Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1414/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 23
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 721
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz, Jerzy Solarski (spr.), Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1754/06 w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 marca 2007r. sygn. akt I SA/Wa 1754/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej WSA lub Sądem I instancji, po rozpoznaniu sprawy ze skargi L. S. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania - skargę oddalił.

W uzasadnieniu WSA przedstawił następującą argumentację faktyczną i prawną: decyzją z dnia [...] lipca 2006r. Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] września 2005r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w gminie M. obręb D., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, stanowiących własność M. i L. S., przeznaczonej na pasy drogowe - dla realizacji inwestycji polegającej na budowie węzła Komunikacyjnego Kielce - Północ w ciągu drogi krajowej nr S7 odcinek Występa - Wiśniówka wraz z rozbudową drogi krajowej nr 73 do parametrów 2-jezdniowej drogi klasy GP na odcinku Wiśniówka-granica m. Kielce oraz ustalającej na rzecz M. i L. S. odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...] zł w tym: za grunt [...] zł, za składniki budowlane - [...] zł i za składniki roślinne- [...] zł i jednocześnie uchylił decyzję Wojewody w pkt 3 określającym termin wypłaty odszkodowania i orzekł o zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu. W uzasadnieniu Minister stwierdził, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, w trybie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych i autostrad (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), zwanej dalej ustawą, wystąpił w dniu [...] kwietnia 2005r. z wnioskiem o wywłaszczenie nieruchomości szczegółowo wyżej opisanej stanowiącej własność M. i L. S., przeznaczonej na pasy drogowe. Przeznaczenie działek [...] i [...] na pasy drogowe wynikało z ostatecznej decyzji Wojewody Świętokrzyskiego o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej z dnia [...] stycznia 2005r. znak [...]. Stosownie do art. 15 ustawy Wojewoda Świętokrzyski wyznaczył M. i L. S. termin do zawarcia umowy z Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad do dnia [...] maja 2005r., po czym po bezskutecznym upływie terminu, pismem z dnia [...] maja 2005r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. W czasie rozprawy administracyjnej w dniu [...] września 2005r. strony zostały zapoznane z operatem szacunkowym z dnia [...] lipca 2005r. sporządzonym na zlecenie Wojewody Świętokrzyskiego dla potrzeb przedmiotowego postępowania wywłaszczeniowego. Dokonana analiza operatu z dnia [...] lipca 2005r. wykazała, że odpowiada on wymogom określonym przepisami prawa. M. i L. S. wnioskowali o dodatkową rekompensatę za obniżenie wartości pozostałej części nieruchomości, jednakże wniosek ten nie mógł być uwzględniony, ponieważ odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia stanowi wyłącznie rekompensatę za odjęcie prawa własności nieruchomości.

W skardze na tą decyzje L. S. domagał się "zasądzenia pełnej rekompensaty za budynek mieszkalny oraz utratę wartości pozostałej części działki" wskazując, że budynek mieszkalny znajdzie się w odległości 5 m 65 cm od drogi i wobec tego mieszkańcy będą narażeni na hałas, drgania, wibracje, co negatywnie wpłynie na zdrowie mieszkańców i na obiekt, który po pewnym czasie ulegnie zawaleniu. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego uzupełnił skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i formułując zarzut naruszenia art. 7, 77 i 78 kpa, art. 4 ust. 3 i 3a, art. 114 ust. 1 i art. 128 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 120 tej ustawy, a także art. 13 ust. 3 ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Minister Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA skargę oddalił i stwierdził, że wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.). Wskazując na art. 15 ustawy stwierdził, że Wojewoda zrealizował dyspozycję tego przepisu, termin do zawarcia umowy został wyznaczony do dnia [...] maja 2005r., a po bezskutecznym upływie tego terminu, wszczęte zostało postępowanie wywłaszczeniowe, przy czym zakres wywłaszczenia określony został w decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej. Wysokość odszkodowania ustalił rzeczoznawca majątkowy w operacie z dnia [...] lipca 2005r. i w toku postępowania M. i L. S. nie kwestionowali wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, jak i rozmiaru wywłaszczenia. Natomiast żądanie skargi sprowadzało się do dodatkowego odszkodowania za spadek wartości pozostałej części nieruchomości oraz posadowionego na niej budynku mieszkalnego. Takie żądanie nie mogło być jednak uwzględnione, ponieważ przekraczało normy postępowania wywłaszczeniowego i nie mogło być objęte decyzją orzekającą o wywłaszczeniu. Wskazując na art. 18 ust. 1 ustawy WSA stwierdził, że ustawodawca przewidział odszkodowanie tylko za wywłaszczoną nieruchomość, natomiast zakres wywłaszczenia został określony w decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej. Pozostała poza granicami inwestycji nieruchomość nie mogła być objęta rozliczeniami w postępowaniu wywłaszczeniowym, gdyż nie była przedmiotem tego postępowania. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa WSA wskazał, że nie jest słuszny zarzut naruszenia art. 13 ust. 3 ustawy, ponieważ przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu wywłaszczeniowym prowadzonym w trybie tej ustawy, natomiast na wniosek właściciela nieruchomości może zostać wszczęte odrębne postępowanie w sprawie nabycia pozostałej po wywłaszczeniu części nieruchomości. Również pozostałe zarzuty na uwzględnienie nie zasługują: art. 114 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania do postępowania wywłaszczeniowego prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r, co wynika z przepisu art. 23 ustawy (przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 3), a w art. 15 ust. 1 ustawy wymieniono czynności, jakie mają poprzedzić wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego; nie doszło też do naruszenia art. 128 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ przepisy te nie mają zastosowania w stanie faktycznym sprawy.

W skardze kasacyjnej L. S. reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając:

1. "naruszenie norm prawa procesowego art. 133 §1 i art. 141 § 4 Uppa i art. 7, 77 i 78 kpa przez:

- "brak odniesienia się do materiału akt sprawy i oceny poczynionych ustaleń faktycznych w decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...].07.2006r., poprzedzającej zaskarżone do WSA postanowienie z dnia [...].08.2006r. w kwestii zaistnienia przesłanek z art. 120 w zw. z art. 128 p.1 i p. 4 ugn w związku z art. 23 i art. 18 ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji drogowych w związku z art. 4 p. 1 ugn skutkujących obowiązkiem uzupełnienia odszkodowania o wartość utraconego prawa L. S. do dotychczasowego zamieszkiwania w budynku, co ewidentnie stanowi zmniejszenie wartości części nieruchomości wywłaszczonej nr [...] i [...], która w skutek wywłaszczenia straciła charakter nieruchomości zabudowanej",

- "niewyjaśnienie w wyroku na jakiej postawie WSA uznał, iż przepis art. 120 w związku z art. 128 p. 4 ugn nie ma zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy bez oceny aktów organów pod katem prawidłowości wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, czym naruszył art. 77 i 7 kpa".

Konsekwencją w/w naruszeń jest :

2. "naruszenie prawa materialnego art. 120 i 128 p. 1 i p. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami z roku 1994r. (Dz. U. 2004r. Nr 261, z późn. zm.) w zw. z art. 23 i art. 18 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) w związku z art. 4 p. 1 i w związku z art. 113 p.1 zd. 1 ugn przez błędną ich wykładnię i niezastosowanie do istniejącej sytuacji faktycznej na przedmiotowej nieruchomości jaka zaistniała w skutek wywłaszczenia jej części pod budowę dróg oraz powstałych niedogodności z tym związanych (wysokie natężenie ruchu pojazdów, hałas, zanieczyszczenia, wstrząsy, utrata możliwości zamieszkania w budynku) dla właścicieli nieruchomości sąsiedniej i, że szkodą dla właścicieli nieruchomości wywłaszczonej będzie utrata dotychczasowego charakteru nieruchomości jako zabudowanej, a także utrata dotychczasowego miejsca zamieszkania w budynku, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania nie może być sytuowany w odległości mniejszej niż 40 m od krawędzi jezdni dla drogi krajowej Nr 73 i 100m od krawędzi jezdni dla drogi międzynarodowej E-77, przez co pomniejszyła się wartość części wywłaszczonej, skutkując obowiązek uzupełnienia decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...].07.2006r., nr [...] czego, Sąd nie uwzględnił wbrew treści w/powoł. przepisów ugn i art. 23 i art. 18 ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji drogowych".

