Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1855/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 109, art. 174, art. 176, art. 183
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Artur Mudrecki (sprawozdawca), Protokolant Marta Sokołowska-Juras, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Ke 165/13 w sprawie ze skarg M.M. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 21 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M.M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 3600 (słownie: trzy sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji

Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013r., sygn. akt I SA/Ke 165/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargi M.M. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 grudnia 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r.

2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji tok postępowania

2.1. Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzjami z dnia 21 grudnia 2012 r. od nr {...} uchylił decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia 22 czerwca 2012 r. od nr [...] do nr [...] określające M.M. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2007 r. i określił to zobowiązanie. Z kolei decyzją z dnia 21 grudnia 2012 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia 22 czerwca 2012 r. nr [...] określającą zobowiązanie w podatku w podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r.

W uzasadnieniach decyzji wskazano, że skarżący w 2007 r. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowa A. Przedmiotem działalności gospodarczej była sprzedaż samochodów używanych, nabytych uprzednio na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej. Skarżący w toku postępowania kontrolnego nie przedstawił żadnej dokumentacji źródłowej dotyczącej prowadzonej działalności. Zeznał, że dokumentacja ta została zniszczona w wyniku zalania. Jednak pomimo własnej deklaracji oraz wezwania kontrolujących, nie podjął żadnych działań w celu jej odtworzenia. W związku z koniecznością zweryfikowania zadeklarowanych zobowiązań podatkowych organ podjął szereg działań mających na celu odtworzenie dokumentacji handlowej firmy podatnika, zarówno dotyczącej zakupu za granicą, jak i sprzedaży w kraju.

Ustalono, że podatnik dokonywał zakupu samochodów za granicą od osób fizycznych na umowy cywilnoprawne, jak również od podmiotów gospodarczych na podstawie wystawionych przez te firmy faktur VAT i zarejestrowanych w systemie VIES - jako wewnątrzwspólnotowe dostawy. W celu uniknięcia obowiązku wykazania prawdziwych podstaw opodatkowania (w przypadku zakupów na fakturę), organom celnym, jak i podatkowym podatnik przedstawiał fikcyjne cywilnoprawne umowy kupna-sprzedaży. Zadeklarował nabycia wewnątrzwspólnotowe jedynie we wrześniu i październiku 2007 r. Jednocześnie składał wnioski o wydanie zaświadczeń potwierdzających brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu przywozu z terenu innego państwa członkowskiego środka transportu (VAT-24).

Wobec powyższych ustaleń (opartych o dowody zebrane w toku przeprowadzonego postępowania, tj. m.in. zeznania świadków będących nabywcami sprzedawanych przez podatnika pojazdów, dowody zakupu samochodów za granicą, faktury sprzedaży wystawione przez firmę podatnika, oraz inne dokumenty zgromadzone w sprawie) organ podatkowy stwierdził, że podatnik nie dokonując w 2007r. rozliczenia wewnatrzwspółnotowego nabycia zgodnie z obowiązującymi przepisami spowodował zaniżenie podatku należnego oraz naliczonego. Organ podatkowy określił podstawę opodatkowania.

W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i przyjął, że w sprawie miała miejsce sprzedaż pojazdów w ramach transakcji wewnątrzwspólnotowej. Dyrektor Izby Skarbowej w K. w związku z nieprawidłowościami w zakresie rozliczenia przez organ pierwszej instancji podatku należnego i naliczonego za poszczególne miesiące 2007 r. dokonał obliczenia VAT za te miesiące. Z rozliczenia podatku za grudzień wynikało, że kwota zobowiązania podatkowego wyliczona przez organ odwoławczy jest wyższa od zobowiązania określonego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W związku z tym, mając na uwadze treść przepisu art. 234 O.p. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji za grudzień 2007 r., natomiast decyzje za pozostałe miesiące uchylił określając zobowiązanie podatkowe w VAT w niższych kwotach.

2.2. Na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. skarżący złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnosząc o ich uchylenie oraz poprzedzających je decyzji organu pierwszej instancji. Zarzucił: - błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że faktury wystawione przez podmioty gospodarcze z krajów UE są autentyczne i odmówienie autentyczności umowom cywilnoprawnym zawartym przez skarżącego z zagranicznymi podmiotami gospodarczymi z krajów UE i oparcie podstawy opodatkowanie na fakturach zarejestrowanych w systemie VIES; - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 120 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054; dalej zwana "ustawą o VAT").

2.3. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie.

2.4. Na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013 r. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika skarżącego o odroczenie rozprawy.

3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji

3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi oddalił.

3.2. Sąd przyjął, że istota sporu sprowadzała się do kwestii prawidłowości ustalenia (odtworzenia) przez organ podatkowy podstawy opodatkowania w VAT w odniesieniu do prowadzonej w 2007 r. przez skarżącego działalności gospodarczej polegającej na handlu pojazdami samochodowymi. Działania organu w tym zakresie były implikacją braku dokumentacji podatkowej, która uległa zniszczeniu.

3.3. Sąd wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego skarżący nie przedstawił żadnej dokumentacji podatkowej i mimo że deklarował oraz był wzywany przez organ podatkowy, to nie podjął żadnych działań w celu jej odtworzenia. Wobec tego organ podatkowy w wyniku wielu działań procesowych dokonał jej odtworzenia. Między innymi wykorzystał informacje z Systemu Wymiany Informacji o VAT (VIES), dokumentacje służb unijnych z przeprowadzonych postępowań wobec kontrahentów unijnych skarżącego w zakresie rzetelności transakcji pomiędzy tymi podmiotami, odpowiedzi tych służb na stosownych formularzach urzędowych oraz faktury dokumentujące te transakcje. Włączono również protokoły przesłuchań nabywców samochodów z postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Urząd Kontroli Skarbowej w K. Przesłuchiwano świadków we własnym zakresie oraz w ramach pomocy prawnej przed urzędami kontroli skarbowej oraz urzędami skarbowymi.

Zebrane przez organy podatkowe dowody, w ocenie Sądu, posiadały walor legalności i wbrew twierdzeniom skargi, mogły stanowić podstawę dla zrekonstruowania podstawy opodatkowania. Na pełną akceptację zasługiwało również stanowisko organu o możliwości wykorzystania informacji i dokumentów uzyskanych w ramach realizowanej współpracy ze służbami podatkowymi innych państw unijnych.

Według Sądu na pełną akceptację zasługiwała dokonana przez organy, a oprotestowana przez skarżącego, ocena zebranych dowodów. W szczególności, za logiczny, zgodny z doświadczeniem życiowym, a tym samym mieszczący się w granicach wyznaczonych treścią art.191 O.p. był wywód organu drugiej instancji podważający wiarygodność umów kupna - sprzedaży samochodów i przyznający ten walor fakturom dotyczącym tych transakcji, otrzymanym od służb prawno-finansowych krajów Unii Europejskiej. Sprzedawcy unijni bowiem, wystawiający na rzecz skarżącego kwestionowane przez tegoż w postępowaniu podatkowym faktury, dysponowali niezbędnymi dokumentami (w tym zaświadczeniami o zarejestrowaniu skarżącego jako przedsiębiorcy i podatnika VAT-UE), co dowodziło, że skarżący przekazywał te dokumenty i był świadomy dla jakich celów to robi. W większości też podmioty zagraniczne zobligowane były do potwierdzania transakcji fakturami VAT. Ceny sprzedaży na fakturach były bardziej realne od tych ujętych w umowach sprzedaży. Ponadto na umowach i fakturach często widniały różne dane wystawców (w tym z różnych krajów); rozbieżności te podważały wiarygodność twierdzeń skarżącego, że podmioty zagraniczne wystawiały fałszywe faktury. Z kolei dokumenty mające rzekomo świadczyć o transakcji potwierdzonej umową cywilną, mimo że miały być wystawiane przez różne podmioty (sprzedawców) to były sporządzane na podobnych drukach o takiej samej szacie graficznej. Nie widniał na nich żaden znak czy nadruk firmowy, przy czym były wypełniane pismem odręcznym o podobnych cechach w miejscu wystawcy, nie były też opatrzone czytelnym podpisem lub pieczątką. Wielce nieprawdopodobnym było założenie jakoby wielu kontrahentów skarżącego i to z różnych krajów UE, nie mających ze sobą powiązań, wystawiało fałszywe faktury jedynie celem obciążenia skarżącego negatywnymi skutkami podatkowymi.

Zdaniem Sądu, zebrany materiał dowodowy, nie dawał jakichkolwiek podstaw dla twierdzenia, że faktury VAT zostały sfałszowane. Za gołosłowne Sąd uznał eksponowane w tym zakresie twierdzenia skarżącego, jak również to jakoby na umowach widniały podpisy osób uprawnionych i ich pieczęcie.

3.4. Opierając się na swych ustaleniach, wbrew twierdzeniom skarżącego, organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego oraz prawidłowo je zastosowały, w tym art. 120 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054; dalej zwana "ustawą o VAT"). Za zgodne z prawem i celowe Sąd uznał również działania reformatoryjne podjęte przez organ odwoławczy.

