Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 317/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 90 ust. 5 pkt 1, art. 94, art. 97 ust. 4, art. 114 ust. 1 pkt 4 i ust. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1991 nr 237 poz 1 art. 1 ust. 2, art. 7 ust. 5, art. 8 ust. 4
law: Dyrektywa Rady  z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy (91/439/EWG)
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 403 poz 18 art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 5, art. 11 ust. 4
law: Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Tekst mający znaczenie dla EOG)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 października 2012 r. sprawy ze skargi K. . na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii C oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. P. po rozpatrzeniu odwołania K. D., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. P. z dnia [...] września 2011 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii C.

Decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:

W dniu 31 października 2006 r. Sąd Rejonowy w B. P. orzekł wobec Kl D. środek karny w postaci zakazu kierowania pojazdami mechanicznymi na okres trzech lat. W następstwie tego wyroku decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Prezydent Miasta B. P. cofnął K. D. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie dotychczas posiadanych uprawnień kategorii B, na okres trzech lat liczonych od dnia 8 listopada 2006 r. do dnia 7 listopada 2009 r.

W dniu 20 września 2011 r. K. D. wystąpił o wydanie uprawnień do prowadzenia pojazdów kat. C, przedkładając m.in. informację o pozytywnym wyniku egzaminu w zakresie tej kategorii. We wniosku K. Dr. oświadczył, że nie ma zatrzymanego i cofniętego uprawnienia kategorii B prawa jazdy przedstawiając prawo jazdy kategorii B uzyskane na terytorium Wielkiej Brytanii w 2009 r.

W toku postępowania organ ustalił, że od 2004 r. do dnia dzisiejszego K. D. był zameldowany w B. P. Polskie prawo jazdy kategorii B jakim się legitymował, do chwili obecnej znajduje się w depozycie Prezydenta Miasta B. P.

Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Prezydent Miasta B. P. odmówił wydania K. D. prawa jazdy kategorii C.

Po rozpatrzeniu odwołania K. D. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. P. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał się na przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908, ze zm.; dalej jako: P.r.d.), wskazując m.in., że dodatkowym warunkiem uzyskania prawa jazdy dla kategorii C, C1, D lub D1 jest odbycie szkolenia oraz zdanie z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego wymaganego dla kategorii prawa jazdy kategorii B. Innymi słowy, by uzyskać prawo jazdy kategorii C w pierwszej kolejności kierowca musi legitymować się ważnymi uprawnieniami kategorii B.

W ocenie organu problem w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w sytuacji gdy odwołujący się został pozbawiony w Polsce uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, a ich przywrócenie uwarunkowane jest od uprzedniego pozytywnego wyniku egzaminu państwowego dla tej kategorii, i posiada przy tym zagraniczne prawo jady tej kategorii, to czy można przyjąć, że spełnia przesłanki uprawniające do wydania kategorii C prawa jazdy.

Organ wskazał, że na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdami silnikowymi mogą kierować też osoby, które mają ważne zagraniczne prawo jazdy, z zastrzeżeniem warunków określonych w polskiej ustawie i wiążących umowach międzynarodowych. Ponadto kierujący może posiadać tylko jedno ważne krajowe prawo jazdy lub pozwolenie do kierowania tramwajem, w związku z czym osoba zameldowana w państwie Unii Europejskiej po upływie pół roku i jednego dnia obowiązana jest wymienić prawo jazdy na takie, które obowiązuje w danym państwie.

K. D. legitymuje się ważnym polskim prawem jazdy kategorii B, jednakże czasowo pozbawiony został tych uprawnień, w związku z prawomocnym wyrokiem orzekającym o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres trzech lat, w następstwie czego wydano decyzję o cofnięciu uprawnień na okres od dnia 8 listopada 2006 r. do dnia 7 listopada 2009 r. W świetle ustawy warunkiem zwrotu dokumentu i przywrócenia uprawnień jest uprzednie poddanie się egzaminowi państwowemu w zakresie kategorii B z wynikiem pozytywnym.

