Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 600/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 1 pkt 2 i ust. 4, art. 13ha ust. 1 i 2, art. 13i ust. 3 i 4a, art. 13hc ust. 1, art. 40a ust. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: par. 1 ust. 1, par. 6 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1406
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych.
article: art. 7, art. 78
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] nakładającą na J. S. prowadzącego przedsiębiorstwo pod nazwą "J." J. S. karę pieniężną w wysokości 1.500zł z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 23 ze zm. – dalej k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2015r. poz.460 - dalej u.d.p.) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1263 ze zm. - dalej rozporządzenie z dnia 22 marca 2011r.), art. 50 pkt 1 lit. j), art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm. – dalej u.t.d).

Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] października 2015r. na odcinku drogi ekspresowej [...] w P. inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów składających się z ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rej. [...] i naczepy ciężarowej marki [...] o numerze rej. [...].

Z ustaleń inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego wynika, że przejazd w/w zespołu pojazdów został zarejestrowany w dniu [...] września 2015r. o godzinie [...] i [...] przez urządzenia kontrolne zainstalowane na bramownicy nr [...] i [...] znajdujące się w pasie drogowym płatnego odcinka drogi ekspresowej [...], na odcinkach: R.(skrzyżowanie z drogą gminną nr [...])- węzeł W. oraz węzeł P. – węzeł R., na których pobiera się opłatę elektroniczną i które wskazane są w załączniku nr 1 pkt 13 lit. e i b) do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011r.

Powyższe naruszenia zostały zapisane w systemie kontroli poboru opłat pod zapisami ewidencyjnymi: [...] i [...].

Na podstawie przedłożonych w trakcie kontroli dowodów rejestracyjnych ustalono, że dopuszczalna masa całkowita w/w zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony. Pojazd został zarejestrowany jako ciągnik samochodowy, a jego właścicielem w chwili powstania naruszenia był J. S. (dalej: również skarżący, strona).

Podczas prowadzonej przez GITD kontroli obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej ustalono również, że za wskazany powyżej przejazd nie została uiszczona należna opłata, gdyż na koncie przedpłatowym przypisanym do w/w pojazdu brak było odpowiedniej ilości środków pieniężnych do uiszczenia należnej opłaty. Z informacji uzyskanych od K. sp. z o.o. (podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu elektronicznego poboru opłat, działający w imieniu i na rzecz Generalnego Inspektora Dróg Krajowych i Autostrad) wynika, że dostępne środki zostały wyczerpane w dniu [...] września 2015r. o godz. [...]. Tym samym podczas zarejestrowania naruszeń o godz. [...] i godzinie [...] nie było środków na koncie. Operator wskazał również, że użytkownik doładował konto dopiero po w/w incydentach w dniu [...] września 2015r. o godz. [...] kartą płatniczą w punkcie dystrybucji kwotą 120 zł.

Mając na względzie powyższe okoliczności, GITD po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. (o numerze wskazanym na wstępie) uznając, że korzystający z drogi publicznej w dniu [...] września 2015r. naruszył obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, nałożył na J. S. prowadzącego działalność pod nazwą "J.", karę pieniężną w wysokości 1.500 zł.

Od w/w decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła J. S. wnosząc o wyjaśnienie przez organ zgłoszonych przez niego okoliczności oraz umorzenie postępowania w sprawie. We wniosku podniesiono, że urządzenie viaBox nie informowało kierującego pojazdem o kończących się środkach na koncie a także, że takiej informacji nie otrzymał również skarżący, chociaż w umowie z operatorem systemu zostały określone kanały komunikacji. Podniósł, że urządzenie było prawidłowo zainstalowane w pojeździe a środki zostały uzupełnione bezpośrednio po otrzymaniu informacji o ich braku na koncie użytkownika. Podniesiono, że organ nie wyjaśnił w wystarczający sposób wszystkich okoliczności towarzyszących sprawie i nie ustalił prawidłowego stanu faktycznego czym naruszył art. 7 i art. 9 k.p.a.

