Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 767/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.b, lit. e
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 767/16

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku w sprawie odmowy stwierdzenia A Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 rok w kwocie 119.910 zł w stosunku do nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 121/129.

Podstawą decyzji były następujące ustalenia i wnioski organów prowadzących postępowanie.

A Spółka Akcyjna z siedzibą w W. w dniu 29 stycznia 2013 r. złożyła deklarację na podatek od nieruchomości DN-1 za 2013 rok, w której wskazała do opodatkowania:

- 91.391,41 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,

- 510,00 m2 powierzchni gruntów pozostałych,

- 1.501,51 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych,

- 48.912,59 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,

- 4.658.177 zł wartości budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W dniu 20 października 2014 r. do organu pierwszej instancji wpłynęła ostatnia korekta deklaracji na podatek od nieruchomości DN-1 za 2013 rok złożona przez A Spółkę akcyjną z siedzibą w W., w której Spółka skorygowała powierzchnie gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej na 91.391,41 m2; w zakresie powierzchni użytkowych budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zadeklarowała za styczeń – marzec 2013 roku 41.002,97 m2; za kwiecień-lipiec 2013 roku 40.759,11 m2; a za sierpień-grudzień 2013 roku 40.696,45 m2 oraz zadeklarowała 7.909,62 m2 powierzchni użytkowej budynków pozostałych.

Do tej korekty deklaracji Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego Ł. L., załączyła wyjaśnienie przyczyn korekty zawierające wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości ze względu na występowanie w budynku hali magazynowej o powierzchni użytkowej 7.909,62 m2 w Ł. przy ul. A 121/129 względów technicznych, ze względu na które budynek ten w latach 2012-2013 nie był i nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Jednocześnie Spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty za 2013 rok w kwocie 119.910 zł.

Pismem z dnia 7 listopada 2014 r. organ pierwszej instancji wezwał Spółkę do złożenia m.in. zdjęć budynku, decyzji o wyłączeniu z użytkowania, protokołu przeglądu okresowego z 2013 r., ekspertyz dotyczących zakresu koniecznych prac naprawczych oraz wyjaśnień na okoliczność, czy Spółka wykonywała zalecenia wynikające z protokołów z przeglądów i kontroli, a pełnomocnik Spółki odpowiedział pismem, które wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 24 listopada 2014 roku.

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. odmówił A Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 rok w kwocie 119.910 zł od budynku hali magazynowej położonego w Ł. przy ul. A 121/129. Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Po rozpoznaniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniami z dnia 12 i 25 czerwca 2015 r. Prezydent Miasta Ł. postanowił przeprowadzić dowód z opinii biegłego z zakresu budownictwa. Powołał zatem mgr inż. M. Z. na biegłego z zakresu budownictwa i zlecił mu wydanie opinii na okoliczność, czy w latach 2012-2013 w powyższym budynku zlokalizowanym na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 121/129 występowały względy techniczne uniemożliwiające jego wykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej.

Pismem z dnia 6 lipca 2015 r. organ pierwszej instancji zawiadomił stronę, że w dniu 28 lipca 2015 r. zostanie przeprowadzony na powyższej nieruchomości dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego poprzedzony wizją (oględzinami) nieruchomości. W sierpniu 2015 r. biegły z zakresu budownictwa wydał opinię w sprawie, do której załączył dokumentację fotograficzną budynku hali magazynowej na powyższej nieruchomości. W dniu 8 września 2015 r. upoważniony pełnomocnik Spółki w siedzibie organu podatkowego zapoznał się z wydaną przez biegłego opinią w tej sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. wyznaczył Spółce siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W wyznaczonym jej terminie Spółka nie wypowiedziała się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Pismem z dnia 8 października 2015 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do Wydziału Urbanistyki i Architektury Departamentu Architektury i Rozwoju Urzędu M. Ł. o przesłanie informacji, czy A Spółka Akcyjna z siedzibą w W. występowała o rozbiórkę budynku hali magazynowej o powierzchni użytkowej 7.909,62 m2 położonego w Ł. przy ul. A 121/129 na działce nr 57/22, a w odpowiedzi w piśmie z dnia 20 października 2015 r. Urząd M. Ł. Departament Architektury Rozwoju Wydział Urbanistyki i Architektury poinformował, że nie znaleziono dokumentacji dotyczącej ww. robót budowlanych.

Pismem z dnia 8 października 2015 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o przesłanie informacji, czy A Spółka Akcyjna z siedzibą w W. występowała o wyłączenie z użytkowania budynku hali magazynowej o powierzchni użytkowej 7.909,62 m2 położonego w Ł. przy ul. A 121/129 na działce nr 57/22, a w odpowiedzi, w piśmie z dnia 23 października 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. poinformował, że nie posiada dokumentów dotyczących wyłączenia z użytkowania budynku hali magazynowej położonego w Ł. przy ul. A 121/129 na działce nr 57/22.

Postanowieniem z dnia 28 października 2015 r. Prezydent Miasta Ł. wyznaczył Spółce siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, a w wyznaczonym terminie Spółka wypowiedziała się w piśmie z dnia 10 listopada 2015 roku w sprawie zebranego materiału dowodowego, przedstawiając argumentację w przedmiocie względów technicznych budynków uniemożliwiających ich wykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej prezentowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. odmówił A Spółce akcyjnej z siedzibą w W. stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 rok w kwocie 119.910 zł od budynku hali magazynowej o powierzchni użytkowej 7.909,62 m2 położonego w Ł. przy ul. A 121/129.

Po rozpatrzeniu odwołania A Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. od powyżej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając w uzasadnieniu stanowisko tego organu.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła A Spółka Akcyjna z siedzibą w W., w której zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej (kreujących zasadę prawdy obiektywnej i zasadę swobodnej oceny dowodów) poprzez:

a) uznanie, iż w toku postępowania skarżąca nie wykazała, że budynek hali magazynowej z uwagi na względy techniczne, nie mógł być wykorzystany w prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, podczas gdy z całości materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowy budynek w latach 2012, 2013 znajdował się w złym stanie technicznym, był nieużytkowany, zniszczony zdewastowany, z licznymi uszkodzeniami,

b) dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, wyprowadzanie z dowodów wniosków z nich niewynikających, uznanie, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia tezy, iż ww. obiekt nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, polegające na przyjęciu jako kluczowego dowodu w sprawie opinii sporządzonej przez biegłego M. Z. i przyjęciu na jej podstawie, iż stanu przedmiotowego budynku nie należy oceniać jako zły, a w omawianym budynku nie występują względy techniczne, które nie pozwalają na użytkowanie,

c) błędną ocenę materiału dowodowego i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego, przejawiające się w uznaniu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a zwłaszcza opinia sporządzona przez biegłego, nie potwierdza zaistnienia względów technicznych, opinia autorstwa mgr inż. arch. K. I., przedłożona przez skarżącą, jest niemiarodajną, a protokoły kontroli stanu technicznego przedmiotowego budynku potwierdzają, że przyczyną pogarszającego się stanu technicznego budynku był brak podejmowania przez skarżącą stosownych działań, podczas gdy z całości materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowy budynek w latach 2012, 2013 znajdował się w złym stanie technicznym, był nieużytkowany, zniszczony, zdewastowany, z licznymi uszkodzeniami,

d) błędną ocenę materiału dowodowego, wyprowadzanie z dowodów wniosków z nich niewynikających, a nadto pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów i okoliczności, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego,

2. art. 121 i art. 124 Ordynacji podatkowej, tj. zasady zaufania i wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ, poprzez zajęcie w zaskarżonej decyzji odmiennego stanowiska niż w decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. potwierdzającej zaistnienie względów technicznych uniemożliwiających wykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej obiektów budowlanych w 2014 r., podczas gdy zasada zaufania obliguje organy podatkowe do postępowania w sposób spójny i konsekwentny, z zastosowaniem właściwych przepisów prawa i merytoryczną oceną wszelkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na ocenę interesów podatnika, a zatem pożądane jest, aby w takich samych stanach faktycznych zapadały takie same rozstrzygnięcia z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy i całego materiału dowodowego;

