Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 334/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 686
law: Ustwa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2016 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. Sp. k. na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia ... 2016 r. Nr ... w przedmiocie odpadów oddala skargę


UZASADNIENIE

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej WWIOŚ) zarządzeniem pokontrolnym z dnia ... 2016 r. nr ... Ldz. ..., działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2013 r. poz. 686) oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach od 11 do 23 lutego 2016 r. w firmie I. sp. z o.o., sp. k. z siedzibą w S. udokumentowanych protokołem kontroli nr ... zarządził zaprzestania spalania odpadów sklasyfikowanych pod kodem 03 01 05 (trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir inne niż wymienione w 03 01 04) powstających w wyniku obróbki płyty wiórowej w piecu zakładowym, tj. poza spalarnią lub współspalarnią odpadów, w terminie niezwłocznym po otrzymaniu zarządzenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez inspektorów WWIOŚ w dniach od 11 do 23 lutego 2016 r. w firmie I. sp. z o.o. stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Dlatego Kierownik Delegatury WIOŚ w K. działający z upoważnienia WWIOŚ zarządził ich usunięcie. Wyjaśniono, że kontrolowany zakład prowadzi działalność w zakresie produkcji mebli z płyty wiórowej. W trakcie kontroli ustalono, że powstające w wyniku produkcji odpady sklasyfikowane pod kodem 03 01 05 (trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir inne niż wymienione w 03 01 04) są spalane w zakładowej kotłowni wyposażonej w piec EKOMAT 950 przystosowany do spalania biomasy. Na podstawie kart ewidencji ustalono, że w 2015 r. podmiot spalił odpad sklasyfikowany pod kodem 03 01 05 w ilości 699,6 Mg. Spalane w zakładzie odpady pochodzą z obróbki płyty wiórowej, która to jako produkt drewnopochodny zawierający w składzie kleje i impregnaty nie może być sklasyfikowana jako biomasa w rozumieniu rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz. U. poz. 1546, dalej: rozporządzenie). WWIOŚ zaznaczył, że zgodnie z art. 155 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm., dalej: u.o.) termiczne przekształcanie odpadów prowadzi się wyłącznie w spalarniach odpadów lub we współspalarniach odpadów. Instalacje te są projektowane, budowane, wyposażane i użytkowane w sposób zapewniający osiągnięcie poziomu termicznego przekształcania odpadów, przy którym ilość i szkodliwość dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska odpadów i innych emisji powstających wskutek tego procesu będzie jak najmniejsza. Znajdująca się zaś na terenie zakładu instalacja nie spełnia warunków dla spalarni lub współspalarni odpadów określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 21 marca 2002 r. w sprawie wymagań dotyczących prowadzenia procesu termicznego przekształcania odpadów (Dz. U. z 2010 r. Nr 61, poz. 380 ze zm., dalej: rozporządzenie z 2002 r.)

Pismem z dnia 11 marca 2016 r. I. sp. z o.o., sp. k. zwróciła się do WWIOŚ z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (zatytułowanym "odwołanie") polegającym na wydaniu zarządzenia pokontrolnego z dnia ... 2016 r. Spółka podniosła, iż kontrola przeprowadzona w jej zakładzie w 2009 r. wykazała, że spalanie odpadów odbywa się prawidłowo, bez zanieczyszczeń odpadów drewna przewidzianego do spalania związkami chlorowcoorganicznymi lub metalami ciężkimi. Również dokumentacja posiadanego kotła wykazała, że spełnia on wszelkie normy umożliwiające spalanie biomasy, przy czym technologia zakładu nie uległa zmianie i nadal spalana jest ta sama biomasa.

W odpowiedzi z dnia 8 kwietnia 2016 r. WWIOŚ przytoczyło stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Ponadto organ wskazując, że spalane odpady o kodzie 03 01 05 nie stanowią biomasy przytoczył przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie standardów emisyjnych (...), podkreślając, że za biomasę można uznać jedynie odpady pochodzące z rolnictwa lub leśnictwa, które nie są zanieczyszczone impregnatami lub powłokami ochronnymi, które mogą zawierać związki chlorowcoorganiczne lub metale ciężkie. Płyta wiórowa, z której odpady spalane są w zakładzie jako produkt drewnopochodny z definicji nie jest drewnem, a co za tym idzie odpad powstający w wyniku jej cięcia nie może stać się odpadem drewna. W kotłowni zainstalowanej na terenie zakładu dopuszczalne jest spalanie czystego drewna. Organ podkreślił, że nie są dla niego wiążące ustalenia kontroli z 2009 r., a kontrola aktualna dała podstawy do wydania przedmiotowego zarządzenia pokontrolnego.

