Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 64/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Oświata
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 4, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 58 ust. 2, art. 107 ust. 1, art. 3 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 10 poz 55
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.
article: art. 3 ust. 1, art. 9 ust. 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 1992 nr 5 poz 18
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy - tekst jedn.
article: art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

SENTENCJA

Dnia 2 lipca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Asesor WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2008 roku sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. w przedmiocie braku wypłaty dodatkowego wynagrodzenia za przepracowane zajęcia dydaktyczne ponad wymiar pensum oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 14 października 2002 roku A.M. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o rozwiązanie problemu w sprawie niewypłacenia należności finansowych za przepracowane nadliczbowe godziny dydaktyczne w Wojskowej Akademii Medycznej w roku akademickim 2001/2002 i w latach poprzednich. W uzasadnieniu podał, że od 1992 roku do 30 września 2002 roku był zatrudniony jako asystent Zakładu Medycyny Ratunkowej i Katastrof Instytutu Nauk Wojskowo – Medycznych i Zdrowia Publicznego Wojskowej Akademii Medyczne w Ł. Pensum dydaktyczne wynosiło 210 godzin. W Wojskowej Akademii Medycznej organizowano zajęcia komercyjne na zaocznych kierunkach studiów Fizjoterapii i Zdrowia Publicznego oraz inne płatne szkolenia: dla Policji Państwowej, kierowców Wojewódzkiej Kolumny Transportu Sanitarnego, Państwowej i Ochotniczej Straży Pożarnej. Nie zawierano z pracownikami dydaktycznymi umów lub też zawierano niekorzystne umowy cywilnoprawne. A.M. nie otrzymał należności za zlecone i przepracowane dodatkowe zajęcia.

Pozwem z dnia 17 października 2003 roku A.M. wniósł o zasądzenie przez Sąd Rejonowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. od Uniwersytetu Medycznego, jako następcy prawnego Wojskowej Akademii Medycznej kwoty 27 310 złotych tytułem wynagrodzenia za pracę. Sąd Pracy postanowieniem z dnia 22 marca 2005 roku w sprawie o sygn. akt [...] stwierdził swą niewłaściwość rzeczową i na podstawie art. 464 § 1 kpc sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W uzasadnieniu Sąd podał, że roszczenia wynikające ze stosunku służbowego zawodowych żołnierzy nie są sprawami pracowniczymi ani cywilnymi w rozumieniu kpc, lecz sprawami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 282/05 odrzucił skargę A. M. Sąd w uzasadnieniu wyjaśnił, że w sprawie A. M. nie została wydana decyzja administracyjna, ani żaden inny akt lub czynność, które mogłyby podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi nie może być również bezczynność, ponieważ brak było podstaw do tego, by pozew A. M. został w ten sposób potraktowany. Sąd podkreślił nadto konieczność wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, która poprzedzać musi wniesienie skargi.

W dniu 10 października 2005 roku A.M. wniósł do Ministra Obrony Narodowej o wydanie decyzji administracyjnej – rozkazu personalnego o przyznaniu zaległego wynagrodzenia w wysokości 27 310 złotych wraz z ustawowymi odsetkami, przedstawiając stosowne rozliczenie. Podał, że ustawą z dnia 27 lipca 2002 roku o utworzeniu Uniwersytetu Medycznego w Ł. (Dz. U. Nr 141, poz. 1184) Wojskowa Akademia Medyczna i Akademia Medyczna uległy zniesieniu, powstał Uniwersytet Medyczny, który na podstawie art. 5 ust. 2 tej ustawy z dniem utworzenia przejął prawa i zobowiązania, w tym zobowiązania finansowe Wojskowej Akademii Medycznej i Akademii Medycznej.

Postanowieniem z dnia [...] Minister Obrony Narodowej na postawie art. 65 § 1 kpa stwierdził, że nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku A. M. o wypłatę dodatkowego wynagrodzenia za przeprowadzone zajęcia dydaktyczne ponad ustalony wymiar pensum i przekazał sprawę Rektorowi Uniwersytetu Medycznego w Ł..

