Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 348/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 27
journal: Dz.U. 2015 poz 349
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie sędzia WSA Anetta Chołuj, asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, (sprawozdawca), Protokolant starszy sekretarz sądowy Paulina Białkowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2021 r., nr 9001-2021-000477 w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 19 kwietnia 2021 r. (nr 9001-2021-000477) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, Dyrektor ARiMR), po rozpatrzeniu odwołania A.B. (dalej: skarżący), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z/s w U. (dalej: organ I instancji, Kierownik ARiMR), z dnia 11 lutego 2021 r. (nr 0012-2021-000712) w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2020. Jako podstawę prawną decyzji Dyrektor ARiMR wskazał: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505), art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r. poz. 182).

Jak wynika z akt spawy skarżący w dniu 4 czerwca 2020 r. złożył za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus wniosek o przyznanie płatności na 2020 r. Wniosek ten zawierał deklarację płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) w ramach pakietu 4 Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000. Do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej skarżący zgłosił jedną działkę rolną [...] (działka nr [...]) o powierzchni [...] ha w ramach wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże na obszarach Natura 2000.

Decyzją z dnia 11 lutego 2021 r. organ I instancji odmówił przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2020 oraz nałożył na skarżącego sankcję w wysokości 2.155,17 zł. Wskazał, że kwota sankcji będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ I instancji przed wydaniem decyzji zwrócił się do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z prośbą o pomoc w ustaleniu zmian przebiegu granic obszaru Natura 2000 na działce ewidencyjnej nr [...]. W odpowiedzi uzyskał informację, że od 2017 r. granica obszaru Natura 2000 nie uległa zmianie, a działka nr [...] nadal częściowo znajduje się na jego obszarze.

W uzasadnieniu decyzji Kierownik ARiMR wskazał, że w przypadku wariantu 4.5, powierzchnia zadeklarowana do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w toku postępowania została ustalona na poziomie [...] ha. Organ stwierdził, że część działki rolnej [...] o powierzchni [...] ha nie jest położona na specjalnym obszarze ochrony siedlisk ani na obszarze specjalnej ochrony ptaków, ani na obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty, w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody, tym samym wspomniana część działki rolnej [...] o powierzchni [...] została wykluczona z płatności w ramach wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże. Zauważył, że ustaleń tych dokonał w oparciu o wnikliwą analizę położenia spornej działki, a także o dodatkowe informacje zawarte w bazie danych m. in. geoserwisu Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, bazy danych Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska, a także w serwisie Komisji Europejskiej. W związku z powyższym organ zredukował powierzchnię uprawnioną do wsparcia w ramach tego wariantu do powierzchni [...] ha. Z uwagi na stwierdzone przedeklarowanie powierzchni na poziomie 100,00%, organ zastosował art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 zgodnie z którym w przypadku, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy. Ponadto rolnik podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Kwota ta, zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, będzie odliczana od wszystkich płatności związanych z powierzchnią, które są obsługiwane przez ARiMR, do których rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia. Jeżeli odliczenie tej kwoty w ciągu trzech lat kalendarzowych nie będzie możliwe, wówczas pozostałe do spłaty saldo zostanie anulowane.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że wniosek na 2020 r. został złożony w ramach kontynuacji pięcioletniego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, podjętego w 2017 r. Zauważył, że wniosek za 2017 r. został wypełniony zgodnie z obowiązującymi wtedy wytycznymi ARiMR przy pomocy doradcy rolnośrodowiskowego z PZD Dolnośląskiego Doradztwa Rolniczego w L. oraz przy współpracy eksperta przyrodniczego. Zadeklarowanie powierzchni w ramach pakietu 4.5 dla gruntów położonych na obszarach Natura 2000 nastąpiło w oparciu o kartę informacyjną oraz na podstawie załącznika otrzymanego z ARiMR. Wskazał, ze deklarując w latach 2017-2020 pakiet 4.5 nie miał świadomości, że popełnia błąd. Zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niewystosowania do Strony wezwania do złożenia wyjaśnień. Wskazał również, że zgodnie z § 6 ust. 5 i 6 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego dopuszcza się zmianę pakietów 4 i 5 bez konsekwencji finansowych.

