Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 143/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2107
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 92a ust. 1 i  ust. 4, art. 92b ust. 1, art. 92 c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 7, art. 77,  art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2019 r. sprawy ze skargi W.H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) uchylił zaskarżoną odwołaniem decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] i nałożył na W.H. karę pieniężną w wysokości 20.000,00 zł. W podstawie prawnej tej decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej k.p.a.), art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1481), art. 4 pkt 22 art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm.; dalej u.t.d.) oraz Ip. 1.4, Ip. 5.1, Ip. 5.2, Ip. 5.3, Ip. 5.4, Ip. 6.2.1, Ip. 6.3.6, Ip. 6.3.11 załącznika nr 3 oraz art. 4, art. 6, art. 7, art. 10 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, (Dz. Urz. UE L 102 z 11 kwietnia 2006 r.; dalej rozporządzenie 561/2006) i art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 (Dz. UE L60 z 28.02.2014 r.; dalej rozporządzenie 165/2014).

1.1. Podstawę faktyczną wymierzonej sankcji stanowiło opisane szczegółowo w decyzji:

- naruszenie polegające na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie;

- naruszenie polegające na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do jednej godziny i za każdą następna rozpoczęta godzinę;

- naruszenie polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut i za każde następne rozpoczęte 30 minut;

- naruszenie polegające na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny i za każdą następną rozpoczętą godzinę;

- naruszenie polegające na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny i za każdą następną rozpoczętą godzinę;

- naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi;

- naruszenie polegające na braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów miejsca lub daty końcowej używania wykresówki;

- naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę.

1.2. Powyższe ustalenia zostały poczynione w toku kontroli W.H. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: "T." Kontrolą objęto okres od [...] października 2015 r. do [...] października 2016 r. Zgodnie z okazanymi dokumentami w przedsiębiorstwie w okresie 6 miesięcy przed wszczęciem kontroli przewozy wykonywało średnio 33 kierowców. Do kontroli przedsiębiorca okazał licencję nr [...] na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy, wydaną przez Ministra Infrastruktury w dniu 14.03.2002 r. oraz licencję nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wydaną przez Ministra Infrastruktury w dniu 07.05.2005 r. Zakresem kontroli objęte było przestrzeganie warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli nr [...] z dnia [...].03.2017 r.

1.3. Przebieg postępowania był następujący: decyzją administracyjną z dnia [...] kwietnia 2017 r., [...] organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 20.000,00 zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] uchylił zaskarżona decyzje w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowa I instancji, wskazując organowi na fakt niezgodnego z wymogami proceduralnymi doręczenia decyzji z pominięciem pełnomocnika strony.

Kolejna decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] organ I instancji orzekł o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 20.000,00 zł.

Od tej decyzji pełnomocnik strony wniósł odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W odwołaniu zarzucono decyzji naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez niezastosowanie i niewyznaczenie stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, mimo iż pełnomocnik strony składał nowe wnioski dowodowe. Dalej naruszenie art. 8 i art. 107 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie skarżonej decyzji i nieustosunkowanie się do zarzutów strony oraz naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez brak należytego wyjaśnienia sprawy i nieuwzględnienie wnoszonych wyjaśnień oraz niezbadanie czy zaistniały przesłanki wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy. Także naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego informowania strony o okolicznościach wyłączających odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy.

Ponadto naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 92a ust. 1 i 2 utd i w konsekwencji niezastosowanie art. 92c utd.

W odwołaniu pełnomocnik strony wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu z zeznań strony oraz pracowników strony na okoliczność właściwej organizacji i dyscypliny pracy w kontrolowanym przedsiębiorstwie oraz na okoliczność pobierania danych z kart kierowców.