A.M. wniósł do Ministra Obrony Narodowej o ponowne rozpoznanie sprawy

Postanowieniem z dnia [...] Minister Obrony Narodowej na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 144 kpa utrzymał powyższe postanowienie w mocy.

Na wymienione postanowienie A.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2006 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1583/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

W dniu 27 marca 2007 roku A.M. wniósł do Ministra Zdrowia za pośrednictwem Rektora Uniwersytetu Medycznego zażalenie na niezałatwienie przez Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. sprawy w terminie. Zażalenie nie zostało przekazane do adresata.

W dniu 17 lipca 2007 roku A.M. ponownie wniósł o wypłatę przez Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. wynagrodzenia za przepracowane godziny nadliczbowe.

W dniu 3 sierpnia 2007 roku Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. wyraził gotowość podjęcia rokowań ugodowych w niniejszej sprawie.

W dniu 25 września 2007 roku Rektor zaproponował A. M. zawarcie w niniejszej sprawie ugody, na mocy której dokonałby wypłaty na rzecz skarżącego kwoty 12 000 złotych wskazując jednocześnie, iż część zgłaszanych roszczeń uległa przedawnieniu.

W dniu 9 października 2007 roku A.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu Medycznego w Ł. dotyczącą nierozpoznania wniosku o wypłatę dodatkowego wynagrodzenia za przepracowane zajęcia dydaktyczne ponad wymiar pensum. Wniósł o zobowiązanie Rektora do wydania w terminie miesiąca decyzji w sprawie oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podał, że Rektor pomimo monitów wysyłanych w tej sprawie nie załatwił jej ani nie zawiadomił o przyczynach niedotrzymania terminów. Skarga do sądu została wniesiona za pośrednictwem Ministra Zdrowia.

W piśmie z dnia 24 października 2007r. skierowanym do A. M. Rektor Uniwersytetu Medycznego poinformował skarżącego, iż w dniu dzisiejszym przelał na jego rachunek wynagrodzenie za dodatkowe zajęcia dydaktyczne w latach akademickich 1999/2000, 2000/2001 i 2001/2002 wraz z ustawowymi odsetkami. Poinformował także, iż wynagrodzenie za lata akademickie 1997/1998 i 1998/1999 uległo przedawnieniu

W dniu 24 października 2007 roku Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. wypłacił A. M. kwotę netto 5 864,16 złotych tytułem godzin ponadwymiarowych oraz kwotę 7 801,15 złotych tytułem odsetek, tj. łącznie 13 665,31 złotych. W piśmie z dnia 24 października 2007r. skierowanym do A. M. Rektor Uniwersytetu Medycznego poinformował skarżącego, iż w dniu dzisiejszym przelał na jego rachunek wynagrodzenie za dodatkowe zajęcia dydaktyczne w latach akademickich 1999/2000, 2000/2001 i 2001/2002 wraz z ustawowymi odsetkami. Poinformował także, iż wynagrodzenie za lata akademickie 1997/1998 i 1998/1999 uległo przedawnieniu

W dniu 5 marca 2008 roku Rektor Uniwersytetu Medycznego przedstawił wyliczenie wynagrodzenia skarżącego brutto – netto za lata 1999 – 2002. Według tego dokumentu wynagrodzenie to obejmuje brutto: 3 376 złotych (netto: 2 269,52 złotych) tytułem wynagrodzenia za rok akademicki 1999/2000 oraz 4 019,14 złotych tytułem odsetek, 703 złote (netto: 472,23 złote) za rok akademicki 2000/2001 oraz 646,59 złotych tytułem odsetek, 4 644,36 złotych (netto: 3 122,41 złote) za rok akademicki 2001/2002 oraz 3 135,42 złotych tytułem odsetek. W zakresie wynagrodzenia za lata 1997/1998 podniesiono zarzut przedawnienia roszczenia.

