Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 53/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 1 i 2, 116 par. 1 i 2, 116 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska Sędziowie: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca) Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk Protokolant: Michał Melnyczenko po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 maja 2019 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości spółki A sp. z o.o. z siedzibą w L. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. wraz z odsetkami za okres od stycznia do grudnia 2015 r. oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed organami podatkowymi.

1.1. Przedmiotem skargi M. G. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS, organ podatkowy drugiej instancji, organ odwoławczy) we W. z dnia [...] listopada 2018 r. (nr [...]) utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej: organ podatkowy pierwszej instancji) z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] wydaną w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności strony jako prezesa zarządu spółki A. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: spółka) za zaległość podatkową ww. spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r., za odsetki od tej zaległości, a także, za odsetki za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za okres od stycznia do grudnia 2015 r.

1.2. Jak wynika z zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. określił A. sp. z o. o.: zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. w wysokości 58.817 zł oraz odsetki od niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące od stycznia do grudnia 2015 r., naliczone do 31 marca 2016 r., w łącznej kwocie 3.077 zł. Ponieważ spółka nie uregulowała należnych zobowiązań, należności te zostały objęte tytułami egzekucyjnymi. Bezskuteczność egzekucji została potwierdzona postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] marca 2018 r., który na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017r., poz. 1201 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) umorzył postępowanie egzekucyjne powołując się na brak ujawnionych wierzytelności pieniężnych i innych praw majątkowych po stronie spółki, brak nieruchomości i brak pojazdów.

1.3. Po wszczęciu z urzędu wobec strony postępowania podatkowego w trybie art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800; dalej: O.p.) organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w następstwie którego decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej strony jako członka zarządu za zaległości podatkowe A. sp. z o.o. z siedzibą w L. za zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. w kwocie 58.817 zł, za odsetki od tej zaległości w kwocie 11.241 zł, a także, za odsetki za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za okres od stycznia do grudnia 2015 r. w łącznej kwocie 3.077 zł.

W uzasadnieniu tej decyzji organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że w sprawie zostały spełnione przesłanki do wydania wobec strony orzeczenia na podstawie art. 116 O.p. skutkującego objęciem jej odpowiedzialnością w rzeczonym zakresie. Jak podniósł, egzekucja z majątku spółki nie doprowadziła do zaspokojenia zaległości podatkowej, zaś strona pełniła w spółce funkcję prezesa jednoosobowego zarządu w czasie kiedy upływał termin płatności tego podatku. Akcentując powyższe organ podatkowy pierwszej instancji jednocześnie zwrócił uwagę, że strona nie wykazała okoliczności, które uwalniałyby ją od rzeczonej odpowiedzialności albowiem nie zgłosiła wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja pozwalałaby na zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

1.4. Na skutek wniesionego odwołania, powołaną na wstępie decyzją DIAS we W. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy odwołał się do treści art. 107 § 1 i 2 O.p, art. 118 O.p., a także, do art. 116 § 1 O.p. zwracając uwagę, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością członkowie jej zarządu odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność (wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p.).

Zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz, że z mocy art. 116 § 4 O.p. zasady tej odpowiedzialności stosuje się również do byłego członka zarządu.

W nawiązaniu do ustaleń faktycznych sprawy organ odwoławczy wskazał, że strona została powołana na prezesa jednoosobowego zarządu spółki A. sp. z o.o. uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników podjętą w dniu [...] lutego 2015 r., a dane spółki z Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: KRS) pochodzące na dzień [...] sierpnia 2018 r. wskazywały, że strona nadal piastuje tę funkcję.

Dalej organ odwoławczy wskazał, powołując się m.in. na postanowienie Komendy Powiatowej Policji w K. z dnia [...] października 2017 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie podrobienia dokumentu w postaci protokołu z Nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników A. sp. z o.o. z dnia [...] marca 2015 r., że uchwała Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia [...] marca 2015 r. o odwołaniu strony z pełnienia z tej funkcji nie została zgłoszona do KRS albowiem w dniu 25 marca 2015 r. strona ponownie została wybrana na prezesa zarządu ww. spółki. Organ odwoławczy zaakcentował powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy, że strona po dniu 23 marca 2015 r. dokonywała czynności prawnych jako reprezentant ww. spółki, o czym świadczą – akt notarialny z dnia [...] maja 2015 r. na mocy którego udzielono M. P. pełnomocnictwa do działania w imieniu i na rzecz A. sp. z o.o. oraz powołana w treści decyzji wymiarowej z dnia [...] grudnia 2017 r. (wydanej w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r.) faktura z dnia [...] lutego 2016 r. z tytułu z tytułu sprzedaży samochodu.

Organ podatkowy drugiej instancji nie uznał skuteczności pisemnej rezygnacji strony z pełnienia funkcji pełnienia prezesa jednoosobowego zarządu spółki, która miała potwierdzać przedłożone przed organem podatkowym pierwszej instancji pismo o takiej rezygnacji (datowane na [...] kwietnia 2015 r. ze skutkiem na [...] czerwca 2015 r.). Analizując przepisy kodeksu spółek handlowych a także orzecznictwo sądowe do art. 202 ustawy kodeks spółek handlowych organ odwoławczy wyraził pogląd, że złożenie rezygnacji na ręce udziałowców spółki nie wywołuje skutków prawnych albowiem nie dotarło ono do osób, którym statut spółki, jak również, przepisy kodeksu spółek handlowych przyznają kompetencję do reprezentowania podmiotu. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2016 r., III CZP 89/15 organ odwoławczy wskazał, że w zakresie dotyczącym rezygnacji członków zarządu spółkę kapitałową reprezentuje zarząd lub prokurent zgodnie z art. 205 § 2 i art. 373 § 2 kodeksu spółek handlowych, także wtedy, gdy rezygnację składa członek zarządu jednoosobowego.

W uzupełnieniu tej argumentacji organ odwoławczy podniósł, że rezygnacja strony z pełnienia funkcji prezesa jednoosobowego zarządu spółki nie została ujawniona w KRS spółki.

Te wszystkie ustalenia doprowadziły organ odwoławczy do wniosku, że strona pełniła funkcję prezesa zarządu spółki w czasie, w którym przypadał termin płatności kwot objętych postępowaniem. W nawiązaniu do powyższego organ odwoławczy podniósł, że termin płatności zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. przypadał na dzień 30 marca 2016 r., a termin płatności zaliczek na ten podatek odpowiednio na dzień: 20 lutego 2015 r., 20 marca 2015 r., 20 kwietnia 2015 r., 20 maja 2015 r., 22 czerwca 2015 r., 20 lipca 2015 r., 20 sierpnia 2015 r., 21 września 2015 r., 20 października 2015 r., 20 listopada 2015 r., 21 grudnia 2015 r. oraz 20 stycznia 2016 r.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał na bezskuteczność poszukiwań co do majątku spółki, powołując się na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] marca 2018 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Powyższe okoliczności uzasadniały – zdaniem organu odwoławczego – wszczęcie wobec strony postępowania w trybie art. 116 O.p. Przy czym, w toku tego postępowania nie stwierdzono wystąpienia przesłanek, które uwalniałyby stronę jako członka zarządu od odpowiedzialności o jakiej mowa w art. 116 O.p. Strona nie wskazała mienia spółki z którego egzekucja umożliwiła by zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, ani też, nie wykazała, by niezgłoszenie wniosku o upadłość spółki nastąpiło przy wykluczeniu jej winy.

2. Postępowanie przed Sądem I instancji.

2.1. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca zaskarżyła w całości decyzję DIAS we W. z dnia [...] listopada 2018 r. zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie:

- art. 116 § 1 O.p. poprzez przyjęcie wystąpienia przesłanek do orzeczenia o solidarnej (wraz ze spółką A. sp. z o.o.) odpowiedzialności skarżącej, podczas gdy rzeczona spółka posiada majątek pozwalający spłacić w całości zaległe wierzytelności, a organ podatkowy nie wykazał przesłanki bezskuteczności egzekucji;

- art. 121 § 1 O.p. i art. 122 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania pomimo braku wyczerpania wszelkich możliwości egzekucji majątku spółki;

- art. 187 §1 O.p. poprzez brak wyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego na skutek zaniechania ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej spółki A. sp. z o.o., co w konsekwencji skutkowało błędną oceną stanu niewypłacalności spółki, przyjęciem, że członkowie zarządu spółki byli zobowiązani do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości lub restrukturyzację, a także uznaniem bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec spółki. Wskazując na powyższe strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, a nadto, o zasądzenie od organu podatkowego drugiej instancji na swoją rzecz zwrotu kosztów wywołanych wniesieniem skargi. W tym, kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

2.2. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

2.3. W piśmie z dnia 5 kwietnia 2019 r. strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) uzupełniającego dowodu z: postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] [...] z dnia [...] marca 2019 r. w sprawie o sygn. Akt [...] Ns-Rej. [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] [...] z dnia [...] marca 2019 r. w sprawie o sygn. Akt [...]-Rej. KRS [...] na okoliczność złożenia przez skarżącą skutecznej rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu A. sp. z o.o. z/s w L. z dniem [...] kwietnia 2015 r.

