Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 754/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3a
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski Protokolant: sekr. sąd. Aleksandra Osipowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 marca 2019 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...], decyzją z dnia 19 marca 2019 roku nr [...] odmówił umorzenia należności z tytułu składek wynikających z decyzji z dnia 6 września 2018 roku orzekającej o przeniesieniu na D. P. odpowiedzialności za zobowiązania zmarłego ojca w łącznej kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu podano, iż we wniosku z 5 listopada 2018 r. A. P., jako opiekun prawny D. P. zwróciła się o umorzenie w/w należności, wskazując, iż 16 września 2016 r. zmarł ojciec wnioskodawcy - A. P.. Postanowieniem z 7 września 2017 r, które uprawomocniło się 12 października 2017 r. wnioskodawca nabył spadek z dobrodziejstwem inwentarza po [...] części wspólnie z bratem - P. P. oraz matką A. P.. Poinformowano, że po śmierci spadkodawcy sytuacja rodzinna i majątkowa uległa pogorszeniu. Podkreślono, że P. P. jest osobą niepełnosprawną i całkowicie ubezwłasnowolnioną. Wymaga stałej, całodobowej opieki oraz codziennej rehabilitacji. Przewlekła choroba zmarłego męża oraz opieka nad przewlekle chorym synem pozbawiła matkę wnioskodawcy możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacanie należności. Ponadto jest to ostatni rok nauki wnioskodawcy. Podkreślono, że jeśli nie znajdzie się stosownej opieki dla niepełnosprawnego dziecka, to matka wnioskodawcy będzie musiała sama zaopiekować się synem. Ze względu na jego stan zdrowia konieczna jest stała opieka. Spłata zadłużenia skutkowałaby koniecznością dodatkowego zatrudnienia, co w obecnej sytuacji jest niemożliwe. Wskazano, że wydatki oraz koszty leczenia rehabilitacyjnego są coraz wyższe i coraz trudniej jest im sprostać. We wniosku nadmieniono, że wnioskodawca znalazł się w trudnej sytuacji, ponieważ w okresie dojrzewania zmierzył się z niepełnosprawnością brata oraz śmiercią ojca. Wskazano, że jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy oraz jego brata jest renta rodzinna

Organ ustalił, iż wnioskodawca jest uczniem i pobiera rentę rodzinną w kwocie [...]zł. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką oraz bratem - P. P.. Matka posiada dochód z tytułu zatrudnienia w kwocie [...]zł netto. Niepełnosprawny brat - P. P. pobiera świadczenie: rentę rodzinną w kwocie [...]zł brutto oraz rentę socjalną w kwocie [...]zł brutto, kwota netto wynosi [...] zł. Łączny dochód rodziny wynosi: [...] zł netto. Oprócz przedmiotowego zadłużenia matka posiada również inne zobowiązania:

- z tytułu zaciągniętego kredytu w kwocie [...]euro, spłacane po [...] zł miesięcznie,

- w instytucji MDK w kwocie [...]zł, spłacane po [...] zł miesięcznie,

- u osób fizycznych w kwocie [...]zł, spłacane po [...] zł miesięcznie.

Wskazano, że zobowiązania są spłacane, łączna kwota spłaty wynosi [...] zł. Koszty związane z utrzymaniem mieszkania stanowią kwotę [...]zł. Inne wydatki wynoszą [...] zł (zakup paliwa, rehabilitacja, obiady dla niepełnosprawnego brata). Rodzina przeznacza na ochronę zdrowia [...] zł miesięcznie. W stosunku do zobowiązanego aktualnie nie zostało wdrożone postępowanie egzekucyjne. Zakład nie wyczerpał okresu dochodzenia należności. Zobowiązany jest współwłaścicielem nieruchomości, tj. domu o powierzchni 147,5 m2 w W. (współwłasność w [...] części) oraz innych nieruchomości, tj. działki gruntowej i drogi dojazdowej do domu. Zakład dokonał już zabezpieczenia hipotecznego na kwotę [...]zł za okres [...] - [...] r. Zgodnie z art. 26 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dla zabezpieczenia należności z tytułu składek, Zakładowi przysługuje hipoteka przymusowa na wszystkich nieruchomościach dłużnika i możliwość dochodzenia tych należności z przedmiotu hipoteki.

Wnioskodawca jest na utrzymaniu matki - A. P.. Łączny dochód rodziny wynosi [...] zł netto. Rodzina ponosi koszty utrzymania w kwocie [...]zł (w tym koszty utrzymania, inne wydatki oraz koszty leczenia). Stałe wydatki związane z utrzymaniem np. za gaz i energię są wydatkami ponoszonymi przez ogół społeczeństwa i nie mają charakteru nadzwyczajnego. Zakład nie może umarzać należności każdej osobie, która ponosi koszty związane z utrzymaniem. Ponadto nie wskazano, że rodzina posiada zadłużenie z tego tytułu. Nadto spłata innych zobowiązań niż składek na ZUS, jest ważna, ale nie powinna pomijać spłaty zadłużenia wobec ZUS. Pozycja ZUS nie może być gorsza od innych podmiotów. Takie stanowisko byłoby sprzeczne z interesem społecznym. W przypadku umorzenia należności przez ZUS, inni wierzyciele nadal będą dochodzić swoich należności zgodnie z przepisami prawa. ZUS nie jest uprawniony do rezygnacji z dochodzenia należności publicznoprawnych. Przepisy, w oparciu o które Zakład realizuje zadania jako wierzyciel, nie uprawniają do dokonywania działań mogących wpływać na polepszenie sytuacji innych wierzycieli, w szczególności cywilnoprawnych, ponieważ należności z tytułu składek korzystają ze szczególnej ochrony prawnej. Zdaniem organu rodzina nie znajduje się w sytuacji ubóstwa, a konieczność spłaty zaległości nie pozbawi rodziny możliwości zaspakajania podstawowych potrzeb życiowych. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynika, aby rodzina korzystała z pomocy społecznej, która to pomoc udzielana jest osobom znajdującym się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Korzystanie z takiej formy wsparcia stanowi dodatkowe potwierdzenie, że dochody osoby zobowiązanej nie pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Przedstawione okoliczności dowodzą, że aktualna sytuacja finansowa ogranicza jednorazową spłatę zadłużenia, lecz nie przesądza o braku możliwości spłaty zadłużenia w dalszej perspektywie, przykładowo w drodze układu ratalnego. W przedmiotowej sprawie także choroba brata wnioskodawcy nie uniemożliwia całkowicie uzyskiwanie dochodu umożliwiającego podjęcie spłaty zobowiązania. Zebrane dokumenty w sprawie nie wskazują, aby występowanie kłopotów zdrowotnych uniemożliwiło uzyskiwanie dochodu, gdyż matka wnioskodawcy osiąga dochód z tytułu zatrudnienia, a nadto pobierana jest renta rodzinna.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się D. P. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i zarzucając naruszenie:

- art. 28 ust. 1- 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez odmowę umorzenia należności w sytuacji, gdy oczywiste jest że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne;

- art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczególnych zasad umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne poprzez uznanie, że w sytuacji skarżącego nie istnieją przesłanki uzasadniające umorzenie należności w przypadku niestwierdzenia ich całkowitej nieściągalności;

- art. 7 w związku z art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe rozpatrzenie materiału dowodowego, skutkujące naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, poczynaniem przez organ niewłaściwych ustaleń faktycznych w sprawie w zakresie majątku i możliwości opłacania składek oraz nierozważenie słusznego interesu obywatela;

- art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i wydanie decyzji w oparciu o niewłaściwie ustalony stan majątkowy skarżącego.

