Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1781/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 i 3
journal: Dz.U. 1991 nr 63 poz 266
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1991 r. o Krajowej Szkole Administracji Publicznej.
article: art. 2,  art. 68
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 15 i 16
journal: Dz.U. 1999 nr 90 poz 1004
law: ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 29 października 1999 r. w sprawie stypendiów i innych kosztów kształcenia w  Krajowej Szkole Administracji Publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2009 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów kształcenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku L. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] uchylił powyższą decyzję w części i orzekł zwrot przez L. W. połowy kosztów kształcenia w Krajowej Szkole Administracji Publicznej w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny.

W dniu 6 czerwca 2008 r. do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wpłynął wniosek z dnia 1 czerwca 2008 r. L. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej obowiązku zwrotu przez niego kosztów kształcenia w Krajowej Szkole Administracji Publicznej. (Decyzja Krajowej Szkole Administracji Publicznej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], orzekająca zwrot przez L. W. kosztów kształcenia w kwocie [...] zł.).

We wniosku L. W. zwrócił się o uchylenie powyższej decyzji z dnia [...] maja 2008 r. i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o zmianę decyzji i orzeczenie zwrotu połowy kosztów kształcenia. Decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez:

1. niezastosowanie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, zgodnie z którymi ostateczny termin wydania decyzji minął z dniem 1 stycznia 2004 r.,

2. niezastosowanie przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 października 1999 r. w sprawie stypendiów i innych kosztów kształcenia w Krajowej Szkole Administracji Publicznej w brzmieniu obowiązującym w dniu skreślenia go z listy słuchaczy KSAP.

Podniósł, że w sprawie w postępowaniu I instancji niewłaściwie zastosowano przepisy rozporządzenia obowiązujące w dniu wydania decyzji, w wyniku czego orzeczono zwrot kosztów kształcenia w całości w miejsce obowiązującego wówczas zwrotu połowy kosztów kształcenia, czym naruszono zasadę lex retro non agit.

Stosownie do postanowień rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 października 1999 r. w sprawie stypendiów i innych kosztów kształcenia w Krajowej Szkole Administracji Publicznej Prezes Rady Ministrów przed wydaniem niniejszej decyzji zasięgnął opinii dyrektora Krajowej Szkoły Administracji Publicznej. W piśmie z dnia 6 sierpnia 2008 r. dyrektor KSAP podtrzymał swoją opinię o zasadności zwrotu przez L. W. kosztów kształcenia w KSAP, jednocześnie wskazując, że kwota podlegająca zwrotowi "powinna wynieść [...] zł", tj. połowę kosztów kształcenia ustalonego dla tego roku kształcenia. Stanowisko to oparł na opinii przygotowanej na rzecz KSAP przez adwokata J. K.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uznał pierwszy z argumentów podanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, za bezzasadny. Zwrot kosztów kształcenia w KSAP nie podlega jego zdaniem reżimowi ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, nie stanowi bowiem niepodatkowej należności budżetu państwa. Zwrot kosztów kształcenia wynika z ustawy i oświadczenia, które na piśmie składa przy podejmowaniu kształcenia w KSAP każdy słuchacz KSAP, zobowiązując się w ten sposób do zwrotu kosztów kształcenia. W oświadczeniu słuchacz potwierdza, że świadomy jest zakresu odpowiedzialności związanej z podjęciem kształcenia w KSAP, który określony jest w ustawie o Krajowej Szkole Administracji Publicznej i w aktach prawnych wydanych na jej podstawie. Stosunek pomiędzy KSAP, a słuchaczem cechuje dobrowolność, a strony posiadają wzajemne prawa i obowiązki. Zwrot kosztów kształcenia stanowi więc, zdaniem organu, należność cywilnoprawną, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, a co za tym idzie, ulega przedawnieniu po upływie 10 lat, zgodnie z art. 118 kodeksu cywilnego.

Drugi z argumentów wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ uznał za zasadny i zastosował przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie stypendiów i innych kosztów kształcenia w Krajowej Szkole Administracji Publicznej w brzmieniu obowiązującym w dacie skreślenia L. W. z listy słuchaczy. Organ zmienił decyzję z dnia [...] maja 2008 r. w zakresie wysokości należności podlegającej zwrotowi i zobowiązał L. W. do zwrotu połowy kosztów kształcenia zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie jego zmiany, tj. stanowiącego, że koszty kształcenia podlegają zwrotowi w części w przypadku skreślenia słuchacza pierwszego roku z listy słuchaczy po upływie pierwszych pięciu miesięcy kształcenia z przyczyn innych niż wynikające ze stanu zdrowia słuchacza w wysokości połowy kosztów kształcenia ustalonych dla tego roku kształcenia.

