Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 2111/00
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 2001-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 3, art. 6 ust. 3, art. 6 ust. 8 pkt 1-2
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Teza: Grunt /część gruntu/, budynek /część budynku/, część budynku mieszkalnego, zajęte przez podmiot gospodarczy dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej, przez cały okres posiadania ich przez ten podmiot, w całości są gruntem, częścią gruntu, budynkiem lub częścią budynku związanymi z działalnością gospodarczą tj. gruntem, budynkiem, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.

To swoiste domniemanie może zostać skutecznie obalone przez podatnika, który w trybie art. 6 ust. 3 i art. 6 ust. 8 pkt 1 i 2 wykaże, że w ciągu roku podatkowego nastąpiła taka zmiana sposobu wykorzystania gruntu, budynku lub części budynku, która spowodowała, że przestały one mieć charakter gruntu, budynku lub części budynku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, co w istocie sprowadza się do wykazania, że podmiot gospodarczy w części roku podatkowego przestał być posiadaczem takiego gruntu, budynku lub jego części, bądź też przestał istnieć nawet pośredni związek pomiędzy budynkiem lub jego częścią a prowadzoną działalnością gospodarczą.

TEZY

Grunt /część gruntu/, budynek /część budynku/, część budynku mieszkalnego, zajęte przez podmiot gospodarczy dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej, przez cały okres posiadania ich przez ten podmiot, w całości są gruntem, częścią gruntu, budynkiem lub częścią budynku związanymi z działalnością gospodarczą tj. gruntem, budynkiem, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.

To swoiste domniemanie może zostać skutecznie obalone przez podatnika, który w trybie art. 6 ust. 3 i art. 6 ust. 8 pkt 1 i 2 wykaże, że w ciągu roku podatkowego nastąpiła taka zmiana sposobu wykorzystania gruntu, budynku lub części budynku, która spowodowała, że przestały one mieć charakter gruntu, budynku lub części budynku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, co w istocie sprowadza się do wykazania, że podmiot gospodarczy w części roku podatkowego przestał być posiadaczem takiego gruntu, budynku lub jego części, bądź też przestał istnieć nawet pośredni związek pomiędzy budynkiem lub jego częścią a prowadzoną działalnością gospodarczą.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w K. Anny Podsiadło sprawy ze skargi Domu Handlowo-Przemysłowego "D." Spółka z o.o. w likwidacji w S.-G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 17 sierpnia 2000 r. (...) w przedmiocie określenia wysokości podatku od nieruchomości - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 29 maja 2000 r. (...) Burmistrz T. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w związku z zaniżeniem przez spółkę "D." podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu stwierdził, że właściciel nieruchomości nie zapłacił w terminie tego podatku. Na końcu wyjaśnił, że strona w złożonej deklaracji wykazała nieprawidłowo, jako - pozostałe, część powierzchni budynków i gruntów.

Decyzją z 5 czerwca 2000 r. (...) Burmistrz T. określił kwoty zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 1997 i 1998 wynikające z zaniżenia powierzchni gruntów i powierzchni budynków związanych z działalnością spółki, określił również odsetki od tych zaległości. Jako podstawę prawną wskazał przepisy art. 3, art. 4, art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, art. 207, art. 21 par. 3. art. 68 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, pomimo czasowego zawieszenia działalności gospodarczej, nieruchomość przeznaczona na cele takiej działalności nie przestaje mieć charakteru nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą. Wyłączenie budynku z prowadzonej działalności gospodarczej i zadeklarowanie podatku w wysokości stawki przewidzianej dla budynków pozostałych może nastąpić w przypadku, gdy ten budynek zostanie przeznaczony i będzie wykorzystywany na inne cele, nastąpi zmiana jego funkcji. W dalszej części uzasadnienia organ podatkowy wyjaśnił, że podatnik zalesił grunty o powierzchni 4.000 m2, lecz nie przekwalifikował ich oraz nie złożył deklaracji w podatku leśnym. Na końcu organ I instancji zaakcentował, że w latach 1997-1998 nieruchomość wykorzystywano do prowadzenia działalności gospodarczej, co wynika między innymi z treści aktu notarialnego z 28 grudnia 1994 r. (...).

W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, iż w latach 1997-1998 podatek opłacała, zgodnie z uchwałami Rady Miasta i Gminy T.. Wyjaśniła, że jedynie 1.320 m2 działki z ogólnej powierzchni 11.424 m2 wykorzystywano na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, o czym złożyła oświadczenie w deklaracji podatkowej. W dalszej części uzasadnienia strona stwierdziła, że zalesiła 4.000 m2 działki i obecnie ten grunt stanowi grunt leśny, a ustawa podatkowa nie zobowiązywała jej do przekwalifikowania gruntu. Z eksploatacji wyłączone były również budynki w 1997 r. - o pow. 487,27 m2, a w 1998 r. o pow. 935,27 m2. Właśnie z tego powodu wskazane powierzchnie ujęto w deklaracji jako pozostałe. Na końcu spółka oświadczył, że pracownicy organu podatkowego nie kwestionowali deklaracji podatkowych podczas ich składania.

