Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 356/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
659
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 6, 12 i 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia NSA Wiesław Morys sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) Protokolant asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 października 2012 r. sygn. akt II SAB/Gl 43/12 w sprawie ze skargi G. S.A. w G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta K. w przedmiocie niewydania wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Gl 43/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

1. zobowiązał Prezydenta Miasta K. do wydania aktu rozstrzygającego wnioski skarżącej Spółki G. S.A. w G. z dnia [...] października 2007 r. o wydanie wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków, w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia akt administracyjnych organowi,

2. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta K. nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa,

3. oddalił skargę w zakresie wymierzenia grzywny Prezydentowi Miasta K.,

4. zasądził od prezydenta Miasta K. na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy:

Pismami z dnia [...] października 2007 r. G. S.A w G. wniosła trzy wnioski do Prezydenta Miasta K. o wydanie wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów do działek: nr [...] obręb R/, nr [...] R. oraz nr [...] obręb M.. Uzasadniając wnioski Spółka wskazała, że jest właścicielem wymienionych działek, a żądane dokumenty są niezbędne w celu złożenia ich w Sądzie Rejonowym – Wydział Ksiąg Wieczystych. Pismem z dnia [...] października 2007 r. Spółka uzupełniła złożone wnioski, podając, że w zamkniętych księgach wieczystych ujawniono G. S.A z siedzibą w K., natomiast z dniem [...] marca 2006 r. zmieniła siedzibę na miasto G. i została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym pod nr [...]. Dodała też, że w ewidencji gruntów ujawniono jako właściciela działek Skarb Państwa, lecz wpisy te oparto na uchylonych wpisach.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Spółka G. z siedzibą w G. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta K. zarzucając naruszenie art. 217 § 3 i art. 12 § 2 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia złożonych wniosków.

Wyrokiem z dnia 19 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (sygn. akt II SAB/Gl 19/08) oddalił skargę G. S.A w G. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że wypisy z ewidencji gruntów i budynków stanowią rodzaj zaświadczenia w rozumieniu art. 217- 220 k.p.a. Krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania tego rodzaju dokumentów wymienia art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005, Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Wydanie żądanego wypisu następuje w drodze czynności materialno - technicznej.

Sąd wskazał, że w postępowaniu o wydanie wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów nie jest możliwe ustalenie stanu prawnego nieruchomości. Tego rodzaju dokument może otrzymać tylko podmiot wymieniony w art. 24 ust. 3 Prawa geologicznego i kartograficznego. Istota sporu sprowadza się do stwierdzenia, czy skarżąca Spółka jest podmiotem tożsamym ze Spółką G. w K., ujawnioną jako właściciel przedmiotowych nieruchomości w dawnych (zamkniętych) księgach wieczystych. Dla wykazania tego faktu skarżąca powołała się na odpis z Krajowego Rejestru Sądowego oraz fakt, iż sądy powszechne w postępowaniach wieczystoksięgowych nie kwestionowały jej legitymacji. Jednakże jak wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie w Prokuraturze Okręgowej w T. prowadzone jest śledztwo w celu ustalenia, czy w uzyskaniu orzeczenia Sądu Rejonowego w K. Wydział VIII Gospodarczy z dnia [...] lipca 2005 r. upoważniającego do zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy G. S.A posłużono się akcjami G. jako mającymi substrat majątkowy w sytuacji, gdy miały jedynie wartość historyczną, a następnie, czy doprowadziło to do bezprawnego zarejestrowania Spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym. W istocie prowadzone postępowanie karne dotyczy rozstrzygnięcia, czy wznowienie od dnia [...] września 2005 r. działalności przedwojennej Spółki G. S.A. dokonane zostało w oparciu o zachowania wyczerpujące znamiona przestępstwa, czy też nie.

