Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 39/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] lipca 2003 r., SAD nr [...] złożonego przez J. P. – F.P.H.U. "W.", dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci obuwia. Do zgłoszenia celnego strona załączyła m.in. fakturę handlową nr [...], w której wartość importowanego towaru określono na kwotę [...], świadectwo pochodzenia nr [...] oraz deklarację wartości celnej. Zgłoszenie celne zostało przyjęte jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i § 2 Kodeksu celnego, w związku z czym towar został objęty wnioskowaną przez stronę procedurą celną.

Następnie Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. pismem z dnia 30 września 2003 r. – mając na uwadze przypadki fałszowania świadectw pochodzenia – zwrócił się z prośbą o przeprowadzenie weryfikacji załączonego przez stronę do zgłoszenia celnego świadectwa pochodzenia nr [...].

Pismem z dnia 10 marca 2004 r. [...] władze celne potwierdziły autentyczność ww. świadectwa pochodzenia. Jednocześnie zwrócono uwagę na różnice pomiędzy fakturą przedstawioną celnym władzom [...] przez eksportera, firmę T. a fakturą załączoną do zgłoszenia celnego. Obie faktury pomimo, że posiadały ten sam numer [...], różniły się datą wystawienia, a także opiewały na inną wartość. Dołączona przez skarżącą do zgłoszenia celnego faktura z dnia [...] czerwca 2003 r. wskazywała na kwotę [...], natomiast faktura przedstawiona przez importera [...] włazom celnym nosiła datę [...] czerwca 2003 i wskazywała na kwotę [...].

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. wszczął z urzędu postępowanie w celu ustalenia prawidłowej wysokości należności celnych oraz zobowiązania podatkowego importowanego przez stronę towaru.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. uznał zgłoszenie celne z dnia [...] lipca 2003 r. za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru, wymiaru cła oraz wysokości podatku VAT.

Następnie wnioskiem datowanym 20 kwietnia 2007 r., uzupełnionym w dniu 12 października 2007 r. strona zwróciła się o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] lipca 2006 r.

Przy piśmie z dnia 18 września 2007 r., strona nadesłała pismo eksportera – [...] firmy T. skierowane do Departamentu Ceł Ministerstwa Finansów, wyjaśniające sprawę rozbieżnej treści faktur, potwierdzające, iż faktura załączona przez stronę do zgłoszenia celnego była prawidłowa.

Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W., odmówił wznowienia postępowania w sprawie decyzji ostatecznej z [...] lipca 2006 r.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez stronę odwołania, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał, że strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 241 § 1 w zw. z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej bez wskazania konkretnej przesłanki, na podstawie której postępowanie w przedmiotowej sprawie miałoby zostać wznowione. W ocenie Dyrektora Izby Celnej, organ I instancji winien był wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i zbadać, czy zachodzą, wskazane przez stronę, przesłanki wznowienia. Dopiero po wznowieniu postępowania powinno nastąpić rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie.

W dniu [...] kwietnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wznowił postępowanie, a następnie decyzją wydaną w dniu [...] lipca 2008 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z [...] lipca 2006 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2008 r., Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o: zmianę zaskarżonej decyzji i uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła m.in. naruszenie art. 240 § 1 ust. 4, art. 240 § 1 ust. 5 Ordynacji podatkowej, art. 83 § 3 i art. 19 § 1 Kodeksu celnego, a także art. 8 i art. 9 k.p.a.

Wskazując na pismo eksportera – firmy T. – z dnia 28 lipca 2007 r., wyjaśniające kwestę istnienia dwóch faktur o tych samych numerach, wskazujących natomiast różną wartość importowanego towaru, podniosła iż jest ono nowym, istotnym dowodem w sprawie, uzasadniającym wznowienie postępowania. Podkreśliła, że faktura z dnia [...] czerwca 2003 r. opiewająca na kwotę [...] została anulowana. Do zgłoszenia celnego dołączona natomiast została prawidłowa faktura, tj. wskazująca kwotę [...] i wystawiona [...] czerwca 2003 r. Skarżąca podkreśliła, iż nie wiedziała o istnieniu faktury z [...] czerwca 2003 r. Dysponowała bowiem tylko prawidłową fakturą z [...] czerwca 2003 r. i ten dokument dołączyła do zgłoszenia celnego. O istnieniu dwóch faktur zainteresowana dowiedziała się dopiero w toku postępowania. Potwierdzeniem powyższej okoliczności jest fakt, iż ww. pismo, zawierające wyjaśnienia eksportera, zostało przesłane bezpośrednio do Departamentu Ceł Ministerstwa Finansów, skąd skarżąca otrzymała jedynie kopię pisma.

