Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1337/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie  uchwały z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 83
journal: Dz.U. 2009 nr 153 poz 1227
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jednolity
article: art. 10 par. 1,7,9 art. 77 par. 1 art. 80 art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c  art. 152 art. 132
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Adam Lipiński Protokolant – starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania wniosku o najem lokalu mieszkalnego 1. stwierdza wydanie zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa, 2. zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości, 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. W. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) stanowiącą 23% podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.


UZASADNIENIE

J. K. w dniu [...] czerwca 2012 r. wystąpił z wnioskiem o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta.

Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], działając na podstawie § 6 pkt 8 Uchwały Nr [...] Rady W. z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom do wykonania zadań i kompetencji m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485) oraz § 24 ust. 1 Uchwały Nr [...] Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 poz. 3937 z późn. zm.), odmówił zakwalifikowania wniosku skarżącego J. K. o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta. W uzasadnieniu natomiast podano, że wnioskodawca nie spełnia kryteriów przewidzianych uchwałą Nr [...] Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa oraz podał, że spełnia wszystkie wymagane kryteria do najmu lokalu z zasobów lokalowych miasta i w tej sytuacji nie można go nie zakwalifikować na listę osób oczekujących na najem.

Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], mając za podstawę art. 101 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), art. 6 i art. 19 ustawy z dnia 15 marca 2002 r o ustroju m. st. Warszawy (Dz. U. z 2002 r. Nr 41, poz. 361, z późn. zm.), § 6 pkt 8 uchwały Nr [...] Rady W. z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 i z 2010 r. Nr 203, poz. 6025) oraz § 4 i § 24 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.), odmówił uwzględnienia wezwania. W uzasadnieniu – tożsamym do uzasadnienia szczegółowego uchwały z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] – podał, że od lat dziewięćdziesiątych sprawa skarżącego była co najmniej ośmiokrotnie rozpatrywana przez Zarząd Dzielnicy [...] po zaopiniowaniu przez Komisje Mieszkaniowe. Od 1996 r. zainteresowany mieszka i jest zameldowany w lokalu [...] przy ul [...] w W., który został zainteresowanemu wynajęty w ramach pomocy mieszkaniowej na zasadzie określanej – w ówczesnym Urzędzie Dzielnicy [...] – "najmem okazjonalnym". Wynajęty lokal składa się z 2 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 47,48 m2 w tym powierzchni mieszkalnej 39.09 m2, a umowa na lokal została zawarta na czas oznaczony i była kilkakrotnie przedłużana na tej samej zasadzie, jednak z zastrzeżeniem, że z powodu przejęcia nieruchomości przez spadkobierców właścicieli, lokal należy opróżnić po wypowiedzeniu umowy. Umowy na najem lokalu za czynsz odmienny od czynszu regulowanego przez organy gminy (dwukrotność stawki obowiązującej w zasobie komunalnym), były zabezpieczane aktami notarialnymi, na podstawie których skarżący poddawał się dobrowolnej egzekucji w trybie art. 777 § 4 k.p.c. odnośnie obowiązku opróżnienia lokalu i jego zwrotu w wyznaczonym terminie. W związku z przejęciem własności budynku przez osoby fizyczne w dniu [...] stycznia 2004 r., Zarząd Budynków Komunalnych [...] wypowiedział skarżącemu najem lokalu z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia i wezwał go do opróżnienia mieszkania najpóźniej do dnia [...] kwietnia 2004 r. Jednakże J. K. nie opróżnił lokalu i mieszka w nim do dnia dzisiejszego, a z posiadanych informacji wynika, że tytuł egzekucyjny do opróżnienia lokalu nie został zrealizowany mimo upływu kilku lat od przekazania budynku przez ZGN prywatnym właścicielom. W okresie zamieszkiwania w lokalu wynajętym na czas określony, skarżący był właścicielem mieszkania położonego przy ul. [...] w W. (2 izby, 26,6/37,5 m2), które otrzymał w spadku po ciotce, a zgodnie z obecnie przedłożonym aktem notarialnym mieszkanie to zostało zbyte przez niego w 2001 r. i jak wynika z jego oświadczenia, na pokrycie zobowiązań komorniczych oraz remont mieszkania przy ul. [...]. Na marginesie dodano, że obowiązujące obecnie przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, w zakresie najmu okazjonalnego zdjęły ze strony wynajmującej obowiązek zabezpieczenia lokalu osobie, która jest eksmitowana po zakończeniu najmu okazjonalnego. Wynika z tego, że obowiązek zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych w przypadku konieczności opróżnienia lokalu zajmowanego na podstawie najmu okazjonalnego, po jego opróżnieniu spoczywa całkowicie na osobie zajmującej powyższy lokal. Ponadto na dzień [...] lipca 2012 r. kwota zaległości czynszowych wynosiła [...] zł, spłacanych w ratach (po 100 zł miesięcznie). Po przekazaniu budynku przez ZGN prywatnym właścicielom, skarżący wznowił starania o najem lokalu komunalnego i składał w tej sprawie kolejne wnioski, tym razem podając jako miejsce zamieszkania adres przy ulicy [...]. We wniosku z roku 2009 podał nową okoliczność polegającą na nadaniu klauzuli wykonalności tytułowi wykonawczemu o poddaniu się dobrowolnej egzekucji w trybie art. 777 § 4 k.p.c. wynikającemu z oświadczenia złożonego przez niego przed notariuszem w dniu [...] listopada 2001 r. (Repertorium A nr [...]). Żaden z wniosków składanych w latach 2004 – 2010 nie uzyskał pozytywnej opinii Komisji Mieszkaniowej i nie został zakwalifikowany do najmu lokalu komunalnego na czas nieoznaczony, jak również do najmu lokalu socjalnego na czas określony. Następnie J. K. złożył do sądu pozew o zobowiązanie gminy do dostarczenia lokalu socjalnego. W dniu [...] czerwca 2010 r. Sąd Rejonowy [...], I Wydział Cywilny w sprawie sygn. [...] oddalił powództwo, a w uzasadnieniu wyroku podkreślił m.in., że domaganie się w tej sytuacji przez niego przyznania mu lokalu socjalnego nie sposób pogodzić z zasadami słuszności (współżycia społecznego). Stwierdzono, że J. K. nie spełnia żadnej z przesłanek uprawniających do otrzymania lokalu socjalnego, a na podstawie zeznań J. K. podano m.in.: (...) nie pracuje on w sposób legalny (odprowadzając podatki, składki ubezpieczeniowe), lecz od siedmiu lat (wcześniej przez trzy lata także pracował dorywczo) świadczy pracę, za którą otrzymuje ekwiwalent pieniężny w wysokości [...] zl miesięcznie w postaci opłacania obciążających go rachunków (...). W ocenie Sądu to, że J. K., mimo iż ewidentnie świadczy pracę zarobkową, od 10 lat nie zatrudnił się legalnie, stanowi jego przemyślany wybór. tzw. "praca na czarno" (niewykazywanie uzyskiwania dochodów), po pierwsze pozwala mu otrzymywać pomoc z ośrodka pomocy społecznej w wysokości [...] zł miesięcznie, a po drugie umożliwia mu uniknięcie skutecznej egzekucji komorniczej. (...) Powód podał, że nie choruje na nic obłożnie, natomiast stwierdzona u niego niepełnosprawność – jak sam podkreślił – jest stopnia lekkiego i absolutnie nie powoduje niezdolności do