Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2103/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 3, art. 24
journal: Dz.U. 2010 nr 206 poz 1367
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Janusz Walawski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Agencji Mienia Wojskowego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1K.p.a., art. 23 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r., Nr 206, poz. 1367) oraz art. 17 ust. 3 i 4 oraz art. 120 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz.U z 2015 r. poz.1322), po rozpatrzeniu odwołania A. G., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] nr [...] z dnia [...] września 2015 r. o odmowie wypłaty odprawy mieszkaniowej.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2015 r. A. G. wystąpiła do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] o wypłatę odprawy mieszkaniowej po zmarłym w 2002 r. mężu, żołnierzu zawodowym, [...] M. G.

Ze złożonego wniosku oraz dokumentów przedłożonych przez stronę wynikało, iż [...] M. G. pełnił zawodową służbę wojskową jako służbę stałą w Jednostce Wojskowej Nr [...] w [...]. W dniu [...] marca 2002 r. [...] M. G. zmarł, a w orzeczeniu Nr [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej ustalono, że jego śmierć pozostawała w związku ze służbą wojskową. Wnioskodawczyni oświadczyła, że członkami rodziny zmarłego żołnierza, o których mowa w art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w dniu jego śmierci, była ona oraz urodzony w dniu [...] czerwca 2002 r. ich syn – J. G. Ponadto A. G. oświadczyła, iż w dniu śmierci męża zamieszkiwała z nim w domu swojej matki w [...] przy ul. [...] lok. [...]. Natomiast w czasie pełnienia służby wojskowej [...] M. G. zamieszkiwał w internacie w [...].

Organ I instancji w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, że [...] M. G. oczekiwał od [...] sierpnia 2001 r. na przydział kwatery w miejscu pełnienia służby, która do chwili śmierci nie została mu przydzielona.

Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2015 r. wydaną na podstawie art. 13 ust. 6 oraz art. 23 ust. 3 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP odmówił A. G. wypłaty odprawy mieszkaniowej, z uwagi na niespełnienie przesłanki uprawniającej wypłatę tj. brak wspólnego zamieszkiwania z żołnierzem w dniu jego śmierci.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ i instancji wskazał, iż A. G. nie zamieszkiwała w dniu śmierci wspólnie z [...] M. G., bowiem postępowanie wyjaśniające wykazało, że mieszkała ona w miejscowości oddalonej od miejsca pełnienia służby męża o ok. 390 km. Ponadto organ I instancji podniósł, iż z poświadczeń o adresach zameldowania i okresach zameldowania wynika, że małżonkowie nie zamieszkiwali razem pod żadnym adresem przez nich wskazanym. Organ I instancji zaznaczył również, że syn J. G. nie spełnia przesłanki wspólnego zamieszkiwania z [...] M. G. w dniu jego śmierci, bowiem urodził się trzy miesiące po śmierci ojca.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. G., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji przyznającej jej i synowi odprawę mieszkaniową.

W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazała, iż centrum życiowym i rodzinnym obojga małżonków była miejscowość [...], gdzie odwołująca zamieszkiwała wraz ze swoją matką i mężem, w czasie, gdy nie wykonywał on obowiązków służbowych w [...]. Nie zgodziła się również ze stanowiskiem organu I instancji, co do tego, że odprawa mieszkaniowa nie należy się również synowi – J. G., wskazując, iż dziecko nabywa prawa i zobowiązania majątkowe w chwili poczęcia, a nie z chwilą narodzin.

Prezes Agencji Mienia Wojskowego, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1K.p.a., art. 23 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz art. 17 ust. 3 i 4 i art. 120 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] o odmowie wypłaty odprawy mieszkaniowej.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy na wstępie wyjaśnił, iż z dniem [...] października 2015 r. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa i Agencja Mienia Wojskowego połączyły się, tworząc nowy podmiot działający pod nazwą Agencja Mienia Wojskowego - art. 120 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego. Struktura organizacyjna Agencji Mienia Wojskowego obejmuje Biuro Prezesa Agencji w Warszawie oraz dziesięć Oddziałów Regionalnych. W myśl art. 17 ust. 3 ww. ustawy w ramach wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej Prezes Agencji i dyrektorzy oddziałów regionalnych Agencji wydają decyzje administracyjne w sprawach określonych w niniejszej ustawie oraz w ustawie z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Na mocy zaś art. 17 ust. 4 ww. ustawy Prezes Agencji jest organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów K.p.a. w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych Agencji, a Minister Obrony Narodowej w stosunku do Prezesa Agencji.

Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji organ odwoławczy uznał je za prawidłowe, wskazał jednak na inne przesłanki uzasadniające to stanowisko.

Organ odwoławczy podniósł, iż z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że wnioskodawczyni jest wdową po żołnierzu, który zginął w wypadku drogowym (w drodze z miejsca pełnienia służby do miejsca stałego zamieszkania) w dniu [...] marca 2002 r. Orzeczeniem nr [...] z [...] czerwca 2002 r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] stwierdziła, że śmierć żołnierza pozostawała w związku ze służbą wojskową. W dacie zgonu M. G. nie spełniał warunków do nabycia wojskowych uprawnień emerytalnych. A. G. nie wystąpiła natomiast ówcześnie do organów Agencji z wnioskiem o stwierdzenie nabycia "prawa do kwatery", a następnie z wnioskiem o realizację tego prawa w formie pieniężnej tj. wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Zważywszy zatem na opisane okoliczności, organ odwoławczy stwierdził, iż A. G. nie nabyła prawa do odprawy mieszkaniowej.

Organ zaznaczył przy tym, iż przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP ustanawiające prawo do odprawy mieszkaniowej weszły w życie z dniem 1 lipca 2004 r. (nowela do ustawy z dnia 16.04.2004 r. - Dz. U. 2004.116.1203), zatem zdarzenie, z którym ustawa łączy skutek w postaci nabycia prawa do odprawy mieszkaniowej przez osoby bliskie zmarłego żołnierza, winno nastąpić po 1 lipca 2004 r. W dacie śmierci [...] M. G. obowiązywały natomiast art. 23 ust. 3 oraz art. 24 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w następującym brzmieniu. Zgodnie z art. 23 ust. 3, w razie śmierci:

żołnierza zawodowego pełniącego czynną służbę wojskową jako służbę stałą, spełniającego warunki wymagane do uzyskania emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej oraz żołnierza, o którym mowa w ust. 2,

emeryta lub rencisty, o którym mowa w ust. 1

- prawo do kwatery (lokalu mieszkalnego) nabywają, z zastrzeżeniem ust. 4, wspólnie zamieszkali w kwaterze z żołnierzem, emerytem, rencista w dniu jego śmierci: małżonek, zstępni, wstępni, osoby przysposabiające i przysposobione oraz osoba, która pozostawała we wspólnym pożyciu małżeńskim.

Zgodnie z kolei z art. 24 ust. 1, prawo do kwatery realizuje się na wniosek żołnierza zawodowego, o którym mowa w art. 22 ust. 1 i 3, jak również osoby, o której mowa w art. 23 ust. 1 i 2, zwanych dalej "osobami uprawnionymi", przez:

przydział kwatery albo

wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery.

A. G. nie złożyła wniosku o nabycie i realizację uprawnień w powyższym trybie. Przepis art. 23 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu po 1 lipca 2004 r. nie jest natomiast przepisem retroaktywnym, ponieważ nie wynika to ani z treści tego przepisu ani z przepisów przejściowych noweli (nie dotyczy zdarzeń prawnych mających miejsce w przeszłości). Ustawodawca znosząc ekwiwalent uregulował kwestie skutków związanych z wnioskami złożonymi do 30 czerwca 2004 r. - art. 19 ust. 3 ustawy zmieniającej z 2004 r. Zaś w art. 17 ustawy nowelizującej z 22 stycznia 2010 r. (Dz.U.2010.28.143) przewidział przekształcenie prawa do ekwiwalentu w prawo do odprawy mieszkaniowej jedynie w przypadku braku realizacji złożonych wniosków.