Posiadając ważne polskie prawo jazdy K. D. nie może posługiwać się na terenie Rzeczypospolitej Polskiej brytyjskim prawem jazdy. Nie może też ubiegać się o wymianę brytyjskiego prawa jazdy kategorii B na polskie prawo jazdy tej kategorii, ponieważ stanowiłoby to naruszenie przepisu art. 97 ust. 4 P.r.d. Taką wykładnię potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych.

Legitymując się ważnym polskim prawem jazdy, do ubiegania się o wydanie uprawnień kategorii C prawa jazdy, odwołujący się zobowiązany będzie w pierwszej kolejności do odzyskania uprawnień kategorii B, a więc do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w tym zakresie (art. 114 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 P.r.d.).

W ocenie organu ubieganie się o rozszerzenie uprawnień do prowadzenia pojazdów o kategorię C okazując brytyjskie prawo jazdy kategorii B, w sytuacji gdy odwołujący się posiada ważne polskie prawo jazdy tej kategorii, stoi w sprzeczności z art. 97 ust. 4 i zmierza do obejścia przepisu art. 114 ust. 1 pkt 2 P.r.d., co jest niedopuszczalne.

Zdaniem Kolegium stan zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B trwał będzie do czasu wylegitymowania się pozytywnym wynikiem egzaminu państwowego w zakresie uprawnień tej kategorii, zaś po odzyskaniu tych uprawnień w trybie polskich przepisów odwołujący się będzie miał prawo rozszerzenia ich o kategorię C.

W skardze do sądu administracyjnego na decyzję z [...] marca 2012 r. podniesiono szereg zarzutów naruszenia przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz aktów wykonawczych do ustawy. Istota tych zrzutów sprowadza się do twierdzenia, iż organy wadliwe odmówiły wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii C w sytuacji, gdy spełnił on wszystkie wymagane prawem warunki, w tym posiada ważne prawo jazdy kat. B, wydane za granicą. Zakwestionowano odmowę uznania prawa jazdy wydanego w Wielkiej Brytanii a także podważono twierdzenie organu, jakoby skarżący posiadał dwa prawa jazdy, gdy ma on tylko prawo jazdy kat. B wydane w Wielkiej Brytanii.

Zarzucono również naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego w szczególności poprzez: wadliwe uzasadnienie decyzji; wadliwe wskazanie jej podstaw prawnych; błędne zastosowanie przepisów, które w sprawie nie miały zastosowania; błędną kwalifikację wniosku strony; nie zebranie w sposób wyczerpujący całego materiały dowodowego w sprawie; nie uwzględnienie słusznego interesu strony; naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej; niedopełnienie obowiązku informowania strony; nienależyte wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ; błędną i ograniczoną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż skarżący spełnił wszystkie przesłanki do wydania mu prawa jazdy kat. C, W chwili przystąpienia do egzaminu na tą kategorię posiadał prawo jazdy kat. B, wydane w Wielkiej Brytanii, które powinno być uznawane w Polsce. Zarzucono organom niekonsekwencję, skoro najpierw dopuściły skarżącego do egzaminu, w następnie poddały w wątpliwość ważność uprawnień w zakresie kat. C.

Zdaniem skarżącego w sprawie zaistniały przesłanki wymiany prawa jazdy wydanego za granicą określone w art. 94 ust. 2 P.r.d. oraz w Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu 8 listopada 1968 r.

Skarżący nie posiada ważnego prawa jazdy kat. B wydanego w Polsce i nie posiadał go w chwili występowania o wydanie prawa jazdy kat. C. Posiadał uprawnienia w tym zakresie nadane mu w Wielkiej Brytanii. Chybione są zatem argumenty o konflikcie z przepisami ustawy, jaki powstałby gdyby skarżący posiadał dwa uprawnienia do prowadzenia pojazdów kat. B – wydane w Polsce i za granicą.

Jeśli organy kwestionowały ważność uprawnień uzyskanych w Wielkiej Brytanii, powinny wystąpić o ich weryfikację do właściwych władz brytyjskich, czego nie uczyniły.

Skarżący nie występował z żądaniem przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B w Polsce, dlatego chybione jest powoływanie się przez organy na przepisy dotyczące tej sytuacji.

Organ nie ma podstaw do twierdzenia, że skarżący ubiegając się o uprawnienia w zakresie kat. C złożył fałszywe oświadczenie, że nie ma zatrzymanego i cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami. W chwili składania tego oświadczenia upłynął już okres trzech lat, na jaki cofnięto mu uprawnienia decyzją z 2006 r.

