Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 178/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-06-13 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art. 260 par. 1, art. 199, art. 246 par. 2 pkt 2, art. 245 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Anna Sokołowska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 13 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. S. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 21 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 178/18 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...], [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2014 r. p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy powyższe postanowienie starszego referendarza sądowego.


UZASADNIENIE

[...] P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą

w S., reprezentowana przez adwokata, wnosząc skargę na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, jednocześnie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku Spółka podała, że aktualnie nie posiada środków finansowych, które pozwoliłyby na pokrycie kosztów opłaty od skargi, która wynosi [...] zł oraz innych opłat sądowych.

W oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka podała, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł. W chwili obecnej Spółka nie posiada żadnego majątku, nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga dochodów. Na rachunku bankowym posiada debet w wysokości [...] zł. Podała, że stan środków w kasie na dzień złożenia oświadczenia wyniósł [...] zł.

Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego nadesłała:

1. zeznanie CIT-8 za 2016 r. z zadeklarowanym przychodem [...] zł (koszty uzyskania przychodów [...] zł, strata [...] zł),

2. zeznanie CIT-8 za 2017 r. z zadeklarowanym przychodem [...] zł (koszty uzyskania przychodów [...] zł, strata [...] zł),

3. bilans Spółki i rachunek zysków i strat sporządzone na dzień 31 grudnia

2016 r.,

4. bilans Spółki i rachunek zysków i strat sporządzone na dzień 30 czerwca

2017 r.,

5. bilans Spółki i rachunek zysków i strat sporządzone na dzień 31 grudnia

2017 r.,

6. wyciągi z rachunku bankowego Spółki oraz rachunków pomocniczych za okres od października 2017 r. 31 marca 2018 r.,

7. okresowe zestawienie stanów i obrotów kont za okres

30.06.2017 r.-31.12.2017 r.,

8. deklaracje VAT-7 za okres od września 2017 r. do marca 2018 r. wraz

z potwierdzeniami ich złożenia w urzędzie skarbowym,

9. raporty kasowe Spółki za okres od 1 lutego do 25 kwietnia 2017 r.,

10. akt założycielski Spółki,

11. wniosek o ogłoszenie upadłości spółki obejmującej likwidację majątku dłużnika datowany na 14 kwietnia 2018 r.,

12. umowę sprzedaży przedsiębiorstwa z dnia 25 kwietnia 2017 r.

Odnośnie do dopłat pełnomocnik Spółki oświadczył, że takowe nie były dokonywane, wobec czego skarżąca nie jest w stanie przedłożyć żadnego dokumentu w tym zakresie.

Referendarz sądowy, na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów, postanowieniem z dnia 21 maja 2018 r. odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy, motywując rozstrzygnięcie tym, że nie wykazała iż nie ma dostatecznych środków pieniężnych, ani że nie jest w stanie ich zdobyć, aby wyżej wskazany wpis sądowy, jak

i pozostałe koszty sądowe, uiścić.

Referendarz sądowy przywołał dane wynikające z dokumentów źródłowych, które świadczą o tym, że Spółka prowadzi działalność na znaczną skalę i odnotowała

w latach 2016 r. i 2017 r. wielomilionowe przychody. Wskazał, że Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, nie uprawdopodobniła wszczęcia postępowania upadłościowego. Wskazano także na niewykazanie w sposób wystarczający podjęcia działań mających na celu zdobycie środków na koszty sądowe, choćby w postaci dopłat wspólników.

Pismem z dnia 30 maja 2018 r., w ustawowym terminie Skarżąca złożyła sprzeciw od ww. postanowienia.

W obszernym uzasadnieniu sprzeciwu, Spółka polemizuje z argumentacją zawartą w zaskarżonym postanowieniu, zarzucając referendarzowi, że dokonana ocena sytuacji finansowej Spółki stoi w sprzeczności z zasadami logicznego rozumowania

i rachunkiem ekonomicznym.

