Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2610/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 229 par 1;
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
article: art. 15
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15 ust. 1 pkt 6; art. 18 ust. 1 pkt 2;
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Komendant Główny Policji utrzymał w całości w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2008 r., którą cofnięto J. N. (dalej jako skarżący) pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.

Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji cofnął pozwolenie na ww. broń z uwagi na to, że skarżącemu przestawiono zarzut popełnienia przestępstwa z art. 229 § 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Powołując się na treść art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, cytowana dalej jako u.b.a.) organ stwierdził, że powyższe wyczerpuje dyspozycje zawarte w tych przepisach tj. "właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a.", w tym przypadku, co do której "(...) toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko (...) mieniu". W przekonaniu Komendanta skarżący nie daje gwarancji, iż będzie przestrzegać obowiązującego porządku prawnego, a w szczególności nie naruszy zasad bezpiecznego posiadania i używania posiadanej przez siebie broni. Oceny tej, jak wskazał organ nie zmienia fakt, iż w miejscu zamieszkania, a także w kole łowieckim posiada on dobrą opinię.

Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucając obrazę art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. oraz art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i o umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego. W ocenie odwołującego się błędnie organ przyjął, iż fakt prowadzenia wobec niego postępowania karnego o ww. czyn uzasadnia obawę, użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, podczas gdy w jego ocenie zebrany w sprawie materiał dowodowy takiej obawy nie dowodzi. Zdaniem wnoszącego odwołanie fakt postawienia zarzutu popełnienia przez niego ww. czynu nie mieści się w katalogu przestępstw wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. i nie stanowi wystarczającej przesłanki do wnioskowania o istnieniu uzasadnionej, realnej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ I instancji nie wykazał żadnego bezpośredniego związku pomiędzy przedstawionym zarzutem przekazania łapówki a powstaniem przedmiotowej obawy. Ponadto skarżący wskazał, że łapówki były na nim wymuszane przez funkcjonariuszy publicznych i to nie on był stroną inicjującą te działania. Wobec tego skarżący jest przekonany, że wnioski organu o zaistnieniu przesłanki z art. 15 ust.1 u.b.a. są całkowicie bezpodstawne i oparte na dowolnych, nieprzewidzianych w ustawie domniemaniach. Nadto odwołujący się wskazał, że organ I instancji błędnie powołał w uzasadnieniu decyzji art. 229 § 3 k.k., podczas gdy w rzeczywistości postępowanie prowadzone jest o popełnienie czynu z art.. 229 § 1 k.k.

W uzasadnieniu powołanej na wstępie decyzji z dnia [...] października 2008 r. Komendant Główny Policji stwierdził, że zarzuty i argumenty zawarte w odwołaniu nie dawały podstaw do zmiany rozstrzygnięcia organu I instancji, gdyż na mocy art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. organy Policji mają obligatoryjny – wynikający z ustawy, obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń osobie, należącej do kręgu podmiotów wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Wobec tego, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynikało, że skarżący został oskarżony o popełnienie czynu z art. 229 § 3 k.k. to organy obu instancji musiały wydać decyzje cofające pozwolenie na broń. Komendant podniósł, że skarżący działał w grupie przestępczej wiele lat i świadomie łamał prawo, aby osiągnąć zamierzone cele. W konsekwencji tego rodzaju postawa, zdaniem organu odwoławczego może rzutować na postrzeganie przez skarżącego przepisów dotyczących pozwolenia na posiadanie broni i świadczy o jego uległości wobec wpływów i presji innych osób. Nadto Komendant wskazał, że na wynik sprawy nie miały wpływu pozytywne opinie o skarżącym w miejscu zamieszkania oraz w środowisku myśliwskim - znajdujące się w materiale dowodowym oraz fakt, że angażuje się on w życie społeczne. Odnosząc się do wniosku o umorzenie postępowania organ stwierdził, że nie może on zostać uwzględniony bowiem w sprawie nie zaistniały przesłanki stanowiące o jego bezprzedmiotowości, wskazane w art. 105 k.p.a.

Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucając naruszenie:

1. art. 18 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. przez niewłaściwe jego zastosowanie i niewskazanie logicznego związku pomiędzy postawieniem mu zarzutu popełnienia ww. czynu a możliwością użycia przez niego broni;

2. art. 6, art. 7 w zw. z art. 15, art. 8, 77 § 1, 107 § 3 oraz 127 k.p.a. przez nie rozpoznanie istoty sprawy, przejawiające się bezkrytycznym powieleniem argumentacji organu I instancji; brak merytorycznego odniesienia się do stawianych w odwołaniu zarzutów; przez dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, bez podjęcia próby rozważenia zajścia okoliczności podważających zasadność decyzji organu I instancji oraz przez brak wskazania w uzasadnieniu okoliczności faktycznych i prawnych przemawiających za cofnięciem pozwolenia na posiadanie broni,

wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu i przyznał, że bezspornym jest, że wydano postanowienie o przedstawieniu mu zarzutów wobec podejrzenia o popełnienie czynu z art. 229 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., a nie z art. 229 § 3 k.k. jak to wskazały organy obu instancji. Jednakże w jego ocenie nie istnieje bezpośredni związek między ww. czynem, a cechami jego charakteru, jego dotychczasowym postępowaniem na styku z bronią, który stwarzałby uzasadnione obawy, że użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Także organ nie wykazał ww. związku, czym naruszył wskazane przepisy k.p.a. Wnoszący skargę podniósł, że nigdy nie został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu i nie toczy się żadne postępowanie przeciwko niemu o popełnienie takich przestępstw. Nadto wskazał, że w jego ocenie trudno doszukać się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji próby merytorycznej polemiki z zarzutami podniesionymi w odwołaniu oraz próby dokładnego i wszechstronnego przeanalizowania materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania dawał wystarczającą podstawę do zaliczenia skarżącego do kręgu osób objętych przepisem art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Wobec tego oraz wobec obligatoryjności dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. nie mógł nie cofnąć pozwolenia na broń. Podkreślił przy tym raz jeszcze, że "uległość" skarżącego wobec namawiania go przez osoby trzecie do zachowań niezgodnych z prawem - nawet gdyby miało miejsce, poddaje w wątpliwość jego postawę i cechy charakteru w kontekście możliwości dysponowania przez niego bronią. Organ odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. uznał je za bezzasadne, gdyż w jego przekonaniu dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Wskazał, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie oznacza obowiązku nie zgadzania się organu odwoławczego ze stanowiskiem zajętym przez organ I instancji. Wobec tego, ze względu na okoliczności zarzucanego skarżącemu czynu oraz jego ciężar gatunkowy i społeczną szkodliwość, a także wielokrotność przestępczych zachowań Komendant uznał zasadnym cofnięcie rzeczonego pozwolenia. Jednocześnie stwierdził, że fakt błędnego powołania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 229 § 3 k.k. zamiast art. 229 § 1 k.k. nie ma wpływu na wynik sprawy gdyż, nie czyni to niebyłym faktu, że postawiono skarżącemu zarzut popełnienia czynu przestępczego.

Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. skierowanym do Sądu skarżący ustosunkował się do twierdzeń odpowiedzi na skargę. Uznał, że stanowisko organu świadczy o braku obiektywizmu i niechęci w dążeniu do wyjaśnienia sprawy.

Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik skarżącego złożył prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla [...], którym skarżący został skazany za popełnienie czynu z art. 229 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i podniósł zarzut naruszenia przez Komendanta Głównego Policji zasady z art. 15 k.p.a., gdyż organ winien w ramach tego przepisu skontrolować decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), cytowana dalej jako p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 cytowanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia skarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), cytowana dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 u.b.a. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Zdaniem Sądu, mając na uwadze przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., należy przyjąć, iż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, mają w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej mimo, że należą, co do zasady do rozstrzygnięć związanych. W powołanym przepisie przy opisie stanu faktycznego uzasadniającego cofnięcie pozwolenia na broń ustawodawca posługuje się bowiem zwrotami nieostrymi (niedookreślonymi) (vide: zwrot "interes bezpieczeństwa lub porządku publicznego"). Takie sformułowanie przez ustawodawcę treści przepisu art. 15 ust.1 pkt 6 u.b.a. nie oznacza jednak dowolności w działaniu organów policji i zobowiązuje Sąd do rozważenia, czy dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech owej dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych niesprecyzowanych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego.

W ocenie Sądu na kanwie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym również prawa europejskiego. Zasadne są, zatem zdaniem Sądu, poglądy według których - w warunkach ustawowej reglamentacji wydawania pozwolenia na broń palną, podyktowanej względami bezpieczeństwa i porządku publicznego - organy policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię.

