Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 634/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-07-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6292 Przymusowy zarząd państwowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 i  art. 9
journal: Dz.U. 1958 nr 11 poz 37
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2008 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) stycznia 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia - oddala skargę -


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 634/08

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 roku nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2007 roku nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] stycznia 1962 roku nr [...] stwierdzającego przejście na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. K. w S., powiat [...], stanowiącego własność K. K.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek podania z dnia 1 lutego 1990 roku skierowanego do Ministra Przemysłu przez W. K., K. K., J. K. oraz M. G. - spadkobierców K. K., właściciela przedsiębiorstwa K. w S., powiat [...], którym wyżej wymienione osoby wniosły o przyznanie im rekompensaty z tytułu ustanowienia na przedsiębiorstwie zarządu przymusowego Państwa i w efekcie przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa. Powyższe podanie zostało potraktowane jako wniosek o żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] stycznia 1949 roku nr [...] w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem K. w S., powiat [...].

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 roku nr [...] Minister Gospodarki stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] stycznia 1949 roku w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. K. w S., pow. [...] własność K. K. W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, że bezpośrednio przed ustanowieniem przymusowego zarządu właścicielem znacjonalizowanego przedsiębiorstwa był K. K., który wydzierżawił teren, na którym znajdowało się przedsiębiorstwo, osobom trzecim. Zarządzeniem z dnia [...] stycznia 1949 roku Ministra Przemysłu i Handlu w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. K.

IV SA/Wa 634/08

w S., pow. [...], własność K. K., ustanowiono zarząd przymusowy nad ww. przedsiębiorstwem jako podstawę prawną wydania zarządzenia wskazując dekret Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 roku w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego. Zdaniem Ministra przepisy dekretu pozwalały przejąć zarząd nad przedsiębiorstwem nieczynnym lub takim, którego funkcjonowanie było zagrożone, a jego funkcjonowania wymagał interes Państwa. Wobec przedmiotowego przedsiębiorstwa warunki te nie zostały spełnione, z uwagi na brak interesu Państwa w jego funkcjonowaniu oraz jego sprawnym i niezagrożonym funkcjonowaniu w chwili ustanawiania zarządu przymusowego. Mając na względzie brak spełnienia przesłanek do ustanowienia zarządu przymusowego, Minister stwierdził nieważność ww. zarządzenia ustanawiającego zarząd przymusowy, natomiast wniosek w części dotyczącej uchylenia orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] stycznia 1962 roku nr [...] stwierdzające przejście na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowego przedsiębiorstwa, Minister Gospodarki przekazał do rozpoznania według właściwości Ministrowi Budownictwa (obecnie Ministrowi Infrastruktury).

Decyzją z dnia [...] września 2007 roku Minister Budownictwa odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] stycznia 1962 roku nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Minister powołał się na treść art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 roku o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym zgodnie z którym, przedsiębiorstwa pozostające w dniu wejścia w życie ustawy pod zarządem przymusowym Państwa przechodzą z mocy prawa na własność Państwa. Ponieważ w dniu wejścia w życie ustawy tj. 8 marca 1958 roku przedmiotowe przedsiębiorstwo znajdowało się pod zarządem przymusowym Państwa, tym samym przesłanka wymagana dla przejścia jego własności na rzecz Państwa została spełniona. Mając na względzie powyższe, orzeczenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] stycznia 1962 roku nr [...] stwierdzające przejście na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowego przedsiębiorstwa, zostało wydane zgodnie z obowiązującym w dniu jego wydania prawem.

Zdaniem organu pierwszej instancji stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] stycznia 1949 roku w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. K.

IV SA/Wa 634/08

w S., pow. [...] własność K. K. nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] stycznia 1962 roku nr [...] stwierdzające przejście na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowego przedsiębiorstwa, a jedynie na podstawie art. 145§1 pkt 8 kodeksu postępowania administracyjnego może stanowić przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego. Ocena legalności decyzji dokonana na podstawie art. 156-158 k.p.a. nakazuje ustalić, czy decyzja była wydana zgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili jej wydania. W przedmiotowej sprawie nie ma więc znaczenia dla stwierdzenia nieważności orzeczenia, że stwierdzono nieważność zarządzenia o ustanowieniu zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem.

Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli skarżący podnosząc, że konsekwencją stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] stycznia 1949 roku w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem powinno być również stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] stycznia 1962 roku nr [...]. Swoje twierdzenie skarżący wywodzili z faktu, że ich zdaniem wyeliminowanie decyzji administracyjnej z obrotu prawnego następuję ze skutkiem ex tunc. Tym samym decyzja wydana w oparciu o uchylona decyzje została wydana bez podstawy prawnej.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2008 roku utrzymał w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2007 roku nr [...]. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że chybiona jest teza skarżących jakoby orzeczenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] stycznia 1962 roku nr [...] zostało wydane bez podstawy prawnej. Minister wskazuje bowiem, że w chwili wydawania orzeczenia zarządzenie o ustanowieniu zarządu przymusowego funkcjonowało w obrocie prawnym. Tym samym nie sposób uznać, aby Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych działał z naruszeniem prawa. Organ dokonując wykładni art. 145§1 pkt 8 kpa stwierdził, że w sytuacji wydania decyzji w oparciu o decyzję uchyloną w późniejszym czasie, należy wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania.

W skardze z dnia 12 marca 2008 roku wniesionej za pośrednictwem Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia

IV SA/Wa 634/08

2008 roku nr [...] i poprzedzające ją decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2007 roku nr [...], zarzucając obu decyzjom naruszenie art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez ich wydanie z rażącym naruszeniem prawa. Alternatywnie wniesiono o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości na podstawie art. 145§1 pkt 1c p.p.s.a. z uwagi na naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo w skardze wniesiono o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.

Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie prawa procesowego przez nie zastosowanie przepisu art. 158§ 1 pkt 2 k.p.a., a zastosowanie przepisu art. 145§1 pkt 8 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145§1 pkt 8 k.p.a. może nastąpić w przypadku, gdy decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego są enumeratywnie wymienione a art. 145§1 oraz art. 145a k.p.a. sama instytucja wznowienia zaś stanowi nadzwyczajny środek prawny i z tego powodu przesłanek jej zastosowania nie powinno się interpretować rozszerzające Skarżący podnieśli, że przytoczone przepisy nie przewidują wznowienia postępowania jeżeli została stwierdzona nieważność decyzji. Tym samym rozszerzająca wykładnia polegająca na przyjęciu, że stwierdzenie nieważności decyzji stanowi przesłankę wznowienia postępowania jest chybiona. Skarżący wskazali, że stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] stycznia 1949 roku w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem powinno powodować stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] stycznia 1962 roku nr [...], gdyż stwierdzenie nieważności zarządzenia odnosi skutek ex tunc, co z kolei powoduje, że orzeczenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych zostało wydane bez podstawy prawnej czyli z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący podkreślili, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka pozwalająca na wznowienie postępowania.

W odpowiedzi na skargę z dnia 17 kwietnia 2008 roku Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wobec stwierdzenia, że skarżący nie podnieśli nowych okoliczności.

IV SA/Wa 634/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 156 §1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza brak przepisu prawa uprawniającego organ administracji do wydania decyzji administracyjnej w zakresie danej sprawy. Rażące naruszenia prawa polega natomiast na tym, że istnieje podstawa prawna do wydania decyzji, lecz rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa, na podstawie których decyzja została wydana, lub które uprawniały organ do wydania decyzji. Rażące naruszenie prawa musi przy tym tkwić w samej decyzji od chwili jej wydania, a więc treść decyzji musi pozostawać w oczywistej sprzeczności ze stanem prawnym istniejącym w dniu jej wydania. Zdarzenia i okoliczności zaistniałe po wydaniu decyzji nie mogą być traktowane jako rażące naruszenie prawa tkwiące w samej decyzji.

Minister Infrastruktury w zaskarżonej decyzji ponownie dokonał oceny legalności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] stycznia 1962 roku nr [...] stwierdzającej przejście na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. K. w S., powiat [...], stanowiącego własność K. K., wydanego na podstawie art. 2 i art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz.U. Nr 11, poz. 37).

Zgodnie z art. 2 powołanej ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, przedsiębiorstwa pozostające w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy pod zarządem państwowym ustanowionym na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. Pr. P. P. Nr 21, poz. 67, ze zm.)( przechodzą z mocy prawa na własność Państwa, chyba że nastąpi ich zwrot w trybie określonym w niniejszej ustawie.

Z powyższego wynika, że przejście przedsiębiorstwa na własność Państwa na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, następowało z mocy samego prawa, a

IV SA/Wa 634/08

dotyczyło tych przedsiębiorstw, które pozostawały pod zarządem państwowym ustanowionym na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego.

Zgodnie z art. 2 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego, ustanowienie, wykonywanie i uchylenie zarządu państwowego należy do tego ministra, którego właściwości podlegają sprawy, stanowiące przedmiot działalności danego przedsiębiorstwa, instytucji, fundacji lub mienia.