W odpowiedzi na skargę z dnia 20 grudnia 2007 roku Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył, że nie dysponuje żadną dokumentacją związaną z wykonywaniem przez A. M. jako żołnierza zawodowego czynności zleconych, wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe. Brak dokumentacji, zwłaszcza płacowej oraz skomplikowany stan prawny, który powstał po utworzeniu Uniwersytetu Medycznego w Ł. spowodował nie tylko długotrwały spór kompetencyjny zmierzający do wypłaty skarżącemu wynagrodzenia, ale również trudności w ustaleniu podstawy i wysokości tego wynagrodzenia. W ocenie organu skarga na bezczynność jest bezzasadna, ponieważ w chwili jej wniesienia trwały pomiędzy stronami negocjacje ugodowe, których konsekwencją było zaspokojenie roszczeń poprzez dokonanie wypłaty wynagrodzenia. Kwestia, czy wypłacona kwota w pełni zaspokaja roszczenia A. M. nie jest objęta niniejszą skargą.

Na rozprawie w dniu 13 lutego 2008 roku A.M. poporał skargę. W jego ocenie Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. winien wydać decyzję administracyjną albo pismo o wypłacie wynagrodzenia. Natomiast Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. wniósł o oddalenie skargi albo o umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego. Podał, że organ nie był w bezczynności, ponieważ w dniu 24 października 2007 roku wypłacono skarżącemu kwotę 16 542, 51 złotych brutto.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga A. M. nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl art.3 § 2 pkt.1-4 i 8 wymienionej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1.)decyzje administracyjne

2.)postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty

3.)postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie

4.)inne niż określone w pkt.1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa

8. ) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt.1-4

W rozpoznawanej sprawie, w dacie wniesienia skargi, Rektor Uniwersytetu Medycznego w Ł. nie dopuścił się bezczynności w przedmiocie wniosku skarżącego o wypłatę dodatkowego wynagrodzenia za przeprowadzone zajęcia dydaktyczne ponad wymiar pensum.

Należy zaznaczyć, iż bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo lecz tego nie czyni. Dotyczy to zatem sytuacji gdy przepis prawa przewiduje działanie organu zaś organ jest w zwłoce gdyż w wymaganym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadzi postępowanie i nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu lub czynności administracyjnej. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie I SAB 90/98 z dnia 5 lutego 1999r./Lex nr 48016/, w wyroku w sprawie IV S.A. 961/99 z dnia 13 czerwca 2001r./Lex nr 78938/ oraz postanowieniu w sprawie IV SAB 166/97 z dnia 2 czerwca 1998r./Lex nr 43260/.

W rozpoznawanej sprawie A.M. wniósł skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu Medycznego w przedmiocie załatwienia wniosku o wypłatę wynagrodzenia za dodatkowe zajęcia dydaktyczne przeprowadzone w okresie od 1997r. do 30 września 2002r. W tym, czasie skarżący był asystentem w Wojskowej Akademii Medycznej i prowadził dodatkowe zajęcia dydaktyczne. Do dnia 31 maja 2006r. pełnił on zawodową służbę wojskową.

W okresie kiedy skarżący prowadził zajęcia ponad ustalony wymiar pensum kwestia wynagradzania żołnierzy zawodowych była uregulowana w kliku aktach prawnych.

Zgodnie z treścią art.58 ust.2 ustawy z dnia 30 czerwca 1907r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. nr 10 z 1997r. poz.55 z późn. zm.) z tytułu pełnienia czynnej służby woskowej żołnierz zawodowy otrzymuje jedno uposażenie i inne należności pieniężne, określone w ustawie o uposażeniu żołnierzy.

W myśl art.107 ust.1 wymienionej ustawy od decyzji wydanych przez organy wojskowe w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wojskowego wyższego stopnia na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego a także, z zastrzeżeniem ust.1a, skargę do sądu administracyjnego.

Zgodnie z treścią art.3 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. nr 5 z 1992r. poz.18 z późn. zm.) z tytułu pełnienia służby wojskowej żołnierz otrzymuje jedno uposażenie określone w ustawie.

