Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 375/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6164 Wspólnoty gruntowe
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 2, art. 9 ust. 3, art. 8 ust. 2.
journal: Dz.U. 1963 nr 28 poz 169
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.
article: art. 97 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Jacek Czaja, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 marca 2015 r. sprawy ze skargi W. P. i Z. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie prawa do udziału we wspólnocie leśnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz W. P. 200 zł (dwieście złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 28 września 2011r. Z. Ż. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. P. z dnia [...]. Nr [...] w sprawie zatwierdzenia wykazu uprawnionych do udziałów we wspólnocie leśnej wsi K. gromady K. Stwierdził, że wskazana decyzja nie zawiera załącznika, a znajdujący się w aktach projekt wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej jest niezgodny z art. 8 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Zarzucił, że zawarte w wykazie zapisy dotyczące powierzchni gospodarstw rolnych są rozbieżne z zapisami wynikającymi z ewidencji gruntów z 1962r. Podniósł, że w wykazie tym nie została zamieszczona jego matka N. Ż., będąca osobą uprawnioną do udziału we wspólnocie gruntowej. W dniu 30 września 2011r. wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji złożył także W. P. Stwierdził, że na znajdującym się w aktach sprawy wykazie uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej brak jest jego ojca S. C. oraz A. W., od której kupił gospodarstwo rolne 4 kwietnia 1966r.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. P. odmówiło stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji. W motywach uzasadnienia podano, że w postępowaniu nadzwyczajnym zadaniem organu jest ocena badanej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, bądź też wystąpienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Nie prowadzi natomiast merytorycznego postępowania quasi odwoławczego, którego istotą jest ponowne badanie materiału dowodowego, przeprowadzanie dowodów uzupełniających, czy też ocenianie zarzutów wnioskodawców. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy. W ocenie Kolegium nie ma podstaw do stwierdzenia, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Powołując się na orzecznictwo organ wyjaśnił, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organ praworządnego państwa. Za rażące naruszenie prawa może być uznane tylko takie naruszenia prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne i bezsporne, kwalifikowane uchybienie, do którego dochodzi, gdy decyzja została wydana wbrew oczywistemu nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w obowiązujących regulacjach prawnych. Ponadto utrwalony został pogląd, że o "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. Odnosząc powyższe uwagi do stanu sprawy Kolegium zaznaczyło, że zaliczenie nieruchomości do wspólnot gruntowych nastąpiło z mocy samego prawa z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o wspólnotach gruntowych ( Dz. U Nr 28, poz. 169 ze zmianami ). Natomiast decyzja stwierdzająca, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową ma charakter deklaratoryjny i potwierdza jedynie stan prawny istniejący w tej dacie, czyli w dniu 5 lipca 1963r. Decyzja została wydana z udziałem zainteresowanych i nie była kwestionowana, mimo prawidłowego ogłoszenia i pouczenia o możliwości odwołania. Ponadto, jak wynika z protokołu nr 7/64 zebrania gromadzkiego z dnia 27 września 1964r. już wówczas zwracano uwagę, że część uprawnionych została w wykazie pominięta. Zainteresowani S. P. i N. Ż. nie kwestionowali podjętej decyzji. Zdaniem Kolegium pominięcie rodziców wnioskodawców w postępowaniu może być przesłanką do jego wznowienia w trybie art. 145 § 1 pkt.4 kpa. Podstawy wznowieniowe nie mogą być natomiast kwalifikowane jako przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium decyzją z dnia [...] swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie utrzymało w mocy. Podtrzymano przedstawioną wcześniej argumentację dotyczącą charakteru postępowania o stwierdzenie nieważności i ponownie stwierdzono, że powoływane we wnioskach okoliczności mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt.4 kpa.