Na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] września 2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył L. W. zarzucając jej: naruszenie prawa materialnego art. 2 § 2 w związku z art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) poprzez niezastosowanie w wyniku czego doszło do wydania decyzji o zwrocie połowy kosztów kształcenia po 8 latach od dnia wystąpienia obowiązku zwrotu tych kosztów, podczas gdy, zdaniem skarżącego, termin na wydanie decyzji w tej sprawie upłynął 1 stycznia 2004 r. wnosząc o uchylenie obu decyzji wydanych w przedmiotowej sprawie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W obszernym uzasadnieniu skarżący podniósł między innymi, że szkolił się w Krajowej Szkole Administracji Publicznej w [...] r. W związku ze skreślenia z listy słuchaczy powstał obowiązek zwrotu kosztów szkolenia w wysokości połowy tych kosztów zgodnie z obowiązującymi wtedy przepisami. Organ w pierwszej decyzji zobowiązał go do zwrotu pełnej kwoty i dopiero ponownie rozpoznając sprawę obniżył koszty o połowę nie uwzględnił jednak podnoszonego przez niego zarzutu przedawnienia. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie nie można uznać, że istniało zobowiązanie cywilnoprawne, które musi wynikać z czynności prawnej (np. umowy), bowiem strony istniejącego zobowiązania nie są równoprawne, a jego istota nie wynika z czynności prawnej, lecz z przepisów ustawy. Zatem zdaniem skarżącego 10-letni termin przedawnienia go nie obowiązuje, a wywody Prezesa Rady Ministrów zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są niewłaściwe. Zdaniem skarżącego, w przedmiotowej sprawie istnieje zobowiązanie administracyjne, do którego należy zastosować odpowiednie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), a zwrot kosztów szkolenia jest niepodatkową należnością Skarbu Państwa. Prezes Rady Ministrów jest natomiast organem obowiązanym do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie, jako organ państwowy inny niż podatkowy (art. 2 ust. 3 ustawy). Zatem, zdaniem skarżącego, organ wydał decyzję w sprawie po terminie wynikającym z powyższej ustawy, który minął z dniem 1 stycznia 2004 r., dlatego też wydane decyzje powinny być uchylone, a postępowanie umorzone.

W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że zgodnie z art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III stosuje się również do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne niż wymienione w § 1 pkt 1 organy. Przy czym w myśl art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997- Ordynacja podatkowa, ilekroć w ustawie jest mowa o niepodatkowych należnościach budżetowych - rozumie się przez to niebędące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publicznoprawnych. Niepodatkową należnością budżetową, jest zatem należność, która:

- nie stanowi podatku i opłaty

- stanowi dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego

- wynika ze stosunków publicznoprawnych.

Przytoczona definicja wskazuje, zdaniem organu, że wbrew twierdzeniom skarżącego niepodatkowe należności budżetowe mają być dochodami budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, a nie Skarbu Państwa, jak to zostało podniesione w skardze.

Z tych względów organu uznał, że zwrot kosztów kształcenia w KSAP nie wypełnia przesłanek zawartych w przedstawionej definicji. Przede wszystkim, zdaniem organu, koszty te nie stanowią dochodu budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Wynika to wprost z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 października 1999 r. (Dz. U. Nr 90, poz.1004 ze zm.) w sprawie stypendiów i innych kosztów kształcenia w Krajowej Szkole Administracji Publicznej. W myśl bowiem § 16 cyt. rozporządzenia należności objęte decyzją Prezesa Rady Ministrów o zwrocie kosztów kształcenia słuchacz lub absolwent zwraca Szkole. KSAP jest podmiotem posiadającym osobowość prawną i jego przychody w myśl z art. 96 ustawy o finansach publicznych nie stanowią dochodów budżetu państwa. Już sama ta okoliczność, powoduje, zdaniem organu, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

Niepodatkową należnością budżetową jest również należność, która wynika ze stosunków publicznoprawnych. Stosunki publicznoprawne, w przeciwieństwie do stosunków cywilnoprawnych, charakteryzują się brakiem równorzędności podmiotów w nich uczestniczących. Ich typową cechą jest podporządkowanie w granicach wyznaczonych prawem objętych nimi jednostek organom wyposażonym we władztwo publiczne. Podstawą do kształtowania takich stosunków są przepisy powszechnie obowiązujące, a nie wola stron, jak w przypadku umów i innych stosunków zobowiązaniowych. W tej kategorii mieszczą się - niebędące ani podatkami, ani opłatami - te z publicznoprawnych dochodów budżetu państwa oraz dochodów budżetów samorządu terytorialnego, które mają publicznoprawny charakter.

