Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1809/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 9
journal: Dz.U. 1958 nr 17 poz 71
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego.
article: art. 5  pkt. 7 lit. 8
journal: Dz.U. 1990 nr 34 poz 198
law: Ustawa z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw.
article: art 58
journal: Dz.U. 1991 nr 107 poz 464
law: Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędzia del. WSA Marian Wolanin (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 21 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miasta Łódź od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 226/10 w sprawie ze skargi S. Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia nieruchomości na własność Skarbu Państwa oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 226/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozparzeniu skargi S. Z. M., stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami wspólnego dla wszystkich dzielnic m. Łodzi Urzędu Dzielnicowego Łódź — Śródmieście z dnia [...] czerwca 1986 r. o przejęciu na rzecz Państwa bez odszkodowania działki gruntu o pow. 2,08 ha, położonej w Łodzi przy ul. [...], obecnie przy ul. [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Prezydent Miasta Łodzi wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, po wznowieniu na wniosek A. B. M. postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami wspólnego dla wszystkich dzielnic m. Łodzi Urzędu Dzielnicowego Łódź — Śródmieście z dnia [...] czerwca 1986 r. nr [...] o przejęciu na rzecz Państwa bez odszkodowania działki gruntu o pow. 2,08 ha, położonej w Łodzi przy ul. [...], obecnie przy ul. [...]- odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 1986 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania A. B. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Uwzględniając skargę A. B. M. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami wspólnego dla wszystkich dzielnic m. Łodzi Urzędu Dzielnicowego Łódź — Śródmieście z dnia [...] czerwca 1986 r. o przejęciu na rzecz Państwa bez odszkodowania działki gruntu o pow. 2,08 ha, położonej w Łodzi przy ul. [...] - obecnie przy ul. [...], podjęta została w trybie art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz.U. z 1958 r. Nr 17, poz. 71, ze zm.). Stosownie do art. 9 ust. 3 powołanej ustawy o przejęciu nieruchomości rolnych na własność Państwa orzeka terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw gospodarki gruntami stopnia podstawowego, a o przejęciu nieruchomości leśnych - dyrektor okręgowego zarządu lasów państwowych. O uznaniu służebności za niezbędne orzeka organ właściwy do wydania decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Państwa. Przepis art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., stanowiący podstawę przejęcia nieruchomości rolnej, został następnie uchylony ustawą z dnia 19 października 1991 r. o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 107, poz. 464, ze zm.). Zgodnie z art. 58 wspomnianej ustawy zmieniono tytuł ustawy o "uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego" oraz skreślono rozdział 1 i 2 ustawy (w rozdziale drugim zawarty był przepis art. 9). Na skutek reformy administracji państwowej, z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 291 ze zm.), przestały istnieć dotychczasowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej i szczególnej, a ich kompetencje przejęły organy nowo utworzonych gmin oraz administracji rządowej. Przepis art. 5 pkt 7 lit. b ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy, a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 34, poz. 198, ze zm.) stanowił, że orzekanie w sprawach przejęcia nieruchomości rolnych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi, oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego - należące dotychczas do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego - przeszło do właściwości rejonowych organów