Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 378/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Skarżony organ: Zarząd Powiatu
Treść wyniku: Stwierdzono niezgodność z prawem  zaskarżonego aktu

SENTENCJA

Dnia 4 września 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody[...] na uchwałę Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie powierzenia stanowiska dyrektora ośrodka szkolno-wychowawczego 1. stwierdza niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały, 2. orzeka, że do dnia uprawomocnienia się wyroku zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Zarządu Powiatu [...] na rzecz Wojewody [...] kwotę 240 złotych (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 378/07

Uzasadnienie

W dniu [...] Zarząd Powiatu [...] podjął uchwałę Nr [...] w sprawie ogłoszenia konkursów na kandydatów na stanowiska dyrektorów niektórych szkół i placówek oświatowych. Następnie, uchwałą Nr [...] z dnia [...] Zarząd Powiatu [...] powołał komisję konkursową w celu przeprowadzenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w Z. W dniu 8 maja 2006 r. kandydatem na stanowisko dyrektora wybrany został W. P.

W dniu 25 maja 2006 r. Zarząd Powiatu[...] , uchwałą Nr [...] unieważnił konkurs na stanowisko dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w Z. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 28 lipca 2006 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność uchwały Nr[...] , a wyrokiem z dnia 16 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Łd 437/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Zarządu Powiatu [...] na wymienione wyżej rozstrzygnięcie nadzorcze.

W międzyczasie Zarząd Powiatu [...] podjął w dniu 16 czerwca 2006 r. uchwałę o powołaniu nowej komisji konkursowej na stanowisko dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w Z. W dniu 28 czerwca 2006 r. komisja konkursowa wybrała na ww. stanowisko J. D., a uchwałą Nr [...] z dnia [...] Zarząd Powiatu [...] powołał go do piastowania tej funkcji

W dniu 26 lutego 2007 r. organ nadzoru wezwał Zarząd Powiatu [...] do uchylenia uchwały Nr [...] z dnia [...] w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego w Z.

W świetle wskazanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2006 r., zdaniem organu nadzoru, ważnym pozostaje konkurs na stanowisko dyrektora zakończony w dniu 8 maja 2006 r., ogłoszony na podstawie uchwały Nr [...] z dnia [...] W konsekwencji z obrotu prawnego winna być wyeliminowana uchwała Nr [...] z dnia [...] w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora J. D..

Zarząd Powiatu [...] odmówił uchylenia uchwały, wyrażając pogląd, iż w dniu jej podejmowania istniały wszelkie niezbędne podstawy prawne do jej podjęcia, a uchwała może być uchylona wyłącznie z uwzględnieniem przesłanek odwołania ze stanowiska dyrektora, wskazanych w art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.).

W dniu 17 kwietnia 2007 r. Wojewoda [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] Nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego w Z.

Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 36a ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, poprzez pozostawienie w obrocie prawnym uchwały sprzecznej z powołanym przepisem.

Ponadto organ nadzoru stwierdził, iż w świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2006 r. ważnym pozostaje konkurs zakończony powołaniem w dniu 8 maja 2006 r. na stanowisko dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno- Wychowawczego w Z. – W. P.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu [...] stwierdził, iż zawarte w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego są niezasadne. Przede wszystkim autor skargi nie wskazał, na czym polega naruszenie art. 36a ust. 3 ustawy o systemie oświaty.

Ponadto organ wskazał, iż zaskarżona uchwała została skutecznie wykonana, o czym świadczy fakt objęcia przez J. D. stanowiska dyrektora. Ponieważ kandydat został wyłoniony w drodze ważnie przeprowadzonego konkursu, nie było podstaw do odmowy powierzenia mu pełnienia funkcji dyrektora, tym bardziej, że organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosił stosowanego zastrzeżenia.

Organ powołał również przepis art. 38 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, który enumeratywnie wylicza przypadki, kiedy organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, może go odwołać. Żadna z wymienionych w tym przepisie podstaw w niniejszej sprawie nie zaszła.

Organ dodał również, iż choć w zaistniałym stanie faktycznym doszło do naruszenia prawa, gdyż wadliwa była uchwała o unieważnieniu konkursu na stanowisko dyrektora specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Z. oraz ponownego jego przeprowadzenia, jest to jednak błąd proceduralny, który nie mieści się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków w rozumieniu art. 38 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Nieprawidłowe działanie organu administracji publicznej nie może obciążać nowo wybranego dyrektora. Spełnił on bowiem wszystkie wymagane prawem warunki.

