Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 199/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 61a par. 1, art. 66
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 90 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 55
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
article: art. 40
journal: Dz.U. 2020 poz 470
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.

SENTENCJA

Dnia 21 sierpnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2020 roku sprawy ze skargi G. W. i S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 199/20

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 144 i art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 196 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 256) – dalej: k.p.a.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu zażalenia G.W. i S.W. na postanowienie Wójta Gminy G. z dnia [...], znak [...] wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania przeciwko V.K. o naliczenie opłaty za zajęcie pasa drogowego oraz usunięcia drzewostanu, postanowiło: 1. uchylić zaskarżone postanowienie w zakresie odmowy wszczęcia postępowania przeciwko V.K. w sprawie naliczenia opłaty za sunięcie drzewostanu; 2. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałym zakresie.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z dnia 6 grudnia 2019 r. G.W. i S.W. wstąpili do Wójta Gminy G. o wszczęcie postępowania administracyjnego przeciwko V.K. o naliczenie opłaty za zajęcie pasa drogowego oraz usunięcia drzewostanu. W obszernym uzasadnieniu wnioskodawcy wskazali na działania V.K. polecające na nielegalnym, sukcesywnym zajmowaniu pasa drogowego oraz usuwaniu istniejącego drzewostanu, na które to działania organ gminy w żaden sposób nie reaguje. W ocenie wnioskodawców podejmowane przez w/w działania uzasadniają wszczęcie przez wójta postępowania administracyjnego w zakresie wskazanym we wniosku.

Postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy G., działając na podstawie art. 61a §1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania, zgodnie z żądaniem skarżących zawartym we wniosku z dnia 6 grudnia 2019 r. wskazując na brak posiadania przez wnioskujących przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia skarżący wnieśli zażalenie, zarzucając naruszenie:

- art. 61a § 1 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego pomimo wiedzy, co do podejmowanych przez V.K. działań polegających na zajmowaniu, zaorywaniu pasa drogi gminnej oraz nielegalnym usuwaniu drzewostanu w pasie drogowym;

- art. 28 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu w/w przepisu, bowiem w przypadku naliczenia opłat, dokonania rozgraniczenia doszłoby do uregulowania statusu prawnego działek V.K. z drogą gminną, a w ten sposób istniałaby możliwość przeprowadzenia planowanej inwestycji rozbudowy lub przebudowy drogi gminnej w inny sposób niż planowany,

- art. 7, art. 8 , art. 77 §1, art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu fatycznego sprawy, wadliwe zgromadzenie i ocenę materiału dowodowego skutkujące uznaniem braku interesu skarżących w żądaniu wszczęcia przedmiotowego postępowania i pominięcie uprawnień właścicielskich wnioskodawców związanych z gruntem planowanym przez gminę do wykupienia na cele planowanej inwestycji drogowej;

- art. 13 § 1 i § 2 poprzez władcze rozstrzygnięcie sprawy zamiast polubownego jej załatwienia;

- art. 50 § 1 i art. 75 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przesłuchania skarżących, jak i nie podjęcie inicjatywy dowodowej zmierzającej do pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

W związku z powyższym skarżący wnieśli o przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego uzupełniającego postępowania dowodowego, w tym zażądanie od organu I instancji wszelkiej korespondencji wnioskodawców kierowanej do tego organu oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie, co do istoty sprawy, zgodnie z żądaniem skarżących zawartym we wniosku z dnia 6 grudnia 2019 r.

Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło postanowienie Wójta Gminy G. w zakresie odmowy wszczęcia postępowania przeciwko V.K. w sprawie naliczenia opłaty za sunięcie drzewostanu i utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałym zakresie.

Odwołując się do treści art. 61a §1 k.p.a. organ wskazał, iż postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego może zostać wydane w przypadku wniesienia żądania jego wszczęcia przez podmiot niebędący stroną postępowania lub z innych uzasadnionych przyczyn. Zdaniem Kolegium, odnośnie wniosku skarżących o wszczęcie postępowania w sprawie naliczenia V.K. opłat za zajęcie pasa drogowego Wójt Gminy G. zasadnie, odwołując się do treści art. 61a §1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w tym zakresie. Organ wskazał, iż kwestie związane z zajęciem pasa drogowego, w tym naliczania kar za zajęcie pasa drogowego bez stosownego zezwolenia regulują przepisy ustawy z dnia 21 mara 1985 r. o drogach publicznych oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze. Obowiązujące w powyższym zakresie regulacje prawne ściśle określają podmioty będące stroną postępowania w sprawie naliczenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia i wynika z nich, że postępowanie w tym przedmiocie może zostać wszczęte jedynie z urzędu przez właściwy organ – zarządcę drogi. Tym samym Wójt Gminy G. prawidłowo uznał, iż skarżącym nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a tym samym żądanie wszczęcia postępowania w sprawie naliczenia V.K. opłat za zajęcie pasa drogowego wniesione zostało przez nieuprawniony podmiot, co skutkowało odmową wszczęcia postępowania w tym zakresie.

Odnosząc się natomiast do wniosku skarżących w zakresie naliczenia V.K. kar pieniężnych za samowolne usunięcie drzewostanu w pasie drogi gminnej Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 66 § 1 k.p.a. jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieni przez różne organy, organ do którego podanie wniesiono uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości i poinformuje wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wznieść odrębne podanie do organu właściwego. Wniesienie podania do właściwego organu, w terminie 14 dni od otrzymania powyższego zawiadomienia skutkuje uznaniem, iż zostało ono wniesione w dniu wniesienia pierwszego podania (art. 66 § §2 .p.a.). Kolegium stwierdziło, iż w świetle art. 83 - 90 stawy z dnia 1 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, co do zasady organem właściwym w sprawie udzielania zezwoleń, przyjmowania zgłoszeń oraz ustalaniem kar i opłat za usuwanie drzew jest właściwy miejscowo wójt, burmistrz, prezydent miasta. Jednakże jak wynika z art. 90 ust. 1 powołanej ustawy powyżej wymienione czynności w odniesieniu do nieruchomości pozostających własnością gmin, z wyjątkiem nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu - wykonuje starosta. Tym samym w ocenie organu odwoławczego na gruncie niniejszej sprawy, adresatem wniosku skarżących o wszczęcie postępowania w sprawie naliczenia V.K. kary pieniężnej za usunięcie drzewostanu na ruchomości stanowiącej własność Gminy G. winien być Starosta [...]. W takiej sytuacji, stosownie do powołanego wyżej art. 66 §1 k.p.a., skarżący winni zostać zawiadomieni, iż złożony przez nich w powyższym zakresie wniosek został złożony do niewłaściwego organu i pouczeni o konieczności wniesienia odrębnego wniosku do Starosty [...] oraz o skutkach złożenia tego wniosku w terminie 14 dni od otrzymania zawiadomienia. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Wójt Gminy G. pomimo ciążącego na nim obowiązku wynikającego z powołanego wyżej art. 66 § 1 k.p.a., wadliwie odmówił na podstawie art. 61a §1 k.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie naliczenia V.K. kary pieniężnej za usunięcie drzewostanu z drogi publicznej.

Z uwagi na powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło, na podstawie art.138 § 2 k.p.a. zaskarżone postanowienie w wskazanym wyżej zakresie.

Natomiast, co do podniesionych w zażaleniu zrzutów organ odwoławczy uznał je za nieuzasadnione i pozostające bez jakiegokolwiek wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wskazał, iż poza powołanymi przez skarżących art. 28 i art. 61a § 1 k.p.a., żaden inny przepis wskazany we wniesionym zażaleniu nie miał zastosowania w sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący ponowili zarzuty i argumentację przedstawioną w zażaleniu wniesionym na postanowienie organu I instancji, rozszerzając je dodatkowo o zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 136 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, o co wnosili w treści zażaleń.

Z uwagi na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Wójta Gminy G.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wnosiło o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi G.W. i S.W. uczynili postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], nr [...] orzekające o:

1.uchyleniu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. postanowienia Wójta Gminy G. z dnia [...], nr [...] w części, w jakiej odmawia ono wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie naliczenia V.K. opłaty za usunięcie drzewostanu w pasie drogi gminnej;

2. utrzymaniu w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 61a § 1 k.p.a. zakwestionowanego postanowienia w części, w jakiej odmawia ono wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie naliczenia V.K. opłat za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej.

Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że powołanym wyżej postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy G. odmówił, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wszczęcia postępowania administracyjnego przeciwko V.K. w przedmiocie naliczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej, w miejscowości W., na wysokości posesji nr 13 oraz usunięcia drzewostanu z pasa drogowego wskazanej drogi gminnej, o co wnosili skarżący w złożonym w dniu 6 grudnia 2019 r. wniosku. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Ponadto z treści art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 470) wynika, że opłaty za zajęcie pasa drogowego dotyczą: prowadzenia robót w pasie drogowym; umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam. Zdaniem organu żadna z powyższych okoliczności nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] uchyliło kwestionowane postanowienie organu i instancji w części w jakiej odmawia wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie naliczenia opłat za usunięcie drzewostanu, wskazując w tym zakresie na wielość żądań wnioskodawców zawartych we wniosku z dnia 6 grudnia 2019 r., podlegających rozpatrzeniu przez różne organy; oraz utrzymało w mocy kwestionowane postanowienie w części w jakiej odmawia wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie naliczenia opłat za zajęcie pasa drogowego.

W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową skargę zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Stosownie do art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.

Z treści powołanego wyżej przepisu wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki odmowy wszczęcia postępowania: wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną lub niemożność wszczęcia postępowania z jakichkolwiek innych przyczyn, przez co należy rozumieć sytuację, w której wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których wykładnia uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Przy czym co istotne odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak podstaw do prowadzenia postępowania, bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu (por. wyrok NSA z 20 września 2018 r., I OSK 853/18; wyrok WSA w Warszawie z 12 grudnia 2018 r., VIII SA/Wa 895/18; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2008 r., I SA/Po 1228/08; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 lutego 2009 r., I SA/Ol 551/08; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 września 2008 r., I SA/Sz 127/08 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Natomiast jak wynika z art. 66 § 1 k.p.a. jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu, i poinformuje go o treści § 2. Do zawiadomienia stosuje się odpowiednio przepis art. 65 § 1a. Zgodnie z § 2 przywołanego przepisu odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania. Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 66 § 3 k.pa).

Wskazać także należy, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy czym, co istotne, interes prawny w rozumieniu powyższego przepisu jest ściśle powiązany z istnieniem normy prawa materialnego przyznającej danemu podmiotowi konkretne uprawnienie lub też nakładającej na niego określony obowiązek.

Przechodząc do oceny zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd stwierdza, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zasadnie uchyliło postanowienie Wójta Gminy G. w części określonej w pkt 1 zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jak już bowiem wcześniej wskazano złożone przez skarżących w dniu 6 grudnia 2019 r. podanie zawierało de facto, dwa rożne wnioski, podlegające rozpatrzeniu przez dwa różne organy administracji publicznej.

Jednym z wniesionych żądań było wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia V.K. opłaty za usunięcie drzewostanu pozostającego w pasie drogowym drogi gminnej.

