Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 845/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 174,  art. 175  ust. 1,  art. 207  ust. 1,  art. 173  ust. 1  pkt 3,  art. 186  ust. 1,  art. 181
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 107  par. 1 i 3,  art. 138  par. 1  pkt 2 i 1,  art. 7,  art. 8,  art. 10  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c,  art. 152,  art. 132,  art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Andrzej Góraj Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Rektora Uczelni [...] w W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium Rektora dla najlepszych studentów na rok akademicki 2012/2013 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 2. zasądza od Rektora Uczelni [...] w W. na rzecz skarżącego W. W. kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący W. W. wnioskiem z dnia [...] października 2012 r. zwrócił się do Rektora Uczelni [...] w W. o przyznanie stypendium Rektora dla najlepszych studentów.

Pełnomocnik Rektora ds. stypendiów rektora na Wydziale [...] Uczelni [...] w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], działając na podstawie § 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, § 5, § 6 ust. 4, 9 – 11, § 7 i § 8 ust. 2, § 17 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów (Załącznik do Zarządzenia Nr [...] Rektora Uczelni [...] z dnia [...] września 2012 r. o zmianie "Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów") zwanego dalej Regulaminem oraz art. 174, art. 175 ust. 1 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), art. 104 i 107 k.p.a. oraz Decyzji Rektora Uczelni [...] z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości kwoty stypendium Rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2012/2013, odmówił przyznania dla wyżej wymienionego skarżącego stypendium Rektora dla najlepszych studentów na rok akademicki 2012/2013. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z postanowieniami § 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, § 5, § 6 ust. 4, 9 – 11, § 7, § 8 ust. 2 oraz § 17 Regulaminu oraz art. 181 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, Rektor Uczelni [...] ustalił szczegółowe zasady przyznawania stypendium i stypendium Rektora dla najlepszych studentów, może otrzymać student, który uzyskał za poprzedni rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe lub osiągnięcia artystyczne albo wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. Podstawą przyznania stypendium Rektora jest uzyskanie określonego miejsca na liście rankingowej ustalonego na podstawie ilości uzyskanych punktów. Jednocześnie student może ubiegać się o stypendium Rektora tylko na jednym, wybranym kierunku studiów i na jednej uczelni, na podstawie złożonego wniosku. Natomiast skarżący nie osiągnął w poprzednim roku studiów wystarczająco wysokich wyników.

W odwołaniu z dnia [...] stycznia 2013 r. do Rektora Uczelni [...] w W., skarżący nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i podał, że w uzasadnieniu powyższej decyzji odmownej stwierdzono, iż w poprzednim roku studiów nie osiągnął wystarczająco wysokich wyników, jednakże ani nie określono jego wyników, ani też nie podano, jakie wyniki kwalifikują studenta do przyznania mu stypendium. Z kolei średnia jego ocen za poprzedni rok studiów wynosi [...], co podał we wniosku o przyznanie stypendium, a za ten wynik, zgodnie z § 3 ust. 2 i ust. 3 pkt 4) Załącznika nr l b "Zasady Przyznawania Stypendium Rektora Uczelni [...] dla Najlepszych Studentów" przysługuje 12 punktów za wysoką średnią ocen i owa średnia jest wyższa od minimalnej średniej ocen [...], za którą przyznaje się 10 punktów i która daje już podstawę do otrzymania stypendium. Zgodnie z Komunikatem Pełnomocników Rektora ds. stypendialnych na wydziałach [...] oraz [...] z dnia [...] grudnia 2012 roku, dla studentów, którzy uzyskali 12 punktów, ustalona została wysokość stypendium określona w § 1 ust. 1 i 2. Skoro więc osiągnął średnią ocen [...] i [...] punktów, to te wyniki dają podstawę do przyznania mu stypendium. Liczba punktów ECTS uzyskana przez niego wynosi [...] i w myśl § 17 ust. 3b Regulaminu stanowiącego Załącznik do Zarządzenia Nr [...] Rektora Uczelni [....] z dnia [...] września 2012 r., jest ona wystarczająca do przyznania mu stypendium, a na dowód przedstawił w załączeniu wydruk z "Wirtualnej Uczelni" jego karty ocen. W tej sytuacji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji twierdzenie, że nie osiągnął wystarczająco wysokich wyników, nie znajduje podstaw.

Rektor Uczelni [...] w W. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. [...], mając za podstawę m.in. art. 138 ust. 1 pkt 2 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że organ I instancji ustalił, iż średnia arytmetyczna naliczana celem przyznania wyżej wymienionego stypendium, liczona z uwzględnieniem ocen uzyskanych w roku akademickim 2011/2012, w przypadku skarżącego W. W. wynosi [...], co stanowi średnią niższą od ustanowionej celem przyznania stypendium Rektora za wyżej wymieniony rok, bowiem ustanowiony próg wynosi co najmniej [...]. Również taka sama średnia arytmetyczna wszystkich ocen uzyskanych w roku akademickim 2011/2012 w przypadku skarżącego faktycznie została wyliczona przez organ odwoławczy, co nie kwalifikuje go do przyznania stypendium Rektora, zgodnie z przytoczonymi już wyżej przepisami. Ponadto organ I instancji ustalił, że student w odwołaniu posiłkuje się średnią wyliczoną z ocen uznanych, uzyskanych w innej uczelni, w innym niż 2011/2012 roku akademickim, tj. średnią zawierającą oceny uznane i przepisane, nie mogącą mieć zastosowania dla wyliczania średniej arytmetycznej dla potrzeb rozpatrzenia wniosku o przyznanie stypendium I i II instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący W. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 173 ust. 1 pkt 3), art. 181 ust. 1, art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), § 17 ust. 1a, ust. 2 lit. a), ust. 3b Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr [...] Rektora Uczelni [....] z dnia [...] września 2012 r. w zw. z § 1 ust. 1, § 3 ust. 3 pkt 4) Załącznika nr 1b do tego Regulaminu i z § 16 ust. 2 Regulaminu studiów Uczelni [...],

2) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 §1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny oraz na zarzuty zawarte w odwołaniu – podał, że ustalenie organu nie znajduje podstawy w uzyskanych przez niego ocenach w roku akademickim 2011/2012, gdyż średnia arytmetyczna tych ocen wynosi [...], co wykazał w wydruku z "Wirtualnej Uczelni". Organ odwoławczy nie tylko nie ustosunkował się do przedstawionego przez niego wyliczenia średniej arytmetycznej ocen, ale też nie przedstawił w uzasadnieniu decyzji, w jaki sposób wyliczył średnią jego ocen na [...], jak również przed wydaniem decyzji nie umożliwił mu wypowiedzenia się co do tego wyliczenia i co do dowodów, na których przy ustaleniu tej okoliczności się oparł. W wyniku powyższych uchybień organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania wskazanych w pkt 2) podstaw skargi, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jeżeli by organ się go nie dopuścił, to miałby on sam możność wykazania nieprawidłowości dokonanych ustaleń przed wydaniem decyzji, co mogłoby spowodować uwzględnienie jego wniosku o przyznanie stypendium. Ponadto organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że oceny uzyskane w innej uczelni i w innym niż 2011/2012 roku akademickim, a uznane i przepisane, nie mogą mieć zastosowania dla wyliczenia średniej arytmetycznej dla potrzeb rozpatrzenia wniosku o przyznanie stypendium, jednakże nie podał podstawy prawnej decyzji w tym zakresie, a to uchybienie stanowi naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem powyższe ustalenie nie tylko nie znajduje podstawy prawnej, ale jest sprzeczne z przepisem § 16 ust. 2 Regulaminu studiów Uczelni [...] stanowiącym, że uznaniu podlegają przedmioty zaliczone poza macierzystą uczelnią w przypadku zbieżności efektów kształcenia tych przedmiotów w obu uczelniach, a decyzję w tej sprawie podejmuje Dziekan. Skoro zaś Dziekan zaliczył mu oceny uzyskane z przedmiotów zrealizowanych na innych uczelniach, to oceny te, bez względu na rok ich uzyskania, podlegają zaliczeniu do podstawy wyliczenia średniej arytmetycznej na Uczelni [...] dla potrzeb rozpatrzenia wniosku o przyznanie stypendium. Zarzucił również, że organ odwoławczy nie podał w uzasadnieniu, jakich ocen nie wziął pod uwagę przy wyliczaniu średniej arytmetycznej i jakie to niezaliczenie miało wpływ na wyliczenie średniej, bowiem – zdaniem skarżącego – niezliczenie tych ocen nie wpływałoby na samo przyznanie mu stypendium, a tylko na jego wysokość.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uczelni [...] w W. wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne powołał się na treść przepisów art. 180 ust. 1 oraz na przepisy § 17 ust. 1a, § 17 ust. 2 lit. a), Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów stanowiącego Załącznik do Zarządzenia Nr [...] Rektora Uczelni [...] z dnia [...] września 2012 r. o zmianie "Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów" oraz § 2, § 3 ust. 2 wyżej wymienionego Załącznika nr 1b. W dalszej części wskazał, że skarżący zapisał się na studia w Uczelni [...] od semestru letniego 2011/2012 (tryb e-learning) i otrzymał ofertę programu drugiego semestru na 24 punktów ECTS, ponieważ jeden z przedmiotów zawartych w programie tego semestru o wartości 6 punktów już miał uznany z innej uczelni. Skarżący, co prawda realizował program drugiego semestru, ale wpis miał na pierwszy semestr, ponieważ wpis na semestr jest uzależniony od ilości punktów ECTS. Wielokrotność 30 punktów pozwala wpisać danego studenta na semestr wyższy. Ponieważ skarżący zapisał się na studia na Uczelni [...] posiadając zdobyte uprzednio na innej uczelni [...] punkty (a więc mniej niż [...]), został zapisany na pierwszy semestr. Skarżący w pełni zrealizował program semestru, na który został zapisany. W sumie po zakończeniu roku akademickiego 2011/2012, a u skarżącego po zaliczeniu semestru z tego roku, uzyskał łącznie [...] punktów ECTS. Skarżący błędnie obliczył i przyjął, że średnia jego ocen liczona do stypendium Rektora dla najlepszych studentów obejmuje sumę ocen uznanych przez Uczelnię [...], a uzyskanych w innej niż Uczelnia [...] uczelni, w innym niż 2011/2012 roku akademickim oraz ocen uzyskanych przez skarżącego już w czasie studiowania na Uczelni [...]. Według skarżącego jego średnia po zsumowaniu wspomnianych ocen wyniosła [...], podczas gdy w ocenie organu średnia arytmetyczna wszystkich ocen uzyskanych przez niego na Uczelni [...] wynosi [...] i obejmuje jedynie oceny uzyskane w czasie studiowania w semestrze letnim w roku akademickim 2011/2012 na Uczelni [...] oraz nie obejmuje ocen uzyskanych przez niego w czasie studiowania na poprzednich uczelniach. Stanowisko skarżącego należy uznać za błędne, ponieważ do obliczenia średniej, na podstawie której przyznawane jest stypendium Rektora dla najlepszych studentów, organ wlicza oceny uzyskane na Uczelni [...], a nie uzyskane przez skarżącego na innej uczelni i uznane (przepisane) przez organ. Oceny uzyskane przez skarżącego w latach 2002 – 2005 w Wyższej Szkole [...] w K. oraz na Politechnice [...], nie przynależą do roku akademickiego za jaki przyznaje się stypendium. Zostały one uzyskane w latach 2002 – 2005 i zostały uznane przez Uczelnię [...] jedynie dla celów uznania uzyskanych efektów kształcenia oraz dla celów dydaktycznych. Uczelnia [...] posiada wewnętrzny, elektroniczny system zwany "Wirtualną Uczelnią", w którym zapisane są dane dotyczące każdego studenta. W przypadku skarżącego na jego "koncie" zapisane są wszystkie oceny, zarówno te uznane jak i te uzyskane przez niego w semestrze 2011/2012 na Uczelni [...]. W systemie widnieją wszystkie te oceny i to właśnie na ich podstawie skarżący obliczył średnią arytmetyczną na poziomie [...]. Skarżący zsumował wszystkie oceny ze wszystkich (i uznanych i uzyskanych przez niego na Uczelni [...]) przedmiotów (61:13=4,69), tj. z przedmiotów:

1) Propedeutyka prawa (egzamin ocena 5),

2) Mikroekonomia (zaliczenie ocena 5, egzamin ocena 5),

3) Matematyka (egzamin ocena 5),

4) Język obcy (zaliczenie ocena 5),

5) Makroekonomia (zaliczenie ocena 5),

6) Etyka i ochrona własności intelektualnej (egzamin ocena 4) student poprawił wynik egzaminu z 3 na 4,

7) Podstawy Zarządzania II (egzamin ocena 4),

8) Podstawy rachunkowości (egzamin ocena 4,5),

9) Przedmiot do wyboru (kierunkowy 21 - przedmiot równoważny - Marketing) (egzamin ocena 5),

10) Przedmiot do wyboru (kierunkowy 21 - przedmiot równoważny -Socjologia) (egzamin ocena 5,5),

11) Przedmiot do wyboru (kierunkowy 22 - przedmiot równoważny -Psychologia) (egzamin ocena 4)

12) Język obcy (zaliczenie ocena 4).