W uzasadnieniu podkreślono, iż organ wskazał jedynie lakonicznie, że zadłużenie jest wyższe od kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, całkowicie pomijając rozpatrzenie sytuacji, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt. 5 ustawy o s.u.s. tj., że brak jest majątku, z którego można prowadzić egzekucję lub w art. 28 ust. 3 pkt. 6 ustawy o s.u.s. tj. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. ZUS stwierdził bowiem, że skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości ( domu i drogi dojazdowej w [...]). Jednakże ZUS dokonał całkowicie błędnego ustalenia stanu prawnego tych nieruchomości. Przedmiotem spadku w odniesieniu do nieruchomości był udział w [...] w nieruchomościach objętych wspólnością ustawową małżeńską i dopiero z tego udział skarżącego wynosi [...]. Fakt, iż ZUS dokonał zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości nie jest wystarczającą przesłanką odrzucenia możliwości umorzenia. Jest oczywiste, że koszty związane z egzekucją z tego udziału będą wyższe niż zobowiązanie wynikające z decyzji z 6 września 2018r. orzekającej o przeniesieniu na D. P. odpowiedzialności za zobowiązania zmarłego ojca. Ponadto wskazując majątek, z którego ZUS może przeprowadzić postępowanie egzekucyjne przyjął środki pieniężne całej rodziny, tymczasem w stosunku do skarżącego przedmiotem zajęcia może być jedynie renta rodzinna, a nie cały dochód rodziny. W tym względzie należy wskazać, iż ZUS nie uwzględnił art. 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w szczególności w zakresie kwot wolnych od zajęcia.

W wydanej Decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie odniósł się do sytuacji D. P., lecz całej rodziny i w zasadzie skoncentrował się na dochodach przedstawiciela ustawowego skarżącego. Jednak korzystanie przez D. P. z dochodów uzyskiwanych przez opiekuna prawnego wynika tylko i wyłącznie z obowiązku alimentacyjnego rodziców określonego w art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a nie stanowi samodzielnego źródła dochodu D. P., który mógłby być przedmiotem samodzielnej egzekucji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r., poz. 270 - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek wynikających z decyzji z dnia 6 września 2018 roku orzekającej o przeniesieniu na D. P. odpowiedzialności za zobowiązania zmarłego ojca w łącznej kwocie [...]zł.

Podstawę analizy zasadności żądania strony o umorzenie należności z powyższego tytułu stanowiły regulacje art. 28 ust. 1, 2 i ust. 3 oraz ust. 3 a ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ("u.s.u.s.") w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

W art. 28 ust. 1 u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umarzania składek na ubezpieczenie społeczne w całości lub w części, jednak tylko w przypadku wykazania ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 2) lub na szczególnych warunkach, w przypadku ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek, określonych w rozporządzeniu.

Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność składek, o której mowa w art. 28 ust. 2 tej ustawy zachodzi, gdy:

1. dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze,

3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacja podatkowa,

4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

5. wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

6. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

7. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Powyższe wyliczenie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek i dopiero wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania określone zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W świetle przepisów rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Przytoczone powyżej regulacje wskazują, że decyzja Zakładu w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ przy zaistnieniu choćby jednej z przesłanek może, ale nie musi umorzyć należności z tytułu składek. Rozstrzygnięcie nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 k.p.a., wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a) oraz jego oceny (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Dowolność tę wyklucza również brzmienie art. 6 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

W takich przypadkach, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego wynikające z przepisów k.p.a. reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę.

Z kolei wedle art. 107 § 1 zdanie pierwsze k.p.a., decyzja powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Stosownie do § 3 tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Konieczność właściwego uzasadnienia decyzji wiąże się z zawartą w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Takim elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia, a zarazem przedstawiającym tok rozumowania organu jest uzasadnienie decyzji, stanowiące jej integralną część. Zasada przekonywania nie zostanie natomiast zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej wskazane zasady sąd doszedł do przekonania, że narusza ona przepisy w takim stopniu, że zachodzi konieczność wyeliminowania decyzji z porządku prawnego; tym samym skarga zasługuje na uwzględnienie.

Z przepisu art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s wynika, że to ZUS ma obowiązek samodzielnie ocenić przesłankę całkowitej nieściągalności w nim opisaną, porównując spodziewane koszty egzekucji (obliczane w części w proporcji do egzekwowanych kwot) z posiadanymi informacjami o nadającym się do egzekucji majątku. Dokonując powyższej samodzielnej oceny organ winien mieć nadto na uwadze, czy majątek zobowiązanego nadaje się w ogóle do egzekucji, jak również czy postępowanie egzekucyjne nie spowoduje ruiny finansowej i życiowej zobowiązanego i jego rodziny. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, gdzie zwraca się uwagę na to, że przy ocenie decyzji ZUS należy zawsze brać pod uwagę, czy w wyniku egzekucji powstanie zagrożenie utraty możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych dłużnika (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 707/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1176/14).