Organy powinny poinformować skarżącego o konieczności wymiany prawa jazdy uzyskanego w Wielkiej Brytanii na polskie prawo jazdy tej samej kategorii, czego nie uczyniły, naruszając tym samym obowiązki płynące z zasady informowania stron.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia (stwierdzenia nieważności).

Żądanie skarżącego, o którym orzekano w zaskarżonej decyzji dotyczy wydania prawa jazdy kategorii C. Zgodnie z art. 90 ust. 5 pkt 1 P.r.d. dodatkowym warunkiem uzyskania prawa jazdy dla kategorii C, C1, D lub D1 jest spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, określonych dla prawa jazdy kategorii B, czyli odbycie wymaganego szkolenia oraz zdanie z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego dla kategorii B. Z przepisów tych wynika, że jednym z warunków uzyskania prawa jazdy kat. C jest posiadanie ważnych uprawnień do kierowania pojazdami kat. B.

W związku z tym kwestią fundamentalną dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji jest ustalenie, czy skarżący w chwili składania wniosku o przyznanie uprawnień do kierowania pojazdami kat. C, miał ważne uprawnienia kat. B.

Skarżący wywodzi tą przesłankę z posiadania prawa jazdy kat. B wydanego w Wielkiej Brytanii. Organ kwestionuje ten argument powołując się na fakt cofnięcia skarżącemu uprawnień tej kategorii w Polsce i niepoddanie się przez skarżącego procedurze służącej przywróceniu tych uprawnień w Polsce (m.in. egzaminowi sprawdzającemu.).

Przepisy Prawa o ruchu drogowym przewidują dwa systemy uznawania w Polsce uzyskanych za granicą uprawnień do kierowania pojazdami. Pierwszy odnosi się do dokumentów wydanych przez państwa członkowskie UE, Konfederację Szwajcarską lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronę umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. System ten cechuje daleko idące uproszczenie – osoby posiadające tego typu prawo jazdy mogą kierować odpowiednim pojazdem silnikowym na terytorium RP w okresie ważności prawa jazdy (art. 94 ust. 1 pkt 1 P.r.d.). Należy przy tym nadmienić, że chybiony jest argument organu, jakoby obowiązywało tu 6-miesięczne ograniczenie korzystania z uprawnień zagranicznych. Ograniczenie to dotyczy drugiego ze wspomnianych systemów, a w przypadku praw jazdy wydanych przez wymienione wyżej państwa jedynym ograniczeniem czasowym jest okres ważności prawa jazdy.

Drugi system dotyczy praw jazdy wydanych przez państwa będące stronami Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. Nr 5, poz. 40 i 44), a także państwa, które nie są stronami Konwencji, ale ich wzór praw jazdy jest zgodny z wzorem konwencyjnym. W tym przypadku korzystanie z uprawnień zagranicznych na terytorium RP jest ograniczone 6-miesięcznym okresem liczonym od daty rozpoczęcia stałego lub czasowego pobytu, nie dłuższym jednak niż okres ważności prawa jazdy (art. 94 ust. 1 pkt 2 P.r.d.).

Odmienną instytucję prawną stanowi tzw. wymiana zagranicznego prawa jazdy na polskie krajowe prawo jazdy (art. 94 ust. 2 P.r.d.). Przepis ten nie miał jednak zastosowania w badanej sprawie.

W badanej sprawie skarżący korzysta z pierwszego ze wspomnianych systemów uznawania uprawnień, chodzi bowiem o prawo jazdy wydane w Wielkiej Brytanii.

Skoro od daty wstąpienia Rzeczpospolitej Polskiej w struktury UE unijny porządek prawny stał się elementem obowiązującego w naszym kraju porządku prawnego, krajowe organy i sądy muszą brać pod uwagę również uregulowania unijne. Wyrażona w art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej zasada lojalności zobowiązuje państwa członkowskie do podjęcia wszelkich środków ogólnych lub szczególnych właściwych dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lub aktów instytucji Unii. Obowiązek ten skierowany jest również do organów krajowych stosujących prawo, a jednym z jego przejawów jest nakaz tzw. prounijnej wykładni przepisów krajowych. Reguła ta oznacza dążenie do takiej wykładni prawa krajowego, która w jak najszerszym stopniu będzie uwzględniała uregulowania prawa unijnego.

