Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1147/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 3 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 86
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 4 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Małgorzata Górecka Protokolant: Ref. staż. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi R. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ... z dnia ... w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oddala skargę


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Pile decyzją z dnia ...., wydaną na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 173), art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 86), § 2, 3, 10, 11, 12, 20 26, 38 ust. 1 i 2 oraz § 41 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno-środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.: dalej: "rozporządzenie rolno-środowiskowe"), art. 16 ust. 5 zd. 2, art. 19 ust. 2 i 3 oraz art. 21 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28 stycznia 2011 r., s. 8), odmówił R. płatności rolno-środowiskowej na rok 2013.

W uzasadnieniu organ administracyjny wskazał, że w dniu 15 maja 2013 r. strona wystąpiła o przyznanie jej na rok 2013 płatności rolno-środowiskowej w zakresie Wariantu 2.9: "Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania)", do należących do niej działek rolnych "A", "B" o łącznej powierzchni 99,61 ha.

W dniu 26 lipca 2013 r. organ przeprowadził kontrolę gospodarstwa rolnego strony, w toku której stwierdzono na działce rolnej "A" wieloletnie zaniedbania oraz brak dobrej kultury rolnej. Działka była porośnięta kilkuletnimi drzewkami sosny oraz brzozy, ponadto stwierdzono pojedyncze sadzonki orzecha włoskiego oraz występujące liczne chwasty. Z kolei na działce "B" strona nie utrzymała minimalnej obsady drzew i krzewów, zgodnie z tabelą zawartą w załączniku nr 3 do rozporządzenia rolno-środowiskowego. Na działce rolnej "B" stwierdzono 3285 sztuk drzew żywych, spełniających minimalne wymogi ze średnią wysokością około 1,70 m oraz grubością pnia 12 mm, 4880 sztuk drzewek martwych, uschniętych oraz około 1600 drzewek nie spełniających minimalnych wymagań w zakresie wysokości i grubości.

W związku z powyższym, organ przyjął brak realizacji zobowiązań, zgodnie z wymogami określonymi dla Wariantu 2.9: "Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania)", tj. zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej na działce rolnej "A" oraz nieutrzymanie minimalnej obsady drzew na działce rolnej "B", co oznacza niespełnienie wymogów, o którym mowa w załączniku nr 3 części III pakiecie 2 "Rolnictwo ekologiczne". W związku z powyższym, płatność dla działek rolnych: "A", "B" została zmniejszona o 100%.

R. wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając, że na działce rolnej "A" od 2011 roku jest prowadzona uprawa jabłoni domowej, międzyrzędzia są co roku koszone. Ponadto, działka jest corocznie kontrolowana przez inspektorów jednostki certyfikującej. Punktowe występowanie pojedynczych siewek lub ich niewielkich skupisk nie uprawnia, zdaniem strony, do zastosowania kodu DR18. Specyfika koszenia międzyrzędzi mogła spowodować, że w rzędach nasadzeń pojedyncze siewki, pomimo koszenia, odbijają od korzenia lub nie zostały całkowicie zniszczone, tym bardziej, że kontrolowana działka leży w bezpośrednim sąsiedztwie lasów sosnowych, gdzie sukcesja naturalna jest bardzo intensywna.

Ponadto, według strony, dokumentacja zdjęciowa wykonana podczas kontroli, pomimo swojej obszerności nie oddaje faktycznego stanu na całych działkach rolnych, w szczególności poprzez brak zdjęć, które dokumentowałyby intensywność i obszar występowania siewek sosny.

W związku z tym, strona wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia w oparciu o cały materiał dowodowy.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu decyzją z dnia 30 czerwca 2014 r., nr ..., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z raportu z czynności kontrolnych wynika, że na działce rolnej oznaczonej identyfikatorem "A" stwierdzono nieprawidłowość polegającą na zaniechaniu prowadzenia działalności rolniczej (kod DR18) . Inspektorzy terenowi stwierdzili występowanie na działce samosiejek drzew oraz silnie porastającą roślinność wskazującą na nieużytkowanie terenu przez okres kilkuletni, bez przeprowadzania zabiegów agrotechnicznych, mających na celu utrzymanie gruntów zgodnie z normami określonymi w rozporządzeniu z dnia 11 marca 2010 r. Powyższe zostało udokumentowane na fotografiach dla działki rolnej "A", stanowiących załącznik do raportu. Na zdjęciach tych wyraźnie i bez wątpliwości widać, że działki są porośnięte samosiejkami drzew oraz wieloletnią trawą. Występowanie samosiejek drzew niewątpliwie wskazuje na brak utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej, w szczególności zgodnie z minimalnymi normami. Zastany stan faktyczny na działce rolnej "A", w ocenie organu odwoławczego, nie ma nic wspólnego z prowadzeniem działalności rolniczej. Zaniedbania w należytym utrzymaniu działek musiały trwać co najmniej od roku 2012, a tym samym twierdzenia odwołującej, że wykorzystywała działkę rolniczo i wykonywała zabiegi agrotechniczne na spornej działce, nie mogły być uznane za wiarygodne.