Reasumując organ stwierdził, iż zmiana stanu prawnego powodująca, że na dzień dzisiejszy okoliczności śmierci pierwszego męża wnioskodawczyni wypełniają przesłanki otrzymania przez nią odprawy mieszkaniowej nie zmienia faktu, że wypłata odprawy może nastąpić tylko w sytuacji nabycia do niej prawa - a tego prawa strona nie nabyła. Argumenty przemawiające za brakiem uprawnień do odprawy odwołującej, w równym stopniu przemawiają również za brakiem tych uprawnień małoletniego syna.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. G. zarzuciła organowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 23 ust. 3 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r. poz. 746,), w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., Nr 28, poz. 143), poprzez ich niezastosowanie, polegające na przyjęciu, że prawo skarżącej (oraz jej syna) do odprawy mieszkaniowej po zmarłym w dniu [...] marca 2002 r. mężu (i ojcu) [...]. M. G., winno być ocenione na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym w dacie śmierci męża, a nie według przepisów tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o wypłatę odprawy, skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji organu pierwszej instancji, którą odmówiono prawa do tejże odprawy.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Mienia Wojskowego oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...], ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji przyznającej skarżącej i jej synowi – J. G. odprawy mieszkaniowej z uwzględnieniem trzech norm.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, iż zasadniczym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie są zagadnienia natury intertemporalnej, a ściślej odpowiedź na pytanie, w jakim brzmieniu (z daty śmierci męża, czy z daty złożenia wniosku) przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP winny mieć zastosowanie do rozpatrzenia jej wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej po zmarłym mężu. Zaznaczyła, że w tej kwestii organy obu instancji zajęły całkowicie odmienne i sprzeczne ze sobą stanowiska prawne.

W ocenie skarżącej to organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił wskazaną wyżej kwestię intertemporalną. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 22 stycznia 2010 r. "Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym." Skarżąca powołała się w tej kwestii na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1453.

W tej sytuacji, w ocenie skarżącej, wniosek złożony przez nią po dniu [...] lipca 2010 r., powinien być rozpatrzony przez organ drugiej instancji, podobnie jak uczynił to prawidłowo organ pierwszej instancji, na podstawie przepisów art. 23 ust. 3 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku, a nie w brzmieniu obowiązującym w dacie śmierci jej męża.

Skarżąca zaznaczył przy tym, iż organ drugiej instancji nie zakwestionował w ogóle jej twierdzeń o spełnieniu jedynej przesłanki, która stanowiła przeszkodę organowi pierwszej instancji do uwzględnienia jej wniosku. Mianowicie tego, że ona ze zmarłym mężem mieli wspólne miejsce zamieszkania w dniu jego śmierci w [...] w mieszkaniu jej matki przy ul. [...].

Skoro więc organy obu instancji nie zakwestionowały skutecznie spełnienia przez nią (i jej syna) przesłanek do wypłaty odprawy mieszkaniowej, zawartych w art. 23 ust. 3 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym po zmianach od 1 lipca 2010 r., a nadto zgadzają się ze skarżącą, że wysokość odprawy winna uwzględniać trzy normy, to nie było żadnych przeszkód natury faktycznej, czy prawnej, do uwzględnienia jej żądania. Zważywszy zaś, że organ drugiej instancji nie zastosował w sprawie właściwych przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, uzasadnionym jest jej wniosek o orzeczenie zgodnie z art. 145a § 1 P.p.s.a.

Prezes Agencji Mienia Wojskowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do argumentów skargi organ zaznaczył, iż powołane przez skarżącą wyroki sądowoadministracyjne odnoszą się do innych stanów faktycznych, w których kwestię sporną stanowiła forma rozpatrzenia wniosków żołnierzy (uprawnionych do odprawy) złożonych po nowelizacji ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w 2010 r. (Dz.U.2010.28.143) lecz zwolnionych ze służby przed nowelizacją. Organ wyjaśnił przy tym, iż w okresie 01.07.2004 - 30.06.2010 r odprawa wypłacana była w formie umowy tj. w trybie cywilnym, zaś od 1 lipca 2010 r. wypłata następuje w formie decyzji administracyjnej. Zatem jeśli wniosek został złożony po wejściu w życie znowelizowanych przepisów ustawy, to zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, winien być rozpatrzony na podstawie nowych przepisów, stąd nie można było umorzyć postępowania lecz wydać decyzję merytoryczną. Różnica polega jednak na tym, że wspomniani wyżej żołnierze nabyli prawo do odprawy, a skarżąca nie.

