Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2305/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk Sędziowie: WSA Izabela Ostrowska (spr.) WSA Monika Kramek Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako: "SKO

w [...]", "organ II instancji") decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2018r., działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania I. K. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] o skierowaniu na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż:

W dniu 5 stycznia 2017 r. do Starostwa [...] wpłynął, przekazany przez Urząd Miasta [...] jako organ niewłaściwy w sprawie, odpis wyroku Sądu Rejonowego dla [...], [...] Wydział [...] z dnia [...] lipca 2014r., sygn. akt [...], w świetle którego I. K.został uznany za winnego prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu. Wobec obwinionego orzeczono karę grzywny w wysokości 700 zł. W punkcie II sentencji wyroku Sąd orzekł wobec I. K. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 8 miesięcy i na poczet orzeczonego zakazu Sąd zaliczył obwinionemu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 27 marca 2014 r. do dnia 2 lipca 2014 r. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 29 lipca 2014 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r.; nr [...] Starosta [...] orzekł o skierowaniu Pana I. K. na badania psychologiczne w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.

Rozstrzygnięcie Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2017r. zostało doręczone Panu I. K. w dniu 24 kwietnia 2017 r. Pismem z dnia 27 kwietnia 2017 r., nadanym w urzędzie pocztowym w W. w dniu 3 kwietnia 2017 r., a wiec w ustawowym terminie, strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji.

Skarżący w odwołaniu powołał się na zatarcie skazania w przedmiotowej sprawie, co w jego opinii powoduje, że organ administracji nie mógł orzekać na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla [...], [...] Wydział [...] z dnia [...] lipca 2014 r., sygn. akt [...]. Do odwołania zostało dołączone pokwitowanie uiszczenia w dniu 8 stycznia 2015 r. grzywny w kwocie 700 zł oraz opłaty w sprawach karnych w kwocie 150 zł.

SKO w [...] uznało, iż odwołanie nie znajduje uzasadnionych podstaw, uznając za podstawę prawną wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wskazał art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.). Przepis ten stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.

Skierowanie na badanie lekarskie i badanie psychologiczne w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, następuje na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy. Wynika to z art. 135a ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a oraz pkt 5, na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy. Przepis art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami przewiduje, że badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.

Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Istotą skierowania na badanie psychologiczne jest zbadanie, czy w przypadku Skarżącego nie ma przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W związku z tym, w dobrze rozumianym interesie samego Skarżącego powinno być poddanie się takim badaniom celem ustalenia, że Skarżący może w bezpieczny sposób kierować pojazdami.

W realiach rozpatrywanej sprawy fakt kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, potwierdzony wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...], [...] Wydział [...] z dnia [...] lipca 2014 r., sygn. akt [...] jak i powyższa regulacja normatywna obligowała organ pierwszej instancji do wydania decyzji w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wydanie decyzji o skierowaniu na badania nie zależy od uznania organu administracji publicznej. Starosta ma bowiem obowiązek wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli dana osoba kierowała pojazdem w stanie po użyciu alkoholu.

Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że w przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 99 ust. 1 punkt 2 lit. a ustawy o kierujących pojazdami osoba posiadająca prawo jazdy obowiązana jest poddać się badaniom psychologicznym. Strona kierowała bowiem pojazdem w stanie po użyciu alkoholu, co potwierdza materiał dowodowy sprawy. Wydany wyrok sądu rejonowego jest wystarczający do wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu SKO w [...] stwierdziło, że zatarcie skazania nie stanowi przeszkody do ustalenia w trybie art. 75 k.p.a., na podstawie ww. wyroku Sądu Rejonowego dla [...], [...] Wydział [...] z dnia [...] lipca 2014 r., że fakt kierowania pojazdem w stanie po użyciu alkoholu miał miejsce. Zatarcie skazania rodzi ten skutek, że pozwala daną osobę uznać za niekaraną, co nie ma jednak znaczenia dla mocy dowodowej wyroku w zakresie popełnienia czynu.

Reasumując organ, wydając decyzję z dnia [...] lipca 2018 r. stwierdził, że bez względu na argumenty odwołania, wydane w sprawie rozstrzygnięcie organu

I instancji jest prawidłowe, co skutkować musiało utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję wniósł I. K., zarzucając naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, polegającego na pominięciu w decyzji wpływu art. 46 § 1 k.w., na rozstrzygnięcie w sprawie, oraz braku rozpatrzenia przez SKO zasadności powołania się przez skarżącego na art. 46 § 1 k.w., w związku z czym decyzja SKO z dnia [...] lipca 2018 r. o sygnaturach [...] oraz [...] staje się bezprzedmiotowa i pozamerytoryczna tj., stanowi obrazę art., art., 75 k.p.a, oraz 156 § 1 pkt 2, 4 i 5 k.p.a.;

a ponadto wskazując na

2. przewlekłość postępowania SKO w [...] w sprawie odwołania skarżącego od decyzji organu Starosty Powiatu [...] wydanej z pominięciem art. 46 § 1 k.w. (postępowanie w sprawie odwołania od decyzji Starosty trwało od dnia złożenia odwołania, tj. dnia 27 kwietnia 2017 r., do dnia 25 lipca 2018 r., czyli ponad rok - uchybiając przepisom art. 35 § 3 k.p.a. w związku z art. art. 35 § 4 i 5.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na uchybienia organu II instancji, wydającego zaskarżoną decyzję, popierając je licznymi argumentami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 99 ust 1 pkt 3 a ustawy z 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami ( Dz.U z 2016r., poz. 627), zgodnie z którym Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.

Z kolei na mocy art. 135 a wyżej wymienionej ustawy skierowanie na badanie lekarskie i badanie psychologiczne w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, następuje na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557, z późn. zm.).

Z akt sprawy wynika, że skarżący umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, prowadząc samochód osobowy marki [...] będąc w stanie po użyciu alkoholu w dniu 27 marca 2014r. około godziny 7:40 na drodze publicznej – ul. [...]. Potwierdza to wyrok nakazowy wydany przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] w [...] Wydziale [...] z dnia [...] lipca 2014r. w sprawie [...].

Wyrok, o którym mowa powyżej, zapadł w lipcu 2014 r., a więc w okresie, w którym w obrocie prawnym pozostawała już ustawa o kierujących pojazdami. Sam czyn miał miejsce 27 marca 2014 r., a więc także po rządem ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierującymi pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155 z późn. zm.)

Powyższy wyrok został doręczony Starostwu Powiatowemu w [...] w dniu 20 stycznia 2015r., a postępowanie w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oraz badania psychologiczne zostało wszczęte w dniu 21 stycznia 2015r.

Pomimo wydania decyzji z dnia [...] lutego 2015r. przez Starostę [...] decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne, został ona uchylona decyzja SKO w [...] z dnia [...] kwietnia 2015r.z uwagi na fakt, że organ I instancji utracił właściwość miejscową do rozpoznania sprawy bowiem skarżący wymeldował się z pobytu stałego w Ż. w dniu 16 lutego 2015r. W kolejnym okresie czasu organy prowadziły postępowanie w celu ustalenia miejsca pobytu ( centrum życiowego) skarżącego, który odmawiał udzielenia informacji w tym przedmiocie ( vide korespondencja elektroniczna k- 67 akt administracyjnych). W międzyczasie skarżący zameldował się na pobyt stały z dniem 4 lipca 2016r. w L., co potwierdził składając pismo z dnia 5 lipca 2016r. oraz zaświadczenie z dnia 4 lipca 2016r. Jednak decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2016r.o skierowaniu na badania lekarskie została uchylona przez SKO w [...] decyzja z dnia [...] listopada 2016r. , bowiem skarżący z adresu [...] wymeldował się w dniu 30 sierpnia 2016r. Dopiero w dniu 3 kwietnia 2017r. po interwencji Komendy Powiatowej Policji w [...], skarżący złożył oświadczenie o aktualnym adresie zamieszkania [...] S., ul. [...], co pozwoliło na ustalenie właściwego organu do wydania decyzji.

Należy podkreślić, że Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierującymi pojazdami samo kierowanie pojazdem w stanie po użyciu alkoholu skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na takie badanie. Sam fakt ukarania skarżącego przez Sąd karny nie ma znaczenia dla oceny legalności wydania zaskarżonej decyzji. Skierowanie skarżącego na badania lekarskie nie ma na celu pozbawienie go uprawnień do kierowania pojazdami, a tylko chodzi o zbadanie, czy nie ma przeciwskazań medycznych (lekarskich) do kierowania pojazdami przez skarżącego.

Przesłanką niezbędną do zastosowania powyższego przepisu, jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, jest fakt kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie jak alkohol. I w tym względzie organ w ramach art. 75 k.p.a miał prawo korzystać z ustaleń Sądu Karnego.Przy czym decyzja Starosty ma charakter związany i nie zależy od uznania administracyjnego.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy podkreślić, że nie ma znaczenia dla zastosowania przepisu art. 99 ust 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, kwestia zatarcia skazania, które jest instytucją prawa karnego, działa na przyszłość nakazując traktowanie skazanego, jako osoby, niekaranej. Dla sfery prawa administracyjnego instytucja ta nie ma większego znaczenia, zwłaszcza dla zdarzeń prawnych, z którymi była związana. Nie ma żadnych ku temu podstaw aby przyjąć, iż zatarcie skazania miało powodować uznanie okoliczności, o jakiej mowa w art. 99 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy za niebyłą.

Na uwzględnienie w związku z tym nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 46 § 1 2 Kodeksu wykroczeń poprzez jego niezastosowanie. Wyjaśnić należy, że przepis ten dotyczy zatarcia ukarania. W myśl § 1 tego artykułu ukaranie uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary.. Skarżący stoi na błędnym stanowisku, że zatarcie skazania skutkuje wyłączeniem możliwości powoływania się na to zdarzenie będące przyczyną skazania. Zdaniem skarżącego oznacza to, że zatarcie skazania za wykroczenia drogowe, za które wymierzono stronie karę przez Sąd Karny, musi wywierać skutki w zakresie oceny dopuszczalności nakładania na skarżącego dalej obowiązków ( badanie psychologiczne, badanie lekarskie) mających wynikać z wykroczeń, które w zakresie regulacji prawnokarnych przestały istnieć a sprawa tego wykroczenia jest traktowana jakby tego wykroczenia drogowego w ogóle nie popełniono.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że skierowanie na badanie psychologiczne i badanie lekarskie, są następstwem popełnienia wykroczenia, co nie upoważnia do twierdzenia, że zatarcia ukarania (art. 46 § 1 k.w.) skutkuje automatycznie koniecznością odstąpienia od wydania decyzji na podstawie art. 99 ust 1 pkt 2 lit a czy też 3lit a ustawy o kierujących pojazdami. Skierowanie na powyższe badania stanowi administracyjnoprawną konsekwencję prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Wprowadzenie tej instytucji ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego przez podmiot, którego zachowanie nie daje gwarancji bezpiecznego przemieszczania się uczestnikom ruchu. Taka regulacja ma charakter prewencyjny i zabezpieczający. Z tego też względu bez znaczenia pozostaje kwestia, czy w dniu orzekania przez organ doszło do zatarcie skazania.

Z tych też przyczyn, Sąd uznał, iż zarzuty skargi są w całości nieuzasadnione, a zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe rozstrzygnięcie.

Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, r. poz. 1302), Sąd orzekł o oddaleniu skargi.