Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 206/96
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1997-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatki inne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: par. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 140 poz. 787
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie karty podatkowej.
Teza: Wysokość stawek miesięcznych karty podatkowej ustalają organy podatkowe.

Już użycie określenia "ustalają" może wskazywać na charakter konstytutywny tych decyzji. Jeśli jeszcze uwzględnić fakt, iż wykluczone tu jest samo obliczenie wysokości karty przez podatnika, to należy stanąć na stanowisku, że mamy do czynienia z decyzją o charakterze konstytutywnym, co oznacza, że zobowiązanie podatkowe powstaje w wysokości w niej określonej dopiero z chwilą jej doręczenia.

TEZY

Wysokość stawek miesięcznych karty podatkowej ustalają organy podatkowe.

Już użycie określenia "ustalają" może wskazywać na charakter konstytutywny tych decyzji. Jeśli jeszcze uwzględnić fakt, iż wykluczone tu jest samo obliczenie wysokości karty przez podatnika, to należy stanąć na stanowisku, że mamy do czynienia z decyzją o charakterze konstytutywnym, co oznacza, że zobowiązanie podatkowe powstaje w wysokości w niej określonej dopiero z chwilą jej doręczenia.


SENTENCJA

uchyla zaskarżona decyzję w przedmiocie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 1995 r.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Karta podatkowa jest formą zryczałtowanego podatku dochodowego dla podatników prowadzących działalność w zakresie i na warunkach określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie karty podatkowej /Dz.U. nr 140 poz. 787 ze zm./. Wysokość karty dla podatników, którzy wybiorą tę formę opodatkowania ustalają w drodze decyzji właściwe Urzędy Skarbowe. Określenie charakteru tych decyzji ma zasadnicze znaczenie dla oceny zasadności pierwszego z zarzutów skarżącej, która twierdzi, że ustalenie wysokości jej karty podatkowej poczynając od stycznia decyzją wydaną i doręczoną w lipcu oznacza działanie prawa wstecz.

Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ rozróżnia decyzje podatkowe "ustalające" i "określające". Pierwsze z nich dotyczą sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy decyzji organu podatkowego /art. 5 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/. Drugie wydaje się wówczas, gdy podatnik nie wykonuje zobowiązania podatkowego mimo zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy prawa łączą powstanie obowiązku zobowiązania podatkowego bez uprzedniego doręczenia decyzji /art. 5 ust. 3 tej ustawy/. W związku z tym zobowiązanie podatkowe powstaje bądź z chwilą doręczenia decyzji ustalającej jego wysokość, będzie to zatem decyzja o charakterze konstytutywnym, bądź z chwilą zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy prawa łączą powstanie takiego zobowiązania; w tym przypadku decyzja ma charakter deklaratoryjny, potwierdza jedynie to, co wynika z przepisów prawa, a obowiązkiem podatnika było uprzednie samoobliczenie wysokości zobowiązania podatkowego i jego wykonanie.

Z przepisów powołanego wcześniej rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie karty podatkowej wynika, że wysokość jej stawek miesięcznych ustalają organy podatkowe. Już użycie określenia "ustalają" może wskazywać na charakter konstytutywny tych decyzji. Jeśli jeszcze uwzględnić fakt, iż wykluczone tu jest samoobliczenie wysokości karty przez podatnika, to należy stanąć na stanowisku, że mamy do czynienia z decyzją o charakterze konstytutywnym, co oznacza, że zobowiązanie podatkowe powstaje w wysokości w niej określonej dopiero z chwilą jej doręczenia.

Trafny jest zatem zarzut skarżącej, iż niezgodnie z prawem ustalono wysokość jej karty podatkowej wstecz, poczynając od stycznia 1995 r. Z tej przyczyny zaskarżona decyzja podlega uchyleniu z mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz par. 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie karty podatkowej.

Sąd nie podziela pozostałych zarzutów skarżącej, a dotyczących błędnego ustalenia wysokości karty podatkowej. Należy wziąć pod uwagę fakt, iż opodatkowanie podatkiem dochodowym w tej formie wiąże się ze zwolnieniem od obowiązku prowadzenia ksiąg i składania zeznań, gdyż jest formą ryczałtu podatkowego. Oznacza to, że obliczanie należności podatkowych dokonywane jest w sposób uproszczony w stosunku do sposobu przyjętego w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustalenie wysokości karty podatkowej opiera się na szacunkowym ustaleniu podstawy opodatkowania przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności mających wpływ na rozmiary działalności. Okoliczności te wynikają z przepisów rozporządzenia w sprawie karty podatkowej, a należą do nich rozmiar prowadzonej działalności i usytuowanie punktu handlowego. Szacunkowe ustalenie podstawy opodatkowania z samego założenia będzie zawsze tylko ustaleniem przybliżonym do rozmiarów rzeczywistych. W ustaleniach dokonanych w tej mierze przez organy skarbowe Sąd nie dopatruje się dowolności, jaką zarzuca skarżąca. Ustalenie rozmiarów prowadzonej przez nią działalności znajduje podstawę w dwukrotnie przeprowadzonych przez organy podatkowe czynnościach kontrolnych. Podważając te ustalenia skarżąca twierdzi, że są one zawyżone, ale nie wskazuje żadnych własnych, konkretnych wyliczeń, które mogłyby potwierdzić jej stanowisko. Uwzględnienie przez organy skarbowe lokalizacji sklepu skarżącej również nastąpiło w granicach naznaczonych przepisami rozporządzenia i nie sposób postawić im w tej kwestii zarzutu naruszenia prawa.

Mając jednakże na uwadze to, co wcześniej podniesiono Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono z mocy art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.