsiębiorstwa, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. W przedmiotowej sprawie naruszeń dopuścili się kierowcy zatrudnieni przez przedsiębiorcę, a zatem nie była to osoba trzecia.

Przestrzeganie reguł normatywnych określających wymogi w zakresie rejestrowania wskazań w zakresie przebytej drogi, aktywności kierowców, systematycznego i terminowego sczytywania danych, przestrzegania norm czasu pracy kierowców i odpoczynków to podstawowe obowiązki przedsiębiorcy prowadzącego działalność transportową. Zarówno przepisy unijne (w szczególności art. 10 rozporządzenia nr 561/2006), jak i krajowe (u.t.d.) opierają się na zasadzie, że to właśnie przedsiębiorca transportowy odpowiada za organizację pracy w swoim przedsiębiorstwie.

Strona w toku prowadzonego postępowania nie złożyła wniosków dowodowych uzasadniających zastosowanie art. 92b czy art. 92c u.t.d. Strona nie podniosła też dodatkowych okoliczności oraz dowodów wskazujących, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia oraz że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć.

Odnośnie wniosku strony o udostępnienie przez organ pierwszej instancji odpisu protokołu przesłuchania kierowcy P. M. organ odwoławczy podzielił pogląd wyrażony w piśmie z 12 września 2016 r. i decyzji organu pierwszej instancji. Stronie zapewniono czynny udział w toczącym się postępowaniu, informując jednocześnie o wszelkich prawach i obowiązkach. Pouczono również o treści art. 10 K.p.a., jak również art. 92b oraz art. 92c u.t.d.

W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżący zarzucił naruszenie :

1. art. 7 K.p.a. przez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mających na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

2. art. 8 K.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;

3. art. 77 K.p.a. przez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

4. art. 78 K.p.a. przez nieuwzględnienie wniosku strony dotyczącego wydania uwierzytelnionego odpisu protokołu przesłuchania kierowcy;

5. art. 107 K.p.a. przez niezrozumiałe i niepoparte dowodami uzasadnienie faktyczne decyzji;

6. art. 92b u.t.d. przez niezastosowanie w sprawie;

7. art. 92c u.t.d. przez niezastosowanie w sprawie.

W uzasadnieniu skargi wskazano m. in., że dokonane przez kierowców naruszenia były incydentalne i jednocześnie niemożliwe do przewidzenia przez przedsiębiorcę (skarżącego), stąd niezasadne jest obciążenie odpowiedzialnością przewoźnika.

Odnośnie naruszenia lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. skarżący podniósł, że we wskazanych przez organ dniach (1 i 2 października 2015 r.) skarżący nie wykonywał przewozów drogowych, bowiem pojazd w tych dniach prowadził kierowca P. M. Bez porozumienia ze skarżącym i bez jego wiedzy i zgody kierowca wyjął kartę z urządzenia rejestrującego i postanowił wrócić pojazdem do domu, aby zdążyć do domu na koniec tygodnia, po czym porzucił pracę i więcej się w niej nie stawił. Kierowca nie miał zresztą wracać do domu na koniec tygodnia. Decyzję o powrocie podjął samowolnie, niezgodnie z wolą przedsiębiorcy. Była to więc nadzwyczajna okoliczność, za którą przewoźnik nie odpowiada, stąd uzasadnione jest umorzenie postępowania na podstawie art. 92c u.t.d.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie datowanym na 1 lutego 2018 r. (k. 26-28) skarżący ponowił argumenty zawarte w skardze.

Na rozprawie (k. 35) na pytanie Sądu stwierdził, że pracownik zostawił samochód w bazie, po czym porzucił pracę, później się do niej już nie stawił. Umowę o pracę rozwiązano z nim za porozumieniem stron, ale skarżący nie pamięta kiedy to nastąpiło.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd w całości podziela argumenty organu zawarte w zaskarżonej decyzji. W związku z obszernym ich omówieniem powtarzanie ich byłoby zbędne.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy zaś podnieść, co następuje.

Skarżący zakwestionował zasadniczo przypisanie mu odpowiedzialności, a co za tym idzie - wymierzenie mu kary pieniężnej - jedynie za dokonane przez kierowcę P. M. naruszenie lp 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. przez nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, a jednocześnie nie ma podstaw do wyłączenia odpowiedzialności skarżącego na podstawie art. 92c u.t.d.

Sąd podziela stanowisko organu, że kierowca P. M. wyjął kartę z urządzenia rejestrującego, co stanowi naruszenie wskazane w lp 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Okoliczność ta nie była zresztą kwestionowana przez skarżącego.

Istota sporu dotyczyła natomiast możliwości wyłączenia odpowiedzialności skarżącego na podstawie art. 92c u.t.d. za wskazane wyżej naruszenie przepisu.

Podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej stanowi art. 92a ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10 000 zł za każde naruszenie.

Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. określa odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, która oparta jest na zasadach odpowiedzialności administracyjnej. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku niezależnie od tego, kto prowadził pojazd. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi ono odpowiedzialność. Na nim też spoczywa odpowiedzialność za skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA o sygn. akt II GSK 716/10 - dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej "CBOSA"). Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. stwarza więc domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń. Ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania przy spełnieniu m. in. przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d., których - jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz - nie można interpretować rozszerzająco.

