Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1910/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART 130A
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 188, art 207 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.), Sędzia del. NSA Jerzy Solarski, Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 166/11 w sprawie ze skargi J.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie niewłaściwości organu do rozpoznania żądania przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdem oraz wynagrodzenia za ten dozór 1) uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2) odstępuje od zasądzenia od J.B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 166/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając skargę J. B., uchylił Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] wydane w przedmiocie stwierdzenia niewłaściwości organu do rozpoznania żądania przyznania zwrotu niezbędnych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdem oraz wynagrodzenia za ten dozór. Sąd stwierdził nadto iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

W uzasadnieniu Sąd wskazał na następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu [...] listopada 2009 r. J. B. wniósł do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku o wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru m.in. pojazdu marki [...], zdeponowanego przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w Sopocie i przechowywanego na parkingu prowadzonym przez stronę, za okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 21 sierpnia 2009 r. w łącznej kwocie 4.660 zł.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. organ uznał się za niewłaściwy do rozpoznania wniosku i przekazał wniosek Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku. Postanowienie to zostało uchylone przez organ odwoławczy. W dalszym toku postępowania organ wydawał kolejne postanowienia, ale rozstrzygnięcia te były uchylane przez organ odwoławczy.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku uznał się niewłaściwym do rozpoznania żądania J. B.. Organ ustalił, że wobec przedmiotowego pojazdu, zatrzymanego i usuniętego z drogi na podstawie dyspozycji z dnia [...] listopada 2006 r. oraz z dnia [...] grudnia 2006 r. i zdeponowanego na parkingu strzeżonym przy ul. J. w Gdańsku, Komenda Miejska Policji w Sopocie podjęła czynności dochodzeniowe wobec właściciela pojazdu w rejonie nieobjętym właściwością Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku. Postanowieniem Prokuratora Rejonowego w Sopocie z dnia [...] listopada 2006 r. nakazano zabezpieczyć na tym pojeździe grożącą właścicielowi karę grzywny poprzez zajęcie samochodu. W dniu [...] grudnia 2008 r. komornik sądowy dokonał zajęcia samochodu. Wszystkie czynności związane z zatrzymaniem i usunięciem pojazdu z drogi wskazują, że Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku nie był organem miejscowo właściwym do orzekania o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, nie prowadził żadnych czynności zabezpieczających, nie wszczynał żadnego postępowania w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, wobec czego nie jest właściwy miejscowo lub rzeczowo do rozstrzygania wniosku strony.

Organ wskazał, że świetle obowiązujących aktualnie przepisów prawa, w tym ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw należy przyjąć, że skoro wobec pojazdu nie było wszczęte przez żaden urząd skarbowy postępowanie o przejęciu go na rzecz Skarbu Państwa zakończone wydaniem decyzji administracyjnej, a termin sześciomiesięczny do odbioru przez właściciela z parkingu zakończył się przed wejściem cytowanej ustawy w życie - to właściwym organem, który jednostka prowadząca parking powinna zawiadomić, jest właściwy starosta, występujący do sądu z wnioskiem o orzeczenie przejęcia pojazdu na rzecz powiatu (art. 12 ust. 2 ustawy zmieniającej).

J. B. złożył zażalenie na to postanowienie wskazując m.in., że po upływie 6 miesięcy od umieszczenia pojazdu na parkingu własność samochodu przeszła na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa na podstawie art. 130 a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy opisał przebieg postępowania oraz stwierdził, że wniosek z dnia [...] listopada 2009 r. dotyczył spraw kilku pojazdów, w tym jednej, która nie podlegała załatwieniu przez ten organ. Z przebiegu postępowania wynikało, że w sprawach pojazdów Opel Omega i Polonez organ przyznał skarżącemu wynagrodzenie za wykonywanie dozoru, zaś w sprawie przedmiotowej [...] należało wydać odrębne postanowienie, zgodnie z treścią art. 66 § 1 i § 2 k.p.a.