Kolegium zwróciło uwagę, że przedmiotowa decyzja zawiera informacje o wykazie uprawnionych i protokole z zebrania wiejskiego z dnia 30 sierpnia 1964r. stanowiących jej integralną część. Przewodniczący Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w K. – M. C. przy piśmie z dnia 1 września 1964r. Ld. 11-12/64 skierowanym do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. P. - Wydział Rolnictwa i Leśnictwa przedstawił projekt listy osób uprawnionych do udziału we wspólnocie leśnej wsi K. Przedstawiony projekt listy wymienia 77 uprawnionych osób oraz określa obszar powierzchni gospodarstwa rolnego dla każdej z tych osób. Wykaz nie zawiera określenia wielkości udziałów tych osób, w areale wspólnoty. Ten właśnie wykaz uprawnionych osób na mocy sentencji decyzji z dnia [...] stał się integralną częścią tej decyzji. Przedstawione akta administracyjne w sprawie zawierają oryginalną listę uprawnionych osób sporządzoną w dniu 1 września 1964r. przez Przewodniczącego Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w K. W ocenie Kolegium nie ma żadnych podstaw do upatrywania nieważności decyzji w błędnym podaniu jako jej podstawy art. 9 ust. 3 zamiast art. 8 ust.2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych i art. 97 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego (w brzmieniu wówczas obowiązującym). Powołanie wadliwego przepisu prawnego (prawa materialnego) samo przez się nie powoduje nieważności decyzji, jeżeli rozstrzygnięcie znajduje oparcie w innym przepisie prawnym (co ma miejsce w niniejszej sprawie). Jest to uchybienie przepisom postępowania administracyjnego, które może skutkować uchyleniem decyzji tylko w razie stwierdzenia, że miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 kpa nie może być identyfikowane z naruszeniem podstawy' prawnej decyzji. Do stwierdzenia nieważności decyzji niezbędna jest ocena naruszenia jej podstawy prawnej jako rażącego w świetle całokształtu okoliczności sprawy z uwzględnieniem konsekwencji prawnych wynikających z zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. P. i Z. Ż. zarzucili Kolegium, że w ponad dwuletnim okresie rozpoznawania wniosków nie zażądało od Oddziału Zamiejscowego Starostwa Powiatowego w T. rejestru ewidencji gruntów z dnia 30 września 1962r. o którym mowa w art. 8 ust.4 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. W powołanym rejestrze nie ma J. B., M. C. i M. G., którzy są uwidocznieni na znajdującej się w aktach sprawy liście uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej obejmującej 77 osób. W ocenie skarżących decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa o czym świadczy brak wyliczeń wielkości przysługujących rolnikom udziałów we wspólnocie ( art. 8 ust.2 ustawy ), brak na liście S. C., A. W. i N. Ż. oraz innych wymienionych w protokole z zebrania wiejskiego jakie miało miejsce 27 września 1964r. W ich ocenie decyzja zatwierdzająca wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej nie może by deklaratywna, ale musi uwzględniać stan faktyczny. Stwierdzili ponadto, że w decyzjach z [...]r. i [...]r. były ujawnione nazwiska S. P. i N. Ż., Kolegium stwierdziło jednak ich nieważność jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedstawiona w zaskarżonej decyzji interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa jako przesłanki postępowania opartego na treści art. 156 § 1 pkt.2 kpa jest oczywiście trafna. W orzecznictwie od dawna prezentowany jest pogląd, według którego rażące naruszenie prawa ma miejsce wówczas, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa, przy czym stwierdzonemu naruszeniu można przypisać taką intensywność, która oznaczałaby powstanie skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (por. np. wyrok NSA z dn. 