Ponadto organ zaznaczył, iż W. P. złożył w dniu 13 kwietnia 2007 r. w Starostwie Powiatowym w Z. oświadczenie, iż nie jest zainteresowany pełnieniem funkcji dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Z. i zrzeka się wszelkich roszczeń wynikających z unieważnienia uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie zaś do treści art. 16 § 2 k.p.a., decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach.

Z cytowanych wyżej przepisów wynika, iż zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej obejmuje wyłącznie badanie zgodności z przepisami prawa oraz, że ocena zgodności z prawem aktu zaskarżonego do tego Sądu, powinna następować co do zasady w świetle stanu prawnego i stanu faktycznego sprawy, istniejącego w chwili jego wydania.

Istotną kwestią na tle rozpoznawanej sprawy jest, zdaniem Sądu, rozważenie ewentualnego wpływu zmiany stanu faktycznego bądź prawnego, które nastąpiły już po wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego.

W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, iż zmiany stanu faktycznego, zaszłe po wydaniu aktu, jeżeli nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 7 lub 8 k.p.a., nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności lub uchylenia aktu przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 9 października 1985 r., II SA 1346-1349/85, nie publikowany; wyrok NSA z dnia 17 listopada 1982 r., SA/Kr 664/82, ONSA 1982, Nr 2, poz. 106). Natomiast zmiany stanu prawnego, które zaszły już po wydaniu zaskarżonego aktu, nie mogą mieć (w zasadzie) wpływu na wynik sądowej kontroli aktu. Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje bowiem kontroli legalności decyzji administracyjnych z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji i na podstawie materiału dowodowego zebranego w chwili jej wydania. Zmiany stanu prawnego powstałe po wydaniu zaskarżonej decyzji oraz ewentualne zgłoszenie przez strony nowych wniosków lub żądań są okolicznościami, które nie mogą mieć wpływu na wynik sądowej kontroli decyzji (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1983 r., I SA 1578/82, ONSA 1983 r., Nr 1, poz. 18).

Trzeba jednak wskazać, że występowały także inne poglądy prawne w tym zakresie, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny już poprzednio przyjmował, że oceniając legalność decyzji administracyjnej, Sąd uwzględnia nie tylko stan prawny obowiązujący i znany w chwili wydawania decyzji, lecz również bierze pod uwagę stan prawny, który wprowadzony został przed wydaniem wyroku i obowiązywał wstecz – to znaczy w chwili podejmowania decyzji. Przykładowo – przyjmowano, że Naczelny Sąd Administracyjny uchyla decyzję organu administracji, jeżeli jest ona niezgodna z prawem ogłoszonym po wydaniu decyzji, ale obowiązującym wstecz w okresie, w którym decyzja została wydana (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 1983 r., SA/GD 571/83, NP 1984, Nr 6, s. 149. glosy - R. Hauser, NP. 1984, Nr 6, s. 149; M. Święcki, NP. 1984, Nr 6, s. 149).

Skład orzekający w sprawie niniejszej, podziela te ostatnio przytoczone poglądy, wyrażone już wcześniej w orzecznictwie NSA w zakresie znaczenia zdarzeń, które nastąpiły w toku postępowania sądowego dla treści rozstrzygnięcia. Według Sądu w sytuacjach, w których w toku postępowania sądowego nastąpiły zdarzenia, mogące w sposób zasadniczy wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ administracji i uwzględnienie nowych okoliczności. Stanowisko formalistyczne, według którego decyzja, bądź inny akt administracyjny powinny być oceniane według stanu faktycznego istniejącego w dniu ich wydania, w przypadku zmiany tego stanu faktycznego, prowadziłoby do utrzymania w mocy takich rozstrzygnięć, które w nowych okolicznościach, powstałych jeszcze przed zakończeniem postępowania sądowego, były sprzeczne z prawem (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1982 r., SA/Wr 129/82, OSPiKA 1983, Nr 4, poz. 82., glosy W. Siedlecki, OSPiKA 1983, Nr 4, s. 193; W. Dawidowicz, OSPiKA 1983, Nr 4, s. 194).