3.5. Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika o odroczenie rozprawy. W ocenie Sądu okoliczność, że tego samego dnia wyznaczono rozprawy przed innym sądem z udziałem tego samego pełnomocnika, nie wykazywał cech "nadzwyczajnego zdarzenia" w rozumieniu art.109 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.), jak też nie mogła być uznana za "przeszkodę której nie można przezwyciężyć" (zob. np. wyrok NSA z 7 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1098/07, lex nr 536808). Sąd zauważył, że profesjonalny pełnomocnik był zawiadomiony o terminie rozprawy prawie z miesięcznym wyprzedzeniem, a wniosek o odroczenie złożył dzień przez rozprawą; nie wykazał też, że nie miał możliwości skorzystania z instytucji ustanowienia substytuta.

4. Skarga kasacyjna

4.1. W skardze kasacyjnej, sporzadzonej przez pełnomocnika skarżącego, zaskarżając powyższy wyrok w całości, zarzucono naruszenie przepisów postępowania jak i prawa materialnego, tj.: - art. 120 ust. 10 ustawy o VAT; - art. 180 § 1 O.p., art. 122 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p. poprzez błędną ich wykładnię; - art. 109 u.p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną jego wykładnię.

4.2. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach.

4.3. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, należy dopatrywać się w sposobie odtworzenia i przyjęcia podstawy opodatkowania przez organ podatkowy. Skarżący faktycznie nie posiadał nigdy faktur, którym przypisano walor wiarygodności. Organy podatkowe nie zwróciły w ogóle uwagi na fakt, że umowy cywilno-prawne podpisał za każdym razem także podmiot zagraniczny, który później wystawił fakturę. Organy podatkowe nie pokusiły się, aby w jakikolwiek sposób zweryfikować autentyczność tych dokumentów; nie zawiadomiły organów ścigania o popełnionym przestępstwie nawet po wydaniu decyzji ostatecznej. Dopiero skarżący zawiadomił o tych nieprawidłowościach Prokuraturę Rejonową.

Odnosząc się do argumentacji Sądu, co do oddalenia wniosku o odroczenie rozprawy, wyrażono zdanie, że nie jest istotne, czy wniosek taki zgłoszono w dniu poprzedzającym rozprawę, czy też wcześniej. Pełnomocnik nie wyznaczył substytuta i nie odniósł się do tego w swym wniosku, gdyż skarżący nie życzył sobie obecności innego pełnomocnika, niż tego, którego wcześniej ustanowił. W tym stanie rzeczy skarżący nie był należycie reprezentowany.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

5.2. Przed przystąpieniem do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej jako "u.p.p.s.a.") wynika, że kontrola kasacyjna jest dokonywana wyłącznie w obszarze zakreślonym przez zarzuty postawione w ramach podstaw kasacyjnych, tj. naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 u.p.p.s.a.) czy prawa procesowego (art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zaznaczyć też należy, że skarga kasacyjna powinna czynić zadość warunkom formalnym określonym w art. 176 u.p.p.s.a. w tym m.in. powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Zarzucając naruszenie określonych przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię, strona winna wskazać, jak przepis ten powinien być rozumiany i na czym polegał błąd sądu przy jego interpretacji. Z kolei zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu polega na wykazaniu, że rzeczywisty, ustalony w sposób niewątpliwy stan faktyczny nie odpowiada stanowi hipotetycznemu, wskazanemu w zastosowanym przepisie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 335/10, dostępne w bazie internetowej CBOSA). Zarzucając z kolei naruszenie przepisów postępowania należy pamiętać, że tylko naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy może stanowić podstawę kasacyjną. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza zaś, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest ani uprawniony, ani zobowiązany do samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej, nie może również domyślać się i uzupełniać argumentacji autora skargi kasacyjnej.