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04 wyrok SN z dnia 8 kwietnia 1994 r. III ARN 13/94, OSN 1994, nr 3, poz. 36; wyrok NSA z 18 lipca 1994 r. VSA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91). Dla uznania zatem, że wystąpiło kwalifikowane "naruszenie prawa", konieczne jest stwierdzenie jaki konkretny przepis został naruszony i wykazanie, iż miało ono charakter rażący. Jednak wywiedziona w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ocena Kolegium według którego decyzja z dnia [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa ponieważ "nie zachodzi żadna oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisów kpa oraz ustawy dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych ( Dz. U Nr 28, poz. 169 ), a jej zapisami" nasuwa istotne zastrzeżenia, wiążące się ze specyfiką postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy powyższej ustawy. Stosownie do jej art. 8 ust. 2, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, .wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykaz obszarów gospodarstw przez nich posiadanych i wielkość przysługujących im udziałów we wspólnocie ustala w drodze decyzji właściwy do spraw rolnych i leśnych organ prezydium powiatowej rady narodowej. Na obszarze gromad, osiedli i miast nie stanowiących powiatów projekty takich wykazów sporządzają biura gromadzkich rad narodowych bądź właściwe organy prezydiów miejskich rad narodowych lub rad narodowych osiedli. W sprawie nie ulega wątpliwości, że pismem z dnia 1 września 1964r. Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w K. przesłało do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. P. listę osób uprawniony do udziału we wspólnocie leśnej we wsi K. wraz ze wskazaniem obszarów posiadanych przez nich gospodarstw rolnych. Nie podano natomiast wielkości przysługujących im udziałów we wspólnocie. Z treści decyzji sądzić należy, że wspomniany wykaz uprawnionych oraz protokół zebrania wiejskiego z dnia 30 sierpnia 1964r. były podstawą dla wydania decyzji z dnia [...], zatwierdzającej wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie leśnej. Decyzja ta nie zawiera jednak samego wykazu, stanowiącego według pkt.2 jej integralną część. Co więcej, z uzasadnienia decyzji wynika, że "uprawnione osoby w omawianej wspólnocie działów swoich nie mają, a zatem jest to wspólnota wiejska". Kolegium powyższych kwestii nie rozważało, skupiając się na zagadnieniu błędnej podstawy prawnej, która jego zdaniem nie daje podstawy do stwierdzenia nieważności oraz na niekonkurencyjności trybów wznowieniowego i nieważnościowego. Tymczasem wspomniany wyżej zapis pozostaje w sprzeczności z treścią powołanego już art. 8 ust. 2 ustawy, który nakazuje określenie przysługujących uprawnionym udziałów we wspólnocie. Warto zauważyć, że właśnie brak wyliczenia udziałów w omawianej decyzji był podstawą jej uchylenia przez Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. P. z dnia [...]., której nieważność stwierdziło następnie Kolegium decyzją z dnia [...]. Dla odrzucenia zarzutu wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa należało zatem najpierw ustalić, czy wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie w ogóle został sporządzony i jaką miał treść. Bez wątpienia bowiem pod pojęciem decyzji należy rozumieć także załącznik, jeśli stanowi jej integralną część. Wbrew przekonaniu Kolegium przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie nie uchybiało istocie postępowania nieważnościowego. Rzeczywiście w orzecznictwie i doktrynie prawniczej wielokrotnie podkreślano, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Uważa się zatem, że jest to nowe postępowanie w sprawie, które nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Jednoznaczne stanowisko zajął w tej kwestii Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7 marca 1996r. (sygn. akt III ARN 70/95, OSNP 1996.18.258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy. W konsekwencji uważa się, że organ nadzoru może wyłącznie dokonać oceny, czy postępowanie w trybie zwykłym zostało przeprowadzone zgodnie z prawem, czy też doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym regulujących postępowanie dowodowe. Oceny tej dokonuje się w oparciu o materiał zgromadzony w postępowaniu zwykłym, a nie na podstawie własnych ustaleń