1.4. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził niedopuszczalność odwołania z uwagi na stwierdzone braki formalne w postaci braku podpisu pod odwołaniem. Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. pełnomocnik strony złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na to postanowienie.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił postanowienie z dnia [...] listopada 2017 r. wobec czego WSA w Gorzowie Wielkopolskim prawomocnym postanowieniem z dnia 16 marca 2018 r. w sprawie II SA/Go 1/18 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie skargi na wskazane postanowienie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

1.5. Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2017 r. i nałożył na W.H. karę pieniężną wysokości 20.000,00 zł. W bardzo obszernym uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 92 a ust. 3 u.t.d., art. 92a ust. 4 u.t.d. i art. 92a ust. 6 u.t.d.

Dalej wskazał, że zgodnie z art. 92b ust. 1-2 u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

- właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia (WE) 561/2006 oraz rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

- prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Dalej organ przytoczył treść przepisów art. 92c ust 1 u.t.d. i art. 4 pkt 22 wymieniając wszystkie ustawy i akty prawa unijnego regulujące obowiązki lub warunki przewozu drogowego. Wskazał również na art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym przewidujący stosowanie przepisów dotychczasowych wymieniając w uzasadnieniu decyzji poszczególne obowiązki podmiotu prowadzącego działalność transportowa oraz katalog sankcji przewidzianych za poszczególne naruszenia.

1.6. Odnosząc się do poszczególnych naruszeń organ wskazał, że stan faktyczny został ustalony na podstawie zebranego w toku kontroli materiału dowodowego.

1) W odniesieniu do zgłoszenia zmian. Co do pojazdu o nr rej. [...] stwierdzono, że wskazany pojazd został sprzedany w dniu [...] marca 2016 r. Powyższa zmiana winna zostać przez stronę zgłoszona organowi wydającemu licencję w terminie 28 dni tj. do dnia 12 kwietnia 2016 r. Strona nie dopełniła tego obowiązku we wskazanym terminie stąd organ nałożył wymierzył karę pieniężną w wysokości 800,00 zł za to naruszenie sankcjonowane przez Ip. 1.4 zał. nr 3 do u.t.d.

W odniesieniu do pojazdu o nr rej. [...] nastąpiła zmiana numeru zostać przez stronę zgłoszona organowi wydającemu licencję w terminie 28 dni. Organ odwoławczy stwierdził, że fakt niezgłoszenia zmiany danych powstał poza wyznaczonym przez organ kontrolny okresem kontroli stąd karę w tej części organ uchylił. Łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone przypadki naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d., wyniosła 800,00 zł;

2) Odnośnie do stwierdzonego naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do jednej godziny i za każdą następną godzinę; Ip. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ wskazał, że stosownie do treści art. 4 lit. k rozporządzenia 561/2006, dzienny czas prowadzenia pojazdu oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku. Zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść Ip. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d., która sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu czas powyżej 15 minut do 1 godziny karą pieniężną w wysokości 100,00 zł a za każdą następną rozpoczętą godzinę karą pieniężną w wysokości 200,00 zł.

Organ odwoławczy w oparciu o okazane do kontroli dane cyfrowe pobrane z kart kierowców ustalił przekroczenia tego czasu u kierowców K.J. i D.M., które szczegółowo opisano. Łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone przypadki naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.1 zał. nr 3 do u.t.d. w rozpatrywanej sprawie wyniosła 700,00 zł;

3) Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęta 30 minut; Ip. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 lit. j rozporządzenia 561/2006, czas prowadzenia pojazdu oznacza czas trwania czynności prowadzenia pojazdu zarejestrowany: - automatycznie lub półautomatycznie przez urządzenia rejestrujące określone w załącznikach 1 i IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85; lub - ręcznie, zgodnie z art. 16 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85;

Zgodnie z art. 7 rozporządzenia 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca, co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.

Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść Ip. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut karą pieniężną w wysokości 150,00 zł oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut karą pieniężną w wysokości 200,00 zł.