Zgodnie z treścią art.3 ust.2 wymienionej ustawy za wykonywanie czynności zleconych, wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe, żołnierz może otrzymywać odrębne wynagrodzenie według zasad ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej.

W myśl art.9 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Zgodnie z treścią art.9 ust.4 wymienionej ustawy od decyzji wydanych przez organy wojskowe w sprawach określonych w ust.1 żołnierz może wnieść, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia mu decyzji, odwołanie do organu wojskowego wyższego stopnia a także skargę do sądu administracyjnego – na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

W myśl art.8 ust.1 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. nr 179 poz.1750 z późn. zm.) od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia na zasadach określonych w ustawie z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 98 z 2000r. poz.1071 z późn. zm.), i z zastrzeżeniem ust.2, skargę do właściwego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w ustawie z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. nr 153 poz.1270 z późn. zm.).

W myśl § 2 pkt.1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych warunków i trybu wypłaty wynagrodzenia za wykonywanie czynności zleconych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy(Dz.U. nr 90 poz.1004) do czynności zleconych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie, zalicza się zajęcia dydaktyczne oraz dodatkowe zajęcia należące do obowiązków nauczycieli akademickich, wykonywane przez żołnierzy zawodowych będących wojskowymi nauczycielami akademickimi w rozumieniu ustawy z 31 marca 1965r. o wyższym szkolnictwie wojskowym(Dz.U. nr 10 z 1992r. poz.40 z późn. zm.), w godzinach przekraczających wymiar ustalonego dla nich pensum.

Zgodnie z treścią § 3 ust.3 cytowanego rozporządzenia, decyzje o zleceniu żołnierzowi czynności z określeniem wysokości dodatkowego wynagrodzenia, a także określeniem terminu wykonania, ogłasza się w rozkazie jednostki wojskowej.

W myśl § 5 ust.1 wymienionego rozporządzenia wojskowemu nauczycielowi akademickiemu przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za zajęcia dydaktyczne wykonane ponad wymiar pensum, ustalony zgodnie z ustawą z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym(Dz.U. nr 385 z 1992r. poz.254 z późn. zm.).

W okresie kiedy skarżący prowadził zajęcia dydaktyczne ponad wymiar pensum (tzn. od 1987r. do 30 września 2002r.) obowiązywała ustawa z 30 czerwca o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (do 30 czerwca 2004r.). Analiza wymienionej ustawy oraz ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. wskazuje, iż żołnierzowi przysługuje tylko jedno wynagrodzenie, przewidziane w ustawie, określone decyzją wydaną przez organy wojskowe. Organami wojskowymi w tym czasie byli natomiast dowódcy jednostek wojskowych (§ 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 16 marca 1993r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz ustawie o uposażeniu żołnierzy –Dz.U. nr 23 poz.101). Nadto żołnierzowi zawodowemu przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za czynności zlecone wykraczające poza zwykłe obowiązki służbowe. Do takich zleconych czynności należy między innymi wykonywanie zajęć dydaktycznych ponad wymiar pensum ustalony zgodnie z ustawą z 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym(Dz.U. nr 65 poz.385 z późn. zm.). W przedmiocie zlecenia takich czynności winna zostać wydana decyzja, ogłaszana w rozkazie jednostki wojskowej zaś wysokość dodatkowego wynagrodzenia za te czynności ustalał rektor szkoły wyższej, co wynika z § 3 ust.3 i 10 ust.1 rozporządzenia z 10 października 2000r. Rozporządzenie to obowiązywało od 26 października 2000r. do 30 czerwca 2004r. a więc w okresie , w którym skarżący prowadził dodatkowe zajęcia dydaktyczne. Wcześniej obowiązywała ustawa z 31 marca 1965r. o wyższym szkolnictwie wojskowym(Dz.U. nr 10 poz.40 z późn. zm.), która w art.39 ust.2, w sprawach nie unormowanych odnośnie wojskowych nauczycieli akademickich odsyłała do przepisów o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Okolicznością niesporną jest, iż skarżący w okresie od 1997r. do 30 września 2002r., jako nauczyciel akademicki w Wojskowej Akademii Medycznej, prowadził zajęcia dydaktyczne ponad ustalony wymiar pensum. Organ administracji nie kwestionuje tego faktu. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż wobec A. M. nie były wydawane decyzje(rozkazy) zlecające mu prowadzenie dodatkowych zajęć dydaktycznych ani określające wysokość wynagrodzenia za te zajęcia. Jak wynika z wniosku z dnia 14 października 2002r. (k.55) oraz oświadczenia pełnomocnika skarżącego złożonego na rozprawie(k.104) z niektórymi nauczycielami akademickimi zawierano umowy o dzieło na prowadzenie dodatkowych zajęć zaś pozostali asystenci, w tym skarżący, prowadzili takie zajęcia na polecenie swoich przełożonych. A. M. przysługuje prawo do wynagrodzenia za prowadzenie dodatkowych zajęć dydaktycznych ponad ustalone pensum i nie ma na to wpływu fakt, iż nie były wydawane decyzje zlecające przeprowadzenie dodatkowych zajęć ani nie zawierano ze skarżącym umów o dzieło. Organ administracji sam przyznał, iż skarżącemu przysługuje prawo do wynagrodzenia ze prowadzenie dodatkowych zajęć i dokonał wypłaty z tego tytułu za lata 1999-2002. Sporny natomiast pozostaje sposób wyliczenia tego wynagrodzenia, okres za który winno zostać wypłacone jak również forma prawna w jakiej winno nastąpić przyznanie wynagrodzenia.

Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 października 2002r. zlikwidowano Wojskową Akademię Medyczną. Z tym dniem, na podstawie art.3 ust.1 ustawy z 27 lipca 2002r. o utworzeniu Uniwersytetu Medycznego (Dz.U. nr 141 poz.1184), utworzono Uniwersytet Medyczny w Ł. ze zlikwidowanych Akademii Medycznej w Ł. i Wojskowej Akademii Medycznej w Ł.. Zgodnie z treścią art.5 ust.2 wymienionej ustawy, z dniem 1 października 2002r., Uniwersytet Medyczny przejął zobowiązania, w tym zobowiązania finansowe AM w Ł. i WAM w Ł.. A.M. z dniem 1 października 2002r. przestał być nauczycielem akademickim i nie przeszedł do Uniwersytetu Medycznego. Podjął on dalszą służbę wojskową w innej jednostce.

Z treści przepisu art.5 ust.2 ustawy z 27 lipca 2002r. wynika, iż Uniwersytet Medyczny z dniem 1 października 2002r. przejął zobowiązania finansowe Wojskowej Akademii Medycznej w tym między innymi zobowiązanie do wypłaty skarżącemu wynagrodzenia za dodatkowe zajęcia dydaktyczne.

Zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma ustalenie w jakiej formie prawnej Rektor Uniwersytetu Medycznego winien przyznać skarżącemu wynagrodzenie za prowadzenie dodatkowych zajęć dydaktycznych w Wojskowej Akademii Medycznej.

Podkreślić należy, iż Uniwersytet Medyczny jest publiczną szkołą wyższą. Jest to szkoła cywilna i jej sytuację prawną reguluje ustawa z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164 poz.1365 z późn. zm.).

Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, iż brak jest podstaw do wydania, przez Rektora Uniwersytetu Medycznego, decyzji administracyjnej o przyznaniu skarżącemu wynagrodzenia za dodatkowe zajęcia dydaktyczne przeprowadzone w Wojskowej Akademii Medycznej.