3. art. 121 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej (zasady budowania zaufania do organów podatkowych) poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, poprzez nieprawidłowe oraz niepełne dokonanie ustaleń w toku postępowania, polegające na nieuwzględnieniu dowodów, twierdzeń i argumentów zgłaszanych przez skarżącą w trakcie postępowania, potwierdzających zaistnienie względów technicznych uniemożliwiających wykorzystywanie budynku do prowadzenia działalności gospodarczej, jak również niepodejmowanie przez organ działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego;

4. art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z § 4 Ordynacji podatkowej poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonej decyzji, w szczególności w wyniku braku wystarczającego i wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz szczegółowego odniesienia się do wszystkich faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności,

5. art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy powinna ona zostać uchylona, a organ II instancji powinien orzec merytorycznie, stwierdzając skarżącej nadpłatę w podatku od nieruchomości, zgodnie z wnioskiem;

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 1a ust. 1 pkt 3 b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu do dnia 1 stycznia 2016 r.) przez błędną wykładnię, niekorzystną i rozszerzającą interpretację "względów technicznych", jakie musiałby spełnić budynek, polegającą na przyjęciu, że:

a) budynek hali magazynowej może być opodatkowany stawką podatku od nieruchomości według stawki dla budynków pozostałych tylko wtedy, gdy względy techniczne wystąpiły w wyniku zdarzeń niezależnych od skarżącej, a ponadto mają charakter nieprzemijający, trwały, podczas gdy:

- przepis ten nie wskazuje, aby "względy techniczne" uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności miały charakter trwały oraz były niezależne od podatnika; ustawodawca nie wprowadził kryterium przyczynienia się lub (braku przyczynienia się) podatnika do zaistnienia względów technicznych, a zatem ww. przesłanek nie można z tego przepisu wywodzić,

b) za "względy techniczne" nie mogą być uznane przemijające przeszkody w prowadzeniu działalności gospodarczej, z uwagi np. na konieczność remontu lub modernizacji obiektu, podczas gdy nie chodzi o zastosowanie preferencyjnej stawki wobec budynków, które znajdują się w przebudowie i adaptacji, ale o opodatkowanie stawką dla budynków pozostałych budynków, niewykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na zły stan techniczny, nawet w przypadku obiektów, które wymagają remontu, w przypadku których remont jest możliwy, bowiem obecna technologia budowlana pozwala na przeprowadzenie remontu nawet najbardziej zdewastowanego budynku, a analiza możliwości wykonania remontu nie może prowadzić do założenia, że działania takie mogą być nieograniczone co do swojego zakresu, możliwość przeprowadzenia prac remontowych musi być bowiem analizowana z uwzględnieniem ich opłacalności oraz celowości;

c) uznanie, iż za względy techniczne mogą być uznane wady fizyczne budynków, które uniemożliwiają ich eksploatację i zostały stwierdzone orzeczeniami organów nadzoru budowlanego o wyłączeniu z użytkowania ze względu na zły stan techniczny, podczas gdy omawiany przepis nie zawiera wymogu legitymowania się przez podatnika decyzją administracyjną o wyłączeniu z użytkowania budynków ze względu na zły stan techniczny, w celu ustalenia, iż zaistniały względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie budynku do prowadzenia działalności gospodarczej;

2. art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku 1a ust. 1 pkt 3 i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w nieuzasadnionym przyjęciu, iż budynek hali magazynowej mógł być w 2013 roku związany z prowadzeniem działalności gospodarczej i mógł być w tym okresie opodatkowany stawką przewidzianą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie stawką dla budynków pozostałych, pomimo że z uwagi na względy techniczne nie był i nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej,

3. art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e w związku z art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez ich niezastosowanie skutkujące opodatkowaniem budynku hali magazynowej niewłaściwą stawką, tj. według stawki dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zamiast stawki właściwej, tj. dla budynków pozostałych.

Z powyższych względów Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Odpowiadając na tę skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., odmawiając podatnikowi stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2013, nie naruszyło ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procesowych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zasadniczy punkt sporu dotyczy tego, czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły i oceniły, że przedmiotowy budynek hali magazynowej w 2013 r. nie podlegał wyłączeniu z opodatkowania wyższymi stawkami podatku od nieruchomości przewidzianymi dla obiektów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż nie występowały "względy techniczne", o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., poz. 613 ze zm.), dalej: "ustawy o p.o.l.".