pracy. Sąd w swoim uzasadnieniu zwracił również uwagę, iż (...) Pan J. K. posiadał pełną wiedzę, iż budynek położony przy ul. [...] w W. (...) przeznaczony jest do zwrotu jego dawnym przedwojennym właścicielom (...) co było przyczyną tego, iż zawierane z nim przez Miasto W. umowy najmu przedmiotowego lokalu były na czas określony (krótkie okresy). Pomimo tego będąc właścicielem (odziedziczonego po ciotce (...) lokalu mieszkalnego (ul. [...] w W.), w 2000 r. (w sytuacji, gdy dysponował umową najmu spornego lokalu obowiązującą jedynie do dnia [...] czerwca 2001 r.), zdecydował się go sprzedać. W ten sposób powód, mając zaspokojone we własnym zakresie potrzeby mieszkaniowe, poprzez swoją suwerenną decyzję (sprzedaż lokalu) pozbawił się tego przywileju (atrybutu). Sąd podsumowując stwierdził: w konsekwencji, abstrahując już nawet od powyższych rozważań odnośnie niespełnienia przez niego którejkolwiek z przesłanek uprawniających do otrzymania lokalu socjalnego – domaganie się w tej sytuacji przez niego przyznania mu lokalu socjalnego nie sposób pogodzić z zasadnymi słuszności (współżycia społecznego). Następnie Sąd Okręgowy w W. V Wydział Cywilny-Odwoławczy wyrokiem z dnia [...] listopada 2010 r. oddalił apelację skarżącego i w uzasadnieniu wyroku wskazano, że Sąd Okręgowy przyjmuje za własne zarówno ustalenia faktyczne, jak i rozważania Sądu Rejonowego, jako należycie osadzone zarówno w materiale dowodowym, jak i przepisach prawa (...) Nie budzi wątpliwości, że w tym stanie rzeczy, nawet gdyby powód spełniał przesłanki wynikające z art. 14 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów do otrzymania lokalu socjalnego, jego żądanie przyznanie mu takiego lokalu rażąco narusza zasady współżycia społecznego i z mocy art. 5 k.c. powinno być oddalone. Po oddaleniu powództwa przez sądy obu instancji i uprawomocnieniu się orzeczenia, J. K. podjął szereg interwencji u radnych Dzielnicy i Miasta, jak też u osób i instytucji niezależnych od Urzędu Dzielnicy [...]. W korespondencji podnoszony był zgłaszany tym osobom i instytucjom przez zainteresowanego zarzut dyskryminowania go z uwagi na orientację seksualną, co faktycznie nigdy nie miało miejsca. Odnosząc się do tych zarzutów w zakresie dyskryminacji członkowie Zarządu Dzielnicy [...] wielokrotnie wskazywali, że kwestia ta nigdy nie była brana pod uwagę przy analizie kolejnych wniosków z uwagi na fakt, że ze względu na konstytucyjnie zagwarantowane prawa obywatelskie nie jest ujmowana w zasadach i kryteriach udzielania pomocy mieszkaniowej zawartych w przepisach prawa miejscowego W. Zgodnie z zaświadczeniami lekarskimi znajdującymi się w aktach sprawy, J. K. choruje na zwyrodnienie kręgosłupa, kamicę nerkową, kamicę pęcherzyka żółciowego, otyłość, schorzenia wątroby, żylaków kończyn dolnych i do [...] października 2012 r. miał orzeczony lekki stopień niepełnosprawności. Zgodnie z zaświadczeniem z poradni profilaktyczno – rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych i współuzależnionych z dnia [...] czerwca 2011 r., od lutego 2011 r. skarżący jest pacjentem ww. placówki, uczestniczy w terapii indywidualnej i jest pod opieką lekarza psychiatry. Według zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] października 2011 r. zainteresowany jest w trakcie leczenia chirurgicznego, w obecnej chwili istnieją przeciwwskazania do pracy zawodowej. Zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z dnia [...] lutego 2012 r., u wnioskodawcy rozpoznano objawy lumbago z powodu wdrożenia programu fizyko – usprawniającego. Dalej wskazano, że wniosek z czerwca 2012 r. został przedłożony Komisji Mieszkaniowej, która w dniu [...] lipca 2012 r. zaopiniowała sprawę negatywnie.