Organ odwoławczy dokonując kontroli danych cyfrowych z okresu objętego kontrolą stwierdził naruszenia dotyczące kierowców A.C., D.M., M.S. szczegółowo opisane w decyzji. Łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone przypadki naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., wynosiła 1.050,00 zł.;

4) Odnośnie do naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę; lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ, w oparciu o przekazane w trakcie kontroli dane cyfrowe ustalił naruszenia dotyczące kierowców A.C., M.J., K.J., M.M., D.S., które szczegółowo opisano. Odnosząc się do przedstawionych przez stronę dokumentów postaci "podglądu wydruku tarczy" wykonanych z programu komputerowego 4Trans 4.3.3.5 Inelo przez M.K., na którym dokonano wpisów uzasadniających wydłużenie czasu pracy organ stwierdził, że dokument nie spełnia wymogów przepisu art. 12 rozporządzenia 561/2006, wobec powyższego nie może zostać uznany jako podstawa do uwzględnienia wyjaśnień. Łączna kara pieniężna nałożona na stronę z tytułu naruszeń sankcjonowanych przez Ip. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d. stwierdzonych u wszystkich kontrolowanych kierowców (szczegółowo opisane w decyzji), wyniosła 3.600,00 zł.;

5) Odnośnie do naruszenia polegającego na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny i za każdą następną rozpoczętą godzinę; Ip. 5.4. załącznika nr 3 do u.t.d. Po przedstawieniu regulacji prawnej organ wskazał, że pod pojęciem "tydzień" stosownie do definicji zawartej w art. 4 lit. i rozporządzenia 561/2006, rozumie okres od godziny 00:00 w poniedziałek do godziny 24:00 w niedzielę. W ciągu dwóch następujących po sobie tygodni, kierowca powinien odebrać co najmniej jeden odpoczynek regularny. Przez pojęcie "tygodniowego okresu rozliczeniowego" stosownie do art. 8 rozporządzenia 561/2006 należy rozumieć tygodniowy okres odpoczynku, który musi rozpocząć nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24-godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Należy zatem stwierdzić, iż kierowca musi rozpocząć odbieranie odpoczynku tygodniowego przed upływem ww. sześciu 24- godzinnych okresów rozliczeniowych. Z uwagi na brak odmiennej definicji 24-godzinnego okresu rozliczeniowego, należy go rozumieć jako rzeczywiste 24 godziny, niezależnie od faktu, czy kierowca prowadzi pojazd sam, czy w załodze dwuosobowej.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść Ip. 5.4 załącznika nr 3 do o transporcie drogowym, który sankcjonuje skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku

czas do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 50,00 zł, a za każdą następną rozpoczętą godzinę karą pieniężną w wysokości 100,00 zł.

W rozpatrywanym przypadku organ odwoławczy ustalił naruszenia dotyczące

kierowcy D.S., który skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 2 godziny i 59 minut (szczegółowo opisane w decyzji). Mając powyższe na uwadze, Główny Inspektor Transportu Drogowego nakłada karę pieniężną w wysokości 250,00 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d.;

6) Odnośnie do naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi; Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ przytoczył treść art. 34 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 i wskazał, że po analizie danych cyfrowych zapisanych w urządzeniach rejestrujących pojazdów z okresu stwierdzono, że wskazanymi w decyzji pojazdami wykonywane były przejazdy "bez karty kierowcy".

Zdaniem organu tymi pojazdami wykonywane były przewozy drogowe, które nie zostały zarejestrowane za pomocą urządzenia rejestrującego. Organ odwoławczy wskazał, że nie ma podstaw do uwzględnienia wyjaśnień strony dotyczących dokumentowania wskazanych przypadków przejazdu bez włożonej kary kierowcy. Przedsiębiorca nie przedstawił bowiem wiarygodnych dowodów potwierdzających wykonywanie przewozów, które nie podlegają obowiązkowi rejestracji. W wyjaśnieniach przedsiębiorca wskazuje na przyczyny wynikające bądź to z błędu i pośpiechu kierowcy lub też miały miejsce za wiedzą i zgodą samego przedsiębiorcy.

