Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 530/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 37
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant referent Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2011 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Gliwice-Zachód Jacka Pańczyka sprawy ze skargi A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Jak wynika z przedłożonej Sądowi dokumentacji A. M. właściciel parceli nr "1" w G. przy ul. [...] wybudował na tej parceli w latach [...], bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, m.in. fundament żelbetowy, na którym zmontował silos stalowy na cement.

W wyniku postępowania naprawczego prowadzonego przez Kierownika Urzędu Rejonowego w R. w dniu [...]r. wydano decyzję nr [...] pozwalającą na użytkowanie obiektów Zakładu betoniarskiego "[...]": nr 2- fundament pod silos, nr 3 budynek produkcyjny główny, nr 5 wiata dojrzewalni.

Od tej decyzji odwołali się właściciele sąsiadujących z terenem zakładu nieruchomości. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w R.

Właściciele sąsiadujących z terenem zakładu nieruchomości złożyli skargę na decyzję Wojewody [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Oddziału Zamiejscowego w Katowicach. NSA wyrokiem z dnia 2 października 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 2490/98 uchylił zaskarżoną doń decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż ponad wszelką wątpliwość ustalono, iż Zakład betoniarski "[...]" powstał w latach [...] w warunkach samowoli, bez niezbędnego pozwolenia na budowę. Uwzględniając czas powstania zakładu, jego ewentualna legalizacja powinna więc przebiegać na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm), a to w myśl postanowień art. 103 § 2 obecnie obowiązującego Prawa budowlano czyli ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t. jedn. Dz.U. 2006, Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ww. ustawy. Jak stwierdził NSA należy zatem przeprowadzić postępowanie w celu wykluczenia przesłanek wskazanych w art. 37, a następnie w celu ewentualnego doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami nakazać inwestorowi wykonanie w oznaczonym czasie niezbędnych zmian lub przeróbek, by w końcu na mocy art. 42 wydać niezbędne pozwolenie na użytkowanie obiektu.

W efekcie ww. wyroku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w R. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, którym w wyniku zmiany Prawa budowlanego stał się Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R.

Decyzjami z dnia [...]r., nr [...] w sprawie samowolnej budowy budynku produkcyjnego Zakładu betoniarskiego "[...]" i nr [...] w sprawie samowolnej budowy fundamentu żelbetowego, na którym zamontowano stalowy silos na cement, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. umorzył prowadzone postępowania administracyjne.

W wyniku odwołania wniesionego przez sąsiadów przedmiotowego zakładu betoniarskiego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., także odrębnymi decyzjami, uchylił wymienione powyżej decyzje organu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniach zarzucił organowi, iż nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania w zakresie ustalenia wszystkich stron postępowania, a nadto dodał, że postępowanie winno zakończyć się decyzją zezwalającą inwestorowi na użytkowanie obiektu, jeżeli nie stwierdzono naruszenia art. 37 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Wprawdzie organ może wydać decyzję częściową, jednak w takim przypadku w decyzji winno być dokładnie wyjaśnione, czego ona dotyczy i co zostało do załatwienia.

Rozpatrując ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją nr [...] z dnia [...]r., przywołując w podstawie prawnej art. 105 k.p.a. w związku ze stwierdzeniem braku podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy fundamentu żelbetowego, na którym zmontowano silos na cement na terenie Zakładu betoniarskiego "[...]". Organ wyjaśnił, że w celu ustalenia czy obiekty budowlane zgodne są z przepisami techniczno-budowlanymi i czy ewentualnie istnieje możliwość doprowadzenia do takiej zgodności zobowiązano inwestora do przedstawienia nowego planu zagospodarowania zakładu uwzględniającego ustalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego, inwentaryzacji budowlanej oraz opinii o stanie technicznym obiektów. Zgromadzone w ten sposób dokumenty stały się podstawą poprzedniego umorzenia postępowania w sprawie. Rozpatrując sprawę ponownie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. dodatkowo ustalił, że fundament żelbetowy, na którym zamontowano silos jest w świetle art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego budowlą, jako odrębna część stanowiącą wraz z silosem całość użytkową i po wykonaniu strefy ochronnej zieleni F-ZI, usytuowany będzie zgodnie z planem. Dodatkowo organ wyjaśnił, że stan techniczny obiektu, na podstawie przedłożonej opinii technicznej, jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi i nie zachodzi potrzeba doprowadzenia go do zgodności z przepisami, brak więc tym samym potrzeby wydania decyzji w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Mając więc powyższe na uwadze, uznano, że postępowanie w sprawie samowolnej budowy fundamentu żelbetowego, na którym zamontowany jest silos na cement na terenie Zakładu betoniarskiego "[...]" w zakresie art. 40 prawa budowlanego jest bezprzedmiotowe i stąd postępowanie należało umorzyć.

W wyniku rozpoznania wniesionych przez właścicieli sąsiednich działek odwołań [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zaskarżona decyzja jest decyzją częściową i dotyczy tylko żelbetowego fundamentu pod silos na cement, wybudowanego w latach [...]. Organ odwoławczy uznał za udowodnione, że istnienie tej budowli nie jest sprzeczne z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Obiekt leży bowiem na terenie oznaczonym [...], którego podstawowym przeznaczeniem jest zabudowa przemysłowa. Fundament ten wznosi się ponad powierzchnię na wysokość [...] m. Dopiero łączna wysokość fundamentu wraz z silosem przekracza dopuszczalną wysokość urządzeń technicznych określoną w planie, tym niemniej sprawa silosu będzie wymagała odrębnego rozstrzygnięcia.

Skargę na powyższą decyzję złożyli B. i J. B. reprezentowani przez pełnomocnika H. B., G. Z., S. i J. Z., G. L.- reprezentowana przez pełnomocnika B. L., T. T. i J. N. Postanowieniem z dnia [...]r. Sąd odrzucił skargi B. B., G. Z., S. Z., J. Z., G. L.- G., T. T. i J. N., pozostawiając do rozpoznania skargę J.B.

W konsekwencji rozpoznania skargi wyrokiem z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 1250/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zarówno zaskarżoną decyzję drugoinstancyjną, jak i poprzedzającą ją decyzję PINB w R. z dnia [...]r. W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in., iż nie budzi w sprawie wątpliwości fakt, iż Zakład betoniarski "[...]" w G. wybudowany został w latach [...] w warunkach samowoli budowlanej. Fakt ten potwierdził już wymieniony powyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przesądził także sposób postępowania w przypadku prowadzenia jego procesu legalizacyjnego. W zaleceniach wyrażonych w uzasadnieniu tego wyroku jednoznacznie wówczas stwierdzono, że doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, ewentualna legalizacja powstałego zakładu, powinna przebiegać na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Jak wskazał WSA organy nadzoru budowlanego zgodnie ze wskazaniem wymienionego wyroku przeprowadziły kontrolę zgodności przedmiotowego zakładu z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Prawidłowo, wobec uchwalenia nowego planu, odniosły się po postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z daty orzekania, czyli obecnie obowiązującego planu, wprowadzonego uchwałą Rady Gminy G. Nr [...] z dnia [...]r. Jednakowoż WSA w Gliwicach zakwestionował wnioski wysnute przez organy. Organy obu instancji, zarówno Powiatowy Inspektor jak i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznały bowiem, że obiekty przedmiotowego zakładu nie naruszają postanowień tego planu, jako, że znajdują się one w strefie oznaczonej na planie jako [...], czyli teren zabudowy przemysłowej. Zarzuty uczestników postępowania dotyczące naruszenia przepisów w zakresie dopuszczonej przez ów plan wysokości urządzeń technicznych - tj. wysokości [...] m, podczas gdy wysokość analizowanego obiektu, w tym przypadku - fundamentu żelbetowego, na którym zamontowano silos wynosi [...] m nie zostały uwzględnione. Organ pierwszej instancji stwierdził, że wymagania dotyczące wielkości obiektów dotyczą nowych obiektów wznoszonych po dacie wejścia w życie tego planu, podczas, gdy fundament wraz z silosem potraktować należy jako obiekt istniejący w dacie wejście planu, zatem do niego wymóg ten nie może być zastosowany, tym bardziej, że plan obowiązujący w chwili jego budowy takich ograniczeń nie zawierał. Zdaniem Sądu stanowisko to podzielić można by tylko w przypadku, gdyby przedmiotowy obiekt powstał legalnie, czyli na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę. Jest to jednak obiekt wybudowany samowolnie, zatem podlegać musi legalizacji, według obowiązującego planu, który dopuszcza zabudowę urządzeń technicznych tylko do wysokości [...] m. Nie może być więc wątpliwości, że obiekt naruszający taki zapis jest sprzeczny z obowiązującym planem. Jak nadto wskazał WSA w komentowanym wyroku niezrozumiałe jest w tym zakresie orzeczenie organu drugiej instancji, odnoszące się tylko do fundamentu żelbetowego i nie uwzględniające zamontowanego na nim silosa na cement Niedopuszczalne jest bowiem, zdaniem Sądu, rozdzielenie podstawy - fundamentu od silosa, które dopiero wspólnie mogą spełniać określone funkcje techniczne i w taki sposób powinny być traktowane. Sąd wskazał także, że pomimo licznych pism, uwag i skarg uczestników postępowania, mieszkających wokół zakładu betoniarskiego właścicieli sąsiednich nieruchomości, organy zupełnie pominęły zbadanie sprawy pod kątem powodowania niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia czy niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wprawdzie w sprawie pojawiały się dopuszczone analizy na temat przekroczenia dopuszczalnych wartości hałasu, czy wprowadzania do środowiska niedopuszczalnych substancji, nie zostały one jednak ocenione przez organy pod kątem przesłanki wymienionej w przywołanym powyżej przepisie art. 37 ust. 1 pkt 2. Sąd wskazał nadto, że należałoby się zastanowić nad zasadnością dzielenia sprawy na poszczególne obiekty przedmiotowego Zakładu betoniarskiego, tworzącego przecież całość technologiczną. Dzielenie sprawy na poszczególne obiekty zdaje się nie ułatwić rozstrzygnięcia sprawy, a pozostawienie w tak długim okresie zakładu działającego nielegalnie nie może być akceptowane przez państwo prawa.