Art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. nakazuje uprawnionym organom cofnąć pozwolenie na broń, gdy istnieje uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Obawa ta jednak musi być realna i wynikać z rzeczywistych przesłanek. W sprawie bezsprzecznym jest, że skarżący został oskarżony o popełnienie czynu z art. 229 § 1 k.k. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że fakt wielokrotnego dopuszczenia się przez skarżącego czynów sprzecznych z prawem, dokonywanych za namową osób trzecich, stopień społecznej szkodliwości tych czynów (uzyskiwanie zamierzonych celów poprzez działania przestępcze – wręczanie łapówek funkcjonariuszom publicznym) muszą rodzić obawę, o której mowa w art. 15 ust 1 pkt 6 u.b.a., ponieważ z woli legislatora wystarczające jest domniemanie takiego zachowania ("(...)może użyć(...)"), a nie udowodnienie, iż faktycznie posiadacz pozwolenia tej broni użyje w celach sprzecznych z postanowieniami ustawy u.b.a. Zachowanie więc w niniejszym przypadku prawa do broni byłoby sprzeczne z interesem społecznym, któremu ustawodawca poprzez obligatoryjny charakter art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. przyznał bezwzględne pierwszeństwo i prymat nad interesem indywidualnym. Ww. zachowanie skarżącego świadczy o jego nieodpowiedzialności, uległości i nieasertywności, a także o braku wyobraźni, które to cechy mają szczególne znaczenie u osób ubiegających się lub posiadających prawo do broni. Z pełną świadomością godził się na działania niezgodne z prawem i to wielokrotnie. Powyższe powoduje, jak słusznie przyjął Komendant Główny Policji, że nie ma gwarancji, iż skarżący jako posiadający broń nie ulegnie także wpływom osób trzecich i nie posłuży się broną w sposób opisany w art. 15 ust 1 pkt 6 u.b.a. Nie można zanegować, iż skarżący pozytywnie postrzegany jest w miejscu zamieszkania, a także w środowisku myśliwskim. Nie zmienia to jednak faktu, iż postawa skarżącego wobec ładu prawnego wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., chociaż popełniony przez niego czyn karalny nie miał bezpośredniego związku z bronią.

W ocenie Sądu przy wydawaniu zaskarżonych decyzji przez organy Policji nie doszło, jak to zarzucał skarżący, do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Organy Policji słusznie przyjęły, że interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. musi uwzględniać fakt, że od osób posiadających pozwolenie na broń należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa. W stosunku do takich osób obowiązuje miernik najwyższej staranności. Oznacza to, że każde naruszenie przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Popełnienie przez skarżącego przestępstwa jest zachowaniem skierowanym wbrew obowiązującemu porządkowi prawnemu niezależnie od tego, czy przestępstwo to jest przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, czy też nie. Świadczy o tym użycie w cytowanym przepisie zwrotu "w szczególności", który pozwala na objęcie jego mocą nie tylko osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu ale osoby, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Jedną z takich kategorii osób są osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego w szczególności zaś skazanym prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, albo wobec których toczy się postępowanie przygotowawcze w takiej sprawie. Z literalnego brzmienia cytowanego przepisu wynika, w sposób bezsprzeczny, iż nie chodzi tylko o sytuacje, gdy doszło do skazania za przestępstwo określone w tym przepisie, ale o każdą inną sytuację wskazującą na to, że istnieje uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Zdaniem Sądu ustalenia dokonane przez oba organy Policji, co do istnienia powyższej przesłanki do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. są trafne. Posiadanie broni z uwagi na skutki, często nieodwracalne, jakie powoduje jej użycie, ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wszelkie działania skutkujące naruszeniem porządku prawnego wymagają zatem wnikliwej oceny z punktu widzenia art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. i takiej oceny organy dokonały zasadnie uznając, iż zachodzi przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, o której mowa w tym przepisie prawa.

Niezależnie od powyższego trzeba podkreślić, że ocena, czy w konkretnym przypadku takie szczególne obawy występują i czy są one uzasadnione, należy do organów Policji, zaś rolą Sądu jest kontrola, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa.

Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Sąd w pełni podziela wyrażone przez organy zarówno I jak i II instancji stanowisko, że osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizję z prawem, zaś od posiadacza broni wymagać należy nieskazitelnej postawy. Bezspornym jest, że skarżący naruszając obowiązujący ład prawny takiej postawy nie okazał, czym dał podstawę do przyjęcia, że w stosunku do niego istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w sposób sprzeczny z postanowieniami u.b.a.. Fakt popełnienia przez skarżącego czynu stwierdzonego prawomocnym wyrokiem karnym, świadczy o braku poszanowania dla obowiązującego porządku prawnego i dowodzi, że jest on osobą o słabym charakterze, podatną na wpływy i sugestie innych osób. Organ odwoławczy w tym zakresie, zdaniem Sądu poczynił prawidłowe ustalenia i dokonał słusznej oceny dowodów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego. W konsekwencji rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym nie naruszył zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a. Charakter popełnionego przestępstwa i postawa skarżącego z całą pewnością uprawnia do stwierdzenia, że istnieje ww. obawa wskazana w powołanym przepisie u.b.a., jako przesłanka negatywna zezwolenia na posiadanie broni.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a.