Zdaniem Sądu tego rodzaju kwestie nie mogły być pominięte przez organ administracji, który we własnym zakresie nie może stwierdzić, czy przy rejestracji skarżącej Spółki doszło do popełnienia przestępstwa, gdyż zagadnienie to może być rozstrzygane jedynie przez sąd powszechny. Od wyniku tego postępowania uzależnione jest rozstrzygniecie sprawy o wydanie żądanych wypisów z ewidencji gruntów celem założenia ksiąg wieczystych dla tych nieruchomości. W ocenie Sądu skoro rozstrzygnięcie wskazanych kwestii nie było możliwe w ramach postępowania wyjaśniającego przed organem administracji, to należało uznać, że w sprawie zaistniała przeszkoda niezależna od organu w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. Sąd uznał nadto, że organ administracji powiadamiając skarżącą Spółkę o przyczynach niezałatwienia w terminie jej wniosków, spełnił jednocześnie obowiązek wynikający art. 36 § 2 k.p.a. Zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 k.p.a. nie może mieć prymatu na zasadą praworządności z art. 7 k.p.a. W efekcie, w ocenie Sądu, opóźnienie w rozpatrzeniu złożonych wniosków nie uzasadnia przyjęcia bezczynności organu, rozumianej jako niezałatwienie sprawy i skutkującej zobowiązaniem organu do wydania aktu w terminie określonym przez Sąd.

Wskutek wniesionej przez G. S.A. w G. skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 8 września 2009 r. (sygn. akt I OSK 104/09) uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu NSA stwierdził, iż doszło do naruszenia art. 149 p.p.s.a. w związku z art. 217 § 3 k.p.a. Wskazał, że postępowanie w tych sprawach jest rodzajem postępowania uproszczonego, w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania administracyjnego. Oceniając, iż brak było przeszkód prawnych do rozpatrzenia żądania Spółki, oraz przypominając, iż przedmiotowe postępowanie zostaje zakończone z chwilą wydania przez organ administracji publicznej wnioskowanego zaświadczenia lub postanowienia o odmowie jego wydania, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w ponownym postępowaniu sąd pierwszej instancji powinien rozpatrzyć sprawę z uwzględnieniem dokonanej wykładni przepisów i aktualnego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt II SAB/Gl 62/09 zobowiązał Prezydenta Miasta K. do wydania aktu rozstrzygającego wnioski skarżącej Spółki z dnia [...] października 2007 r. o wydanie wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia akt administracyjnych organowi, zgodnie z treścią art. 149 p.p.s.a.

W uzasadnieniu Sąd powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w przedstawionym powyżej wyroku, stwierdził, iż z uwagi na uproszczone postępowanie prowadzone na podstawie działu VII k.p.a. brak było podstaw do wstrzymania się Prezydenta Miasta K. od rozpatrzenia wniosków złożonych przez Spółkę G., a w konsekwencji skargę Spółki na bezczynność organu należało uznać za zasadną. W ocenie Sądu organ ten powinien we własnym zakresie zbadać przesłanki dopuszczalności wydania żądanych wypisów, a w szczególności ustalić, czy wnioskująca o ich wydanie Spółka legitymowała się interesem prawnym, a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 8 lutego 2011 r. (sygn. akt I OSK 513/10) oddalił skargę kasacyjną Prezydenta Miasta K. W uzasadnieniu stwierdził, że choć skarga skierowana została przeciwko wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 grudnia 2009 r., to w istocie dotyczy ona "fragmentu uzasadnienia tego wyroku, w którym Sąd stwierdził, że organ rozpoznając wniosek winien uznać, że dotyczy on tylko wydania wypisu z ewidencji gruntów i budynków, a nie wypisu i wyrysu". W ocenie NSA pogląd ten jest sprzeczny zarówno z wydanym wyrokiem jak i treścią wniosku, a organ nie może dowolnie modyfikować jego zawartości, uznając za aktualne tylko jedno ze znajdujących się we wniosku żądań. Prezydent Miasta K., kolejnym postanowieniem - z dnia [...] kwietnia 2011r. odmówił G. S.A. z siedzibą w G. wydania wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu organ zwrócił uwagę na zachodzące w tym czasie zmiany brzmienia art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podkreślając fakt, iż nie zmieniony pozostał wymóg posiadania interesu prawnego przez inne, nie wymienione wprost w przepisie podmioty. Organ dodał, iż interes prawny winien wynikać z konkretnie oznaczonego przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego osoba nie będąca właścicielem lub władającym może skutecznie żądać od organu wydania wnioskowanego dokumentu. W ocenie organu uprawnienie takie nie wynika z przedstawionego w sprawie odpisu z Rejestru Handlowego czy Krajowego Rejestru Sądowego, wobec informacji o toczących się m.in. w sprawie tej rejestracji postępowań karnych prowadzonych przez Prokuraturę. Zdaniem organu prowadzenie czynności prokuratorskich budzi wątpliwości co do legitymacji prawnej podmiotu – tj. G. S.A. z siedzibą w G. ze względu na brak potwierdzenia tożsamości z podmiotem G. S.A. w K. ujawnioną jako właściciel przedmiotowych nieruchomości w dawnych (zamkniętych) księgach wieczystych. Do czasu wyjaśnienia powyższych wątpliwości nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków posiadanie uprawnień G. S.A z siedzibą w G. do otrzymania żądanych wypisów i wyrysów w trybie art. 24 ust. 5 Prawo geodezyjne i kartograficzne,