Organ wskazał, że art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 września 2010 r.) regulował instytucję przejścia z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów, które zostały usunięte z drogi na skutek naruszenia przepisów o bezpieczeństwie lub porządku ruchu drogowego wskazanych w ust. 1 lub ust. 2 tego artykułu oraz nie zostały odebrane przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia ich usunięcia. Do przejścia własności takich pojazdów na rzecz Skarbu Państwa dochodziło w związku z uznaniem ich za porzucone z zamiarem wyzbycia się własności. Przepis ten w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., P 4/06, uznany za niezgodny z Konstytucją. Zgodnie z tym wyrokiem powyższy przepis we wskazanym zakresie utracił moc z dniem 11 czerwca 2009 r. Zgodnie z art. 130a ust. 10 ww. ustawy w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 10 lit. j) ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw - obowiązującym od dnia 4 września 2010 r. - starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub ust. 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Zgodnie zaś z art. 130a ust 10f ustawy Prawo o ruchu drogowym do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu jest obowiązany starosta. Wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.

Jednostka prowadząca parking strzeżony, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym powiadamia o tym fakcie właściwego miejscowo starostę oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu (art. 130a ust. 10g). Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (art. 130a ust. 10h).

Przepisy przejściowe zawarte w ustawie z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (...) wskazują tryb postępowania co do zdarzeń mających miejsce przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Zgodnie z art. 12 ust. 2 tej ustawy w przypadkach, w których termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, przepis art. 10 stosuje się odpowiednio. Z przepisu art. 10 ustawy nowelizacyjnej wynika natomiast, że w takich przypadkach starosta ma obowiązek wystąpić do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu. W sprawie bezsporne jest, że nie zostało wszczęte postępowanie kończące się decyzją deklaratoryjną o przejęciu własności przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.

Organ stwierdził, że organy skarbowe utraciły kompetencje do orzekania w kwestii zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu jak również w sprawach przepadku pojazdów usuniętych z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 lub 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, J. B. domagał się uchylenia postanowienia organu II instancji, zarzucając naruszenie:

1. naruszenie 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (w brzmieniu na dzień 17.06.2007 r.), art. 12 ust. 2 ustawy z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 6- 8 k.p.a., art. 21 § 1 pkt 3, art. 66 § 1 i 2, art. 107 § 3 k.p.a., art. 17, 18, 31 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

2. naruszenie art. 7 w zw. z art. 10 § 1, art. 81, art. 78, art. 77 k.p.a. przez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, które to uchybienie miało wpływ na jego treść.

Zdaniem skarżącego organ drugiej instancji niesłusznie przyjął, że nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, co doprowadziło do niezasadnego zastosowania art. 12 ust 2 ustawy nowelizującej z dnia 22 lipca 2010 r. Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Nadto doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., gdyż przed wydaniem zaskarżonego postanowienia organ nie zapewnił skarżącemu możliwości wypowiedzenia się co do zebranych (przeprowadzonych) dowodów. Uchybienie to miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia. Organ pominął, iż z powodu nieodebrania przez 6 miesięcy auta własność pojazdu przeszła na Skarb Państwa z mocy ustawy. Do przejścia własności nie była potrzebna w ocenie skarżącego żadna decyzja. Stanowił o tym art. 130 a ust.10 ustawy prawo o ruchu drogowym w brzmieniu na dzień 17 czerwca 2007r. Wprawdzie wskutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego przepis ten utracił moc, ale nastąpiło to dopiero z dniem 12.06. 2009r. Tym samym to Skarb Państwa Naczelnik Urzędu Skarbowego dokona likwidacji przedmiotowego pojazdu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, iż skarga podlegała uwzględnieniu.