Powyższe w ocenie organu dowodzi, iż przedsiębiorca godził się i akceptował dopuszczanie się przez kierowców zatrudnionych w swoim przedsiębiorstwie ujawnionego w kontroli naruszenia. Organ odwoławczy wskazał, że w kontekście twierdzenia strony, iż jeden z kierowców – M.D. został zwolniony za takie naruszenia, brzmi całkowicie niewiarygodnie. Mając powyższe na uwadze, Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną w wysokości 5.000,00 z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d.;

7) Odnośnie do naruszenia polegającego na braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów: stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia użytkowania pojazdu; lp.6.3.6 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ przytoczył treść art. 34 ust. 6 Rozporządzenia (UE) nr 165/2014 oraz Ip. 6.3.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje brak w okazanej wykresówce przepisowych wpisów dotyczących imienia lub nazwiska kierowcy, numeru rejestracyjnego pojazdu, miejsca lub daty początkowej użytkowania wykresówki, miejsca lub daty końcowej używania wykresówki, stanu licznika kilometrów w chwili rozpoczęcia użytkowania pojazdu oraz stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia użytkowania pojazdu i przewiduje karą pieniężną w wysokości 50,00 za brak każdej danej.

W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy stwierdził naruszenia dotyczące wykresówek kierowców K.M. i M.C. (szczegółowo opisane w decyzji) i nałożył łącznie karę pieniężną z tytułu naruszeń sankcjonowanych przez Ip. 6.3.6 załącznika nr 3 do u.t.d. stwierdzonych u wszystkich kontrolowanych kierowców w kwocie 400 zł.;

8) Odnośnie do naruszenia polegającego na naruszeniu obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę; lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. organ przytoczył treść art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia nr 561/2006 oraz

§ 1 i 4 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców a także art. 1 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 wskazując, że sankcją za naruszenie z Ip. 6.3.11 załącznika nr 3 u.t.d. jest kara pieniężna w wysokości 500,00 zł sankcjonująca naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę.

Podał także, że okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Innymi słowy, nie są to wszystkie dni kalendarzowe.

W oparciu o analizę przekazanych do kontroli danych cyfrowych z kart kierowców organ odwoławczy ustalił naruszenia dotyczące wczytywania kart następujących kierowców J.B., A.C., A.C., L.D., B.G., R.H., D.J., M.J., K.J., T.K., M.K., K.M., J.M., M.M., D.M., A.R., P.R., M.S., Ł.Ś. i D.S. (szczegółowo opisane w decyzji). Łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone przypadki naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 6.3.11 zał. nr 3 do u.t.d. w rozpatrywanej sprawie wyniosła 10.000,00 zł.

Całkowity wymiar kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie wyniósł 21.800,00 zł. Stosownie jednak do dyspozycji zawartej w art. 92a ust. 3 pkt 2 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorcy nie może przekroczyć 20.000,00 złotych, gdyż podmiot zatrudniał kierowców w liczbie średnio 33 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli i taka też karę wymierzono.

1.7. Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu Główny Inspektor Transportu Drogowego, że uwzględnił jedynie zarzut w zakresie dotyczącym naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 1.4 zał. nr 3 do u.t.d. i w tym zakresie organ odwoławczy dokonał korekty nałożonej kary pieniężnej. Po dokonaniu przez organ odwoławczy ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, należało uwzględnić stanowisko i ustalenia organu pierwszej instancji w pozostałym zakresie.

Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego dotyczącym niewyjaśnienia przez organ pierwszej instancji dokładnego stanu faktycznego sprawy. Materiał dowodowy był kompletny i w zupełności wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Organ nie znalazł również podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych zgłaszanych przez pełnomocnika skarżącego w zakresie powoływania świadków. Okoliczności co do których pełnomocnik skarżącego wnioskował o uzupełnienie materiału dowodowego dotyczyły naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 6.3.11 zał. nr 3 do u.t.d. W ocenie organu odwoławczego przekazane w trakcie kontroli oraz postępowania pierwszoinstancyjnego dowody w postaci pobranych plików cyfrowych są w zupełności wystarczające do ustalenia pełnego stanu faktycznego. Pobieranie i archiwizowanie plików cyfrowych przebiega w sposób zobiektywizowany i w nazwach oraz zawartości pobranych plików znajdują się kompletne dane niezbędne do ustalenia stanu faktycznego w postaci terminów pobierania danych.