W rozpoznawanej sprawie, co nie budzi wątpliwości składu orzekającego, w dacie podjęcia kwestionowanej uchwały Zarządu Powiatu [...] w sprawie powierzenia J. D. stanowiska dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Z., to jest w dniu 20 lipca 2006 r., Zarząd Powiatu [...] uznał, że jego uchwała Nr [...] z dnia [...] o unieważnieniu wcześniejszego konkursu na stanowisko dyrektora ośrodka szkolno-wychowawczego, pozostaje w obrocie prawnym. Tylko bowiem unieważnienie konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Z przeprowadzonego przez komisję konkursową powołaną uchwałą [...] z dnia[...] ., umożliwiało Zarządowi Powiatu [...] powołanie w dniu 16 czerwca 2006 r. nowej komisji konkursowej i podjęcie uchwały Nr [...] o powołaniu J. D. na stanowisko dyrektora (po jego uprzednim wyborze na to stanowisko przez komisję konkursową w dniu 28 czerwca 2006 r.). Uchwała taka jest niezbędna, bowiem w myśl art. 36 ust. 3 zd. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. W myśl zaś ust. 1 ww. przepisu stanowisko dyrektora szkoły lub placówki, z zastrzeżeniem ust. 2, powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę – w tym wypadku zarząd powiatu[...] , w myśl art. 5c pkt 2 ustawy o systemie oświaty.

Bezsporne jest jednak, że po wydaniu kwestionowanej uchwały Nr [...] , ale jeszcze przed rozpoznaniem skargi Wojewody [...] na tę uchwałę Zarządu Powiatu [....] z dnia[...] , wystąpiła nowa okoliczność faktyczna, skutkująca prawnie, w postaci wydania w dniu 28 lipca 2006 r. przez Wojewodę [...] rozstrzygnięcia nadzorczego Nr[...] , stwierdzającego nieważność uchwały Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] Nr [...] o unieważnieniu konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Z., który przeprowadzony został w oparciu o uchwały Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] Nr [...] w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydatów na stanowisko dyrektora oraz z dnia [...] Nr [...] w sprawie powołania komisji konkursowej, która wybrała w dniu 8 maja 2006 r. W. P. na stanowisko dyrektora.

Podkreślić trzeba, że wydanie powołanego rozstrzygnięcia nadzorczego przez Wojewodę [...] nastąpiło na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.). W świetle tego przepisu, uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna; o nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania uchwały. W myśl art. 80 ww. ustawy stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały organu powiatu wstrzymuje jej wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego.

W tym stanie rzeczy można, według Sądu, przyjąć, że Zarząd Powiatu [...] , podejmując kwestionowaną uchwałę, mimo wiedzy o wszczęciu postępowania nadzorczego w stosunku do uchwały Nr [...] (zawiadomienie Wojewody [...] z dnia[...] ), nie mógł wykluczyć stwierdzenia nieważności tej uchwały przez właściwy organ nadzoru, która to uchwała, gdy jest sprzeczna z prawem, jest nieważna, przy czym wada nieważności obarcza uchwałę od daty jej podjęcia. Stwierdzenie nieważności takiej uchwały przez organ do tego właściwy jest zatem równoznaczne ze wskazaniem na ciężką wadliwość uchwały, występującą od dnia jej podjęcia ze skutkiem ex tunc.

Podjęcie zatem kolejnego aktu, na podstawie i w związku z aktem poprzedzającym, bez upewnienia się, czy akt poprzedzający nie zostanie skutecznie wyeliminowany z obrotu prawnego, może doprowadzić do obarczenia ciężką wadliwością aktu wydanego jako kolejny, jak miało to miejsce w sprawie niniejszej.

Z uwagi na materię rozpoznawanej sprawy nie można, zdaniem Sądu, pominąć rozważań na temat pojęcia "akt nadzoru".