GITD po ponownym rozpatrzeniu sprawy i przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r. (o numerze wskazanym na wstępie), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2015r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na obowiązujące w tym zakresie przepisy oraz podkreślił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż korzystający z dróg publicznych zawarł umowę z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną. Jednakże wniesiona przez stronę przedpłata nie pokrywała w całości należności wynikających z dokonanych przejazdów, bowiem z pisma K. sp. z o.o. wynika, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rej. [...] w dniu [...] września 2015r. po drodze ekspresowej [...] o godz. [...] i o godzinie [...] nie została uiszczona. Przyczyną nieuiszczenia opłaty był brak środków na koncie użytkownika. Organ zauważył również, że umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu (umowa w trybie przedpłatowym). Użytkownik nie składał reklamacji w związku z nieprawidłowym działaniem urządzenia viaBox, ani nie dokonywał jego wymiany od [...] stycznia 2012r. Wskazano również, że organ nie odnotował nieprawidłowości w działaniu elektronicznego systemu poboru opłat. Dostępne środki zostały wyczerpane w dniu [...] września 2015 o godz. [...]. Użytkownik doładował konto w tym samym dniu o godz. [...] kwotą 120 zł.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wyjaśnił, że z analizy wykazu opłat należnych i pobranych na koncie użytkownika wynika, że osiągnięcie poziomu stanu konta (zwyczajowo w umowach jest to kwota 100 zł, taka kwota została też oznaczona w umowie nr [...] zawartej z operatorem systemu w dniu [...] czerwca 2011r.) poniżej którego urządzenie viaBox sygnalizuje taki stan dwoma sygnałami nastąpiło w dniu [...] września 2015r. Operator systemu poinformował również, że użytkownik w dniu [...] września 2015r. otrzymał dwie wiadomości mailowe zawierające uwagę o niskim progu salda (pierwsza wysłana o godz. [...], a druga o godzinie [...]).

Wskazano również, że w dniu powstania naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej użytkownik rozpoczął wykonywanie przejazdu ze stanem konta nie pozwalającym na pokrycie opłat za przejazdy. Opłaty nie zostały uiszczone również na bramownicach poprzedzających bramownicę, która zarejestrowała naruszenie. Nadto organ zauważył, że operator systemu na stronie internetowej zamieszcza informacje niezbędne użytkownikowi do prawidłowego korzystania z systemu elektronicznego poboru opłat. Można tam znaleźć m. in. wysokość stawek opłat określonych w załączniku 3 i 4 do rozporządzenia z dnia 22 marca 2011r. oraz rozmieszczenie punktów obsługi klienta, a także skorzystać z kalkulatora opłaty elektronicznej, który pozwala na wyliczenie wysokości należnej opłaty za przejazd pojazdu zaplanowaną trasą z uwzględnieniem parametrów pojazdu.

Organ wyjaśnił również, że okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Z tych względów przyczyny, z powodu których strona naruszyła obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Ustawodawca nie uzasadnił obowiązku pobierania opłaty elektronicznej od celu wykonywanego przejazdu ani od motywacji, którymi kierował się skarżący, wyjeżdżając na płatny odcinek drogi krajowej. Wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są bowiem przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. W niniejszym stanie faktycznym przesłanką odpowiedzialności jest jedynie stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków.

Reasumując organ wskazał, że korzystający z drogi publicznej, wykonując przejazd w ustalonym stanie faktycznym, był zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust.1 pkt 3 u.d.p.. Powyższy obowiązek nie został dopełniony, dlatego też organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i karę pieniężną w wys. 1500 zł za naruszenie wskazanego wyżej przepisu stosownie do treści art. 13k ust, 1 pkt 2 u.d.p. nałożył słusznie i zgodnie z prawem.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając decyzji GITD z dnia [...] kwietnia 2016r. w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie od GITD na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wskazanej wyżej decyzji zarzucił:

1/ naruszenie wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa oraz wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP oraz art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego poprzez brak rozpatrzenia wniosków i wybiórcze traktowanie dowodów;

2/ zasady pogłębiania zaufania obywateli wyrażonej w art. 8 k.p.a.., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a przejawiało się w zaniechaniu przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów oraz zbadania okoliczności podnoszonych przez skarżącego dotyczących działania systemu poboru opłat, możliwej wadliwości urządzenia viaBox;

3/ art. 80 k.p.a. – poprzez dowolną ocenę dowodów wyrażającą się w ustaleniu stanu faktycznego w oparciu o pismo operatora systemu elektronicznego poboru opłat z całkowitym pominięciem wniosków i zastrzeżeń zgłoszonych przez kontrolowanego kierowcę w toku kontroli oraz przedsiębiorcę w postępowaniu;

4/ wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanego jej naruszenia, bez oceny okoliczności i wątpliwości wskazanych przez stronę na etapie decyzji pierwszo instancyjnej;

5/ przepisów k.p.a. w tym w szczególności art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, poprzez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

W uzasadnieniu skarżący obszernie uzasadnił stawiane w skardze zarzuty wskazując w szczególności na wątpliwości dotyczące prawidłowości działania systemu poboru opłat, możliwej wadliwości urządzenia viaBox, które przy przejeździe pod bramownicą wydawało pojedynczy sygnał dźwiękowy, co spowodowało że kierowca nie wiedział o kończących się środkach na koncie, procedury kontrolnej, ustaleń protokołu kontroli o których wyjaśnienie wnioskował we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do GITD, gdyż z relacji kierowcy skarżący wiedział, że podczas kontroli urządzenia viaBox przy pierwszej próbie nie zadziałało, dopiero po wstrząśnięciu przez inspektora w drugiej próbie zaświeciła się czerwona kontrolka (co nie zostało jednak udokumentowane w protokole kontroli z nieznanych przyczyn). Skarżący wskazał również, że po kontroli udał się do Punkt Obsługi Klienta viaToll w celu zapoznania się z historią konta w systemie, gdyż logując się w dniu [...] września 2015r. na swoje konto poprzez risnet, nie stwierdził ujemnego stanu konta. Skarżący podkreślił przy tym, że wbrew § 6 pkt 5 załącznika do umowy viaToll nie otrzymał żadnej informacji za pomocą kanałów komunikacji wskazanych w w/w umowie o braku środków na koncie na dzień [...] września 2015r. Podkreślił również, że urządzenie viaBox po kontroli zostało przez punkt obsługi viaToll przyjęte jako niesprawne i zostało wymienione co dowodzi że było ono niesprawne o czym nie mógł skarżący wcześniej wiedzieć, gdyż było to od niego niezależne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi ze względu na uchybienie terminu do jej wniesienia. Decyzja została bowiem doręczona w dniu [...] maja 2016r. natomiast skarga została nadana w dniu [...] czerwca 2016r.

Postanowieniem z dnia 25 lipca 2016r. sygn. akt VI SA/Wa 1337/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę uznając, że została ona wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący wskazując, że skarga na decyzję GITD została wniesiona w dniu [...] czerwca 2016r. na co przedłożył stosowne dokumenty.

Sąd postanowieniem z dnia 13 października 2016r. na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a uwzględnił zażalenie uznając je za zasadne i uchylił postanowienie własne z dnia 25 lipca 2016r. w przedmiocie odrzucenia skargi na decyzję GITD z dnia [...] kwietnia 2016r. (o numerze wskazanym na wstępie).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wskazuje, że uchylenie postanowienia Sądu z dnia 25 lipca 2016r. o odrzuceniu skargi, przywraca możliwość rozpoznania merytorycznego wniesionej skargi na decyzję GITD z dnia [...] kwietnia 2016r.

Po rozpoznaniu sprawy Sąd uznał, że skargę J. S. należy oddalić, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Podejmując to rozstrzygnięcie organ dochował również reguł postępowania administracyjnego przewidzianym w szczególności w art. 7, 8, 15, 77 § 1 i 80 kpa, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom zawartym w art. 107 § 3 kpa.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 oraz art. 13k ust. 4 ustawy o drogach publicznych (u.d.p.).

Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej ).

Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, tj. w rozporządzeniu z dnia 22 marca 2011 r. Natomiast wysokość wskazanej opłaty ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu, według art. 13ha ust. 2 u.d.p.

Należy podkreślić, że przepisy u.d.p. przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.). Zasadą jest, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie na potrzeby pobierania tych opłat instalowane w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takowego urządzenia spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p.

Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p. jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).

Zasady wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1406 – dalej: rozporządzenie w sprawie wnoszenia opłat). Według § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia: przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną użytkownik: 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną; 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; 3. instaluje urządzenie w pojeździe do użytkowania, w którym zostało ono przeznaczone zgodnie z umową; 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej , o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2; 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2. Przepis § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje, iż opłatę elektroniczną wnosi się w trybie: przedpłaty albo płatności okresowej z zabezpieczeniem.

Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne wykazało, że należącym do skarżącego zespołem pojazdów, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony, dokonano przejazdu w dniu [...] września 2015r. po odcinkach drogi ekspresowej [...]: R.(skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) – węzeł W. (v. załącznik nr 1 pkt 13 lit. e) do rozporządzenia z dnia 22 marca 2011r.) oraz węzeł P. – węzeł R. (v. załącznik nr 1 pkt 13 lit. b) do rozporządzenia z dnia 22 marca 2011r. ) K. – węzeł S., objętym obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1. pkt 3 u.d.p., czyli pojazdem samochodowym, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 128.), bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Przyczyną nieuiszczenia opłaty był brak środków na koncie. Skarżący nie kwestionuje tych ustaleń faktycznych, a w skardze podaje powody braku uiszczenia opłaty wskazując na brak świadomości, że na koncie nie ma środków do jej uiszczenia, gdyż niski stan konta nie był sygnalizowany zarówno skarżącemu jak i przez urządzenie viaBox kierowcy.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z informacji zawartych w systemie elektronicznego poboru opłat wynika, że skarżący nie dopełnił obowiązku posiadania na koncie środków pieniężnych, które pozwoliłyby na uiszczenie należnej opłaty za przejazd. Wpłata środków pieniężnych na ten cel powinna nastąpić przed dokonaniem przejazdu. Planując przejazd z możliwością wjazdu na drogi płatne przedsiębiorca powinien bowiem uzupełnić konto środkami pieniężnymi koniecznymi do wykonania tego przejazdu. Tymczasem jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy, nadesłanego przez operatora (K. sp. z o.o.), szczegółowego wykazu operacji zarejestrowanych na koncie skarżącej ostatnia opłata za przejazd odcinkiem drogi płatnej została przez spółkę uiszczona w niepełnej wysokości w dniu [...] września 2015r. godz. [...] i od tej godzin aż do godziny [...], kiedy skarżący doładował konto kwotą 120 zł, nie znajdowały się na nim żadne środki pieniężne, które umożliwiałyby dokonanie poboru opłaty za przejazdy po płatnych odcinkach dróg, mimo iż taki przejazd był wykonywany (v. karta informacja zawarta na kartach [...] akt administracyjnych). Sąd wskazuje przy tym, że doładowanie konta użytkownika po zarejestrowaniu naruszenia w systemie, nie prowadzi do anulowania naruszenia. W systemie przedpłatowym nie jest bowiem możliwe uiszczenie opłaty za przejazd po jego dokonaniu.