Spółka nie zgadza się z oceną, że o jej potencjale finansowym świadczą przychody uzyskiwane w latach 2016 i 2017 r. wskazując na specyfikę prowadzonej działalności handlowej. Zdaniem Skarżącej, wbrew stanowisku referendarza sądowego, dla jej sytuacji ma znaczenie fakt, że źródłem finansowania jej działalności jest kredyt, gdyż kapitał pozyskany z kredytu generuje koszt w postaci raty odsetkowej. Ponadto przedmiotowy kredyt umożliwił Spółce wygenerowanie dużego przychodu, a więc wykonanie wielu transakcji, a obecnie nie posiada środków bowiem kapitał został zwrócony kredytodawcy w związku z brakiem możliwości dalszego prowadzenia działalności. W kwestii opłacania wynagrodzenia pełnomocnika, wskazano, że nie zmienia to faktu, że Spółka nie jest w stanie ponieść wszystkich niezbędnych wydatków. Odnośnie do wniosku o ogłoszenie upadłości z dnia 14 kwietnia 2018 r., wskazano, że

z przyczyn proceduralnych nie jest możliwe aby okoliczność ta była już odnotowana

w KRS, a także, że Spółka nie otrzymała żadnej korespondencji z sądu upadłościowego. Do sprzeciwu dołączona została kopia potwierdzenia nadania korespondencji listem poleconym do sądu gospodarczego. Zakwestionowała możliwość uzyskania dopłat od wspólników, wskazując na prawdopodobieństwo zajęcia dodatkowych kwot w postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem pełnomocnika, uiszczenie wpisu sądowego z otrzymanych dopłat, stanowiłoby czyn zabroniony z art. 300 § 2 k.k.

Pismem z dnia 8 czerwca 2018 r. pełnomocnik dodatkowo podniósł, w związku ze stanowiskiem referendarza sądowego dotyczącym wniosku o ogłoszenie upadłości, że w Sądzie Rejonowym S. Centrum XII Wydział Gospodarczy toczy się postępowanie upadłościowe z wniosku Spółki pod sygn. akt XII GU 96/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych okazał się niezasadny.

W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.– określanej dalej jako p.p.s.a.)., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa

w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach,

o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).

Zaznaczyć należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony.

W przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa. Korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie

w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy istnieje realne zagrożenie niezrealizowania przez stronę przysługującego jej prawa do sądu.

Stanowisko to potwierdzone zostało w orzecznictwie i piśmiennictwie (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H.Beck, wydanie 2, Warszawa 2013 r., s. 855-856).

W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych

w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Podkreślić należy, że zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się on w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy.

Zaznaczyć również trzeba, że od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą wymaga się co do zasady podejmowania działań z zachowaniem wyższego stopnia staranności, aniżeli ma to miejsce w przypadku osób fizycznych, nie będących profesjonalnymi przedsiębiorcami ani nie posiadających specjalistycznej wiedzy prawniczej. Dotyczy to również przewidywania konsekwencji prowadzonej działalności w postaci konieczności prowadzenia postępowań sądowych i ponoszenia związanych z tym kosztów. Osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich mimo podjęcia wszelkich niezbędnych środków celem zdobycia funduszy na pokrycie tych wydatków (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2., Warszawa 2006, s. 504, postanowienie NSA

z dnia 24 czerwca 2008 r., I GZ 147/08, LEX nr 479137).

Jednocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że w przypadku wskazanych wyżej podmiotów rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do Sądu (zob. postanowienie NSA z 14 maja 2015 r., I FZ 67/15). Sąd może zatem zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).

Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez referendarza sądowego w zaskarżonym postanowieniu, iż skarżąca nie wykazała

w sposób dostateczny, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W ocenie Sądu, referendarz sądowy prawidłowo zbadał przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, zasadnie uznając, że prawo pomocy nie może zostać przyznane Spółce automatycznie na podstawie okoliczności takich jak zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, prowadzenie postępowania egzekucyjnego, czy złożenie wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego.

Rozpatrując wniosek Skarżącej, referendarz sądowy prawidłowo uwzględnił przy ocenie sytuacji materialnej strony nie tylko to, czy strona ma środki na koszty postępowania na koncie czy w kasie, ale też czy miała realną możliwość ich zgromadzenia w przeszłości.