W dziedzinie uznawania zagranicznych dokumentów potwierdzających prawo kierowania pojazdami kluczowe znaczenie mają dwie dyrektywy unijne: dyrektywa Rady z 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy (91/439/EWG) (Dz. Urz. WE, seria L, nr 237, s. 1, ze zm.) oraz zastępująca ją od dnia 19 stycznia 2007 r. – dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz. Urz. UE, seria L, nr 403, s. 18).

Obydwie dyrektywy jako zasadę wprowadzają obowiązek wzajemnego uznawania praw jazdy wydawanych przez państwa członkowskie (art. 1 ust. 2 dyrektywy nr 91/439/EWG, art. 2 ust. 1 dyrektywy nr 2006/126/WE). Obydwie dyrektywy wprowadzają jednak również przepisy pozwalające na odmowę uznania ważności prawa jazdy wydanego w innym państwie członkowskim takiej osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa (art. 8 ust. 4 dyrektywy nr 91/439/EWG, art. 11 ust. 4 dyrektywy nr 2006/126/WE). Ponadto, co ważne dla rozpatrywanej sprawy, dyrektywy wprowadzają zakaz posiadania przez jedną osobę praw jazdy wydanych przez więcej niż jedno państwo członkowskie (art. 7 ust. 5 dyrektywy nr 91/439/EWG, art. 7 ust. 5 lit. a dyrektywy nr 2006/126/WE – "jedna osoba nie może posiadać więcej niż jedno prawo jazdy").

Przytaczane przepisy ograniczające zastosowanie zasady uznawania zagranicznych uprawnień do kierowania pojazdami były przedmiotem kilku orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wcześniej: Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości), wydanych w trybie prejudycjalnym. Orzeczenia te stanowiły odpowiedzi na pytania prawne kierowane przez sądy krajowe, rozpatrujące sprawy o stanach faktycznych wykazujących daleko idące analogie w stosunku do stanu zaistniałego w badanej sprawie.

W wyroku z 20 listopada 2008 r. (sygn. C-1/07) TS UE szeroko przedstawił motywy, które uzasadniają odstępstwa od zasady wzajemnego uznawania praw jazdy w państwach członkowskich. W ocenie Trybunału "zobowiązanie państwa członkowskiego do uznania ważności prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie na tej podstawie, że posiadacz tego prawa jazdy nie popełnił żadnego naruszenia na terytorium pierwszego państwa członkowskiego po tym wydaniu, mimo iż podlega on obowiązującemu środkowi polegającemu na cofnięciu uprawnienia do kierowania, uzasadnionemu okolicznościami, które miały miejsce przed tym wydaniem, zachęcałoby sprawców podlegających takiemu środkowi polegającemu na cofnięciu do niezwłocznego zwrócenia się do innego państwa członkowskiego w celu uniknięcia administracyjnych lub karnych konsekwencji tych naruszeń i ostatecznie zniszczyłoby zaufanie, na jakim opiera się system wzajemnego uznawania praw jazdy". Ponadto, co szczególnie istotne dla rozpatrywanej sprawy, Trybunał stwierdził, że uznanie ważności prawa jazdy wydanego w jednym państwie członkowskim, mimo że w dniu wydania tego prawa jazdy strona była posiadaczem (zatrzymanego) prawa jazdy wydanego w innym państwie godziłoby zarówno w ducha dyrektywy 91/439, jak i literę jej art. 7 ust. 5, według którego żadna osoba nie może posiadać praw jazdy wydanych przez więcej niż jedno państwo członkowskie. W konkluzji TS sformułował następującą tezę: "art. 1 ust. 2 w związku z art. 8 ust. 2 i 4 dyrektywy 91/439 należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwiają się one temu, aby państwo członkowskie odmówiło na swym terytorium uznania uprawnienia do kierowania pojazdami wynikającego z prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie osobie, wobec której na terytorium pierwszego państwa członkowskiego zastosowano środek polegający na cofnięciu uprawnienia do kierowania, mimo że został on zarządzony po wydaniu tego prawa jazdy, jeżeli to ostatnie prawo jazdy zostało uzyskane w okresie obowiązywania środka polegającego na zawieszeniu prawa jazdy wydanego w pierwszym państwie członkowskim i zarówno ten środek, jak i to cofnięcie są uzasadnione przyczynami istniejącymi w dniu wydania drugiego prawa jazdy" (pkt 39-41 uzasadnienia).