5.3. Powyższe uwagi były konieczne, gdyż rozpoznawana skarga kasacyjna nie w pełni odpowiada powyżej przedstawionym wymaganiom. W skardze tej sformułowano zarzuty błędnej wykładni przepisów postępowania, tj. art. 122, art., 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. przy czym w żaden sposób nie wykazano, że naruszenie tych przepisów pod taką postacią mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji zaprezentował znaczenie przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 122, art., 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega aby przedstawione rozumienie wymienionych regulacji było niezgodne z tym co z nich wynika. Autor skargi kasacyjnej zarzucając Sądowi pierwszej instancji błędną wykładnię tych przepisów nie wyjaśnił zaś na czym polegał błąd Sądu pierwszej instancji przy ich interpretacji. Nie wskazał również jak przepisy te powinny być rozumiane. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik strony stwierdza, że naruszenie wymienionych przepisów Ordynacji podatkowej "należy się dopatrywać w sposobie odtworzenia i przyjęcia za podstawę opodatkowania w VAT przez organ podatkowy". Pełnomocnik strony i tutaj nie wyjaśnia na czym konkretnie w jego ocenie polegało naruszenie którejś z wymienionych regulacji. Trudno również się doszukać jaki istotny wpływ na wynik sprawy miało zdaniem autora skargi kasacyjnej wskazane przez niego "odtworzenie i przyjęcie za podstawę opodatkowania w VAT przez organ podatkowy". Samo odtworzenie przez organ podatkowy dokumentacji podatkowej i ustalenie podstawy opodatkowania w VAT nie mogło decydować o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Jak słusznie wyjaśniano już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotny wpływ na wynik sprawy to taki w którym istnieje związek przyczynowy pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem wojewódzkiego sądu administracyjnego, który uzasadnia istnienie choćby hipotetycznej możliwości odmiennego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 709/12, dostępne w bazie internetowej CBOSA). Zawarty w art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1868/12, dostępne w bazie internetowej CBOSA).

5.4. Z podobnych przyczyn co zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mógł być uwzględniony zarzut naruszenia art. 120 ust. 10 ustawy o VAT. Autor skargi kasacyjnej formułując taki zarzut nie wskazał czy upatruje jego naruszenie w błędnej jego wykładni czy niewłaściwym zastosowaniu. Przepis ten składa się z 5 punktów pełnomocnik strony nie wskazał, który punkt jego zdaniem naruszono. W petitum skargi kasacyjnej ani jej uzasadnieniu nie zawarł jakiejkolwiek argumentacji. W tej sytuacji, z uwagi na związanie granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł się domyślać dlaczego, w ocenie pełnomocnika strony, naruszono w sprawie wymienioną regulację.

5.5. Autor skargi kasacyjnej sformułował również zarzut naruszenia art. 109 u.p.p.s.a. Uzasadniając ten zarzut autor skargi kasacyjnej podniósł, że przed Sądem pierwszej instancji skarżący nie był należycie reprezentowany z uwagi na oddalenie przez Sąd pierwszej instancji wniosku o odroczenie rozprawy.

Z zaskarżonego orzeczenia wynika, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wniosku pełnomocnika o odroczenie rozprawy, gdyż uznał, że to, iż tego samego dnia wyznaczono termin rozprawy przed innym sądem z udziałem tego samego pełnomocnika, nie wykazywało cech "nadzwyczajnego zdarzenia" w rozumieniu art.109 u.p.p.s.a., jak też nie mogło być uznane za "przeszkodę której nie można było przezwyciężyć" – Sad odwołał się tutaj do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1098/07, lex nr 536808.

W przedstawionej kwestii spornej Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zasadności zarzutu naruszenia art. 109 u.p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, co jest często podnoszone w literaturze, przez nadzwyczajne wydarzenie należy rozumieć niedające się przewidzieć zdarzenie wywołane przez siły przyrody lub inne zdarzenie nagłe, które uniemożliwia stawiennictwo na rozprawie, takie jak: powódź, zamieć śnieżna, katastrofa kolejowa, śmierć osoby bliskiej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się również, że nieobecność pełnomocnika wywołana kolizją terminu rozprawy z terminami innych rozpraw, o której pełnomocnik strony zawiadomił sąd, wskazując jednocześnie na niemożność ustanowienia substytuta, stanowi przeszkodą znaną sądowi, której nie można przezwyciężyć. Jednak wskazana przyczyna nieobecności powinna stanowić podstawę odroczenia tylko wtedy, kiedy pełnomocnik w sposób bezsporny wykaże, że zaistniałej kolizji terminów nie jest w stanie przezwyciężyć. W niniejszej sprawie pełnomocnik strony składając wniosek o odroczenie rozprawy nie wykazał, że nie mógł ustanowić substytuta w tej sprawie ani też w sprawie toczącej się przed sądem cywilnym. W tej sytuacji prawidłowo uznał Sąd pierwszej instancji, że sama okoliczność wyznaczenia tego samego dnia rozprawy przed innym sądem z udziałem tego samego pełnomocnika, nie wykazywała cech "nadzwyczajnego zdarzenia" w rozumieniu art. 109 u.p.p.s.a. Profesjonalny pełnomocnik był zawiadomiony o terminie rozprawy prawie z miesięcznym wyprzedzeniem, a wniosek o odroczenie złożył dzień przed rozprawą; nie wykazał też, że nie miał możliwości skorzystania z instytucji ustanowienia substytuta.

5.6. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 u.p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.