W październiku 2012 r. zainteresowany dołączył do akt sprawy zaświadczenie o kontynuowaniu leczenia w poradni profilaktyczno – rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych i wspóluzależnionych z prośbą o ponowne przedłożenie sprawy do zaopiniowania przez Komisję Mieszkaniową i znajduje się w nim informacja o rozpoznaniu u niego zaburzeń adaptacyjnych oraz o pozostawaniu pod opieką lekarza psychiatry, zaś Komisja Mieszkaniowa w dniu [...] października 2012 r. ponownie zaopiniowała wniosek negatywnie. Następnie w dniu [...] listopada 2012 r. skarżący dołączył do akt sprawy zaświadczenie z ponowną prośbą o uzupełnienie akt i przedstawienie nowej dokumentacji Komisji Mieszkaniowej. Według zaświadczenia Instytutu Psychiatrii i Neurologii w W. z dnia [...] października 2012 r., zainteresowany w dniu wydania zaświadczenia został przyjęty do szpitala psychiatrycznego w celu przeprowadzenia diagnostyki i wdrożenia leczenia. Zgodnie z powyższym zaświadczeniem pacjent wymaga bezwzględnego pobytu w oddziale psychiatrycznym z powodu choroby przewlekłej. Z karty informacyjnej leczenia szpitalnego Instytutu Psychiatrii wynika, iż skarżący przebywał w szpitalu od [...] października 2012 r. do [...] października 2012 r. z rozpoznaniem epizodu depresyjnego. Według wywiadu lekarskiego pojawienie się objawów depresyjnych wiązać można z trudną sytuacją życiową, w jakiej znalazł się pacjent (...), kilkuletnią walką o pozostanie w mieszkaniu, które obecnie zajmuje, nękaniem i prześladowaniem przez właściciela budynku w związku z odmiennym stylem bycia i charakterem pracy. Pacjent od 2 lat jest pod opieką psychoterapeuty, a od 2 miesięcy leczony ambulatoryjnie. W związku z dołączeniem powyższego zaświadczenia do akt sprawy zgodnie z prośbą wnioskodawcy, sprawa została ponownie zaopiniowana przez Komisję Mieszkaniową, która w dniu [...] listopada 2012 r. wydała opinię pozytywną. Oceniając występowanie przesłanek uzasadniających udzielenie wnioskodawcy pomocy mieszkaniowej w pierwszej kolejności trzeba podkreślić, iż kierując się ustaleniami wynikającymi z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. sygn. [...] uznać należy, iż w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie ma § 6 ust. 1 pkt 3 przepisów prawa miejscowego. Przepis ten stanowi, iż odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu, jeżeli z analizy wniosku oraz sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej ustalonej między innymi w miejscu zamieszkania wnioskodawcy wynika, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi przy składaniu wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy lub osób ubiegających się wraz z nim o najem lokalu, a także gdy faktyczne warunki mieszkaniowe wnioskodawcy lub osób ubiegających się z nim o najem nie potwierdzają sytuacji wykazanej we wniosku, a w ocenie zarządu dzielnicy wnioskodawca ma możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Wskazano, że w ocenie Sądu, mimo że J. K. nie pracuje w sposób legalny, to ewidentnie świadczy pracę zarobkową, z której nie wykazuje dochodów. Natomiast wnioskodawca przy ubieganiu się najem lokalu po raz ósmy, jak również w poprzednich wnioskach składanych od roku 2004, na przestrzeni lat, wykazywał, że od 2003 r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, a jego dochodem są jedynie zasiłki celowe z OPS, jak i fundusze z prac dorywczych (200- 300 zł miesięcznie), nie wykazywał żadnych dochodów z tytułu pomocy od znajomych jak i z wykonywanej działalności (poza oświadczeniem, iż w 2011 r. z tytułu działalności wykonywanej osobiście osiągnął roczny dochód w łącznej wysokości [...] zł). Powyższe stoi w sprzeczności z jego zeznaniami złożonymi przed sądem. Podkreślono, iż po pobieżnym przeglądzie informacji publicznie dostępnych w sieci internet, na jednej z witryn reklamowany jest występ estradowy zainteresowanego mający miejsce w marcu 2012 r. tj. w okresie objętym koniecznością wykazania wszystkich dochodów dołączonych do wniosku z czerwca 2012 r. O wysokości dochodu uzyskanego m.in. z takiego występu J. K. nie dostarczył odpowiedniego zaświadczenia. Pozwala to sądzić, że sytuacja opisywana przez Sąd Rejonowy oraz Sąd Okręgowy w roku 2010 może być nadal aktualna. Również w zeznaniach sądowych Pan K. przyznał, że nie choruje na nic obłożnie, natomiast stwierdzona u niego niepełnosprawność – jak sam podkreślił – jest stopnia lekkiego i absolutnie nie powoduje niezdolności do zatrudnienia. Wynika ona z nadwagi, skutkującej zmęczeniem kręgosłupa. Tę dolegliwość – jak stwierdzono w uzasadnieniu wyroku sądu – powód posiada już od 20 lat i nie przeszkadza mu ona w wykonywaniu pracy. Powyższe zeznania również świadczą o wykonywaniu pracy zarobkowej przez wnioskodawcę. Oceniając zaś stopień i rodzaj niepełnosprawności oraz biorąc pod uwagę informacje o stanie zdrowia wnioskodawcy z ostatniego okresu (zaburzenia adaptacyjne, pozostawanie pod opieką lekarza psychiatry, hospitalizację z powodu epizodu depresyjnego) nie pozwalają jednoznacznie ocenić, czy istnieje podstawa do zastosowania przepisu § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały. Wskazano, że wielokrotne podnoszenie przez wnioskodawcę w rozlicznych interwencjach zarzutu nie udzielenia przez W. pomocy mieszkaniowej ze względu na orientację seksualną, nie może wpływać na ocenę wniosku J. K., który winien być rozpatrywany jedynie w świetle obowiązujących przepisów. W przedmiotowej sprawie jedynym i podstawowym warunkiem było i jest ustalenie, czy wymieniony spełnia kryteria uprawniające do najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta, określone przepisami prawa miejscowego. Zasadniczym powodem odmowy zakwalifikowania wniosku J. K. do zawarcia umowy najmu z mieszkaniowego zasobu miasta [...] W., jest występowanie rażącej dysproporcji pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi przy składaniu wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. Nie sposób bowiem zignorować ustaleń i oceny sądów powszechnych (obu instancji), które podniosły, że wnioskodawca nie tylko nie spełnia kryteriów do otrzymania lokalu socjalnego, lecz że żądanie przyznania mu takiego lokalu, w ustalonych okolicznościach rażąco narusza zasady współżycia społecznego. Jakkolwiek przesłanki oceniane przez sądy w pewnym zakresie mogą się różnić od przesłanek ocenianych przez Zarząd Dzielnicy [...], to jednak mając na względzie, że Miasto W. jako jednostka samorządu terytorialnego ma za zadanie zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej (przede wszystkim gospodarstw o niskich dochodach), nie można pominąć oceny dokonanej przez sądy w aspekcie społecznym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i w uzasadnieniu podał, że spełnia wszystkie kryteria do zakwalifikowania jego wniosku o najem lokalu oraz i to, iż jego wniosek został zaopiniowany pozytywnie przez Komisję Mieszkaniową w dniu [...] listopada 2012 r..