Celem ustalenia takiego obowiązku była konieczność zapewnienia i wymuszenia na przedsiębiorcach transportowych przez prawodawcę, metod skutecznego i bieżącego nadzorowania kierowców w zakresie przestrzegania przez nich obowiązujących norm czasu pracy, wymaganych przerw i odpoczynków. Stąd też stworzony przez producentów urządzeń rejestrujących system zapisu pobranych danych, został zaprojektowany w taki sposób aby uniemożliwić jakąkolwiek ingerencję i manipulację w zakresie terminowości pobierania danych. Zatem pliki są zapisywane w ściśle określonych formatach i w sposób taki, który umożliwia ich odczyt i analizę przez uprawnione do tego służby. Brak takiej możliwości co zostało potwierdzone zarówno przez organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy dyskwalifikuje przekazane pliki jako materiał dowodowy.

Odnośnie do podstaw do zastosowania przepisów egzoneracyjnych zawartych w art. art 92b oraz 92c u.t.d. organ nie stwierdził w sprawie okoliczności uzasadniających ich zastosowanie.

2. W skardze wniesionej w terminie strona działająca przez pełnomocnika zarzuciła decyzji organu odwoławczego

1) naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 10 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie i niewyznaczenie stronie i siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego i materiału dowodowego w sytuacji, gdy pełnomocnik strony w dniu 1 sierpnia 2018 r. złożyła wnioski dowodowe, a organ I instancji w dniu [...] grudnia 2018 r. wydał decyzję bez wydania stosownego postanowienia o odmowie uwzględnienia żądania przedsiębiorcy o dopuszczenie dowodów, co wynika z art. 78 § 2 k.p.a., a w konsekwencji uniemożliwił stronie złożenie ewentualnych dalszych wniosków dowodowych;

2) art. 64 § 2 k.p.a. przez zaniechanie wezwania pełnomocnika strony do uzupełnienia braku formalnego złożonego pisma poprzez jego podpisania w sytuacji, gdy pismo zawierało wnioski dowodowe mające istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a organ zaniechał ich przeprowadzenia;

3) art. 75 § 1 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z oględzin programu komputerowego 4Trans 4.3.3.5 zainstalowanego na jednostce PC w siedzibie przedsiębiorstwa oraz zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków na okoliczność pobrania danych z kart kierowców zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 581/2010 w sytuacji, gdy na jednostce stacjonarnej są zapisane dane, tylko w plikach zapisanych z programu komputerowego na nośniku zewnętrznym powstały błędy uniemożliwiające odczyt danych, stąd też zaistniała potrzeba przeprowadzenia dowodu z oględzin programu komputerowego, a wnioskowani świadkowie potwierdziliby fakt prawidłowego sczyt5rwania danych przez przedsiębiorcę;

4) naruszenie art. 8 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim w zasadzie przepisów prawnych oraz zbyt ogólnikowych stwierdzeń, a także nieustosunkowanie się przez organ do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;

5) art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. przez brak działania mającego na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a polegające na nieuwzględnieniu wniesionych wyjaśnień oraz informacji w toku postępowania administracyjnego oraz niezbadanie, czy zaistniały przesłanki wyłączające odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy;

6) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d., a w konsekwencji niezastosowanie przepisu art. 92c u.t.d. i brak odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w sytuacji, gdy okoliczności sprawy wskazują, że przedsiębiorca nie miał wpływu na błąd techniczny, jaki zaistniał w trakcie odczytu danych z tachografu cyfrowego;

7) naruszenie art. 92b u.t.d. przez nałożenie kary przedsiębiorcę, pomimo dopełnienia przez niego wszelkiej staranności zgodnie z tą regulacją.

