Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 79/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 38, art. 39 , art. 11  ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2016 r. sprawy ze skarg M. Ś. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego z dnia 20 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. skargi oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokata P. L. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzjami z dnia [...] 2015 r. nr [...] (znak sprawy: [...]) oraz nr [...] (znak sprawy: [...]) odmówił M. Ś. przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego oraz zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie.

Organ I instancji wskazał, że M. Ś. w dniu 8 września 2015 r. złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej, zaś w trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego w dniu 16 września 2015 r. doprecyzowała swój wniosek w ten sposób, że zażądała przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie i przyznania zasiłku okresowego. W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że M. Ś. prowadzi 2-osobowe gospodarstwo domowe wspólnie ze swoją dorosłą córką – K. M. Strona nigdzie nie pracuje, nie podejmuje prac dorywczych, jest zarejestrowana w Grodzkim Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Z kolei córka strony uczy się w systemie dziennym w Zasadniczej Szkole Zawodowej w zawodzie fryzjer, gdzie odbywa praktyki zawodowe, z których w sierpniu 2015 r. uzyskała dochód w kwocie 174.62 zł. M. Ś. zajmuje jeden pokój w mieszkaniu z zasobów Gminy, którego głównym najemcą jest matka strony. Łączny dochód w gospodarstwie domowym M. Ś. w miesiącu sierpniu 2015 r., czyli w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku, wynosił 789,40 zł i nie przekraczał ustawowego kryterium dochodowego, które do 30 września 2015 r. wynosiło 912,00 zł, a od 1 października 2015 r. - 1.028,00 zł. Na dochód strony składał się: zasiłek rodzinny z Urzędu Miasta w wysokości 115.00 zł, świadczenie alimentacyjne w wysokości 500,00 zł oraz wynagrodzenie córki – K. M. z praktyk zawodowych w wysokości 174,62 zł. Wśród wydatków strony znajduje się koszt zakupu prądu i gazu (65,10 zł). Ustalono, że nikt z członków rodziny strony nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji ustalił, że rodzina M. Ś. spełnia wymagania przewidziane w § 7 ust. 1 i ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy pomocy w formie dożywiania, w przypadku braku możliwości zapewnienia gorącego posiłku lub gdy przyznanie pomocy w tej formie byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną można udzielić pomocy w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności, ponieważ dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, czyli w rozpatrywanym przypadku kwoty 1.368,00 zł. Organ I instancji ustalił, że M. Ś., wbrew nakazom normy prawnej (art. 4 i art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej) nie wykazuje woli współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej, bo odrzuciła możliwość podjęcia w ramach Centrum Integracji Społecznej pracy za wykonywanie której otrzymywałaby świadczenie finansowe w wysokości 364,00 zł podczas miesięcznego okresu próbnego oraz 728,10 zł podczas trwania głównej umowy. Organ I instancji uznał ponadto, że postawa strony jednoznacznie wskazuje, że otrzymywanie świadczeń z pomocy społecznej stanowi dla odwołującej się cel sam w sobie i świadczy o ignorowaniu współpracy z pracownikiem socjalnym. Na powyższe stanowisko wpływ ma fakt, iż od zakończenia uczestnictwa w Klubie Integracji Społecznej oraz zakończenia prac społecznie użytecznych w czerwcu 2010 r. pracowała M. Ś. jedynie przecz cztery miesiące w okresie od 5 września 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. i nadal pozostaje bez zatrudnienia pomimo deklaracji samodzielnego poszukiwania pracy. Odwołująca się nie wyraziła zgody na uczestnictwo w Centrum Integracji Społecznej a tym samym na uzyskanie wparcia w nabyciu wiedzy i umiejętności niezbędnych do powrotu na rynek pracy.