W wyroku z 19 maja 2011 r. (sygn.: C-184/10) Trybunał stwierdził w tezie, iż: "art. 1 ust. 2, art. 7 ust. 1 lit. b) oraz art. 8 ust. 2 i 4 dyrektywy 91/439 należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwiają się one temu, aby przyjmujące państwo członkowskie odmówiło uznania na swoim terytorium prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie, jeśli z zapisów zamieszczonych w tym prawie jazdy wynika, że nie został zachowany warunek normalnego miejsca zamieszkania przewidziany w art. 7 ust. 1 lit. b) wskazanej dyrektywy. Okoliczność, że wobec posiadacza owego prawa jazdy przyjmujące państwo członkowskie nie zastosowało żadnego środka w rozumieniu art. 8 ust. 2 rzeczonej dyrektywy, nie ma znaczenia w tym zakresie" (pkt 33 uzasadnienia).

Z kolei w wyroku z 13 października 2011 r. (sygn.: C-224/10), TS UE zwrócił uwagę, że byłoby sprzeczne z celem w postaci zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego, wskazanym w motywach pierwszym i czwartym dyrektywy 91/439, gdyby przyjmujące państwo członkowskie nie mogło odmówić uznania prawa jazdy kategorii D wydanego na podstawie prawa jazdy kategorii B, które z kolei zostało wydane w sposób nieprawidłowy, uzasadniający odmowę jego uznawania (pkt 47 uzasadnienia). W konkluzji Trybunał wypowiedział następującą tezę: "art. 1 ust. 2, art. 5 ust. 1 lit. a), art. 7 ust. 1 lit. b) i art. 8 ust. 2 i 4 dyrektywy 91/439 nie stoją na przeszkodzie odmowie uznania przez przyjmujące państwo członkowskie prawa jazdy kategorii B i D wydanego przez inne państwo członkowskie, po pierwsze, gdy posiadacz tego prawa jazdy uzyskał uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B bez spełnienia warunku posiadania zwykłego miejsca zamieszkania i po zatrzymaniu jego prawa jazdy wydanego przez pierwsze państwo członkowskie przez policję w tym państwie, lecz przed orzeczeniem w tym państwie sądowego cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, a po drugie, gdy posiadacz tego prawa jazdy uzyskał uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii D po orzeczeniu cofnięcia uprawnień oraz po wygaśnięciu zakazu ubiegania się o nowe prawo jazdy" (pkt 50 uzasadnienia).

Stanowisko zawarte w cytowanych wyrokach potwierdza jednoznacznie, że zasada wzajemnego uznawania praw jazdy wydanych przez państwa członkowskie nie jest bezwzględnie wiążąca i musi ustąpić wobec przepisów dotyczących ograniczeń w korzystaniu z uprawnień podyktowanych względami bezpieczeństwa ruchu drogowego, w tym wynikających z zastosowania środków mających charakter sankcji karnych lub administracyjnych. Reguły te muszą być uwzględniane przy interpretacji przepisów krajowych, stanowiących implementację zasady uznawania praw jazdy

Z powyższych rozważań wynika, że wyrażona w art. 94 ust. 1 pkt 1 P.r.d. zasada uznawania uprawnień do kierowania pojazdami wydanych w innym państwie członkowskim UE nie ma charakteru bezwzględnego. Uznanie uprawnień wydanych za granicą nie może odbyć się w sposób naruszający przepisy wprowadzające sankcje w zakresie korzystania z uprawnień nabytych w Polsce, w związku z naruszeniem przepisów dotyczących wymogów bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Wykładnia art. 94 ust. 1 pkt 1 Pr.r.d. musi uwzględniać również kontekst systemowy – całokształt regulacji prawnej dotyczących uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami, zawartych w ustawie. Stosowanie prawa przez organy administracji publicznej nie może bowiem prowadzić do wyników, w których system prawny musiałby być uznany za niespójny, wzajemnie sprzeczny.

