Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 227/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Powiatu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.90 ust.3
journal: Dz.U. 2015 poz 2156
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
article: art.32 ust.1 i ust.2 pkt 4
journal: Dz.U. 2015 poz 1445
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi C."Ż." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na uchwałę Zarządu Powiatu Stargardzkiego z dnia 29 października 2015 r. nr 564/15 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dotacji dla szkoły niepublicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa dotacji dla szkoły niepublicznej (dalej: "uchwała nr 564/15"), Zarząd Powiatu S. odmówił P. S. O. M. "[...]" w S. (dalej: szkoła), prowadzonej przez C. N. i B. "[...]" Spółka z o.o. w Ł. (dalej: spółka), dotacji na 2016 rok. Jako podstawę prawną uchwały wskazał przepis art. 32 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2015 r. poz. 1445) oraz § 1 rozdziału II ust. 1 uchwały nr XLII/508/09 Rady Powiatu w Stargardzie Szczecińskim z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania oraz rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez osoby prawne i fizyczne na terenie Powiatu S. oraz trybu i zakresu ich wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 94, poz. 2691 ze zm., dalej: "uchwała nr XLII/508/09").

Z akt sprawy wynika, że spółka złożyła do Starosty S., w piśmie

z dnia 15 września 2015 r. (wpływ do organu w dniu 22 września 2015 r.) wniosek

o zarezerwowanie środków finansowych w budżecie powiatu na dotacje w 2016 r. dla wskazanych siedmiu szkół wraz ze skierowanym do Zarządu Powiatu w S. wnioskiem o przyznanie prawa dotacji na 2016 r.

W uzasadnieniu uchwały, powołując się na przepis art. 90 ust. 2 ustawy

o systemie oświaty, organ wyjaśnił, że prawo do dotacji przysługuje po spełnieniu następujących warunków: szkoła prowadzi działalność i osoba prowadząca szkołę poda do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji właściwemu organowi planowaną liczbę uczniów. Wskazał dalej, że szkoła nie podjęła działalności z dniem 1 września 2015 r., szkoła nieprowadząca działalności nie może wykazać uczniów w Systemie Informacji Oświatowej i dlatego nie otrzyma subwencji na rok 2016.

Pełnomocnik Spółki w skierowanym do organu wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa zarzucił naruszenie art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty w zw.

z §1 rozdział 2 punkt 1 i 2 uchwały nr XLII/508/09, poprzez jego błędną wykładnię

i w konsekwencji dokonanie czynności w postaci wydania uchwały o odmowie przyznania prawa dotacji. Spółka przytoczyła brzmienie przepisu art. 90 ust. 3 ustawy

o systemie oświaty i podniosła, powołując się także na wyrok WSA w Olsztynie z dnia 1 sierpnia 2013 r. (sygn. akt I SA/Ol 468/13), że w jej ocenie, jednym warunkiem przyznania dotacji jest podanie do 30 września roku poprzedzającego udzielenie dotacji właściwemu organowi proponowanej liczby uczniów, a nie, jak wskazuje organ, także prowadzenie przez szkołę działalności. W ocenie spółki, wymagany warunek został przez nią spełniony.

W związku z ww. wezwaniem, Zarząd Powiatu S., uchwałą

nr [...] z dnia [...] r. odmówił uchylenia uchwały nr [...].

W uzasadnieniu przywołał brzmienie przepisu art. 90 ust. 2 ustawy o systemie oświaty i wyjaśnił, że szkoła została wpisana do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Powiat S. w dniu [...] r., termin rozpoczęcia działalności szkoły określono na dzień 1 września 2015 r. W dniu 16 września 2015 r. wpłynął wniosek o dokonanie zmiany we wpisie do ww. ewidencji, polegającej na zmianie terminu rozpoczęcia działalności przez szkołę na dzień 20 lutego 2016 r., co oznacza, że w dniu złożenia wniosku, tj. 22 września 2016 r., szkoła nie prowadziła działalności. Skoro nie prowadziła działalności, to nie było organu prowadzącego szkołę uprawnionego do złożenia wniosku (§1 rozdział II, ust. 2 uchwały nr XLII/508/09).

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na uchwałę nr [...], Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła naruszenie art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. 2004 r. nr 256, poz. 2572) w związku z §1 rozdział 2 punkt 1 i 2 uchwały nr XLII/508/09, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji dokonanie czynności w postaci wydania uchwały o odmowie przyznania prawa dotacji.

W uzasadnieniu skargi, ponownie wyraziła pogląd, powołując się na przepis art. 90 ustawy o systemie oświaty, orzecznictwo sądów administracyjnych i poglądy doktryny oraz uchwałę nr XLII/508/09, że jednym warunkiem przyznania dotacji jest podanie do 30 września roku poprzedzającego udzielenie dotacji właściwemu organowi planowanej liczby uczniów, a nie także prowadzenie przez szkołę działalności.