rządowej administracji ogólnej. Rejonowymi organami administracji rządowej ogólnej byli wówczas kierownicy urzędów rejonowych. Przepis art. 5 stanowiący o kompetencji rejonowych organów rządowej administracji ogólnej obowiązywał do dnia 31 grudnia 1998 r., ponieważ z dniem 1 stycznia 1999 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz.U. Nr 162, poz. 1126), która w art. 12 skreśliła art. 5 w ustawie z 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji, przy czym uprzednio art. 9 ustawy o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych został uchylony z dniem 1 stycznia 1992 r. Po tej nowelizacji kwestia orzekania w sprawie przejęcia nieruchomości rolnych nie została przypisana żadnemu organowi. Należy jednak podkreślić, że ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1991 r. Nr 7, poz. 14) w pierwszej wersji przewidywała, że przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa za odpłatnością i ustalenie odpłatności następuje w drodze decyzji, a od 1992 r. (art. 58 ust. 2 w brzmieniu nadanym ustawą z 20 czerwca 1992 o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz.U. Nr 58, poz. 280), przejęcie nieruchomości i ustalenie odpłatności następuje w drodze decyzji Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa; następnie zadania te przejęła Agencja Nieruchomości Rolnych. W rozpoznawanej sprawie ostateczna decyzja z dnia [...] czerwca 1986 r., w przedmiocie której toczyło się postępowanie wznowieniowe, wydana została przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami wspólnego dla wszystkich dzielnic m. Łodzi Urzędu Dzielnicowego Łódź-Śródmieście. Mając wobec tego na względzie fakt, że w rozumieniu art. 150 §1 kpa organem właściwym do wznowienia postępowania jest organ administracji publicznej, który wydał decyzję w ostatniej instancji, a właściwość organu ustala się na dzień orzekania, do rozpoznania wniosku A. B. M. o wznowienie postępowania zakończonego wspomnianą decyzją właściwa była Agencja Nieruchomości Rolnych, a nie Prezydent Miasta Łodzi. Również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego formułowano pogląd, że skoro sprawy dotyczące decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego przeszły do właściwości administracji rządowej, a od 1992 r. do Agencji Nieruchomości Rolnej Skarbu Państwa, następnie Agencji Nieruchomości Rolnych, to tym samym obecnie organem wyższego stopnia do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 9 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego jest minister właściwy do spraw rolnictwa i rozwoju wsi. Na właściwość Agencji Nieruchomości Rolnych, Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał także w sprawach o wznowienie postępowania dotyczących przejęcia na własność Skarbu Państwa opuszczonego gospodarstwa rolnego na podstawie art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz.U. Nr 39, poz. 174, ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych - Dz.U. Nr 39, poz. 198. Skoro zatem w świetle powyższych uwag oraz obowiązujących przepisów prawa organem właściwym do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Łódź - Śródmieście wspólnego dla wszystkich dzielnic m. Łodzi z dnia [...] czerwca 1986 r. - jest Agencja Nieruchomości Rolnych, to obowiązkiem Prezydenta Miasta Łodzi, do którego wpłynął rzeczony wniosek o wznowienie było w pierwszej kolejności zbadanie, czy jest on rzeczowo i miejscowo właściwy do jego rozpatrzenia i w rezultacie wydanie w trybie art. 65 §1 kpa postanowienia o braku swojej właściwości i przekazaniu podania do organu właściwego, celem jego rozpatrzenia. Wznawiając postępowanie, a następnie wydając w ramach rozważanego postępowania decyzje administracyjne Prezydent Miasta Łodzi, a w ślad za nim Samorządowe Kolegium Odwoławcze rażąco naruszyły art. 19 i art. 20 w zw. z art. 150 §1 kpa. W rozumieniu art. 156 §1 pkt 1 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Stosownie zaś do art. 145 §1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach.