Wskazując na powyższe podstawy podniesiono, "że rozpoznaniu przez NSA wymaga kwestia czy w sytuacji, gdy w wyniku sposobu zagospodarowania części nieruchomości, którą wywłaszczono na inwestycje drogowe i związanymi z tym wymogami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nastąpiła utrata możliwości dotychczasowego zamieszkiwania w budynku sytuowanym na pozostałej części tej nieruchomości, z której wydzielono działki do wywłaszczenia, jest to pogorszenie warunków mieszkaniowych właściciela, skutkujące odszkodowanie z tego tytułu w rozumieniu art. 18 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, względnie zmniejszenie wartości wywłaszczonej części nieruchomości wskutek niedogodności i szkód (hałas, wstrząsy, zanieczyszczenia, utrata możliwości dotychczasowego zamieszkiwania wbrew przepisom o określonej odległości od dróg), jakie powstaną dla właścicieli nieruchomości sąsiednich w związku ze sposobem zagospodarowania jej na drogi, a nadto zmniejszenie wartości wywłaszczonej części przez pozbawienie jej charakteru nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, właśnie wskutek podziału w celu wywłaszczenia, któremu to zmniejszeniu wartości powinno odpowiadać odszkodowanie, o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu (art. 120 w związku z art. 128 p. 1 i p. 4 ugn w związku z art. 23 ustawy)".

Na tych podstawach sformułowano wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku lub o jego zmianę w taki sposób, że Sąd uchyli zaskarżone postanowienie i poprzedzającą je decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...].07.2006r. i przekaże sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, przy zasądzeniu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach wskazano, że WSA pominął, a organy wbrew treści art. 7, 77 kpa i z naruszeniem art. 4p. 1 ugn nie uwzględniły, iż do czasu wywłaszczenia działki nr [...],[...],[...],[...] stanowiły jedną nieruchomość gruntową zabudowaną budynkiem mieszkalnym, której część w postaci działek nr [...] i [...] została wywłaszczona na inwestycje drogowe. Podział do wywłaszczenia spowodował, że budynek mieszkalny, który pozostawał na części niewywłaszczonej znalazł się w odległości 5 m od krawędzi drogi krajowej nr 73, co sprzeczne jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nie może być przeznaczony na stały pobyt ludzi. Nadto WSA wbrew treści art. 133 § 1 nie uwzględnił, że organy naruszając art. 77 kpa nie ustaliły tej okoliczności, jako ewidentnej niedogodności i szkody pomniejszającej wartość nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, która została podzielona do wywłaszczenia, co uzasadniało powiększenie wypłaconego odszkodowania o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu, co do części wywłaszczonej. Błędnie też przyjęto, że w sprawie mógłby mieć zastosowanie art. 113 p. 3 ugn, po uprawomocnieniu się decyzji o wywłaszczeniu. Tymczasem istnieje możliwość prawidłowego wykorzystania nieruchomości pod warunkiem usytuowania budynku mieszkalnego w innym miejscu, co wiąże się jednak z pozbawieniem właściciela dotychczasowego mieszkania. Wyczerpana została więc dyspozycja art. 120 w związku z art. 128 p. 1 i p. 4 ugn oraz art. 18 w/powoł. ustawy. Na poparcie tych twierdzeń wskazano na art. 18 ustawy z dnia 10.04.2003r. Niezależnie od tego w decyzji lokalizacyjnej z 2002r. zawarte były wskazania co do sytuowania budynku, czego WSA nie uwzględnił jak i tego, że organy z naruszeniem art. 77 kpa nie wzięły pod uwagę, iż warunki zabudowy, które skarżący otrzymał na sytuowanie w innym miejscu nowego budynku na części nieruchomości mu pozostawionej podają jako przyczynę decyzję o lokalizacji drogi, która warunkuje utratę dotychczasowego miejsca zamieszkania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do przepisu art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny powołanych w skardze kasacyjnej podstaw.

W podstawach skargi kasacyjnej sformułowano zarówno zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, przy czym w ramach ostatniej z podstaw kasacyjnych wskazano na art. 133 § 1 i art. 141 § 1 P.p.s.a., a także na art. 7, art.77 i art. 78 kpa.

Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (...). Z unormowania tego wynika, że sąd orzeka według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu, który wynika zarówno z akt administracyjnych, jak i sądowych. Do sądu należy więc ocena, czy zebrany w postępowaniu materiał dowodowy jest pełny i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, a także czy został oceniony prawidłowo. Przy tak określonej roli sądu administracyjnego stwierdzić należy, że w sprawie podstawę orzekania stanowił materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym, gdzie stan faktyczny ustalony na potrzeby podjęcia decyzji nie był w istocie podważany. W szczególności nie negowano przeznaczenia działek [...] i [...] na pasy drogowe, co wynikało z ostatecznej decyzji Wojewody Świętokrzyskiego o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej z dnia [...] stycznia 2005r. znak [...]. Także sporządzony operat szacunkowy z [...] lipca 2005r. obejmujący wartość wymienionych działek, znajdujących się na nich składników budowlanych i roślinnych, z którym strony zostały zapoznane podczas rozprawy administracyjnej w dniu [...] września 2005r., nie był kwestionowany. Wobec tego przy uwzględnieniu prawa materialnego mającego w sprawie zastosowanie, a to przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, nie zachodziła potrzeba prowadzenia szerszego postępowania dowodowego i gromadzenia innych dowodów. Zebrany bowiem materiał dowodowy, co wymaga podkreślenia, niekwestionowany w przedstawionym zakresie przez strony, był wystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, której granice wyznaczył wniosek o wywłaszczenie. Zatem Sąd I instancji nie stwierdziwszy naruszenia przez organy przytoczonych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie uchybił przepisowi art. 133 § 1 P.p.s.a.

Jeśli chodzi o sporządzone uzasadnienie, to również nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisu art.141 § 4 P.p.s.a. Wbrew skardze kasacyjnej uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszelkie elementy wymagane tym przepisem: zwięźle przedstawia stan sprawy, wymienia wszystkie zarzuty skargi wraz z ich uzasadnieniem oraz zamieszcza stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę. Zawiera też rozstrzygnięcie, w szczególności szeroko odnosi się do prawa materialnego mającego w sprawie zastosowanie, a także do kwestii procesowych, które w skardze były podnoszone. Wyjaśnia też, dlaczego powołane w skardze przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mogły mieć w sprawie zastosowania. Wobec tego stwierdzić należy, że zarzut naruszenia przepisów postępowania okazał się nieusprawiedliwiony.

W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazano na "naruszenie prawa materialnego art. 120 i 128 p. 1 i p. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami z roku 1994r., w zw. z art. 23 i art. 18 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, w związku z art. 4 p. 1 i w związku z art. 113 p.1 zd. 1 ugn, przez błędną ich wykładnię i niezastosowanie do istniejącej sytuacji faktycznej". Przy tej treści zarzutu dla porządku zauważyć należy, że ustawa o gospodarce nieruchomościami uchwalona została 21 sierpnia 1997 r., a nie, jak w skardze kasacyjnej podano - "z roku 1994".

Dokonując oceny postawionego zarzutu należy przypomnieć treść art. 23 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Przepis ten stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale (rozdział 3, zatytułowany nabywanie nieruchomości pod drogi) stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2004r. Nr 261, ze zm.), zwanej dalej u.g.n. Wobec tego w sprawie rozpoznawanej na gruncie przepisów ustawy nie będą miały zastosowania regulacje z ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące podziału nieruchomości i ich nabywania, a także nabywania pozostałych po wywłaszczeniu części nieruchomości (art. 13 ust.3 ustawy). Natomiast w odniesieniu do regulacji dotyczących odszkodowania, przepis art. 128 u.g.n. będzie miał zastosowanie tylko o tyle, o ile materia ta nie została unormowana w art. 18 ustawy.

Stosownie do przepisu art. 128 ust. 1 u.g.n., wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tego prawa. Natomiast ustęp 4 rozszerza zakres wypłaty odszkodowania stanowiąc, że odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124 - 126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Przez "zdarzenia", o których wyżej mowa należy rozumieć sytuacje, gdy "zachodzi potrzeba zapobieżenia niebezpieczeństwu, wystąpieniu szkody lub niedogodnościom, jakie mogą powstać dla właścicieli nieruchomości sąsiedniej wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, w związku z czym zachodzi konieczność ustanowienia w decyzji o wywłaszczeniu niezbędnych służebności oraz ustalenia obowiązku budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń zapobiegających tym zdarzeniom lub okolicznościom" (art.120), a także "zdarzenia" wymienione w art. 124-126 u.g.n.

W realiach sprawy, gdzie skarżący oczekuje uzupełnienia odszkodowania o wartość utraconego prawa do dotychczasowego zamieszkiwania w budynku znajdującym się pozostałej niewywłaszczonej części nieruchomości i zasądzenia pełnej rekompensaty za budynek mieszkalny oraz utratę wartości pozostałej części działki stwierdzić należy, że nie są to "zdarzenia" objęte dyspozycją art. 120 oraz 124-126 u.g.n. Stąd też zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego jest nieusprawiedliwiony. Natomiast kwesta wykupu pozostałej po wywłaszczeniu części działki może stanowić podstawę faktyczną roszczenia przewidzianego w art. 13 ust. 3 ustawy, co jednak wykracza poza granice niniejszego postępowania.

Reasumując stwierdzić należy, że skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w wyroku, w oparciu o art. 184 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu należne od skarbu Państwa (art.250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 250 - 261 P.p.s.a.