W wyniku przeprowadzonego po raz kolejny postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...]r. nr [...] PINB w R. nakazał A. M. rozebranie samowolnie wybudowanego urządzenia technicznego (fundamentu żelbetowego, na którym zamontowano silos na cement). Decyzja ta, po rozpoznaniu wniesionego przez A. M. odwołania została jednak uchylona przez organ II instancji decyzją z dnia [...]r. nr [...], a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu [...]WINB w K. wskazał, że rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne nie zostało poprzedzone należytym wyjaśnieniem okoliczności sprawy.

W efekcie kolejnego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...]r., nr [...], oznaczoną przez organ I instancji jako "częściowa", PINB w R. nakazał A. M. rozebranie silosa na cement, który wraz z fundamentem żelbetowym stanowi urządzenie techniczne zbudowane na działce bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W obszernym uzasadnieniu organ I instancji wskazał m.in., iż rozpatrując sprawę ponownie uznał za udowodnione na podstawie wcześniej zgromadzonych dowodów, że urządzenie techniczne w skład którego wchodzą fundament żelbetowy oraz zmontowany na nim silos nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub ich mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, nie zachodzą więc okoliczności opisane w art. 37 ust. 1 pkt. 2) ustawy z roku 1974 (dowody te to np.: "Raport o oddziaływaniu na środowisko Zakładu betoniarskiego "[...]" opracowany w roku [...]r. przez [...] Sp. z o. o. z siedzibą w K., z którego wynika że poza emisją hałasu przekraczającą dopuszczalne parametry określone w decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. znak [...] o dopuszczalnym poziomie hałasu oraz brakiem pozwolenia wodno-prawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych inne parametry związane z ochroną środowiska nie są przekroczone). Wobec stanowiska WSA w Gliwicach z 2009 r. PINB stwierdził, że fundament żelbetowy i ustawiony na nim silos stalowy na cement [...] t. stanowią urządzenie techniczne przeznaczone do magazynowania cementu luzem, którego łączna wysokość ponad poziom terenu wynosi [...]m. Urządzenie to narusza przepis obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowiący, że w strefie [...] maksymalna wysokość urządzeń technicznych pełniących funkcje produkcyjne lub magazynujące nie może przekraczać [...] m, zachodzi więc okoliczność opisana w art. 37 ust. 1 pkt 1 ) ustawy Prawo budowlane z roku 1974. Biorąc pod uwagę wskazania [...]WINB w K. oraz przedstawioną przez inwestora opinię o stanie technicznym przedmiotowej budowli, z której wynika że jest ona zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi PINB w R. stwierdził, że istnieje przesłanka przymusowej rozbiórki w trybie art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane z roku 1974 jednak dotyczy to wyłącznie silosa na cement jako odrębnej części technicznej. Po dokonaniu rozbiórki silosa druga z części tego obiektu budowlanego - fundament żelbetowy będzie zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Po wykonaniu decyzji będzie można więc wydać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie fundamentu.

Odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej złożyli E. B., B. L., G. Z., T. T. i J. N. zarzucając, iż rozdzielenie całości techniczno-użytkowej na fundament i silos nie odpowiada wyrokowi WSA z 2009 r. Odwołanie wniósł także A. M. zarzucając decyzji pierwszoinstancyjnej naruszenie art. 7, 8, 28, 77, 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie sprawy, błędne uznanie właścicieli sąsiednich działek za strony w postępowaniu, niewłaściwe zredagowanie uzasadnienia decyzji.

Po rozpoznaniu wniesionych odwołań decyzją z dnia [...]r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową, mieszczą się w pojęciu budowli. W pojęciu budowli mieszczą się także zbiorniki i wolno stojące urządzenie techniczne, do których można zaliczyć stalowy silos na cement. W tym konkretnym przypadku żelbetowy fundament i stalowy silos stanowią całość techniczno-użytkową. Przepis art. 37 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. przewiduje wydanie nakazu przymusowej rozbiórki całości lub części obiektu budowlanego, wybudowanego niezgodnie z przepisami. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nakazał rozbiórkę tylko stalowego silosu z uwagi na to, że łączna wysokość silosu wraz z fundamentem wynosi [...] m. Natomiast sam fundament wznosi się nad powierzchnię terenu na wysokość [...]m. W świetle obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego maksymalna dopuszczalna wysokość urządzeń technicznych pełniących funkcje produkcyjne lub magazynowe na tym terenie to [...] m. W tej sytuacji jest jasne, że w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do zgodności z przepisami prawa miejscowego wystarczyło nakazać rozbiórkę stalowego silosu. Istnienie żelbetowego fundamentu na terenie Zakładu betoniarskiego "[...]" w G. nie jest sprzeczne z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jest też pewne, że fundament ten jest w dobrym stanie technicznym i nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja jest zatem prawidłowa zarówno pod kątem zgodności z prawem jaki i celowości. Dodatkowo [...]WINB w K. wyjaśnił skarżącemu A. M., iż jego przekonanie o tym, że regulacja art. 28 k.p.a. nie pozwala w tej sprawie na dopuszczenie jako stron właścicieli sąsiednich działek, jest z gruntu pozbawione podstaw.

Pismem z dnia [...]r. A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. Naruszenie prawa materialnego tj. art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy 1974 r. - Prawo Budowlane poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że organ nadzoru budowlanego ma prawo w oparciu o ten przepis badać warunki techniczne obiektów budowlanych wynikające z nowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy przepis ten zezwala jedynie na badanie zgodności obiektów budowlanych z przeznaczeniem terenu przewidzianym w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w momencie budowy obiektu;

II. Naruszenie następujących przepisów postępowania przez organy I i II instancji:

przepisu art. 7 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszystkich kroków koniecznych do wyjaśnienia stanu faktycznego,

przepisu art. 8 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania w sposób określony w przepisie,

przepisu art. 28 k.p.a. polegające na błędnym uznaniu właścicieli działek sąsiadujących z Zakładem Betoniarskim "[...]" za strony postępowania,

przepisu art. 77 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na nie przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sposób wskazany w ustawie,

przepisu art. 107 § 3 k.p.a. polegające na tym, że organ pierwszej instancji nie wskazał w uzasadnieniu faktów, które uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie zawiera jedynie historię postępowania w sprawie.