Podatnik – A S.A. zadeklarował i wpłacił za rok 2013 podatek od nieruchomości, a następnie w 2014 r. skorygował złożoną wcześniej deklarację uznając, że budynek hali magazynowej znajdujący się na działce przy

ul. A 121/129 w Ł. nie był i nie mógł być ze względów technicznych w 2013 r. wykorzystywany do prowadzenia przez podatnika działalności gospodarczej, co oznacza, że do obliczenia podatku od tego obiektu powinna być zastosowana stawka niższa, taka jak dla budynków pozostałych, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e), a nie stawka najwyższa, czyli taka jak dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, przewidziana w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o p.o.l. Razem z korektą deklaracji złożone zostały: wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku i uzasadnienie korekty deklaracji podatkowej.

W skardze podatnik zarzucił zarówno naruszenie różnych przepisów prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego. Wszystkie jednak zarzuty koncentrują się wokół problemu związanego z opodatkowaniem jednego obiektu, a mianowicie budynku hali magazynowej. Zarzuty proceduralne zmierzają do wykazania, że organy podatkowe dokonały błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, w szczególności opinii biegłego M. Z., bez uwzględnienie innych dowodów, a na skutek tego błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy uznając, że nie istniały żadne względy techniczne przemawiające za opodatkowaniem obiektu według niższych stawek podatku. Zarzuty naruszenia prawa materialnego odnoszą się do błędnej wykładni użytego w art. 1a ust. 1 pkt 3 pojęcia "względów technicznych", które to względy techniczne mają powodować, że przedmiot opodatkowania, w tej sprawie hala magazynowa, nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, co w rezultacie doprowadziło do opodatkowania przy zastosowaniu wadliwych stawek podatku.

Z przepisów ustawy o p.o.l. obowiązujących w 2013 r., a mianowicie z art. 5 ust. 1 pkt 2, wynikało, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości były m.in. budynki. Obiekty te były opodatkowane według zróżnicowanych stawek podatkowych uchwalanych przez rady gmin, jednakże rady były związane wskazanymi przez ustawodawcę limitami górnymi stawek dla poszczególnych kategorii budynków, przy czym dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przewidziane zostały stawki najwyższe. W art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o p.o.l. ustawodawca zdefiniował pojęcie gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej stwierdzając, że są to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5

ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest fakt, że przedmiotowa hala była w posiadaniu przedsiębiorcy, czyli A S.A., a więc spełniony został pozytywny warunek zaliczenia budynku do kategorii obiektów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Spór dotyczy natomiast tego, czy obiekt ten mógł lub nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności, bowiem to, że w 2013 r. do działalności takiej nie był wykorzystywany także nie jest sporne.

W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowej wykładni użytego w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o p.o.l. pojęcia "względów technicznych", jakkolwiek ustawodawca używając pojęcia niedookreślonego, niejasnego, nieostrego przyczynił się do powstawania trudności w kwalifikowaniu konkretnych obiektów jako wyłączonych z kategorii związanych z działalnością gospodarczą. Należy zatem stwierdzić, że względy techniczne, o których mowa w powyższym przepisie, to takie okoliczności związane ze stanem technicznym budynku, które wykluczają możliwość użycia budynku do jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Względy te powinny mieć charakter obiektywny, co oznacza, że ich zaistnienie powinno wynikać z oceny dokonywanej obiektywnie, a nie z subiektywnego zapatrywania podatnika, a więc względy te powinny istnieć rzeczywiście i niezależnie od woli i chęci podatnika wykorzystywania danego obiektu. Nazwanie względów technicznymi oznacza, że powinny one dotyczyć niemożliwości związanej ze sposobem wykonania lub funkcjonowania budynku w aktualnym czasie, powinny tkwić w samym obiekcie opodatkowania. Niemożność ta nie może zatem odnosić się do przyczyn finansowych, ekonomicznych lub technologicznych, ze względu na istnienie których podatnik może nie chcieć wykorzystywać sprawnego jednak lub nadającego się do usprawnienia obiektu. Powiązanie istnienia "względów technicznych" ze sformułowaniem, że obiekt "nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności" oznacza, że obiektywne przeszkody istnieją obecnie i mają charakter trwały. Właśnie sformułowanie "i nie może być" wskazuje na powiązanie przeszkody o charakterze technicznym także z przyszłością, co oznacza trwałość przeszkody, jakkolwiek ta trwałość nie musi oznaczać przeszkody stałej, czyli całkowicie nieusuwalnej. Istnienie względów technicznych w odniesieniu do budynków oznacza więc sytuację, w której istniejąca w roku podatkowym zabudowa jest w takim stanie technicznym, że nie może być wykorzystywana, bo się do tego nie nadaje, do prowadzenia działalności gospodarczej, nawet po realizacji prac remontowych (odtworzeniowych) oraz adaptacyjnych, których efektem nie jest jednak powstanie nowego budynku. Konieczność przeprowadzenia remontu, adaptacji lub modernizacji budynku nie oznacza zerwania związku tego obiektu z działalnością gospodarczą podatnika, bowiem działania takie są związane z taką działalnością, są jej naturalnymi i koniecznymi etapami, co zwłaszcza dotyczy remontów (zob. wyroki NSA z dnia: 12 kwietnia 2011 r., II FSK 2128/09, z dnia 3 kwietnia 2014 r., II FSK 812/12, dostępne w bazie CBOSA).

Taka wykładnia przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o p.o.l. zasadniczo została zaprezentowana w decyzjach organów obu instancji, które powołały się w tej mierze zarówno na orzecznictwo sądów administracyjnych, jak i na poglądy wyrażane w doktrynie (zob. np. punkt 11 do art. 1a, L. Etel, Podatek od nieruchomości - komentarz, LEX 2012). Sąd rozpatrujący sprawę niniejszą wykładnię taką aprobuje. Odnosząc się zatem do zarzutu błędnej wykładni powyższego przepisu należy wskazać, że organy nie twierdziły, że trwałość "względów technicznych" powinna polegać na istnieniu wad o charakterze nieusuwalnym, wad nieprzemijających. Tym niemniej prawidłowe jest spostrzeżenie organów, co znajduje odzwierciedlenie w wielu wyrokach sądów administracyjnych, przytoczonych także w decyzjach wydanych w tej sprawie, że wady te powinny cechować się względną trwałością, skoro ich istnienie ma uniemożliwiać wykorzystywanie obiektu także w przyszłości. Nie jest więc błędna wykładnia prowadząca do wniosku, że za względy techniczne nie mogą być uznane przeszkody przemijające, np. konieczność przeprowadzenia remontu budynku (zob. także wyroki NSA: z dnia 20 stycznia 2016 r., II FSK 3186/13, z dnia 1 czerwca 2011 r., II FSk 151/10, z dnia 25 listopada 2015, II FSK 2450/13, dostępne w bazie CBOSA). Wbrew zarzutom skargi organy wcale nie twierdziły, że o istnieniu względów technicznych można mówić tylko w razie istnienie przeszkód nieprzemijających, ani też że względy takie w wypadku nawet całkowitego zdewastowania budynku nie istnieją, bowiem przy obecnym poziomie techniki istnieje możliwość odtworzenia nawet najbardziej zdewastowanego budynku. Wbrew zarzutom skargi organy nie twierdziły też, że z powyższego przepisu wynika, iż istnienie wad fizycznych budynku wskazujących na względy techniczne może być tylko stwierdzone orzeczeniami organów nadzoru budowlanego o wyłączeniu budynku z użytkowania ze względu na zły stan techniczny, ani też uzasadniając wydane decyzje nie twierdziły, że brak decyzji organu nadzoru budowlanego jest wystarczającym powodem do nieuwzględnienia wniosku o stwierdzenia nadpłaty podatku.