Podczas gdy w ocenie organu, średnia arytmetyczna skarżącego obliczona za uzyskane przez niego na Uczelni [...] wyniki wynosi [...] i została obliczona przez Komisję stypendialną w następujący sposób: średnia arytmetyczna z wszystkich przedmiotów wymienionych na karcie okresowych osiągnięć studenta (za semestr letni 2011/2012), podzielona przez liczbę uzyskanych ocen ([...]). Na obliczenie średniej (w sposób w jaki dokonał tego skarżący) nie pozwalają zapisy § 17 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów" stanowiącej Załącznik do Zarządzenia nr [...] Rektora Uczelni [...] z dnia [...] września 2012 roku o zmianie "Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów". W § 17 ust. 1a Regulaminu mowa jest bowiem o możliwości uzyskania stypendium Rektora dla najlepszych studentów za rok studiów. Jak wskazano powyżej, skarżący został przyjęty na studia od drugiego semestru studiów i w roku akademickim 2011/2012 studiował tylko na jednym semestrze. Zatem stanowi to przesłankę wykluczającą możliwość starania się skarżącego o przyznanie przedmiotowego stypendium. Oceny uzyskane przez skarżącego w innych uczelniach i uznane przez Uczelnię [...] nie zostają wliczane do roku 2011/2012, gdyż nie ma ciągłości nauki. Skarżący został przyjęty na Uczelnię [...] i zostały mu uznane uprzednio zdobyte przez niego oceny. Przyjęcie skarżącego na studia nie odbywało się w warunkach przeniesienia go z innej uczelni, na zasadach kontynuacji, na mocy porozumienia z inną uczelnią, czy też na mocy umowy pomiędzy uczelniami. Aby uniknąć sytuacji, by skarżący ponownie musiał uczyć się tych samych przedmiotów i zaliczać je po raz kolejny, decyzją prodziekana Wydziału [...], organ przepisał te oceny i uznał tzw. efekty kształcenia za tożsame z efektami, które mogły by być osiągnięte na Uczelni [...], jednocześnie zwalniając skarżącego z obowiązku odbywania studiów w pełnym wymiarze godzin i lat oraz przedmiotów, a także płatności za pełen cykl nauczania (tak, jak ma to miejsce przypadku osób, które nigdy nie studiowały poza Uczelnią [...]). Oceny z tych przedmiotów (uzyskanych uprzednio przez skarżącego na innych uczelniach), system elektroniczny obsługujący Uczelnię dopisuje do pierwszego semestralnego okresu studiów na Uczelni [...] i automatycznie wylicza średnią. Jest to średnia ze studiów, jaką system wylicza do dyplomu. W przypadku osób przyjętych z "dorobkiem" nie stanowi ona średniej z ocen uzyskanych w roku akademickim, za który przyznawane jest stypendium i nie służy do celów stypendialnych. Średnie te nie są tożsame i nie wolno wykorzystywać zestandaryzowanej budowy systemu elektronicznego "Wirtualna Uczelnia" przeznaczonego m.in. do prowadzenia toku studiów i informowania studentów o tymże toku, jako argumentu na obliczanie średniej z ocen uzyskanych w minionym roku akademickim, czego dokonał skarżący. Oceny uzyskane przez skarżącego mogły by być wliczane do średniej arytmetycznej jedynie w przypadku, gdyby były one uzyskane w roku akademickim 2011/2012, natomiast oceny uznane przez Uczelnię [...] uzyskane zostały przez skarżącego w latach 2002 – 2005. Uznawalność efektów z lat minionych nie jest tożsama z uzyskaniem ocen w minionym roku. Ponadto podkreślono, że oceny zliczane do średniej ze studiów nie obejmują ocen negatywnych oraz tych ocen pozytywnych, które zostały poprawione na wyższe w sesji poprawkowej, natomiast średnia do stypendium Rektora dla najlepszych studentów naliczana jest ze wszystkich ocen, zarówno pozytywnych jak i negatywnych. Dotyczy to również sytuacji, gdy student poprawia ocenę pozytywną na wyższą. Użyte w Regulaminie sformułowanie "wszystkich uzyskanych" dotyczy wszystkich ocen. Z kolei w odniesieniu do zarzutów skarżącego dotyczących uzyskania przez niego punktów ECTS w liczbie [...] i powołaniu się na § 17 ust. 3b Regulaminu, na podstawie którego skarżący twierdzi, że stypendium Rektora dla najlepszych studentów powinno zostać mu przyznane nawet w sytuacji gdy nie uzyskał wymaganych 60 punktów ECTS stwierdzono, iż skarżący błędnie interpretuje powyższy zapis Regulaminu. Zapis z § 17 ust. 3b stanowi wyjątek od zasady określonej w § 17 ust. 2 lit. a), zgodnie z którą stypendium Rektora dla najlepszych studentów może zostać przyznane studentowi, który uzyskał "średnią ocen nie niższą niż [...] oraz zdał wszystkie egzaminy, uzyskał wszystkie zaliczenia przewidziane w programie studiów i uzyskał liczbę punktów ECTS nie mniejszą niż 60 (...)". Zapis dotyczący uzyskania średniej na poziomie [...], zaliczenia wszystkich egzaminów i uzyskaniu punktów ECTS w liczbie 60, dotyczy uzyskania ich za rok studiów (§ 17 ust. 1 a Regulaminu). Wskazano dalej, że skarżący został przyjęty na studia na Uczelni [...] dopiero na drugi semestr i nie studiował na Uczelni [...] pełnego roku akademickiego. A zatem, wyjątek przewidziany w § 17 ust. 3 b Regulaminu dotyczy uzyskania punktów w liczbie mniejszej niż 60 również za rok akademicki. Zatem błędne jest powoływanie się skarżącego na § 17 ust. 3b Regulaminu i zastosowaną przez skarżącego argumentację, że nieuzyskanie punktów ECTS w liczbie 60 dałoby mu możliwość przyznania stypendium Rektora dla najlepszych studentów, skoro nie studiował na Uczelni [...] pełnego roku akademickiego, a został przyjęty na drugi (letni) semestr akademicki w roku 2011/2012.