2.4. W piśmie z dnia 10 maja 2019 r. organ odwoławczy wyraził pogląd o zasadności decyzji z dnia [...] listopada 2018 r. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z dnia [...] marca 2015 r. wynika anulowanie uchwały z dnia [...] marca 2015 r. o odwołaniu skarżącej z funkcji prezesa spółki, a także, wyrażenie przez stronę zgody na dalsze pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki. Aktywność strony jako osoby pełniącej funkcję w zarządzie A. sp. z o.o. z/s w L. po dniu [...] kwietnia 2015 r. (z którą to datą skarżąca wiąże rezygnację z pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki) potwierdza także wystawiona przez spółkę A. sp. z o.o. faktura sprzedaży z dnia [...] lutego 2016r., nr [...], która została podpisana przez skarżącą jako osobę upoważnioną do wystawienia faktury.

Do wspomnianego pisma organ odwoławczy dołączył kserokopie - protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z dnia [...] marca 2015 r., uchwały nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z dnia [...] marca 2015 r., faktury VAT z dnia [...] lutego 2016 r., dokumentującej sprzedaż samochodu ciężarowego Mercedes [...], 3,5t, rok produkcji [.'.].

2.5. Na rozprawie w dniu 16 maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił dopuszczenia dowodu z kserokopii pism dołączonych do wniosku strony skarżącej z dnia 5 kwietnia 2019 r. oraz z kserokopii pism dołączonych do pisma organu z dnia 10 maja 2019 r. z uwagi na brak potwierdzenia za zgodność z oryginałem przedstawionych kserokopii.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

3.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

3.2. Podstawę prawną jej wydania stanowi przepis art. 116 § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. (w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności za odsetki od zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za okres od stycznia do listopada 2015 r.) oraz w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r. (w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. oraz za odsetki od zaliczki na ten podatek za grudzień 2015 r.).

3.3. Przepis art. 116 § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. stanowi, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zgodnie z treścią § 2 art. 116 O.p., odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

3.4. Treść art. 116 w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r. nie uległa zasadniczym zmianom, albowiem znowelizowany art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) O.p., wymaga od członka zarządu wykazania, że:

- we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. poz. 978) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzeniu układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne, albo

- niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy.

3.5. Z treści powołanego przepisu według brzmienia obowiązującego zarówno do dnia 31 grudnia 2015 r. jak i po tej dacie wynika, że warunkiem objęcia członka zarządu odpowiedzialnością z art. 116 § 1 O.p. jest z jednej strony, wykazanie przez organy podatkowe spełnienia przesłanek pozytywnych, które warunkują wszczęcie tego trybu. Z drugiej zaś, brak wykazania przez członka zarządu osoby prawnej okoliczności, które uwalniałyby go od ponoszenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe takiej osoby prawnej.

3.6. Kwestionując decyzję DIAS skarżąca zmierzała do podważenia wszystkich tych przesłanek, które warunkowały zasadność uruchomienia wobec strony trybu z art. 116 § 1 O.p. Skarżąca, z jednej strony, kwestionowała okoliczność pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki w okresie przypadającym na powstanie zaległości podatkowych. Z drugiej zaś strony utrzymywała, że spółka posiadała majątek pozwalający zaspokoić zaległości podatkowe, a zatem stwierdzenie bezskuteczności egzekucji skierowanej do majątku spółki było przedwczesne i pomijało rzeczywisty stan majątkowy tego podmiotu.

3.7. Zdaniem Sądu, żaden z podniesionych przez stronę zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie, a co za tym idzie, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 116 § 1 O.p.

