Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 520/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Tomasz Szymdt (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2013 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent W. na podstawie art. 50§1 w zw. z art. 3§2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 z poźn. zm.) zaskarżył w całości decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 roku uchylającą w punkcie 4 decyzję Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. oznaczoną jako działka ewidencyjna [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 zajętą pod ulicę publiczną ul. [...] na rzecz spadkobierców W. W. tj. K. W., R. W., G.W. i W.W.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Prezydent W. działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosków A. i J. K. z dnia [...] lutego 2005 r. oraz W. W. z dnia [...] listopada 2005 r. ustalił za opisaną wyżej nieruchomość odszkodowanie i przyznał je na rzecz A. K. w udziale 4/12 części w kwocie [...] zł (słownie: [...]).

Jednocześnie w punkcie 3 ww. decyzji Prezydent W. odmówił przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość na rzecz J.K. Ponadto w punkcie 4 ww. decyzji Prezydent W. odmówił przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość na rzecz spadkobierców W. W. tj. K. W., R. W., G. W. oraz W. W., twierdząc w uzasadnieniu iż wniosek złożony przez W. W. nie dotyczy działki ewidencyjnej nr [...] z obr. [...].

Od powyższej decyzji odwołanie w części dotyczącej odmowy przyznania odszkodowania złożył W. W. (działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik K. W., G. W. oraz R. W.) wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w pkt 4 i orzeczenie przez Wojewodę [...] o przyznaniu odszkodowania

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r. Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości zaskarżonego zakresu i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., będący materialnoprawną podstawą badanej decyzji stanowi, iż nieruchomości pozostające w dni 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Zgodnie zaś z ustępem 4 ww. artykułu, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie o dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

Warunkiem przyznania odszkodowania w tym trybie jest uzyskanie decyzji deklaratoryjnej wydanej przez właściwego wojewodę, w której zostanie wskazany właściciel gruntu, a więc podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania, jak również zostanie wskazana wielkość gruntu przejętego pod drogę publiczną.

Ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w W. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o pow. [...] m2.

Na podstawie w/w decyzji w księdze wieczystej KW Nr [...], jako właściciela gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] wpisano W.

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy W. W. wnioskiem złożonym w dniu [...] listopada 2005 r. skierowanym do Urzędu W. wystąpił o "wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną ul. [...]".

Z informacji z rejestru gruntów wynikało, że nieruchomość oznaczona jako [...] stanowi działkę ewidencyjną nr [...] z obr. [...] o pow. [...] m2 - tereny mieszkaniowe.

Organ odwoławczy wskazał, że dla skuteczności wniosku o wypłatę odszkodowania nie jest niezbędne wskazywanie geodezyjnego oznaczenia wydzielonej i zajętej pod drogę działki oraz jej powierzchni, lecz wystarczy ogólniejsze określenie nieruchomości (jej części), która została zajęta pod drogę. Wystarczające w tym zakresie jest np. wskazanie księgi wieczystej, w której nieruchomość ta jest zapisana lub podanie nazwy ulicy (drogi) wybudowanej na tej nieruchomości. Niezależnie od okoliczności, iż we wniosku z dnia [...] listopada 2005 r. nie została wymieniona działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o pow. [...] m2 to jednak wnosząc o ustalenie i wypłacenie odszkodowania wnioskodawca wskazał fakt jej zajęcia pod drogę publiczną - ul. [...]. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że nie zachodzą okoliczności, które powodowałby, że treść wniosku W. W. z dnia [...] listopada 2005 r. nie mogłaby zostać uwzględniona w prowadzonym przed organem pierwszej instancji postępowaniu.