Dalej, wskazując na naruszenie art. 83 § 3 Kodeksu celnego, strona skarżąca podkreśliła, że zgodnie z jego treścią jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane, czego w niniejszej sprawie organ nie uczynił. Jednocześnie podnosząc zarzut naruszenia rozporządzenia Rady Ministrów z 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia zaznaczyła, że dołączone do zgłoszenia celnego świadectwo pochodzenia towaru było prawidłowe, spełniało bowiem wszystkie wymagane przesłanki. Wobec powyższego organ celny winien uwzględnić okoliczności wynikające zarówno z dokumentów złożonych przez stronę (świadectwo pochodzenia, faktura) jak i z pisma eksportera z dnia 28 lipca 2007 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ostatnio powołanej ustawy).

Na wstępnie trzeba wskazać, że o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co oznacza, że sąd administracyjny nie ma uprawnień do wydania – zgodnie z wolą skarżącej – orzeczenia stwierdzającego, iż "dokument SAD został wypełniony prawidłowo, a w konsekwencji skarżąca nie posiada niedoboru należności celnych i podatkowych". Sąd bada bowiem wyłącznie legalność zaskarżonego aktu nie może natomiast orzekać za organ w sposób merytoryczny. W związku z powyższym argumentacja skarżącej, nawet jeśli byłaby uzasadniona, nie mogła spowodować uznania przez Sąd, dokonanego przez stronę zgłoszenia celnego za prawidłowe.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Ustawodawca wśród ogólnych zasad postępowania podatkowego wprowadził w art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8,poz. 60 ze zm.) zasadę stałości ostatecznej decyzji. Oznacza to, że wznowienie postępowania w sprawie może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz w innych ustawach. Przesłanki wznowienia postępowania zostały określone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.

Wskazać trzeba, że wydanie na podstawie art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej postanowienia o wznowieniu postępowania nie przesądza jeszcze o możliwości rozpatrywania istoty sprawy i orzekania w tym zakresie. Zgodnie z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej, po wydaniu postanowienia w pierwszym rzędzie przedmiotem postępowania staje się kwestia przesłanek wznowienia. Jeżeli organ podatkowy lub celny nie stwierdzi istnienia przesłanek wznowienia, odmawia uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Tylko zatem stwierdzenie wystąpienia w sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej powoduje konieczność rozpatrywania istoty sprawy.

Skarżąca jako podstawę wznowienia postępowania wskazała przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Z jego treści wynika, że wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Wobec powyższego, wznowienie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od łącznego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze - ujawnione dowody, istotne dla sprawy muszą być nowe. Należy przez to rozumieć dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Drugą przesłanką jest istnienie nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, aby nowe dowody nie były znane organowi, który decyzję wydał.

Skarżąca jako okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania wskazuje fakt wydania przez eksportera – firmę T. pisma zawierającego wyjaśnienia w kwestii istnienia dwóch faktur o tym samym numerze, a wskazujących na różne wartości sprowadzonego towaru, bowiem pismo to wskazuje, iż załączona przez stronę do zgłoszenia celnego faktura była prawidłowa.

Porównanie dat ww. pisma z 28 lipca 2007 r. i decyzji ostatecznej z [...] lipca 2006 r., nie pozostawia żadnej wątpliwości, iż pismo to nie istniało w dniu wydania decyzji ostatecznej, a zostało zgłoszone dopiero 18 września 2007 r. wraz z korespondencją kierowaną do Departamentu Ceł Ministerstwa Finansów. Powyższą okoliczność potwierdza również strona skarżąca wskazując, że "pismo eksportera z dnia 28 lipca 2007 r. zostało ujawnione po wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie, datowanej na dzień [...] lipca 2006 r." Powyższe oznacza, że powoływane przez stronę pismo zawierające wyjaśnienia nie stanowi dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji, o jakim mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Skoro tak, to na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej należało, tak jak to uczynił organ celny, wydać decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...].

Jednocześnie wyjaśnić należy, iż z literalnego brzmienia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wynika, że powołując się na ten przepis, należy wykazać ujawnienie "nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję". Chodzi tu więc o dowody, czyli takie środki dowodzenia, które mogą być uznane za wiarygodne i dopuszczalne (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2002 r., sygn. akt III SA 2448/2004).

W tym miejscu zauważyć należy, iż jak wskazał organ I instancji, wyjaśnienia [...] firmy T. mogą budzić wątpliwości co do ich wiarygodności. Podkreślenia wymaga, że udzielane przez eksportera wyjaśnienia są niespójne (wyjaśnienia z 26 września 2003 r., które dołączono do zgłoszenia celnego różnią się od wyjaśnień z dna 28 lipca 2007 r.). Zaznaczyć należy, iż w polu 10 świadectwa pochodzenia nr [...] wskazano fakturę nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Faktura opatrzona taką datą i opiewająca na kwotę [...] została przekazana przez kontrahenta zagranicznego jako prawidłowy dowód transakcji dokonanej między podmiotami. W piśmie z 26 września 2003 r. eksporter wyjaśnił, iż na świadectwie pochodzenia w polu 10 datę: [...] czerwca 2003 r. wpisano przez pomyłkę, błędnie wpisując datę dokumentu "S/C no. [...]". W wyjaśnieniach nie wspomniano natomiast o istnieniu jakiejkolwiek innej faktury. Dopiero w piśmie z dnia 28 lipca 2007 r. wskazano na istnienie dwóch faktur. T. zaznaczyła bowiem, że pierwotna wartość faktury nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. opiewała na [...], a po uzgodnieniu z klientem, została obniżona na [...]. Niższą kwotę uwzględniono na drugiej fakturze o tym samym numerze, wystawionej w dniu [...] lipca 2003 r.