organu nadzoru, przeprowadzonych w sposób właściwy dla postępowania zwykłego, a więc co do istoty sprawy ( tak NSA w wyrokach z dnia 28 października 2009r. II OSK 1694/08 LEX nr 571920, 24 stycznia 2014r. II OSK 2044/12, 19 września 2013r. II OSK 1225/12, 25 kwietnia 2013r. I OSK 1822/11 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Warto jednak zauważyć, że nie jest to pogląd jednolity. W wyroku z dnia 13 września 2013r. ( I OSK 2895/12 oraz podana tam literatura i orzecznictwo opubl. w CBOSA ) Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że ustawodawca nie wprowadził zakazu prowadzenia nowych dowodów w postępowaniu nieważnościowym. Według Sądu organ może prowadzić postępowanie dowodowe dla ustalenia, czy podmiot wnoszący o stwierdzenie nieważności decyzji ma przymiot strony, a także w granicach sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Rozstrzygnięcie sprawy w rozumieniu art. 158 § 1 kpa, następuje na podstawie wyników czynności dowodowych postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności określonej decyzji (por. wyroki NSA z dnia 18 czerwca 2014r. II OSK 140/13 28 października 2009r.II OSK 1710/08 i 27 stycznia 2009r. I OSK 207/08 opubl. w CBOSA ). Kwestię prowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu nieważnościowym NSA rozważył również w wyroku z dnia 14 maja 2014r. ( I OSK 2476/12 opubl. w CBOSA). Sąd zwrócił uwagę, że różnica procedowania w tych dwóch różnych trybach związana jest z tym, że inne są cele przeprowadzania dowodów przez organ rozpoznający sprawę w postępowaniu zwykłym oraz przez organ nadzoru badający ważność decyzji. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 § 1 kpa czynności wyjaśniające podejmowane są w celu wyjaśnienia ewentualnej kwalifikowanej wadliwości kwestionowanej decyzji, a nie na użytek ponownego rozpoznania zakończonej już sprawy. W konsekwencji, zdaniem sądu, organ dokonuje oceny ważności decyzji w kontekście materiału dowodowego zgromadzonego w dacie wydania badanej decyzji, co nie oznacza, że nie uwzględnia się dowodów ujawnionych w postępowaniu nadzwyczajnym. Sąd zastrzegł jednak, że dowody zgromadzone w postępowaniu nadzwyczajnym nie służą wyłącznie ustaleniu stanu faktycznego istotnego dla subsumcji dokonywanej w świetle unormowania stanowiącego podstawę prawną kontrolowanej decyzji, lecz mają być wykorzystane do oceny ważności decyzji. Jeżeli więc organ nadzoru dysponuje nowymi dowodami, to ustalony na ich podstawie stan faktyczny sprawy musi być skonfrontowany z ustaleniami wynikającymi z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu zwyczajnym. Następnie organ nadzoru powinien ocenić, czy na etapie wykładni i zastosowania w sprawie konkretnych przepisów prawa materialnego doszło do podjęcia rozstrzygnięcia z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa ( por. także wyroki NSA z dnia 24 stycznia 2014r. II OSK 677/13 i dnia 7 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 845/06 opubl. w CBOSA ). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 845/06 - Lex nr 344539) chodzi tu bowiem o ustalenie, czy stan faktyczny przyjęty przy wydaniu decyzji będącej przedmiotem postępowania "nieważnościowego" odpowiada prawdzie w świetle istniejącego w sprawie materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 845/06 - Lex nr 344539). Oczywiste jest, że organ dokonując oceny decyzji musi być pewien co do jej treści. Brak tej pewności zobowiązuje do podjęcia wszelkich dostępnych czynności zmierzających do jej ujawnienia. W powołanym już wyroku z dnia 28 października 2009r. (II OSK 1710/08) Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że w razie zniszczenia lub zaginięcia decyzji administracyjnej lub materiału dowodowego w całości lub części konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ich odtworzenia. Sąd zaznaczył, że jakkolwiek przepisy kpa nie zawierają norm regulujących postępowanie w przedmiocie zaginięcia lub zniszczenia akt, to jednak zgodnie z przyjętą w doktrynie zasadą, dopuszczalne jest, a nawet konieczne staje się w takiej