Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1119/96
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 1998-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 2, art. 25 ust. 1 pkt 4, art. 32
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: par. 31 ust. 3
journal: Dz.U. 1993 nr 39 poz. 176
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług.
Teza: W stanie prawnym obowiązującym w 1993 r., kiedy nie obowiązywał jeszcze przepis art. 25 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /dodany ustawą z dnia 9 grudnia 1993 r. - Dz.U. nr 129 poz. 599/, podatnik nie miał prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony określony w rachunku uproszczonym, z tym że podstawa braku tego uprawnienia wynika z przepisu art. 19 ust. 2 w związku z art. 32 omawianej ustawy, a nie z par. 31 ust. 3 obowiązującego wówczas rozporządzenia z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176 ze zm./. Ten ostatni przepis został wydany z przekroczeniem zakresu upoważnienia ustawowego.

TEZY

W stanie prawnym obowiązującym w 1993 r., kiedy nie obowiązywał jeszcze przepis art. 25 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /dodany ustawą z dnia 9 grudnia 1993 r. - Dz.U. nr 129 poz. 599/, podatnik nie miał prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony określony w rachunku uproszczonym, z tym że podstawa braku tego uprawnienia wynika z przepisu art. 19 ust. 2 w związku z art. 32 omawianej ustawy, a nie z par. 31 ust. 3 obowiązującego wówczas rozporządzenia z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176 ze zm./. Ten ostatni przepis został wydany z przekroczeniem zakresu upoważnienia ustawowego.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W skardze zbiorczej dotyczącej osiemnastu decyzji Izby Skarbowej nie wyodrębniono zarzutów odnoszących się do poszczególnych decyzji. W każdym bądź razie zarzuty podniesione przez stronę skarżącą nie mogą odnosić się do decyzji Izby Skarbowej dotyczących podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 1993 r., objętych niniejszym wyrokiem. I tak:

- utrzymane w mocy przez Izbę Skarbową decyzje I instancji wyraźnie oddzielają rozstrzygnięcie dotyczące określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, wydane na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ i art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, od rozstrzygnięcia ustalającego zwiększenie podatku należnego o kwotę trzykrotności zawyżenia podatku naliczonego, wydanego na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług (...) oraz art. 5 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych,

- w wyliczeniach zawartych w uzasadnieniach decyzji I instancji zostały uwzględnione zadeklarowane i wpłacone przez skarżącą Spółdzielnię kwoty podatku; z wyliczeń tych wyraźnie wynikają kwoty nie uiszczonego podatku,

- w lipcu i sierpniu 1993 r. nie stwierdzono nieprawidłowości polegających na przedwczesnym, tzn. przed otrzymaniem faktur zakupu, odliczeniu podatku naliczonego.

Nieprawidłowości stwierdzone przez organy podatkowe polegały na obniżeniu podatku należnego o kwoty podatku naliczonego określone w rachunkach uproszczonych, czego nie kwestionuje strona skarżąca.

Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny, wychodząc poza granice skargi /art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, dokonał oceny, czy w stanie prawnym obowiązującym w 1993 r., kiedy nie obowiązywał jeszcze przepis art. 25 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług (...) /dodany ustawą z dnia 9 grudnia 1993 r. - Dz.U. nr 129 poz. 599/, podatnik mógł obniżyć podatek należny o podatek naliczony określony w rachunkach uproszczonych. Analiza art. 19 ust. 1 i 2 oraz art. 32 ustawy o podatku od towarów i usług (...) w brzmieniu obowiązującym w 1993 r. prowadzi do negatywnej odpowiedzi na to pytanie. Przepisy art. 32 ust. 1, 2 i 5 wyraźnie rozróżniały rachunek /fakturę/ od rachunku uproszczonego. Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 1 podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, zaś stosownie do ust. 2 tego artykułu kwotę podatku naliczonego stanowiła suma kwot podatku określonych w rachunkach /fakturach/ stwierdzających nabycie towarów i usług. Oznacza to, że w 1993 r. podatnik nie miał prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony określony w rachunku uproszczonym, z tym że podstawa braku tego uprawnienia wynika z przepisu art. 19 ust. 2 w związku z art. 32 omawianej ustawy, a nie - jak wskazały to organy podatkowe - z par. 31 ust. 3 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176 ze zm./. Ten ostatni przepis został wydany z przekroczeniem zakresu upoważnienia ustawowego; por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 1997 r., III SA 1723/95. Jednakże powołanie się przez organy podatkowe na wymieniony przepis nie miało wpływu na wynik sprawy.

Z powyższych względów na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji.