Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 471/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31 zq ust.7; art. 31 zy ust.1
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędzia WSA Marzanna Sałuda Protokolant Katarzyna Czabaj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi "A" w K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w C. działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm., dalej ustawa o COVID 19) w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID 19 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 152, dalej jako rozporządzenie) oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z późn. zm.), odmówił A sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w K. (dalej określanej jako skarżąca) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji ZUS odwołał się do § 10 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres.

Dalej ustalił, że we wniosku z [...]r. skarżąca oświadczyła, ze otrzymała pomoc publiczną spoza ZUS związaną z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem epidemii COVID-19 oraz jej skutków w łącznej kwocie [...] zł. Zatem, zgodnie z Komunikatem Komisji Europejskiej "Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz. Urz. UE C911 z 20 marca 2020 r. limit wysokości wartości otrzymanej pomocy publicznej wynosi 800.000 EUR. I ten limit skarżąca już osiągnęła.

W skardze skierowanej do sądu skarżąca domagała się uchylenia powyższej decyzji jako wadliwej. Bowiem, biorąc pod uwagę piąta zmianę do "Tymczasowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 z 28 stycznia 2021 r. wysokość dopuszczalnej pomocy publicznej zwiększono do 1,8 mln. EUR. Wobec czego skarżąca nie przekroczyła dopuszczalnego limitu.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie.

Przyznał, że Komunikat Komisji Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 1/01) z dnia 20 marca 2020 r. (Dz.Urz.UE.C Nr 911, str. 1) ulegał zmianom i w dniu złożenia wniosku przez płatnika oraz dniu wydania decyzji obowiązywała Czwarta zmiana "Tymczasowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 oraz zmiana załącznika do komunikatu Komisji do państw członkowskich w sprawie zastosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do krótkoterminowego ubezpieczenia kredytów eksportowych (2020/C 340 1/01) (Dz.U.UE C z dnia 13 października 2020 r.).

W rozdziale 3. "Tymczasowe środki pomocy państwa" ww. akt wskazuje w ust. 3.1 pkt 21 Ograniczone kwoty pomocy - Poza możliwościami wynikającymi z art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE tymczasowe ograniczone kwoty pomocy dla przedsiębiorstw, które znajdują się w sytuacji nagłego niedoboru lub nawet braku płynności, mogą stanowić w obecnych okolicznościach odpowiednie, konieczne i ukierunkowane rozwiązanie. Komisja uzna taką pomoc państwa za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE, o ile spełnione zostaną wszystkie wymienione poniżej warunki /...l/

Na mocy ww. Czwartej zmiany ram tymczasowych art. 22 a otrzymał brzmienie:

"a. łączna kwota pomocy nie przekracza 800 000 EUR na przedsiębiorstwo. Pomoc można przyznawać w formie dotacji bezpośrednich, korzyści podatkowych i korzystnych warunków płatności bądź w innych formach, takich jak zaliczki zwrotne, gwarancje, pożyczki i kapitał własny, pod warunkiem że łączna wartość nominalna takich środków pozostanie poniżej całkowitego pułapu wynoszącego 800 000 EUR na przedsiębiorstwo; wszystkie dane liczbowe należy podawać jako kwoty brutto, tj. przed odliczeniem podatków lub innych opłat;".

Zmiana, na którą powołała się skarżąca nie obowiązywał w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, bowiem Stosowanie Piątej zmiany, a więc także wyższego pułapu nie następowało automatycznie. Państwa członkowskie, zainteresowane wprowadzeniem takich zmian, musiały notyfikować Komisji zmiany obowiązujących programów pomocowych dotyczących udzielania pomocy kryzysowej - zgodnie z poszczególnymi sekcjami Komunikatu. UOKiK 23 lutego 2021 r. przesłał do Komisji notyfikację grupową, co umożliwiło Komisji przyjęcie [...]r. jednej decyzji dotyczącej wszystkich zgłoszonych zmian decyzja [...], w tym przedłużenie obowiązywania programów pomocowych i podwyższenie niektórych pułapów pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 – dalej określanej skrótem P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję według podanych kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Co jednak nie oznacza, że sąd uznał za zasadne zarzuty skargi.

Trafnie ZUS wskazał, że 1 lutego 2021 r. został opublikowany Komunikat Komisji Piąta zmiana Tymczasowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19, w którym Komisja wydłużyła możliwość stosowania środków pomocowych określonych w Tymczasowych ramach do 31 grudnia 2021 r. oraz dostosowała (zwiększyła do kwoty 1,8 mln euro) pułapy pomocy określone w sekcji 3.1 – Pomoc w formie dotacji bezpośrednich, zaliczek zwrotnych lub korzyści podatkowych oraz w sekcji 3.12 – Pomoc w formie wsparcia na poczet niepokrytych kosztów stałych.

Wydłużenie obowiązywania oraz zwiększenie limitów pomocy publicznej obowiązujących już programów pomocowych nie następowało automatycznie, a musiało być, co także trafnie zaakcentował ZUS, poprzedzone notyfikacją Komisji. W związku z tym podmioty odpowiedzialne za poszczególne polskie programy pomocowe dokonały analizy potrzeb wprowadzenia do programów ww. modyfikacji. Na podstawie przekazanych przez podmioty wkładów, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów 23 lutego 2021 r. przesłał do Komisji notyfikację grupową, co umożliwiło Komisji przyjęcie [...]r. jednej decyzji dotyczącej wszystkich zgłoszonych zmian – decyzja [...]. Zgodnie z treścią tej decyzji obowiązywanie tych zmienionych ram zawarto w okresie do 23 lutego do 31 grudnia 2021 r. Zatem dopiero od 23 lutego 2021r. dopuszczone było stosowanie podwyższonego limitu pomocy publicznej. Zaskarżona decyzja została wydana przed tą datą. Zatem organ nie miał w tym momencie możliwości zastosowania podwyższonego limitu.

Niemniej jednak w ocenie sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256). Przyjęto w niej, że udzielona już skarżącej pomoc publiczna, wykazana we wniosku z [...]r. wynosząca [...]zł. przekroczyła próg 800.000 EUR. Nie poparto tej konkluzji żadnymi dokładniejszymi ustaleniami faktycznymi. Nie wiadomo, w/g jakiego kursu, z jakiej daty dokonano przeliczenia pomocy udzielonej w złotówkach na EUR. Nie wskazano, jaka łącznie kwota składek odrębnie za grudzień 2020 r. i odrębnie za styczeń 2021r. była przedmiotem rozstrzygnięcia. Nie wiadomo zatem, czy możliwe byłoby uwzględnienie wniosku w odniesieniu do jednego okresu składkowego. W konsekwencji sąd nie ma możliwości oceny poprawności stanowiska organu. Nie może za organ dokonywać ustaleń w oparciu o znajdujące się w aktach dokumenty. Nie może poszukiwać poza aktami sprawy dodatkowych informacji. W konsekwencji brak dokładnych ustaleń faktycznych narusza także art. 7 i 77 K.p.a.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1cP.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję.