Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 285/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 70
journal: Dz.U. 2016 poz 177
law: Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze
article: art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3, 64, 87, 94
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej jej załącznika w zakresie § 1, § 4, § 6, § 26 ust. 2 (w części obejmującej zwrot "gołębi") oraz § 27 ust. 1 i 3.


UZASADNIENIE

I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miasta [...] (dalej: "Rada") Nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta [...], opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] września 2015 r., poz. [...] (dalej: "Uchwała" lub "Regulamin"). Uchwała ta została zaskarżona przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] (dalej: "Prokurator" lub "skarżący") w trybie art. 70 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2016 r., poz. 177 ze zm.) w zw. z art. 8 i 50 § 1 p.p.s.a.

II. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności Uchwały w zakresie § 1 (na skutek oczywistej omyłki wskazano w skardze "§ 1 ust. 1 – 7", tymczasem w § 1 jest tylko jeden ustęp zawierający punkty – analiza uzasadnienia skargi nie nasuwa wątpliwości, że Prokuratorowi chodziło po prostu o § 1 załącznika do Uchwały), § 4, § 6, § 26 ust. 2 oraz § 27 ust. 1 i 3 Załącznika do Uchwały, tj. Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta [...]. W skardze zarzucono istotne naruszenie prawa, tj.:

(i) art. 7, art. 94 Konstytucji RP w zw. z § 137, § 118 w zw. z art. 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (jednolity tekst Dz. U. z 2016 r., poz. 283) polegające na nieuprawnionym powtórzeniu w § 1 Załącznika do Uchwały regulacji art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (jednolity tekst Dz. U. z 2016 r., poz. 250 ze zm., dalej: "ustawa");

(ii) zasad prawidłowej legislacji, polegające na powieleniu istniejących regulacji ustawowych, a także przekroczeniu upoważnienia ustawowego przy określeniu w § 4 Załącznika do Uchwały zasad dotyczących mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

(iii) art. 4 ust. 2 ustawy polegające na przekroczeniu delegacji ustawowej zawartej w tym przepisie poprzez nałożenie w § 6 Załącznika do Uchwały na właściciela nieruchomości obowiązku utrzymania czystości i porządku oraz należytego stanu sanitarno-higienicznego na jego terenie.

(iv) art. 4 ust. 2 pkt 1-8 ustawy, gdyż wskazany przepis w ogóle nie pozwala na regulowanie kwestii zawartej w zaskarżonym § 26 ust. 2 Załącznika do Uchwały, gdyż gołębie nie mogą zostać uznane ani za zwierzęta gospodarskie, ani za zwierzęta domowe;

(v) art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy, gdyż Rada Miasta [...] realizując postanowienia przedmiotowego przepisu nie może wskazywać podmiotu (właścicieli nieruchomości) zobowiązanych do przeprowadzenia deratyzacji, co w sposób nieuprawniony uczyniła w § 27 ust. 1 Załącznika do Uchwały; powołana norma kompetencyjna nie upoważnia także do zarządzenia przez burmistrza obowiązkowej deratyzacji obszaru zagrożonego obecnością gryzoni, co uczyniono w § 27 ust. 3 Załącznika do Uchwały.

W uzasadnieniu skargi wskazano w szczególności, że zgodnie z dyspozycją art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Przepis ten upoważnia radę gminy do wydawania aktów prawa miejscowego o charakterze wykonawczym, których zadaniem jest wykonanie upoważnienia zawartego w ustawie szczególnej, w granicach i zakresie przedmiotowym w nim określonych, z uwzględnieniem specyfiki i potrzeb danej gminy. Wobec tego należy podkreślić, że rada gminy (miasta) nie ma prawa do samoistnego, czyli niemającego podstawy w normie ustawowej, kształtowania podstaw prawnych swojego działania.