I. sp. z o.o., sp. k. z siedzibą w S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższe zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Środowiska z dnia ... 2016 r., żądając jego uchylenia. W motywach skargi podniesiono, iż Spółka od wielu lat dokonywała spalania tego samego rodzaju odpadów na podstawie decyzji Starosty K. z dnia ... 2015 r. znak: ..., która stanowiła kontynuację wcześniejszej decyzji z dnia ... 2015 r. znak: .... Skarżąca spółka wskazała, że osią sporu jest kwalifikacja odpadów z płyty wiórowej jako biomasy. W ocenie spółki, stosownie do przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia w ślad za literalnym brzmieniem definicji biomasy, stanowiskiem prezentowanym w publikacjach prasowych opartych na wiarygodnych badaniach płyt wiórowych, wynikami badań światowych producentów płyt wiórowych, powszechną praktyką spalania tego typu odpadów w celu uzyskania energii dla ogrzania zakładu produkcyjnego (metoda powszechnie stosowana nie tylko w Polsce, ale i całej Europie), odpady z płyt wiórowych stanowią biomasę i jako takie powinny zostać dopuszczone do spalania na dotychczasowych zasadach. Zdaniem spółki definicję biomasy da się również wyprowadzić z przepisów prawa europejskiego tj. dyrektywy 2001/80 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2001 r. w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza z dużych obiektów energetycznego spalania (Dz. U. UE L z dnia 27.11.2001r.), a także dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/EU z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (Dz.U. UE L z dnia 17.12.2010 r.). Reasumując spółka stwierdziła, że ze wszystkich definicji biomasy wynika jednoznacznie, że nie sposób jej ograniczyć do czystego drewna, bowiem jest nią również odpad z drewna zmieszany z innymi substancjami, byle te substancje nie zawierały w sobie określonych związków chemicznych tj. tych, które ustawodawca uznał za szkodliwe/niebezpieczne –związków chlorowcoorganicznych lub metali ciężkich. Wobec tego nie było podstaw do nałożenia przedmiotowego zakazu spalania odpadów o kodzie 03 01 05, zważywszy, że powszechnie wiadomo, że płyta wiórowa w 90% składa się z drewna, a resztę jej składu stanowią nieszkodliwe dla środowiska elementy spajające (żywice, parafiny, laminaty).

W odpowiedzi WWIOŚ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 1 pkt. 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie zaś z art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska jest "innym niż określone w pkt 1-3 aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (vide: postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. II OSK 216/08, postanowienie NSA z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. II OSK 825/16, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podstawą prawną jego wydania jest art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 686 ze zm., dalej: u.i.o.ś.), który wskazuje, że na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu, kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Należy jeszcze zwrócić uwagę na brzmienie art. 31a ust. 1 u.oi.o.ś. przewidującego odpowiedzialność wykroczeniową w razie niepoinformowania organu o zakresie wykonania zarządzeń pokontrolnych albo za niezgodne z prawdą informacje w tym zakresie. Z treści przedstawionych unormowań prawnych orzecznictwo sądowe wyprowadza wniosek, że zarządzenie pokontrolne ma władczy charakter i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu, wpływając na prawa i obowiązki kontrolowanego, a tym samym podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie powołanego wyżej art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Z uwagi na to, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska nie przewiduje środków zaskarżenia, to w myśl art. 52 § 3 p.p.s.a. skarga może zostać wniesiona po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub też mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa.

W niniejszej sprawie zarządzenie pokontrolne zostało doręczone skarżącej spółce I. w dniu 2 marca 2016 r. i dochowując 14-dniowego terminu spółka w dniu 14 marca 2016 r. złożyła do WWIOŚ "odwołanie", które – w ocenie Sądu pomimo wadliwego tytułu stanowiło w rzeczywistości wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 52 § 3 p.p.s.a.

Zważyć należy, iż art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy WWIOŚ udzielił spółce I. pismem z dnia 8 kwietnia 2016 r. odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które to pismo zostało doręczone adresatowi w dniu 11 kwietnia 2016 r. Spółka zaś w ostatnim dniu 30-dniowego terminu tj. 11 maja 2016 r. wniosła do tutejszego Sądu (za pośrednictwem organu) skargę na powyższe zarządzenie pokontrolne.