W tym zakresie należy wskazać, że kwestie związane z usunięciem drzew i krzewów regulują przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 55). Stosownie do treści art. 83 ust. 1 i art. 83a ust. 1, z uwzględnieniem wyjątków, o których mowa w art. 89f ustawy, usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić, co do zasady po uzyskaniu zezwolenia wydawanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków - wojewódzkiego konserwatora zabytków. Organ właściwy do wydania zezwolenia jest również organem właściwym do ustalenia, w treści wydanego zezwolenia, opłat za usunięcie drzewa lub krzewu (art. 84 ustawy), jak również do wymierzenia, w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa lub krzewu lub usunięcie drzewa lub krzewu bez zezwolenia (art. 88-89 ustawy). Przy czym, jak wynika z art. 90 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody czynności, o których mowa w art. 83-89, w zakresie, w jakim są one wykonywane przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy - z wyjątkiem nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu - wykonuje starosta.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano skarżący wnosili o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia V.K. opłaty za usunięcie drzewostanu pozostającego w pasie drogowym drogi gminnej nr [...] G. – W., w miejscowości W., na wysokości posesji nr 13. Okoliczność ta pozostaje bezsporna. Wobec powyższego, stosownie do treści powołanego wyżej art. 90 ust. 1 ustawy o ochronie środowiska organem właściwym do rozpatrzenia wniosku skarżących w powyższym zakresie był Starosta [...]. Dlatego Wójt Gminy G., po wpłynięciu wniosku G.W. i S.W. z dnia 6 grudnia 2019 r. był zobowiązany, stosownie do treści powołanego wyżej art. 66 § 1 i § 2 k.p.a., poinformować skarżących, że w kwestii dotyczącej żądania wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia V.K. opłaty za usunięcie drzewostanu w pasie drogi gminnej, powinni wnieść odrębne podanie do organu właściwego, to jest Starosty [...]. Jednocześnie organ był zobowiązany do pouczenia wnioskodawców, że podanie złożone zgodnie z wystosowanym zawiadomieniem, w terminie czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania. Tym samym wydane przez Wójta Gminy G., na podstawie art. 61a §1 k.p.a. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w części dotyczącej wniosku skarżących o wymierzenie opłaty za usunięcie drzewostanu z pasa drogowego drogi gminnej należało uchylić, jak też uczyniło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S.

Natomiast, co do pkt 2 zaskarżonego niniejszą skargą rozstrzygnięcia, o utrzymaniu w mocy postanowienia Wójta Gminy G. w części w jakiej odmawia wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia V.K. opłat za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej, wskazać należy, iż kwestie dotyczące zezwoleń na zajęcie pasa drogowego, opłat za to zajęcie, jak i kar za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego prawem zezwolenia uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 mara 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. 2020 r. poz. 470).

Jak wynika z treści art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: 1) prowadzenia robót w pasie drogowym; 2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; 3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam; 4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3 (art. 40 ust. 2 u.d.p.). Stosownie do treści art. 40 ust. 3 - 6 u.d.p. zajęcie pasa drogowego podlega opłacie ustalanej przez zarządcę drogi w drodze decyzji administracyjnej, jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (art. 40 ust. 8 u.d.p.). Ponadto, jak wynika z art. 40 ust. 12 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego: 1) bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c; 2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c; 3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.

Z treści powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że stroną postępowania w sprawie zajęcia pasa drogowego jest jedynie inwestor (zajmujący pas drogowy), który przez złożenie wniosku inicjuje postępowanie w przedmiotowej sprawie i jest adresatem wydanej w tym postępowaniu decyzji; bądź też podmiot, który dokonał faktycznego zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia lub zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c u.d.p., wobec którego zarządca drogi wydal decyzję o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej, w wyniku wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu wydane w tym zakresie, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a, rozstrzygnięcie organów administracji publicznej o odmowie wszczęcia na wniosek skarżących postępowania w sprawie ustalenia V.K. opłat za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej w miejscowości W., na wysokości posesji nr 13, z uwagi na wniesienie żądania przez podmiot nieuprawniony, uznać należało za w pełni zasadne. Zgodnie bowiem z powołanym wcześniej art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z obowiązujących przepisów prawa nie wynika, aby jakiemukolwiek innemu podmiotowi niż inwestor wnioskujący o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego lub też podmiotowi dokonującemu faktycznego zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia lub zawarcia przewidzianej prawem umowy, był przyznany przymiot strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie odpowiednio ustalenia opłaty za zajęcie lub wymierzenia kary pieniężnej za zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Źródłem interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu nie może być natomiast prawo własności nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością - pasem drogowym, którego dotyczy zezwolenie.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Podkreślić bowiem należy, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest rozstrzygnięciem procesowym, dotyczącym zasadności wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Natomiast podniesione przez skarżących zarzuty, a w szczególności przedstawiona na ich uzasadnienie argumentacja, wskazuje bezspornie, iż skarżący w drodze niniejszego postępowania kwestionują zasadność planowanej rozbudowy drogi gminnej G. – W., z czym wiąże się konieczność wywłaszczenia ich z części nieruchomości stanowiącej ich własność.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu orzeczono postanowieniem starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 10 września 2020 r., III SA/Łd 199/20, na podstawie art. 258 §2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z §21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z §4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 68).

d.j.