Sąd zgadza się, że już z samego zestawienia kwoty wymaganych kosztów sądowych z przychodami Skarżącej za 2016 r. i 2017 r. (przychód wyniósł odpowiednio [...] zł i [...] zł ) wynika, że Skarżąca taką możliwość zgromadzenia środków na uiszczenie kosztów sądowych miała.

W świetle osiągniętych przychodów, niedopuszczalne byłoby więc przyjęcie, że Spółka spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy określone w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Jak bowiem wynika z aktualnego orzecznictwa NSA, koszty sporów sądowych stanowią część kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, zatem zdolność do ich ponoszenia należy badać – przede wszystkim – z uwzględnieniem osiąganych przychodów, a nie dochodów (por.: postanowienie NSA z 25 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 172/14). A ponadto jeżeli podatnik nie wykaże, że zmaga się z groźbą niewypłacalności, a przedłożone oświadczenie świadczy o prowadzeniu działalności na dużą skalę, z której uzyskiwane są znaczne przychody i wszystkie podane wartości wielokrotnie przewyższają wartość wpisu, to pomoc w zakresie partycypowania

w kosztach sądowych nie może być przyznana (por.: postanowienie NSA z 28 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 612/14).

Aprobując powyższe poglądy, dotyczące każdego przedsiębiorcy, niezależnie od specyfiki prowadzonej działalności, stwierdzić zatem należało, że zasadnym było oceniając przesłanki przyznania prawa pomocy Skarżącej, odniesienie się przede wszystkim do osiąganego przez nią w 2016 i 2017 r. przychodu i rozmiaru prowadzonej działalności gospodarczej.

Słusznie także argumentował referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu, że o zaistnieniu przesłanek do udzielenia prawa pomocy nie przesądza prowadzenie działalności ze stratą podatkową. Strata nie zawsze świadczy o braku środków finansowych. Przy wysokich przychodach może być efektem wydatków inwestycyjnych, zmierzających do rozwoju przedsiębiorstwa, może też wynikać

z rozmaitych działań w zakresie tzw. optymalizacji podatkowej, czyli dążenia do zmniejszania obciążeń podatkowych (np. poprzez odpisy amortyzacyjne). Jak wynika

z przedstawionych dokumentów Spółka stosuje takie mechanizmy; z rachunku zysku

i strat spółki wynika, że w 2016 r. i w 2017 r. na koszty działalności Spółki złożyły się m.in. amortyzacja w kwocie odpowiednio [...] zł i [...] zł (jest wiadome, że są to koszty, które nie wiążą się z faktycznym wydatkowaniem jakichkolwiek środków).

Dodatkowo wskazać należy, że o tym, że Spółka ze swoich przychodów była

w stanie wygospodarować środki pieniężne świadczą odnotowane w rachunku zysków

i strat za 2016 r. i 2017 r. usługi obce – odpowiednio w kwotach [...]zł

i [...] zł, a także obroty na rachunku bankowym (w tym przelewy środków pieniężnych od wspólnika) w miesiącach październik, listopad, grudzień 2017 r., przekraczające wartość należnego wpisu od skargi.

Odnosząc się w tym miejscu do argumentacji zawartej w sprzeciwie, podkreślić należy, że nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że inne wydatki Spółki - jej wierzytelności publicznoprawne oraz wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym (kredyty operacyjne, inwestycyjne) - korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym. Koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu za wszystkimi pozostałymi kosztami prowadzenia działalności gospodarczej, a ich wystąpienie wchodzi w zakres ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej. Tym samym koszty związane z uczestnictwem Spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym są kosztami, które należy zrównać

z innymi wydatkami przez nią ponoszonymi, w tym chociażby – na co również zasadnie zwrócił uwagę referendarz sądowy – z wynagrodzeniem pełnomocnika.

Skarżąca zdaje się uważać, że koszty sądowe powinny być poniesione dopiero

w sytuacji, gdy po zaspokojeniu wszelkich potrzeb i zrealizowaniu planów związanych

z prowadzoną działalnością pozostają jakieś wolne środki, tymczasem jest to błędny tok rozumowania, nieuwzględniający wyjątkowości instytucji prawa pomocy i tego, że – jak już podkreślono – zobowiązania prywatnoprawne nie mogą być priorytetem względem danin publicznoprawnych, do których należą koszty sądowe.