W skardze kasacyjnej Gmina - Miasto Łódź zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 §1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 §1 pkt. 1 i art. 150 §1 kpa przez przyjęcie, że w sprawie tej Prezydent Miasta Łodzi oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze rażąco naruszyły przepisy o właściwości rzeczowej, co skutkowało stwierdzeniem nieważności wydanych przez te organy decyzji administracyjnych, a także art. 94 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872, ze zm.), wskutek pominięcia tego przepisu przy wyrokowaniu i przyjęcie, że do rozpoznania wniosku A. B. M. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 1986 r. właściwa była Agencja Nieruchomości Rolnych, a nie Prezydent Miasta Łodzi,

- art. 141 §4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności podstawy prawnej wskazującej na właściwość rzeczową Agencji Nieruchomości Rolnych w rozpoznawanej sprawie.

W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1991 r. Nr 7, poz. 14) przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że Sąd całkowicie pominął przy wyrokowaniu art. 94 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, który stanowi, że do właściwości starosty przechodzą - jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej — jako zadania z zakresu administracji rządowej, określone w przepisach zadania urzędów rejonowych, rządowej administracji ogólnej i kompetencje kierowników tych urzędów. Oznacza to, że kompetencje przypisane uprzednio kierownikowi urzędu rejonowego przeszły właśnie na starostę. Przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników odnoszą się do sytuacji w której właściciel gospodarstwa rolnego, który ma ustalone prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia rolnego i nie przekazał gospodarstwa następcy, może złożyć wniosek o odpłatne przejęcie gruntów wchodzących w skład tego gospodarstwa na własność Skarbu Państwa i przepisy te nie mają żadnego związku z uregulowaniami wynikającymi z nieobowiązującego od 1 stycznia 1992 r. art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej. W świetle uregulowań wynikających z ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106 poz. 668, ze zm.) sprawy z zakresu reformy rolnej i osadnictwa rolnego należą do właściwości starosty. Zgodnie z art. 5 pkt 7 lit. B ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale spraw i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy, a organy administracji rządowej, oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 34 poz. 198, ze zm.) należące dotychczas do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego zadania i kompetencje określone w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. dotyczące orzekania w sprawie przejęcia nieruchomości rolnych na własność państwa (art. 9) - przeszły do właściwości rejonowych organów rządowej administracji ogólnej jako zadania własne. Rejonowymi organami rządowej administracji ogólnej byli wówczas kierownicy urzędów rejonowych. W wyniku reformy administracyjnej wprowadzonej z dniem 1 stycznia 1999 r. przepis art. 5 został skreślony przez art. 12 pkt 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa. Istniejące bowiem w dniu 31 grudnia 1998 r. urzędy rejonowe zostały zlikwidowane, a ich funkcje i zadania przejęły utworzone z dniem 1 stycznia 1999 r. starostwa powiatowe - art. 14 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną. Zgodnie z art. 94 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. kompetencje przypisane, uprzednio kierownikowi urzędu rejonowego przeszły na starostę. Z przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w żaden sposób nie wynika, aby Agencja Nieruchomości Rolnych przejęła kompetencje organów administracji publicznej do orzekania w sprawach wymienionych w art. 149 kpa. Sąd nie wskazał również podstawy prawnej dotyczącej właściwości rzeczowej Agencji Nieruchomości Rolnych w rozpoznawanej sprawie, co narusza art. 141 §4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w istotny sposób wpływa na wynik tejże sprawy. Stanowisko Sądu oparte zostało całkowicie na orzecznictwie dotyczącym ustalenia organu właściwego w sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji. W kwestii wznowienia postępowania orzecznictwo nie zostało tak ukształtowane. Tryb wznowienia postępowania i tryb stwierdzenia nieważności decyzji są przecież odrębnymi trybami prowadzącymi do wzruszenia decyzji ostatecznych - inne są organy, podstawy wznowienia i przesłanki stwierdzenia nieważności. Ponadto inne są terminy i tryb postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej ppsa, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa.

Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Zgodnie z art. 94 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – wskazanym przez skarżącego kasacyjnie, jako przepis kształtujący właściwość orzeczniczą Prezydenta Miasta Łodzi w rozpatrywanej sprawie - do właściwości starosty przechodzą, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, jako zadania z zakresu administracji rządowej, określone w przepisach zadania urzędów rejonowych, rządowej administracji ogólnej i kompetencje kierowników tych urzędów. Cytowany przepis wszedł w życie w dniu 29 października 1998 r., dlatego przepis ten obejmuje tylko te zadania, które w tym dniu należały do urzędów rejonowych, rządowej administracji ogólnej i kierowników tych urzędów.

Tymczasem, decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami wspólnego dla wszystkich dzielnic m. Łodzi Urzędu Dzielnicowego Łódź — Śródmieście z dnia [...] czerwca 1986 r. wydana została na podstawie art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz.U. Nr 17, poz. 71). Z dniem 1 czerwca 1989 r. zmieniony został tytuł tej ustawy na ustawę o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego, a zadania określone w art. 9 dotyczące nieruchomości rolnych zostały przekazane do właściwości terenowego organu administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw gospodarki gruntami stopnia podstawowego (por. art. 1 pkt 1 i pkt 14 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz.U. Nr 10, poz. 56). W tekście jednolitym tej ustawy opublikowanym w Dzienniku Ustaw z 1989 r. Nr 58 poz. 348, dotychczasowy art. 9 otrzymał oznaczenie art. 16. W związku z reformą administracji przeprowadzoną w 1990 r., na mocy art. 5 pkt 7 lit. b ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 34, poz. 198, ze zm.), zadania określone w powołanym art. 16 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. przyznane zostały rejonowemu organowi rządowej administracji ogólnej. Natomiast z dniem 1 stycznia 1992 r. (mocą art. 58 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, Dz.U. Nr 107, poz. 464, ze zm.) kolejny raz zmieniono tytuł ustawy z dnia 12 marca 1958 r. na ustawę o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego, i jednocześnie skreślono m.in. Rozdział 2 tej ustawy, w którym znajdował się omawiany art. 16.