Powyższe prowadzi do wniosku, że w posiadaniu importera znajdowały się dwie faktury (jedna przesłana przez kontrahenta zagranicznego, opiewająca na kwotę [...], druga przedłożona przez skarżącą wraz ze zgłoszeniem celnym towaru wystawiona na kwotę [...]) dokumentujące tę samą transakcję, posiadające te same numery, lecz różne daty i wskazujące różną wartość towaru. Eksporter nie kwestionował istnienia którejkolwiek z faktur, nie wskazał też, czy pierwsza faktura wskazująca na wyższą wartość towaru, została anulowana w związku z przeprowadzonymi z importerem ustaleniami w zakresie obniżenia ceny towaru. Wobec powyższego organ słusznie zauważył, iż wyjaśnienia kontrahenta zagranicznego, nie mogą zasługiwać na uwzględnienie.

Wątpliwości budzi również twierdzenie strony skarżącej, iż nie wiedziała o istnieniu dwóch faktur. Z jednej bowiem strony zainteresowana wskazuje, że "nie była świadoma wystawienia faktury z [...] czerwca 2003 r.", z drugiej zaś podkreśla, iż "były prowadzone negocjacje w sprawie ceny za zakupiony towar i w związku z niewłaściwą jakością towaru eksporter sprzedał towar po niższej cenie". Ponadto w polu 10 świadectwa pochodzenia nr [...], które skarżąca załączyła do zgłoszenia celnego wpisano fakturę z dnia [...] czerwca 2003 r. Wobec powyższego – w ocenie Sądu – strona była świadoma istnienia faktury wystawionej na wyższą kwotę.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 83 § 3 i art. 19 § 1 Kodeksu celnego oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, stwierdzić należy iż są niezasadne. Podkreślenia wymaga, iż postępowanie wznowieniowe może być poświęcone jedynie zbadaniu i ocenie czy w danej sprawie występują przesłanki do wznowienia określone w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Przedmiotem takiego postępowania nie może być zatem powtórne, merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż w sposób oczywisty naruszałoby to zasadę stałości decyzji (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2003 r., sygn. akt III SA 2809/2001). Mając na uwadze powyższe Sąd wyjaśnia, że w postępowaniu wznowieniowym wskazane przez skarżącą przepisy Kodeksu celnego oraz ww. rozporządzenia nie mogły mieć zastosowania. dlatego też nie można uznać za zasadne zarzuconego przez skarżącą naruszenia ww. przepisów prawa materialnego.

Na uwzględnienie nie zasługuje także podnoszona przez skarżącą argumentacja dotyczącą naruszenia art. 240 § 1 ust. 4 Ordynacji podatkowej. Analiza akt sprawy potwierdza, iż strona była informowana o przebiegu toczącego się postępowania. Podkreślić należy, że pismem z dnia 3 lipca 2006 r., strona została poinformowała o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że była pozbawiona możliwości obrony swojego interesu prawnego. Przede wszystkim strona została poinformowana o wątpliwościach organu co do wiarygodności dokumentów. W postanowieniu z dnia [...] maja 2006 r. wszczynającym postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wysokości należności celnych oraz zobowiązania podatkowego względem towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu wg SAD nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r., poinformowano stronę o wynikach weryfikacji dokonanej przez władze [...] oraz wskazano na rozbieżność pomiędzy fakturą przedstawioną władzom [...] przez eksportera towaru a fakturą załączoną przez stronę do zgłoszenia celnego. Z treścią ww. postanowienia strona zapoznała się w dniu 21 czerwca 2006 r. wnosząc o przedłużenie terminu wyjaśnienia sprawy i zebranie dodatkowej dokumentacji. Dodatkowo przy piśmie z dnia 21 czerwca 2006 r. Urząd Celny [...] w W. przesłał skarżącej – na jej prośbę – uzyskane od [...] władz celnych dokumenty. Wobec powyższego Sąd nie zgodził się z argumentacją skarżącej, że strona pozbawiona była możliwości udziału w postępowaniu.

Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów art. 8, 9 oraz 11 Kodeksu postępowania administracyjnego należy zauważyć, że na mocy art. 262 Kodeksu celnego w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 12 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy Kodeks celny (Dz.U. Nr 160, póz. 1084), od dnia 1 stycznia 1998 r., do postępowania w sprawach celnych stosuje się przepisy Działu IV Ordynacji podatkowej. W związku z tym zarzuty naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej w W., niemających zastosowania w sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego są pozbawione podstaw prawnych.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, z których wynika, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd działając na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.