Przepis art. 92b ust. 1 u.t.d. stanowi, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85;

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym;

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W myśl art. 92b ust. 2 u.t.d., za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń.

Stosownie zaś do art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Organ prawidłowo ustalił i ocenił, że wyjęcie przez kierowcę karty i nierejestrowanie w ten sposób na niej wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi należało zakwalifikować jako naruszenie wskazane w lp 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.

W odniesieniu do wskazanego wyżej naruszenia lp 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ prawidłowo ocenił, że nie zachodzą przesłanki zastosowania wobec skarżącego art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się więc do wyjątkowych sytuacji, których podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć.

Przedsiębiorca argumentował, że nie powinien ponosić odpowiedzialności na przedmiotowe naruszenie lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., ponieważ kierowca działał bez porozumienia ze skarżącym i bez jego wiedzy, a ponadto wbrew swym obowiązkom pracowniczym postanowił wrócić pojazdem do domu, aby zdążyć tam na koniec tygodnia, po czym porzucił pracę i więcej się w niej nie stawił.

Przepisy art. 92b i art. 92c u.t.d. nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Wyrazem tego obowiązku jest m. in. art. 10 ust. 2 i ust. 3 zd. 1 rozporządzenia 561/2006, nakładającego na przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowcom w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 (art. 10 ust. 2 rozporządzenia). W myśl art. 10 ust. 3 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.

W związku z powyższym brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności określonej w art. 92a u.t.d. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że przedsiębiorca mógłby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z obowiązku określonego w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia 561/2006. Dlatego art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mogą być interpretowane w sposób dopuszczający zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku określonego m. in. w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia 561/2006 (zob. wyrok NSA o sygn. akt II GSK 989/08 - dostępny w CBOSA). Prawodawca wyraźnie wskazał cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, tj. zorganizowanie pracy kierowców tak, aby mogli oni przestrzegać przepisów prawa. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie realizuje swoje obowiązki. Jednak okoliczności tej nie można kwalifikować w kategoriach braku wpływu czy okoliczności, których nie można przewidzieć, gdyż przedsiębiorca ma obowiązek organizowania pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Wyłączenie odpowiedzialności w przypadku, który należy uznać za typowy, godziłoby w specyfikę obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża go jako pracodawcę.

Na zakres obowiązków przewoźnika zwrócił uwagę również Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. akt SK 75/06 (30/2/A/2008). Podkreślił w nim, że regulacje zawarte w u.t.d. (art. 5) zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, aby odbywała się ona bezpiecznie, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy jest zawarcie umów i przyjęcie organizacyjnych rozwiązań dyscyplinujących osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy czy nawet na zasadzie samozatrudnienia. W art. 92b i art. 92c u.t.d. chodzi wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne. W dyspozycji art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania kierowcy, ale wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów i dyscyplinowania do ich przestrzegania. Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwego doboru osób z nim współpracujących, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów u.t.d.

Przepisy u.t.d. przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Istota tego rodzaju odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że podlega jej podmiot charakteryzujący się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności, po wyczerpaniu określonych w tej normie znamion działania lub zaniechania, lub też znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot, o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany obciążony został z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego sankcją administracyjną. Zbędne staje się w takim przypadku badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, np. winy podmiotu administrowanego, nie mają one bowiem wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Wymienione przepisy statuują odpowiedzialność obiektywną. Podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym w zakresie doboru kierowców i ułożenia planu ich pracy. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych.

Organy trafnie oceniły, że nie występowały okoliczności zwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Podnoszone przez skarżącego argumenty nie są wystarczające do zwolnienia do od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia na zasadzie art. 92b ust. 1 czy art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., w konsekwencji organ przepisów tych zasadnie nie zastosował. Nie byłoby więc celowe przesłuchiwanie skarżącego w tym zakresie w charakterze strony. Porzucenie zaś przez kierowcę pracy nastąpiło już po dokonaniu naruszenia przepisu lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., stąd nie może mieć wpływu na wynik sprawy. Z oświadczenia skarżącego na rozprawie wynika zresztą, że nie wyciągnął on wobec swego pracownika konsekwencji dyscyplinarnych, jako że rozwiązał z nim umowę o pracę za porozumieniem stron.

Nie naruszono również art. 107 § 3 K.p.a. stanowiącego, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie powyższe elementy. Podjęto wszelkie konieczne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dano im stosowny wyraz w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji.

Odnośnie nieuwzględnienia wniosku skarżącego o wydanie uwierzytelnionego odpisu protokołu przesłuchania kierowcy należy wskazać, że strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów (art. 73 § 1 K.p.a.). Czynności te są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (art. 73 § 1a K.p.a.). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (art. 73 § 2 K.p.a.). W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko organu (pismo z 12 września 2016 r.), że organ ma obowiązek umożliwienia stronie sporządzenia odpisu dokumentu, ale nie ma obowiązku wykonać tego odpisu za stronę. Nie naruszono tym samym powyższych przepisów ani powołanego w skardze art. 78 K.p.a.

Podsumowując należy stwierdzić, że organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.