Opisaną na wstępie decyzją z 19 kwietnia 2021 r. Dyrektor ARiMR utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podtrzymując stanowisko organu I instancji.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy przywołał przepisy prawne znajdujące zastosowanie w sprawie. Podkreślił, że tworzenie lub likwidacja form ochrony przyrody, w tym ustanawianie planów zadań ochronnych i planów ochrony, zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55, z późn. zm.) leży w kompetencji właściwych regionalnych dyrektorów ochrony środowiska (RDOS). Stosowanie do art. 2 ustawy o ewidencji producentów, RDOS przekazuje dane wektorowe działek położonych na obszarach Natura 2000 oraz informacje o trwałych użytkach zielonych, dla których, w planach zadań ochronnych albo w planach ochrony, określono działania ochronne dla siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk, położonych na tych trwałych użytkach zielonych. Z analizy aktualnej ortofotomapy datowanej na dzień

25 lipca 2019 r. (data wykonania zdjęcia) wraz z zaimplementowanymi danymi referencyjnymi, uwzględniającymi obszary specjalne, w tym obszary położne na Natura 2000, ewidentnie wynika, iż działka rolna [...] (dz. ew. [...]) nie jest w całości położona na obszarach Natura 2000. W wyniku tej analizy, organ odwoławczy stwierdził, że obszar Natura 2000 przebiega wzdłuż południowej granicy działki, od wschodu na zachód, w części pokrywa się z terenem zadrzewionym, niedeklarowanym przez Skarżącego, co obrazuje dołączone zdjęcie.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego, organ II instancji wskazał, że karta informacyjna jest tylko instrumentem pomocniczym do wypełniania wniosku. Składając wnioski w latach 2018-2020 skarżący deklarował pakiet 4.5, zgodnie z podjętym w 2017 r. zobowiązaniem. Organ odwoławczy podkreślił, że procedowanie wniosków składanych w latach wcześniejszych tj. w latach 2017- 2019, w ocenie organu odwoławczego nie było prawidłowe. Z analizy danych zawartych w systemie IACSplus bezsprzecznie wynika, że sporna działka nie leżała w całości na obszarach Natura 2000 OSO/SOO, a przebieg granicy tych obszarów w latach 2017-2019 jest identyczny jak w roku 2020. Przedmiotem zainteresowania w niniejszej sprawie, nie mogą być jednak kwestie dotyczące prawidłowości przyznawanych płatności w latach poprzednich, ale sprawdzenie kryteriów kwalifikowalności poszczególnych działek zgłoszonych do płatności przez Stronę niniejszego postępowania we wniosku z dnia 4 czerwca 2020 r.

Organ odwoławczy podkreślił, że na rolniku ciąży obowiązek wykazania okoliczności uprawniających do otrzymania płatności. Dyrektor ARiMR odniósł się do twierdzeń skarżącego, zgodnie z którymi błędne przypisanie do działki rolnej [...] wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże na obszarze Natura 2000 zamiast wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże poza obszarami Natura 2000 nie stanowiło nadużycia finansowego czy innego oszustwa, bowiem stawki płatności i wymogi są dla obu wariantów zbieżne, a taka pomyłka powinna zostać potraktowana jako błąd oczywisty. Wyjaśnił, że choć jak słusznie wskazał skarżący, stawki płatności

(1.083,00 zł/ha) oraz wymogi są zbieżne dla obu wariantów, to błędnej deklaracji rolnika nie można potraktować jako błędu oczywistego, którego definicję zawiera art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. Organ bez poddawania wniosku kontroli administracyjnej w informatycznym systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, nie był w stanie stwierdzić błędnej deklaracji. To z kolei dyskwalifikuje wystąpienie pomyłki jako błędu oczywistego.