Skoro zatem z argumentacji strony i przedłożonych dokumentów nie wynika, by nie było możliwe wygospodarowanie środków koniecznych do poniesienia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a w konsekwencji zaskarżone postanowienie jest zgodne

z prawem.

Ponadto, słusznie zauważył referendarz sądowy, osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por.: postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11). W ocenie Sądu również takiej okoliczności Skarżąca nie wykazała. Jak już też wyżej wskazano, w orzecznictwie kładzie się nacisk na to, że każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów spraw sądowych związanych z tą działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe (zob. postanowienie NSA z 17 grudnia 2014 r., I FZ 459/14).

W związku z tym, Sąd podziela również pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, iż Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może zdobyć środki na dokonanie opłat sądowych w drodze dopłat lub pożyczki od wspólników. Jest to o tyle uzasadnione, że to wspólnicy czerpią zyski z działalności spółki, zatem mogą ponosić ciężar dopłat związanych z jej działalnością. Nie ma podstaw, by ciężar ten przerzucać na społeczeństwo, a taka sytuacja miałaby miejsce w przypadku zwolnienia Spółki

z ponoszenia kosztów – wówczas niezbędne środki wyłożyłby Skarb Państwa, czyli ogół obywateli (por. postanowienie NSA z 22 stycznia 2014 r., sygn. akt. II FZ 1185/13). W doktrynie podnosi się, iż dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. t. 1 do art. 177 w A. Kidyba,

w Komentarz aktualizowany do art. 177 Kodeksu spółek handlowych, publ. LEX/el. 2013). Dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki.

Z przedstawionych oświadczeń Spółki wynika, że znajduje się ona w trudnej sytuacji finansowej, o czym ma świadczyć m.in. kredyt i związane z nim koszty (które przyczyniły się do wygenerowania przychodu), zaprzestanie działalności gospodarczej, sprzedaż przedsiębiorstwa, wniosek o ogłoszenie upadłości. Jednakże w dalszym ciągu w sprawie nie jest możliwe na podstawie złożonych oświadczeń ustalenie czy istnieje czy też nie, realna możliwość otrzymania wsparcia od wspólnika. Przedstawiona umowa spółki przewiduje takie postanowienia. Tymczasem pełnomocnik Spółki oświadczył ogólnie, że dotychczas dopłat od wspólników nie było. W obszernym sprzeciwie w ogóle nie odniósł się do argumentu referendarza sądowego, że wspólnik prowadzi indywidualną działalność gospodarczą, a zatem ma źródło dochodów. Sąd zauważył nadto, że w miesiącach październik, listopad, grudzień 2017 r. wspólnik dokonywał przelewów znacznych środków pieniężnych na rachunek Spółki, co oznacza, że posiadał zdolności płatnicze.

W tej sytuacji należało zgodzić się ze stanowiskiem, że Skarżąca nie wykazała zatem, że podjęła wszelkie działania, zmierzające do pozyskania niezbędnych środków na pokrycie jej własnej aktywności i zapewnienie środków na wniesienie wpisu sądowego w niniejszej sprawie, a więc, że ubiegała się o wsparcie od wspólnika

w formie dopłaty, pożyczki w celu sfinansowania udziału w postępowaniu sądowym albo że takiego wsparcia z jakiś przyczyn jej odmówiono.

Zdaniem Sądu, powołanie się przez pełnomocnika na niemożność uiszczenia wpisu sądowego z dopłat wspólników z uwagi na ewentualne zajęcie dopłat

w postępowaniu egzekucyjnym i ryzyko poniesienia odpowiedzialności karnej na podstawie art. 300 § 2 k.k. jest w ogóle niezrozumiałe. Przedmiotem ochrony na podstawie tego przepisu są roszczenia uprawnionych wierzycieli (wynikające