Zarządzeniem Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] stycznia 1949 roku, nr [...], ustanowiono przymusowy zarząd państwowy nad przedsiębiorstwem K. w S., powiat [...] własność Ob. K. K. Zarządzenie to, w świetle przepisów dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego, stanowiło dowód objęcia przedsiębiorstwa zarządem państwowym.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, powołanym w orzeczeniu Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] sierpnia 1961 r., podstawą do ujawnienia w księgach wieczystych w rejestrach handlowych i innych rejestrach publicznych przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa oraz praw rzeczowych, stanowiących składnik majątkowy przejętego przedsiębiorstwa, jest orzeczenie ministra stwierdzające przejście przedsiębiorstwa na własność Państwa.

Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych orzeczeniem z dnia [...] stycznia 1962 roku nr [...] stwierdził przejście na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. K. w S. powiat [...], stanowiącego własność K. K. W chwili zaś wydawania powyższego orzeczenia funkcjonowało w obrocie prawnym zarządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] stycznia 1949 roku, nr [...], ustanawiające przymusowy zarząd państwowy nad powyższym przedsiębiorstwem.

Stosownie do art. 2 i art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, wydając orzeczenie z dnia [...] stycznia 1962 r. Nr [...], ustalił fakt objęcia przedmiotowego przedsiębiorstwa zarządem państwowym na podstawie zarządzenia Ministra

IV SA/Wa 634/08

Przemysłu i Handlu z dnia [...] stycznia 1949 r. W dniu orzekania przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych spełniona zatem była przesłanka z art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, warunkująca przejście przedsiębiorstwa z mocy prawa na własność Państwa.

Należy zatem stwierdzić, że w chwili wydawania orzeczenia przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych nr [...], tj. w dniu [...] stycznia 1962 roku nie pozostawało ono w oczywistej sprzeczności z przepisami art. 2 i art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym.

Stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] stycznia 1949 roku nr [...], ustanawiającego przymusowy zarząd państwowy nad przedmiotowym przedsiębiorstwem nastąpiło dopiero decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...], a więc w wiele lat po wydaniu orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] stycznia 1962 roku. O ile jednak stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej oznacza uznanie danej decyzji za nieważną od samego początku, tj. od dnia jej wydania, to jednak nie musi skutkować przypisaniem wady rażącego naruszenia prawa decyzji wydanej na podstawie decyzji uznanej za nieważną.

Z powiązania art. 9 ust. 2 z art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym i z art. 2 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego wynika, że właściwy minister zobowiązany był wydać orzeczenie stwierdzające przejście przedsiębiorstwa z mocy prawa na własność Państwa, o ile przedsiębiorstwo to było objęte zarządzeniem o ustanowieniu zarządu państwowego, a nie nastąpił jego zwrot w trybie określonym w ustawie z dnia 25 lutego 1961 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym.

Z akt sprawy nie wynika, aby przedsiębiorstwo pn. K. w S. powiat [...], przed dniem [...] stycznia 1962 r. zostało zwrócone byłemu właścicielowi.

Orzeczenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] stycznia 1962 r. stanowiło zatem potwierdzenie stanu prawnego, jaki zaistniał z mocy samego prawa na dzień 8 marca 1958 r., jako dzień wejścia w życie ustawy z

IV SA/Wa 634/08

dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. Zarządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] stycznia 1949 roku, nr [...], ustanawiające przymusowy zarząd państwowy nad przedmiotowym przedsiębiorstwem było dla Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych wiążące i jednocześnie wystarczające do stwierdzenia zaistnienia ustawowej okoliczności z art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, tj. objęcia przedsiębiorstwa zarządem państwowym.

Pomiędzy orzeczeniem Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] stycznia 1962 roku, a zarządzeniem Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] stycznia 1949 roku istniał zatem związek materialnoprawny, wyrażający się w ustawowym obowiązku Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych do wydania orzeczenia z dnia [...] stycznia 1962 roku w związku z istnieniem ówcześnie w obiegu prawnym zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] stycznia 1949 roku. Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, przy wydawaniu orzeczenia z dnia [...] stycznia 1962 roku, nie miał uprawnień do dokonywania oceny prawnej zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] stycznia 1949 roku, jak również nie mógł dokonywać oceny objęcia przedsiębiorstwa zarządem państwowym z pominięciem powołanego zarządzenia z dnia [...] stycznia 1949 roku.

Istniejący związek zależności prawnej między orzeczeniem z dnia [...] stycznia 1962 r., a zarządzeniem z dnia [...] stycznia 1949 r. wyklucza, zdaniem Sądu, dopuszczalność przypisania wady rażącego naruszenia prawa z art. 156 §1 pkt 2 kpa orzeczeniu Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] stycznia 1962 r. nr [...] o przejęciu na własność Państwa przedmiotowego przedsiębiorstwa, wskutek stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] stycznia 1949 roku nr [...], ustanawiającego przymusowy zarząd państwowy nad przedsiębiorstwem K. w S., gmina N. powiat [...] własność Ob. K. K., decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...].