W piśmiennictwie przedmiotu (vide: Z. Kmieciak i M. Stahl "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego", Samorząd Terytorialny 2001/1-2/92, s.97, 99-101, 103) przyjmuje się, że pojęcie to może obejmować swym zakresem rozstrzygnięcia nadzorcze oraz inne akty i czynności podejmowane przez organy nadzoru lub przez inne organy administracji rządowej (niż wskazane ustawowo organy nadzoru), mające charakter szczególnych aktów lub czynności administracyjnych, jednostronnych, jednostkowych i konkretnych, stanowiących ingerencję w działalność nadzorowanych organów samorządu terytorialnego. Szczególną, a zarazem podstawową kategorię aktów nadzoru stanowią rozstrzygnięcia nadzorcze, podejmowane w stosunku do uchwał lub struktur organizacyjnych samorządu. Podstawę kompetencji nadzorczych wojewodów stanowią przepisy ustaw ustrojowych - u.s.g., u.s.p., u.s.w. oraz u.a.rz. oraz wielu ustaw szczególnych. Kompetencje te mają zróżnicowany charakter, podobnie jak zróżnicowane są też formy prawne ingerencji nadzorczej wojewody, charakter działań nadzorczych - działania związane z nadzorem bieżącym lub sytuacjami nadzwyczajnymi, działania represyjne, prewencyjne, kontrolne, działania pomocnicze poprzedzające właściwe akty nadzorcze. Zróżnicowane są także procedury nadzorcze. Postępowanie nadzorcze kończy zazwyczaj rozstrzygnięcie nadzorcze, stwierdzające nieważność uchwały organu samorządu, orzekające o niezgodności uchwały z prawem albo wskazujące, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Powinno być ono podjęte w ciągu 30 dni od daty doręczenia uchwały przez wójta (burmistrza, prezydenta), starostę, marszałka województwa. Aczkolwiek w ustawach ustrojowych brakuje w tej materii postanowień, można przyjąć, iż termin ten biegnie od daty doręczenia uchwały lub dowiedzenia się o uchwale przez organ nadzoru. Termin ten jest uznawany za prekluzyjny (wyrok NSA z dnia 19 marca 1992 r., SA/Wr 104/92).

Należy również zwrócić uwagę na kwestie tzw. "odpowiedniego stosowania" przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu nadzorczym, o którym stanowi art. 79 ust. 5 ustawy o samorządzie powiatowym oraz skutków prawnych "wstrzymania wykonania uchwały". Według Z. Kmieciaka i M. Stahl (vide: Akty nadzoru (...)) odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu nadzorczym nie oznacza dowolności i nie może prowadzić do odrzucenia podstawowych zasad procedury administracyjnej, takich jak zasada udziału stron w postępowaniu i zasada dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej (choć oczywiście sfera faktów, jakie należy zbadać, jest ograniczona). W doktrynie problematyka stosowania w postępowaniu nadzorczym przepisów k.p.a. o dowodach jest dyskusyjna (negatywne stanowisko zajmuje m.in. J. Zimmermann, zaś za odpowiednim zastosowaniem przepisów k.p.a. opowiada się W. Chróścielewski). W orzecznictwie sądowym do zagadnienia stosowania przepisów k.p.a. o dowodach w postępowaniu nadzorczym nie odnoszono się bezpośrednio, często jednak Sąd uchylając rozstrzygnięcie nadzorcze wskazywał, że zostało podjęte bez szczegółowego wyjaśnienia wielu istotnych okoliczności (wyrok z 13 czerwca 2000 r., II SA/Ł 204/00), a także przedwcześnie (wyrok z 19 listopada 1999 r., II SA/Kr 1884/98). Według NSA mimo, iż forma prowadzenia postępowania wyjaśniającego nie jest ustawowo regulowana, to powinno ono stwarzać organom gminy (ich przedstawicielom) możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Brak takiego udziału należało uznać za naruszenie prawa, prowadzące do uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2000 r., II SA/Ka 1013/98). Autorzy podkreślają, iż zazwyczaj NSA w swych orzeczeniach powoływał się na zasadę odpowiedniego stosowania k.p.a. w postępowaniu nadzorczym, zmierzającym do stwierdzenia nieważności uchwały, wskazując na możliwość wstrzymania wykonania uchwały przy wszczęciu postępowania nadzorczego i na przepis art. 61 § 4 k.p.a. W wyroku z dnia 13 czerwca 2000 r. (II SA/Ł 204/00) Sąd stwierdzając, że przepisy art. 79 u.s.p. nie regulują wprost zasad i formy wszczynania postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały, odwołał się do przepisu ust. 2, stanowiącego, iż organ nadzoru, wszczynając postępowanie w sprawie nieważności uchwały, może wstrzymać jej wykonanie. Nie można tego przepisu interpretować tak, by obowiązek wszczęcia postępowania ograniczać do sytuacji, gdy istnieje potrzeba wstrzymania wykonania uchwały. Skutkiem prawnym wstrzymania mocy uchwały, jest bowiem niedopuszczalność podejmowania na jej podstawie działań. Ponadto w orzecznictwie pojawił się również problem elementów rozstrzygnięcia nadzorczego w nawiązaniu do odpowiednio stosowanych przepisów k.p.a. dotyczących formy decyzji i postanowień ustrojowych, wprowadzających wymóg uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz pouczenia o dopuszczalności zaskarżenia. Przyjmuje się bowiem, że ogólnikowość uzasadnienia, a także nieodniesienie się w uzasadnieniu do argumentów podnoszonych przez organ samorządu w postępowaniu wyjaśniającym jest zawsze uznawane za wadę prawną rozstrzygnięcia nadzorczego (m.in. w wyroku NSA z 10 grudnia 1999 r., SA/Ka 709/97).

