Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 3095/93
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1994-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Podatek od nieruchomości
Nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: ze zm.
journal: Dz.U. 1988 nr 41 poz. 324
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.
Teza: 1. Garaże wolno stojące oddane w użytkowanie na zasadzie spółdzielczego prawa do garażu członkom spółdzielni mieszkaniowej nie są budynkami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 5 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, a w konsekwencji grunty zabudowane tymi obiektami nie służą prowadzonej działalności gospodarczej.

2. Przepisy regulujące obowiązki podatkowe muszą być interpretowane ściśle.

Jeżeli zatem ustawodawca postanowił, że określonej stawce podatkowej podlegają budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą /art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy/, to należy przyjąć, że chodzi o budynki, w których prowadzona jest działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy z 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./ oraz budynki służące tej działalności.

W tym kontekście istotne jest w jaki sposób przedmiot opodatkowania jest wykorzystany lub na jaki cel przeznaczony.

TEZY

1. Garaże wolno stojące oddane w użytkowanie na zasadzie spółdzielczego prawa do garażu członkom spółdzielni mieszkaniowej nie są budynkami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 5 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, a w konsekwencji grunty zabudowane tymi obiektami nie służą prowadzonej działalności gospodarczej.

2. Przepisy regulujące obowiązki podatkowe muszą być interpretowane ściśle.

Jeżeli zatem ustawodawca postanowił, że określonej stawce podatkowej podlegają budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą /art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy/, to należy przyjąć, że chodzi o budynki, w których prowadzona jest działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy z 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./ oraz budynki służące tej działalności.

W tym kontekście istotne jest w jaki sposób przedmiot opodatkowania jest wykorzystany lub na jaki cel przeznaczony.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa S., na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, art. 2 pkt 1 i 4 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ oraz par. 1 pkt 2 i 5 lit. "a" uchwały Rady Miejskiej w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S., wymierzającą Spółdzielni Mieszkaniowej podatek od nieruchomości za lata 1991 i 1992.

Podstawą powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i wnioski prawne: zgodnie z art. 2 pkt 1 i 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy ciąży między innymi na osobach prawnych, które są:

- właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości lub obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem,

- są użytkownikami wieczystymi nieruchomości.

Spółdzielnia Mieszkaniowa jest właścicielką nieruchomości - budynków mieszkalnych i budynków związanych z działalnością gospodarczą, położonych na gruntach przekazanych jej w wieczyste użytkowanie przez Skarb Państwa. Z tytułu posiadanych nieruchomości Spółdzielnia składa roczne deklaracje na podatek od nieruchomości. Kontrola przeprowadzona przez Urząd Kontroli Skarbowej wykazała, że Spółdzielnia zastosowała niewłaściwą stawkę podatkową w stosunku do wolnostojących garaży i gruntów pod garażami - stosując stawkę jak dla "pozostałych" budynków i gruntów, podczas gdy winna zastosować stawkę jak dla budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Organ I instancji prawidłowo więc wydał decyzję uzupełniającą wymiar podatku od nieruchomości w zakresie przedmiotowych garaży i gruntów, znajdujących się pod garażami za lata 1991 i 1992, stosując stawki jak za budynki i grunty związane z działalnością gospodarczą, zgodnie z podjętymi uchwałami Rady Miejskiej. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./ - działalnością gospodarczą, w rozumieniu ustawy, jest działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i usługowa prowadzona w celach zarobkowych i na własny rachunek podmiotu prowadzącego taką działalność. Z definicji tej wynika, że wszystkie nieruchomości, z wyjątkiem budynków mieszkalnych, są związane z działalnością gospodarczą, jeżeli nieruchomości te są we władaniu podmiotu utworzonego w celu prowadzenia działalności gospodarczej i bez względu na to, w jaki sposób są wykorzystywane lub jakim celom służą te nieruchomości. Spółdzielnia Mieszkaniowa prowadzi działalność gospodarczą w zakresie budowlanym i usługowym, a wobec tego wszystkie budynki i grunty, poza mieszkalnymi, będące własnością Spółdzielni, wiążą się z działalnością gospodarczą prowadzoną przez spółdzielnię. Zatem w stosunku do przedmiotowych garaży i gruntów pod nimi obowiązują stawki podatku od nieruchomości przewidziane dla budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła jej naruszenie prawa, tj.:

- art. 22 pkt 1 ustawy o działalności gospodarczej przez ustalenie, że Spółdzielnia budując garaże wolnostojące dla swoich członków i przydzielając je na zasadzie Spółdzielczego prawa do garażu prowadzi działalność gospodarczą

- art. 5 ust. 1 pkt 2 i pkt 5a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez zastosowanie niewłaściwych stawek podatku

- art. 208 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze /Dz.U. nr 30 poz. 210/ poprzez zróżnicowanie obowiązków finansowych członków spółdzielni.

