Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 605/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66,  art. 61,  art. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi K. Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia zagrożenia oraz nieprawidłowości w stanie technicznym budynku oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją, wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane /j. t. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm./, oraz art. 104 kpa nakazał zarządcy budynku przy ul. [...] we W. – K. Spółdzielni Mieszkaniowej - usunięcie zagrożenia oraz nieprawidłowości w utrzymaniu tego budynku, poprzez: 1. remont uszkodzonych trzonów i czap kominowych, 2. wymianę uszkodzonych, niespełniających swojej funkcji obróbek blacharskich dachu, 3. remont, naprawę pokrycia dachowego w celu zapewnienia jego szczelności, 4. uzupełnienie ubytków ocieplenia elewacji budynku, 5. wykonanie opaski wokół budynku, 6. uzupełnienie braków płyt balkonowych w celu zabezpieczenia odsłoniętego zbrojenia płyt balkonowych przed działaniem czynników zewnętrznych, 7. wymianę uszkodzonych, skorodowanych elementów przewodów odpowietrzenia kanalizacji sanitarnej, 8. wymianę lub remont (w zależności od stopnia uszkodzenia i przyjętej technologii wykonania robót) uszkodzonych wyłazów dachowych - w terminie 12 miesięcy od daty, kiedy rozstrzygnięcie w sprawie stanie się ostateczne. Organ wskazał też, że czynności związane z usunięciem stwierdzonych nieprawidłowości w budynku, należy prowadzić i wykonać zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej, zapewniając bezpieczeństwo podczas prowadzenia robót, pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie przygotowanie zawodowe, wymagane uprawnienia budowlane oraz należącej do odpowiedniej izby zawodowej. O wykonaniu robót należy zawiadomić organ nadzoru budowlanego, załączając oświadczenie osoby uprawnionej o ich wykonaniu.

Na uzasadnienie organ wskazał (między innymi), że po wszczęciu postępowania 1 października 2013 roku K. Spółdzielnia Mieszkaniowa dostarczyła protokoły okresowych kontroli budynku z 2013 i z 2009 roku, a później dalsze protokoły okresowych kontroli z 2014 i 2015 roku, przeprowadzanych co najmniej raz na rok i raz na pięć lat, sporządzonych przez mgr inż. R. Ż. (posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej). W protokołach tych stwierdzono m. in. miejscowe nieszczelności pokrycia dachowego, zbyt wąskie, w złym stanie technicznym obróbki blacharskie dachu (w związku z czym zalecono ich wymianę), nieprawidłowości dotyczące trzonów kominowych ponad dachem - odspojenia tynku, zacieki, nieszczelności, korozję włazów dachowych (zły stan, znaczny ciężar), skorodowane rury odpowietrzenia kanalizacji sanitarnej (zły stan), nieszczelności przy ich połączeniu z papą pokrycia dachowego, braki czapek wywietrzników przestrzeni międzystropowej i ich nieszczelności połączeń, docieplenie elewacji ze styropianu z miejscowym odspojeniem kołkowania (ściany szczytowej przewyższenia pomiędzy klatką nr 67, a 65), brak odpowiednich podkładów pod przewody antenowe, korozję anten, częściowe zawilgocenia i odspojenia tynku na spodach płyt balkonowych, zarysowania na łączeniach płyt osłonowych, odspojenia tynku, częściowa korozja zadaszeń nad wejściami, odspojenia powłoki malarskiej, częściowa korozja rur spustowych, korozja osłon metalowych balkonów (balustrad), brak opaski przy budynku, zarysowania w obrębie budynku, zabrudzenia, zagrzybienia, zarysowania elewacji, zawilgocenia, odspojenia w obrębie cokołu, odspojenia w obrębie płyt balkonowych miejscowo uwidaczniające zbrojenie, miejscowe nieszczelności pokrycia, częściowy brak daszków przewodów wentylacyjnych, częściowa korozja, niedzielność