Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 153/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: § 9 ust. 2 pkt 1 i 2, § 9 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 73 poz 657
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie   działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia del. WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Piotr Suchoń po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 358/11 w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji oraz ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od J. A. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 1008 (tysiąc osiem) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 358/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."), uwzględnił skargę J. A. i uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zwanego "Prezesem ARiMR") z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], a także stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Uchyloną decyzją Prezes ARiMR - na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - uchylił swoją decyzję z dnia [...] maja 2010 r. i orzekł merytorycznie – ustalając kwotę nienależnie pobranych przez J. A. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej: płatności ONW) na 2004 r. i 2005 r.

Sąd pierwszej instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i stanowisko Prezesa ARiMR. Organ ten stwierdził, że J. A. otrzymał płatność ONW na rok 2004 (początkowo do powierzchni 54,96 ha, następnie - wskutek zmiany decyzji - do powierzchni 49,77 ha) oraz na rok 2005 (do powierzchni 50,19 ha). Natomiast we wniosku o płatność ONW na 2006 r. producent rolny zadeklarował grunty o powierzchni 34,39 ha, wyjaśniając że areał upraw rolnych zmniejszył się, ponieważ właściciele działek rolnych (uprawianych przez beneficjenta na podstawie ważnych umów dzierżawy) sprzedali je innemu producentowi – M. W. W dniu [...] października 2006 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynęła kserokopia pisma M. W., w którym poinformował on J. A. o zakupieniu uprawianych dotychczas przez niego działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] i [...]. W związku ze zmniejszeniem powierzchni deklarowanej do płatności ONW Prezes ARiMR wszczął z urzędu postępowanie administracyjne i w konsekwencji ustalił kwotę nienależnie pobranych przez J. A. płatności ONW na rok 2004 i 2005 w łącznej wysokości [...] zł, powołując się przy tym na treść § 2 ust. 1 i § 9 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.; dalej powoływanego jako "rozporządzenie ONW"). Organ administracji uznał, że skoro rozpoczęte w 2004 r. pięcioletnie zobowiązanie ONW obejmowało (po zmianie decyzji) grunty rolne o powierzchni 49,77 ha, zaś w 2006 r. beneficjent zadeklarował do płatności mniejszą powierzchnię (34,39 ha), zatem oznaczało to, że J. A. zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na części obszaru ONW objętego zobowiązaniem. Zaniechanie to skutkowało obowiązkiem zwrotu części płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, na których beneficjent zaniechał prowadzenia działalności rolniczej, za cały okres jej pobierania. Na zmianę rozstrzygnięcia Prezesa ARiMR nie wpłynęły argumenty podnoszone w toku postępowania przez J. A., w których wskazywał, że zmniejszenie w 2006 r. powierzchni gruntów rolnych deklarowanych do płatności ONW o 15 ha było niezależne od niego, ponieważ właściciele gruntów, które dzierżawił sprzedali ziemie bez rozwiązania umowy dzierżawy, która miała obowiązywać do 2010 r. Odnosząc się do tych twierdzeń, Prezes ARiMR - nawiązując to treści art. 39 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/199 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z dnia 30 kwietnia 2004 r., s. 30, ze zm.; dalej powoływanego jako "rozporządzenie nr 817/2004") - wskazał, że J. A. nie przedstawił dokumentów, które jednoznacznie i wyczerpująco potwierdziłyby rozwiązanie umowy dzierżawy z L. N. bez jego winy. Nie nastąpiło również przejęcie gruntów rolnych wraz z ciążącym na nich zobowiązaniem ONW przez nabywcę przedmiotowych gruntów M. W., bowiem przejmujący nie złożył oświadczenia, o jakim mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 75, poz. 522; dalej zwanego "rozporządzeniem zmieniającym z 2006 r.") w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. do 4 lipca 2006 r., a także nie została złożona kopia umowy, na podstawie której doszło do przekazania tych gruntów rolnych pomiędzy J. A. a M. W. Zdaniem organu administracji, w sprawie nie miał również zastosowania art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. WE L 327 z dnia 12 grudnia 2001 r., s. 11 ze zm.; dalej powoływanego jako "rozporządzenie nr 2419/2001"), który określa termin przedawnienia zwrotu płatności pobranej nienależnie, bowiem wypłata płatności z tytułu ONW za rok 2004 i 2005 nastąpiła w dniach 1 marca 2005 r. i 30 czerwca 2006 r., zaś zaskarżona decyzja została wydana [...] grudnia 2010 r., a więc przed upływem dziesięciu lat od daty płatności.