Odwołanie od powyższych decyzji w ustawowym terminie złożyła M. Ś., która zakwestionowała zasadność odmowy przyznania jej zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie i przyznania zasiłku okresowego. Odwołująca się zaprzecza, że nie chciała współpracować z Centrum Integracji Społecznej i że nie chciała w ramach tej współpracy podjąć zatrudnienia przy sprzątaniu hotelu. W ocenie strony stan jej zdrowia nie pozwala na podjęcie pracy w formie sprzątania hotelu. Ponadto podnosi, że dotychczas współpracowała z pracownikami socjalnymi, bo wykonywała prace społecznie użyteczne przez 2 lata, odbyła spotkania z doradcami, psychologiem, ukończyła kurs z opieki społecznej, podwyższyła swoje kwalifikacje zawodowe, bo ukończyła ponad rok temu liceum ogólnokształcące. Strona podporządkowała się do wszystkich wymogów stawianych przez organ I instancji, chce nadal uczestniczyć w CIS licząc na to, że dostanie ofertę pracy adekwatną do stanu zdrowia. Strona podnosi także, że ma częste zawroty głowy i musi uczestniczyć w rehabilitacji kręgosłupa i karku szyjnego. Na koniec M. Ś. wnosi o ponowne rozpatrzenie jej sprawy, ponieważ od dwóch miesięcy ona sama, jak i Jej córka pozostają bez środków do życia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołań i zbadaniu akt spraw decyzją z dnia 20 listopada 2015 r. znak: [...], działając na podstawie art. 4, art. 8 ust. 1 i ust. 3, art. 11 ust. 2, art. 38, art. 108 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 163 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] 2015 r. nr [...] (znak sprawy: [...]) Prezydenta Miasta odmawiającej M. Ś. przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego, a także decyzją z dnia 20 listopada 2015 r. znak: [...], działając na podstawie art. 4, art. 8 ust. 1 i ust. 3, art. 11 ust. 2, art. 39, art. 108 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] 2015 r., nr [...] (znak sprawy: [...]), Prezydenta Miasta odmawiającej M. Ś. przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie.

Kolegium Odwoławcze przyjęło w pełni ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji. Organ II instancji wskazał, że pomoc finansowa, o której przyznanie wnioskuje M. Ś. udzielana jest na podstawie ustawy o pomocy społecznej oraz uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy pomocy w formie dożywiania. W myśl przepisu art. 39 ust. 1 i 2 powołanej wyżej ustawy zasiłek celowy z pomocy społecznej może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasady przyznawania zasiłku okresowego reguluje art. 38 ustawy o pomocy społecznej. Podstawową zasadą udzielania pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego, formułuje art. 8 ust. 1 cytowanej ustawy, zgodnie z którym prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie pozostającej w rodzinie, której dochód nie przekraczał ustawowego kryterium dochodowego, które do 30 września 2015 r. wynosiło 912,00 zł, a od 1 października 2015 r. wynosi 1.028,00 zł, w razie zaistnienia co najmniej jednej z okoliczności takich jak między innymi niepełnosprawność, długotrwała lub ciężka choroba. Przepis art. 4 ustawy o pomocy społecznej nakłada na osoby korzystające z pomocy społecznej obowiązek współdziałania z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Obowiązek ten stanowi następstwo zasady subsydiarności, wyrażonej w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, gdzie postanowiono, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stosownie do treści art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, w zakresie znajdującym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej.

