Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2327/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch -Baranowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2007 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art. 156 § 1 ust. 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Gminy w O. z dnia [...] znak [...] udzielającej K. i A. T. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego - wiaty na narzędzia rolnicze. Organ wskazał, iż decyzja powyższa zapadła z rażącym naruszeniem art. 42 Prawa budowlanego z 1974r. Naczelnik Gminy w O. wydał decyzję z dnia [...] pomimo tego, że wiata ta nie spełniała przepisów warunków technicznych z uwagi na znajdujące się w jej ścianie usytuowanej w granicy działki otwory okienne oraz z uwagi na drewnianą konstrukcję ściany szczytowej i częściowo dach. Takie posadowienie naruszało obowiązujące w dacie budowy przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim muszą odpowiadać budynki ( Dz. U. z 1980r. Nr 17, poz. 62 ze zm.). W ocenie organu wydanie pozwolenia na użytkowanie wiaty, bez uprzedniego postępowania prowadzonego na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. rażąco narusza przepisy art. 42 tej ustawy.

Po rozpoznaniu odwołania właścicielki nieruchomości B. B. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przedmiotowa decyzja narusza przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki z 1980r. z uwagi na to, iż wbrew powyższemu przepisowi dopuściła użytkowanie budynku usytuowanego przy granicy działki, natomiast budynek

gospodarczy winien być usytuowany co najmniej 4m od granicy. W tej sytuacji brak było podstaw do pozwolenia na użytkowanie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. B.

Zarzuciła decyzji naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego - art. 138 § 1 , art. 156 § 1 oraz art. 6-8, art. 10, 11, 13 16 § 1 .

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wskazała, iż zaskarżona decyzja narusza powyższe przepisy k.p.a. ponieważ została wydana w prowadzonym postępowaniu odwoławczym, organ nie mógł w tym postępowaniu stwierdzić nieważności decyzji.

Skarżąca podniosła ponadto, iż organy stwierdzając nieważność decyzji nie wskazały jaki przepis został rażąco naruszony i dlaczego to naruszenie ocenił jako rażące. Organ winien był ocenić również skutki społeczno -gospodarcze, jakie naruszenie prawa za sobą pociągnęło. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca wskazała, iż organy przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów, nie zbadały czy uchylona decyzja Naczelnika Gminy nie może być w żadnym stopniu zaakceptowana i czy powstały skutki, które mogą być tolerowane z punktu widzenia praworządności. Organy nie oceniły i nie ustosunkowały się do wszystkich dowodów wskazywanych przez skarżącą, a w szczególności zgody poprzedniego właściciela działki na takie usytuowanie budynku.

Organy naruszyły zasadę trwałości decyzji ostatecznych oraz zasadę czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania.

Wniosła o uwzględnienie skargi.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Zaskarżoną decyzją organ II instancji utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] mocą której organ I instancji stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Gminy w O. udzielającej na podstawie art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) pozwolenia na użytkowanie obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę.

Na wstępie należy zaznaczyć, że tryb stwierdzenia nieważności, może zostać uruchomiony tylko w ściśle określonych przypadkach, wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w ww. przepisie w pkt 2 wymienione jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęcie rażącego naruszenia prawa jest rozumiane jako przekroczenie prawa w sposób jasny, niedwuznaczny i ma miejsce wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione dwie przesłanki. Wymogiem pierwszej z nich jest to, iż treść decyzji musi pozostawać w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa tzn.

istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Natomiast druga przesłanka wymaga, aby naruszenie prawa było tego rodzaju, iż prowadzić będzie ono do niemożności zaakceptowania owej decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Dodatkowo wstępnym warunkiem uznania, iż nastąpiło rażące naruszenie prawa, jest stwierdzenie, iż w "zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny" (zob. wyrok NSA z 18.07.1994 r. III SA 535/94 ONSA 1995, nr 2, poz. 91 oraz wyrok NSA z 10.09.1997 r. III SA 1148/96 LEX nr 33822). Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis prawa został naruszony, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej badaniem.

Oceniana przez organy nadzoru budowlanego decyzja w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie została wydana na podstawie art. 42 Prawa budowlanego Prawa budowlanego z 1974r. Zgodnie z tym przepisem inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. Podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Dla oceny czy istotnie decyzja Naczelnika Gminy w O. rażąco narusza prawo, organy winny były wykazać, iż stan faktyczny sprawy nie pozwalał na wydanie decyzji tej treści.

Z akt sprawy wynika, iż budynek objęty pozwoleniem na użytkowanie został wybudowany w 1990r., a zatem pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.).

W stosunku do obiektów wybudowanych samowolnie ustawa ta przewidywała możliwość bądź rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 albo możliwość legalizacji samowoli na podstawie art.. 40 i 42 tej ustawy.

Niewątpliwie, jak prawidłowo ustaliły organy w niniejszym postępowaniu, budynek skarżącej powstał w warunkach samowoli budowlanej, z naruszeniem obowiązujących w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przepisami dotyczącymi warunków technicznych posadowienia takiego budynku. Zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim muszą odpowiadać budynki ( Dz. U. z 1980r. Nr 17, poz. 62 ze zm.) budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych.

Posadowienie budynku gospodarczego ze ścianą z otworami okiennymi w granicy działek, jak trafnie wykazały to organy administracji w zaskarżonych decyzjach narusza powyższy przepis prawa.

Wydanie zatem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu wybudowanego niezgodnie z przepisami technicznymi naruszało przepis art. 42 Prawa budowlanego. Oznacza bowiem, iż Naczelnik Gminy w O. dopuścił do użytkowania obiekt co do którego nie została stwierdzona jego zdatność do użytku w rozumieniu art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974r.

O rażącym charakterze naruszenia tego przepisu świadczą natomiast następstwa tak wydanego pozwolenia na użytkowanie. Jak wynika z akt sprawy właściciel sąsiedniej nieruchomości został pozbawiony możliwości jej zagospodarowania zgodnie z jego wolą i obowiązującymi przepisami prawa.

Z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu /k.18 akt sądowych/ wydanej na rzecz właścicieli działki sąsiedniej L. i J. K., wynika, iż musiał on odsunąć własny budynek o 35m od granicy działki A. T. /poprzednika prawnego B. B./.

Skutki zatem obowiązywania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego, decyzji, która w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, nie mogły zatem zostać zaaprobowane w praworządnym państwie.

Sąd kontrolując zaskarżone decyzje nie dopatrzył się naruszenia przepisów wskazywanych przez skarżącą w złożonej przez nią skardze.

Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż istotnie uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu uchybienie to, wobec zgromadzonego w aktach materiału dowodowego nie miało wpływu na rozstrzygnięcie. Organy administracji w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy w takim zakresie jaki był niezbędny dla rozstrzygnięcia, nie można zatem postawić im zarzutu naruszenia art. 7 i 77 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.