Pismem z dnia 10 grudnia 2013 r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty ze skargi i odniósł się do odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 173 ust. 1 pkt 3) ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), student może ubiegać się pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium rektora dla najlepszych studentów. Z kolei w myśl art. 181 ust. 1 ustawy, stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym, zaś według art. 186 ust. 1, szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzory wniosków o przyznanie świadczeń pomocy materialnej, wzór oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.

Zatem w tym miejscu już stwierdzić należy, że brzmienie przepisu art. 181 ust. 1 ustawy ("może otrzymywać student") wskazuje na uznaniowy charakter decyzji o przyznaniu stypendium. Jednocześnie godzi się podkreślić, że uznanie administracyjne nie oznacza dowolności w trakcie podejmowania rozstrzygnięcia, a wydanie decyzji odmownej wymaga przede wszystkim szczególnie starannego i rzetelnego oraz szczegółowego wykazania przesłanek warunkujących nieprzyznanie określonego prawa oraz – co należy zaakcentować – przedstawienia w taki sam sposób, że przesłanki te nie zostały spełnione przez stronę, albo wystąpiły okoliczności uzasadniające jego odmowę. Innymi słowy mówiąc, odmowna decyzja uznaniowa w żadnej mierze nie może się opierać na gołosłowności, a co – zdaniem Sądu – w rozpoznawanej sprawie miało miejsce.

Z tego mianowicie powodu, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja jest uzasadniona niezwykle lakonicznie, tj. z całkowitym zaniechaniem szczegółowej oceny i opisu kryteriów poszczególnych składowych dorobku skarżącego, bez wyjaśnienia skarżącemu sposobu obliczania przez siebie średniej arytmetycznej, ani też nie ustosunkowuje się do obliczeń dokonanych przez skarżącego, a skoro – zdaniem organu – błędnie je dokonał, to ponadto – a właściwie przede wszystkim – brak jest w zaskarżonej decyzji jakichkolwiek odniesień do zarzutów zawartych w odwołaniu. Ponadto organ pierwszej instancji w wydanej przez siebie decyzji nie ustalił żadnej średniej ocen, a tym bardziej średniej [...], o czym, mijając się z prawdą, wspomina się w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji. Niezależnie od powyższego Rektor Uczelni w żadnej mierze nie podał, w jaki sposób ustalił średnią skarżącego ocen na [...]. Ponadto organ drugiej instancji podał, że oceny uzyskane w innej uczelni i w innym niż 2011/2012 roku akademickim, a uznane i przepisane, nie mogą mieć zastosowania dla wyliczenia średniej arytmetycznej dla potrzeb rozpatrzenia wniosku o przyznanie stypendium. Jednakże nie podał podstawy prawnej dotyczącej tej kwestii. Niezależnie od powyższego organ drugiej instancji nie wskazał w uzasadnieniu, jakich ocen nie wziął pod uwagę przy wyliczaniu średniej arytmetycznej i jaki wpływ to niezaliczenie miało na wyliczenie owej średniej.

Reasumując, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie można doszukać się zindywidualizowania poszczególnych ocen i ich uzasadnienia, a dopiero w odpowiedzi na skargę organ w sposób szczegółowy dokonał analizy wniosku skarżącego i uzasadnił swoje stanowisko, a przede wszystkim wskazał na sposób obliczania średniej.

Zatem skoro wydając decyzję w przedmiocie przyznania stypendium Rektora dla najlepszych studentów, organ administracji publicznej orzeka na zasadzie uznania administracyjnego, to właśnie w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji uznaniowej organ prowadzący to postępowanie jest obowiązany do dołożenia szczególnej staranności w dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, a następnie dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego. Natomiast – jak już wyżej zasygnalizowano – zaskarżona i poprzedzającą ją decyzja została uzasadniona w sposób wyjątkowo ogólnikowy i niespełniający wymogów art. 107 § 1 i 3 k.p.a., bowiem uzasadnienie decyzji powinno stwarzać możliwość kontroli przez stronę oraz Sąd prawidłowości toku rozumowania organu ją wydającego oraz motywów rozstrzygnięcia, co jest szczególnie istotne przy ocenie decyzji o charakterze uznaniowym. Brak prawidłowego uzasadnienia uniemożliwia więc ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu zakresu uznania administracyjnego. W oparciu o ustalone kryteria organ powinien wykazać, dlaczego osiągnięcia danej osoby nie były wystarczające do uzyskania stypendium. Jeżeli więc, zdaniem organu, przedstawione przez studenta osiągnięcia w świetle przyjętych kryteriów okazały się niewystarczające, niezbędne było dokonanie w tym zakresie szczegółowych ustaleń oraz przede wszystkim wyjaśnienie w uzasadnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi przy załatwianiu jej sprawy kierował się organ. W przeciwnym razie, tak jak w niniejszej sprawie, zasadnie skarżący może postrzegać rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji, jako krzywdzące. Stąd też takie uzasadnienie odmowy przyznania przedmiotowego stypendium jest niewystarczające i nie może zostać zaakceptowane z punktu widzenia praworządności.

Równocześnie wyjaśnić należy, że przedstawione przez organ w odpowiedzi na skargę stanowisko ustosunkowujące się do zarzutów przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu, nie może sanować wadliwości wydanych decyzji. Odpowiedź na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej rozważań i ocen, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinno zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Odpowiedź na skargę nie może, jako pismo procesowe, być traktowana jak "aneks" do decyzji, gdyż należy już do postępowania sądowo – administracyjnego, a nie administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ orzekający winien bowiem odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać brakujących ustaleń faktycznych lub prawnych. Oznacza to, że przedmiotem badania pod kątem legalności i zgodności z prawem przez Sąd jest wyłącznie zaskarżona oraz decyzja ją poprzedzająca. Zatem Sąd w swych rozważaniach mógł odnieść się wyłącznie do argumentacji przedstawionej w treści wskazanych decyzji. Biorąc więc pod uwagę, że odpowiedź na skargę nie stanowi dokumentu, który podlega kontroli przez Sąd, stanowisko w nim zawarte nie może zostać poddane ocenie Sądu.

Ponadto przyznać należy rację skarżącemu, że organ uniemożliwił mu wypowiedzenie się co do materiału zebranego w sprawie, a na marginesie zasygnalizować organowi należy, że skoro podtrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, to podstawę takiego rozstrzygnięcia stanowi nie przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (jak powołano w podstawie decyzji), lecz przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Wobec powyższego zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja, nie niesie w sobie cech prawidłowej decyzji uznaniowej, lecz naruszając w sposób już wyżej opisany przepisy art. 107 § 3, art. 7, art. 8 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a., charakteryzuje się dowolnością, która ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając zatem ponownie sprawę, organ wyda decyzję z uwzględnieniem poczynionej powyżej przez Sąd oceny prawnej, przy zachowaniu zasad postępowania administracyjnego według podanych wyżej reguł.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 152 i w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.