Z uwagi na powyższe strona wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały rozwinięte.

3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

4. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

5. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do ust. 6 art. 92a wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy stanowiącej akt komplementarny w stosunku do powołanych szeroko w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przepisów prawa unijnego.

Taryfikacyjny charakter kar sprawia, że ich zastosowanie wymaga ustalenia każdego przypadku naruszenia prawa. Zgodnie z generalnymi zasadami ustalenie to następuje na podstawie dokumentów, z których większość pochodzi z urządzeń specjalnie dedykowanych do rejestracji czasu prowadzenia pojazdów oraz czasu pracy kierowców. Taki formalizm uzasadniony jest po pierwsze względami bezpieczeństwa, którym dedykowane są regulacje ochronne, po drugie obiektywizacją, którą zapewniają specjalistyczne urządzenia oraz oprogramowanie.

Fundamentalną zasadą w transporcie jest jego bezpieczeństwo i przede wszystkim tej zasadzie mają służyć przepisy dotyczące kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo, przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku. Digitalizacja urządzeń rejestrujących wykorzystywanych w transporcie drogowym znacznie ogranicza możliwość stosowania niewłaściwych praktyk przez nieuczciwych przedsiębiorców i kierowców, mających na celu wprowadzenie w błąd służby kontrolne, co do faktycznego czasu pracy danego kierowcy. Systematyczne sczytywanie danych z tachografów i kart kierowców oraz właściwe ich przechowywanie to podstawowy obowiązek każdego podmiotu wykonującego przewozy drogowe, będącego właścicielem lub użytkownikiem pojazdu samochodowego objętego obowiązkiem instalacji i użytkowania tachografu cyfrowego.

6. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji zgromadził wszystkie dowody, które istniały lub zostały przez stronę mu przedstawione, w szczególności zapisy z urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku dotyczące kierowców zatrudnionych w przedsiębiorstwie strony i pojazdów (zapisy z tachografów cyfrowych pojazdów, które prowadzili kontrolowani kierowcy, tarcze tachografów), ewidencje czasu pracy kontrolowanych kierowców, wnioski urlopowe, karty kierowców, listę kierowców dokonujących przewozy na rzecz strony, umowy o pracę lub inne dokumenty dotyczące pracy kierowców i działania przedsiębiorstwa skarżącego. Każdy przypadek naruszenia prawa został dokładnie określony i omówiony w uzasadnieniach obu decyzji ze wskazaniem dowodów, na podstawie których nastąpiło konkretne ustalenie (co do każdego z deliktów opisanych w punkcie 1.6 niniejszego uzasadnienia).

Stan faktyczny został zrekonstruowany na podstawie danych pochodzących z urządzeń lub ewidencji albo dokumentów specjalnie wytwarzanych w celu dokumentowania czynności. To właśnie urządzenie rejestrujące na wykresówce lub karcie kierowcy wskazania w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, dane z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu są urządzeniami, które zostały specjalnie wytworzone i przeznaczone do obiektywnego stwierdzania czasu pracy, jazdy, odpoczynku itd. Dlatego obalenie domniemań płynących z tych urządzeń i pochodzących z nich dokumentów wymaga nie tylko podniesienia zarzutów z wnioskami dowodowymi, ale i wykazania okoliczności egzoneracyjnych uzasadniających odstępstwo od zastosowania rygorów dowodowych zawartych w przepisach o rejestrowaniu i wczytywaniu danych.

7. Odnosząc się do zarzutów skargi, w szczególności koncentrujących się wokół naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego w odniesieniu do sankcji wymierzonej na podstawie lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. należy uznać je za niezasadne. Zgodnie z § 5 oraz § 6 Rozporządzenia w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych pobrane dane, o których mowa w § 3 i 4, podmiot przechowuje w oryginalnym formacie przez okres co najmniej dwunastu miesięcy, licząc od daty ich zarejestrowania w tachografie cyfrowym lub na karcie kierowcy.