Z kolei na działce "B", zagospodarowanej uprawą gruszy domowej, znaczna część sadzonek nie spełnia wymogów określonych w § 9 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolno-środowiskowego. Stwierdzona w trakcie kontroli obsada na działce "B" wynosiła 3285 sztuk na powierzchni 69,75 ha, podczas gdy minimalna wymagana dla tego obszaru wynosi 9939 sztuk drzewek. Na skontrolowanej działce rolnej z uprawą sadowniczą stwierdzono sadzonki martwe – uschnięte, jak i żywe (1000 sztuk) o wysokości poniżej 80 cm i średnicy pnia nieprzekraczającej 8 mm. Wskazane sadzonki stanowią tą część uprawy, która nie została zakwalifikowana do obsady działki rolnej.

Wobec powyższego, organ stwierdził, że grunty zgłoszone przez stronę do płatności nie spełniały podstawowych warunków określonych w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009.

R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, żądając uchylenia decyzji odwoławczej oraz decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła organom administracyjnym naruszenie przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez nieustalenie właściwego stanu faktycznego.

W ocenie strony skarżącej, zauważone podczas kontroli występujące samosiejki były na tyle niewielkie, że nie mogą to być rośliny wieloletnie, lecz co najwyżej roczne. W sadzie koszeniu podlegają przede wszystkim tzw. międzyrzędzia, natomiast w rzędach nasadzeń zabiegi koszenia są ograniczone, aby nie uszkodzić drzew. W związku z tym, nie jest niczym nadzwyczajnym, że w okresie między koszeniami pojawiają się pojedyncze samosiejki. Ich występowanie nie świadczy o tym, że na działkach zaniechano działalności rolniczej. Nie wpływa to również na prowadzoną działalność sadowniczą. W efekcie kontroli stwierdzającej wieloletnie zaniechanie działalności rolnej powinno zostać ustalone, ile samosiejek występowało na działce i jakiej były one wielkości.

Odnosząc się do materiału zdjęciowego, strona podniosła, że zdjęcia były wykonywane przy dużym zbliżeniu i braku jakiegokolwiek odniesienia do otoczenia. Według skarżącej, działka powinna być ujęta w całości, tak by można było zidentyfikować skalę nieprawidłowości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 31 lipca 2015 r. strona skarżąca podniosła, że organ pierwszej instancji zastosował przy wydawaniu decyzji niewłaściwe przepisy. W treści decyzji z dnia 26 marca 2014 r. organ przywołał przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno-środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.) . Organ potwierdził niewłaściwe zastosowanie przepisów i próbował "naprawić" dostrzeżony błąd w drodze niewłaściwego i niedopuszczalnego w zaistniałym stanie faktycznym trybie sprostowania decyzji na podstawie art. 113 k.p.a., wydając w dniu 30 czerwca 2015 r. postanowienie w tym przedmiocie.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu w piśmie z dnia 2 września 2015 r. wskazał, że postanowieniem z tej samej daty uchylono zaskarżone postanowienie Kierownika Biura Powiatowego w Pile z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji. Organ odwoławczy wyjasnił, że w toku postępowania administracyjnego zastosowano prawidłowe kwoty sankcji oraz oceniono prawidłowo realizację wymogów określonych dla Pakietu 2 "Rolnictwo ekologiczne" Wariantu 2.10: "Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania)" – zgodnie z rozporządzeniem rolnośrodowiskowym z 2009 r. Jednak przytoczono w decyzji przepis z 2013 r. bez odwołania się do uchylonego rozporządzenia i wyjaśnienia związku pomiędzy tymi przepisami. Pomimo tego, rozstrzygnięcie w decyzji organu I instancji jest prawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.").

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Pile z dnia 26 marca 2014 r. o odmowie przyznania stronie skarżącej płatności rolno- środowiskowej.\

Istota sporu w niniejszym postępowaniu dotyczy tego, czy organy administracji prawidłowo stwierdziły brak realizacji zobowiązań, zgodnie z wymogami określonymi dla Wariantu 2.9 "Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania)", tj. zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej na działce rolnej "A" oraz nieutrzymanie minimalnej obsady drzew na działce rolnej "B" , co skutkowało brakiem przyznania skarżącej wnioskowanej płatności.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie organu zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji było zgodne z przepisami prawa, i to zarówno w aspekcie materialnoprawnym, jak i procesowym. Dokonane przez organy administracji publicznej czynności związane z ustaleniem okoliczności faktycznych znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym niniejszej sprawy m.in. w protokole kontroli jak i w dołączonej do tego protokołu dokumentacji oraz w materiale w postaci zdjęć.

W myśl art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie przyznania określonego wsparcia finansowego zobowiązane są stać na straży praworządności, jak również zobowiązane są w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ustawodawca zdecydował się więc na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. i w konsekwencji od zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a., nakładającej na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy, których naruszenie skarżąca zarzuca we wniesionej do Sądu skardze. We wskazanym przepisie obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego. Na organie nie ciąży więc obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania pomocy. W postępowaniu w sprawie przedmiotowej płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.

W ocenie Sądu organy administracji, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny i dokonały jego oceny, nie przekraczając jednocześnie ram swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) i wskazując przekonywujące podstawy dokonanej oceny, czemu dano wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Jednocześnie, co należy również podkreślić, skarżąca ani w toku postępowania administracyjnego, ani w postępowaniu przez Sądem nie zdołała wykazać, by postępowanie dowodowe na podstawie, którego wydano zaskarżone rozstrzygnięcie przeprowadzone zostało w sposób naruszający zasady prawidłowego prowadzenia przez organy administracji postępowania w sprawach o przyznanie płatności. W ocenie Sądu zatem, podniesione w skardze zarzuty, dotyczące naruszenia przepisów postępowania, nie są uzasadnione.

Ponadto , należy wskazać, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytuły realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w 2013 r., zgodnie z § 50 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. 2013.361) jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm. ).

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, jak wyjaśnił organ odwoławczy, że organ I instancji zastosował prawidłowe kwoty sankcji oraz ocenił prawidłowo realizacje wymogów określonych dla pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne Wariant 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe ( w okresie przestawiania), zgodnie z rozporządzeniem rolnosrodowiskowym z 2009 r.

Zgodnie zaś z §. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm. ) płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Na podstawie § 4 ust. 2 rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe obowiązany jest do przestrzegania wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu, określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Wśród wymogów, od spełnienia których uwarunkowane jest przyznanie płatności do uprawy sadowniczej w ramach realizowanego przez skarżącą w 2013 r. wariantu 2.9 "Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania)", znajduje się konieczność wykonywania na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych, prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby oraz utrzymywanie określonej w załączniku nr 3 do rozporządzenia minimalnej obsady krzewów. W przypadku deklarowanej we wniosku uprawy jabłoni minimalna obsada drzew, którą producent rolny realizujący program rolnośrodowiskowy i wnioskujący o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej obowiązany jest utrzymać przez cały rok trwającego zobowiązania, wynosi 125 sztuk na jeden hektar powierzchni uprawy.

Dodatkowo jednym z warunków, którego spełnienie warunkuje możliwość otrzymania płatności za realizację pakietu 2. "Rolnictwo ekologiczne", jest zgodnie z przepisem § 7 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z dnia 20 lipca 2007 r.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawny roślin.

W przypadku pakietu 2. "Rolnictwo ekologiczne" płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako:

1) grunty orne, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia – w przypadku wariantów dla upraw rolniczych, warzywniczych, zielarskich czy sadowniczych z jagodowymi;

2) trwałe użytki zielone – w przypadku wariantów określonych dla trwałych użytków zielonych;

3) sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, będące krzewami ukorzenionymi i spełniającymi wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego

- w przypadku wariantów dla upraw sadowniczych i jagodowych (§ 9 ust 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r.).