Powołując się na treść § 2 ust. 1, a także § 9 (wg stanu prawnego sprzed 14 marca 2006 r.) rozporządzenia ONW, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że aby zwolnić się z obowiązku zwrotu otrzymanej płatności ONW w sytuacji zaniechania działalności rolniczej producent rolny obowiązany był złożyć oświadczenie przejmującego działki rolne (o zobowiązaniu się do kontynuowania działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem ONW podjętego przez poprzedniego posiadacza) w określonym przepisami terminie i przewidzianej prawem formie, bądź wykazać w odpowiedni sposób okoliczności nadzwyczajne, uniemożliwiające kontynuowanie zobowiązania, niezależne od strony, przewidziane przez ustawodawcę w przepisach.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, zaskarżona decyzja Prezesa ARiMR została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.). Organ administracji nie wyjaśnił bowiem i nie dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego odnośnie do okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, to jest:

1) czy zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej przez skarżącego nie nastąpiło z powodów przez niego wskazanych, tj.:

a) rozwiązania umowy dzierżawy przez właściciela z powodów niezależnych od wydzierżawiającego,

b) przekazania gruntów rolnych innemu producentowi

oraz

2) czy w sprawie nie zachodzą okoliczności określone przepisami wspólnotowymi, wyłączające obowiązek zwrotu płatności na skutek upływu czasu od ich przyznania do dnia powiadomienia o nieuzasadnionym charakterze.

Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych kwestii, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że ustalony i przyjęty przez Prezesa ARiMR stan faktyczny, z którego wynika, iż rozwiązanie umów dzierżawy ze skarżącym dokonane zostało przez właścicieli gruntów L. N. i A. M., a działki stanowiące przedmiot dzierżawy im zwrócone - nie wynika ze zgromadzonych w sprawie dowodów. Sąd podkreślił, że skarżący nie wskazywał i nigdy nie twierdził, że do rozwiązania umowy doszło przez wydzierżawiających mu grunty właścicieli, a tym samym przedmiot dzierżawy nie został im zwrócony – przeciwnie: w toku całego postępowania podnosił, że umowa dzierżawy rozwiązana została przez nowego właściciela - nabywcę tych działek (bez wiedzy skarżącego) M. W., który - jak podkreślał skarżący - nie zgodził się na kontynuowanie umów dzierżawy zawartych przez poprzednich właścicieli. Na tę okoliczność skarżący przedstawił pismo nowego właściciela działek M. W. z dnia [...] września 2005 r. (stanowiące w ocenie skarżącego zerwanie umowy dzierżawy) oraz odpowiedź wnioskodawcy na nie z dnia [...] lutego 2006 r. (z której wynika, że skarżący nie zgadzał się na wydanie nieruchomości wobec istniejących, ważnych w świetle prawa, umów dzierżawy z poprzednimi właścicielami). Zdaniem Sądu pierwszej instancji, z pism tych nie wynika, by zakończenie umów dzierżawy miało nastąpić w powodów leżących po stronie skarżącego, a jedynie ze względu na zamiar użytkowania tych działek przez nowego właściciela. Wobec tego Sąd uznał, że okoliczności przyczyn rozwiązania umowy właśnie przez M. W. - w świetle przedstawionych przez skarżącego dowodów - winny być przedmiotem badania i ustaleń organów w zakresie przyjęcia bądź nie, czy zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej przez skarżącego nastąpiło z powodu rozwiązania umowy dzierżawy przez właściciela z przyczyn niezależnych od wydzierżawiającego, co uzasadniałoby odstąpienie w myśl § 9 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia ONW od żądania zwrotu pobranych płatności, przy zaistnieniu oczywiście pozostałych okoliczności, takich jak właściwe zawiadomienie organu o powyższym. Sąd pierwszej instancji stwierdził ponadto, że M. W. sporządził oświadczenie przejmującego przedmiotowe działki rolne od przekazującego J. A. (dzierżawcy) wraz z oświadczeniem o przejętej powierzchni działek ewidencyjnych wskazującej na grunty objęte umową dzierżawy. Zdaniem Sądu, skoro z akt sprawy wynika, że dzierżawcą gruntów (ich posiadaczem) oraz beneficjentem pomocy ONW był skarżący, który nie zwrócił przedmiotu dzierżawy pierwotnym właścicielom, to brak jest podstaw, by twierdzić za organem, że przejęcie gruntów wraz ze zobowiązaniem ONW nastąpiło nie od skarżącego, a od byłych właścicieli gruntów na podstawie umowy sprzedaży. Tym samym - w ocenie Sądu - organ błędnie przyjął, że nie można uznać tego przejęcia/przekazania działek rolnych objętych zobowiązaniem ONW, mimo że M. W. złożył wspomniane oświadczenie do Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] lipca 2006 r. W konsekwencji Sądu pierwszej instancji uznał, że powyższa okoliczność również nie została przez Prezesa ARiMR prawidłowo rozważona, zwłaszcza w kontekście dowolnych ustaleń organów w zakresie rozwiązania i zwrotu przedmiotu dzierżawy.