Odwołanie to nie zostało uwzględnione. Zaskarżoną tu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. powołując się na przepis art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, utrzymało w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. Organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z postanowieniami aktu notarialnego z 28 grudnia 1994 r. spółka zakupiła sporną nieruchomość "z przeznaczeniem na działalność gospodarczą". Następnie organ odwoławczy wskazując na przepisy art. 6 ust. 8 pkt 1 i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyjaśnił, że osoby prawne obowiązane są z mocy prawa składać deklarację i wpłacać obliczony w niej podatek. Podatek niezapłacony w terminie staję się zaległością podatkową. Wobec tego, że spółka zadeklarowała podatek w wysokości niższej od tej, wynikającej z prawidłowego wyliczenia, powstała zaległość podatkowa. Strona bowiem bezpodstawnie sklasyfikowała część budynków i gruntów do kategorii pozostałe zamiast, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ II instancji powołując się na wyroki NSA z dnia 28 stycznia 1999 r., I SA/Ka 922/97 i z dnia 15 maja 1997 r., I SA/Po 296/96 stwierdził, że związek z prowadzeniem działalności gospodarczej nie oznacza, iż musi on być bezpośredni, za budynek związany z taką działalnością należy rozumieć nie tylko taki, w którym odbywa się produkcja. Następnie zaakcentował, że grunty związane z działalnością gospodarczą to takie, które są w posiadaniu podmiotu gospodarczego /przedsiębiorcy/. Zatem argumenty strony o zalesieniu gruntów w świetle tych regulacji nie mają znaczenia, ponieważ ustawodawca posłużył się kryterium posiadania gruntu przez przedsiębiorcę.

W skardze na powyższą decyzję spółka "D." wnosząc o jej uchylenie w całości powtórzyła zarzuty podniesione w odwołaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśniło, że podatnik nie prowadził na spornym gruncie działalności rolniczej ani leśnej i zadeklarował go do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Na końcu wskazał na wyroki NSA z dnia 19 listopada 2000 r., I SA/Ka 821/99 i I SA/Ka 822/99, w których zaprezentowano pogląd dotyczący interpretowania przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym i nie jest uzależniony od dochodów uzyskiwanych z nieruchomości, co oznacza, że opodatkowaniem podlega posiadanie nieruchomości bez względu na to czy przynosi dochody. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy, opodatkowaniu podlegają m. in. budynki i grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, według art. 4, podstawę opodatkowania stanowi dla budynków - powierzchnia użytkowa a dla gruntów - ich powierzchnia.

W art. 5 ust. 3 wskazanej ustawy, który brzmi: "Za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i nie zabudowane, będące w posiadaniu podmiotu gospodarczego, a w szczególności grunty pod budynkami produkcyjnymi, magazynowymi, administracyjnymi, socjalnymi i hotelowymi, grunty pod budowlami i urządzeniami, grunty zajęte na drogi wewnętrzne i place manewrowe, place składowe, zieleńce oraz tereny, na których są lub mają być realizowane zadania inwestycyjne, grunty wyłączone na cele nierolnicze lub nieleśne na skutek prowadzonej działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna albo na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, do czasu przywrócenia tym gruntom charakteru rolniczego lub leśnego.", ustawodawca definiując pojęcie gruntu związanego z działalnością gospodarczą, posłużył się kryterium posiadania gruntu zabudowanego i nie zabudowanego przez podmiot gospodarczy.

Natomiast w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyodrębniono dwa kryteria: budynek lub jego część jest związana z działalnością gospodarczą, część budynku mieszkalnego zajęta jest na prowadzenie działalności gospodarczej. Ta regulacja prawna oznacza, że zarówno grunt zabudowany jak i nie zabudowany zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, budynek lub jego część zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej oraz część budynku mieszkalnego zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej nie tracą charakteru związanego z tą działalnością, w sytuacji czasowego niewykorzystania w sposób dotychczasowy. Natomiast w art. 6 ust. 3 ustawy, mowa jest o zmianie sposobu wykorzystania budynku albo gruntu. Mając na uwadze wskazane już przepisy należy stwierdzić, że o sposobie wykorzystania budynku albo gruntu decyduje cel lub potrzeba, dla których budynek, część budynku mieszkalnego albo grunt został zajęty.