Organ odwoławczy wskazał, że sprawa ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość rozstrzygnięta została z naruszeniem art. 7, 10 i 77 § 1 k.p.a., zatem zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. należało uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. bowiem konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części

Prezydent W. na podstawie art. 50§1 w zw. z art. 3§2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 z poźn. zm.) zaskarżył w całości decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 roku uchylającą w punkcie 4 decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2012r. Skarżący zrzucał naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy , a mianowicie: 1 art. 73 ust. 4 w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U Nr 133, poz. 872 z późn. zm ), poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że należy ustalić i wypłacić odszkodowanie za nieruchomość, co do której nie został złożony wniosek. Ponadto skarżacy zarzucał, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 6, art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oparcie rozstrzygnięcia na materiale dowodowym z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia sprawy w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, art. 138§2 kpa w zw. z art. 136 kpa polegające na wydaniu przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej w sytuacji, gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mógł nastąpić na etapie postępowania przed organem drugiej instancji, a w konsekwencji nieuzasadnione nierozpoznanie merytoryczne sprawy przez organ odwoławczy, art. 12 § 1 kpa w zw. z art. 35 § 1 kpa, polegające na ich niezastosowaniu i uchyleniu decyzji Prezydenta W. oraz przekazaniu jej do ponownego rozpoznania, pomimo że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został oceniony prawidłowo przez organ pierwszej instancji, co spowodowało naruszenie zasady szybkości postępowania.

Prezydent W. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący podnosił, że we wniosku z dnia [...] listopada 2005 roku wszczynającym postępowanie administracyjne o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną na podstawie art. 73 ustawy wnioskodawca W. W. wniósł "o wypłatę odszkodowania na podstawie art. 73 Ustawy z dnia 13 października 1998 r. za grunt zajęty pod drogę publiczną ul. [...]". Wnioskodawca tak sformułowanym wnioskiem sam zawęził przedmiot żądania do ustalenia odszkodowania jedynie za grunt zajęty po drogę publiczną położoną w W. przy ul. [...]. Treść żądania jest precyzyjna i ona zdeterminowała kierunek postępowania administracyjnego. Skoro żądanie zawarte we wniosku dotyczyło wypłaty odszkodowania za grunt zajęty pod ulicę [...] to zdaniem skarżącego przedmiotem postępowania zainicjowanego wnioskiem z 2005 r. może być tylko i wyłącznie ustalenie i wypłata odszkodowania za nieruchomość (część nieruchomości) wskazaną we wniosku. Zgodnie z danymi z ewidencji gruntów część nieruchomości zajęta pod drogę położoną przy ul. [...] została zajęta na odcinku ewidencyjnym nr [...] z obrębu [...], ponadto zgodnie z informacją przekazaną przez Wydział Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków działka ewidencyjna [...] pochodzi z nieruchomości hipotecznej "[...]" dz. Nr [...]. Odnośnie działki [...] z obrębu [...] której dotyczy wniosek W. W. "o wypłatę odszkodowania na podstawie art. 73 Ustawy z dnia 13 października 1998 r. za grunt zajęty pod drogę publiczną ul. [...]" decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie prawa własności gruntu przez Gminę W. z dniem 1 stycznia 1999 r. Postępowanie o odszkodowanie za działkę [...] nie zostało dotychczas zakończone, został jednak sporządzony operat szacunkowy, a także przesłuchano strony postępowania i przeprowadzono rozprawę administracyjną w której wnioskodawcy zaakceptowali sporządzony operat szacunkowy i wartość ustalonego tam odszkodowania. Zgodnie z treścią pisma z dnia [...] stycznia 2013 r. wnioskodawcy zostali poinformowani, ze decyzja zostanie wydana do 30 czerwca 2013 r. Zdaniem skarżącego złożonego przez W. W. wniosku o wypłatę odszkodowania na podstawie art. 73 Ustawy z dnia 13.10.1998 r. za grunt zajęty pod drogę publiczną ul. [...] nie można było potraktować jako wniosku o odszkodowanie również za działkę ewidencyjną [...] z obrębu [...] znajdująca się przy ul. [...]. Działki [...] i [...] położone są pod innymi adresami ([...] i [...]) oraz pochodzą z innych nieruchomości hipotecznych (działka [...] pochodzi z "[...]" dz. Nr [...] działka [...] pochodzi z . [...]" dz. Nr [...]).

Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Dokonując kontroli w zakresie wskazanym powyższym przepisem Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie skarga, jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dni 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Na podstawie ust. 4 ww. artykułu, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonego w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie o dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Natomiast po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Warunkiem przyznania odszkodowania jest uzyskanie decyzji deklaratoryjnej wydanej przez właściwego wojewodę, w której zostanie wskazany właściciel gruntu, a więc podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania, jak również zostanie wskazana wielkość gruntu przejętego pod drogę publiczną.

Ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w W. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o pow. [...] m2. Na podstawie w/w decyzji w księdze wieczystej KW Nr [...], jako właściciela gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] wpisano W.

W. W. wnioskiem złożonym w dniu [...] listopada 2005 r. skierowanym do Urzędu W. wystąpił o "wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną ul. [...]". Jak wynika z załączonych zdjęć z ortofotomapy oraz z mapy ewidencyjnej, położenie przedmiotowej działki [...] to ul. [...], natomiast przy ul. [...] znajduje się działka [...].

Rozpoznając skargę Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że dla skuteczności wniosku o wypłatę odszkodowania nie jest niezbędne wskazywanie geodezyjnego oznaczenia wydzielonej i zajętej pod drogę działki oraz jej powierzchni, lecz wystarczy ogólniejsze określenie nieruchomości (jej części), która została zajęta pod drogę. Wystarczające w tym zakresie jest np. wskazanie księgi wieczystej, w której nieruchomość ta jest zapisana lub podanie nazwy ulicy (drogi) wybudowanej na tej nieruchomości. Nieprecyzyjne określenie wniosku, poprzez dodanie nr "[...]", nie przekreśla ani nie zawęża woli wnioskodawcy. Niezależnie od okoliczności, iż we wniosku z dnia [...] listopada 2005 r. nie została wymieniona działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o pow. [...] m2 to jednak wnosząc o ustalenie i wypłacenie odszkodowania wnioskodawca wskazał fakt jej zajęcia pod drogę publiczną - ul. [...]. Wnioskodawca wymieniając natomiast nr "[...]" nie mógł skutecznie zwęzić zakresu postępowania administracyjnego (takiej woli nigdy zresztą nie wykazywał), bowiem ulica, jako taka nie posiada numeracji, numeracje posiadają jedynie posesje znajdujące się przy danej ulicy. Ponadto, odnośnie działki [...] z obrębu [...], Wojewoda [...] stwierdził nabycie prawa własności gruntu przez Gminę W. z dniem 1 stycznia 1999 r. Postępowanie o odszkodowanie za działkę [...] nie zostało dotychczas zakończone, został jednak sporządzony operat szacunkowy, a także przesłuchano strony postępowania i przeprowadzono rozprawę administracyjną, w której wnioskodawcy zaakceptowali sporządzony operat szacunkowy i wartość ustalonego tam odszkodowania. Zatem, wniosek z dnia [...] listopada 2005 roku dotyczył również działki oznaczonej nr [...] z obrębu [...], zajętej pod drogę publiczną - ul. [...], bowiem w tym zakresie nie toczyło się inne postępowanie. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a.: W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Niewątpliwie wnioskodawca starał się o otrzymanie odszkodowania za całość nieruchomości zajętych, w tym również za działkę nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, zajętej pod drogę publiczną – ul [...].

Stanowisko organu odwoławczego wobec tego było prawidłowe. Organ był przy tym zobligowany do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, bowiem nie mógł pozbawiać stron jednej instancji postępowania administracyjnego. Zwłaszcza, że w sprawie z dużą dozą prawdopodobieństwa będą konieczne takie czynności jak sporządzenie operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę z zachowaniem właściwej procedury.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł, jak w sentencji.