koszy rur spustowych, zabrudzenia okładzin wewnętrznych, drzwi do piwnicy zużyte technicznie, nieszczelności przy oknach klatki schodowej, spękania schodów zewnętrznych. Dostarczone dokumenty wskazują, że część nieprawidłowości została stwierdzona już w protokołach z 2013 roku, m. in. brak opaski wokół budynku, nieszczelności pokrycia, za wąskie obróbki blacharskie i nieprawidłowości w obrębie trzonów kominowych i nie została usunięta. W toku oględzin przeprowadzonych dnia 26 kwietnia 2016 roku przez pracowników organu stwierdzono, że przy ul. [...] we W. znajduje się budynek wielorodzinny, w części 5-kondygnacyjny, a w części 7, 9, 11 i 13-kondygnacyjny, przekryty dachem płaskim. Na elewacjach budynku widoczne są ślady zużycia technicznego wynikłe z eksploatacji, miejscowe, niewielkie ubytki, uszkodzenia tynków i warstw wykończeniowych, przy wejściach do budynku istnieją zadaszenia - w części bez śladów zużycia technicznego, w części wykonane z blachy na konstrukcji stalowej - posiadającej ślady korozji. W obrębie nowych zadaszeń wejść bez śladów zużycia technicznego widoczne są miejscowe ubytki warstw wykończeniowych i ocieplenia ścian zewnętrznych budynku. Przy budynku brak jest opaski. Rury spustowe budynku - z miejscowymi śladami korozji, a także napraw i uzupełnień, obróbki blacharskie - z miejscowymi śladami korozji, zużycia. Płyty balkonowe budynku posiadają miejscowe, niewielkie ubytki wypraw wykończeniowych, czoła płyt balkonowych, powyżej znajdujących się na nich obróbek blacharskich, posiadają widoczne miejscowe ślady zużycia, poniżej obróbek - ubytki, odspojenia warstw malarskich. Barierki, balustrady balkonów posiadają widoczne miejscowe ślady korozji. Trzony kominowe ponad dachem częściowo są wyremontowane, z nowymi wyprawami wykończeniowymi, a częściowo ze śladami zużycia technicznego - widoczne są miejscowe ubytki, wykruszenia czap betonowych, wykruszenia materiału w obrębie trzonów kominowych, ślady po zaciekach. Sporządzono dokumentację fotograficzną, uwidaczniającą m.in. trzony kominowe posiadające nieprawidłowości, przy klatce nr 65 i 63 (gdzie przegrody pomiędzy wylotami przewodów wykonano ze styropianu), a także w innych częściach budynku. K. Spółdzielnia Mieszkaniowa, pismem z dnia 8 czerwca 2016 roku poinformowała, że zlecono remont trzonów kominowych, pismem z dnia 30 czerwca 2016 roku dostarczyła zdjęcia wyremontowanych trzonów przy klatkach, natomiast pismem z dnia 24 sierpnia 2016 roku - oświadczenie osoby uprawnionej, mgr inż. R. Ż.. Potwierdził on, że roboty budowlane "polegające na odtworzeniu części kominów wentylacyjnych", tj. wykonaniu nowych czapek pokrywowych z wykonaniem obróbek blacharskich i pokryciem papą z przemurowaniem wylotów kanałów i otynkowaniem w budynku nr 63-65 zostało wykonane prawidłowo, zgodnie z przepisami i zasadami sztuki budowlanej, do wyjaśnień załączono dokumentację fotograficzną. Zgodnie z informacjami spółdzielni nieprawidłowości w obrębie pozostałych (oprócz wskazanych) trzonów kominowych zostały usunięte (wraz z przekazaniem dokumentacji fotograficznej w tym zakresie), zaś z informacji przekazanych przez Spółdzielnię nie wynika, iż dokonano naprawy pozostałych trzonów kominowych oraz ocieplenia budynku, Spółdzielnia dostarczyła bowiem jedynie dokumentację w zakresie trzonu kominowego oraz kołkowania i ocieplenia "na ścianie przy kominie wentylacyjnym" - a nie w obrębie pozostałych części elewacji (w tym zadaszeń wejść). Z powyższego wynika, że usunięto wadliwe mocowanie ocieplenia, wskazane w zapisach protokołu okresowej kontroli budynku. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy - czyli utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej w szczególności w zakresie bezpieczeństwa użytkowania, bezpieczeństwa konstrukcji. Zgodnie z założeniami przepisów zawartych w rozdziale 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, obiekty budowlane winny być utrzymywane zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz w należytym stanie technicznym. Poprzez "należyty stan techniczny" należy rozumieć stan pełnej sprawności obiektu budowlanego lub jego części, nie posiadającego jakichkolwiek uszkodzeń, zwłaszcza takich, które mogą powodować niebezpieczeństwo przy użytkowaniu. Za utrzymanie obiektu w należytym stanie technicznym odpowiada właściciel lub zarządca. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego (protokołów okresowych kontroli, przeprowadzonych oględzin budynku) przedmiotowy budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Budynek posiada bowiem nieprawidłowości - m. in. brak opaski wokół budynku (co może przyczyniać się do powstawania nieprawidłowości w obrębie cokołu budynku oraz zawilgoceń), nieszczelności pokrycia (w tym również przy przejściach przewodów przez pokrycie), w złym stanie technicznym, za wąskie obróbki blacharskie dachu (co może przyczyniać się do powstawania zawilgoceń), nieprawidłowości w obrębie trzonów kominowych, ubytki elewacyjnych płyt styropianowych, korozję i zły stan przewodów odpowietrzenia kanalizacji sanitarnej, nieprawidłowości dotyczące czapek wywietrzników przestrzeni międzystrefowej, anten na dachu, odspojenia w obrębie płyt balkonowych miejscowo uwidaczniające zbrojenie, korozję zadaszeń wejść, częściową korozję rur spustowych oraz balustrad balkonów, korozję wyłazów dachowych, spękania i zarysowania w obrębie budynku. W związku z tym organ stwierdza, że nie stwierdzono w toku przeprowadzonych czynności zagrożenia (a jedynie częściowe wyeksploatowanie) związanego z nieprawidłowościami dotyczącymi wywietrzników przestrzeni międzystropowej, stolarki, anten na dachu, korozji zadaszeń wejść, balustrad, rur spustowych (stwierdzono dokonywanie napraw w ich obrębie), stąd organ nie uznał za konieczne nałożenie obowiązku w tym zakresie. Nie stwierdzono również nadmiernych wykruszeń w obrębie płyt balkonów, jedynie w protokołach okresowych kontroli wskazano na miejscowo odsłonięte zbrojenie - z uwagi na powyższe, uznano za zasadne jedynie nakazanie niniejszą decyzją uzupełnienia braków płyt balkonowych w celu zabezpieczenia odsłoniętego zbrojenia w/w płyt przed działaniem czynników zewnętrznych. Organ podkreśla, że ta decyzja ma na celu usunięcie nieprawidłowości, których istnienie może powodować pogarszanie się stanu technicznego budynku oraz w nieprawidłowym stanie, wskazującym na nadmierne zużycie. W zakresie m. in. nieszczelności pokrycia, braku opaski przy budynku, nieprawidłowości w obrębie trzonów i czap kominowych, obróbek blacharskich dachu - należy zauważyć, że nieprawidłowości tych nie usunięto pomimo ich stwierdzania przez osobę uprawnioną w latach poprzednich w protokołach okresowych kontroli budynku i mogą one, w przypadku braku ich usunięcia, do takiego pogorszenia prowadzić. Również ubytki ocieplenia mogą powodować pogarszanie się stanu technicznego budynku. Natomiast w zakresie wyłazów dachowych (drewnianych, obitych blachą) w protokołach zalecono ich wymianę, z uwagi na ciężar oraz wskazano na korozję blachy, ich stan określono jako zły. Ciężar klap wyłazów nie stanowi o konieczności ich wymiany w ramach prowadzonego postępowania, stanowi o tym natomiast określenie ich stanu technicznego przez osobę uprawnioną jako "zły", o przekroczonej trwałości technicznej. Podobnie w protokołach oceniono m.in. stan przewodów odpowietrzenia kanalizacji sanitarnej, w związku z czym objęto je niniejszą decyzją. W obrębie budynku stwierdzono również ślady zużycia technicznego wynikłe z eksploatacji - stwierdzone spękania