Niezależnie od tego, podkreśliła dalej, powołując się na wyrok WSA w Łodzi

(z dnia 11 stycznia 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 994/04), że prawo do założenia szkoły powstaje dopiero z chwilą wpisania jej do właściwej ewidencji; datą, która pozwala rozróżnić szkołę istniejącą od szkoły planowanej jest data wpisu do ewidencji prowadzonej przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. Do skargi dołączyła, m.in. zaświadczenie Starosty S. z dnia [...] r. o wpisie szkoły do ewidencji działalności oświatowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Pełnomocnik organu wskazał dodatkowo na rozprawie, że mimo przedłużenia do dnia 20 lutego 2016 r. terminu na rozpoczęcie działalności, szkoła nie dokonała żadnych czynności, nie zatrudniła nauczycieli, nie prowadzi żadnej działalności oświatowej. Poinformował też o prowadzonym postępowaniu o wykreśleniu szkoły

z Ewidencji Szkół i Placówek Niepublicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.

Wskazać na wstępie należy, że zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U.2013.595 j.t.): "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego".

W ocenie Sądu, Skarżąca spółka C. N. i B. "[...]" Spółka z o.o. w Ł. prowadząc P. S. M. "[...]" w S. (dalej: szkoła), której dotyczy zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu S., posiada legitymację prawną do jej zaskarżenia, podnosząc, że uchwała ta narusza ich interes prawny. Dopełnili też formalnego warunku jej zaskarżenia, tj. wezwali we właściwym terminie organ do usunięcia tego naruszenia.

Uznanie zatem, że do takiego naruszenia interesu prawnego rzeczywiście doszło wymaga stwierdzenia, że zaskarżona uchwała z naruszeniem prawa, w sposób bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny naruszyła interes prawny Skarżącej.

Dokonując więc takiej oceny tej uchwały, wskazać należy, że kwestie przyznawania dotacji dla szkół niepublicznych regulują przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U.2015 poz. 2156 j.t. ze zm.) dalej u.s.o., w szczególności jej przepisy art. 90 ust. 3 i ust. 4.

Zgodnie z art. 90 ust. 3 u.s.o.: "Dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a przysługują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę niepubliczną poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji, z zastrzeżeniem ust. 3h oraz 3i. W przypadku braku na terenie gminy lub powiatu szkoły publicznej danego typu i rodzaju podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu lub rodzaju".

Stosownie natomiast do ust. 4 tego artykułu: "Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.".

Zarząd Powiatu S. w wydanej na podstawie art. 32 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2015 r. poz. 1445) oraz §1 rozdziału II ust. 1 uchwały nr XLII/508/09 Rady Powiatu w Stargardzie Szczecińskim z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania oraz rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez osoby prawne i fizyczne na terenie Powiatu S. oraz trybu i zakresu ich wykorzystania odmówił przyznania prawa do dotacji na rok 2016 dla P. S. M. "[...]" .

W uzasadnieniu tej uchwały, powołując się na przepis art. 90 ust. 2 ustawy

o systemie oświaty, organ wyjaśnił, że prawo do dotacji przysługuje po spełnieniu następujących warunków: szkoła prowadzi działalność i osoba prowadząca szkołę poda do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji właściwemu organowi planowaną liczbę uczniów. Wskazał dalej, że szkoła nie podjęła działalności z dniem 1 września 2015 r., szkoła nieprowadząca działalności nie może wykazać uczniów w Systemie Informacji Oświatowej i dlatego nie otrzyma subwencji na rok 2016.

W ocenie Sądu podjęta uchwała nie narusza prawa.

W skardze, skarżący powołując się na przepis art. 90 ustawy o systemie oświaty, orzecznictwo sądów administracyjnych i poglądy doktryny oraz uchwałę nr XLII/508/09, że jednym warunkiem przyznania dotacji jest podanie do 30 września roku poprzedzającego udzielenie dotacji właściwemu organowi planowanej liczby uczniów, a nie także prowadzenie przez szkołę działalności.

Niezależnie od tego, podkreśliła dalej, powołując się na wyrok WSA w Łodzi

(z dnia 11 stycznia 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 994/04), że prawo do założenia szkoły powstaje dopiero z chwilą wpisania jej do właściwej ewidencji; datą, która pozwala rozróżnić szkołę istniejącą od szkoły planowanej jest data wpisu do ewidencji prowadzonej przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty w zw. z §1 rozdział 2 punkt 1 i 2 uchwały nr XLII/508/09, Sąd go nie podzielił Nie sposób zgodzić się z –prezentowanym poglądem że jednym warunkiem przyznania dotacji jest podanie przez organ prowadzący do 30 września roku poprzedzającego udzielenie dotacji właściwemu organowi planowanej liczby uczniów, a nie także prowadzenie przez szkołę działalności. W ocenie Sądu podstawowym warunkiem przyznania dotacji jest prowadzenie działalności.