z orzeczeń sądów, decyzji organów państwowych) i ich zabezpieczenie przed nieuczciwymi zachowaniami dłużników zmierzającymi do uniemożliwienia im zaspokojenia tych roszczeń. Nie jest jasne, w jaki sposób znamiona te spełniałoby uzyskanie środków pieniężnych od wspólnika w celu sfinansowania spraw sądowoadministracyjnych mających (w zamierzeniu strony) prowadzić do uchylenia decyzji organów podatkowych gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia określona została na [...] zł, tj. poniesienie koniecznych i przewidzianych w powszechnie obowiązujących przepisach prawa kosztów sądowych dla osiągnięcia celu w postaci znacznego zmniejszenia ciążących na stronie zobowiązań publicznoprawnych (co niewątpliwie odpowiadałoby interesom ewentualnych innych wierzycieli spółki). Zaznaczyć należy, że z nadesłanych dokumentów wynika, że jest to główna zaległość spółki, gdyż listę wierzycieli spółki obok naczelnika urzędu skarbowego z ww. wierzytelnością tworzy jeszcze tylko jeden podmiot prywatny - przedsiębiorca

z wierzytelnością w kwocie [...]zł.

Odnosząc się do kwestii wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki i zarzutu jakoby referendarz sugerował, że został on sporządzony na potrzeby niniejszego postępowania, Sąd stwierdza, że twierdzenia te są niezasadne. Zdaniem Sądu, sam fakt wysłania wniosku do sądu upadłościowego, a obecnie nawet potwierdzenie prowadzenia postępowania upadłościowego pod sygnaturą akt (pismo pełnomocnika

z dnia 8 czerwca 2018 r.) nie dowodzi, że Spółka nie dysponuje, ani nie może już zdobyć jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów inicjowanego przez siebie postępowania sądowoadministracyjnego.

Skuteczne wszczęcie postępowania upadłościowego w stosunku do Spółki

w żadnym wypadku nie powoduje konieczności przyznania prawa pomocy, chociażby

z tego powodu, iż w takiej sytuacji istnieje majątek, który umożliwia prowadzenie postępowania upadłościowego, ponoszenia kosztów z tym związanych oraz spłatę zobowiązań. Co istotne, realizacja przez osobę prawną jakiegokolwiek celu, w tym postępowania upadłościowego podmiotu, nie może mieć pierwszeństwa przed uiszczeniem należności publicznoprawnych, jakimi w tym wypadku są opłaty związane z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego.

Przyjęcie argumentacji Skarżącej i poprzestanie na niej prowadziłoby do wniosku, że w zasadzie każdy podmiot, który zrezygnował z aktywności, powinien być zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych. Prowadziłoby to z kolei do akceptacji stanu sprzecznego z ideą prawa pomocy.

Pozostała argumentacja podniesiona w sprzeciwie również nie zasługuje na uwzględnienie. W szczególności nie można podzielić zarzutu Skarżącej, że referendarz nie dokonał analizy całokształtu jej sytuacji, czy dokonał jej z naruszeniem zasad logiki czy rachunku matematycznego.

Sąd stwierdza, że ocena dokonana przez referendarza sądowego jest prawidłowa, poparta przywołaną argumentacją oraz stosownymi danymi mającymi swoje źródło w nadesłanych dokumentach.

Sąd nie dopatrzył się w negatywnym dla spółki rozstrzygnięciu również zagrożenia naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu.

Reasumując, Sąd podtrzymuje zatem prawidłowość stwierdzeń referendarza sądowego, że Spółka jako racjonalny uczestnik obrotu gospodarczego, w dalszym ciągu występując w tym obrocie, powinna była zabezpieczyć środki na ponoszenie wszelkich zobowiązań publicznoprawnych, w tym ponoszenie kosztów ewentualnych postępowań sądowych.

W związku z powyższym należało stwierdzić, iż ocena dokonana przez referendarza jest trafna i w konsekwencji doprowadziła do prawidłowego stanowiska, skutkującego odmową przyznania Spółce prawa pomocy w jakiejkolwiek części. Za taką oceną przemawia zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. jak i aktualne poglądy doktryny, zgodnie z którymi jest to instytucja

o charakterze wyjątkowym. Postulatom tym wtóruje zresztą praktyka orzecznicza sądów administracyjnych, zgodnie z którą udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08).

Skoro z argumentacji strony i przedłożonych dokumentów nie wynika, by nie było możliwe wygospodarowanie czy zdobycie środków koniecznych do poniesienia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a w konsekwencji zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.