i zarysowania w ocenie organu należy uznać za związane z technologią wykonania budynku, zanieczyszczenia, nalot w obrębie elewacji budynku - za wynikłe z jego eksploatacji. Ponadto w zebranym materiale (m. in. w dostarczonych protokołach) nie stwierdzono zagrożenia związanego z balustradami balkonów, zadaszeniami wejść (a spółdzielnia dokonuje ich wymiany), jak również dokonuje napraw, bieżącej konserwacji rur spustowych. Korozję (m. in. w obrębie zadaszeń, balustrad balkonów) należy usunąć i dokonać zabezpieczenia antykorozyjnego w ramach bieżącej konserwacji, jak również w ramach bieżącej konserwacji należy dokonać uzupełnienia podkładów pod przewody antenowe na dachu, uzupełnień tynków balkonów oraz uszczelnienia koszy orynnowania budynku. Organ wyjaśnia, że zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane - w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Przepisy rozdziału 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, mające zastosowanie w niniejszej sprawie, wskazują także podmioty, do których winny być adresowane decyzje wydane na ich podstawie - do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Ze względu na występujący nieprawidłowy stan techniczny części wspólnych budynku oraz w celu zapobiegnięcia pogłębiania się nieprawidłowości, zasadnym stało się wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. niniejszej decyzji w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Z uwagi na fakt, iż ujawnione nieprawidłowości nie budzą wątpliwości, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ uznał za wystarczający do wydania decyzji - odstąpiono od nałożenia obowiązku przedłożenia stosownej oceny technicznej bądź ekspertyzy, co wiązałoby się z koniecznością poniesienia przez adresata obowiązku dodatkowych kosztów, które mogą być wykorzystane do usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu. Organ zaznacza, iż celem nałożonego obowiązku w decyzji organu nie jest obciążenie kosztami robót właściciela budynku, lecz odpowiednie zabezpieczenie obiektu z uwagi na konieczność ochrony zdrowia i życia ludzi, oraz doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem. W przypadku pogorszenia stanu technicznego elementów budynku w następstwie upływu czasu, organ może podjąć działania mające na celu nakazanie usunięcia nieprawidłowości.

Dokonując analizy zebranego materiału dowodowego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. - na podstawie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 - ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane - uznał za zasadne nakazanie zarządcy budynku – K. Spółdzielni Mieszkaniowej - usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu, poprzez wykonanie określonych robót budowlanych wskazanych w sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z tym przepisem "w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku". Organ podkreśla, że wykonanie robót nakazanych sentencją niniejszej decyzji nie wymaga przez zobowiązanego uzyskania pozwolenia wydanego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, czy też zgłoszenia na podstawie art. 30 ustawy - Prawo budowlane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. za technicznie uzasadniany termin na wykonanie obowiązku wynikającego z niniejszej decyzji uznał 12 miesięcy, kiedy decyzja stanie się ostateczna, uwzględniając rozmiar budynku oraz okres korzystnych warunków atmosferycznych, sprzyjających wykonaniu robót, a bieg terminów określony w sentencji decyzji rozpoczyna się od momentu, kiedy decyzja uzyska przymiot ostateczności, a więc po upływie 14 dni, jeżeli żadna ze stron nie wniesie środka zaskarżenia, bądź w przypadku wniesienia odwołania - od dnia wydania rozstrzygnięcia przez organ II instancji.