W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że zasadniczym powodem odmowy zakwalifikowania wniosku do zawarcia umowy najmu z mieszkaniowego zasobu miasta był przepis § 6 ust. pkt 3 uchwały Nr [...] [...] Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści § 4 Uchwały Nr [...] Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 poz. 3937 z późn. zm.), lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: 1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto 2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. Z kolei według § 1 pkt 25 § 1 uchwały, ilekroć w uchwale jest mowa o dochodzie gospodarstwa domowego - należy przez to rozumieć dochody wnioskodawcy i osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu, wykazane ze wszystkich źródeł ich uzyskiwania i udokumentowane w szczególności przez: pracodawcę, ośrodek pomocy społecznej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wojewódzki urząd pracy, urząd skarbowy, zaś w myśl pkt 26 tegoż paragrafu, przez minimum dochodowe należy rozumieć średni miesięczny dochód, o którym mowa w pkt 24, na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o najem lokalu lub datę wystąpienia przez zarząd dzielnicy/burmistrza dzielnicy z żądaniem przedstawienia przez wnioskodawcę aktualnej informacji o dochodach, nieprzekraczający 160% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym i 220% tej kwoty w gospodarstwie jednoosobowym, a także w gospodarstwie osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci), obowiązujący w dniu złożenia wniosku lub w dniu wystąpienia przez zarząd dzielnicy/burmistrza dzielnicy z żądaniem przedstawienia przez wnioskodawcę aktualnej informacji o dochodach. Natomiast według art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r o pomocy społecznej (tekst jedn. z 2013 r. poz. 182), za osoba bezdomną uważa się osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Mając powyższe przepisy na uwadze skonstatować należy, że zawarte są w nich pozytywne przesłanki wynajmowania lokali na czas nieoznaczony osobom pozostającym w trudnych warunkach mieszkaniowych i materialnych.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie w szczegółowym uzasadnieniu zaskarżonej uchwały na próżno szukać wskazania, bądź też nie wskazania tych pozytywnych przesłanek, albo też wyłączeń do ich stosowania przewidzianych w § 5. A przecież taka powinność wynika z § 22 ust. 1 uchwały w myśl którego wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu, z wyłączeniem spraw wymienionych w § 40 i § 40a, wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych - w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w Warszawie - w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy. Wnioski w sprawach, w których wymagane jest weryfikowanie kryterium dochodowego, składane są dodatkowo wraz z oświadczeniami i dokumentami wydanymi przez podmioty wskazane w § 1 pkt 25, potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania. Natomiast zgodnie z ust. 2 tegoż paragrafu, przy rozpatrywaniu wniosków osób, o których mowa w ust. 1 należy poddać wnikliwej analizie:

1) dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy;

2) zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela;

3) posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1;

4) rozporządzenie, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, pod jakimkolwiek tytułem posiadanym prawem do lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem złożenia wniosku, a także fakt dokonania przez te osoby zamiany lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części na lokal kwalifikujący ich do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu, oraz dodatkowo

5) w przypadku osób ubiegających się o najem lokalu na podstawie § 4, § 12 i § 31:

a) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania,

b) warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach.

Jednakże, co już wyżej zasygnalizowano, uzasadnienie uchwały nie wskazuje, aby te kwestie były badane oraz – co najważniejsze – nie wynika to również z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych spraw. Co więcej, organ w swoich rozważaniach opiera się w zasadzie, cytując je dosłownie, jedynie na ustaleniach poczynionych przez sądy powszechne w roku 2010, a przecież od tego czasu, do dnia wydania zaskarżonej uchwały minęło już przeszło 3 lata i z dużą dozą prawdopodobieństwa uznać należy, że stan faktyczny uległ zmianie. A jeśli nawet nie, to obowiązkiem organu było zbadanie tej ewentualności, a nie gołosłowne powoływanie się na powyższe wyroki i zawarty w tych sprawach materiał dowodowy. Kontynuując ten wątek zauważyć należy, że skarżący nie odmówił złożenia oświadczenia i dokumentów, o których mowa w § 22 ust. 1 uchwały, bowiem złożył on oświadczenie w dniu [...] czerwca 2012 r. w sprawie uzyskiwanych dochodów wskazując, że zgodnie z zaświadczeniem z urzędu skarbowego osiągnął dochodów z działalności wykonywanej osobiście w kwocie [...] zł, tj. średnio w skali miesiąca w kwocie [...] zł za rok 2011. Na marginesie jedynie zauważyć należy, że w decyzji z dnia [...] marca 2012 r. o przyznaniu zasiłku okresowego od [...] marca 2012 r. do [...] czerwca 2012 r. w kwocie [...] zł miesięcznie stwierdzono w uzasadnieniu, że "Nie posiada własnego dochodu", zaś w decyzji z dnia [...] marca 2012 r. o przyznaniu zasiłku celowego w uzasadnieniu stwierdzono, że "Zasiłek celowy przyznano w oparciu o wywiad rodzinny stwierdzający trudną sytuację materialną z powodu: bezrobocia, niepełnosprawności. Ponadto organ nie zbadał w żadnym stopniu średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego, o czym mowa § 4 pkt 2 uchwały, a powołał się i to w sposób bardzo ogólny (bez wskazania adresu strony) na informacje umieszczone w internecie o prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, zaś sam w żaden sposób nie zbadał tego dochodu i co jest trudne aktualnie do zweryfikowania oraz zbadania poprawności takiego toku rozumowania organu. Nie sposób również przejść obojętnie obok konstatacji organu, że skarżący nie wykazał żadnych kwot pomocy darowanej mu przez osoby bliskie, skoro z materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, aby taki fakt miał w ogóle miejsce. Ponadto nie sposób zaakceptować stanowiska organu, który oceniając stopień i rodzaj niepełnosprawności skarżącego stwierdza, iż "nie można jednoznacznie ocenić, czy istnieje podstawa do zastosowania przepisu § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały", bowiem to właśnie na organie spoczywa tylko i wyłącznie dokonanie takiej oceny.

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z § 6 pkt 3) uchwały, na który to przepis – i co należy zaakcentować – jedyny powołany przez organ odmawiający zakwalifikowania wniosku skarżącego o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta, odmawia się zawarcia umowy najmu, jeżeli z analizy wniosku oraz sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej ustalonej między innymi w miejscu zamieszkania wnioskodawcy wynika, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi przy składaniu wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy lub osób ubiegających się wraz z nim o najem lokalu, a także gdy faktyczne warunki mieszkaniowe wnioskodawcy lub osób ubiegających się z nim o najem nie potwierdzają sytuacji wykazanej we wniosku, a w ocenie zarządu dzielnicy wnioskodawca ma możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ po pierwsze w żaden sposób nie dokonał analizy sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej skarżącego, bowiem opierał się w głównej mierze na materiale dowodowym ze wspomnianych już wyżej spraw przed sądem powszechnym, bądź uczynił to w sposób niezwykle pobieżny i lakoniczny, skoro nie uwzględnił nawet w swoich rozważaniach uzasadnień przyznających mu zasiłek okresowy i celowy, a to m.in. świadczy o jego niskich dochodach. Po drugie zaś, w żaden sposób nie zbadał faktycznego stanu majątkowego skarżącego i w konsekwencji nie mógł po prostu i nie uczynił wskazania już nie tylko dysproporcji pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi przy składaniu wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu w zestawieniu z faktycznym stanem majątkowym wymienionego, a tym bardziej rażącej dysproporcji, o czym stanowi się we wspomnianym przepisie. Na marginesie powyższego zauważyć należy, choć jest to niezwykle istotne, że skarżący złożył w dniu [...] czerwca 2012 r. oświadczenie o stanie majątkowym i z którego wynika, iż nie posiada żadnego majątku, lecz organ pominął je całkowitym milczeniem.

Reasumując, ustalenia organu zostały dokonane w zasadzie bez żadnego pokrycia w materiale dowodowym sprawy, stąd też opisane powyżej uchybienia są na tyle istotne, że należało – zdaniem Sądu – wyeliminować zaskarżoną uchwałę z obiegu prawnego.

Na zakończenie stwierdzić należy, że stosownie do treści art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. z 2013 r. poz. 594), nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego i jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio (ust. 2).

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 147 § 1 w zw. z i art. 152 oraz 132, a w sprawie opłat na podstawie art. 250 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348), należało orzec jak w sentencji wyroku.