Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 386/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 61
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 22 par. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 98 poz 1070
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. o udzielenie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego [...] w W. do rozpatrzenia wniosku skarżącego K. K. z dnia [...] listopada 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego [...] w W. na rzecz skarżącego K. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. skierowanym do Sądu Rejonowego [...] w W., określonym jako odpowiedź na wezwanie z dnia [...] października 2013 r., K. K. zawarł wniosek o udostępnienie treści umowy zawartej przez Sąd z BIG na zasadach dostępu do informacji publicznej.

W kolejnym piśmie adresowanym do Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. K. K. wezwał Sąd do usunięcia naruszenia prawa w dostępie do informacji publicznej i zażądał udostępnienia całej dokumentacji dotyczącej współpracy Krajowego Rejestru Długów i Sądu, w tym pełnej listy urzędników (imiona i nazwiska wraz z pełnioną w Sądzie funkcją) uczestniczących w przygotowaniu wszelkich dokumentów dotyczących analiz przed przystąpieniem Sądu do umowy z KRD BIG S.A. oraz wszelkich dokumentów powstałych w trakcie tej współpracy, a mających jakikolwiek związek ze współpracą Sądu z KRD BIG S.A. Ponadto wnioskodawca prosił o udostępnienie bilansu wydatków poniesionych przez Sąd w trakcie całej współpracy z Krajowym Rejestrem Długów oraz środków pozyskanych przez KRD BIG S.A. na rzecz Sądu, jak również wszelkich kwot i świadczeń kiedykolwiek udzielonych przez KRD BIG S.A. na rzecz pracowników Sądu.

Pismem z dnia 12 maja 2013 r. K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Sądu Rejonowego [...] w W. w zakresie udzielenia informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 i art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądaniem. Skarżący wniósł o zobowiązanie Sądu Rejonowego [...] w W. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, zobowiązania wskazanego Sądu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie i zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w odpowiedzi na pismo z dnia [...] listopada 2013 r., w dniu [...] grudnia 2013 r., Sąd poinformował, że przesyła mu odpowiedź Dyrektora Sądu wraz z załącznikami: pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. Prezesa i Dyrektora Sądu Apelacyjnego w sprawie dopuszczalności korzystania przez Sąd z usług takich biur, a także wyciąg z opinii prawnej. Jednakże załączników tych nie dołączono do odpowiedzi wysłanej w dniu [...] grudnia 2013 r., a także nie udostępniono mu informacji publicznej, o którą prosił w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego [...] w W. wniósł o jej nieuwzględnienie i wyjaśnił, iż K. K. pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. wniósł o uzupełnienie udzielonej mu informacji publicznej, poprzez dołączenie szeregu wskazanych w piśmie dokumentów. W ustawowym terminie udzielono mu pisemnej odpowiedzi, w której odniesiono się do podnoszonych przez wnioskodawcę kwestii, lecz omyłkowo nie przesłano mu żądanych dokumentów, czy nie wezwano do uzupełnienia istniejących braków. Jednocześnie wskazano, iż w konsekwencji wniesionej skargi "w dniu dzisiejszym uzupełniono stwierdzone uchybienia, tak by stało się zadość wymaganiom ustawowym".

Reasumując, organ wniósł o uznanie, że nie doszło do jego bezczynności, a jedynie udzielona informacja miała niewłaściwą formę i była niekompletna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana wg. powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a, tj. takich, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne, niż wyżej wymienione akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.

Z bezczynnością w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej terminie podmiot zobowiązany nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo podejmując takie czynności nie udzieli informacji w terminie maksymalnym dwóch miesięcy, bądź też nie wyda decyzji o odmowie udzielenia informacji. Inaczej rzecz ujmując, dopiero nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie, w trybie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, o powodach opóźnienia i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia.

W tak zakreślonej kognicji sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność organu administracji publicznej w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, zobowiązuje organ do załatwienia w określonym terminie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, przy czym sąd nie przesądza o tym, czy zobowiązany podmiot ma udostępnić żądaną informację, czy też powinien wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 P.p.s.a.). Na marginesie wskazać również wypada, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej dla swej dopuszczalności nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia.

Przechodząc do merytorycznej oceny rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że informację publiczną zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 198) stanowi każda informacja o sprawach publicznych w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie.

