Wyrok NSA, sygn. akt III SA 32/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 201 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: par. 54 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1997 nr 156 poz. 1024
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie.

TEZY

Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie.


UZASADNIENIE

(...) Faktura ta została następnie skorygowana fakturami Nr 001 i 002. Upadły "B." pod tytułem darmym, a zatem bezskutecznym w stosunku do masy upadłości, dostarczył firmie "T." SA w L. gaz propan-butan na łączną wartość 59.014,82 zł korygując o tę właśnie kwotę rzekomo otrzymaną przedpłatę w wysokości 467.554,61 zł.

W skardze powołano przepis par. 54 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 156 poz. 1024 ze zm./, zgodnie z którym faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne potwierdzające czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i art. 83 Kodeksu cywilnego - nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego, zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Według strony skarżącej oznacza to, że czynności pozorne nie wywołują skutków prawnych nie tylko o charakterze cywilnoprawnym, ale także zakresie zobowiązań podatkowych o charakterze publicznoprawnym. Okoliczność ta została całkowicie pominięta przez organy podatkowe obu instancji, które nie dokonały pełnej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a niejasności, jak również wątpliwości dotyczące stanu faktycznego zostały rozstrzygnięte na niekorzyść podatnika - sprzecznie z zasadą wyrażoną w wyroku NSA z dnia 18 stycznia 1988 r. /III SA 964/87/.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Przepis art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie /por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, C.H. Beck, Warszawa 1996, str. 419/.

W sprawie niniejszej taka sytuacja nie zachodzi.

Za podstawę wniosku o zawieszenie postępowania, prowadzonego przez Urząd Skarbowy W. w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług, Syndyk Masy Upadłości Spółki "B." podał fakt, że przed sądem powszechnym toczy się sprawa powództwa Syndyka przeciwko "T." SA w L. o uznanie na podstawie art. 54 par. 1 Prawa upadłościowego za bezskuteczną w stosunku do Masy Upadłości umowę /porozumienie/ z dnia 12 lutego 1998 r., zawartą pomiędzy pozwanym a Finansowo-Handlową Kompanią "K." Sp. z o.o. w W. przy udziale upadłego "B.", potwierdzoną i przedłużoną porozumieniem tych samych stron z dnia 24 marca 1998 r., w wykonaniu której upadły pod tytułem darmym przekazał pozwanemu gaz o łącznej wartości 59.014,82 zł /pkt 1 pozwu dołączonego do zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego/.

Przedmiot powyższego powództwa nie może być traktowany jako zagadnienie wstępne w rozumieniu cyt. art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, brak jest bowiem bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy niniejszej, dotyczącej określenia wysokości podatku od towarów i usług, a wynikiem sprawy cywilnej o uznanie konkretnej czynności prawnej za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości podatnika.

Słusznie zatem organy obu instancji uznały, że nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania podatkowego, gdyż wynik powyższego postępowania cywilnego nie będzie miał wpływu na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej. Według przepisu art. 33 ustawy o podatku od towarów i usług obowiązek zapłaty podatku wynika z samego faktu wystawienia faktury VAT, w której wystawca faktury /faktury korygującej/ wykaże kwotę podatku, i obowiązek ten obciąża wystawiającego fakturę nawet wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku. Ponadto żaden z przepisów omawianej ustawy nie uzależnia powstania obowiązku zapłaty podatku VAT, wynikającego z wystawionej przez sprzedawcę towaru lub wykonawcę usługi faktury, od faktu zapłaty należności z tej faktury przez nabywcę tego towaru czy usługi.

Należy przy tym podkreślić, że w sprawie niniejszej nie ma zastosowania powołany w skardze przepis par. 54 ust. 4 pkt 5 lit. "c" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r., w którym określono ograniczenia w realizacji przez odbiorcę faktury VAT /a nie jej wystawcę/ prawa do obniżenia własnego podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług. Nadto wbrew sugestiom strony skarżącej żaden z wymienionych w powyższym paragrafie przepisów kodeksu cywilnego, tj. art. 58 i art. 83 Kc, nie stanowił podstawy prawnej wniesionego przez Syndyka Masy Upadłości powództwa cywilnego /por. art. 59 Kc/.

Zatem wobec stwierdzenia, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 22 ust. 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 tej ustawy.