Od decyzji powyższej w ustawowym terminie wniosła odwołanie strona zobowiązana. W odwołaniu zarzucono w szczególności niezasadność obowiązku nałożonego w pkt 5 sentencji decyzji, poprzez nakaz wykonania opaski wokół budynku.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego (Dz.U.2016.290 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. Spółdzielni Mieszkaniowej - zarządcy budynku przy ul. [...] we W., od opisanej decyzji utrzymał ją w mocy. W motywach wskazano, że w decyzji organu pierwszej instancji w szczególności stwierdzono brak opaski wokół budynku (co może przyczyniać się do powstawania nieprawidłowości w obrębie cokołu budynku oraz zawilgoceń), zły stan techniczny - nieszczelności pokrycia, za wąskie obróbki blacharskie dachu (co może przyczyniać się do powstawania zawilgoceń), nieprawidłowości w obrębie trzonów kominowych, ubytki elewacyjnych płyt styropianowych, korozję i zły stan przewodów odpowietrzenia kanalizacji sanitarnej, nieprawidłowości dotyczące czapek wywietrzników przestrzeni międzystrefowej, anten na dachu, częściową korozję rur spustowych oraz balustrad balkonów, korozję wyłazów dachowych, spękania i zarysowania w obrębie budynku. Zdaniem D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie organu I instancji uznać należy za prawidłowe w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest kompletny i potwierdza ponad wszelką wątpliwość, że budynek mieszkalny wielorodzinny znajduje się w wysoce niewłaściwym stanie technicznym. W konsekwencji słusznie zastosowana została podstawa prawna z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 prawa budowlanego. Jak wynika bowiem z obszernego i spójnego materiału dowodowego, obiekt nie tylko znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym, ale i może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia. Organ odwoławczy zwraca uwagę, że strona odwołująca się nie kwestionuje co do zasady konieczności przywrócenia obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego, wnosi natomiast o uchylenie obowiązku zawartego w pkt 5 sentencji skarżonej decyzji, polegającego na wykonaniu opaski wokół budynku. Strona wskazuje, że nie posiada środków finansowych na wykonanie tych robót, zwłaszcza, że budynek nigdy nie posiadał opaski. W związku z tym nie widzi potrzeby wykonywania opaski w ciągu najbliższych 12 miesięcy, chce natomiast przeznaczyć posiadane środki na wykonanie pozostałych 7 obowiązków wynikających ze skarżonej decyzji.

Zdaniem organu drugiej instancji stanowisko strony uznać należy za nietrafne. Stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji przepis art. 66 prawa budowlanego przesądza bowiem o tym, że ma on zastosowanie w przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego, iż właściciel lub zarządca obiektu budowlanego nie wywiązują się z obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie. Obowiązek ten expressis verbis wynika z art. 61 ustawy Prawo budowlane. Z kolei z art. 5 ust. 2 P. b. stanowi, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Nałożenie obowiązków, o których mowa w art. 66 ust. 1 P.b. jest konsekwencją zaniedbań związanych z utrzymaniem obiektu budowlanego, w szczególności zaniechaniem remontów, konserwacji, bieżących kontroli obiektu, niewłaściwym, niezgodnym z przeznaczeniem użytkowaniem, które w konsekwencji prowadzą do pogorszenia stanu technicznego (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 sierpnia 2016r., II SA/Sz 328/16). Organ I instancji zgromadził rzetelny materiał dowodowy przemawiający za koniecznością objęcia nakazem określonych elementów obiektu budowlanego oraz w sposób wyczerpujący uzasadnił w skarżonej decyzji konieczność doprowadzenia tych elementów do właściwego stanu technicznego. Przy czym, odnośnie do zaobserwowanego braku opaski przeciwwilgociowej wokół budynku, organ I instancji słusznie wskazał, iż dalszy jej brak prowadzić może do powstawania nieprawidłowości w obrębie cokołu budynku oraz zawilgoceń. Jednocześnie, jak wynika z akt sprawy, o istnieniu nieprawidłowości w postaci właśnie braku opaski strona zobowiązana wie co najmniej od roku 2013, kiedy nieprawidłowość ta została wytknięta w protokołach kontroli obiektu budowlanego. Tym samym, brak zastosowania się zobowiązanej strony przez prawie czteroletni okres do wytycznych zawartych w wynikach kontroli prowadzonych już w roku 2013, stanowi oczywiste naruszenie obowiązków ciążących na zarządcy obiektu budowlanego z mocy prawa, tj. na mocy powołanych wyżej art. 61 i art. 5 ust. 2 prawa budowlanego. Brak należytej dbałości o obiekt budowlany, pomimo posiadania od co najmniej kilku lat wiedzy o nieprawidłowościach w jego stanie technicznym, nie może obecnie stanowić podstawy do zwolnienia strony z jednego z nałożonych obowiązków, tylko z tej przyczyny, iż (jak twierdzi) nie posiada ona wystarczających środków finansowych na wykonanie w ciągu 12 miesięcy wszystkich nałożonych przez organ I instancji obowiązków.