Natomiast odnosząc się do drugiej ze wskazanych wyżej kwestii, Sąd pierwszej instancji uznał, że z akt sprawy również nie wynika, by w sytuacji przyjęcia braku podstaw do zwolnienia skarżącego od obowiązku zwrotu w całości przyznanych płatności organ należycie rozważył i zbadał przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu płatności na skutek upływu czasu od ich przyznania do dnia powiadomienia o nieuzasadnionym charakterze. Powołując się na treść art. 49 ust. 5 rozporządzenia nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r., s. 18; dalej powoływanego jako "rozporządzenie nr 796/2004"), Sąd wskazał, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat, przy czym jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres ten ogranicza się do czterech lat. Zdaniem Sądu, skoro w niniejszej sprawie przekazanie płatności za 2004 r. nastąpiło w dniu 1 marca 2005 r., zaś zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 września 2009 r., tj. w odstępie przekraczającym cztery lata, to organ miał obowiązek dokonać analizy, czy omówiona regulacja znajduje zastosowanie w sprawie. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by organ badał, czy działanie wnioskodawcy nosiło cechy "działania w dobrej wierze". Zdaniem Sądu, takie uzasadnienie decyzji nie może być uznane za spełniające wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd pierwszej instancji wskazał, by rozpoznając ponownie sprawę Prezes ARiMR - o ile uzna, że w sprawie brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia okoliczności zwalniających stronę z obowiązku zwrotu przyznanych płatności ONW - ocenił, czy obowiązek zwrotu płatności przynajmniej za rok 2004 nie ma zastosowania z uwagi na upływ czteroletniego okresu przedawnienia. Sąd stwierdził, że w tym zakresie obowiązkiem organu będzie wykazanie w oparciu o całokształt zebranych w sprawie dowodów, iż wnioskodawca nie działał w dobrej wierze, co winno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył Prezes ARiMR. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi J. A., względnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów według norm prawem przewidzianych.

Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z § 9 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia ONW poprzez nieuwzględnienie przez Sąd faktu, że skarżący nie poinformował o zaistnieniu przesłanki siły wyższej w wymaganym terminie 10 dni, co niweczy możliwość wskazania naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy,

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia zmieniającego z 2006 r. poprzez nieuwzględnienie faktu, że oświadczenie M. W. zostało złożone po wymaganym terminie, co niweczy możliwość wskazania naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził w szczególności, że oświadczenie M. W. o przejęciu zobowiązań ONW wpłynęło do organu w dniu [...] lipca 2006 r. i wskazywało, że datą przejęcia gruntów i zobowiązań był [...] listopada 2005 r. Tym samym przejęcie miało miejsce w stanie prawnym, w którym rozporządzenie ONW nie przewidywało możliwości uniknięcia zwrotu płatności w związku z zaniechaniem prowadzenia działalności rolniczej na skutek przeniesienia posiadania. Taka możliwość pojawiła się dopiero w rozporządzeniu zmieniającym z 2006 r., z którego wynikało, że termin na złożenie przedmiotowego oświadczenia upływał w dniu 3 lipca 2006 r. Tymczasem w niniejszej sprawie oświadczenie dotyczące przejęcia gruntów zostało złożone po terminie. Ponadto J. A. nigdy nie powiadamiał organu o zaistnieniu przesłanki siły wyższej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a jedynie nieważność postępowania bierze pod uwagę z urzędu.

Zarzuty naruszenia prawa procesowego podniesione w skardze kasacyjnej mają usprawiedliwione podstawy.

Płatności ONW są przyznawane rolnikom, którzy podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o mniej korzystnych warunkach gospodarowania przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego. Wprowadzając taki warunek prawodawca uregulował konsekwencje zaniechania prowadzenia działalności rolnej na wszystkich działkach rolnych lub na części działek rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem.

Zgodnie z tymi regulacjami, jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych lub ich częściach położonych na obszarach ONW w okresie objętym zobowiązaniem ONW, to zwraca:

1) całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, gdy zaniechał prowadzenia tej działalności:

a. na wszystkich działkach rolnych lub wszystkich częściach działek rolnych położonych na obszarach ONW;

b. na części działki rolnej lub działek rolnych położonych na obszarach ONW, a ich łączna powierzchnia, na której nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi mniej niż 1 ha;

2) część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, na których zaniechał prowadzenia tej działalności, za cały okres jej pobierania, gdy łączna powierzchnia działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej 1 ha (§ 9 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia ONW).

Dla powstania obowiązku wydania przez właściwy organ decyzji ustalającej kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności ONW, wystarczającą przesłanką jest ustalenie zaniechania prowadzenia działalności rolniczej i wykluczenie istnienia przesłanek określonych w § 9 ust. 3 rozporządzenia ONW. Przepis ten zawiera zamknięty katalog przypadków, w których płatność ONW nie podlega zwrotowi. Zgodnie z brzmieniem § 9 ust. 3 płatność nie podlega zwrotowi, jeżeli zaniechanie, o którym mowa w ust. 2 nastąpiło na skutek zaistnienia chociażby jednej z okoliczności wymienionej w pkt a) – f), oraz producent rolny zawiadomił kierownika biura powiatowego Agencji, zgodnie z art. 39 ust. 2 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004), o zaistnieniu chociażby jednej z okoliczności wymienionych w pkt 1, na skutek której nastąpiło zaniechanie działalności rolniczej.

Wskazany art. 39 ust. 2 rozporządzenia nr 817/2004 wyraźnie stanowi, że termin do zawiadomienia właściwego organu i złożenia odpowiednich dowodów zadawalających organ wynosi 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. Termin ten może być przedłużony o 20 dni roboczych, w przypadku, gdy taka możliwość przewidziana jest w dokumencie programowania.