Z dniem 1 stycznia 1992 r. przestał zatem istnieć przepis uprawniający rejonowy organ rządowej administracji ogólnej do wydawania decyzji w sprawach określonych omawianym art. 16 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Wprawdzie art. 5 pkt 7 lit. b ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (którym przyznano kompetencję do orzekania w sprawach określonych omawianym art. 16 rejonowemu organowi rządowej administracji ogólnej) skreślony został dopiero z dniem 1 stycznia 1999 r. (por. art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa, Dz.U. Nr 162, poz. 1126, ze zm.), to jednak sprawy określone w omawianym art. 16 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. (zawierającym regulację oznaczoną w tekście ustawy sprzed jego ujednolicenia w 1989 r. art. 9) nie mogły być już rozstrzygane od dnia 1 stycznia 1992 r. ze względu na uchylenie tego przepisu.

Z powyższego wynika, że rejonowy organ rządowej administracji ogólnej utracił kompetencję do orzekania w sprawach określonych w omawianym art. 16 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. już z dniem 1 stycznia 1992 r., a nie z dniem 1 stycznia 1999 r.

Przepis art. 94 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie mógł więc obejmować zadań rejonowych organów rządowej administracji ogólnej z art. 16 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., skoro zadania te w dniu wejścia w życie art. 94, tj. w dniu 29 października 1998 r., nie przysługiwały już tym organom.

Wbrew argumentacji skargi kasacyjnej, omawiany art. 94 nie mógł więc kształtować właściwości orzeczniczej Prezydenta Miasta Łodzi, jako wykonującego zadania starosty w sprawach określonych dawnym art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., skoro przepis art. 16 tej ustawy zawierający treść uprzedniego art. 9 został uchylony niespełna siedem lat przed wejściem w życie art. 94 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Przedmiotem zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji nie było przy tym rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego – sprawy te nie należą bowiem do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych – lecz ocena właściwości orzeczniczej Prezydenta Miasta Łodzi w sprawach określonych dawnym art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami wspólnego dla wszystkich dzielnic m. Łodzi Urzędu Dzielnicowego Łódź - Śródmieście z dnia [...] czerwca 1986 r. Poza art. 94 ustawy z dnia 13 października 1998 r., w skardze kasacyjnej nie wskazano jakiejkolwiek innej podstawy prawnej określającej właściwość Prezydenta Miasta Łodzi do wznowienia postępowania zakończonego powołaną decyzją z dnia [...] czerwca 1986 r. Skoro więc wskazany art. 94 nie stanowił takiej podstawy prawnej i brak jest innej normy określającej kompetencję tego organu we wskazanym zakresie, to Prezydent Miasta Łodzi nie był organem właściwym do rozpatrzenia sprawy wznowienia postępowania zakończonego powołaną decyzją z dnia 13 czerwca 1986 r.

Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] października 2009 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] grudnia 2009 r. wydane zostały przez organy niewłaściwe w sprawie, dlatego decyzje te prawidłowo zostały ocenione przez Sąd, jako dotknięte wadą nieważności określoną w art. 156 §1 pkt 1 kpa, co obligowało ten Sąd do wydania orzeczenia na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ppsa.

W świetle powyższego, rozważania Sądu pierwszej instancji odnośnie właściwości orzeczniczej Agencji Nieruchomości Rolnych w rozpatrywanej sprawie nie mają znaczenia dla wyniku wydanego przez ten Sąd orzeczenia, dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące tej kwestii nie zasługiwały na uwzględnienie, skoro Sąd pierwszej instancji mógł dokonać wiążącej oceny prawnej właściwości orzeczniczej jedynie tych organów, które wydały decyzje zaskarżone do tego Sądu. Jakkolwiek bowiem oceny właściwości orzeczniczej organów administracji dokonuje się także w wyniku ustalenia, komu w ramach obowiązującego prawa przysługuje kompetencja orzecznicza w danego rodzaju sprawach, o tyle w rozpatrywanej sprawie za wystarczające należało uznać stwierdzenie braku istnienia podstawy prawnej określającej właściwość orzeczniczą tych organów, które wydały decyzje administracyjne w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.