Sąd podziela stanowisko organów podatkowych w zakresie wystąpienia pozytywnych przesłanek do objęcia skarżącej odpowiedzialnością w trybie art. 116 § 1 O.p. W pełni zgadza się również ze stanowiskiem tych organów co do tego, że skarżąca nie wykazała okoliczności, które uwalniałyby ją od ponoszenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

3.8. W nawiązaniu do zasadniczej kwestii spornej w sprawie, a mianowicie tego, czy skarżąca piastowała funkcję prezesa jednoosobowego zarządu spółki w czasie powstania zaległości podatkowych to Sąd w pełni akceptuje w tym zakresie argumentację jaką przedstawił DIAS w zaskarżonej decyzji. Sąd podziela zatem zarówno przedstawioną przez ten organ ocenę skuteczności dokonanej przez stronę rezygnacji z piastowania tego urzędu (pismo z dnia 1 kwietnia 2015 r. ze skutkiem na dzień 30 kwietnia 2015 r.), jak i wyprowadzone przez ten organ w decyzji wnioski co do tego, ze skarżąca po dacie 30 kwietnia 2015 r. wciąż pełniła funkcję prezesa jednoosobowego zarządu spółki.

Rezygnacja na jaką powołała się skarżąca została złożona wspólnikom spółki, co wprost wynika z treści tego dokumentu, podpisanego przez wspólników. Złożone w ten sposób oświadczenie woli nie mogło natomiast odnieść zamierzonego skutku. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 31 marca 2016 r., III CZP 89/15, OSNC 2016/9/97, oświadczenie członka zarządu spółki kapitałowej o rezygnacji z tej funkcji jest składane – z wyjątkiem przewidzianym w art. 210 § 2 i art. 379 § 2 kodeksu spółek handlowych – spółce reprezentowanej w tym zakresie zgodnie z art. 205 § 2 lub 373 § 2 kodeksu spółek handlowych. W uzasadnieniu wskazano natomiast, że w przypadku gdy rezygnację składa członek jednoosobowego zarządu lub ostatni członek zarządu wieloosobowego, względnie, gdy czynią tak wszyscy członkowie zarządu jednocześnie, rezygnacja następuje z chwilą doręczenia na adres spółki w sposób umożliwiający podjęcie niezbędnych działań związanych z rezygnacją. Oświadczenie tego rodzaju nie jest zatem składane wspólnikom. Dodatkowe wsparcie argumentacja ta zyskuje w noweli art. 202 kodeksu spółek handlowych, obowiązującej od 1 marca 2019 r. Zmiana ta uzupełniła powołany przepis o § 6, dotyczący przypadku gdy wskutek rezygnacji członka zarządu żaden mandat w zarządzie nie byłby obsadzony (a zatem skutku tego rodzaju co oczekiwany przez skarżącą). W takim wypadku ustawodawca założył, że wprawdzie oświadczenie o rezygnacji składane jest wspólnikom, niemniej, musi ono nastąpić jednocześnie ze zwołaniem zgromadzenia wspólników.

Powołane przez skarżącą oświadczenie nie może być zatem uznane za skuteczne. Jego adresatem byli bowiem wprawdzie wspólnicy, jednak bez decyzji o zwołaniu zgromadzenia o którym mowa w art. 233 1 kodeksu spółek handlowych, z drugiej zaś strony, oświadczenie to nie zostało również złożone w taki sposób, jaki został opisany w powołanej uchwale Sądu Najwyższego. Bez względu zatem na to, czy skuteczność omawianego oświadczenia oceniać wedle kryteriów wskazanych przez Sąd Najwyższy, czy też, odwołując się do aktualnej legislacji, oświadczenia tego nie sposób uznać za wywołujące skutki prawne.

Niezależnie od oceny skuteczności złożonej przez stronę rezygnacji, z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika ponadto, że organ odwoławczy dysponował wiedzą i materiałem dowodowym potwierdzającym faktyczne uczestnictwo strony w charakterze prezesa zarządu spółki także po dniu, z którym strona łączyła skutek w postaci rezygnacji z pełnienia tej funkcji. Mowa tu o akcie notarialnym z dnia [...] maja 2015 r. na mocy którego skarżąca działając jako prezes zarządu spółki udzieliła umocowania do działania w imieniu i na rzecz spółki M. P., a także, o podpisanej przez stronę w dniu [...] lutego 2016 fakturze dokumentującej zbycie przez spółkę samochodu.