Sąd nie dał również wiary wyjaśnieniom skarżącego, iż nie miał świadomości braku środków na koncie, bowiem nie został poinformowany o niskim stanie konta zgodnie z umową kanałami komunikacji ani też za pośrednictwem urządzenia viaBox. Należy bowiem zauważyć, że z informacji operatora systemu (wpływ pisma do organu w dniu [...] lutego 2016r. odp. na pyt. [...]) wynika, że do skarżącego w dniu [...] września 2015r. o godz.[...] i o godzinie [...] zostały wysłane dwie wiadomości mailowe zawierające uwagę o niskim progu salda. Nadto, zdaniem Sądu, nie można pomijać, że strona dbająca w sposób należyty o własne interesy przed każdorazowym dokonaniem przejazdu drogą płatna winna sprawdzić czy posiada wystarczającą ilość środków na koncie do dokonania przejazdu. Informacje w tym zakresie strona mogła uzyskać niewątpliwie np. za pośrednictwem Telefonicznego Centrum Obsługi Klienta a także co do wysokości środków należnych za przejazd na stronie www. viatol.pl.

Ponadto, co nie mniej istotne w rozpatrywanej sprawie, funkcje zamontowanego w pojeździe urządzenia wykorzystywanego do naliczania opłat elektronicznych miało i tę właściwość, że poprzez wydawane komunikaty dźwiękowe informowały o posiadaniu lub braku tych środków, o ich niskim poziomie oraz o pobraniu lub niepobraniu opłaty elektronicznej. Skarżący co prawda podnosi w tym zakresie, że urządzanie musiało być uszkodzone bowiem nie sygnalizowało kierowcy niskiego stanu konta. Jednakże zauważyć również należy, że na poparcie twierdzenia dotyczących wymiany urządzenia ze względu na jego wadliwość, skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu a z informacji operatora zawartych w piśmie, które do organu wpłynęło w dniu [...] lutego 2016r. wynika, że jedyna wymiana odnotowana przez operatora miała miejsce w dniu [...] stycznia 2012r. a nadto urządzenie, które wówczas zostało wymienione zostało sklasyfikowane jako funkcjonalne. Nadto skarżący w skardze raz twierdzi (str. [...] wiersz [...] od góry, str. [...] wiersz [...], w związku z zapisem na str. [...] wiersz [...] od dołu), że urządzenie było niesprawne i że nie sygnalizowało braku środków na koncie. Dalej jednak w treści skargi skarżący stwierdza, że o braku środków na koncie dowiedział się od kierowcy po tym jak urządzenie viaBox zasygnalizowało w momencie przejazdu pod bramownicą na drodze ekspresowej [...] P. (str.[...] akapit [...] skargi) brak tych środków. Tak więc wskazane oświadczenia wzajemnie sobie przeczą bo albo urządzenie było niesprawne jak twierdzi skarżący (przy czym brak w tym zakresie dowodów) albo spawane skoro wydawało sygnały dźwiękowe z których powzięto informacje o braku środków na koncie i co w rezultacie doprowadziło do doładowania tego konta. Sprzeczność wskazanych oświadczeń oraz brak potwierdzających powyższe twierdzenia dokumentów powoduje że Sąd nie może dać wiary tym oświadczeniom.

Tym samym zwarzywszy również na treść przywołanych powyżej przepisów rozporządzenia w sprawie wnoszenia opłat - zwłaszcza zaś przepisów jego § 6 ust. 1 pkt 1 oraz § 7 ust. 1 - oraz konsekwencje wnikające z tych przepisów, za uzasadniony należy uznać wniosek, że ograniczenie się przez skarżącą do oczekiwania na nadesłanie przez operatora powiadomienia o niskim stanie konta oraz informacja o dokonaniu wymiany urządzenia bez przedłożenia w tym zakresie stosownych dokumentów potwierdzających, że było ono wadliwe, nie może być uznane za wystarczające dla potwierdzenia racji strony skarżącej, skoro ta - wbrew uzasadnionemu oczekiwaniu starannego działania - nie zweryfikowała przy wykorzystaniu pewnych źródeł informacji stanu środków pieniężnych na koncie użytkownika. A jak wynika ze szczegółowego wykazu operacji zarejestrowanych na koncie skarżącego w dniu [...] września 2015r. stan konta w momencie rozpoczęcia przejazdu w dniu [...] września 2015r. niewątpliwie był niewystarczający do dokonania przejazdu, gdyż wynosił 6,96 zł.

W kontekście podnoszonych przez skarżącego w tym zakresie zarzutów, dotyczących braku powiadomienia go o niskim stanie konta, należy wskazać, że Sąd nie dał wiary również jego oświadczeniom niepopartym żadnymi dowodami (jak choćby wydrukami z aplikacji komputerowej, gdzie jak wskazuje znajdują się odpowiednie zakładki: "noty alarmowe", "powiadomienie e-mail"), że odpowiednie zakładki w aplikacji komputerowej konta użytkownika były puste.

Tak więc z jednoznacznych ustaleń faktycznych Głównego Inspektora Transportu Drogowego wynika, że kara pieniężna w wysokości 1.500 zł została prawidłowo nałożona na skarżącą, jako właściciela pojazdu, poruszającego się po drodze publicznej płatnej, bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej.

W świetle przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o drogach publicznych, korzystający z dróg publicznych zobowiązani są do uiszczania opłat elektronicznych, jeżeli poruszają się po nich pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy ww. ustawy o drogach publicznych, jest konsekwencją samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji i ewentualna wina nie ma tu znaczenia. Organy Inspekcji Transportu Drogowego, w toku postępowania administracyjnego, dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa, mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji, przy uwzględnieniu tych okoliczności, które mogą znosić odpowiedzialność za powstałe naruszenia, jednakże w niniejszej sprawie takie nie występują.

Sąd w tym miejscu wskazuje, że w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż odpowiedzialność administracyjna związana z brakiem uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. np. wyrok z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 67/15; wyrok z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2406/14). Wskazanego podejścia do omawianej kwestii nie podważa również stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, wielokrotnie prezentowane w jego orzecznictwie, z którego wynika - najogólniej rzecz ujmując – dopuszczalność stosowania administracyjnych kar pieniężnych, jako reakcji na naruszenie ustawowych obowiązków. Administracyjne kary pieniężne stanowią bowiem środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa. Kary te, stosowane automatycznie z mocy ustawy, mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków określonych w ustawie albo w decyzji administracyjnej motywuje adresatów do wykonywania ustawowych obowiązków. Podstawą zastosowania tego typu kar jest samo obiektywne naruszenie prawa. Administracyjna kara pieniężna nie jest wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale przede wszystkim stanowi środek przymusu, który służyć ma zapewnieniu wykonywania obowiązków wobec państwa, a organ administracyjny musi posiadać skuteczne środki, które skłonią adresatów norm do oczekiwanego zachowania w sferach uznanych za szczególnie istotne (por. wyrok TK z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08, OTK-A, 2010, Nr 3, poz. 26). Cechą odróżniającą karę w rozumieniu przepisów karnych od sankcji administracyjnej jest to, że ta pierwsza może być wymierzana tylko, jeżeli osoba fizyczna swoim zawinionym czynem wypełni znamiona przestępstwa (wykroczenia, przestępstwa karnoskarbowego), natomiast ta druga może zostać nałożona zarówno na osobę fizyczną, jak i na osobę prawną, a ponadto jest stosowana automatycznie z tytułu odpowiedzialności obiektywnej i ma mieć przede wszystkim funkcję prewencyjną. Nie ma przy tym rozstrzygającego znaczenia okoliczność, że kara administracyjna ma również charakter dyscyplinująco - represyjny (wyrok TK z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt K 13/08, OTK-A, 2009, Nr 7, poz. 105). Proces wymierzania kar pieniężnych należy postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara administracyjna nie jest więc konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej (wyrok TK z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06, OTK-A, 2008 Nr 2, poz. 30).

Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się zarówno naruszenia prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy w tym w szczególności nie dopuścił się naruszenia przepisów art., 7, 8, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. oraz wskazywanych w tym kontekście przepisów art. 7 i 78 Konstytucji RP. .

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji orzeczenia.