Skoro więc Wojewoda [...] wydał w dniu [...] rozstrzygnięcie nadzorcze, to jego skuteczność prawną – zaistnienie w obrocie prawnym, wiązać należy, w związku z jego zaskarżeniem do sądu przez Zarząd Powiatu[...] , z prawomocnym oddaleniem skargi, co nastąpiło wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Łd 437/06. W piśmiennictwie przyjęto pogląd, który sąd w pełni podziela, że "(...) w odniesieniu do rozstrzygnięć nadzorczych można powiedzieć, ze konstrukcja prawomocności (ostateczności) musi być utożsamiana z faktem wywołania skutku prawnego przez włączenie do obrotu prawnego dyspozycji (normy) o określonym charakterze. Do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia organu nadzoru nie jest ono jeszcze prawnie wiążące, a tym samym jego moc jest niejako "zawieszona w czasie". Dopiero upływ terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, bądź oddalenie lub odrzucenie skargi przez sąd, czynią owo rozstrzygniecie skutecznym" (por. Z. Kmieciak, M. Stahl, "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego", Samorząd Terytorialny 2001/1-2/92 t. 5 ).

Przyjmuje się, że skutki prawne rozstrzygnięcia nadzorczego uzależnione są od charakteru tegoż rozstrzygnięcia i w przypadku stwierdzenia nieważności skutki te następują ex tunc – z mocą wsteczną od dnia podjęcia nieważnej uchwały. Stanowisko takie prezentowane jest w orzecznictwie i piśmiennictwie (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2002 r., II SA 1244/01, Lex nr 82677; wyrok NSA z dnia 3 marca 2000 r., III SA 1387/00, Lex nr 47979, wyrok NSA z dnia 25 listopada 1999 r., I SA/1483/99, ONSA 2000/4/174; Z. Kmieciak, M. Stahl, "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego", Samorząd Terytorialny 2001/1-2/92 t. 5). Analogiczny skutek wywołuje stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, eliminuje bowiem taką decyzję z obrotu prawnego od samego początku, a wiec od chwili jej wydania – ex tunc (por. wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 2001 r., I SA 109/00, Lex nr 55753; wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2001 r., I SA 2134/99, Lex nr 54120, Z. Czarnik, glosa do uchwały NSA z dnia 20 marca 2000 r., ST 2000/11/71; J. Kremis glosa do wyroku SN z dnia 14 grudnia 1999 r., OSP 2002/3/29; T. Wiśniewski "O aktualności koncepcji bezwzględnej nieważności niektórych decyzji administracyjnych", PS 2002/6/14).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, w ocenie sądu w składzie rozstrzygającym przedmiotową sprawę uznać należało, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...], stwierdzające nieważność uchwały Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] Nr [...] pozostaje w obrocie prawnym i z uwagi na charakter rozstrzygnięcia wywołuje skutki z mocą wsteczną od dnia podjęcia nieważnej uchwały. Skoro więc rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] wywołuje skutek ex tunc, to tym samym kwestionowana uchwały Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie powołania J. D. na stanowisko dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Z. wydana została z naruszeniem prawa w rozumieniu art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym. W obrocie prawnym pozostała bowiem wcześniejsza uchwała Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] Nr [...] o powołaniu komisji konkursowej, która w dniu 8 maja 2006 r. wybrała na stanowisko dyrektora ośrodka W. P. A zatem uchwała o ogłoszeniu nowego konkursu i uchwała o powołaniu nowej komisji konkursowej, wobec pozostania w obrocie prawnym poprzednich uchwał w tym samym przedmiocie, podjęte zostały z naruszeniem przepisów art. 36a ustawy o systemie oświaty. Skoro bowiem w stosunku do wybranego przez komisję konkursową na stanowisko dyrektora W. P. organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosił umotywowanego zastrzeżenia, on właśnie powinien zostać powołany na stanowisko, a jego odwołanie mogłoby nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w art. 38 ustawy o systemie oświaty. Jego późniejsze, złożone dopiero w dniu 13 kwietnia 2007 r., oświadczenie nie ma w sprawie znaczenia. Nie zmienia ono bowiem wyniku ważnego konkursu.

