Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 219/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.1 par.1, art.2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 145,art. 134 par. 1,art.152, art.200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.135 ust.1, art. 138 ust.1, art. 204
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. C. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 15 stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że wymieniona w punkcie pierwszym wyroku decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz skarżącego E. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 lipca 2009 r., nr [...] Starosta Powiatowy w P. umorzył postępowanie w sprawie K. wniosku P.H. o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego E.C. decyzją z dnia 29 października 1988 r. Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska Gospodarki Wodnej i Geologii Urzędu Wojewódzkiego, na piętrzenie wód rzeki K. we wsi Ż. za pomocą zapory ziemnej i jazu upustowego betonowego z zasuwą drewnianą do rzędnej 27,00 m npm Kr, pobór wód powierzchniowych z rzeki K. do napędu małej elektrowni wodnej o mocy 65 kV w ilości maksymalnej Q sek max = 2,0 m3/s i wykonanie remontu stopnia wodnego w Ż. w zakresie i w sposób zgodny z projektem technicznym, oraz o nakazanie usunięcia negatywnych skutków w środowisku. W uzasadnieniu organ wskazał, iż pozwolenie wodnoprawne zostało wydane pod rządami Prawa wodnego z 1974 r. Przypadki wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego określone w art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), w świetle art. 204 tego prawa nie mają zastosowania do decyzji wydanych na podstawie poprzednio obowiązującego Prawa wodnego. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P.H. domagając się jej uchylenia i wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego. W odwołaniu podniesiono, iż mimo wygaśnięcia pozwolenia E.C. nadal piętrzy wody rzeki K., nadto nie dopełnił on warunku posiadanego pozwolenia wodnoprawnego polegającego na zawarciu umów dzierżawy części działek, na których utworzy się zbiornik wodny. P.H. zarzucił, iż art. 204 Prawa wodnego dotyczy wyłącznie decyzji w zakresie opłat i brak jest podstaw do stwierdzenia, że art. 135 Prawa wodnego nie ma zastosowania do decyzji wydanych na podstawie Prawa wodnego z 1974 r.

Decyzją z dnia 15 stycznia 2010 r., nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że P.H. w dniu 21 kwietnia 2009 r. złożył wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego i nakazanie usunięcia negatywnych skutków w środowisku wynikających z wykonywania tegoż pozwolenia wodnoprawnego wydanego E.C. decyzją z dnia 29 października 1988 r. znak: [...], w sprawie korzystania z wód rzeki K. na potrzeby MEW w Ż.. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne wygasło wobec upływu 20-letniego okresu, na który było wydane. W związku z tym brak jest konieczności stwierdzenia w drodze decyzji administracyjnej faktu wygaśnięcia decyzji, ponieważ taka decyzja nie zmienia stanu faktycznego, ani prawnego. Organ wskazał, iż fakt wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego stwierdza się decyzją administracyjną w pozostałych przypadkach określonych w art. 135 Prawa wodnego, z przyczyn innych niż upływ okresu, na który było wydane. Organ odwoławczy wskazał, iż umorzenie wszczętego postępowania administracyjnego w tym zakresie jest poprawne, mimo wadliwości uzasadnienia decyzji organu I instancji. W tym wypadku nie ma zastosowania art. 204 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawa wodnego, który dotyczy decyzji w zakresie opłat lub spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie nowej ustawy Prawo wodne. Art. 135 i 138 obowiązującego obecnie Prawa wodnego można i należy stosować do pozwoleń wodnoprawnych wydanych przed wejściem w życie ustawy. Organ wskazał, iż art. 138 ust. 2 Prawa wodnego stanowi, że organ w drodze decyzji może nałożyć obowiązek usunięcia negatywnych skutków w środowisku powstałych w wyniku działalności prowadzonej niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu wodnoprawnym oraz określić zakres i termin wykonania tego obowiązku, o co wnioskował P.H.. Organ odwoławczy wskazał, iż w zaskarżonej decyzji brak jest uzasadnienia wyjaśniającego przyczyny umorzenia postępowania w tym zakresie. W sprawie należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, czy negatywne skutki w środowisku, wskazane przez wnioskodawcę, powstały w wyniku ewentualnej działalności prowadzonej niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu wodnoprawnym wydanym dnia 29 października 1988 r. Organ wyjaśnił, że jeżeli brak będzie wystarczających dowodów, że negatywne skutki powstały w wyniku nieprawidłowej eksploatacji urządzeń elektrowni w Ż., należałoby rozważyć, kto w tym wypadku ma obowiązek usunięcia negatywnych skutków w środowisku, co winno stanowić podmiot odrębnego postępowania administracyjnego.