Sąd podkreślił, iż w sprawie niniejszej organ odwoławczy skoncentrował się w swych wywodach przede wszystkim na kwestii obecnej procedury przejścia własności pojazdu na rzecz powiatu oraz na tym, że obecnie starosta wydaje decyzję o zapłacie kosztów usuwania, przechowywania pojazdu, które ponosi jego właściciel. Z tych przede wszystkim względów uznał brak kompetencji organów skarbowych do rozpatrzenia wniosku skarżącego. Organowi odwoławczemu umknęło jednak, że obowiązujące w dniu orzekania przez organ rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz.237 ) stanowi w § 4 ust. 1 pkt 2, że przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące organu egzekucyjnego stosuje się odpowiednio do starostów, ale tylko w zakresie przechowywania rzeczy znalezionych oraz likwidacji ruchomości, które zostały przejęte na rzecz powiatu na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Jak wskazał Sąd przedmiotowy pojazd nie jest ani rzeczą znalezioną, ani też nie został przejęty na rzecz powiatu na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zgodnie natomiast z § 4 ust. 1 pkt 3 przywołanego rozporządzenia przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące organu egzekucyjnego stosuje się odpowiednio do naczelników urzędów skarbowych – w odniesieniu do przechowywania oraz likwidacji ruchomości innych niż określone w pkt 1 i 2 . Wykonywanie dozoru nad pojazdem przez podmiot prowadzący parking polega m.in. na jego przechowywaniu (art. 102 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , t.j. Dz. U. z 2005, Nr 229, poz.1954 ze zm.).

Zdaniem Sądu I instancji wątpliwe było też, by przepis art. 130 a ust.10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym, mówiący o wydaniu przez starostę decyzji o poniesieniu przez właściciela pojazdu kosztów m.in. jego usuwania, przechowywania, przywoływany przez organ, mógł mieć zastosowanie wobec osoby będącej dozorcą takiego pojazdu, bowiem decyzja organu administracji nie może nakładać na właściciela pojazdu obowiązku poniesienia tych kosztów na rzecz innej osoby fizycznej lub prawnej (dozorcy rzeczy).

Sąd podzielił też zarzut naruszenia art. 66 § 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji bezzasadne zawiadomienie skarżącego o konieczności wniesienia w sprawie przedmiotowego pojazdu odrębnego podania do innego organu. Nie podzielił natomiast zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 77 i art. 78 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. W istocie bowiem postępowanie znajdowało się dopiero na etapie wstępnym – ustalania właściwości organów do rozpoznania sprawy i jako takie nie wymagało prowadzenia postępowania dowodowego. Nie mogło zatem dojść do naruszenia przez organy cytowanych wyżej przepisów k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku, prawidłowo reprezentowany, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz przyznania kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. art. 141 § 4, art. 133 § 1 i art. 134 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny materiału dowodowego, nie odniesienie się do całego stanu faktycznego wynikającego z akt sprawy, błędną ocenę prawną ustalonego przez organy stanu faktycznego, polegającego na przyjęciu, że organy podatkowe winny zastosować w sprawie § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podczas gdy przepis § 4 ust. 1, pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów nie ma na obecnym etapie postępowania zastosowania w sprawie w związku z treścią § 3 pkt, 1 lit. a) ww. rozporządzenia. W sprawie winny być zastosowane przepisy art. 11 ust. 1 i 2, art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym,

2. naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 153 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieprecyzyjne wskazania odnośnie dalszego postępowania,

3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. poprzez uchylenie na jego podstawie zaskarżonych decyzji, podczas gdy w sprawie zachodziły przesłanki do oddalenia skargę na podstawie art. 151 cytowanej ustawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku opierając się na § 4 ust. 1 pkt.2 i 3 rozporządzenia w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uwzględnił treści § 3 tego rozporządzenia. Zarówno w art. 174 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i w § 3 pkt. 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011r. wydanego na jego podstawie mowa jest o ruchomościach, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie prawomocnego orzeczenia o przepadku przedmiotów wydanego w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Z akt sprawy nie wynika ,by wydane zostało orzeczenie o przepadku pojazdu samochodowego marki [...]. Zgodnie z przepisem § 3 pkt.2 rozporządzenia stosowanie przepisów działu II rozdziału 6 rozciąga się na ruchomości niestanowiące własności Skarbu Państwa, jeżeli podlegają likwidacji na podstawie przepisów prawa karnego, karnego – skarbowego lub celnego, przepisów o rzeczach znalezionych oraz o likwidacji nie podjętych depozytów i nieodebranych rzeczy, z wyjątkiem rzeczy znalezionych w budynkach publicznych, środkach transportu publicznego, przedmiotów stanowiących sprzęt oraz ekwipunek wojskowy. oraz policyjny, przedmiotów których posiadanie wymaga zezwolenia organów administracji, ryb i sprzętu rybackiego, mienia wydobytego z morza, zabytków archeologicznych w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków. Zatem wskazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011r. nie mają zastosowania na tym etapie postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zostało wszczęte postępowanie dotyczące własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, a 6- cio miesięczny termin upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia z dnia 22 lipca 2010r. Mając na uwadze przepisy art. 12 ust.2 i art. 11 tejże ustawy zmieniającej stwierdzić należy, że przepadek pojazdu marki [...] zostanie orzeczony na rzecz powiatu. Z wnioskiem do sądu występuje starosta. Zdaniem skarżącego kasacyjnie sąd całkowicie pominął powołane powyżej przepisy prawa. Przychylić więc należało się w takiej sytuacji do stanowiska zaprezentowanego przez WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 25 listopada 2010r., w wydanym w sprawie o sygn. I SA/OI 608/10, iż w wypadku, gdy upłynął 6 cio miesięczny termin, a decyzja deklaratoryjna o przejęciu na własność Skarbu Państwa nie została wydana, orzekanie w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem i wynagrodzenie za dozór nie należy do organów skarbowych, które utraciły kompetencje w nowym stanie prawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, a wyrok Sądu I instancji, jako naruszający prawo, podlega uchyleniu.

Na wstępie zauważyć należy, iż przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako ustawa P.p.s.a., stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 ustawy P.p.s.a., należało zatem odnieść się do zasadniczych zarzutów stanowiących istotę podstaw kasacji.

Rozpoznając zarzuty postawione orzeczeniu Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny zgodzić się musi, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął w swoich rozważaniach treść § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, koncentrując się jedynie na § 4 tego rozporządzenia, a szczególnie jego ust. 1 pkt. 3.

Przepis § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia stanowi, że przepisy ustawy o egzekucji w administracji dotyczące organu orzekającego stosuje się odpowiednio do naczelników urzędów skarbowych w odniesieniu do przechowywania i likwidacji ruchomości innych niż określone w pkt 1 i 2. Ruchomości wymienione w tym przepisie muszą jednak należeć do tych, które wymienia § 3 rozporządzenia, aby jego przepisy zgodnie z § 1 ust. 1 znalazły zastosowanie. W sytuacji gdy nie stwierdzono, by przechowywana nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa lub powiatu na podstawie określonej w § 3 pkt.1 tegoż rozporządzenia, analizowany przepis §4 ust.1 pkt.3 mógłby mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do ruchomości niestanowiących własności Skarbu Państwa, jeżeli podlegają likwidacji na podstawie a) przepisów prawa karnego lub celnego, b) przepisów o rzeczach znalezionych oraz likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy za wyjątkiem rzeczy w przepisie tym wskazanych(§ 3 pkt. 2 rozporządzenia).

Pojazdy usunięte z drogi w oparciu o rozporządzenie z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów nie podlegają likwidacji na podstawie prawa karnego lub celnego, nie są też rzeczami znalezionymi, jak również rzeczami nieodebranymi w rozumieniu dekretu z dnia 18 września 1954 r. o likwidacji nie podjętych depozytów i nie odebranych rzeczy. Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz. U. Nr 208, poz. 1537) w art. 13 pozbawiła mocy dekret z dnia 18 września 1954 r., a zawarta w art. 2 tej ustawy definicja depozytu nie pozwala zastosować jej przepisów w omawianym przypadku.