Skarga została wniesiona w terminie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W trakcie rozprawy w dniu 16 grudnia 2011 r. swoje obszerne stanowisko w sprawie wyraził także Prokurator Prokuratury Rejonowej Gliwice-Zachód wskazując wśród uchybień, którymi obarczona jest zaskarżona decyzja m.in. naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej Sądu, który wskazał, że fundament oraz silos należy traktować łącznie oraz naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie rozważa bowiem ani problemów prawnych zaistniałych w sprawie ani nie wyjaśnia czemu rozbiórce winien podlegać jedynie silos. Zdaniem Prokuratora organ winien był wydać należycie uzasadnioną decyzję obejmującą całość urządzenia technicznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona, z po części innych przyczyn niż podniesione w skardze, dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie.

Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności podkreślić należy, iż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl natomiast utrwalonego w tej mierze orzecznictwa wyłączenie związania oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci zawartych w wyroku wskazań co do dalszego postępowania, może nastąpić tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 240/06, LEX nr 325365. Podkreślenia wymaga, iż ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt II FSK 209/07, LEX nr 377585.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach związany jest ocenami i wskazaniami wyrażonymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Oddział Zamiejscowy w Katowicach w prawomocnym wyroku z dnia 2 października 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 2490/98 oraz ocenami i wskazaniami wyrażonymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w prawomocnym wyroku z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 1250/08 i nie może ocenić odmiennie kwestii przez Sąd ten wówczas przesądzonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w obecnym składzie nie podejmuje zatem rozważań dotyczących tego czy zakład betoniarski wybudowany został legalnie czy też nie albowiem w ww. wyrokach Sądy przesądziły, iż budowa nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej. Za kwestię przesądzoną w obydwu wyrokach uznać należy nadto ocenę, iż w sprawie zastosowanie znaleźć winny przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W wyroku z 2009 r. WSA przesądził nadto, iż oceniając zgodność wybudowanego samowolnie obiektu z planem należy, wobec uchwalenia nowego planu, odnieść się po postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z daty orzekania, czyli obecnie obowiązującego planu, wprowadzonego uchwałą Rady Gminy G. Nr [...] z dnia [...]r. (w konsekwencji za nietrafną uznać należy tezę skarżącego, iż ocena nastąpić winna w świetle planu obowiązującego w dacie budowy) Sąd przesądził także, że skoro obiekt wybudowany został samowolnie, to podlegać musi legalizacji, według obowiązującego planu, który dopuszcza zabudowę urządzeń technicznych tylko do wysokości [...] m. Zdaniem Sądu niedopuszczalne jest nadto rozdzielenie podstawy - fundamentu od silosa, które dopiero wspólnie mogą spełniać określone funkcje techniczne i w taki sposób powinny być traktowane.

Tym samym Sąd w obecnym składzie podjąć może jedynie ocenę formalnej i merytorycznej poprawności przeprowadzonego po raz kolejny postępowania w aspektach do tej pory nie przesądzonych oraz zgodności rozstrzygnięć organów z kwestiami w ww. wyrokach przesądzonymi.