W świetle powyższe należało uznać, że skarga w niniejszej sprawie jest dopuszczalna i została wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego należy zważyć, iż w istocie rzeczy problem, wokół którego zawiązał się spór pomiędzy organem ochrony środowiska a skarżącą stroną sprowadza się do oceny, czy odpady sklasyfikowane pod kodem 03 01 05 (trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir inne niż wymienione w 03 01 04) powstające w zakładzie I. w wyniku obróbki płyt wiórowych, mogą być traktowane jako biomasa i spalane w piecu w obrębie tegoż zakładu.

Przypomnienia wymaga, iż WWIOŚ wydając zaskarżone zarządzenie pokontrolne stanął na stanowisku, że spalane w zakładzie spółki odpady sklasyfikowane pod kodem 03 01 05 pochodzą z obróbki płyty wiórowej, która to jako produkt drewnopochodny zawierający w składzie kleje i impregnaty nie może być klasyfikowana jako biomasa w rozumieniu § 5 ust. 2 rozporządzenia MŚ z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów, albowiem nie jest odpadem drewna. Precyzując organ stwierdził, że płyta wiórowa jako produkt drewnopochodny nie jest drewnem, a co za tym idzie odpad powstający w wyniku jej cięcia nie może stać się odpadem drewna.

Z kolei skarżąca spółka stoi na stanowisku, że zarówno w świetle przepisu § 5 ust. 2 ww. powołanego rozporządzenia, jak i przepisów dyrektywy 2001/81/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2001 r. w sprawie krajowych poziomów emisji dla niektórych rodzajów zanieczyszczenia powietrza, jak i dyrektywy 2010/75/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola), a także stanowiska producentów płyt wiórowych, odpady z płyt wiórowych stanowią biomasę. Wyjaśniono, że z definicji biomasy wynika, że nie sposób jej ograniczyć wyłącznie do czystego drewna, albowiem biomasą jest również odpad drewna zmieszany z innymi substancjami, byle te substancje nie zawierały w sobie określonych związków chemicznych tj. tych, które ustawodawca uznał za szkodliwe/niebezpieczne, czyli związków chlorowcoorganicznych lub metali ciężkich.

W ocenie Sądu na aprobatę zasługuje stanowisko organu ochrony środowiska.

W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, jakiego rodzaju odpadów zabronił WWIOŚ spalania stronie skarżącej. Jak wynika z sentencji zarządzenia pokontrolnego zakazem spalania zostały odjęte odpady sklasyfikowane pod kodem 03 01 05 (Trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir inne niż wymienione w 03 01 4) powstające w wyniku obróbki płyty wiórowej w piecu zakładowym tj. poza spalarnią lub współspalarnią odpadów.

Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 1923) trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir inne niż wymienione w 03 1 04 (tj. trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir zawierające substancje niebezpieczne) zostały sklasyfikowane pod kodem 03 01 05 i nie stanowią odpadów niebezpiecznych. Z objaśnienia zamieszczonego pod katalogiem odpadów ze wskazanie odpadów niebezpiecznych zawartym w powołanym rozporządzeniu wskazano bowiem, że odpadami niebezpiecznymi w katalogu odpadów są odpady oznakowane indeksem górnym w postaci gwiazdki "*" przy kodzie rodzaju odpadów, chyba że mają zastosowanie przepisy art. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Odpady o kodzie 03 01 05 nie zostały oznaczone gwiazdką, a nadto zdefiniowane je poprzez wyłączenie od kategorii 03 01 04 odpadów, które są odpadami niebezpiecznymi, bowiem zawierają substancje niebezpieczne. W tym miejscu należy zaznaczyć (choć wydaje się to truizmem), iż fakt, że ww. odpady nie stanowią odpadów niebezpiecznych, a w ich składzie przeważają odpady drewnopochodne nie oznacza jeszcze, że można je uznać za biomasę.

Należy zwrócić uwagę, że ani przepisy ustawy o odpadach, ani przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 672, dalej: p.o.ś.) nie zawierają legalnej definicji pojęcia biomasy. Celem poszukiwania definicji biomasy należy w pierwsze kolejności zwrócić uwagę na regulacje z zakresu gospodarki odpadami. I tak przepis art. 16 u.o. określa, że gospodarkę odpadami należy prowadzić w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności gospodarka odpadami nie może:

1) powodować zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin lub zwierząt;

2) powodować uciążliwości przez hałas lub zapach;

3) wywoływać niekorzystnych skutków dla terenów wiejskich lub miejsc o szczególnym znaczeniu, w tym kulturowym i przyrodniczym.

Hierarchia sposobów postępowania z odpadami według art. 17 u.o. jest następująca:

1) zapobieganie powstawaniu odpadów,

2) przygotowywanie do ponownego użycia,

3) recykling,

4) inne procesy odzysku,

5) unieszkodliwianie.