Organ I instancji ustalił, że M. Ś. wbrew nakazom normy prawnej (art. 4 i art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej) nie wykazuje woli współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej, bo między innymi odrzuciła możliwość podjęcia w ramach Centrum Integracji Społecznej pracy za wykonywanie której otrzymywałaby świadczenie finansowe w wysokości 364,00 zł podczas miesięcznego okresu próbnego oraz 728,10 zł podczas trwania głównej umowy. Organ I instancji uznał ponadto, że postawa strony jednoznacznie wskazuje, że otrzymywanie świadczeń z pomocy społecznej stanowi dla odwołującej się cel sam w sobie i świadczy o ignorowaniu współpracy z pracownikiem socjalnym. Na powyższe stanowisko wpływ ma fakt, że od zakończenia uczestnictwa w Centrum Integracji Społecznej oraz zakończenia prac społecznie użytecznych w czerwcu 2010 r. M. Ś. pracowała jedynie przecz cztery miesiące w okresie od 5 września 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. i nadal pozostaje bez zatrudnienia pomimo deklaracji samodzielnego poszukiwania pracy. Organ I instancji w swoich decyzjach z dnia 1 czerwca 2015 r., np. [...], [...], [...], [...], [...], [...] zobowiązał M. Ś. do dokumentowania swojej aktywności w zakresie poszukiwania zatrudnienia i przedstawiania wyników pracownikowi socjalnemu w pierwszy i trzeci piątek każdego miesiąca. Równocześnie zobowiązano Stronę do podjęcia współpracy z Zespołem ds. Pracy socjalnej MOPS poprzez zgłoszenie się do pracownika socjalnego wskazanego zespołu. Organ I instancji ustalił, że w dniu 18 czerwca 2015 r. M. Ś. zgłosiła się do pracownika wskazanego zespołu wskazując, że nie oczekuje wsparcia i pomocy, a zatrudnienia będzie poszukiwać we własnym zakresie. Równocześnie po przedstawieniu oferty Centrum Integracji Społecznej strona zadeklarowała wolę samodzielnego nawiązania kontaktu z Centrum Integracji Społecznej celem ustalenia rodzaju pracy, który miałaby wykonywać. Następnie w dniu 17 lipca 2015 r. M. Ś. poinformowała pracownika socjalnego Zespołu ds. Pracy Socjalnej, że oferowana jej praca w Centrum Integracji Społecznej nie spełnia jej oczekiwań, bo nie chce pracować w hotelu i że nie jest zainteresowana podjęciem współpracy z ww. zespołem. Organ I instancji na tą okoliczność wysłał do Strony pismo wzywając do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na powyższe M. Ś. w dniu 30 lipca 2015 r. stawiła się w siedzibie organu I instancji i wyjaśniła, że nie jest zainteresowana pracą oferowaną przez Centrum Integracji Społecznej w postaci sprzątania hotelu i jako przyczynę podała, że interesuje ją praca zgodna z Jej wykształceniem oraz kompetencjami, tj. zatrudnienia jako np.: pomoc biurowa, sprzedawca w sklepie z odzieżą lub jako sprzątaczka ale w biurowcu. M. Ś. w czasie przeprowadzania wywiadu środowiskowego w dniu 8 września 2015 r. odmówiła uczestnictwa w Centrum Integracji Społecznej podnosząc, że wynagrodzenie za pracę tam jest zbyt niskie, a praca w hotelu jest ciężka. Strona odmowę podjęcia pracy w formie sprzątania hotelu uzasadniała względami zdrowotnymi, tj. chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa. Niemniej twierdzenia strony w tym zakresie nie zostały udokumentowane odpowiednim zaświadczeniem lekarskim lub zwolnieniem lekarskim.

Reasumując organ I instancji uznał, że M. Ś. świadomie nie współpracuje z pracownikiem socjalnym i nie wyraziła zgody na uczestnictwo w Centrum Integracji Społecznej a tym samym na uzyskanie wparcia w nabyciu wiedzy i umiejętności niezbędnych do powrotu na rynek pracy. Należy wskazać, że ustalenia faktyczne organu I instancji i zaprezentowane poglądy prawne oraz wnioski co do oceny postawy M. Ś. w pełni podziela skład orzekający tut. Kolegium Odwoławczym.

Niezależnie od powyższych uwag, Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę na fakt, że wyznacznikami przyznania i ustalania rodzaju pomocy jest nie tylko sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, któremu ta pomoc ma służyć, lecz także możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Oznacza to, że nie wszystkie potrzeby finansowe potrzebujących mogą zostać zaspokojone. W przedmiotowej sprawie organ przeprowadzając postępowanie wyjaśniające, badał ogólną sytuację Wnioskodawczym zgodnie z zasadą określoną w art. 3 ustawy o pomocy społecznej, która stwierdza, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom tej pomocy. Odwołująca się pozostaje niewątpliwie w trudnej sytuacji finansowej, jednak w związku z istnieniem coraz większych grup społeczeństwa wymagających pomocy i skromnymi środkami finansowych przeznaczonymi na pomoc społeczną nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb we wnioskowanym zakresie i powoduje to konieczność wnikliwej weryfikacji wniosków. Ośrodki pomocy społecznej nie dysponują nieograniczoną ilością środków pieniężnych, aby pokryć wszystkie zgłoszone potrzeby wnioskodawców, często o wygórowanych wymaganiach.