Zmiana bądź uchylenie decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądowego powoduje, że od określonej daty albo upada istotny dla późniejszej sprawy fakt prawotwórczy, albo też zmienia się jego treść. W obu wypadkach jest podstawą do

IV SA/Wa 634/08

ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej co do jej istoty (podobnie w uchwale składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 1998 r. sygn. akt OPK 4/98, ONSA z 1999 r. z. 1, poz. 13), Tym samym zarzut skarżących o dotknięciu wadą rażącego naruszenia prawa orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] stycznia 1962 r. wskutek stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] stycznia 1949 roku jest nietrafne, skoro orzeczenie z dnia [...] stycznia 1962 roku było prawną konsekwencją istnienia w obiegu prawnym zarządzenia z dnia [...] stycznia 1949 roku, a nie wyrazem woli lub chęci wydania orzeczenia przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych.

Stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] stycznia 1949 roku wobec orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] stycznia 1962 r. może być natomiast rozważane w ramach art. 145 §1 pkt 8 kpa, zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Wprawdzie w powołanym art. 145 §1 pkt 8 kpa ustawodawca posłużył się pojęciem uchylenia lub zmiany decyzji, natomiast w art. 156 i nast. kpa mowa jest o stwierdzeniu nieważności decyzji, to jednak skutkiem stwierdzenia nieważności jest także wyeliminowanie danej decyzji z obrotu prawnego, różniące się od uchylenia lub zmiany decyzji uchyleniem jej skutków prawnych od dnia wydania ocenianej decyzji.

Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa wprowadzona została do kodeksu postępowania administracyjnego art. 11 pkt 78-82 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 4, poz. 8, ze zm.). Uprzednio, tj. do dnia 1 września 1980 r., w art. 137 §1 wskazano, że podlega uchyleniu jako nieważna decyzja, która dotknięta jest jedną z wad wymienionych w tym przepisie. Nieważność decyzji administracyjnej przed dniem 1 września 1980 r., skutkowała zatem jej uchyleniem, a nie stwierdzeniem nieważności. Zgodnie natomiast z ówczesną treścią art. 127 §1 pkt 8 kpa (dotyczącego wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione), oznaczało to dopuszczalność

IV SA/Wa 634/08

wznowienia postępowania zakończonego decyzją wydaną na podstawie innej decyzji

- uchylonej z powodu jej nieważności.

Zmiana instytucji uchylenia decyzji administracyjnej z powodu jej nieważności na instytucję stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, dokonana w 1980 r, przy jednoczesnym braku zmiany treści przepisu o wznawianiu postępowania administracyjnego (przed dniem 1 września 1980 r. był to art. 137 §1 pkt 8 kpa, a po dniu 1 września 1980 r. jest to art. 145 §1 pkt 8 kpa), w uznaniu Sądu, nie daje podstaw do różnicowania pojęcia stwierdzenia nieważności decyzji z pojęciem uchylenia lub zmiany decyzji, użytym przez ustawodawcę w art. 145 §1 pkt 8 kpa.

Także Sąd Najwyższy, w wyroku z dnia 5 lipca 1996 r. sygn. akt III ARN 21/96 (OSNP z 1997 r., z. 3, poz. 32) stwierdził m.in., że: "Takie decyzje, które opierają się na właściwie zastosowanym prawie materialnym oraz uwzględniają stan prawny wynikający z innej ostatecznej decyzji nie mogą być kwalifikowane jako decyzje wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Punktem odniesienia dla oceny legalności decyzji w trybie art. 156

- 158 kpa, jest stan rzeczy z chwili wydania tej decyzji. Nie jest więc uprawnione wnioskowanie Naczelnego Sądu Administracyjnego o kwalifikowanej wadliwości zaskarżonej decyzji z 1989 r: z tego powodu, że opierała się ona na innej ostatecznej

decyzji, której nieważność stwierdzono dopiero w 1993 r. Jest to sytuacja, którą można i należy rozwiązać we właściwym dla niej trybie wznowienia postępowania. Stosownie bowiem do art. 145 § 1 pkt 8 kpa wznawia się między innymi postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona (także wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek stwierdzenia nieważności)."

Należy więc jednoznacznie stwierdzić, że skutki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w odniesieniu do legalności innej decyzji, wydanej na podstawie decyzji, której stwierdzono nieważność, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności tej kolejnej decyzji.

W związku z powyższym, nie możną przypisać zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] naruszenia prawa skutkującego jej uchyleniem, dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.