Należy zaznaczyć, iż załatwienie sprawy w drodze decyzji administracyjnej następuje wtedy gdy z mocy przepisów prawa materialnego lub innych wynika, że załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej formie prawnej. O załatwieniu sprawy w drodze decyzji decydują zatem przepisy prawa materialnego. Tylko w sytuacji gdy przepisy te przewidują, że sprawa winna być załatwiona w drodze decyzji organ administracji jest uprawniony załatwić sprawę w tej formie prawnej. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 grudnia 1985r. w sprawie III SA 988/85(ONSA nr 2 z 1985r. poz.38), w postanowieniu z dnia 18 marca 1996r. w sprawie SA/Ka 347/96(Glosa nr 5 z 1997r. str.280 oraz w wyroku z dnia 8 lutego 1983r. w sprawie SA/Wr 559/82(ONSA nr 1 z 1983r. poz.3).

W rozpoznawanej sprawie brak jest przepisu prawa materialnego z którego wynikałoby, iż Rektor Uniwersytetu Medycznego winien załatwić, w drodze decyzji administracyjnej, sprawę przyznania skarżącemu wynagrodzenia za dodatkowe zajęcia dydaktyczne przeprowadzone w WAM.

Zgodnie z treścią art.66 ust.1 ustawy z 27 lipca 2005r. rektor kieruje działalnością uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz, jest przełożonym pracowników, studentów i doktorantów uczelni.

W myśl art.66 ust.2 wymienionej ustawy rektor uczelni podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni lub kanclerza.

Identyczny jak przepis art.66 ust.1 i 2 wymienionej ustawy jest przepis § 52 ust.1 , 2 i 4 pkt.2 statutu Uniwersytetu Medycznego w Ł. (k.61). Sformułowanie określone w art.66 ust.2 ustawy z 27 lipca 2005r. i § 52 ust.4 pkt.2 statutu, iż rektor "podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących uczelni" nie oznacza, że rektor we wszystkich sprawach uczelni podejmuje decyzje administracyjne. Słowo "decyzja" użyte w tym sformułowaniu należy rozumieć w potocznym znaczeniu tego słowa. Chodzi tu o decyzję jako formę rozstrzygnięcia sprawy uczelni a nie decyzję administracyjną, o której mowa w art.104 kpa. Rektor Uniwersytetu Medycznego rozstrzyga zatem każdą sprawę uczelni lecz nie wydaje w każdej takiej sprawie decyzji administracyjnej. Skoro brak jest przepisu prawnego upoważniającego Rektora Uniwersytetu Medycznego do załatwienia, w drodze decyzji administracyjnej, sprawy przyznania skarżącemu wynagrodzenia za dodatkowe zajęcia dydaktyczne to organ administracji nie jest upoważniony do załatwieni sprawy A. M. w tej formie prawnej.

W przekonaniu sądu za podstawę prawną wydania decyzji przez Rektora Uniwersytetu Medycznego nie można uznać przepisu art.8 ust.1 ustawy z 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych(Dz.U. nr 179 poz. 1750 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią tego przepisu od decyzji wydanych przez właściwe organy żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 98 z 2000r. poz.1071 z późn. zm.) i, z zastrzeżeniem ust.2, skargę do właściwego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.162 z późn. zm.).

W przepisie tym mowa jest o decyzjach wydanych przez "właściwe organy". Definicję tych organów określa przepis art.104 ust.1 ustawy z 11 września 2003r., zgodnie z którym jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organami właściwymi w sprawach określonych w przepisach niniejszego rozdziału są dowódcy jednostek wojskowych zajmujących stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, o których mowa w ust.3 albo wyższe – w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy.

W myśl zaś art.104 ust.3 ustawy z 11 września 2003r. stanowiskami służbowymi równorzędnymi stanowisku dowódcy batalionu są stanowiska:

1. dowódcy dywizjonu lub eskadry

2. dowódcy okręgu II rangi

3. inne stanowiska dowódców jednostek wojskowych, jeżeli stanowiska te zostały zaszeregowane do stopnia etatowego co najmniej majora (komandora podporucznika).