Sąd zgadza się natomiast z podatnikiem, że z analizowanego przepisu nie wynika, że przyczynienie się podatnika do zaistnienia konkretnych wad budynku, w szczególności poprzez powstrzymywanie się od koniecznej konserwacji i remontów, uniemożliwia skuteczne powoływanie się na istnienie względów technicznych. Uwaga ta jest konieczna, bowiem na taką przyczynę zaistnienia konkretnych wad hali magazynowej uniemożliwiających jej obecne wykorzystywanie przez podatnika wskazywał biegły w swej opinii, jak i za opinią biegłego organy. Z uzasadnienia obu decyzji trudno jednak odczytać, czy organy uważają, że przyczynienie się lub nawet spowodowanie wady budynku przez podatnika samo przez się wyklucza możliwość powoływania się na istnienie względów technicznych, jednakże w kontekście ustalonych w tej konkretnej sprawie okoliczności nie ma to znaczenia, bowiem organy prawidłowo ustaliły, że wady fizyczne budynku nie były na tyle trwałe i poważne, aby można było mówić o "względach technicznych", niezależnie od tego, co było przyczyną stwierdzonego stanu technicznego budynku, który rzeczywiście wymagał remontu. Należy zatem stwierdzić, że definiowanie istnienia "względów technicznych" jako złego stanu technicznego budynku mającego charakter obiektywny i niezależny od woli i postępowania podatnika należy rozumieć w ten sposób, że chodzi o ocenę dokonywaną obiektywnie, niezależnie od subiektywnych intencji i planów podatnika co do wykorzystywania obiektu w prowadzonej działalności gospodarczej.

Nie są uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych sformułowane w pkt 1 skargi. Organy zebrały bowiem dostateczny materiał dowodowy, konieczny do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, materiał ten oceniły wszechstronnie, a przedstawione w uzasadnieniach decyzji wnioski są właściwe i logiczne oraz zostały przejrzyście zaprezentowane.

Stopień skomplikowania sprawy z uwagi na konieczność ustalenia i oceny, czy aktualny stan techniczny przedmiotowego budynku upoważniał do wniosku, że występują "względy techniczne", o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o p.o.l., był podstawą do uchylenia przez SKO w Ł. wcześniejszej decyzji Prezydenta Miasta Ł. w tej sprawie, zwłaszcza w sytuacji, gdy podatnik na poparcie swych twierdzeń przedstawił protokoły z kontroli stanu technicznego budynku oraz opinię określającą stan techniczny budynku sporządzoną przez mgr inż. arch. K. I.. Należy zgodzić się z twierdzeniem, że ustalenie aktualnego stanu technicznego budynku w kontekście możliwości jego wykorzystywania przez podatnika w prowadzonej działalności gospodarczej zarówno w roku 2013 i w przyszłości wymagało wiadomości specjalnych, a więc uzasadnione było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Prezydent Miasta Ł. dowód taki przeprowadził, a opinia sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. bud. ląd. M. Z. jest kluczowym dowodem w tej sprawie.

Niewątpliwie z opinii tej wynika, że stan budynku w latach 2012-2013 nie był odpowiedni do prowadzenia w nim działalności gospodarczej, w szczególności do wykorzystywania budynku jako magazynu. Przyczyną tego były zwłaszcza nieszczelności dachu, przeciekanie wody do wnętrza i zawilgocenie ścian, stropu i podłogi. Jednakże biegły stwierdził, że stanu budynku nie można opisać przymiotnikiem "zły", gdyż żaden z jego podstawowych elementów nie wymagał kapitalnego remontu. Uszkodzenia ścian i innych elementów nie są duże i nie stwarzają zagrożenia katastrofą budowlaną, a opisywany nieodpowiedni stan budynku nie ma charakteru trwałego, gdyż doprowadzenie budynku do należytego stanu technicznego jest możliwe poprzez wykonanie robót remontowych i konserwacyjnych w niedługim okresie 2-3 miesięcy.

Powyższa opinia, w kontekście prawidłowej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o p.o.l., z której wynika, że istnienie wad usuwalnych i konieczności przeprowadzenia remontu lub konserwacji poszczególnych elementów budynku, nie oznacza wystąpienia "względów technicznych", prowadzi do logicznego wniosku, że w odniesieniu do przedmiotowego budynku takie względy nie wystąpiły. Choć biegły ocenił, że stwierdzone przez niego wady nie dotyczą konstrukcji budynku i że nie ma zagrożenia katastrofą budowlaną, to jednak istotne jest to, że według biegłego nieodpowiedni stan budynku może być stosunkowo szybko usunięty poprzez przeprowadzenie prac konserwacyjnych i remontowych, co oznacza, że nieodpowiedni stan budynku nie ma charakteru trwałego. Nie ma też znaczenia, że w opinii biegłego za taki stan budynku odpowiada podatnik poprzez zaniechanie przez kilka lat koniecznych remontów, napraw i konserwacji, bo ostatecznie o tym, że nie wystąpiły względy techniczne można mówić dlatego, że wady budynku nie są duże i istnieje możliwość ich stosunkowo szybkiego usunięcia. Bez znaczenia jest zatem to, że wady powstały poprzez zaniechania podatnika.