Skoro, jak wynika z powyższego wywodu, w okolicznościach niniejszej sprawy pojazd usunięty z drogi nie jest także ruchomością niestanowiącą własności Skarbu Państwa w rozumieniu § 3 pkt. 2 rozporządzenia, to przepis ten w zw. z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w omawianej sprawie nie ma zastosowania. Stanowisko takie wyrażone zostało również w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, obecnie rozpoznającego sprawę znajduje ono także zastosowanie w sprawie niniejszej, pozostając aktualne mimo wejścia w życie nie obowiązującego w chwili podjęcia uchwały rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i utraty mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002r. w tym samym przedmiocie.

W tej sytuacji za niezasadne uznać należy stanowisko Sądu I instancji, który z treści § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wysnuł wniosek, że to naczelnik urzędu skarbowego jest organem zobowiązanym do prowadzenia postępowania co do żądania J. B. zwrotu niezbędnych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdem oraz wynagrodzenia za ten dozór.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie – wbrew temu co podkreślił Sąd I instancji – organy powołały się na przepisy przejściowe zawarte w ustawie z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., nr 152, poz. 1018 ze zm.). Przepisy tej ustawy wskazują na sposób postępowania w sprawach, które rozpoczęły swój bieg przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Zgodnie z art. 12 ust. 2 przywołanej ustawy w przypadkach, w których termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym, upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej i nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, odpowiednie zastosowanie znajduje art. 11 tej ustawy, który wskazuje powiat jako podmiot, na rzecz którego orzekany jest przepadek pojazdów. Zgodnie bowiem z art. 11 ustawy nowelizacyjnej w przypadkach, w których bieg terminu określonego w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym rozpoczął się i nie zakończył przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepadek pojazdów orzeka się na rzecz powiatu ( ust.1). W przypadkach, o których mowa w ust.1 jednostka prowadząca parking strzeżony po upływie 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu powiadamia o jego nieodebraniu właściwego starostę oraz podmiot, który wydał dyspozycję jego usunięcia. Z przepisów powyższych w sposób oczywisty wynika, że to starosta jest organem właściwym do zainicjowania postępowania w przedmiocie przepadku na rzecz powiatu pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 130a ust. 10f ustawy prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym od 4 września 2010r. starosta jest również organem obowiązanym do wykonania orzeczeń sądu o przepadku pojazdu. Wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie znajduje więc żadnego uzasadnienia przyjęcie, że to naczelnik odpowiedniego organu skarbowego winien przejąć na siebie obowiązek prowadzenia postępowania co do żądania zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzeniem za jego sprawowanie, w sytuacji gdy termin sześciomiesięczny o którym stanowi powołany wyżej art.12 ust.2 ustawy zmieniającej upłynął przed dniem jej wejścia w życie, postępowania w sprawie przejęcia auta na rzecz Skarbu Państwa nie przeprowadzono. Za odpowiadające prawu uznać należało stanowisko organów skarbowych co do swej niewłaściwości odnośnie rozpoznania żądania J. B. odnoszącego się do samochodu marki [...].

Tym samym wyrok uchylający postanowienie organu wydane w przedmiocie uznania się za podmiot niewłaściwy w sprawie, jako wydany z naruszeniem powołanych przepisów, podlegał uchyleniu.

Wskazując na wadliwość wniosków wyprowadzonych przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku z nie budzącego wątpliwości stanu faktycznego sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, uchylając skarżony wyrok, za zasadną uznał również konieczność rozpoznania wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargi. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie, a co Sąd rozpoznający niniejszą sprawę także podziela, wyprowadzenie wadliwych wniosków z przyjętego stanu faktycznego sprawy przez Sąd pierwszej instancji, jest naruszeniem przepisów innym niż naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 188 P.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2004 r. sygn. akt OSK 81/04 z glosą aprobującą B. Adamiak, OSP 2004 r., z. 11, poz. 135 oraz z dnia 16 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 193/08, niepubl.). Z przyczyn powyżej opisanych, skarga wniesiona do sądu I instancji podlegała oddaleniu ze względu na niezasadność zawartych w niej zarzutów i fakt, że wydane w sprawie postanowienia organów skarbowych nie naruszały prawa.

Z tych też względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku oraz oddaleniu skargi. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 207 § 2 P.p.s.a.