Dyrektyw interpretacyjnych dla ustalenia zakresu znaczeniowego pojęcia "informacja publiczna" należy poszukiwać w art. 61 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Uprawnienie określone w tym przepisie jest zasadą, zatem wyjątki od tego prawa powinny być wykładane ściśle.

Za informację publiczną uznaje się każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące takie funkcje, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Informacją publiczną będzie treść dokumentów wytworzonych przez podmioty obowiązane do jej udostępnienia, bez względu na to, do kogo zostały skierowane i jakiej sprawy dotyczą. W taki sam sposób kwalifikowane są również wiadomości niewytworzone przez podmioty publiczne, ale odnoszące się do tych podmiotów. Chodzi tu o wiadomości, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, także wówczas, gdy nie pochodzą wprost od niego.

W wyroku z dnia 9 lutego 2007 r., I OSK 517/06 (publ. ONSAiWSA 2008/6/99) Naczelny Sąd Administracyjny zaakceptował pogląd, wedle którego informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez organ administracji publicznej, ale także te, których organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań, nawet gdy prawa autorskie należą do innego podmiotu. Bez znaczenia jest to, w jaki sposób informacje te znalazły się w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne jest natomiast, aby dokumenty służyły realizacji zadań publicznych przez organ i odnosiły się bezpośrednio do niego.

W świetle powyższego nie budzi wątpliwości i w sprawie nie jest kwestionowane, iż żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną, zaś sąd, jako organ władzy publicznej w myśl art. 4 ust. 1 ustawy, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Ponieważ zgodnie z art. 22 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) – prezes sądu kieruje sądem, reprezentuje go na zewnątrz (z wyjątkiem spraw należących do dyrektora sądu lub kierownika) i jednocześnie pełni czynności z zakresu administracji sądowej; jest on właściwym organem do załatwiania spraw objętych ustawą o dostępie do informacji publicznej.

Dokonując oceny zasadności skargi na bezczynność organu, stwierdzić należy, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie pozwolił Sądowi na ocenę zachowania organu wobec zarzucanej przez skarżącego bezczynności w zakresie wniosku z dnia [...] listopada 2013 r., uzupełnionego pismem z [...] stycznia 2014 r. Powyższe stwierdzenie odnosi się także do odpowiedzi na skargę, która w swej treści jest tak ogólnikowa, iż nie sposób na jej podstawie przyjąć czy, kiedy i w jakim zakresie odpowiedź została udzielona. Jedynie z pisma Prezesa Sadu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] maja 2014 r. będącego odpowiedzią na pismo skarżącego z dnia [...] maja 2014 r. wynika, iż przesłana zostaje kopia cennika, stanowiącego załącznik do umowy z KRD BIG S.A. z dnia [...].04.2013 r. oraz kopia dokumentacji dotyczącej współpracy z KRD. Pismem tym skarżący został poinformowany, że analiza ekonomiczna dokonana przed zawarciem umowy z KRD nie miała formy pisemnej oraz wskazano osobę Dyrektora Sądu podpisującego umowę.

Powyższa odpowiedź nie wyczerpuje jednakże zakresu żądania zawartego w piśmie skarżącego z dnia [...] stycznia 2014 r., w którym wniósł również o udostępnienie "pełnej listy urzędników (imiona i nazwiska wraz z pełnioną w Sądzie funkcją) uczestniczących w przygotowaniu wszelkich dokumentów dotyczących analiz przed przystąpieniem Sądu do umowy z KRD BIG S.A. oraz dokumentów powstałych w trakcie tej współpracy. W ocenie Sądu wskazanie jedynie osoby podpisującej umowę oraz osoby upoważnionej do kontaktów z KRD nie pozwala na stwierdzenie braku bezczynności organu w tym zakresie.

Skoro skarżący nie otrzymał żądanej informacji oraz w sprawie nie doszło do wydania decyzji administracyjnej odmawiającej jej udostępnienia, to organ pozostaje w bezczynności. Stwierdzona w sprawie bezczynność nie miała jednak postaci kwalifikowanej, albowiem podmiot zobowiązany nie pozostawił wniosku bez rozpoznania, lecz, jak to wskazano w odpowiedzi na skargę, udzielona informacja miała niewłaściwą formę i była niekompletna.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy.