Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1633/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Niżnik- Dobosz Sędziowie WSA Krystyna Daniel / spr. / Mariusz Kotulski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2014 r. sprawy ze skargi "M" S. A. z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 marca 2011 r., znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II, określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej "M" S. A. z siedzibą w B. kwotę 657 / sześćset pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Marszałek Województwa [.....] decyzją z 12 października 2010 r. na podstawie art. 79 c ust. 3 i art. 79d ust. 3, w zw. z art. 36 ust. 1, art. 37 ust. 1 i 3 ustawy z 27. 04. 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 z późn. zm.) wymierzył karę pieniężną w wysokości 10 000 zł wobec "[.....] " S.A. z siedzibą w B. za niedopełnienie obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów oraz nieterminowe przekazanie Marszałkowi Województwa [.....] "zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów" za rok 2009, które jest niezgodne ze stanem rzeczywistym.

W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 36 ust. 1 ustawy o odpadach posiadacz odpadów obowiązany jest do prowadzenia ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z przyjętym katalogiem odpadów i listą odpadów niebezpiecznych. Zgodnie z definicja z art. 3 ust. 3 pkt. 13 ustawy o odpadach, posiadaczem odpadów jest każdy, kto faktycznie włada odpadami (wytwórca odpadów, inna osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów. Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 3 ustawy o odpadach, posiadacz odpadów prowadzący ewidencję odpadów jest obowiązany sporządzić na odpowiednim formularzu zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów i przekazać je marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów w terminie do końca pierwszego kwartału za poprzedni rok kalendarzowy.

W dniu 6 kwietnia 2010 r. (data stempla pocztowego: 1 kwietnia 2010 r.) wpłynęło do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [.....] "zbiorcze zestawienie danych... " za 2009 r. firmy [.....] S.A. Wykonanie obowiązku sprawozdawczości za 2009 r. nastąpiło z naruszeniem ustawowego terminu, który upłynął 31 marca 2010 r. Pismem z 1 czerwca 2010 r. [.....] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska poinformował Marszałka Województwa [.....] o ustaleniach kontroli przeprowadzonej w dniach [.....] 2010 r. w spółce [.....] S.A., występując jednocześnie o podjęcie działań zgodnie z art. 79c ustawy o odpadach. Do ww. informacji załączono kopię protokołu kontroli nr [.....] z 18 maja 2010 r. Przeprowadzona kontrola wykazała, że firma [.....] S.A. jako posiadacz odpadów jest zobowiązana do prowadzenia ewidencji odpadów, jednak obowiązku tego nie dopełniła, zakładając karty ewidencji odpadów dopiero w trakcie trwania kontroli. Zwrócono również uwagę na fakt, iż przekazane marszałkowi województwa "zbiorcze zestawienie danych... " za 2009 r. jest niezgodne ze stanem rzeczywistym. Z punktu 1.4. "Gospodarka odpadami" protokołu kontroli nr [.....] wynika, że w wyniku prowadzonej działalności [.....] S.A. wytwarza następujące odpady:

odpady inne niż niebezpieczne: 07 07 99, 08 04 99, 08 04 10, 10 13 82, 10 13 99, 12 01 21, 15 01 01, 15 01 02, 15 01 03, 15 01 04, 15 01 06, 15 02 03, 16 01 03, 16 02 16, 16 02 14, 16 80 01, 17 01 01, 20 03 01, 20 03 99,

odpady niebezpieczne: 13 01 10, 13 02 05, 13 02 06, 13 02 08, 15 01 10, 15 02 02, 16 01 07, 16 02 13, 16 02 15, 16 06 01.

Jednakże w "zbiorczym zestawieniu danych..." za 2009 r. podmiot wykazał jedynie wytwarzanie i odzysk odpadu o kodzie 07 07 99, pomijając pozostałe odpady wytworzone w zakładzie. Tym samym dokonał obowiązku sprawozdawczości niezgodnie ze stanem rzeczywistym.

Wobec ustalonego stanu faktycznego na podstawie art. 79 c ust. 3 ustawy o odpadach zasadne było orzeczenie grzywny.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła [.....] S.A. z siedzibą w B. zarzucając naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w sprawie, art. 7, art 77 § 1, art. 80 kpa poprzez niezebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a przede wszystkim oparcie postępowania na dowodach pośrednich oraz art. 79c ust. 3 i 79d ust. 3 ustawy o odpadach poprzez błędne zastosowanie ww. przepisów. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu strona odwołująca się dodatkowo podniosła, że art. 79 c ustawy o odpadach wszedł w życie 12 marca 2010 r., natomiast decyzja odwołuje się do zdarzeń które miały miejsce w 2009 r. Nadto wskazała, że 6 grudnia 2007 r. podpisała umowę oświadczenie usług z zakresie ochrony środowiska z podmiotem, który zawodowo trudni się wykonywaniem usług w zakresie: emisji substancji, poboru wód, odprowadzania ścieków, gospodarki odpadami, gospodarki opakowaniami. W związku z zawarciem umowy z profesjonalistą była pewna, że usługi są wykonywane z należytą starannością.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 7 marca 2011 r. znak: [.....] na podstawie art. 36 ust. 1 i 4, art. 37 ust. 1, 2 i 3, art. 79c ust. 3 oraz art. 79d ust. 3 ustawy z 27. 04. 2001 r. o odpadach (Dz.U. 2010, Nr 185, poz. 1243 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że określony w art. 37 ust. 3 ustawy o odpadach obowiązek przekazywania w terminie do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy, zbiorczego zestawienia danych o rodzaju i ilości odpadów dotyczy posiadaczy odpadów. Obowiązek ten został nałożony na posiadaczy odpadów już w pierwotnym brzmieniu ustawy o odpadach tj. w 2001 roku, przy czym wówczas obowiązek przedłożenia właściwemu marszałkowi województwa zbiorczego zestawienia był wyznaczony do 31 marca roku następnego, a nie tak jak dzisiaj do 15 marca roku następnego. Trudno zatem przyjąć, iż jest to obowiązek nowy dla posiadaczy odpadów, gdyż obowiązuje od 10 lat. Podkreślił, że kara nakładana przepisem art. 79 c ustawy o odpadach została określona w stałej wysokości i nie zależy od uznania organu.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że zawiadomieniem z 18 lutego 2011 r. działając w trybie art. 10 i 81 k.p.a. Kolegium wezwało Spółkę do przedłożenia wszelkich dowodów związanych ze sprawą oraz zapoznania się z aktami sprawy, względnie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów, w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia. Skarżąca Spółka zaś we wskazanym terminie, ani nie stawiła się celem przeglądnięcia akt, ani nie wypowiedziała się co do zebranych materiałów i dowodów, ani też nie przedłożyła żadnych nowych dowodów w sprawie. Tym samym zarzut naruszenia art. 10 i art. 80 k.p.a. uznać należy za chybiony. Nadto organ I instancji uczynił zadość obowiązkom wynikającym z zasady informowania stron oraz zasady prawdy materialnej, a także należycie sporządził uzasadnienie faktyczne i prawne w zaskarżonej decyzji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosła [.....] S.A. z siedzibą w B. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 79 c i d ustawy o odpadach poprzez błędne przyjęcie, że strona skarżąca w roku wskazanym w decyzji była obowiązana do prowadzenia ewidencji odpadów lub przekazywania wymaganych informacji lub sporządzenia i przekazywania zbiorczego zestawienia danych lub sporządzania i przekazywania zbiorczego zestawienia danych lub sporządzania podstawowej charakterystyki odpadów lub przeprowadzenia testów zgodności, nie wyjaśniono czy strona skarżąca była posiadaczem odpadów czy też była transportującym odpady,

- przepisów postępowania polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, które są istotne i niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia,

- przepisów postępowania poprzez nie rozpatrzenie wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :

Stosownie do art. 1 ust 1 ustawy z 30.08. 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. , poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne są powołane do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż zostały w niej podniesione.

Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 145a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja SKO w K. z 7 marca 2011 r. i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w oparciu o przepis art. 79 c ust. 3 ustawy z 27. 04. 2001 r. o odpadach (Dz. U z 2010 r. nr 185, poz. 1243 ze zm.), w stosunku do którego Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15 października 2013 r. sygn. akt P 26/11 orzekł , iż przepis ten w brzmieniu obowiązującym od 12 marca 2010 r. do 19 lipca 2011 r. , przez to, że przewiduje niepodlegającą miarkowaniu karę pieniężną za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z treścią przepisu art. 79c ust 3 ustawy o odpadach , w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji, jeżeli posiadacz odpadów lub transportujący odpady, będąc obowiązanym do prowadzenia ewidencji odpadów lub przekazywania wymaganych informacji lub sporządzania i przekazywania zbiorczego zestawienia danych lub sporządzania podstawowej charakterystyki odpadów lub przeprowadzania testów zgodności, nie wykonuje tego obowiązku albo wykonuje go nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym, podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Należy wskazać, że co prawda ww. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego zostało podjęte po wniesieniu skargi do tutejszego sądu, niemniej jednak w judykaturze ugruntowało się stanowisko, podzielane przez skład orzekający w tej sprawie, że przesłanka wznowienia określona w art. 145a § 1 Kpa stanowi podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (por. wyroki: WSA w Gdańsku z 6. 09. 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 398/10 , WSA w Gliwicach z 14. 05. 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 191/10; wyrok WSA w Łodzi z 28. 01. 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 27/14). Trzeba podkreślić, że zgodnie z ugruntowanym poglądem piśmiennictwa i orzecznictwa sądowo-administracyjnego przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny ma co do zasady taki charakter od samego początku, tj. od dnia jego wejścia w życie (ex tunc), chyba że w swoim orzeczeniu Trybunał wskazał inny termin utraty mocy prawnej zakwestionowanej regulacji (por. wyrok WSA z 28. 01. 2014 r. sygn. II SA/Łd 27./14), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Oznacza to, że orzeczenia TK usuwają zakwestionowaną normę prawną w zasadzie od chwili jej wejścia do systemu prawnego, a pogląd ten prowadzi do powstania fikcji prawnej, że danej normy nigdy w systemie prawnym nie było, co umożliwia wzruszanie czynności dokonanych na jej podstawie (por. ww. wyrok WSA w Łodzi z 28. 01. 2014). Należy zatem uznać, że przez sam fakt wymierzenia - w oparciu o art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach - spółce [.....] S.A. z siedzibą w B. kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za niedopełnienie obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów oraz nieterminowe przekazanie Marszałkowi Województwa [.....] "zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów" za rok 2009, które jest niezgodne ze stanem rzeczywistym przez organ administracji publicznej, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja nie mogą się utrzymać.

Nadto należy zauważyć, że wadliwość art. 79 c ust. 3 ustawy o odpadach dostrzegł ustawodawca, jeszcze przed wyrokiem Trybunał Konstytucyjny z 15 października 2013 r. i ustawą z 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o odpadach (Dz. U. nr 138, poz. 809), nadając mu nową treść przewidującą karę pieniężną w wysokości 500 zł za nieprzekazanie przez posiadacza odpadów zbiorczego zestawienia danych, wbrew obowiązkowi określonemu w art. 37 ust. 3 ustawy o odpadach. Ustawa nowelizująca weszła w życie z dniem 20 lipca 2011 r. Nadto, w znowelizowanej ustawie ustalona została kara pieniężna w wysokości 2.000 zł za nieprzekazanie zbiorczego zestawienia danych w terminie określonym w decyzji wydanej na podstawie art. 79d ust. 3a (ust. 4), oraz możliwość wymierzenia kary pieniężnej wielokrotnie, z tym, że łączna wysokość kar pieniężnych za dany rok kalendarzowy nie może przekroczyć 10.000 zł (ust. 5). Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji będzie miał na uwadze to, że w dniu 14 grudnia 2012r. uchwalona została nowa ustawa o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21), która z chwilą jej wejścia w życie uchyliła ustawę z 27 kwietnia 2001 roku o odpadach. Jednakże przepis art. 246 obowiązującej ustawy stanowi, że w sprawach wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy karne oraz o karach pieniężnych w dotychczasowym brzmieniu, z zastrzeżeniem art. 237. Oznacza to, iż organ winien rozważyć zastosowanie przepisów o karach pieniężnych w brzmieniu po nowelizacji ustawy dokonanej ustawą z 28 kwietnia 2011r.

W tej sytuacji, zarzuty podniesione w skardze nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji. W punkcie II sentencji orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono w punkcie III sentencji na podstawie na podstawie art. 200 p.p.s.a.