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w obowiązującym brzmieniu, o informacje z ewidencji gruntów i budynków może zwrócić się każdy z zastrzeżeniem ust. 5 tego artykułu. Podstawa prawna zaskarżonego postanowienia tj. art. 24 ust. 5 tej ustawy wskazuje, że starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane osobowe oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające dane osobowe na żądanie właścicieli, władających, organów administracji realizujących zadania publiczne oraz innych podmiotów, które mają w tym interes prawny w tym zakresie.

Organ pierwszej instancji, rozpatrując wniosek badał, czy G. S.A. ma prawo występować jako właściciel działek wymienionych we wniosku, z powodu wątpliwości, jakie budzi tożsamość spółki. Rozstrzygnięcie to opierało się na założeniu, iż w celu uzyskania wypisów z ewidencji gruntów i budynków wnioskujący musi być właścicielem, władającym, bądź musi wykazać się interesem prawnym. Przy czym dane podmiotowe dla działek będących przedmiotem wniosku nie są informacjami, o których mowa w art. 24 ust. 5 cytowanej ustawy. Z akt postępowania wynika, że właścicielami działek wymienionych we wniosku nie są osoby fizyczne, zatem organ nie może uzależniać wydania wypisów tych nieruchomości od spełnienia przesłanek z art. 24 ust. 5 pkt 1-3. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji winien rozpoznać złożony wniosek z uwzględnieniem jawności danych ewidencyjnych nieruchomości nie stanowiących własności osób fizycznych.

Rozpatrując po raz kolejny sprawę Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011r., działając na podstawie art. 219 w związku z art. 217 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 24 ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, odmówił wnioskującej spółce wydania wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów i budynków. W obszernym uzasadnieniu zwrócił uwagę na toczące się przed Sądem Rejonowy w K. postępowania karne w zakresie wznowienia postępowania w przedmiocie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego spółki G. S.A. oraz wznowienia postępowania w przedmiocie upoważnienia do zwołania Nadzwyczajnego Zgromadzenia Akcjonariuszy G. S.A. Następnie, potwierdzając domniemanie prawdziwości danych wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego, stwierdził, że jest to domniemanie wzruszalne, a organ administracji prowadząc postępowanie powinien kierować się zasadą wyrażoną w art. 7 k.p.a. Organ zobowiązany był do uwzględnienia całokształtu faktycznych i prawnych okoliczności sprawy, w tym także elementów, które mogą świadczyć o niezgodności wpisów dokonanych w KRS przez osoby podejmujące czynności w charakterze organów G. S.A. Organ stwierdził, iż roszczenia Spółki G. zostały zaspokojone w ramach odszkodowania, jakie strona polska przekazała stronie amerykańskiej na całkowite zaspokojenie i uregulowanie wszystkich roszczeń obywateli amerykańskich w związku ze stratami poniesionymi w wyniku nacjonalizacji m.in. mienia "G. Spółka Akcyjna". Pojawienie się w obrocie kolekcjonerskim samych dokumentów "akcji" zbywanych wyłącznie w charakterze historycznych pamiątek nie może być traktowane jako równoznaczne z nabyciem korporacyjnych papierów wartościowych inkorporujących prawa udziałowe w spółce, którymi Skarb Państwa nigdy legalnie nie rozporządził. Prezydent Miasta K. uznał zatem, że osoby podpisane pod wnioskiem nie mogą zostać potraktowane jako należycie umocowane do reprezentowania spółki G. S.A. W ocenie organu wniosek złożony przez osoby fizyczne, których umocowanie do reprezentowania wskazanej we wniosku osoby prawnej opiera się na czynnościach, z powodu których został przeciwko nim wniesiony akt oskarżenia oraz wszczęte przez Prokuraturę Okręgową w K. postępowanie o ich zniesienie nie może zostać uwzględniony. Stanowiłoby to bowiem naruszenia art. 7 k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił powyższe postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, iż organ pierwszej instancji winien rozpoznać wniosek G. S.A. z uwzględnieniem jawności danych ewidencyjnych nieruchomości nie stanowiących własności osób fizycznych. W przedmiotowym postępowaniu istotne może wszakże być rozstrzygnięcie w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie upoważnienia do zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki G. S.A. W tym zakresie organ pierwszej instancji w celu uzyskania informacji w zakresie ustaleń i ewentualnego zakończenia postępowania może zwrócić się do właściwego sądu.

Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. skierowanym do [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. poinformował o wystąpieniu w postanowieniu z dnia [...] listopada 2011 r. podstawy z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. do stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia i zwrócił się o podjęcie działań do wzruszenia w trybie nadzwyczajnym przedmiotowego postanowienia.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K., działając na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. sprostował oczywistą omyłkę pisarską w swoim postanowieniu z dnia [...] listopada 2011 r. zmieniając w piątym wierszu słowa "postanowienie Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r." na słowa "postanowienie Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r.".

W związku ze złożonymi w sprawie zażaleniami na powyższe postanowienie (Prokuratury Okręgowej w K. i Prezydenta Miasta K.) Główny Geodeta Kraju postanowieniami z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] umorzył postępowanie zażaleniowe w zakresie zażalenia Prezydenta K. i odrębnym postanowieniem Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. pełnomocnik G. S.A. w G.i wezwał organ – Prezydenta Miasta K. do usunięcia naruszeń prawa i do załatwienia w terminie sprawy wniosków z dnia [...] października 2007 r. o wydanie wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków.

Pismem z dnia [...] maja 2012 r. G. S.A. w G. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta K. w sprawie z wniosku o wydanie wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków, domagając się zobowiązania Prezydenta Miasta K. do wydania wnioskowanych wypisów i wyrysów oraz stwierdzenia, że organ działał z rażącym naruszeniem prawa na podstawie art. 149 p.p.s.a. oraz nałożenia na organ grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 cytowanej ustawy i zasądzenia od Prezydenta Miasta K. zwrotu kosztów postępowania.

Odpowiadając na skargę organ – Prezydent Miasta K. - wniósł o jej odrzucenie względnie o jej oddalenie.

W uzasadnieniu wyroku zobowiązującego Prezydenta Miasta K. do wydania aktu rozstrzygającego wnioski spółki z [...] października 2007 r. o wydanie wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że wnioski reprezentowanej przez pełnomocnika G. S.A. w G. z dnia [...] października 2007 r. nie zostały do dnia rozprawy załatwione. Sąd przedstawił podejmowane przez organy administracji czynności, wskazując, że nie doprowadziły one do dnia rozprawy do załatwienia wniosków skarżącej Spółki, co przesądza o pozostawaniu organu w bezczynności.

Zdaniem Sądu skarga została złożona w przewidziany prawem sposób. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Oznacza to sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku, gdy mamy do czynienia z bezczynnością organu właściwym trybem postępowania jest uprzednie złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia na podstawie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W omawianej sprawie bezczynność organu dotyczy czynności materialno- technicznej – tj. wydania wnioskowanych wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków w trybie art. 219 w związku z art. 217 k.p.a., stąd wątpliwość podnoszona przez skarżącą, w jaki sposób należy rozumieć wyczerpanie drogi środków zaskarżenia. Nie rozstrzygając, czy właściwym środkiem zaskarżenia jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa czy zażalenie na bezczynność organu, Sąd I instancji uznał, że fakt, iż oba zostały w tej sprawie wniesione przesądza kwestię wyczerpania środka zaskarżenia i dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego.