W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach 24 i 26 lipca 2013 r. organ stwierdził, że na działce rolnej "B", zagospodarowanej uprawą gruszy domowej, znaczna część sadzonek nie spełniała wymogów określonych w § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., a ponadto skarżąca nie utrzymała minimalnej wymaganej obsady drzew. Stwierdzona w trakcie kontroli obsada na działce "B", obejmująca drzewka o określonej wymaganej wysokości i szerokości pnia, wykazujących cechy żywotności, a nie obejmująca drzewek martwych i żywych nie spełniających wymagań jakościowych – wynosiła 3285 sztuki na stwierdzonej powierzchni 69,75 ha, podczas gdy minimalna wymagana dla tego obszaru wynosiła

9939 sztuk drzewek. Organ ustalił minimalną obsadę drzew na podstawie wymogu utrzymywania minimalnej obsady gruszy domowej w ilości 150 sztuk na jeden hektar powierzchni, z uwzględnieniem granicy błędu do 5% wymaganej obsady, określonej w załącznik nr 7 do rozporządzenia. Wynika zatem, że znaczna część drzewek nie spełniała wymagań. Na skontrolowanej działce rolnej stwierdzono sadzonki martwe (uschnięte), jak i żywe (1000 sztuk) o wysokości poniżej 80 cm i średnicy pnia nieprzekraczającej 8 mm. Wskazane sadzonki stanowiły tą część uprawy, która nie została zakwalifikowana do obsady działki rolnej. Okoliczności te wynikają z dokumentacji fotograficznej. Na zdjęciach udokumentowano zaniedbane rzędy porastające roślinami, na których nie przeprowadzono zabiegów agrotechnicznych w wymaganym zakresie.

Z kolei w odniesieniu do działki rolnej oznaczonej identyfikatorem "A" stwierdzono nieprawidłowość polegającą na zaniechaniu prowadzenia działalności rolniczej. Organ odwoławczy prawidłowo wywiódł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu wiąże się ściśle z produkcją rolną, stąd konieczne jest jego faktyczne użytkowanie. W celu uzyskania statusu beneficjenta pomocy w ramach programu rolno-środowiskowego nie wystarczy być posiadaczem gruntu rolnego, lecz należy je również rolniczo użytkować – zgodnie z wymaganiami dla poszczególnych wariantów. Płatności rolnośrodowiskowe – tak samo jak płatności bezpośrednie – są przyznawane do gruntów kwalifikujących się do objęcia takimi płatnościami, utrzymanych w dobrej kulturze rolnej, nie zaś do gruntów objętych określonymi zabiegami bez względu na efektywność tych zabiegów (art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, Dz. Urz. UE L z 2009 r. Nr 30, poz. 16 – w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r.). Minimalne wymaganie utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm. Zgodnie z przepisem § 4 tego aktu, grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli nie są one co do zasady porośnięte drzewami i krzewami. Podkreślenia wymaga to, że zadeklarowana we wniosku działka rolna została zgłoszona do płatności rolnośrodowiskowej jako sad ekologiczny, tym samym wymaga ona zwiększenia zaangażowania w mechanikę pielęgnacyjną.

Ma rację organ odwoławczy, wskazując, ze płatności rolnośrodowiskowe są przyznawane do gruntów kwalifikujących się do objęcia płatnościami, utrzymanych w dobrej kulturze rolnej, a nie do gruntów objętych określonymi zabiegami bez względu na efektywność tych zabiegów. Stwierdzony w przedmiotowej prawie stan faktyczny, określony w raporcie i dokumentacji fotograficznej w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wskazuje, że nie jest to obszar, na którym prowadzona jest działalność rolnicza, w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów. Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu , że wykonywanie regularnych zabiegów agrotechnicznych na obu działkach ( A i B) potwierdzały kontrole jednostki certyfikującej – Polskiego Centrum Badań i Akredytacji w Pile, należy zauważyć, ze

Kierownik Biura Powiatowego Agencji zwrócił do się wskazanej jednostki o ustosunkowanie się do stwierdzonych różnic pomiędzy wynikami kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni i zastanego stanu faktycznego, a kontrolą przeprowadzoną przez pracowników Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji, jednak do dnia wydania decyzji jednostka certyfikująca nie odniosła się do tej kwestii.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że organy administracyjne prawidłowo przyjęły, że strona skarżąca nie spełniła wymogów warunkujących uzyskanie płatności rolnośrodowiskowej do zadeklarowanych gruntów na 2013 r., zaś podniesione w skardze zarzuty nie są uzasadnione.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.