Po dokonaniu analizy zabranego w sprawie materiału dowodowego Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Skargę na powyższą decyzję wniosła w ustawowym terminie M. Ś. M. Ś. w swojej skardze kolejny raz opisała swoją trudną sytuację zdrowotną, osobistą i dochodową. Skarżąca w obydwóch skargach zarzuciła Kolegium Odwoławczemu naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i wnioskuje o ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi Miasta. M. Ś. podnosi, że nieprawdą jest, że nie wywiązywała się z obowiązku współpracy z pracownikiem socjalnym oraz odrzuciła możliwość podjęcia zaproponowanej przez Centrum Integracji Społecznej oferty pracy w postaci sprzątania hotelu. Strona zarzuca, że zarówno organ I instancji, jak i Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło wielokrotnie podnoszonego zarzutu strony, że jej stan zdrowia uniemożliwia podjęcie pracy na stanowisku wskazanym przez Centrum Integracji Społecznej. Strona od wielu lat cierpi na schorzenie kręgosłupa i karku szyjnego, które powodują silne zawroty głowy i pomimo dotychczasowej rehabilitacji nie powinna wykonywać prac fizycznych. Ponadto strona podjęła starania o podniesienie swoich kwalifikacji zawodowych, bo np. ukończyła liceum ogólnokształcące oraz kurs z opieki społecznej oraz podejmowała prace użyteczne społecznie i odbywała spotkania z doradcami i psychologiem, a także poszukiwała pracy na własną rękę lub kontaktowała się w tym celu z Grodzkim Urzędem Pracy. Skarżąca podnosi, że stara się aktywnie przezwyciężyć swoją trudną sytuację i przyznaje, że w jednostkowym przypadku odrzuciła ofertę pracy ale nie wynikało to z jej złej woli ale ze względów zdrowotnych. Ponadto nie udzielenie wnioskowanej pomocy źle wpłynie na sytuację strony i jej córki, tym bardziej, że łączny dochód rodziny strony wynosi ok. 670 zł miesięcznie. Na koniec strona wnosi o zwolnienie jej od opłaty od skargi oraz ustanowienie Jej adwokata z urzędu w miarę możliwości w osobie adwokata M. L. z K z uwagi na trudną sytuację dochodową strony.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo.

Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Kwestionowane w niniejszej sprawie decyzje zostały wydane na podstawie art. 38 i art. 39 w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

(Dz. U. z 2015 r., poz. 163), zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 38 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. W gospodarstwie dwuosobowym świadczenie takie może być przyznane, jeżeli dochód nie przekracza kwoty 1028 zł od dnia 1 października 2015 r.

Zasiłek okresowy ustala się w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej). Zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Art. 39 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przyznanie zasiłku okresowego ma charakter obligatoryjny w przypadku, gdy spełnione zostaną przesłanki pozytywne wymienione w art. 38 tej ustawy i nie zachodzą przesłanki negatywne objęte np. art. 11 ustawy o pomocy społecznej. Przyznanie zaś zasiłku celowego leży w granicach, tzw. uznania administracyjnego, co trafnie podkreśliły orzekające organy. Istotnie, działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza dowolności, bo możliwość wyboru przez organ spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań, doznaje ograniczenia już w samej normie prawnej, wprowadzającej uznanie poprzez wyznaczenie przez ustawodawcę ram w konkretnej kategorii spraw. Doznaje ono również ograniczenia postanowieniami naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 K.p.a., uzupełnionej postanowieniami art. 77 § 1 i 80 K.p.a. jak i zasadami i celami określonymi w ustawie o pomocy społecznej, wskazanymi w art. 2 i 3 oraz w art. 4 ustawy o pomocy społecznej.

Postanowienia artykułów: 7 i 77 § 1 K.p.a. nakazują organom respektowanie interesu indywidualnego do granic jego kolizji z interesem publicznym. Ustalenie treści interesu publicznego w konkretnej sprawie administracyjnej wiązać się będzie z celami regulacji prawnej stanowiącej materialnoprawną podstawę dla rozstrzygnięcia takiej sprawy. Racje więc mają organy podnosząc, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna, jak wynika z art. 3 ust. 1 ustawy, ma charakter wsparcia osób w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwić im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są natomiast zobowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, co wynika z postanowień art. 4 ustawy o pomocy społecznej.