E.C. w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa materialnego art. 135 i 138 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, bowiem przepisy te nie mają zastosowanie do pozwoleń wydanych na podstawie Prawa wodnego z 1974 r. Skarżący na poparcie tego stanowiska powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 773/2007. Nadto skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 10 k.p.a., polegającego na niezapewnieniu mi możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. z uwagi na niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia decyzji, polegająca na uznaniu decyzji za poprawną merytorycznie, a następnie za wadliwą z uwagi na brak oceny przyczyn negatywnych skutków w środowisku oraz zarzut błędnego zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości ani w znacznej części, a w konsekwencji naruszenie art. 7 i 8 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola ta w myśl art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.), polega na ocenie zgodności wydanej decyzji z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Zgodnie z art. 134 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

Art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), zwanej dalej ustawą, stanowi, iż stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze decyzji. Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto na wniosek P.H.. W sprawie w pierwszej kolejności istniała konieczność dokonania ustaleń i oceny prawnej odnośnie istnienia legitymacji wnioskodawcy do wszczęcia postępowania w sprawie. Z uzasadnienia decyzji organów nie wynika by kwestia ta była ona przez organy rozważana. Organ I instancji umarzając postępowanie w sprawie nie badał tej okoliczności, organ II instancji stwierdzając konieczność oceny złożonego wniosku w świetle art. 138 ust. 2 ustawy winien przede wszystkim ustalić, czy złożony wniosek podlega rozpatrzeniu z uwagi na istnienie po stronie wnioskodawcy przymiotu strony postępowania. Zaniechanie w tym zakresie stanowi naruszenie przez organ odwoławczy art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Zarzut skargi, iż przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne nie znajdują zastosowania do decyzji o pozwoleniu wodno-prawnym wydanej pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 38 poz. 230 ze zm.) nie jest uzasadniony.

W niniejszej sprawie brak jest podstaw do wyłączenia stosowania przepisów obowiązującej ustawy Prawo wodne. Prawodawca wprowadzając uregulowanie w dziedzinie uregulowanej poprzednio innym aktem, winien rozważyć wpływ tworzonego aktu na sytuacje prawe określonych podmiotów, które powstały w czasie obowiązywania dawnego prawa, ale trwają nadal, w czasie wejścia w życie nowych przepisów. Ustawodawca może w takim przypadku zastosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa do sytuacji powstałych przed jego wejściem w życie, bądź zasadę dalszego stosowania dawnego prawa. W doktrynie podkreśla się wady i zalety każdego z tych rozwiązań. Zasada dalszego stosowania dawnego prawa zapewnia ochronę praw obywateli i ich zaufania do prawa, ma jednak wady związane z petryfikacją regulacji uznanych za niedoskonałe, prowadzi do dualizmu prawnego i nierówności w prawie określonych podmiotów, nie zawsze usprawiedliwionej samym elementem dawności określonej sytuacji prawnej. Ustawodawca w przepisach intertemporalnych może przewidzieć, iż mimo utraty mocy przez dawną ustawę, znajduje ona zastosowanie do określonych stanów faktycznych powstałych pod rządami tej ustawy.

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne weszła w życie w dniu 1 stycznia 2002 r., z tym też dniem utraciła moc poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne. Wobec uchylenia przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r., z momentem wejścia w życie nowej ustawy znajduje ona zastosowanie do wszystkich stanów faktycznych w niej przewidzianych, za wyjątkiem sytuacji, do których przepisy prawa międzyczasowego nakazują stosowanie ustawy starej. Wprowadzający uregulowanie intertemporalne art. 204 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne stanowi, iż

1. Sprawy wszczęte, a niezakończone wydaniem decyzji ostatecznej przed dniem wejścia w życie ustawy, podlegają rozpoznaniu w trybie określonym w ustawie, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

2. W sprawach wszczętych, a niezakończonych wydaniem decyzji ostatecznej przed dniem wejścia w życie ustawy, w zakresie opłat:

1) za szczególne korzystanie z wód, z wyłączeniem opłat za pobór wody i odprowadzanie ścieków,

2) za korzystanie ze stanowiących własność Skarbu Państwa urządzeń wodnych

- stosuje się przepisy dotychczasowe.