Opierając się z kolei na zgromadzonych w sprawie dokumentach Sąd stwierdził zasadność skargi, bowiem Prezydent Miasta K. pozostaje w kontrolowanym postępowaniu niewątpliwie bezczynny – nie wydając w sprawie oczekiwanego rozstrzygnięcia w zakresie wydania skarżącej Spółce wnioskowanych wypisów i wyrysów z ewidencji budynków i gruntów.

Jednocześnie Sąd, mając na uwadze okoliczności, w jakich doszło do bezczynności organu, uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, iż informacja o wadzie prawnej postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] listopada 2011 r. nie może być usprawiedliwieniem dla braku działania organu pierwszej instancji, Sąd nie podzielił tego twierdzenia. Postępowanie w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2011 r. musiało wpłynąć na fakt, że organ pierwszej instancji wyczekiwał na jego zakończenie. Od sposobu zakończenia postępowania w sprawie zażalenia Prokuratury Okręgowej w K. w zakresie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej, zależał bowiem dalszy bieg postępowania. Podejmując działanie przed zakończeniem postępowania przed Głównym Geodetą Kraju, Prezydent Miasta K. mógł narazić się na wydanie aktu rażąco naruszającego prawo. Organowi rozstrzygającemu w pierwszej instancji nie przysługuje prawo zaskarżania orzeczenia wydanego w toku instancji przez organ odwoławczy. Uwzględniając zatem powyższe, dopiero po wydaniu przez Głównego Geodetę Kraju w dniu [...] maja 2012 r. postanowienia, którym utrzymano w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu tego organu z dnia [...] listopada 2011 r., nastąpiły okoliczności dla ponownego działania organu pierwszej instancji, gdy tymczasem już w dniu [...] maja 2012 r. G. S.A. w G. wniosła skargę do Sądu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezydent Miasta K., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w punkcie 1 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art.24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne przez przyjęcie, że skarga G. S.A. w G. jest dopuszczalna;

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 35 § 3 i § 5, art. 36 § 1 i art. 37 § 2 k.p.a., wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny dla skarżącego pominął przyczyny niezależne od organu oraz niewykazał niedochowanie należytej staranności przez organ pierwszej instancji,

- naruszenie art. 141 § 4, p.p.s,a., polegające na tym że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie znalazł prawidłowego uzasadnienia w ustaleniach dowodowych, w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym, co jest nie do zaakceptowania w państwie prawa,

- naruszenie art. 6, art. 12 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozważenie wszechstronnie zebranego materiału dowodowego w ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w związku z faktem, że w toczącym się postępowaniu o wydanie wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów nie jest możliwe ustalenie stanu prawnego nieruchomości, a żądany dokument przez Spółkę G. S.A. mógł otrzymać wyłącznie podmiot określony w art. 24 ust.3 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, to organ I instancji powinien ustalić, czy skarżąca spółka jest podmiotem tożsamym ze spółką G. w K. ujawnioną jako właściciel przedmiotowych nieruchomości w zamkniętych księgach wieczystych. Tym samym organ I instancji nie mógł pominąć podniesionej wyżej kwestii. Stąd też długi czas rozpatrzenia wyżej wspomnianego wniosku zdaniem organu I instancji wyłącza przyjęcie przez Sąd I instancji bezczynności Prezydenta Miasta K. W związku z czym przyjęcie przez Sąd I instancji tego rodzaju działania organu I instancji jako niezałatwienie sprawy i w konsekwencji zobowiązanie organu I instancji do wydania aktu w terminie określonym przez Sąd I instancji, zdaniem skarżącego organu jest niezasadne.

Ponadto zdaniem skarżącego organu, Sąd I instancji naruszył art. 35 § 3 i § 5, art. 36 § 1 i art. 37 § 2 k.p.a., wobec niedostrzeżenia, że zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny dla skarżącego, pominął przyczyny niezależne od organu oraz niewykazał niedochowania należytej staranności przez organ pierwszej instancji. Wskazano również, że Sąd I instancji nie wskazał na czym polegała zarzucana organowi I instancji "przewlekłość postępowania" albowiem Sąd I instancji nie wykazał zarówno opieszałości jak i niesprawnego oraz nieskutecznego działania organu poprzez potencjalną możliwość załatwienia przedmiotowej sprawy w terminie krótszym od jej terminu rzeczywistego.

W ocenie skarżącego Sąd I instancji nie wykazał żadnych nieuzasadnionych czynności po stronie organu I instancji, które by przedłużyły termin załatwienia sprawy. Zatem w świetle zgromadzonego materiału dowodowego sprawy nie można uznać, że organ I instancji prowadząc przedmiotowe postępowanie działał długotrwale oraz prowadził rozwlekle czynności niezbędne do należytego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego rozstrzygnięcia wyżej wspomnianej przedmiotowej sprawy. Skarżący podniósł nadto, że zasada szybkości postępowania administracyjnego wyrażona w art. 12 k.p.a. nie powinna mieć prymatu nad zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 k.p.a. Zdaniem skarżącego organu z uwagi na fakt, iż ustawodawca nie określił precyzyjnie definicji normatywnej "przewlekłego prowadzenia postępowania" w związku z czym nie można z pominięciem zgromadzonego materiału dowodowego z uwagi tylko na długotrwałość postępowania przyjmować jak to uczynił Sąd I instancji w niniejszej sprawie, że nastąpiło po stronie organu I instancji przewlekłe postępowanie administracyjne sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), cytowaną dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie opiera się na usprawiedliwionych podstawach.

Nie jest zasadny w szczególności zarzut naruszenia art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010r. nr 193 poz. 1287 ze zm.).

Podkreślić należy, że sąd administracyjny, rozważając zasadność uwzględniania skargi na bezczynność organu administracji lub przewlekłość prowadzonego przez ten organ postępowania w sposób przewidziany w art. 149 § 1 p.p.s.a. zobowiązany jest brać pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.

Art. 24 ust. 3 powołanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego wyroku – od dnia 7 czerwca 2010r. ukształtowanym przez art. 23 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej (Dz. U. Nr 76 poz. 489 ze zm.) stanowił, że starosta udostępnia informacje zawarte w operacie ewidencyjnym w formie:

1) wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów tego operatu;

2) wyrysów z mapy ewidencyjnej;

3) kopii dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych operatu ewidencyjnego;

4) plików komputerowych sformatowanych zgodnie z obowiązującym standardem wymiany danych ewidencyjnych;

5) usług, o których mowa w art. 9 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej.

Skoro art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne określał w dacie wyrokowania przez sąd I instancji jedynie formę informacji udostępnianych z operatu ewidencyjnego, a nie zawierał żadnych unormowań odnoszących się do kwestii podmiotów uprawnionych do domagania się takich informacji, to nie można opierać na nim zarzutu dotyczącego nierozstrzygnięcia przez sąd I instancji "tożsamości skarżącej spółki ze spółką G. S.A. w K.". Kwestia formy żądanych przez stronę skarżącą informacji z operatu ewidencyjnego nie była i nie jest natomiast przedmiotem kontrowersji miedzy stroną skarżącą i organem.