W obu zaskarżonych decyzjach Samorządowego Kolegium Odwoławcze uznało, że pomimo spełnienia przesłanki dochodowej oraz zaistnienia stanu ubóstwa i bezrobotności, trafnie organ I instancji odmówił przyznania zasiłków na rzecz skarżącej z powołaniem się na art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie samodzielnie pokonać, umożliwienie osobie lub rodzinie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Cele te osiąga się poprzez wyprowadzenie osoby z systemu pomocy społecznej. W myśl art. 3 powołanej ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Pomoc społeczna udzielana jest bowiem osobom, czy rodzinom między innymi z powodu ich ubóstwa lub bezrobocia.

W rozpoznawanej sprawie przyczyną odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia było uchylanie się przez skarżąca od możliwości podjęcia pracy w ramach Centrum Integracji Społecznej.

Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, w tym nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Ustawa o pomocy społecznej, nie tylko przyznaje wnioskodawcom określone uprawnienia ale również nakłada określone obowiązki, które przede wszystkim mają doprowadzić do przezwyciężenia trudnej sytuacji w jakiej znalazła się rodzina. Brak wykonania tych obowiązków, jak również nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną może skutkować wydaniem decyzji odmawiającej przyznania wnioskowanej pomocy. Postawa skarżącego potwierdza słuszność postępowania organów. Tym bardziej, że z przepisów ustawy o pomocy społecznej jednoznacznie wynika, że celem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie, na koszt podatników osób, czy rodzin, które nie chcą we własnym zakresie podjąć kroków, które umożliwią im wyjście z trudnej sytuacji w jakiej się znalazły. Skoro sama skarżąca nie podejmuje działań mających na celu poprawę jego sytuacji poprzez podjęcie zatrudnienia, to musi się liczyć się z możliwością odmowy przyznania mu świadczenia z pomocy społecznej.

Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji w sposób prawidłowy dokonały ustalenia stanu faktycznego oraz rozważyły możliwości przyznania wnioskowanych świadczeń. Motywy rozstrzygnięcia znalazły wyraz w uzasadnieniach poddanych kontroli decyzji organów, które poprzedzone zostały wnikliwym zebraniem i oceną materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Organy w swoich decyzjach znaczyły, że choć skarżąca spełnia kryteria przyznania wnioskowanego świadczenia to jednak należy odmówić przyznania pomocy z uwagi na nieuzasadnioną odmowę podjęcia zatrudnienia przez osobę bezrobotną. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca nie była zainteresowana zaproponowana jej pracą obejmująca sprzątanie w hotelu (akta administracyjne sprawy, karta nr 1504), uzasadniając to posiadaniem wykształcenia predysponującego skarżącą do wykonywania innej pracy zgodnej z wyksztalceniem oraz zbyt niskim wynagrodzeniem (akta administracyjne sprawy, karta nr 1505 i nr 1516). Preferowana przez skarżącą praca to pomoc biurowa, sprzątanie biura, praca w sklepie z odzieżą, pomoc w przedszkolu, praca z towarami przemysłowymi (akta administracyjne sprawy, karta nr 1504, 1505 i nr 1516). Sama skarżąca podaje, że zaproponowana jej praca w postaci sprzątania w hotelu jest zbyt ciężka i zbyt mało płatna. Sama przy tym skarżąca poszukuje pracy, ale bez skutku. Jak wynika z notatek pracowników socjalnych, w kontaktach telefonicznych w dniach 17 lipca 2015 r. i 18 czerwca 2015 r. skarżąca deklarowała brak zainteresowania ze strony Zespołu ds. Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (akta administracyjne sprawy, karty nr 1501 i 1502).