W dacie śmierci męża skarżącej w 2002 r. istniała bowiem finansowa forma "prawa do kwatery" w postaci ekwiwalentu pieniężnego za rezygnację z kwatery, do którego samoistne (a nie dziedziczne) prawo miały osoby z najbliższej rodziny, niemniej jednak należało wpierw otrzymać potwierdzenie nabycia prawa, a następnie złożyć stosowny wniosek o ekwiwalent. Skarżąca zaniechała jednak powyższych czynności przez co art. 17 ustawy nowelizującej ustawę o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w 2010 r. nie znalazł zastosowania.

Organ zaznaczył jednocześnie, iż sprawa wniosków o ekwiwalent została uregulowana zarówno w ustawie zmieniającej z 2004 r., jak i z 2010 r., odpowiednio - w art. 19 i w art. 17 tych ustaw, jest zatem ciągłość regulacji w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga A. G. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] nie naruszają prawa.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy skarżąca jako wdowa po byłym żołnierzu zawodowym, który zmarł w dniu [...] marca 2002 r. (a jego śmierć pozostawała w związku z e służbą wojskową) może skutecznie ubiegać się o wypłatę odprawy mieszkaniowej przewidzianej w art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Należ w tym miejscu zwrócić uwagę, że przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP ustanawiające prawo do odprawy mieszkaniowej weszły w życie z dniem 1 lipca 2004 r. (nowela do ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. - Dz. U. z 2004 r. Nr 116 poz. 1203). W dacie śmierci męża skarżącej [...] M. G. obowiązywały natomiast art. 23 ust. 3 oraz art. 24 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w następującym brzmieniu. Zgodnie z art. 23 ust. 3, w razie śmierci:

1) żołnierza zawodowego pełniącego czynną służbę wojskową jako służbę stałą, spełniającego warunki wymagane do uzyskania emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej oraz żołnierza, o którym mowa w ust. 2,

2) emeryta lub rencisty, o którym mowa w ust. 1

- prawo do kwatery (lokalu mieszkalnego) nabywają, z zastrzeżeniem ust. 4, wspólnie zamieszkali w kwaterze z żołnierzem, emerytem, rencista w dniu jego śmierci: małżonek, zstępni, wstępni, osoby przysposabiające i przysposobione oraz osoba, która pozostawała we wspólnym pożyciu małżeńskim.

Zgodnie z kolei z art. 24 ust. 1, prawo do kwatery realizuje się na wniosek żołnierza zawodowego, o którym mowa w art. 22 ust. 1 i 3, jak również osoby, o której mowa w art. 23 ust. 1 i 2, zwanych dalej "osobami uprawnionymi", przez:

1) przydział kwatery albo

2) wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery.

A. G., w myśl obwiązujących w dacie śmierci jej męża przepisów, mogła zatem ubiegać się o ustalenie prawa do kwatery, a w następstwie tego o wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery.

Skarżąca nie skorzystała jednak z tej możliwości, lecz dopiero w dniu [...] lipca 2015 r. tj. po upływie ponad 13 lat od śmierci męża, wystąpiła z wnioskiem o wypłatę odprawy mieszkaniowej w oparciu o obowiązujące w dacie złożenia tego wniosku przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

W ocenie Sądu ma rację organ, że art. 23 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu ustalonym ustawą nowelizującą z dnia 16 kwietnia 2004 r., która wprowadziła świadczenie w postaci odprawy mieszkaniowej, ma zastosowanie do żołnierzy służby stałej zwalnianych z zawodowej służby wojskowej poczynając od dnia 1 lipca 2004 r. Powołany przepis, który wszedł w życie z dniem 1 lipca 2004 r., w swej treści odwołuje się bowiem do stanu istniejącego w chwili zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Takie stanowisko wyraził też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt II CSK 22/08 (opubl. LEX nr 494145)