Podniesienie przez stronę skarżącą zarzutu materialnoprawnego opartego na przepisie art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne może stanowić, jak można sądzić z brzmienia uzasadnienia skargi kasacyjnej, rezultat nieuwzględnienia zmiany stanu prawnego dokonanej powołaną wyżej nowelizacją ustawy. Nie zmienia to jednak faktu, że wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej - analiza żądania strony skarżącej od strony podmiotowej nie jest możliwa wobec tak sformułowanego zarzutu kasacyjnego.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że skarga kasacyjna skierowana jest wyłącznie w stosunku do pkt 1 zaskarżonego wyroku, zawierającego rozstrzygniecie oparte na powołanym powyżej przepisie art. 149 § 1 p.p.s.a. Z uzasadnienia wyroku wynika jednoznacznie, że rozstrzygnięcie zawarte w kwestionowanym punkcie opiera się na stwierdzeniu, że organ administracji pozostawał bezczynny w rozpatrzeniu wniosku o wydanie wypisu i wyrysu z ewidencji. Rozstrzygnięcie to odpowiada także żądaniu skargi, które w istocie strona skarżąca określiła jako skargę na bezczynność Prezydenta Miasta K. W tym kontekście wszelkie rozważania dotyczące pojęcia przewlekłości postępowania pozbawione są znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu kasacyjnym.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej sąd I instancji wyraźnie dokonał istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia faktycznego, stwierdzając, że okresem w którym doszło do bezczynności Prezydenta Miasta K. jest czas pomiędzy [...] maja 2012r. (utrzymanie w mocy przez Głównego Geodetę Kraju postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] marca 2012r.) i datą wydania zaskarżonego wyroku, czyli [...] października 2012r.

Podnoszony w kontekście zarzutu naruszenia art. 35 § 3 i 5 oraz art. 36 § 1 i art. 37 § 2 k.p.a. argument dotyczący pominięcia okoliczności świadczących o należytej staranności organu i o istnieniu przyczyn niezależnych od organu uniemożliwiających załatwienie sprawy nie mógł być zatem uznany za trafny. Organ w swej skardze kasacyjnej, wyjaśniając przyczyny uzasadniające, jego zdaniem, przedłużanie się postępowania, powoływał się bowiem wyłącznie na czynności podejmowane przed datą [...] maja 2012r. – która została przez sąd I instancji uznana za początek okresu bezczynności. Czynności te nie miały oczywiście w tej sytuacji jakiegokolwiek znaczenia z punktu widzenia istnienia bezczynności organu w dacie wyrokowania, skoro zostały dokonane przed tą datą, która według sądu I instancji zapoczątkowała okres tej bezczynności.

Słusznie także sąd I instancji stwierdził, że został wyczerpany tryb postępowania obligatoryjnie poprzedzający wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Skarżąca spółka wniosła bowiem przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego zażalenie na niezałatwienie sprawy przez Prezydenta Miasta K. w terminie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i załatwienie sprawy - datowane [...] kwietnia 2012 r. kierowane do Prezydenta Miasta K.

W ten sposób ponad wszelką wątpliwość słuszna była ocena sądu I instancji, zgodnie z którą strona skarżąca uczyniła zadość wymogowi wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi wynikającemu z art. 52 § 1 p.p.s.a.

Nie można uznać wreszcie za uzasadniony zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Uzasadnienie to odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., zawiera bowiem należyte powołanie i wyjaśnienie podstawy prawnej. Także analiza stanu faktycznego sprawy dokonana przez sąd I instancji dokonana została w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia w oparciu o powołaną podstawę prawną. To, że stanowisko sądu wyrażone w uzasadnieniu wyroku nie odpowiada poglądom prawnym wnoszącego skargę kasacyjną nie stanowi bynajmniej o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. określającego wymogi konstrukcyjne uzasadnienia.

Także zarzuty naruszenia przepisów art. 6, 12 i 77 § 1 k.p.a. nie zasługiwały na uwzględnienie. Zarzuty te nie zostały w skardze kasacyjnej szerzej uzasadnione, za wyjątkiem zarzutu naruszenia art. 12 k.p.a. (zasada szybkości postępowania). W okolicznościach niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega bynajmniej sytuacji wykluczającej uwzględnienie zarówno zasady szybkości postępowania jak i przewidzianej w art. 7 k.p.a. zasady stania przez organy administracji publicznej na straży praworządności. Wręcz przeciwnie, zasady te są z sobą skorelowane i w sprawie niniejszej stanie przez organ administracji na straży praworządności oznacza między innymi to, że wniosek strony skarżącej powinien zostać załatwiony w terminach wynikających z przepisów prawa.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a.