Należy w tym miejscu dodać w tym miejscu, że strona na żadnym etapie postępowania podatkowego ani też sądowoadministracyjnego nie zaprzeczyła okoliczności wystawienia w imieniu spółki w dniu ...] lutego 2016 r. faktury dokumentującej sprzedaż samochodu, ani też, nie zaprzeczyła faktowi udzielenia przez nią w dniu [...] maja 2015 r. notarialnego umocowania M. P. do działania w imieniu spółki.

Warto również wskazać, że za związaniem odpowiedzialności członków zarządu nie tylko z formalnym, ale i z rzeczywistym sprawowaniem funkcji opowiadał się wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny. Przykładowo, w wyroku z dnia 13 sierpnia 2013 r., II FSK 2401/11, CBOSA, w którym stwierdził, że faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu w spółce z o.o., nawet po formalnej rezygnacji z funkcji członka zarządu w tejże spółce powoduje odpowiedzialność podatkową tego podmiotu przewidzianą w art. 116 § 2 O.p.

3.9. Skoro, jak wynika z materiału dowodowego sprawy, skarżąca, została powołana na stanowisko prezesa jednoosobowego zarządu spółki uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników podjętą w dniu [...] lutego 2015 r., a materiał dowody zebrany w sprawie wykluczył możliwość uznania, że z dniem 30 kwietnia 2015 r. strona zaprzestała pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki to zasadnie uznano, opierając się na zebranym materiale dowodowym, w tym także, bazując na danych ujawnionych w KRS spółki (strona figurowała w KRS spółki jako prezes jednoosobowego zarządu jeszcze w dniu 14 sierpnia 2018 r.) oraz uchwale Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z dnia 25 marca 2015 r., że skarżąca była członkiem zarządu spółki w czasie w którym doszło do powstania zaległości podatkowych tego podmiotu.

3.10. Co się tyczy wymaganej przepisem art. 116 § 1 O.p. przesłanki bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, jako drugiego z warunków wszczęcia postępowania w trybie art. 116 O.p., to niewątpliwie, wbrew zarzutowi skargi, powyższe także zostało wykazane w toku postępowania podatkowego.

Należy zwrócić uwagę, że wprawdzie samo pojęcie bezskuteczności egzekucji w rozumieniu rzeczonego przepisu nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, to kierunek wykładni tego pojęcia znajdziemy w orzecznictwie sądowym, gdzie podkreśla się, że bezskuteczność egzekucji ma miejsce, gdy skierowane do całego majątku podatnika środki egzekucyjne nie dały wyniku w postaci zaspokojenia (w całości) roszczenia podatkowego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2015r., I SA/Wr 1338/15, CBOSA).

Trzeba również odnotować, że w myśl uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego składu siedmiu sędziów z dnia 8 grudnia 2008r., II FPS 6/08, CBOSA, stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji o której mowa w art. 116 § 1 O.p. powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego.

Jak wynika z akt sprawy, wobec spółki w której skarżąca pełniła funkcję prezesa zarządu, przed wszczęciem postępowania w sprawie, wdrożono postępowanie egzekucyjne, które nie doprowadziło do przymusowego wyegzekwowania zaległości podatkowej z uwagi na brak składników majątkowych.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki uznając, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z ustaleń organu egzekucyjnego wynikało, że w trakcie poszukiwania majątku spółki nie ujawniono wierzytelności pieniężnych i innych praw majątkowych po stronie spółki, z których można by było skutecznie prowadzić egzekucję. Spółka nie prowadziła działalności pod ujawnionym adresem, a w dokumentach dostępnych organowi egzekucyjnemu z urzędu brak było informacji o źródłach przychodu spółki.

3.11. Odnosząc się do argumentacji skargi zmierzającej do wykazania, że sytuacja finansowa spółki dawała podstawy do zaspokojenia zaległości podatkowej Sąd argumentację strony w tym zakresie uznaje za nieuzasadnioną.

Zasadności tego rodzaju zarzutów przeczy nie tylko wynik wszczętego wobec spółki postępowania egzekucyjnego (które zostało umorzone z uwagi na jego bezskuteczność), ale i przeprowadzona przez organ odwoławczy pogłębiona analiza dokumentów finansowych spółki, która uwzględniała także stanowisko strony przedstawione w uzupełnieniu odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej.