Z powyższego wynika zatem, że unieszkodliwianie odpadów, w tym termiczne przekształcanie, znajduje się na końcu łańcucha hierarchii gospodarowania odpadami. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 u.o. odpady są przetwarzane w instalacjach lub urządzeniach. Instalacje i urządzenia te eksploatuje się tylko wówczas, gdy: 1) spełniają wymagania ochrony środowiska, w tym nie powodują przekroczenia standardów emisyjnych, o których mowa w przepisach o ochronie środowiska, oraz 2) pozostałości powstające w wyniku działalności związanej z przetwarzaniem odpadów będą przetwarzane z zachowaniem wymagań określonych w ustawie. Delegację do wydania rozporządzenia normującego wymagania ochrony środowiska w zakresie działalności związanej z przetwarzaniem odpadów zawiera przepis art. 146 ust. 3 p.o.ś. Na jego mocy Minister Środowiska wydał rozporządzenie z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz. U. poz. 1546, dalej: rozporządzenie), w którym określił m.in. standardy emisyjne w zakresie wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza dla instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów. Niejako przy okazji określania standardów emisyjnych dla źródeł spalania paliw w § 5 ust. 2 rozporządzenia zdefiniowano pojęcie biomasy. I tak przyjęto, że przez biomasę rozumie się produkty składające się z substancji roślinnych pochodzących z rolnictwa lub leśnictwa, które mogą być wykorzystywane jako paliwo w celu odzyskania zawartej w nich energii, i następujące rodzaje odpadów:

1) odpady roślinne z rolnictwa i leśnictwa;

2) odpady roślinne z przemysłu przetwórstwa spożywczego, jeżeli odzyskuje się wytwarzaną energię cieplną;

3) włókniste odpady roślinne z procesu produkcji pierwotnej masy celulozowej i z procesu produkcji papieru z masy, jeżeli odpady te są spalane w miejscu produkcji, a wytwarzana energia cieplna jest odzyskiwana;

4) odpady korka;

5) odpady drewna, z wyjątkiem odpadów drewna zanieczyszczonego impregnatami lub powłokami ochronnymi, które mogą zawierać związki chlorowcoorganiczne lub metale ciężkie, w skład których wchodzą w szczególności odpady drewna pochodzącego z budowy, remontów i rozbiórki obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej.

Z powyższej legalnej definicji biomasy wynika, że po pierwsze są nią produkty składające się z substancji roślinnych pochodzących z rolnictwa lub leśnictwa, które mogą być wykorzystywane jako paliwo w celu odzyskania zawartej w nich energii. Ponadto za biomasę prawodawca uznał pięć rodzajów odpadów wymienione w pkt 1-5. Wśród tych kategorii odpadów wymieniono m.in. odpady z drewna, z wyłączeniem odpadów z drewna zanieczyszczonego impregnatami lub powłokami ochronnymi, które mogą zawierać związki chlorowcoorganiczne lub metale ciężkie. Innymi słowy odpady z drewna stanowią biomasę, chyba, że zostały zanieczyszczone w wyżej wymieniony sposób.

W świetle powyższego w ocenie Sądu nie sposób przyjąć, jak uczyniła to skarżąca spółka, że odpady z płyt wiórowych są odpadami z drewna i tym samym stanowią biomasę. Rzeczą notoryjną jest wiedza, iż płyty wiórowe nie są drewnem, a odpady z tych płyt nie są odpadami z drewna. Dodać należy, iż w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. poz. 1169) prawodawca, wymieniając instalacje produkcyjne mogące znacznie pogorszyć stan środowiska, określił, że płyty wiórowe są płytami drewnopochodnymi (6.1.c.). Podobnie w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 września 2015 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. poz. 1646) wyraźnie odróżnia się płyty wiórowe jako płyty z materiałów drewnopochodnych od płyt drewnianych (symbol PKWiU 16.21.14 i 16.21.12). Nie można zatem nie pominąć różnicy pomiędzy drewnem a produktem drewnopochodnym jakim jest płyta wiórowa, której głównym składnikiem jest drewno, ale nie jedynym. W świetle zaś definicji biomasy określonej w powołanym wyżej § 5 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia z 4 listopada 2014 r. tylko odpady z drewna stanowią biomasę. Odpady z produktu drewnopochodnego jakim są odpady z płyty wiórowej nie są więc odpadami z drewna, w tym z drewna zanieczyszczonego impregnatami lub powłokami ochronnymi, które mogą zawierać związki chlorowcoorganiczne lub metale ciężkie. Chybiony jest więc zarzut sformułowany przez skarżącą spółkę naruszenia przez WWIOŚ powyższego przepisu rozporządzenia.

Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych. Przepisy powołanej dyrektywy zostały implementowane do polskiego porządku prawnego właśnie przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2014 r. I tak przepis art. 3 pkt 31 lit. b (v) Dyrektywy zawiera tożsamą definicję biomasy do definicji określonej w § 5 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia. Zważywszy na to oraz powyższe rozważania odnoszące się do bezzasadności zarzutu naruszenia § 5 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Sąd uznał za zbędne wyjaśnianie braku podstaw zarzutu naruszenia przepisów Dyrektywy 2010/75/UE.

Również zarzut naruszenia przez organ ochrony środowiska przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2001 r. w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza z dużych obiektów energetycznego spalania należało uznać za chybiony, stwierdziwszy, iż przepis 2 pkt 11 lit. e) tej Dyrektywy zawiera jednakową definicję biomasy do zawartej w § 5 ust. 2 pkt 5 powołanego rozporządzenia z dnia 4 listopada 2014 r.

W ocenie Sądu, z powodu niemożności uznania, że odpad z materiałów drewnopochodnych nie stanowi odpadu z drewna, czyli biomasy, brak jest podstaw do badania i analizy, na ile pozostałe poza drewnem składniki płyty wiórowej są nieszkodliwe dla środowiska. Przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2014 r. wśród odpadów, które można zakwalifikować do biomasy nie wymienia odpadów z produktów drewnopochodnych. W tym stanie rzeczy za chybioną należy uznać argumentację strony skarżącej, która powołała się na publikacje prasowe, wyniki badań światowych producentów płyt wiórowych, a także powszechną praktykę producentów płyt wiórowych.

Ponadto dla oceny legalności wydanego w niniejszej sprawie zarządzenia pokontrolnego nie ma znaczenia treść decyzji Starosty K. z dnia ... 2015 r. nr ... udzielającej spółce I. pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem wymagań przewidzianych dla zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów, pomimo, iż w decyzji tej zezwolono na przetwarzanie odpadów o kodzie 03 01 05 metodą spalania (R1) poprzez wytwarzanie energii cieplnej na własne cele grzewcze. Zważyć bowiem należy, iż decyzja ta została wydana na podstawie art. 181 ust., 1 pkt 4 p.o.ś., w myśl którego organ ochrony środowiska może udzielić pozwolenia na wytwarzanie odpadów. Niemniej jednak należy zważyć, że zgodnie z art. 155 u.o. termiczne przekształcanie odpadów prowadzi się wyłącznie w spalarniach odpadów lub we współspalarniach odpadów, z zastrzeżeniem art. 31 (który określa zasady spalania odpadów, gdy spalanie ich w instalacjach lub urządzeniach przeznaczonych do tego celu jest niemożliwe ze względów bezpieczeństwa). Stosownie do przepisu art. 158 ust. 2 pkt 2 u.o. termiczne przekształcenie odpadów, w celu odzysku energii odpadów innych niż niebezpieczne stanowi proces odzysku R1, wymieniony w załączniku nr 1 do ustawy. Jednocześnie ustawodawca w art. 163 ust. 1 pkt 5 tej samej ustawy określa, że przepisów art. 155-162 nie stosuje się do instalacji termicznie przekształcających wyłącznie odpady drewna, z wyjątkiem drewna zanieczyszczonego impregnatami i powłokami ochronnymi, które mogą zawierać związki chlorowcoorganiczne lub metale ciężkie, w skład których wchodzą w szczególności odpady drewna pochodzącego z budowy, remontów i rozbiórki obiektów budowalnych oraz infrastruktury drogowej. A contrario do odpadów sklasyfikowanych pod kodem 03 01 05 powstających w wyniku obróbki płyty wiórowej w piecu zakładowym, o których mowa w sentencji zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, nie znajduje zastosowania przepis art. 163 ust. 1 pkt 5 u.o., a zatem w myśl art. 155 u.o. ich spalanie może być prowadzone wyłącznie w spalarniach odpadów lub we współspalarniach odpadów. Istniejąca zaś na terenie zakładu I. instalacja EKOMAT 950 nie spełnia wymogów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 stycznia 2016 r. w sprawie wymagań dotyczących prowadzenia procesu termicznego przekształcania odpadów oraz sposobów postępowania z odpadami powstałymi w wyniku tego procesu (Dz. U. poz. 108). W tej sytuacji uprawnione było wydanie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego.

Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało wydane zgodnie z prawem i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.