W odniesieniu do § 1 Regulaminu Prokurator odwołał się do zakazu powtarzania regulacji ustawowych w akcie prawa miejscowego. Jeżeli chodzi o § 4 Regulaminu, to Prokurator wskazał w szczególności na uregulowanie problematyki odprowadzania ścieków w innych aktach prawnych, podobnie jak obowiązywanie ustawowych reguł tzw. prawa sąsiedzkiego (art. 144 k.c.). Jeżeli chodzi o § 6 Regulaminu, to Prokurator stwierdził, że ustawodawca w art. 4 ust. 2 ustawy nie może narzucić właścicielom nieruchomości obowiązku utrzymania należytego stanu sanitarnohigienicznego nieruchomości (art. 21 Konstytucji RP). W aspekcie § 26 ust. 2 Regulaminu Prokurator podniósł, że gołębie nie mogą zostać uznane ani za zwierzęta gospodarskie, ani za zwierzęta domowe. Nie jest możliwe określanie w regulaminie obowiązków dotyczących hodowli gołębi, gdyż jest to sprzeczne z prawem. Jeżeli chodzi o § 27 ust. 1 i 3 Regulaminu, to zdaniem Prokuratora rada gminy realizując postanowienia przepisu art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy nie może wskazywać podmiotu (właścicieli nieruchomości) zobowiązanych do przeprowadzenia deratyzacji. Norma kompetencyjna powyższego przepisu nie obejmuje upoważnienia do regulowania przez radę gminy kwestii nałożenia na podmioty prywatne takiego obowiązku, a co za tym idzie, obciążenia ich kosztami jego realizacji. Wspominana norma kompetencyjna nie upoważnia także do zarządzenia przez burmistrza obowiązkowej deratyzacji obszaru zagrożonego obecnością gryzoni.

III.1. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o:

(i) oddalenie przedmiotowej skargi w części w zakresie zarzutu nr 1 i 2.

(ii) umorzenie postępowania w zakresie zarzutu nr 4 i zarzutu nr 5 w części tj. postanowienia zawartego w § 27 ust. 1 Załącznika do uchwały [...] r.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Rada podniosła w szczególności, że powtórzenie w § 1 ust. 1-7 Załącznika do Uchwały postanowień ustawy nie może być uznane za istotne naruszenie prawa, a nadto Zasady techniki prawodawczej nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego. Zdaniem Rady, postanowienia Uchwały dotyczące mycia i naprawy samochodów są jasne i precyzyjne oraz nadające się do egzekwowania a także jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Równocześnie jednak Rada uznała za zasadny zarzut Prokuratora odnośnie postanowienia § 4 us.t 1 pkt 1 Załącznika do Uchwały oraz § 4 ust. 2 pkt 3 załącznika do Uchwały. Odnośnie zarzutu trzeciego Rada uznała zarzut Prokuratora za zasadny i zadeklarowała jego zmianę. W zakresie zarzutu 4 dotyczącego postanowienia zawartego w § 26 ust. 2 Załącznika do Uchwały i zarzutu 5 w części dotyczącej naruszenia przepisu § 27 ust. 1 Załącznik do uchwały, Rada wskazała, że uchwałą z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]. zmieniony został § 26 ust. 2, który otrzymał brzmienie: "2. Dopuszcza się możliwość trzymania dla potrzeb własnych: koni wierzchowych, drobiu, królików i innych drobnych zwierząt domowych, jeżeli nie stwarza to uciążliwości dla osób zamieszkujących sąsiednie nieruchomości oraz istnieją odpowiednio przygotowane pomieszczenia, a także zachowane są przepisy sanitarne." i został skreślony w § 27 ust. 1. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że wyżej wymienione zarzuty za bezprzedmiotowe i zachodzi okoliczność o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnośnie zarzutu stawianego przez Prokuratora, a dotyczącego § 27 ust. 3 Załącznika do Uchwały Rada uznała go za zasadny i podniosła, iż proceduje nad zmianą regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta [...], który wyeliminuje zaskarżone przepisy uznane jako zasadne w odpowiedzi na skargę.

III.2. W piśmie z dnia 14 marca 2017 r. Rada poinformowała, że w dniu [...] lutego 2017 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta [...], która została opublikowana w Dz. Urz. Województwa [...] z dnia [...] marca 2017 r. pod poz. [...]. Na mocy § 4 uchwały [...] lutego 2017 r. z utraciła moc zaskarżona Uchwała.

III.3. Na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 r. prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] wyjaśnił, że § 26 ust. 2 załącznika do Uchwały został zaskarżony tylko w części odnoszącej się do gołębi.