Tych cech wbrew stanowisku skarżącemu nie wykazuje obowiązek zwrotu kosztów kształcenia. Obowiązek zwrotu kosztów kształcenia wynika wprawdzie z ustawy, lecz także z oświadczenia, które na piśmie składa przy podejmowaniu nauki każdy słuchacz KSAP, zobowiązując się w ten sposób do zwrotu kosztów kształcenia w KSAP. W oświadczeniu słuchacz potwierdza, że świadomy jest zakresu odpowiedzialności związanej z podjęciem studiów w KSAP, który określony jest w ustawie o Krajowej Szkole Administracji Publicznej i w aktach prawnych wydanych na jej podstawie. Przy czym podjęcie nauki i pobór stypendium nie jest żadnym obowiązkiem wynikającym z podporządkowania organom wyposażonym we władztwo publiczne, ale wyrazem woli słuchacza. Zwrot kosztów nauki nie jest też żadnym świadczeniem przymusowym (co mogłoby przemawiać za publicznoprawnym charakterem), ale zwrotem należności jakie poniosła Szkoła. Konieczność zwrotu powstaje zaś ze względu na niewywiązanie się słuchacza ze swoich obowiązków. Jest to zatem rodzaj odpowiedzialności cywilnoprawnej za niewykonanie zobowiązania. Tego charakteru nie zmienia, zdaniem organu, fakt, że jego wysokość zgodnie z ustawą określa w drodze decyzji administracyjnej Prezes Rady Ministrów.

Organ podniósł, że wbrew twierdzeniom skarżącego podjęcie nauki w KSAP na zasadach tam określonych jest czynnością cywilnoprawną. Stosunek pomiędzy KSAP a słuchaczem cechuje dobrowolność, a strony posiadają wzajemne prawa i obowiązki. Zwrot kosztów kształcenia stanowi więc należność cywilnoprawną, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Konsekwencją powyższego termin przedawnienia tej należności wynosi lat 10, zgodnie z art. 118 kodeksu cywilnego i wniósł o jej oddalenie.

Wbrew twierdzeniu skarżącego, został on skreślony w związku uchybieniem w sposób rażący godności słuchacza oraz negatywnej ocenie jego pracy w dwóch okresach trzymiesięcznych przez Komisję Programowo-Dydaktyczną. W konsekwencji skarżący został skreślony w listy słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej na mocy § 31 ust. 1 pkt 2 i 3 Statutu Krajowej Szkoły Administracji Publicznej, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 października 1999 r. w sprawie nadania statutu Krajowej Szkole Administracji Publicznej (Dz. U. z1999 r., Nr 82, poz. 920 z późn. zm.)

Skarżący odwołał się od powyższej decyzji do Przewodniczącego Rady Szkoły. Decyzją z dnia [...] maja 2000 r. Przewodniczący utrzymał w mocy decyzję Dyrektora.

Przepisy regulujące zwrot kosztów kształcenia w Krajowej Szkole Administracji Publicznej uzależniają obowiązek zwrotu oraz wysokość zwracanej kwoty od przyczyny skreślenia z listy słuchaczy (§ 11 i § 12 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 października 1999 r. w sprawie stypendiów i innych kosztów kształcenia w Krajowej Szkole Administracji Publicznej, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji w przedmiocie skreślenia z listy słuchaczy, Dz. U. 1999 r., Nr 90, poz. 1004).

Skarżący został skreślony z listy słuchaczy na skutek okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność. Był słuchaczem Krajowej Szkoły Administracji Publicznej od dnia [...] r. Decyzją o skreśleniu została podjęta w dniu [...] r., tj. po upływie pięciu miesięcy kształcenia słuchacza pierwszego roku (§ 11 ust. 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 października 1999 r.). Zatem zobowiązany jest do zwrotu KSAP połowy kosztów kształcenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269ze zm.) sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zarówno materialnym jak i procesowym. Czyni to w oparciu o materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach sprawy. Ponadto należy podnieść, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Działając w oparciu o powyższe kryteria sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty nie są trafne, ponieważ rozstrzygnięcie organu jest zgodne z obowiązującym prawem.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Prezesa Rady Ministrów uchylająca jego własną decyzję orzekającą o obowiązku zwrotu przez L. W. pełnych kosztów kształcenia w Krajowej Szkole Administracji Publicznej w kwocie [...] zł i ustalające obowiązek zwrotu przez wyżej wymienionego połowy powyższych kosztów tj. [...] zł.