Dalej organ wyjaśnia, że celem decyzji wydanej w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest jedynie doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego. Nie jest przy tym istotne, jakimi metodami (jaką techniką) nastąpi przywrócenie właściwego stanu technicznego obiektu. Ważne jest natomiast, by został zrealizowany cel decyzji, czyli usunięcie stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, a także bezpieczeństwa mienia (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 464/10, LEX nr 755801). Powyższy przepis nie uzależnia przy tym wydania nakazu od posiadania przez właściciela środków finansowych, pozwalających na ich wykonanie. Organ nie rozstrzyga bowiem o sposobach finansowania wykonania robót, a jedynie o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego obiektu (por. wyrok WSA w Szczecinie z 21.11.2013r., II SA/Sz 632/13). Tym samym, argumentacja związana z kwestią natury finansowej, nie może być skuteczna w przypadku orzekania przez organ nadzoru budowlanego w toku postępowania administracyjnego mającego za przedmiot stan techniczny budynku. Przy ustalaniu terminu wykonania obowiązków, orzekanych w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 prawa budowlanego, organ ma obowiązek tak ustalić termin wykonania obowiązku, by ten nadawał się realnie do wykonania, ale wyłącznie w aspekcie możliwości technicznych. Poza obszarem orzekania organów nadzoru budowlanego pozostaje kwestia sposobu pozyskania przez stronę zobowiązaną środków pieniężnych (samorządowy program pomocowy, kredyt bankowy, itp.) na cel wykonania robót orzeczonych decyzją w trybie art. 66 prawa budowlanego. Organ I instancji uzasadnił przy tym w sposób wyczerpujący, jakie okoliczności brał pod uwagę przy wyznaczaniu poszczególnych terminów realizacji obowiązków. Po uwagę wzięto zakres niezbędnych do wykonania prac oraz stopień ich pilności, dokładając w istocie starań, by roboty niezbędne do wykonania rozłożyć stronie zobowiązanej w czasie, tak by ich wykonanie uczynić technicznie możliwym.

Skargę na ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie złożyła do Wojewódzkiego Sąd Administracyjny we Wrocławiu K. Spółdzielnia Mieszkaniowa, wnosząc o 1) zmianę zaskarżonej decyzji i uchylenie lub zmianę decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku w punkcie 5; 2) ewentualnie wnosi o przedłużenie terminu na wykonanie opaski wokół budynku, o której mowa w decyzji [...] o dalsze 36 miesięcy. W uzasadnieniu skargi podniesiono zarzut naruszenia art. 5 ust 2 ustawy prawo budowlane oraz art. 66 ust 1 ustawy prawo budowlane poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że nastąpiło w niniejszej sprawie pogorszenie stanu technicznego budynku lub nakazane wykonanie opaski budynku ma realnie zabezpieczyć jego stan techniczny, podczas gdy prawidłowe zastosowanie tego przepisu nie pozwoliłoby na takie założenie i nie mogłoby skutkować nakazaniem wykonania opaski budynku zwłaszcza w tak nieodległym terminie.