Natomiast zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2006 r. zmieniającego rozporządzenie ONW: "W przypadku gdy zaniechanie działalności rolniczej, o którym mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia wymienionego w § 1, na skutek przeniesienia posiadania działek rolnych położonych na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, pomoc finansowa na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania nie podlega zwrotowi w części przyznanej do działek rolnych, których posiadanie zostało przeniesione na rzecz innego podmiotu, jeżeli producent rolny złożył do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na formularzu udostępnionym przez tę Agencję, w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, oświadczenie podmiotu, na rzecz którego zostało przeniesione posiadanie tych działek rolnych, w którym podmiot ten:

1) zobowiązuje się do:

a) kontynuowania działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wymienionego w § 1, złożonym przez producenta rolnego,

b) zapłaty na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa równowartości kwoty pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, uzyskanej przez producenta rolnego, jaką producent ten obowiązany byłby zwrócić, jeżeli zaniechałby prowadzenia działalności rolniczej na tych działkach rolnych - w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w lit. a;

2) oświadcza, że przez okres liczony od dnia przeniesienia na jego rzecz posiadania działek rolnych położonych na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania do dnia złożenia oświadczenia prowadził na tych działkach działalność rolniczą zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej".

Zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania, Sąd pierwszej instancji podnosi okoliczności, które nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle przywołanych wyżej przepisów prawa materialnego.

Sąd wskazał, że organ nie rozważył okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a to czy zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej przez skarżącego nie nastąpiło z powodów przez niego wskazanych, tj. rozwiązania umowy dzierżawy przez właściciela z powodów niezależnych od wydzierżawiającego, a także przekazania gruntów rolnych innemu producentowi.

Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że przejęcie spornych gruntów rolnych dzierżawionych przez Pana J. A. przez nowego właściciela Pana M. W. nastąpiło w dniu [...] listopada 2005 r. (oświadczenie przejmującego działki rolne z dnia [...] lipca 2006 r.). Producent rolny nie powiadomił organu w terminie wymienionym w § 9 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia ONW o zaistnieniu przesłanki wymienionej w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. f), tj. rozwiązania przez wydzierżawiającego umowy dzierżawy gruntów rolnych, na których położone są działki rolne objęte wnioskiem, z powodu zaistnienia okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności. Dopiero w piśmie z dnia [...] sierpnia 2006 r. (stanowiącym odpowiedź na wezwanie do złożenia wyjaśnień dotyczących zmniejszenia powierzchni ONW) podał, że dotychczasowi właściciele działek rolnych sprzedali je innemu rolnikowi.

Słusznie zatem autor skargi kasacyjnej podnosi, że dokonywanie ustaleń faktycznych we wskazanym przez Sąd pierwszej instancji zakresie nie wpłynie na wynik sprawy, skoro producent rolny nie powiadomił organu o zaistnieniu przesłanki siły wyższej.

Ponadto oświadczenie przejmującego działki rolne wpłynęło do organu [...] lipca 2006 r., a zatem po terminie przewidzianym w § 2 ust. 1 rozporządzenia zmieniającego z 2006 r., tj. 60 dni od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia. Rozporządzenie z dnia 25 kwietnia 2006 r., zgodnie z jego § 4 (rozporządzenie wchodzi w życie w dniu ogłoszenia), weszło w życie w dniu 4 maja 2006 r., co oznacza, że termin ten upłynął 3 lipca 2006 r. Wskazanie Sądu pierwszej instancji, dotyczące wzięcia pod uwagę okoliczności przekazania gruntów bezpośrednio między Panem J. A. a Panem M. W., jest bezprzedmiotowe, skoro oświadczenie o przejęciu gruntów przez przejmującego zostało złożone. Należy również dodać, że rozporządzenie ONW, w brzmieniu obowiązującym w dacie przejścia gruntów i zobowiązań ([...] listopada 2005 r.), nie przewidywało możliwości uniknięcia zwrotu płatności wobec zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW na skutek przeniesienia posiadania działek rolnych na rzecz innego podmiotu. Taką możliwość wprowadziło dopiero rozporządzenie zmieniające z dnia 25 kwietnia 2006 r.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ administracji w zaskarżonej decyzji nie naruszył art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i art. 203 pkt 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.