Podstawę materialnoprawną dotyczącą przedmiotowej sprawy stanowi rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 października 1999 r. – w sprawie stypendiów i innych kosztów kształcenia w Krajowej Szkole Administracji Publicznej w brzmieniu obowiązującym w dniu skreślenia L. W. z listy słuchaczy (D. U. z 1999 r., Nr 90, poz. 1004 ze zm.) oraz ustawa z dnia 14 czerwca 1991 r. – o Krajowej Szkole Administracji Publicznej (Dz. U. z 19991 r., Nr 63, poz. 266 ze zm.).

Kluczowym zagadnieniem w przedmiotowej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy organ rozpatrując sprawę prawidłowo postąpił przyjmując, jako podstawę prawną decyzji administracyjnych powyższe przepisy prawa, czy też jak podnosi skarżący naruszył prawo materialne - art. 2 § 2 w związku z art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze m.) poprzez jego niezastosowanie.

Należy przypomnieć, że kwestia intertemporalności przepisów prawa poruszana była wielokrotnie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Naczelnego Sąd Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego. Przytoczyć w tym miejscu należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia206 r., w sprawie sygn. akt: I OPS 1/2006.

W uzasadnieniu przytoczonej uchwały NSA wskazał, że nie ulega wątpliwości, że każda nowa ustawa, a w szczególności ustawa, która wprowadza zmiany w innych ustawach, zgodnie z wymaganiami przyzwoitej legislacji powinna zawierać przepisy przejściowe i dostosowujące, aby nie zaskakiwać zainteresowanych owym regulacjami (orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 marca 1993 r. K.9/92 OTK 1993/1 poz. 6 i z dnia 24 maja 1994 r. K.1/94 OTK 1994/I poz 10). Przepisy przejściowe (intertemporalne) powinny też prowadzić do tego, aby obciążenia związane ze zmianą prawa były proporcjonalnie rozkładane na adresatów norm prawa dotychczasowego i adresatów nowych norm prawnych. W sytuacji, gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, "lukę" tę, w drodze wykładni powinny wypełnić organy stosujące prawo. W tym zakresie prezentowany jest też pogląd, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy, co do tego, jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia luki w prawie (uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 20 października 1997 r. FPK 11/97 ONSA 1998/1 poz. 10; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja2004 r. SK 39/2003 OTK ZU 2004/5A poz. 40).

W sytuacji, gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być też automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy.

To jednak, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, przy czym jednocześnie należy brać pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady.

Zgodnie z zasadą wyprowadzaną w orzecznictwie z art. 6 i 138 kpa, organ administracji publicznej, wydając decyzję administracyjną, stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania decyzji (wyrok NSA z dnia 7 lipca 1988 r. IV SA 451/88, Gospodarka Administracja Państwowa 1988/22 str. 43; wyrok NSA z dnia 7 września 1994 r. III SA 1111/93 ONSA 1995/3 poz. 120; wyrok NSA z dnia 24 lutego 1992 r. II SA 49/92 niepublikowany; wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1983 r. II SA 163/82 Rada Narodowa - Gospodarka-Administracja 1985/3 str. 47), jednakże z uwzględnieniem koniecznych wyjątków.

Powyższa zasada nie budzi wątpliwości w świetle konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego i praworządności (art. 2 i art. 7 Konstytucji RP) w sytuacji, kiedy pomiędzy datą nawiązania stosunku administracyjnoprawnego a datą wydania decyzji nie nastąpiły zmiany przepisów praw.