sytuacji stosowanie w drodze analogii normujących tę kwestię przepisów działy IX stawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ramach tego postępowania można ustalić, czy wykaz udziałowców wspólnoty rzeczywiście istnieje. Podzielając ten punkt widzenia, zgodzić należy się ze skarżącymi, że Kolegium było zobowiązane do zbadania decyzji z dnia 18 września 1964r. pod kątem art. 156 § 1 pkt.2 kpa również przy uwzględnieniu podnoszonych okoliczności polegających na nie uwzględnieniu przez organ danych wynikających z ewidencji gruntów obowiązującej w dniu wydania decyzji. Zauważyć jednak trzeba, że w przypadku wspólnoty leśnej, tak jak w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 6 ust. 2, kryterium uznania za udziałowca wspólnoty jest fakt zamieszkiwania lub posiadania siedziby na terenie miejscowości, w której znajdują się grunty stanowiące wspólnotę , lub prowadzenie gospodarstwa rolnego w przypadku zamieszkiwania na terenie innej miejscowości, chyba, że w okresie 5 lat prze wejściem w życie ustawy osoby te faktycznie ze wspólnoty nie korzystały. Dla wykazanie powyższych przesłanek nie jest konieczne sięganie do ewidencji. Rację ma Kolegium dowodząc, że w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania ( wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 2001r. I SA 343/01 LEXnr 55741 ). Ocena ta jest efektem przyjętej w kpa zasady niekonkurencyjności trybów weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej, na który składa się nie tylko postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ale również postępowanie w sprawie wznowienia postępowania oraz postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej. Oznacza to, ze poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Wskazać jednak należy, że stwierdzenie nieważności decyzji wywołuje skutki znacznie poważniejsze, niż wywołane w innych trybach. Decyzja stwierdzająca nieważność ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający wadliwość decyzji od początku, przyjmuje się nawet, że nigdy nie została wydana. Z tego też powodu tryb ten powinien mieć zastosowanie w pierwszym rzędzie. Jeśli zatem skarżący wskazywali na zapisy ewidencji gruntów i budynków z której wynikało, że części uprawnionych nie uwzględniono w wykazie, co potwierdza protokół zebrania gromadzkiego z dnia 27 września 1964r., a także decyzja z dnia [...] o zatwierdzeniu wykazu osób uprawnionych, której nieważność stwierdziło Kolegium decyzją z dnia [...]r., należało wątek ten rozważyć. Uwaga ta jest tym bardziej zasadna, jeśli zważyć znaczenie decyzji wydanej w trybie w trybie art. 8 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Zatwierdza bowiem pierwotny wykaz osób uprawnionych, co nie jest możliwe w żadnym innym postępowaniu. Natomiast wszelkie późniejsze zmiany w obszarze wspólnoty gruntowej i wykazie osób uprawnionych, jak również zmiana statutu i zmiany w składzie osobowym zarządu, zarząd spółki zgłasza do ewidencji gruntów i budynków, bez konieczności wydawania decyzji (art. 18 ust. 2 zd. 2). Dopiero zatwierdzenie udziałowców spółki pozwala na dysponowanie swoim udziałem na podstawie art. 27 i art. 30 ustawy oraz wywodzenie swoich praw przez ich następców.

Rozpoznając ponownie sprawę Kolegium rozważy przedstawioną ocenę oraz zapewni udział w postępowaniu spółce dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej wsi K., jeśli taka została powołana. Akta sprawy nie dają bowiem w tej mierze pewności. Zawierają wprawdzie statut spółki, lecz brak jest informacji o jego zatwierdzeniu przez właściwy do spraw rolnych i leśnych organ prezydium powiatowej rady narodowej, natomiast zgodnie z art. 18 ust.1 ustawy spółka nabywa osobowość prawną z chwilą zatwierdzenia statutu. W samym statucie mimo powołania się na decyzję organu nie wpisano jej daty, ani numeru.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy dnia 30s sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zmianami) należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 1 w związku z art. 200 powołanej ustawy.