Podmiot przechowujący dane zapewnia zabezpieczenie tych danych przed ich utratą oraz dostępem osób nieuprawnionych, a także zapewnia takie przechowywanie danych, aby były one czytelne i uporządkowane. Podmiot może z całości lub z części danych przechowywanych zgodnie z warunkami, o których mowa w § 5, zrobić kopię w celu przetwarzania lub wykorzystywania tych danych dla własnych potrzeb. Oznacza to, że utrata danych cyfrowych w wyniku domniemanej awarii urządzenia służącego do pobierania danych cyfrowych nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność administracyjną strony, skoro przepisy rozporządzenia wskazują na potrzebę sporządzania kopii w celu zabezpieczenia danych.

Sąd zgadza się również ze stanowiskiem GITD, że to przedsiębiorca prowadzi dokumentację działalności i to on - jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą - powinien posiadać pełną dokumentację związaną z tą działalnością i to jako przedsiębiorca odpowiada za prawidłowe wczytywanie danych oraz prawidłowe funkcjonowanie urządzeń rejestrujących i oprogramowania. Za wypełnienie przez przedsiębiorcę obowiązku sankcjonowanego przez lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t. należy uznać taką sytuację, gdy przedsiębiorca przedkłada inspektorom ITD stosowne dokumenty, pliki cyfrowe w terminie wyznaczonym przez kontrolujących, po uprzednim sprawdzeniu, czy przekazuje dane kompletne, możliwe do odczytania i poddania analizie. Przyjęcie poglądu, że możliwe jest przedstawienie plików z danymi, których nie można odczytać jest niezgodne z celami, dla których cały system wczytywania danych został utworzony.

Jak się podkreśla w orzecznictwie pojęcie dostępności dla funkcjonariuszy służb kontrolnych wczytanych danych zarówno z jednostki pojazdowej, jak i z karty kierowcy w świetle tego przepisu nie może być rozumiane inaczej niż możliwość odkodowania (odczytania) tych danych w ramach prowadzonego postępowania kontrolnego. Inne rozumienie tego pojęcia pozbawiałoby sensu uregulowania prawne zobowiązujące przedsiębiorcę do przechowywania tych danych, w celu przedłożenia ich kontrolującym służbom dla oceny prawidłowości przestrzegania przepisów dotyczących aktywności kierowców (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2017 r. II GSK 60/16, CBOSA).

W takiej sytuacji organ zasadnie pominął wnioski dowodowe strony, gdyż, wobec szczególnego charakteru dokumentów wytwarzanych i rejestrowanych za pośrednictwem urządzeń cyfrowych i certyfikowanego oprogramowania (jak również kontrolowanych przy pomocy specjalnie dedykowanego i certyfikowanego oprogramowania wykluczającego zniekształcenia plików) dowody "zwykłe", w tym dowody osobowe nie mogą ich zastępować. Nie doszło zatem w sprawie do naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. a w jego następstwie przepisów rządzących postępowaniem dowodowym (art.7, 77 § 1 i 80 k.p.a.).

8. Podkreślić należy, że okoliczności na które powołuje się strona – awaria systemu rejestrującego w okolicznościach sprawy nie może być uznawana za przyczynę wyłączającą odpowiedzialność strony. Okolicznością egzoneracyjną w rozumieniu art. 92c ust. 1 u.t.d. jest przede wszystkim siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, mimo dołożenia należytej staranności. Za okoliczność egzoneracyjną uznawana jest również wyłączna wina osoby trzeciej, za której działania osoba naruszająca prawo nie ponosi odpowiedzialności. Takich okoliczności w sprawie nawet nie podniesiono.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami § 5 i § 6 Rozporządzenia w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, to strona odpowiada za zabezpieczenie danych i sprawne działanie urządzeń rejestrujących i archiwizujących. Na stronie spoczywa też obowiązek systematycznego kontrolowania i analizy wczytywanych danych, w szczególności tego czy pliki dają się otworzyć. Liczba i okres w jakim wystąpiły naruszenia stwierdzone przez organy w toku kontroli wskazują, że przedsiębiorca nie realizował tych obowiązków właściwie, a z pewnością nie wykazują by zostało wykazane, że właściwie organizował w tym zakresie pracę w rozumieniu przesłanek wskazanych w art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d.