Z treści art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty wynika, że granice i zakres udzielonego ustawą o systemie oświaty upoważnienia zobowiązują organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania, z uwzględnieniem w szczególności (a więc nie tylko) podstawy obliczania dotacji, zakresu danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielnie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz terminu i sposobu rozliczenia dotacji.

Złożenie przez prowadzącego niepubliczną szkołę (placówkę) wniosku oraz wskazanie wymaganych danych, co do liczby uczniów uczęszczających do szkoły (placówki), skutkuje dla organu wykonawczego samorządu terytorialnego obowiązkiem obliczenia należnej dotacji i wypłacenia jej osobie uprawnionej (konkretyzacja wysokości dotacji). Z ustawy o systemie oświaty (art. 90 ust. 3) wynika jednoznacznie, że dotacja dla takiej placówki jest iloczynem liczby jej uczniów i kwoty nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia tego rodzaju placówki, w części oświatowej subwencji ogólnej dla danej jednostki samorządu terytorialnego. W tej sytuacji dotacja dla niepublicznej szkoły (placówki) przysługująca na każdego ucznia uzależniona jest od spełnienia, przez podmiot prowadzący taką placówkę, warunku podania organowi właściwemu do udzielania dotacji planowanej liczby uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Brak takiej wiedzy uniemożliwiłby zrealizowanie przez jednostkę samorządu terytorialnego jej zadań w przedmiotowym zakresie. Ponadto, jak wynika z przepisu art. 90 ust. 3 w zw. z ust. 3c u.s.o. dotacja przysługuje na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu i jest przekazywana w 12 częściach, w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca.

Jak wynika z treści art. 90 ustawodawca zastrzegł wymaganie, aby osoba prowadząca złożyła organowi właściwemu do udzielania dotacji, w terminie do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji, informację o planowanej liczbie uczniów. Wprowadzając taki warunek prawny w całym art. 90, ustawodawca miał na celu umożliwienie jednostkom samorządu odpowiedniego zaplanowania środków w swoich budżetach.

Sformułowanie "pod warunkiem że" brzmi jednoznacznie: niepodanie w określonym terminie planowanej liczby uczniów w przyszłym roku budżetowym upoważnia jednostkę samorządu do odmowy udzielenia dotacji.

Złożenie wniosku i informacji o planowanej liczbie uczniów w terminie do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji jest wprawdzie warunkiem koniecznym, ale niewystarczającym z punktu widzenia komentowanego przepisu. Dotowana szkoła lub placówka powinna w tej dacie być wpisana do ewidencji prowadzonej przez właściwy organ na podstawie art. 82. Zdaniem Sądu, użyte w przepisach art. 90 pojęcie "osoby prowadzącej" należy odnosić do osoby, która w terminie do 30 września nie tylko wystąpiła z wnioskiem o wpis do ewidencji, lecz również zdążyła go uzyskać a nadto rozpoczęła działalność oświatową bo nie ulega wątpliwości, że dotacja oświatowa ma charakter celowy a więc jest przeznaczona na ściśle określone cele. Skoro Skarżąca nie rozpoczęła działalności z dniem 1 wrzesień 2015r. to były podstawy do podjęcia stosownej uchwały.

Gdyby skonfrontować przywołane przepisy ustawy z postanowieniami skarżonej Uchwały, to w tym przedmiocie jest ona zgodna z ustawą. Pozbawienie przedmiotową uchwałą podmiotu w istocie rzeczy nie prowadzącego niepublicznej szkoły lub placówki nie narusza granic upoważnienia zawartego w ustawie, ani też samej ustawy. Wysokość dotacji (przekazywanej miesięcznie) uzależniona jest od rzeczywistej liczby uczniów niepublicznej szkoły lub placówki. Skoro już od 1 września Szkoła nie zatrudnia nauczycieli, nie ma uczniów to bezcelowe jest przyznawanie dotacji która i tak nie może być wypłacona bo nie ma rzeczywistej liczby uczniów. Jednostka samorządu terytorialnego, aby mogła realizować zadania oświatowe, musi mieć wiedzę odnośnie faktycznego stanu liczbowego uczniów. Źródłem tej wiedzy jest informacja od podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę lub placówkę (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1594/14, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).Należy podkreślić też, że dotacja stanowiąc środki publiczne, przekazywane określonemu podmiotowi, daje dysponentowi środków publicznych prawo do uzyskiwania od beneficjenta nawet comiesięcznych informacji zawierających rozliczenie wykorzystywanych środków, ale mogą to być informacje prawem dozwolone (por. wyroki NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1589/12, Lex nr 1452697, z dnia 24 września 2014 r., sygn.. akt II GSK 1147/13, Lex nr 1572603).

Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.