Końcowy wniosek opinii biegłego zawiera stwierdzenie o niewystępowanie w latach 2012-2013 względów technicznych uniemożliwiających wykorzystywanie budynku do prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż wynika to z zakreślonej biegłemu tezy dowodowej w postanowieniu z [...] r. Niezależnie jednak od tego właściwej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie ustalenia stanu technicznego budynku i powiązania tego stanu z możliwością wykorzystywania obiektu do prowadzenia działalności gospodarczej, dokonały w decyzjach organy podatkowe. Oczywiście treść opinii biegłego była w tym zakresie dowodem podstawowym, bowiem wymagało wiadomości specjalnych ustalenie stanu technicznego budynku i istnienia możliwości usunięcia stwierdzonych wad, czyli oceny stopnia i trwałości nieodpowiedniego stanu technicznego.

Odmienne oceny co do istniejących wad budynku sformułowane przez podatnika oparte zostały przede wszystkim na opinii prywatnej, sporządzonej przez K. I. na zlecenie podatnika, oraz w mniejszym stopniu na protokołach z przeglądów okresowych. Tę opinię należy traktować nie jako dowód z opinii biegłego, ale jako głos podatnika. Rzeczywiście obie opinie różnią się. Jednakże biegły Z. miał prawo odnieść się do prywatnej opinii sporządzonej przez K. I., wszak sporządzał opinię na podstawie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Należy zatem podkreślić, że biegły M. Z. na str. 9-11 odniósł się do opinii K. I. i wyjaśnił dlaczego i w jakim zakresie uważa tę opinię za obciążoną poważnymi nieprawidłowościami a jej wnioski za nietrafne. Dodać można, że K. I. także sam prostował swoją pierwotna opinię. Biegły wyjaśnił także, że treść protokołów z przeglądów budynku była bardzo ogólnikowa, a opisane w protokołach nieprawidłowości – bardzo lakoniczne i niekonkretne, dodając do tego brak danych o kwalifikacjach osób sporządzających protokoły. W tej sytuacji organy miały podstawy do uznania, że rzeczywisty stan budynku w kontekście art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o p.o.l. został prawidłowo opisany w opinii biegłego M. Z..

Nie jest uzasadniony zarzut z punktu 2 skargi. Potwierdzając istnienie nadpłaty w decyzji z października 2014 r. dotyczącej nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2014 organ nie dysponował jeszcze opinią biegłego

M. Z., która sporządzona została w sierpniu 2015 r. i dotyczyła stanu nieruchomości w latach 2012-2013. Organ oparł się na dokumentach dostarczonych przez podatnika, co nie dyskwalifikuje odmiennych decyzji dotyczących lat 2012 i 2013, skoro organ prawidłowo w sprawie niniejszej wykazał, że podatek został przez podatnika właściwie zadeklarowany pierwotnie i zapłacony.

Nie są uzasadnione zarzuty z pkt 3, 4 i 5 skargi, bowiem organy dokonały ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a zgromadzone dowody rozpatrzyły wyczerpująco, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji. Jakkolwiek organy rzeczywiście nie uwzględniły odmiennych twierdzeń podatnika co do stanu technicznego budynku opartych na przedstawionych przez niego dowodach, ale swoją ocenę wyjaśniły i przekonywująco uzasadniły. W tej sytuacji organ odwoławczy miał podstawę do utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta Ł..

Nie są też uzasadnione zarzuty naruszenia prawa materialnego z punktów 2 i 3 skargi, bowiem do opodatkowania budynku hali magazynowej znajdowały zastosowanie stawki podwyższone z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o p.o.l., a nie stawki obniżone z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy, co w rezultacie doprowadziło organy do właściwego wniosku o braku podstaw do stwierdzenia nadpłaty podatku za rok 2013.

Z uwagi na powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718).

E.B.