Te okoliczności potwierdzają, że skarżąca mimo nieskutecznego samodzielnego poszukiwania pracy, nie wyraziła chęci podjęcia zaproponowanej jej pracy. Nie może uzasadniać rezygnację z podjęcia zatrudnienia zbyt mała kwota wynagrodzenia. Osoba bezrobotna powinna podejmować każdą pracę, która nie odbiega zakresem obowiązków i wymagań od kwalifikacji posiadanych przez osobę bezrobotną. Sąd nie może uznać za zasadne twierdzenie skarżącej, że podjęłaby pracę sprzątania biurowca, ale już nie podejmie pracy sprzątania w hotelu. Takie zachowanie świadczy o nieuzasadnionym uchylaniu się do podjęcia zatrudnienia. Także wskazywane przez skarżącą okoliczności jej stanu zdrowia nie uzasadniają rezygnacji z zaproponowanej pracy. W toku postępowania administracyjnego w tej sprawie skarżąca nie przedkładała żadnych dokumentów medycznych, które uzasadniałyby odmowę podjęcia zatrudnienia w postaci sprzątania w hotelu. W oświadczeniu samej skarżącej z dnia 8 września 2015 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 1516) podała, że z uwagi na zwyrodnienie kręgosłupa nie da rady dźwigać ciężkich rzeczy. W wywiadzie środowiskowym podała skarżąca, że leczy się w poradni endokrynologicznej – zaburzenia hormonalne, okres przekwitania i nie ma orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Skarżąca przy tym została w dniu 15 września 2015 r. pouczona o treści art. 10 K.p.a. i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów w sprawie i zgłoszonych żądań i mimo to, żadnych dowodów potwierdzających stan zdrowia skarżącej uniemożliwiający pracę w postaci sprzątania w hotelu nie przedstawiła. Zarzut zawarty w piśmie z dnia 16 maja 2016 r. o braku zastosowania art. 10 § 1 K.p.a. w tej sprawie przez organ II instancji nie jest zasadny, ponieważ organ II instancji nie prowadził postępowania dowodowego.

Sąd nie dopuścił dowodu z zaświadczenia lekarskiego dołączonego do pisma pełnomocnika skarżącej z daty 16 maja 2016 r. dlatego, że to zaświadczenie zostało wydane w dniu 18 kwietnia 2016 r. i nie stwierdza stanu zdrowia skarżącej na datę 20 listopada 2015 r. Sąd nie może oceniać stanu faktycznego sprawy na podstawie okoliczności, które zaistniały po dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Skarżąca od długiego okresu czasu otrzymuje liczne świadczenia z pomocy społecznej i procedura postępowania w takich sprawach nie powinna być dla skarżącej zaskoczeniem. Tylko tytułem przykładu można wskazać na wydaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. siedmiu decyzji po przyznaniu skarżącej różnorodnych form pomocy (akta administracyjne sprawy, karty nr 1500-1494). Sąd nie podziela także i tego stanowiska skarżącej, że praca w postaci sprzątania w hotelu jest wykonywana w tak trudnych warunkach, że sama skarżąca nie może takiej pracy wykonywać. To jest tylko twierdzenie samej skarżącej, która z powodów sobie znanych twierdzi o tym, że praca w hotelu w postaci sprzątania jest "ciężka", a praca w sklepie z towarami przemysłowymi, w sklepie z odzieżą lub w postaci sprzątania biurowca już do kategorii prac "ciężkich" nie jest przez skarżąca zaliczana. Subiektywne nastawienie skarżącej co do oceny "ciężkości" proponowanej pracy, nie oparte o żadne obiektywne przesłanki, nie może usprawiedliwiać rezygnację z zatrudnienia.

Konkludując należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcia nie naruszają przepisów ustawy o pomocy społecznej. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów K.p.a. w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium Odwoławcze w sposób dostateczny wykazało, że wszystkie okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonych postępowań, a przytoczona w zaskarżonych decyzjach argumentacja odmowy przyznania zasiłków nakazuje uznać, że ich uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a., zawierają bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł, oraz uzasadnienie prawne, a więc wyjaśnienie podstaw prawnych decyzji.

Rekapitulując w rozpoznawanej sprawie organy w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez skarżącą dokonały właściwych ustaleń i w sposób wyczerpujący wyjaśniły okoliczności, które przesądziły, że wnioskowana przez skarżącą pomoc nie mogła zostać jej przyznana. W toku postępowania administracyjnego rozważono wszelkie okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skargi nie zasługują na uwzględnienie. Zaskarżone decyzje zostały wydane w wyniku właściwej oceny materiałów sprawy i prawidłowych rozważań prawnych.

Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd oddalił skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Na podstawie art. 250 P.p.s.a. Sąd przyznał wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego - koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości wynikającej z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461), orzekając jak w punkcie II sentencji wyroku.