Nie można zatem mówić w sprawie o naruszeniu przez organ art. 10 § 1 k.p.a., gdyż strona miała pełnoprawne warunki do przedstawienia swoich racji, tym bardziej, że w sprawa była rozpatrywana w drugiej instancji dwukrotnie. Kwestie dotyczące uzupełnienia braków formalnych wniosku dowodowego strony wobec jego bezprzedmiotowości nie maja znaczenia dla sprawy. Przepisy materialnoprawne zostały przytoczone, wyłożone i zastosowane właściwie w odniesieniu do każdego z deliktów oraz w odniesieniu do kary łącznej.

9. Wskazać też należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni odpowiada kryteriom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Organ przedstawił detalicznie ustalony w sprawie stan faktyczny, wskazał wszystkie dowody w oparciu, o które poczynił te ustalenia, wskazując jednocześnie dlaczego odmówił uwzględnienia zarzutów podnoszonych przez stronę, w tym wniosku dowodowego.

Organ odwoławczy wyczerpująco odniósł się przy tym do każdego zarzutu strony i dokładnie wyjaśnił zasadność przyjętego stanowiska. W szczególności organ prawidłowo ustalił termin pobierania i wczytywania danych oraz dni aktywności, zgodnie z przyjętymi w tego typu sprawach zasadami czyli uwzględniając tzw. "dni zarejestrowanej aktywności", co wynika ze znajdujących się w aktach dokumentach oraz przyczyny dlaczego nałożył karę w związku z konkretnymi pojazdami i kierowcami.

W sprawie nie można też mówić o naruszeniu zasady zaufania, gdyż organ prowadził postępowanie i stosował prawo zgodnie ze standardami oraz utrwaloną w tej dziedzinie konwencją. Strona miała wszelkie gwarancje procesowe i z nich korzystała, a organ czytelnie i prawidłowo wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia.

10. Jeśli chodzi o podniesione zarzuty naruszenia art. 92b i 92c ust. 1 u.t.d., ponad kwestie już wyżej omówione, zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że to na przedsiębiorcy prowadzącym przedsiębiorstwo transportowe spoczywa obowiązek właściwej organizacji pracy kierowców, mający na celu przeciwdziałanie naruszeniom wymogów ustawy. To zatem przedsiębiorca wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów, tak krajowych, jak i unijnych.

Nie można przy tym uznawać, że brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy zwalnia przedsiębiorcę z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a u.t.d. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że przedsiębiorca mógłby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z podstawowego obowiązku, jaki został określony w tych przepisach. Ustawodawca wyraźnie wskazał cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, tj. zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów ustawy.

W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że ciężar wykazania okoliczności wynikających z art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 u.t.d. spoczywa na przewoźniku. Dlatego to prowadzący przedsiębiorstwo transportowe winien udowodnić, że dołożył należytej staranności organizując pracę i nie miał wpływu na naruszenia prawa przez kierowców. Dla uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Przedsiębiorca chcąc uwolnić się od odpowiedzialności powinien wykazać, że przedsięwziął wszystkie niezbędne środki zapobiegające powstaniu naruszenia prawa i jego przyczyny.

W ocenie Sądu liczba stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń dowodzi, że wewnętrzne procedury służące egzekwowaniu przestrzegania obowiązków nałożonych kierowców oraz przedsiębiorcę nie były efektywne. Ustalone przez organ przypadki naruszeń tych norm nie miały bowiem charakteru incydentalnego i były liczne. Na skutek kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie prowadzonym przez skarżącego ustalono szereg naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i czasie odpoczynku kierowców. Skarżący zaś nie wykazał by nadzór nad praca kierowców i ogólną organizacją rejestrowania ich aktywności był właściwy.

Skoro podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.