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

IV.1. Skarga zasługuje w całości na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała, w części wskazanej w skardze Prokuratora, jest sprzeczna z prawem (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

IV.2. Na wstępie należy odnieść się do wniosku Rady o umorzenie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postępowania sądowego w związku ze zmianą w 2016 r., a następnie uchyleniem w 2017 r. zaskarżonej uchwały. Wniosek ten nie jest zasadny. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Należy mieć przede wszystkim na uwadze, że zmiana lub uchylenie uchwały rady gminy oznacza wyeliminowanie jej z porządku prawnego ze skutkiem od daty jej zmiany lub uchylenia (ex nunc), natomiast stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). W drugiej z wymienionych wyżej sytuacji uchwałę należy potraktować tak, jakby nigdy nie została podjęta, co może mieć znaczenie dla oceny skutków zdarzeń prawnych w okresie od momentu jej podjęcia do dnia zmiany lub uchylenia (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2015 r., II GSK 45/14, CBOSA oraz cyt. tam orzecznictwo NSA i Trybunału Konstytucyjnego). Na gruncie niniejszej sprawy należy w szczególności zwrócić uwagę na art. 10 ust. 2a ustawy, zgodnie z którym niewykonanie obowiązków określonych w regulaminie jest wykroczeniem. Ewentualne stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały będzie mieć zatem znaczenie dla oceny skutków zdarzeń prawnych od momentu podjęcia tej uchwały nie tylko na płaszczyźnie prawa administracyjnego, ale i prawa karnego (sensu largo, obejmującego również odpowiedzialność za wykroczenia – por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lipca 2009 r., P 65/07 stwierdzający zgodność art. 10 ust. 2a ustawy m. in. z 42 ust. 1 Konstytucji RP).

IV.3.1. Przechodząc do oceny zasadności skargi należy w pierwszej kolejności podkreślić, że dla uwzględnienia skargi na akt prawa miejscowego, a taki charakter ma zaskarżona uchwała (art. 4 ust. 1 ustawy), nie jest konieczne ustalenie, że stwierdzone naruszenie prawa miały charakter oczywisty lub rażący. Wystarczające dla uwzględniania skargi jest stwierdzenie, że naruszenie to ma charakter istotny (argumentum ex art. 91 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.; dalej: "u.s.g."). Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd, że za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. np. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2011 r., I OSK 1983/10, CBOSA).

IV.3.2. Zasadny okazał się zarzut z punktu 1 petitum skargi dotyczący niezgodności z prawem § 1 załącznika do Uchwały. W rzeczonym przepisie załącznika do Uchwały powtórzono treść art. 4 ust. 2 ustawy. Zdaniem Sądu, powtórzenie w tekście uchwały przepisu ustawowego powoduje nieważności uchwały. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja i uzupełnienie przez przepisy gminne jest niezgodne z zasadami legislacji. Uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie, narusza bowiem prawo w sposób istotny. Zawsze tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, gdyż powtarzany przepis już obowiązuje, jak też jest dezinformujące. Uchwała organu gminy nie powinna zatem powtarzać przepisów ustawowych. Powtarzanie przepisów za innymi aktami prawnymi pozbawia w istocie akt charakteru normatywnego, czyni go niejasnym i nieczytelnym, a w konsekwencji uniemożliwia osiągnięcie funkcji, dla jakiej jest stanowiony. Rzeczono powtórzenie narusza m.in. art. 2 Konstytucji RP (zasadę poprawnej legislacji będącą komponentem zasady demokratycznego państwa prawnego), art. 7 Konstytucji RP (zasadę legalizmu) oraz art. 87 i art. 94 Konstytucji RP, które to przepisy regulują hierarchię źródeł prawa oraz zasady ustanawiania aktów prawa miejscowego jako aktów wydawanych na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie (zamiast wielu zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2016 r., II OSK 3245/14 oraz z dnia 6 października 2015 r., II OSK 1042/15 i cyt. tam liczne orzeczenia NSA). Jeżeli chodzi o podniesioną w odpowiedzi na skargę kwestię możliwości oceny aktów prawa miejscowego przez pryzmat rozporządzenia z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", to istotnie w orzecznictwie w tej kwestii nie ma jednolitości. Przykładowo, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2016 r., II GSK 896/15 (CBOSA) powołano się na naruszenie tego rozporządzenia. Z kolei w wyroku z dnia 18 września 2012 r., II OSK 1524/12 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przedmiotowe "Zasady" nie mogą stanowić podstawy do oceny legalności miejscowych aktów normatywnych. Wydaje się, że w świetle § 143 w zw. z § 137 "Zasad techniki prawodawczej" mogą one jednak stanowić wzorzec kontroli aktów praw miejscowego. Kwestia ta nie ma jednak rozstrzygającego znaczenia w sprawie, skoro zgodnie z utrwalonym orzecznictwem powtórzenie przepisu ustawy stanowi naruszenie m. in. wskazanych wyżej art. 2, 7, 87 i 94 Konstytucji RP.