Natomiast jeżeli zdarzenie prawne (zdarzenie będące przedmiotem regulacji prawnej) miało miejsce pod rządami innych przepisów prawnych niż te, które obowiązują w dacie wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie, w przypadku braku przepisów przejściowych powstają wymagające rozstrzygnięcia wątpliwości interpretacyjne co o tego, jakie przepisy prawa materialnego powinny mieć zastosowanie w sprawie.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem NSA, że jeśli w sprawie ma być wydana decyzja konstytutywna, tj. kształtująca stosunek prawny, czy też administracyjnoprawny w chwili wydania decyzji, należy stosować przepisy obowiązujące w chwili wydania decyzji, tj. "nowe" przepisy. Jeżeli natomiast decyzja jest decyzją deklaratoryjną, potwierdzającą ukształtowanie się stosunku administracyjnoprawnego z mocy prawa we wcześniejszym okresie, tj. w chwili zaistnienia zdarzenia, należy stosować przepisy obowiązujące w właśnie chwili zdarzenia, a nie z chwili wydania decyzji (wyrok NSA z Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 28 września 1999 r. - I SA/Wr 926/98 . Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę w pełni podziela powyższe stanowisko NSA ponieważ decyzja dotycząca zwrotu kosztów kształcenia jest bez wątpliwości decyzją deklaratoryjną, potwierdzającą konsekwencje wynikające ze skreślenia skarżącego z listy słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej w dniu [...] r. Zatem organ ponownie rozpatrując sprawę prawidłowo ustalił podstawę prawną decyzji i uchylił pierwszą decyzję w sprawie z dnia [...] maja 2008 r. i orzekając jednocześnie o zwrocie KSAP przez skarżącego połowy kosztów kształcenia.

Istotnym w przedmiotowej sprawie jest także zarzut skargi, dotyczący naruszenia przez organ prawa materialnego poprzez nie zastosowanie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja Podatkowa i wydanie decyzji o zwrocie kosztów kształceni po upływie terminu wynikającego z powyższej ustawy.

Sąd w tej kwestii w pełni popiera stanowisko organu, że zwrot kosztów kształcenia w Krajowej Szkole Administracji Publicznej nie podlega przepisom ustawy ordynacja podatkowa ponieważ nie jest to należność niepodatkowa, stanowiąca pochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, jak twierdzi skarżący, lecz stanowi zwrot wydatków szkoły (przeznaczony na jej utrzymanie) poniesionych na słuchacza, którego z niej relegowano.

Pojęcie opłat ujęte w przepisie art. 2 § 2 ordynacji podatkowej odnosi się wyłącznie do opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa, tymczasem z art. 1 ut. 3 i art. 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o Krajowej Szkole Administracji Publicznej (Dz. U. z 1991 r., Nr 63, poz. 266 ze zm.) wynika, że szkoła ma osobowość prawną, a do mienia i finansów szkoły stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące państwowych szkół wyższych. Jej dochody w myśl art. 96 ustawy o finansach publicznych nie stanowią dochodów budżetu państwa.

Natomiast z treści art. 7 powyższej ustawy wynika, że decyzje dotyczące stypendiów oraz zwrotu kosztów kształcenia podejmuje Prezes Rady Ministrów. Zgodnie z treścią § 15 i § 16 wydanego na podstawie powyższej ustawy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 października 1999 r. (Dz. U. z 1999 r., Nr 90,poz. 1004 ze zm.). wynika wprost, że dyrektor szkoły corocznie podaje do wiadomości słuchaczy koszt kształcenia, a należności objęte decyzją Prezesa Rady Ministrów o zwrocie kosztów kształcenia słuchacz lub absolwent zwraca szkole, a nie budżetowi państwa. Należy także zgodzić się z organem, że stosunek łączący słuchacza ze szkołą ma charakter zobowiązaniowy. Wprawdzie obowiązek zwrotu kosztów kształcenia wynika z ustawy, ale wynika on również z oświadczenia, które na piśmie składa przy podejmowaniu nauki każdy słuchacz KSAP, potwierdzając w nim, że jest świadomy odpowiedzialności związanej z podjęciem nauki w tej szkole. W oświadczeniu tym zobowiązuje się on jednocześnie do zwrotu kosztów nauki w określonej przepisami ustawy sytuacji.

Należy zauważyć, że podjęcie nauki nie jest obowiązkiem, ale wyrazem woli słuchacza. Zwrot części kosztów nauki w sytuacji niewywiązywania się przez słuchacza z obowiązków, których się sam podjął jest na pewno rodzajem odpowiedzialności cywilnej za niewykonanie zobowiązania. Nie zmienia tego to, że zgodnie z ustawą wysokość tego zobowiązania określa w drodze decyzji, Prezes Rady Ministrów. Dlatego też, zdaniem sądu, zarzut skargi dotyczący tej kwestii jest niezasadny.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstaw art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.