Z zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że organ rentowy nawet nie podjął próby dokonania powyższego rzetelnego szacunku, a jedynie ograniczył się do wskazania, że obecnie egzekucja nie jest prowadzona, jednak nie stwierdzono całkowitej nieściągalności, czy braku majątku. Wskazał także, że zadłużenie jest wyższe od kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, całkowicie pomijając rozpatrzenie i porównanie spodziewanych kosztów egzekucji z informacjami o nadającym się do egzekucji majątku, czy majątek zobowiązanego nadaje się w ogóle do egzekucji, jak również czy postępowanie egzekucyjne nie spowoduje ruiny finansowej i życiowej zobowiązanego i jego rodziny. Organ a priori przyjmuje, że egzekucja pozwoli na ewentualne wyegzekwowanie zaległości. Jest to stanowisko w okolicznościach niniejszej sprawy bezpodstawne.

Organ ocenił także, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uniemożliwia uzyskiwania dochodu, gdyż matka wnioskodawcy osiąga dochód z tytułu zatrudnienia, a nadto pobierana jest renta rodzinna. W wydanej Decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie odniósł się więc w istocie do sytuacji D. P., lecz sytuacji całej rodziny i w zasadzie skoncentrował się na dochodach przedstawiciela ustawowego skarżącego. Jednak, jak słusznie akcentuje w skardze zobowiązany, korzystanie przez D. P. z dochodów uzyskiwanych przez opiekuna prawnego wynika tylko i wyłącznie z obowiązku alimentacyjnego rodziców, a nie stanowi samodzielnego źródła dochodu D. P., który mógłby być przedmiotem samodzielnej egzekucji.

W kontekście dokonanych ustaleń ZUS nie wyjaśnił, jakie potrzeby człowieka w świetle realiów życiowych i przysługującego mu konstytucyjnego prawa do poszanowania i ochrony godności (art. 30 Konstytucji RP) uznano za niezbędne i jaką miarą te potrzeby szacowano. Nie wzięto również pod uwagę tego, że wspomniany art. 30 Konstytucji nakłada na władze publiczne obowiązek poszanowania i ochronny godności człowieka. W ocenie sądu, w kontekście przedstawionych okoliczności, organ winien ponownie rozważyć, czy w sprawie nie zachodzi przesłanka umorzenia wskazana w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MGPiPS, a więc, że ze względu na aktualny stan majątkowy skarżący nie jest w stanie opłacić należnych składek, ponieważ powodowałoby to dla niej zbyt ciężkie skutki, w tym pozbawiłoby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa, nie jest zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym. Stan finansów ubezpieczeń społecznych nie może być reperowany kosztem ważnych interesów życiowych ubezpieczonych. Wobec tego, dla oceny czy przesłanka zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych jest spełniona, wymagane jest ustalenie i ocena, czy dokonana przez organ analiza finansów skarżącego pozwala na przyjęcie, że w jego budżecie, po uwzględnieniu stałych i koniecznych wydatków pozostaje kwota po zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych, która mogłaby służyć zaspokojeniu należności ZUS.

Organ nie zbadał więc przesłanek zastosowania umorzenia należności składkowych i nie zindywidualizował sytuacji skarżącego w aspekcie istnienia jego ważnego interesu i sytuacji majątkowej czym naruszył art. 28 ust. 3a u.s.u.s., § 3 p. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz przepisy postępowania w postaci art. 7 i 77 § 1 i art. 107 k.p.a.

Reasumując, sąd dopatrzył się uchybienia prawa materialnego, w postaci dokonania błędnej wykładni art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s., a także naruszenia wskazanych powyżej przepisów postępowania. Naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu uchybiono zasadom procedury administracyjnej, nakazującym dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego poprzez wszechstronne rozważenie materiału dowodowego.

Na podstawie art. 153 ustawy o p.p.s.a., przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną, w szczególności ustalając, czy zachodzi całkowita nieściągalność i oceniając, czy wystąpiły przesłanki umorzenia zawarte w § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia MGPiPS. Dokonując tych ustaleń i ocen organ odniesie się do aktualnej sytuacji skarżącego i w tym kontekście dokona realnej oceny możliwości spłaty zadłużenia.

Mając powyższe na uwadze sąd, w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i lit. c ustawy o p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.