3. W sprawach opłat należnych za okres sprzed wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

4. Jeżeli decyzje ostateczne w sprawach, o których mowa w ust. 2, zostały uchylone, zmienione lub stwierdzono ich nieważność, w trybie przepisów działu II rozdziału 12 i 13 Kodeksu postępowania administracyjnego, do postępowań w tych sprawach stosuje się przepisy dotychczasowe.

Przepis ten nie wyłącza stosowania przepisów ustawy, do stanów związanych z istnieniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym wydanej pod rządami starego Prawa wodnego.

Istnienie takiego pozwolenia, które wydawane jest na określony czas, wywoływać może szereg sytuacji wymagających regulacji prawnej i podlegających takiej regulacji, przykładowo w razie naruszenia przy realizacji pozwolenia interesów osób trzecich, zmiany sposobu użytkowania wód w regionie wodnym, nieprawidłowego wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu, zrzeczenia się uprawnień, czy też następstwa prawnego po uprawnionym. Wszystkie te sytuacje wymagają zastosowania obowiązujących przepisów prawa – czyli, wobec utraty mocy Prawa wodnego z 1974 r., Prawa wodnego z 2001 r. Odstąpienie od stosowania nowej ustawy w takich przypadkach, byłoby możliwe jedynie wówczas, gdyby ich stosowanie wywoływało skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządności. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 773/2007 ( LexPolonica Nr 2011100), postawiono tezę, iż wymienione w treści art. 135 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne przypadki wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego - nie mają zastosowania do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie Prawa wodnego z 1974 r. Wyrok ten zapadł w innych okolicznościach sprawy, a szeroko postawiona teza dotyczyła wydanej pod rządami starego prawa wodnego ugody, zastępującej pozwolenie wodnoprawne. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wówczas za słuszne stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który to Sąd stwierdził, iż "prawo wodne w art. 135 wymienia co prawda przypadki, wygaśnięcia zezwolenia wodnoprawnego, to jednak w świetle przepisu art. 204 tej ustawy nie mają one zastosowania do decyzji ostatecznych wydanych na podstawie poprzednio obowiązującego Prawa wodnego z 1974 r., skoro w świetle obecnie obowiązujących regulacji ugoda nie zastępuje pozwolenia wodnoprawnego. Sąd stwierdził, że nie można uznać, że decyzja z dnia (...) czerwca 1981 r. stała się bezprzedmiotowa sama w sobie, tylko z uwagi na zmianę stanu prawnego. W takiej sytuacji staje się ona bezprzedmiotowa jedynie wówczas, kiedy nowe przepisy przewidują taki skutek. Innymi słowy, stwierdzenie wygaśnięcia decyzji musi nakazywać przepis prawa, a ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne nie przewidziała takiej sytuacji".

Za słuszne zatem należy uznać stanowisko wyrażone w decyzji organu odwoławczego, iż art. 204 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, dotyczący innych stanów faktycznych, nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, a art. 135 i 138 tego prawa znajdują zastosowanie do pozwoleń wodnoprawnych wydanych przed wejściem w życie ustawy.

Sąd nie podziela natomiast stanowiska organu, iż umorzenie postępowania w niniejszej sprawie było uzasadnione, bowiem pozwolenie administracyjne wygasło na skutek upływu czasu na jaki było wydane i nie ma w tej sytuacji konieczności stwierdzenia faktu wygaśnięcia takiej decyzji w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ decyzja taka nie zmienia stanu faktycznego ani prawnego. Stanowisko, iż wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego stwierdza się jedynie w pozostałych przypadkach określonych w art. 135 ustawy, a więc z innych przyczyn, niż upływ okresu na jaki wydane było pozwolenie, nie znajduje, zdaniem Sądu, uzasadnienia w treści art. 135 i 138 ustawy. Art. 135 ustawy przewiduje, iż pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli:

1) upłynął okres, na który było wydane;

2) zakład zrzekł się uprawnień ustalonych w tym pozwoleniu;

3) zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 2 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne.

Art. 138 ust. 1 ustawy stanowi, iż stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze decyzji. Przepis ten przewiduje trzy rodzaje decyzji – decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego, decyzji o cofnięciu i decyzji o ograniczeniu pozwolenia wodnoprawnego. Niewątpliwym jest, iż uregulowanie przewidujące stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego odnosi się bezpośrednio do art. 135 ustawy, określającego przypadki wygaśnięcia pozwolenia. Przepis ten reguluje trzy przypadki wygaśnięcia pozwolenia. Wykładnia językowa prowadzi do wniosku, że stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego przewidziane w art. 138 ust. 1 ustawy dotyczy wszystkich trzech przypadków wygaśnięcia pozwolenia. Przepis art. 138 ust. 1 ustawy w nie wyłącza bowiem wydania decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego, w przypadku upływu okresu, na który było ono wydane. Gdyby wolą ustawodawcy było takie wyłączenie, w treści art. 138 ust. 1 winien on wskazać, iż stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego następuje w drodze decyzji w przypadkach określonych w art. 135 pkt 2 i 3, czego nie uczynił. Zakresem art. 138 ust. 1 Prawa wodnego objęte są zatem wszystkie przewidziane w art. 135 przypadki wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego.

Podnoszona przez organ okoliczność braku potrzeby wydawania takiej decyzji z uwagi na fakt, iż skutek wygaśnięcia następuje z mocy prawa, nie stanowi argumentu przemawiającego za brakiem podstaw do wydania decyzji. Okoliczność ta świadczy jedynie o deklaratywnych charakterze decyzji w tym zakresie. Decyzje administracyjne mogą mieć charakter deklaratywny potwierdzający jedynie istnienie lub nieistnienie pewnych praw lub obowiązków. Nadto wskazać należy, iż w konkretnych przypadkach istnieć mogą wątpliwości co do daty wygaśnięcia pozwolenia na skutek upływu czasu lub wątpliwości odnośnie przyczyny jego wygaśnięcia w przypadku jednoczesnego zaistnienia kilku przesłanek wymienionych w art. 135 pkt 1-3 ustawy, które winny znaleźć wyjaśnienie w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia.

Także wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, iż w przypadku wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego wskutek upływu czasu, organ może wydać decyzję stwierdzająca jej wygaśnięcie w trybie art. 138 ust. 1 ustawy. Art. 138 ust. 2 ustawy, stanowi, iż decyzją o wygaśnięciu lub cofnięciu można nałożyć obowiązek usunięcia negatywnych skutków w środowisku wynikających z wykonywania pozwolenia wodnoprawnego lub powstałych w wyniku działalności prowadzonej niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu wodnoprawnym oraz określić zakres i termin wykonania tego obowiązku. Z przepisu tego wynika, iż nałożenie obowiązku usunięcia negatywnych skutków w środowisku wynikających z wykonywania pozwolenia wodnoprawnego lub powstałych w wyniku działalności prowadzonej niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu wodnoprawnym następuje w decyzji o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego. Warunkiem nałożenia obowiązków przewidzianych w art. 138 ust. 2 ustawy jest zatem wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego. Nie jest zatem poprawne umorzenie postępowania w sprawie wydania decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 105 k.p.a. z uwagi na brak podstaw do wydania takiej decyzji w trybie art. 138 ust. 1 ustawy i jednoczesne zastosowanie art. 138 ust. 2 ustawy, przewidującego nałożenie w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego obowiązków z tym związanych.

Zdaniem Sądu, celem ustawodawcy, który nie wyłączył w art. 138 ust. 1 ustawy wydawania decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia w przypadku wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego z uwagi na upływ okresu, na który było wydane, było m.in. zastosowanie w takich sytuacjach art. 138 ust. 2 ustawy.

Brak jest uzasadnionych podstaw do zróżnicowania przewidzianych w art. 135 ustawy stanów faktycznych i uznania, iż art. 138 ust. 2 ustawy winien znajdować zastosowanie do przypadku wygaśnięcia pozwolenia w wyniku zrzeczenia się przez zakład uprawnień ustalonych w tym pozwoleniu i zaniechania rozpoczęcia wykonywania urządzeń wodnych w terminie 2 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne, natomiast przepis ten nie powinien być stosowany w sytuacji wygaśnięcia pozwolenia wskutek upływu czasu. Potrzeba usunięcia negatywnych skutków w środowisku może zaistnieć we wszystkich przewidzianych w art. 135 przypadkach wygaśnięcia pozwolenia (podobnie jak w przypadkach cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia przewidzianych w art. 136 i 137 ustawy). Nadto wskazać należy, iż istotne konsekwencje decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego przewiduje art. 139 ustawy, wprowadzający możliwość określenia w takiej decyzji obowiązków zakładu niezbędnych do kształtowania zasobów wodnych, w tym obowiązku usunięcia urządzeń wodnych i innych obiektów, które zostały wykonane lub były użytkowane na podstawie tego pozwolenia, przejęcia urządzeń wodnych lub ich części, których pozostawienie jest niezbędne do kształtowania zasobów wodnych na własność właściciela wody oraz orzeczenia o niezbędności pozostawienia urządzenia wodnego. Uznanie, iż wydanie decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego nie powinno następować w przypadku przewidzianym w art. 135 pkt 1 ustawy, wyłączyłoby w takich przypadkach stosowanie zarówno art. 138 ust. 2 jak i art. 139 ustawy, które to przepisy regulują niewątpliwie bardzo istotne z punktu widzenia celów ustawodawcy stany faktyczne, związane ze skutkami zakończenia funkcjonowania w obrocie prawnym pozwolenia wodnoprawnego. Byt pozwolenia wodnoprawnego może zakończyć się w wyniku różnych przyczyn. Podkreślić należy, iż przypadek ustania skutków pozwolenia wodnoprawnego na skutek upływu czasu jest przypadkiem najbardziej typowym, z istoty swej, przy braku szczególnych okoliczności byt pozwolenia wodnoprawnego winien kończyć się właśnie w taki sposób. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że możliwość ingerencji organu przewidziana w art. 138 ust. 2 i 139 ustawy została przez ustawodawcę ograniczona do szczególnych przypadków utraty bytu prawnego pozwolenia wodnoprawnego, przeciwnie winna ona również dotyczyć skutków wydania pozwolenia wodnoprawnego wygasłego w związku z upływem czasu na jaki było ono wydane.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy jednocześnie zaaprobował umorzenie postępowania z uwagi na brak podstaw do zastosowania art. 138 ust. 1 Prawa wodnego i uchylił wydaną decyzję z powodu niezastosowania przez organ I instancji art. 138 ust. 2 Prawa wodnego. Stanowisko takie jest wewnętrznie sprzeczne i narusza treść art. 138 Prawa wodnego, zarzut skargi dotyczący wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia decyzji był zatem uzasadniony. Wydana w niniejszej sprawie decyzja kasacyjna organu II instancji jest zatem wadliwa, z uwagi na jej błędne uzasadnienie. Przepis art. 107 § 1 k.p.a. stanowi, iż decyzja administracyjna poza rozstrzygnięciem winna zawierać m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Podkreślić należy, iż uzasadnienie stanowi integralną część decyzji, ocenie Sądu nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z uzasadnieniem, a wadliwość uzasadnienia decyzji może uzasadniać wniesienie i uwzględnienie skargi.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. wskazać należy, iż organ odwoławczy winien przeprowadzić postępowanie umożliwiające dokonanie ustaleń odnośnie legitymacji wnioskodawcy do złożenia wniosku. Brak takiej legitymacji uczyni bowiem zbędnym prowadzenie postępowania dowodowego w znacznym zakresie dotyczącego przesłanek zastosowania art. 138 ust. 2 ustawy. Natomiast w przypadku stwierdzenia, iż wnioskodawca posiada legitymację do wszczęcia postępowania, konieczność rozważenia przez organ, czy w sprawie istnieją podstawy do orzekania na podstawie art. 138 ust. 2 ustawy, wymagała będzie dokonania ustaleń i przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Nadto, w sytuacji gdy organ I instancji w ogóle nie orzekał na podstawie tego przepisu, uznając, iż przepisy Prawa wodnego z 2001 r. nie znajdują w sprawie zastosowania, orzeczenie w tym zakresie przez organ II instancji naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W takiej sytuacji organ odwoławczy winien uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Dodatkowo wskazać należy, iż organ odwoławczy winien ustosunkować się do zgłoszonego przez skarżącego w toku postępowania odwoławczego zarzutu związanego ze złożeniem przed upływem terminu ważności pozwolenia woodnoprawnego wniosku o wydanie kolejnego pozwolenia.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenie prawa procesowego – art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz prawa materialnego art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji winien uwzględnić wskazania Sądu oraz dokonaną w wyroku ocenę prawną.

Na podstawie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, iż uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, co wyłącza jej skuteczność do daty uprawomocnienia się wyroku.

Na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd, w związku z uwzględnieniem skargi, uwzględnił wniosek skarżącego o zwrot kosztów postępowania i zasądził na jego rzecz od organu tytułem zwrotu poniesionych kosztów wpisu sądowego kwotę 200 zł.