Warto również wskazać na uzasadnienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wyroku z dnia 16 listopada 2006 r., III SA/Łd 437/06, oddalającego skargę Zarządu Powiatu [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] Sąd stwierdził min.: "Należy zaznaczyć, iż w dniu 14 czerwca 2006r. doręczono stronie skarżącej wezwanie organu nadzoru do nadesłania uchwały z 25 maja 2006 r. na podstawie art. 77a ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym. Mimo tego wezwania Zarząd Powiatu [...] w dniu [...] podjął uchwałę o powołaniu nowych komisji konkursowych, które w dniu 28 czerwca wybrały nowych dyrektorów obu placówek. Dopiero w dniu 30 czerwca 2006 r. doręczono Wojewodzie uchwałę z [...]. Skoro organ nadzoru wezwał do nadesłania uchwały z [...] to oznaczało, iż podjął czynności zmierzające do oceny zgodności z prawem tej uchwały. Strona skarżąca zdawała sobie z tego sprawę, a mimo to, nie czekając na wyniki działań Wojewody, podjęła czynności zmierzające do wyboru nowych dyrektorów obu placówek i doprowadziła do tego wyboru. Skoro strona skarżąca mając świadomość, iż organ nadzoru może stwierdzić niezgodność z prawem uchwały z [...] i mimo to doprowadza do wyboru nowych dyrektorów, to nie może obecnie skutecznie bronić się zarzutem, że rozstrzygnięcie nadzorcze nie może zostać wydane bo powstały nieodwracalne skutki prawne jakimi są wybranie nowych dyrektorów. Sąd nie podzielił poglądu strony skarżącej, iż Wojewoda nie mógł wydać rozstrzygnięcia nadzorczego, gdyż powstałby problem z odwołaniem nowych dyrektorów obu placówek."

Odnosząc się natomiast do faktu stwierdzenia przez Sąd wydania zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa, dodać należy, iż w myśl art. 82 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym nie stwierdza się nieważności uchwały organu powiatu po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie, o którym mowa w art. 78 ust. 1, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego. Jednakże art. 78 ust. 1 odnosi się wyłącznie do uchwał rady powiatu, które starosta jest obowiązany przedłożyć wojewodzie w terminie 7 dni. W niniejszej sprawie uchwałę podjął inny organ – zarząd powiatu, dlatego też obowiązek przekazania uchwały w terminie 7 dni nie obowiązywał i z tego też względu, z uwagi na upływ roku od dnia jej podjęcia, należało stwierdzić, iż uchwała podjęta została niezgodnie z prawem, w myśl zapisów art. 82 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym. Zgodnie z treścią tego przepisu jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o niezgodności uchwały z prawem. Uchwała taka traci moc prawną z dniem orzeczenia o jej niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio. W wyroku z dnia 8 sierpnia 2006 r., I PK 71/06 (M.P.Pr 2007/1/40) Sąd Najwyższy zawarł tezę, iż różnica między stwierdzeniem nieważności uchwały a stwierdzeniem jej niezgodności z prawem jest taka, że w tym ostatnim przypadku uchwała zachowuje moc prawną do czasu stwierdzenia jej nieważności i wszystkie czynności prawne dokonane na jej podstawie odnoszą wynikające z niej skutki. Oznacza to, iż bezpodstawne są twierdzenia zawarte przez organ w odpowiedzi na skargę o konsekwencjach uwzględniania skargi przez sąd (mi.n. unieważnienie czynności dokonywanych przez obecnego dyrektora ośrodka, jak n.p. podpisanie świadectw szkolnych).

Wyżej wskazane argumenty obligowały sąd do stwierdzenia niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

O wstrzymaniu wykonania uchwały Sąd postanowił zgodnie z art. 152 ww. ustawy.

O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.