W tej sprawie bezspornym jest, że grunt wraz z budynkami spółka zajęła w 1994 r. w celu prowadzenia działalności gospodarczej, którą faktycznie prowadziła w latach podatkowych 1997 i 1998. Zatem w tym okresie w posiadaniu podmiotu gospodarczego, o jakim mowa w art. 5 ust. 3 ustawy podatkowej, był grunt zabudowany i budynki. Czasowe niewykorzystanie części gruntu i części budynku przez podmiot gospodarczy nie spowodowało samo przez się zmiany przeznaczenia gruntu na "pozostałe" w rozumieniu art. 5 ustawy podatkowej. Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie dają podstawy do różnicowania wymiaru podatku od gruntu, budynku lub jego części, związanego z działalnością gospodarczą albo części budynku mieszkalnego zajętego, na prowadzenie takiej działalności, będących w posiadaniu podmiotu gospodarczego, w zależności od stopnia i rozmiaru wykorzystania ich dla realizacji celów prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.

Inaczej mówiąc, grunt /część gruntu/, budynek /część budynku/, część budynku mieszkalnego, zajęte przez podmiot gospodarczy dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej, przez cały okres posiadania ich przez ten podmiot, w całości są gruntem, częścią gruntu, budynkiem lub częścią budynku związanymi z działalnością gospodarczą tj. gruntem, budynkiem, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 3 tej ustawy. To swoiste domniemanie może zostać skutecznie obalone przez podatnika, który w trybie art. 6 ust. 3 i art. 6 ust. 8 pkt 1 i 2 wykaże, że w ciągu roku podatkowego nastąpiła taka zmiana sposobu wykorzystania gruntu, budynku lub części budynku, która spowodowała, że przestały one mieć charakter gruntu, budynku lub części budynku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, co w istocie sprowadza się do wykazania, że podmiot gospodarczy w części roku podatkowego przestał być posiadaczem takiego gruntu, budynku lub jego części, bądź też przestał istnieć nawet pośredni związek pomiędzy budynkiem lub jego częścią a prowadzoną działalnością gospodarczą. I tylko w takiej sytuacji podatek ulega obniżeniu poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Ustawodawca nie określił w ustawie podatkowej jakiegoś szczególnego trybu wykazania zmiany sposobu wykorzystania budynku albo gruntu lub ich części, o której mowa w art. 6 ust. 3. W ocenie Sądu, kiedy podatnik odpowiednio koryguje deklarację w trybie art. 6 ust. 8 pkt 2 ustawy winien przy tym uprawdopodobnić, że doszło do zaistnienia zmian, o których mowa w art. 6 ust. 3, poprzez wskazanie okoliczności, które spowodowały zmianę sposobu wykorzystania budynku albo gruntu lub ich części. O ile wskazana zmiana następuje z początkiem nowego roku podatkowego, podatnik winien ją uwzględnić składając w terminie do 15 stycznia deklarację na podatek od nieruchomości za ten rok podatkowy, jeśli zaś następuje w czasie roku podatkowego podatnik jest obowiązany skorygować deklarację w terminie 14 dni od zaistnienia zmiany. Wykazanie, że część budynków i gruntów, dotychczas związanych z działalnością gospodarczą będzie podlegała opodatkowaniu według stawek stosowanych dla budynków lub ich części i gruntów klasyfikowanych jako pozostałe, ciąży na podatniku. W odniesieniu do gruntu lub jego części, o jakim mowa w art. 5 ust. 3 wykazanie zmiany sposobu wykorzystania winno nastąpić z uwzględnieniem regulacji prawnej z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. nr 30 poz. 163 ze zm./, zgodnie z którą wymiar podatku dokonywany jest na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Jeśli podatnik kwestionuje dane zawarte w ewidencji gruntów, może wystąpić o ich korektę w trybie określonym w tej ustawie. W przypadku uwzględnienia zastrzeżeń podatnika i zmiany danych w ewidencji gruntów, podatnik może wystąpić o wzruszenie decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych /tak w wyroku NSA z dnia 10 kwietnia 2001 r. I SA/Ka 428/00/. Natomiast w odniesieniu do budynków lub ich części poprzez wykazanie, że nie istnieje nawet pośredni związek tych budynków z prowadzoną działalnością gospodarczą, chodzi przy tym o wykluczenie związku realnego, a nie jakiegokolwiek.

Odnosząc te rozważania do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że tak w roku podatkowym 1997 jak i 1998, podmiot gospodarczy - spółka "D." była posiadaczem gruntu oraz budynków, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, ponieważ nie utraciła w ciągu tych dwóch lat podatkowych posiadania tego gruntu oraz budynków. Strona nie wykazała ponadto, aby nastąpiła taka zmiana sposobu wykorzystania gruntu i budynków w latach podatkowych 1997 i 1998, która mogłaby skutkować obniżeniem podatku, organy podatkowe były zatem uprawnione do określenia zaległości w podatku od nieruchomości oraz odsetek.

W świetle powyższych rozważań uznać należy, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy podatkowe nie przekroczyły również reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Oceniając, z uwzględnieniem treści wskazanych przepisów, rozstrzygnięcie wydane w sprawie przez organy podatkowe, Sąd stwierdza, że nie można postawić im zarzutu naruszenia prawa.

Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę w trybie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.