W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżone decyzje są oparte na całkowicie błędnych i dowolnych założeniach. Skarżący wskazuje bowiem, że nakładając na K. Spółdzielnię Mieszkaniową obowiązek wykonania opaski budynku, mający ogromne konsekwencje finansowe, organ administracyjny stwierdził jedynie hipotetyczny, potencjalny wpływ braku opaski na stan techniczny budynku. Strona skarżąca zauważa przy tym, że wyznaczając tak krótki termin do wykonania min. opaski, zaniechał całkowicie przeprowadzenia obiektywnych badań, mogących w sposób bezsprzeczny wykazać wpływ braku opaski na stan budynku w czasie. Zdaniem strony skarżącej brak tej opaski może jedynie w bardzo długim okresie wpływać na stan budynku, nie powodując jednak jakiegokolwiek zagrożenia w jego eksploatacji, tym bardziej, że budynek ten nigdy takiej opaski nie posiadał, nie była ona zaprojektowana, a przeszedł pozytywnie wszelkie odbiory. W tej sytuacji, gdy skarżący zgadza się i akceptuje pilną potrzebę wykonania innych nakazanych decyzją prac, jako mających realne znaczenie dla warunków eksploatacji budynku oraz dla poprawy jego stanu technicznego- krótki- 12 miesięczny termin na wykonanie tych prac jest uzasadniony. Nałożenie jednak obowiązku wykonania i sfinansowania prac (dot. opaski wokół największego budynku Spółdzielni) o wpływie na budynek czysto potencjalnym i hipotetycznym, bez istnienia w realnej perspektywie jakiegokolwiek zagrożenia dla budynku, w takim samym krótkim terminie- jest w ocenie skarżącego nadużyciem władztwa organu. Strona skarżąca podkreśla jeszcze raz, że zgodnie z projektem, budynek ten nigdy nie miał mieć opaski, w związku z tym, wbrew ocenie dokonanej przez organ, wykonanie opaski stanowi nową inwestycję, która - w odróżnieniu od remontów wpływających na bezpieczeństwo budynku - ze względu na brak realnego (nie hipotetycznego) zagrożenia dla bezpieczeństwa budynku, nie powinna mieć tak pilnego priorytetu wykonania.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z postepowaniem, które toczyło się przed organami nadzoru budowlanego, na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Artykuł 66 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi podstawę do nałożenia w drodze decyzji obowiązku usunięcia nieprawidłowości w celu doprowadzenia niewłaściwie użytkowanego obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu, określając wypadki, w których nakaz taki może zostać nałożony. Przepis ten znajduje zastosowanie wówczas, gdy nieodpowiedni stan techniczny obiektu jest następstwem niewłaściwego użytkowania obiektu bądź też utrzymania w niewłaściwym stanie, zużycia lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Ponadto, tryb ustalony w art. 66 Prawa budowlanego służy wyegzekwowaniu obowiązków określonych w art. 61 Prawa budowlanego, jakie ustawodawca nałożył na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego w zakresie jego utrzymania i użytkowania. Stąd też, na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, określone nakazy w drodze decyzji mogą być kierowane do właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych w celu usuwania nieprawidłowości związanych z naruszeniem zasad prawidłowego utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego. Ugruntowany w orzecznictwie sądowym oraz doktrynie jest pogląd, zgodnie z którym stronami postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 Prawa budowlanego są jedynie właściciele lub zarządca obiektu budowlanego objętego postępowaniem. Tylko na te podmioty może być nałożony nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 999/06, LEX nr 366267). Lektura skargi wskazuje, że strona zobowiązana kwestionuje zapadłe w toku postępowania administracyjnego rozstrzygnięcie w zakresie nakazu wykonania opaski wokół budynku wnosząc bądź o odstąpienie od obciążenia tym obowiązkiem całkowicie, bądź przedłużenie wyznaczonego terminu o dalsze 36 miesięcy.

Dokonując oceny skarżonych decyzji, z uwzględnieniem kryteriów ustawowych i pod kątem wniosków i zarzutów skargi (którymi jak wcześniej wskazano sąd nie jest związany) jest ona, zdaniem sądu trafna, co powoduje konieczność oddalenia skargi.

Po pierwsze wskazać trzeba, że kwestia terminów należy (co do zasady) do kompetencji organów (tu: organów nadzoru budowlanego), a nie do sądu. Zmiana, wydłużenie terminu, może ewentualnie nastąpić, na wniosek zobowiązanego, złożony w odpowiednim czasie, w organie nadzoru budowlanego. Nadto, z sentencji skarżonej decyzji (decyzji organu pierwszej instancji) wynika, że organ ten wyznaczył termin wykonania obowiązków "12 miesięcy od daty, kiedy rozstrzygnięcie w sprawie stanie się ostateczne". Trzeba zatem przypomnieć, że decyzja organu odwoławczego nosi datę 29 czerwca 2017 r., a decyzja organu pierwszej instancji została wydana 28 września 2016 r. W konsekwencji, już przez samo postępowanie międzyinstancyjne termin został przesunięty o prawie rok – co daje ok. 24 miesiące.

W sprawie trzeba wziąć pod uwagę, że już znacznie wcześniej, przed wszczęciem postepowania przed organem pierwszej instancji, strona była świadoma konieczności wyeliminowania nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, co w orzeczeniu znalazło wyraz w postaci nałożonych obowiązków. Należy dodać, że wynikały one wprost z "protokołów kontroli okresowej budynku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego elementów budynku, budowli i instalacji, narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania; zlecanych przez zarządcę budynku, (przy czym najwcześniejszy taki protokół, znajdujący się w aktach organu pierwszej instancji pochodzi z 1 sierpnia 2013 r.), marginalnie już tylko można dodać, iż nie można wykluczyć (choć nie jest to okoliczność pierwszej wagi dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy), że wiedza o konieczności wykonania szeregu czynności, dla zapobieżenia zużyciu substancji budynku, była znana zarządcy jeszcze wcześniej Vide protokół z 2009 r. w aktach organu pierwszej instancji). I tak z przywołanego już protokołu wynika, (w zakresie kwestionowanej opaski), że – poz. 4 tabeli "opaska wokół budynku – nie występuje – ocena stanu technicznego – słaby – do wykonania". Taka diagnoza i takie zalecenia powtarzają się niezmiennie w kolejnych protokołach kontroli, sporządzanych przez tę samą osobę o odpowiednich kwalifikacjach.

Skoro fachowiec zalecał już w 2013 r., wykonanie opaski przeciw zawilgoceniom ścian budynku, to nie sposób zgodzić się ze stroną skarżącą, że brak w projekcie takiego elementu zwalnia zarządcę z późniejszego jej wykonania. Fachowiec o odpowiednich uprawnieniach uznał, że taka izolacja będzie eliminować wpływ wód gruntowych na fundamenty domu wraz z piwnicą, wciąż narażonych na działanie wilgoci. Jest zaś faktem powszechnie znanym i nie wymagającym dowodu, że długotrwałe działanie wilgoci ma katastrofalny wpływ na substancję budynku i zdrowie mieszkających tam ludzi.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych organy nadzoru budowlanego, nie mogą rozważać nałożenie obowiązków z art. 66 ust. 1 pkt 1 p. b. ze względu na kwestie finansowe. W tym przepisie chodzi bowiem o to, aby budynek był użytkowany w sposób bezpieczny dla ludzi i mienia, a jest to ponad wszelką wątpliwość okoliczność nadrzędna.

Reasumując, na zasadzie art. 151 ppsa, skarga podlegała oddaleniu.