IV.3.3. Zasadne okazały się również zarzuty dotyczące § 4 załącznika do Uchwały. Zgodnie z tym przepisem: "1. Mycie pojazdów samochodowych poza myjniami może odbywać się pod warunkiem:

1) gdy dotyczy wyłącznie nadwozia samochodu;

2) nie dochodzi do zanieczyszczania środowiska, a powstające ścieki są odprowadzane do zbiornika bezodpływowego;

3) dokonywania tych czynności na wydzielonych, utwardzonych częściach nieruchomości oraz przy użyciu środków ulegających biodegradacji.

2. Naprawa pojazdów samochodowych poza warsztatami samochodowymi może odbywać się wyłącznie pod warunkiem:

1) dokonywania drobnych napraw samochodów osobowych, należących do właściciela nieruchomości,

2) nie zanieczyszczania środowiska i gromadzenia powstających odpadów w urządzeniach do tego przeznaczonych;

3) gdy działania te nie stwarzają uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości".

Kwestionowana przez Prokuratora regulacja została uchwalona w wykonaniu upoważnienia z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit.c ustawy. Zgodnie z tym przepisem, regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że w trybie art. 4 ust. 2 można określić wyłącznie obowiązki, których celem jest utrzymanie porządku i czystości. Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 28 lipca 2009 r. wyraźnie podkreślił, że funkcją przepisów stanowionych przez radę gminy w formie regulaminu jest ochrona porządku (i czystości) w gminie. Funkcją tą nie jest natomiast regulowania zasad ochrony środowiska czy też zasad postępowania z odpadami lub zasad korzystania z wód, w tym zasad odprowadzania ścieków. Zasady te są określone bowiem w przepisach rangi ustawowej, w tym m. in. w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 519; zob. np. art. 6 i 7), ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2017 r., poz. 328; zob. np. art. 9 w zw. z art. 28 ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469; zob. np. art. 39 w zw. z art. 194), ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016, poz. 1987; zob. np. art. 16) oraz rozporządzeniach wydanych na podstawie tych ustaw. Wskazać tu należy również m. in. na obowiązki określone w rozdziale 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja i uzupełnienie przez przepisy gminne jest niezgodne z zasadami legislacji (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 3140/13, CBOSA). Rada nie była zatem uprawniona do "doprecyzowania materii ustawowej", jako to ujęto w odpowiedzi na skargę (s. 3). Upoważnienie z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit.c ustawy ma w istocie bardzo wąski zakres zastosowania, może bowiem dotyczyć tylko tych kwestii związanych z myciem pojazdów samochodowych poza myjniami oraz napraw tych pojazdów poza warsztatami naprawczymi, które nie są uregulowane w aktach prawnych wyższego rzędu (ustawach, rozporządzeniach), a nadto może chodzić wyłącznie o realizację celu ustawy, czyli zachowanie czystości i porządku. Z tego też powodu za istotnie naruszające prawo (m. in. art. 2, 7, 87 i 94 Konstytucji RP) należy uznać postanowienia § 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 3, a także § 4 ust. 2 pkt 2 załącznika do Uchwały jako dotyczące materii uregulowanej w innych aktach prawnych wyższego rzędu. Jeżeli z kolei chodzi o § 4 ust. 2 pkt 1 załącznika do Uchwały, to stanowi on również przejaw nadmiernej ingerencji w prawo własności nieruchomości (art. 64 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), a także w prawo do ochrony życia prywatnego (art. 47 Konstytucji RP). Odrębną kwestią jest to, że użycie wysoce ocennego zwrotu "drobnej naprawy" bez jego zdefiniowania może być uznane za naruszenie zasady określoności norm karnych (art. 42 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 10 ust. 2a ustawy). Podobnie nadmiernie ogranicza prawo własności zakaz mycia innych części samochodu niż nadwozie (§ 4 ust. 1 pkt 1 załącznika do Uchwały), oczywiście przy założeniu, że przy wykonywaniu takiej czynności są spełnione ogólne zasady korzystania ze środowiska określone w ustawach i rozporządzeniach. Jeżeli zaś chodzi o § 4 ust. 2 pkt 3 załącznika do Uchwały, to postanowienie to może być uznane nie tylko za regulujące kwestie określone już w art. 144 kodeksu cywilnego, ale także w art. 51 kodeksu wykroczeń. Reasumując, w ramach upoważnienia z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit.c można określić tylko te kwestie, które nie są już uregulowane w innych przepisach rangi ustawowej lub rozporządzeń, a nadto maja na celu utrzymanie porządku i czystości. Przykładowo, prawodawca lokalny na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1 lit.c ustawy może wprowadzić zakaz mycia i napraw pojazdów samochodowych poza myjniami lub warsztatami naprawczymi obowiązujący w miejscach publicznych.

IV.3.4. Zasadny jest zarzut skargi dotyczący § 6 załącznika do Uchwały. W myśl tego przepisu, właściciel nieruchomości zobowiązany jest do utrzymania porządku oraz należytego stanu sanitarnohigienicznego na jego terenie, w tym w szczególności dbania o czystość i stan techniczny pojemników przeznaczonych do gromadzenia odpadów komunalnych i miejsc, w których są one posadowione. Trafnie wskazał Prokurator, iż w ustawodawca nie upoważnił gminy w art. 4 ust. 2 ustawy do wkraczania w takim zakresie w stosunki własnościowe (art. 64 Konstytucji RP), w tym do narzucenia właścicielom nieruchomości obowiązku utrzymania należytego stanu sanitarnohigienicznego nieruchomości.

IV.3.5. Trafnie wywiódł również Prokurator, że gołębie nie mogą być uznane za zwierzęta domowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy ani zwierzęta gospodarskie w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy. Sąd podziela w tej kwestie utrwalone już poglądy orzecznictwa (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r., II OSK 1953/08; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 maja 2012 r., II SA/Ol 322/12 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 września 2013 r., II SA/Wr 425/13 – CBOSA). Tym samym § 26 ust. 2 załącznika do Uchwały (w części obejmującej zwrot: "gołębi") narusza art. art. 4 ust. 2 pkt 6 i 7 ustawy w zw. z art. 2, 7, 87 i 94 Konstytucji RP.

IV.3.6. Zasadne okazały się również zarzuty skargi dotyczące § 27 ust. 1 i 3 załącznika do Uchwały. Zgodnie z ust. 1 powołanego przepisu, właściciele nieruchomości na terenie Miasta [...] obowiązani są do przeprowadzenia deratyzacji w obrębie swojej nieruchomości w miarę potrzeby z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie zaś ust. 3, w przypadku wystąpienia populacji gryzoni, stwarzającej zagrożenie sanitarne Burmistrz Miasta [...] określi w uzgodnieniu z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym obszary podlegające obowiązkowej deratyzacji oraz określi termin jej przeprowadzenia. Rada przyjmując powołane regulacje przekroczyła upoważnienie z art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem, regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Uchwała nie mogła zatem nałożyć na właściciela obowiązku "przeprowadzenia deratyzacji w obrębie swojej nieruchomości w miarę potrzeby", w tym obciążenia ich kosztami tej czynności (§ 27 ust. 1 Regulaminu). Wspominana norma kompetencyjna nie upoważnia także do zarządzenia przez Burmistrza obowiązkowej deratyzacji obszaru zagrożonego obecnością gryzoni (§ 27 ust 3 Regulaminu). Upoważnienie z art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy dotyczy jedynie wyznaczenia obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji oraz terminów jej przeprowadzenia (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 października 2013 r., IV SA/Po 492/13, CBOSA). W aspekcie § 27 ust. 3 Regulaminu należy dodać, że akt prawa miejscowego nie może samodzielnie tworzyć normy kompetencyjnej dla innego organu władzy publicznej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 124/11, CBOSA), w tym przypadku Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Reasumując, § 27 ust. 1 i 3 naruszają art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy w zw. z art. 2, 7, 87 i 94 Konstytucji RP.

IV.4. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.