Wskazać w tym miejscu należy, iż w zgodzie z art. 153 p.p.s.a. orzekające w sprawie organy zastosowały w sprawie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a oceniając budowlę odniosły do niej postanowienia planu miejscowego z daty orzekania. Istotne zastrzeżenia budzi natomiast, w kontekście art. 153 p.p.s.a. zgodność wydanych w sprawie decyzji z uzasadnieniem ww. wyroku w kwestii zakresu przedmiotowego inwestycji objętej rozstrzygnięciami. Jak to bowiem powyżej wskazano Sąd, w wyroku z 2009 r., zakwestionował odrębne traktowanie przez organy fundamentów silosa oraz samego zbiornika wskazując konieczność łącznego traktowania całego obiektu. Pomimo tak sprecyzowanej oceny prawnej, wydane przez organy decyzje odnoszą się jedynie do rozbiórki stalowego silosa rozumianego wyłącznie jako zbiornik, bez fundamentów na których jest osadzony. Organ II instancji podkreśla wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż obie części stanowią funkcjonalną całość jednocześnie wskazuje jednak, że art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. przewidywał możliwość nakazania rozbiórki nie tylko całości lecz także części obiektu budowlanego. Sąd stwierdza w tym miejscu, że teza organu odwoławczego nie odpowiada okolicznościom przedmiotowej sprawy. Art. 37 ustawy z 1974 r. wprawdzie bowiem istotnie dopuszczał orzekanie zarówno w stosunku do całości jak i części obiektu jednak w tym drugim przypadku wówczas gdy tylko część obiektu została wybudowana samowolnie. W konsekwencji niedopuszczalnym jest orzekanie o części obiektu w sytuacji gdy, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, cały obiekt tj. fundament wraz ze zbiornikiem stanowi samowolę budowlaną. Wskazać nadto należy, że pomimo iż postępowania w sprawie trwają od [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nadal zdaje się mieć wątpliwości, jakie przepisy w sprawie winny znaleźć zastosowanie. O ile bowiem jako właściwy w stosunku do nakazu rozbiórki wskazuje poprawnie art. 37 Prawa budowlanego, o tyle definicji budowli doszukuje się jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w art. 3 Prawa budowlanego z 1994 r. Wskazując nieprawidłowości zaskarżonej decyzji podzielić należy zarzuty skarżącego, a także zgłoszone na rozprawie uwagi Prokuratora Rejonowego, iż zaskarżona decyzja wydana została nadto z naruszeniem art. 107 § 1 i 3 k.p.a. stanowiącego, iż obligatoryjną częścią składową każdej decyzji administracyjnej (poza przypadkiem określonym w § 4 i 5 cytowanego artykułu) winno być m.in. uzasadnienie składające się z części faktycznej i prawnej. Uzasadnienie faktyczne decyzji administracyjnej powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Wymogów powyższych, zdaniem Sądu, organ II instancji nie dochował. Pomimo obowiązku całościowego rozpoznania przekazanej w wyniku wniesienia odwołania sprawy uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadza się bowiem do zrelacjonowania treści decyzji pierwszoinstancyjnej, a następnie lakonicznego wskazania cyt. "W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja jest prawidłowa zarówno pod kątem zgodności z prawem, jak i celowości". Uniemożliwia to w konsekwencji kontrolę i ocenę przyjętego przez organ toku rozumowania. Organ nie ustosunkował się nadto do użytego w nagłówku decyzji pierwszoinstancyjnej, w niejasnym kontekście, wskazania, iż jest to decyzja częściowa. Organ nie ustosunkował się też w dostateczny sposób do zarzutów podniesionych w odwołaniach. W całości pominął bowiem zarzuty sformułowane przez właścicieli sąsiednich nieruchomości, natomiast w stosunku do zarzutów skarżącego odniósł się jedynie do kwestionowanego przez niego uznania sąsiadów za strony postępowania. Zamiast podać stosowną argumentację ograniczył się jednak w tej mierze do stwierdzenia, że twierdzenie skarżącego jest cyt. "z gruntu pozbawione podstaw".

W konsekwencji wydaną przez organ II instancji decyzję uznać należy za naruszającą przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co tym samym obliguje Sąd do jej uchylenia. Ponownie rozważając sprawę organ usunie wskazane wyżej braki i niejasności i podejmie właściwą, należycie uzasadnioną decyzję, w pełni respektującą oceny prawne i wskazania zawarte w wydanych w sprawie prawomocnych wyrokach. Decyzja ta winna rozstrzygnąć sprawę co do istoty. Zdaniem Sądu, okoliczności faktyczne zostały na przestrzeni lat wyjaśnione w sposób co do zasady pełny, brak tym samym podstaw z art. 138 § 2 k.p.a. do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Nie zasługują bowiem na uwzględnienie, nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym, zarzuty skarżącego dotyczące niewyjaśnienia okoliczności sprawy zwłaszcza, że skarżący nie wskazuje okoliczności jego zdaniem niewyjaśnionych podając jedynie, iż cyt. "ujawniony jest brak chęci organów administracji do wyjaśnienia sprawy w sposób rozwiewający wszelkie wątpliwości".

W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania nie orzekano z uwagi na brak stosownego wniosku.