Podobne stanowisko zajmowały polskie sądy administracyjne w odniesieniu do mechanizmu wymiany zagranicznego prawa jazdy, określonego w art. 94 ust. 2 P.r.d. Zgodnie z linią orzeczniczą, którą można już uznać za utrwaloną, kierowca, któremu zostało zatrzymane polskie prawo jazdy w związku z kierowaniem samochodem w stanie nietrzeźwości i który w tym czasie uzyskał zagraniczne prawo jazdy, nie może skorzystać z uprawnienia określonego w art. 94 ust. 2 P.r.d. (por. wyroki NSA z 15 marca 2010 r., I OSK 753/09; z 28 września 2010 r., I OSK 1607/09; z 17 lutego 2012 r., I OSK 241/11).

W świetle prezentowanych w orzecznictwie TS US kierunków interpretacji zasady uznawania praw jazdy wyrażonej w dyrektywach UE te same racje przemawiają za wyłączeniem mechanizmu automatycznego uznawania zagranicznych praw jazdy na podstawie art. 94 ust. 1 pkt 1 P.r.d.

Choć jeden z zarzutów skargi odnosi się do wadliwego ustalenia stanu faktycznego, w istocie skarżący kwestionuje nie tyle ustalenia faktyczne organu, ile zastosowanie w jego sprawie przepisów prawa.

Kluczowe dla oceny legalności zaskarżonej decyzji okoliczności faktyczne sprawy są niesporne. W związku z prawomocnym orzeczeniem sądu karnego wymierzającym skarżącemu środek karny w postaci zakazu kierowania pojazdami mechanicznymi na okres trzech lat, decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Prezydent Miasta B. P. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie dotychczas posiadanych uprawnień kategorii B, na okres trzech lat liczonych od dnia 8 listopada 2006 r. do dnia 7 listopada 2009 r.

Z treści przepisów Prawa o ruchu drogowym wynika, że warunkiem odzyskania cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacji zaistniałej w przypadku skarżącego jest poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (art. 114 ust. 1 pkt 2 lit a oraz ust. 4). W świetle tych uregulowań, jak również regulacji zawartej w art. 90 ustawy, który od spełnienia tych warunków uzależnia uzyskanie prawa jazdy, trzeba stwierdzić, że są to warunki, które muszą być spełnione dla posiadania jakichkolwiek uprawnień do kierowania pojazdami na terytorium RP.

Poza sporem jest, że powyższej procedury odzyskania cofniętych uprawnień skarżący nie odbył.

Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, skarżącemu wydano brytyjskie prawo jazdy w dniu 24 kwietnia 2009 r., a więc w czasie, gdy obowiązywał jeszcze zakaz kierowania pojazdami mechanicznymi orzeczony w prawomocnym wyroku sądu karnego oraz w czasie objętym okresem cofnięcia uprawnień na podstawie ostatecznej decyzji z [...] grudnia 2006 r.

Ponadto prawo jazdy zostało skarżącemu zatrzymane. Ustanie przyczyn zatrzymania (w tym potwierdzenie umiejętności poprzez poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji) skutkuje jego zwrotem (art. 138 ust. 2 P.r.d.). W efekcie zwrotu skarżący legitymowałby się dwoma prawami jazdy, wydanymi przez różne państwa członkowskie, co stałoby w sprzeczności z treścią art. 7 ust. 5 dyrektywy nr 91/439/EWG) – por. w tym względzie pkt 40 uzasadnienia cytowanego wyżej wyroku TS UE w sprawie C-1/07.

W tej sytuacji trzeba uznać, że nabycie przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami w Wielkiej Brytanii nastąpiło w sposób sprzeczny z przepisami polskimi oraz dyrektywami UE. Stanowi to podstawę do odmowy uznania w Polsce nabytych w Wielkiej Brytanii uprawnień do kierowania pojazdami kat. B na podstawie art. 8 ust. 4 dyrektywy nr 91/439/EWG (analogicznie art. 11 ust. 4 dyrektywy nr 2006/126/WE).