Rektor Uniwersytetu Medycznego nie jest dowódcą jednostki wojskowej zajmującym stanowisko służbowe dowódcy batalionu. Nie zajmuje również stanowiska równorzędnego do dowódcy batalionu, w rozumieniu art.104 ust.3 ustawy z 11 września 2003r.

W sytuacji zatem kiedy Rektor Uniwersytetu Medycznego nie jest "organem właściwym", o którym mowa w art.8 ust.1 wymienionej ustawy, to przepis ten nie może stanowić podstawy prawnej do wydania przez niego decyzji administracyjnej w sprawie przyznania skarżącemu wynagrodzenia za dodatkowe zajęcia dydaktyczne przeprowadzone w WAM.

Sąd nie podzielił poglądu strony skarżącej wyrażonego w głosie do protokołu, iż Rektor Uniwersytetu Medycznego winien wydać, w sprawie wniosku skarżącego, decyzję administracyjną na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10 października 2000r. Należy zauważyć, iż wymienione rozporządzenie obowiązywało od 26 października 2000r. do 30 czerwca 2004r., a więc w okresie, w którym A.M. prowadził dodatkowe zajęcia dydaktyczne w WAM. Z dniem 1 lipca 2004r. zostało ono uchylone na podstawie art.154 pkt.4 ustawy z 11 września 2003r. Skoro zatem rozporządzenie to nie obowiązuje od 1 lipca 2004r. to nie może ono obecnie stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej przez Rektora Uniwersytetu Medycznego.

Reasumując sąd uznał, iż nie ma przepisu prawnego uprawniającego Rektora Uniwersytetu Medycznego do załatwienia sprawy wniosku skarżącego w drodze decyzji administracyjnej. Skoro brak jest takiego przepisu to organ administracji nie jest uprawniony do załatwienia sprawy w tej formie prawnej.

Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, iż sprawa wypłaty skarżącemu wynagrodzenia za dodatkowe zajęcia dydaktyczne jest czynnością, o której mowa w art.3 § 2 pkt.4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Należy zaznaczyć, iż "inny akt lub czynność" , o których mowa w tym przepisie to taki akt lub czynność, które dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Akt lub czynność musi zatem ustalać, stwierdzać bądź potwierdzać uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa. Musi istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (bądź ich odmową) a możliwością realizacji uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Aktem lub czynnością, o których mowa w art.3 § 2 pkt.4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., jest indywidualny akt lub czynność o charakterze władczym, rozstrzygająca o tym czy konkretnemu podmiotowi przysługuje określone uprawnienie wynikające z przepisu prawa albo czy ciążą na nim z mocy prawa określone obowiązki. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 marca 1998r. w sprawie II SA 1155/97(ONSA nr 2 z 1999r. poz.51).

Kwestia wypłaty żołnierzowi zawodowemu wynagrodzenia za dodatkowe zajęcia dydaktyczne jest realizacją jego uprawnień do uposażenia, wynikających z przepisów prawa. Czynność taką można zatem potraktować jako czynność, o której mowa w art.3 § 2 pkt.4 ustawy z 30 sierpnia 2002r.

Pogląd, iż czynność wypłaty uposażenia, wynikająca ze stosunku służbowego, policjanta należy traktować jako czynność, o której mowa w art.16 ust.1 pkt.4 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74 poz.368 z późn. zm.) wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 sierpnia 2000r. w sprawie II SA 818/00 (nie publikowany). Wprawdzie wymieniona sprawa dotyczyła policjanta i okresu, w którym obowiązywała ustawa z 11 maja 1995r., lecz pogląd wyrażony w tym wyroku zachował swoją aktu aktualność. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd przedstawiony w tym wyroku.

Zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż Rektor Uniwersytetu Medycznego w dniu wniesienia skargi wypłacił skarżącemu wynagrodzenie za dodatkowe zajęcia dydaktyczne. Jak wynika z pisma z dnia 24 października 2007r., skierowanego do skarżącego, organ administracji poinformował go, że na jego rachunek bankowy przekazano wynagrodzenie za dodatkowe zajęcia dydaktyczne prowadzone w latach akademickich 1999/2000, 2000/2001 i 2001/2002 wraz z ustawowymi odsetkami (k.40). Organ administracji poinformował jednocześnie o odmowie wypłaty wynagrodzenia za lata akademickie 1997/1998 i 1998/1999 z uwagi na przedawnienie. Faktyczny przelew wynagrodzenia na rachunek A. M. nastąpił w dniu 24 października 2007r.(k.81). Oznacza to, iż w tym dniu nastąpiło rozpoznanie wniosku skarżącego o wypłatę wynagrodzenia za dodatkowe zajęcia dydaktyczne. Od tego dnia organ administracji nie pozostaje w bezczynności.

Rozpoznanie wniosku A.M. nastąpiło przed wniesieniem przez niego skargi. Skarga została wprawdzie nadana w urzędzie pocztowym w dniu 9 października 2007r. (k.51-odwrót) lecz została skierowana do Ministra Zdrowia czyli organu niewłaściwego. Prawidłowo winna zostać skierowana do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego bezczynność jest skarżona tzn. za pośrednictwem Rektora Uniwersytetu Medycznego. W sytuacji gdy skarga jest wniesiona za pośrednictwem niewłaściwego organu datą nadania skargi jest dzień, w którym organ niewłaściwy nadał skargę w urzędzie pocztowym do właściwego organu. Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z 14 listopada 1973r. w spr.II CZ 183/73 (OSPiKA nr 5 z 1974r. poz.97).

Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, którego dnia Minister Zdrowia nadał skargę do Rektora Uniwersytetu Medycznego. Pismo o przekazaniu posiada datę 12 listopada 2007r. zaś do Uniwersytetu Medycznego w Ł. wpłynęło 16 listopada 2007r. (k.7). Skarga została zatem przekazana do Rektora Uniwersytetu Medycznego pomiędzy 12 a 16 listopada 2007r.. Oznacza to, iż datą złożenia skargi jest dzień pomiędzy 12 a 16 listopada 2007r. W tym dniu wniosek skarżącego o wypłatę zaległego wynagrodzenia został już rozpoznany (24 października 2007r.). Wskazuje to, iż w dniu wniesienia skargi organ administracji nie pozostawał już w bezczynności.

Należy zaznaczyć, iż w sprawie skargi na bezczynność organu administracji kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy w sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej oraz czy organ załatwił sprawę do czasu wydania orzeczenia sądowego. Sąd nie kontroluje natomiast prawidłowości aktu lub czynności organu, jeżeli zostały one wydane przed dniem ogłoszenia wyroku. Oznacza to, iż w niniejszej sprawie sąd nie jest uprawniony do sprawdzenia czy skarżącemu prawidłowo wyliczono wynagrodzenie za dodatkowe zajęcia dydaktyczne oraz czy słusznie odmówiono mu wypłaty takiego wynagrodzenia za lata akademickie 1997/1998 i 1998/1999. Kwestie te podlegałyby kontroli w sytuacji gdyby zaskarżono czynność wypłaty lecz niniejsza sprawa nie dotyczy tej kwestii tylko jej przedmiotem jest bezczynność Rektora Uniwersytetu Medycznego w załatwieniu wniosku o wypłatę wynagrodzenia za dodatkowe zajęcia dydaktyczne.

Reasumując sąd uznał, iż skarga A. M. nie jest zasadna. Brak jest bowiem przepisu prawa z którego wynikałoby, iż Rektor Uniwersytetu Medycznego winien załatwić, w drodze decyzji administracyjnej, sprawę wniosku skarżącego o przyznanie mu wynagrodzenia za przeprowadzone dodatkowe zajęcia dydaktyczne. Sprawa wypłaty takiego wynagrodzenia jest czynnością, której mowa w art.3 § 2 pkt.4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. i sprawa ta została załatwiona przed wniesieniem skargi. Rektor Uniwersytetu Medycznego nie pozostawał zatem w bezczynności. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę A. M.

TG