Jak ustalił organ podatkowy drugiej instancji, z bilansu spółki za 2014 r. wynika, że stan aktywów spółki na koniec 2014 r. kształtował się na poziomie wartości 5.617,59 zł, z czego 5.000 zł stanowiło fundusz własny tworzony obligatoryjnie przed zarejestrowaniem spółki. Rodzaj i wartość majątku spółki w latach następnych nie była do końca znana organowi podatkowemu, albowiem spółka nie składała sprawozdań finansowych ani w organie podatkowym, ani w Krajowym Rejestrze Sądowym, do czego była zobowiązana w świetle przepisów prawa.

Trafnie zwraca również uwagę DIAS w zaskarżonej decyzji (nawiązując do argumentów podnoszonych przez stronę w odwołaniu), że składniki majątkowe takie jak – nieruchomość mieszkalna w S. oraz samochód marki Mercedes [...] rok produkcji [...] (o łącznej wartości 250.000 zł) nie stanowiły już mienia spółki po dniu wszczęcia egzekucji. Z poczynionych przez organ podatkowy ustaleń wynikało, że wspomniana nieruchomość (którą spółka nabyła 17 lutego 2015 r.) została zbyta w dniu [...] marca 2017 r., samochód marki Mercedes [...] (zakupiony przez spółkę 23 stycznia 2015 r.) został sprzedany w dniu 18 lutego 2016 r.

Trafność tych ustaleń potwierdzają ustalenia jakie poczyniono w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki, a z których wynika, że spółka nie dysponowała już w tym czasie żadnymi nieruchomościami, ani też majątkiem ruchomym (co organ egzekucyjny ustalił za pośrednictwem – Centralnej Ewidencji Ksiąg Wieczystych oraz Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców).

Zasadnie również podnosi DIAS, w nawiązaniu do stanowiska strony przedstawionego w uzupełnieniu odwołania oraz do przedstawionych przez stronę na tym etapie 25 kopii potwierdzających przelewy jakie były dokonywane na konto bankowe spółki w latach 2015 i 2016 r., że okoliczność posiadania przez spółkę majątku w określonych granicach czasowych nie stanowi podstawy do zakwestionowania stwierdzonej bezskuteczności egzekucji.

Trafnie w tym kontekście akcentuje organ odwoławczy, że operacje bankowe na jakie wskazywała strona dotyczą operacji bankowych z lat 2015 i 2016 r. Tymczasem, w toku wszczętej w lutym 2018 r. egzekucji administracyjnej nie zidentyfikowano rachunków bankowych spółki. Trafnie również podnosi organ podatkowy drugiej instancji, odwołując się do ustaleń wskazanych w decyzji wymiarowej jaka została wydana wobec spółki przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kłodzku w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r., że spółka w ogóle nie zgłosiła organowi podatkowemu posiadanych rachunków bankowych.

3.12. Z uwagi na ogół wymienionych wyżej okoliczności, nie ulega wątpliwości, że wszczęcie wobec strony postępowania podatkowego w trybie art. 116 § 1 O.p. miało uzasadnione podstawy faktyczne i prawne. Powyższe nie pozbawiało strony prawa do zwolnienia się od odpowiedzialności z art. 116 § 1 O.p. w razie wykazania przez nią w postępowaniu tzw. negatywnych przesłanek z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) i pkt 2 O.p.

3.13. Przechodząc do okoliczności egzoneracyjnych, także i w tym aspekcie sprawy Sąd w pełni podzielił stanowisko organów podatkowych. Uznał tym samym, że skarżąca nie wykazała okoliczności, które uwalniałyby ją od ponoszenia odpowiedzialności za niezaspokojone zaległości podatkowe spółki, w której pełniła funkcję prezesa zarządu.

3.14. Jedną z przesłanek uwalniających członka zarządu osoby prawnej od odpowiedzialności za zaległości podatkowe tego podmiotu jest wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości tej osoby prawnej.

W sprawie za bezsporną uznać należy okoliczność, że tego rodzaju wniosek w ogóle nie został złożony. Przy czym Sąd podziela stanowisko organu podatkowego w zakresie uznania, że "czas właściwy" do ich złożenia w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. przypadał w okresie, gdy skarżąca piastowała funkcję prezesa zarządu spółki, a zatem to na stronie ciążyła powinność wystąpienia z tego rodzaju wnioskami.

Sąd w pełni akceptuje również zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji wykładnię pojęcia "czasu właściwego" w rozumieniu art. 116 § 1 O.p., przy dokonywaniu której organ odwoławczy posiłkując się przepisami prawa upadłościowego czas właściwy do zgłoszenia wniosku o upadłość (zainicjowanie postępowania restrukturyzacyjnego) powiązał ze stanem trwałej niewypłacalności spółki. Prawidłowo również przyjął ten organ, że spółka nie regulowała zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych począwszy od lutego 2015 r. stan ten utrzymywał się w kolejnych miesiącach, co uzasadniało przyjęcie, że ma on charakter trwały.

3.15. Sąd w pełni zgadza się również ze stanowiskiem organu odwoławczego w zakresie uznania, że skarżąca nie wykazała przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p., tj. że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nastąpiło bez jej winy. Zebrany w sprawie materiał dowody dowodzi tego, że skarżąca miała w dacie powstania zaległości podatkowych wpływ na sprawy spółki, a zatem powinna orientować się w stanie finansów tego podmiotu, a także, w obowiązkach prezesa zarządu spółki w sytuacji, gdy kierowana przez niego spółka zaprzestaje w sposób trwały wywiązywania się ze swoich zobowiązań.

3.16. Sąd podzielił także stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka uwolnienia członka zarządu od odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., zgodnie z którym członek zarządu ponosi odpowiedzialność, chyba że wskaże mienie z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Znaczny stopień zaspokojenia należy wiązać z taką sytuacją, gdzie spłata należności wobec Skarbu Państwa będzie realna, ponadto zaspokojenie dotyczyć będzie przynajmniej połowy należności. "Wskazanie mienia" dotyczy toku postępowania w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej, w szczególności możliwości zaspokojenia należności Skarbu Państwa ze wskazanych przez członka zarządu składników majątku przed wszczęciem tego postępowania.

Zawartość akt sprawy potwierdza trafność przedstawionego w zaskarżonej decyzji wniosku co do tego, że skarżąca takiego mienia nie wskazała w toku wszczętego wobec niej postępowania podatkowego. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że o spełnieniu tej przesłanki w sprawie nie mogą świadczyć - przedstawione na etapie odwołania kopie operacji bankowych zrealizowanych na rzecz spółki, jak i podnoszona przez stronę okoliczność posiadania przez spółkę - nieruchomości mieszkalnej w S. oraz samochodu marki Mercedes [...].

Składniki majątkowe na jakie powołuje się strona dotyczą okresu sprzed wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a zatem nie mogły być miarodajne dla oceny wykazania przez stronę przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 2 O.p.

Swoje stanowisko co do tego, że tego rodzaju argumentacja strony nie mogła podważyć trafności ustaleń organów podatkowych w zakresie bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec spółki Sąd przedstawił na wcześniejszym etapie rozważań, gdzie analizował trafność wniosków w zakresie bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec spółki, co stanowiło jeden z warunków formalnych wszczęcia procedury z art. 116 § 1 O.p.

3.17. Sąd nie podzielił zasadności podniesionych w skardze zarzutów naruszenia art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Zdaniem Sądu, w sprawie przeprowadzono postępowanie dowodowe w zakresie niezbędnym dla zastosowania normy z art. 116 § 1 O.p. Ocena bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec spółki wynikała zarówno z ustaleń poczynionych w toku postępowania egzekucyjnego, jak i z analizy dostępnej organom podatkowym dokumentacji finansowej spółki. Organy podatkowe przy ocenie zgromadzonych dowodów nie przekroczyły zasady swobodnego uznania, wyprowadzając wnioski które niewątpliwie z zebranego materiału dowodowego wynikały.

3.18. Odnosząc się końcowo do złożonych przez obie strony a oddalonych przez Sąd na rozprawie w dniu 16 maja 2019 r. wniosków dowodowych należy wskazać, że obejmowały one jedynie kserokopie dokumentów, które nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem. Zgodnie natomiast z art. 106 § 3 p.p.s.a. przedmiotem uzupełniającego postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym może być tylko dokument. Jak wielokrotnie natomiast podnoszono w orzecznictwie (np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2015 r., IV CSK 52/15, LEX nr 1958505), kserokopia niepoświadczona za zgodność z oryginałem, choć może stanowić dowód innego rodzaju, niewątpliwie nie jest dokumentem. W konsekwencji, z uwagi na to, że wnioskowane dowody nie stanowiły dokumentów w sensie procesowym, nie było dopuszczalne pozytywne rozstrzygnięcie wniosków obu stron.

3.19. Kierując się przedstawioną argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. wniesioną w sprawie skargę oddalił w całości jako bezzasadną.