Jak podkreślił natomiast Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 czerwca 2006 r., K 16/05 (OTK-A 2006, nr 6, poz. 69), ustawa nowelizująca ustawę o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z 2004 r. gruntownie zmieniła zasady realizacji, służącego żołnierzom służby stałej, prawa do kwatery, wprowadziła bowiem regułę, że uprawnienie przysługujące żołnierzom to prawo do zamieszkiwania w kwaterze w miejscu i na czas pełnienia służby, co jest warunkiem zapewnienia siłom zbrojnym mobilności koniecznej dla prawidłowego wykonywania ich funkcji. Odstępując w ustawie nowelizującej od zasady realizacji prawa do kwatery w formie wypłaty ekwiwalentu, ustawodawca wprowadził równocześnie regulację intertemporalną umożliwiającą realizację wcześniej złożonych, niezakończonych zawarciem umowy wniosków o wypłatę ekwiwalentu. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 3 ustawy nowelizującej, w sprawach wypłaty ekwiwalentu za rezygnację z kwatery dyrektor oddziału regionalnego Agencji Mieszkaniowej rozpatrując wniosek osoby uprawnionej o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, złożony do dnia 30 czerwca 2004 r., a niezakończony zawarciem umowy, stosuje przepisy ustawy obowiązujące do dnia 30 czerwca 2004 r.

Należy jednoczenie zwrócić uwagę, że z przepisów przejściowych zawartych w ustawie nowelizującej z 2004 r., nie wynika aby przepis art. 23 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2004 r. miał charakter retroaktywnym, a tym samym nie ma on zastosowania do zdarzeń mających miejsce w przeszłości.

Prezes Agencji Mienia Wojskowego w zaskarżonej decyzji dokonał zatem prawidłowej wykładni tego przepisu. Podzielić należy stanowisko organu, że art. 23 ust. 1, w brzmieniu ustalonym ustawą nowelizującą z dnia 16 kwietnia 2004 r. ma zastosowanie do żołnierzy służby stałej zwalnianych z zawodowej służby wojskowej poczynając od dnia 1 lipca 2004 r. Żołnierze zwolnieni ze służby przed dniem 1 lipca 2004 r., nie nabywają natomiast prawa do odprawy mieszkaniowej z zastrzeżeniem sytuacji, o których mowa w art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 116 poz. 1203) oraz w art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 Nr 28 poz.143). W niniejszej sprawie, jak wykazał organ, ta sytuacja jednak nie występuje.

Przywołane przez skarżącą w skardze wyroki sądów administracyjnych dotyczyły natomiast zupełnie innego zagadnienia, a mianowicie tego, w oparciu o które przepisy powinny być rozpoznawane wnioski żołnierzy (uprawnionych do odprawy) złożone po wejściu w życie nowelizacji ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z 22 stycznia 2010 r., a zwolnionych ze służby przed tą nowelizacją.

Należy w tym miejscu wyjaśnić, że w okresie od 1 lipca 2004 r. do 30 czerwca 2010 r., zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, odprawa mieszkaniowa wypłacana była na podstawie umowy tj. w trybie cywilnym, zaś od 1 lipca 2010 r. zgodnie ze znowelizowanym art. 47 ust. 2, wypłata następuje na postawie decyzji administracyjnej.

W przywołanych orzeczeniach sądy administracyjne stanęły na stanowisku, że jeśli wniosek o odprawę został złożony po 1 lipca 2010 r. to winien być rozpatrzony na podstawie nowych przepisów tj. poprzez wydanie decyzji, mimo, że zwolnienie ze służby nastąpiło przed tą datą. W orzeczeniach tych nie chodziło zatem o samo prawo do odprawy, lecz o tryb rozpatrzenia wniosku. Żołnierze, których dotyczyły te orzeczenia zostali bowiem zwolnieni ze służby już w okresie obowiązywania przepisów o odprawie mieszkaniowej, tj. po 1 lipca 2004 r. W stanie faktycznym niniejszej sprawy mieliśmy natomiast do czynienia z inną sytuacją, gdyż w dacie śmierci męża skarżącej [...] M. G. ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP takiego świadczenia nie przewidywała.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.