W motywach skargi podano, że budując garaże i przydzielając je członkom Spółdzielnia uczyniła to w celu zaspokojenia ich potrzeb. Zgodnie z art. 239 prawa spółdzielczego oraz ze statusem Spółdzielni działalność taka nie jest prowadzona w celach zarobkowych. Wartość garaży stanowi równowartość spółdzielczego prawa do garażu i jest pozbawiona cech dochodu, a tym bardziej zysku. Nie jest zatem działalnością gospodarczą. Wobec tego brak było podstaw do wymierzenia podatku na zasadzie art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 lit. "a" ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zaskarżona decyzja różnicuje też członków spółdzielni w zakresie ich obowiązków finansowych wobec Spółdzielni. Wyższe opłaty za garaż obejmować miałyby użytkowników garaży wolnostojących a nie tych użytkowników, którzy otrzymali przydział garaży usytuowanych w budynkach mieszkalnych. Spółdzielnia przydziela garaże na zasadach spółdzielczego prawa do garażu tylko tym jej członkom, którzy posiadają pojazdy samochodowe i wyłącznie dla celów garażowania tych pojazdów. Na potwierdzenie tych zarzutów skarżąca dołączyła do skargi statut Spółdzielni w części regulującej kwestie garaży. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko reprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Istota zagadnienia występującego w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy garaże wolnostojące oddane w używanie na zasadzie spółdzielczego prawa do garażu członkom skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej, są budynkami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a w konsekwencji, czy grunty zabudowane tymi obiektami służą prowadzonej działalności gospodarczej. Powołany wyżej przepis różnicuje obowiązki podatkowe z punktu widzenia przeznaczenia lub sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania. Przepisy regulujące obowiązki podatkowe muszą być interpretowane ściśle. Jeżeli zatem ustawodawca postanowił, że określonej stawce podatkowej podlegają budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą /art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy/, to należy przyjąć, że chodzi o budynki, w których prowadzona jest działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o działalności gospodarczej oraz budynki służące tej działalności. W tym kontekście nie ma, jak to zdaje się przyjmować organ orzekający, decydującego znaczenia, na jakim podmiocie ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, ale w jaki sposób przedmiot opodatkowania jest wykorzystany lub na jaki cel przeznaczony. Z okoliczności rozpatrywanej sprawy wynika, że przedmiotowe garaże używane są przez członków skarżącej Spółdzielni na podstawie uzyskanych przydziałów w ramach spółdzielczego prawa do garażu, dla celów ściśle określonych, tj. w celu garażowania w nich pojazdów samochodowych. Spółdzielnia przydzielając owe garaże zrealizowała ogólnie pojęte potrzeby bytowe swoich członków. Wobec tego nie może budzić wątpliwości, że przedmiotowe garaże są we władaniu członków spółdzielni, a ci nie prowadzą w nich działalności gospodarczej. Działalności gospodarczej w omawianych obiektach nie prowadzi również skarżąca Spółdzielnia. Odmienna sytuacja zachodziłaby, gdyby Spółdzielnia Mieszkaniowa prowadziła działalność polegającą na zarobkowym wynajmie garaży na podstawie przepisów kodeksu cywilnego.

Nie kwestionując zatem poglądu, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa jest podmiotem gospodarczym w rozumieniu ustawy o działalności gospodarczej, nie można podzielić generalnego stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji o tym, iż wszystkie budynki, z wyjątkiem mieszkalnych, oraz grunty należące do spółdzielni mieszkaniowej z tytułu przysługującego prawa własności czy wieczystego użytkowania, należy traktować jako związane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą.

Z tych względów, uznając, że zaskarżona decyzja naruszyła prawo materialne /art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych/ w stosunku mającym wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 Kpa uchylono decyzje obu instancji.