Skoro skarżący nie mógł w Polsce skutecznie powoływać się na uprawnienia kat. B. nabyte w Wielkiej Brytanii, nie spełnił jednego z podstawowych warunków uzyskania w Polsce prawa jazdy kat. C, to jest legitymowania się ważnymi uprawnieniami w zakresie kat. B (art. 90 ust. 5 pkt 1 P.r.d.). W tej sytuacji organy prawidłowo odmówiły przyznania skarżącemu uprawnień kat. C.

Podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy art. 90 P.r.d. jest w tej sytuacji chybiony, podobnie jak zarzuty naruszenia aktów wykonawczych do ustawy dotyczących procedury uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami kat. C.

Całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 94 ust. 2 P.r.d. oraz przepisów wykonawczych do tej regulacji ustawowej, gdyż nie miały one w ogóle zastosowania w sprawie. Żądania skarżącego, o których orzekał organ, nie dotyczyły wymiany zagranicznego prawa jazdy, lecz wiązały się z procedurą uznania uprawnień wydanych za granicą, co reguluje art. 94 ust. 1 P.r.d.

Niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Wbrew twierdzeniom skarżącego podstawa prawna została podana przez organ prawidłowo. Kluczową kwestią w sprawie, dotyczącej wydania prawa jazdy kat. C, było ustalenie, że skarżący nie ma ważnych uprawnień kategorii B, a zatem nie spełnia wymogu określonego w art. 90 ust. 5 pkt 1 P.r.d., który to przepis został powołany w podstawie prawnej. W związku z tym chybiony jest również zarzut wydania decyzji na podstawie przepisów, które nie miały zastosowania w sprawie. Pewnym błędem organu było odwołanie się w uzasadnieniu decyzji do art. 97 ust. 4 ustawy, który zakazuje posiadania dwóch krajowych praw jazdy. Skarżący powoływał się na uprawnienia wynikające z zagranicznego prawa jazdy, a polskie prawo jazdy zostało mu zatrzymane w związku z cofnięciem uprawnień. Do tej sytuacji ma zastosowanie zakaz wynikający z art. 7 ust. 5 dyrektywy nr 91/439/EWG, a nie art. 97 ust. 4 P.r.d. Uchybienie to nie miało jednak żadnego znaczenia dla wyniku sprawy.

Niezrozumiały jest zarzut błędnego zakwalifikowania wniosku skarżącego, skoro rozstrzygnięcie organu w żadnym stopniu nie dotyczy kwestii odzyskania cofniętych uprawnień. Skarżący wydaje się w tym zakresie nie rozumieć argumentacji organu, z której wynika, że uznanie uprawnień zdobytych za granicą w sytuacji zaistniałej w sprawie pozostawałoby w sprzeczności z przepisami ustawy dotyczącymi wymogów, jakie muszą zostać spełnione, aby uzyskać cofnięte uprawnienia. Samo rozstrzygnięcie jest ścisłą odpowiedzią na wniosek dotyczący wydania prawa jazdy kat. C.

Wbrew zarzutom skargi ustalenia faktyczne organu, w zakresie okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, są wyczerpujące.

Zarzut naruszenia ochrony zaufania poprzez wydanie krzywdzących decyzji jest oczywiście niezasadny. Decyzje zostały wydane zgodnie z prawem, a skarżący nie może czuć się pokrzywdzony, skoro uzyskał prawo jazdy w Wielkiej Brytanii w czasie, kiedy obowiązywał go sądowy zakaz prowadzenia pojazdów, czego powinien być w pełni świadomy.

Nie ma należytego uzasadnienia zarzut nieudzielania skarżącemu wyczerpujących informacji o przebiegu postępowania. Kwestia wymiany brytyjskiego prawa jazdy na polskie nie ma znaczenia dla badanej sprawy, nie są to zatem informacje, które należało podać skarżącemu.

Organ prawidłowo wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Pewnym niedopatrzeniem było pominięcie kwestii związanych z zastosowaniem dyrektyw unijnych dotyczących zasad wymiany praw jazdy wydawanych przez państwa członkowskie. Uchybienie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.

Materiał dowodowy został przez organ należycie i wszechstronnie rozważony.

Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).