Organ odwoławczy zauważył, że w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania § 6 ust. 5 i 6 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, który dopuszcza zmianę pakietów 4 i 5, bez ponoszenia konsekwencji finansowej, ponieważ, granice wyznaczonego obszaru Natura 2000, w przypadku działki ewidencyjnej nr [...], nie uległy zmianie w latach 2017-2020. Organ II instancji podkreślił również, że w sprawie słusznie zostały nałożone na skarżącego sankcje. W jego ocenie ponadto, organ I instancji nie naruszył art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. a zarzuty wniesione przez stronę w tym zakresie nie znajdują żadnego poparcia.

W skardze do Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, zarzucając:

1. naruszenie art. 81a k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia na niekorzyść strony w zakresie odmowy przyznania płatności do działki oznaczonej numerem [...], podczas gdy powstałe wątpliwości organu co do stanu faktycznego nie zostały wyjaśnione,

2. naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. poprzez brak dopuszczenia dowodu z informacji posiadanych przez sam organ w zakresie obowiązywania lub braku obowiązywania na określonym obszarze terenu NATURA 2000, a tym samym, wydanie decyzji odmawiającej stronie płatności do działki nr [...], podczas gdy sam organ posiadał wiedzę w zakresie tego, jaki obszar jest właściwy dla tejże działki, zaś wcześniejsze deklaracje strony wskazywały na prawidłowe oznaczenie obszaru dla wnioskowanej płatności do działki nr [...] i okoliczności te wprost wskazują na to, że deklaracja działki [...] do pakietu 4.5 stanowiła oczywisty błąd formalny wniosku,

3. naruszenie art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, poprzez brak rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego sprawy, tj. również informacji posiadanych przez organ z urzędu (informacji dotyczących obszarów występowania obszarów NATURA 2000) i brak skierowania do skarżącego wezwania do złożenia wyjaśnień w zakresie pakietów deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności za rok 2020 i w latach poprzednich.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. W szczególności podkreślił, że sporna działka od roku 2017 była deklarowana w ramach wariantu 4.5 przez skarżącego i do całej zadeklarowanej powierzchni działki były przyznawane płatności. W ocenie organu odwoławczego procedowanie wniosków składanych przez skarżącego w latach 2017-2019, nie było prawidłowe. Z danych zawartych w systemie IACSPIus bezsprzecznie wynika, iż sporny grunt nie leżał w całości na obszarach NATURA 2000 OSO/SOO, zaś przebieg granicy obszarów NATURA 2000 w roku 2017 jest identyczny jak w roku 2020. Dostępna na rok 2017 ortofotmapa datowana jest na 23 maja 2016 r. Podkreślił, że karta informacyjna jest instrumentem pomocniczym przy wypełniania wniosku, natomiast załączniki graficzne oraz otrzymany wniosek papierowy, w każdym przypadku powinien być przez wnioskodawcę aktualizowany, a dane w nim zawarte powinny przedstawiać stan faktyczny działek. Zauważył, że dokumentacja za 2017 r. została sporządzona przy współudziale doradcy rolnośrodowiskowego - fachowca, który sporządza plan działalności rolno-środowiskowo-klimatycznej, weryfikuje i kwalifikuje poszczególne działki do płatności w ramach danego wariantu. Sporna powierzchnia działki została błędnie przyporządkowana do wariantu 4.5, taki wariant został zadeklarowany przez skarżącego we wniosku, na podstawie sporządzonej ekspertyzy przyrodniczej oraz planu działalności rolnośrodowiskowej. Zauważył, że na przekazanym skarżącemu załączniku graficznym, obszar Natura 2000 został oznaczony, zatem zarzut skarżącego, że w tym okresie nie było możliwości zweryfikowania granic obszaru Natura 2000, jest bezpodstawny. Organ odwoławczy dołączył zdjęcie załącznika graficznego, jaki otrzymał skarżący wraz z wnioskiem na 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), rozstrzygnięcie organu podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Podkreślić przy tym należy, że stosownie do art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania).

Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący zgłosił Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji wniosek o przyznanie płatności na rok 2020. Wniosek ten zawierał deklarację płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) w ramach pakietu 4 Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000. Do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej skarżący zgłosił jedną działkę rolną [...] (działka nr [...]) o powierzchni [...] ha w ramach wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże na obszarach Natura 2000. Organy stwierdziły, że część działki rolnej [...] o powierzchni [...] ha nie jest położona na specjalnym obszarze ochrony siedlisk ani na obszarze specjalnej ochrony ptaków, ani na obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty, w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody, tym samym część działki rolnej [...] o powierzchni [...] została wykluczona z płatności w ramach wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże. Organ I instancji przed wydaniem decyzji zwrócił się do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z prośbą o pomoc w ustaleniu zmian przebiegu granic obszaru Natura 2000 na działce ewidencyjnej nr [...]. W odpowiedzi uzyskał informację, że od 2017 r. granica obszaru Natura 2000 nie uległa zmianie, a działka nr [...] nadal częściowo znajduje się na jego obszarze. Stopień przedeklarowania wymagał nałożenia sankcji.

Zauważyć należy, że wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2020 r. był kolejnym wnioskiem złożonym w ramach kontynuacji pięcioletniego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego podjętego w 2017 r. Jak podkreślał skarżący przez cały dotychczasowy okres trwania zobowiązania kontrole administracyjne wniosków prowadzonych przez ARiMR nie wykazywały rozbieżności w deklarowanym pakiecie 4.5 względem granic obszaru Natura 2000. Na przekazanych w 2017 r. przez organ załącznikach graficznych i w karcie informacyjnej dołączonej do wniosku działka nr [...] oznaczona była – jak wskazał skarżący, jako leżąca w granicach obszaru Natura 2000.

W sprawie nie ulega wątpliwości, że treść wniosku jest taka, jak opisana przez organy. Zawarto w nim żądanie przyznania płatności w ramach wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże na obszarach Natura 2000 do działki nr [...] o powierzchni [...] ha – w ramach pakietu 4 określonego w § 4 pkt 4 lit. e) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. u. z 2015 r., poz. 415 ze zm., dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe). Okolicznością bezsporną było także to, że jedynie część działki, tj. [...] ha znajduje się na obszarze Natura 2000. Potwierdziły to załączniki graficzne znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy.

Sąd zauważa, że w podobnej sprawie, orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (wyrok z 17 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 918/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane w w/w wyroku. Tezy i twierdzenia tego wyroku zostaną powołane niżej, jako szczególnie trafne.

Zgodzić należy się z organem, że odpowiedzialność za treść wniosku ponosi rolnik. To strona deklaruje do których działek, jakich powierzchni i jakie płatności chce otrzymać, a samo postępowanie jest inicjowane na jej wniosek. Powinna zatem dochować należytej staranności w dopełnieniu wszystkich warunków, od których uzależnione jest otrzymanie wnioskowanej pomocy. Wniosek o płatność powinien zawierać wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy lub wsparcia. W szczególności powinien zawierać szczegóły pozwalające na jednoznaczną identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię, położenie, a jeśli to konieczne, dalsze specyfikacje dotyczące ich użytkowania, a także potrzebne do wykazania kwalifikowalności do przedmiotowego systemu lub środka (art. 14 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, Dz.U.UE.L.2014.227.69, dalej: rozporządzenie nr 809/2014).

Niemniej jednak, w procesie wypełniania wniosku pewien udział został także przypisany właściwym organom. To one są odpowiedzialne za utworzenie systemu identyfikacji działek rolnych, który ma gwarantować nie tylko mierzalność działki, ale też jej niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację. Sama identyfikacja powinna być pewna, a wniosek powinien być złożony wraz z dodatkowymi dokumentami określonymi przez właściwe organy, umożliwiającymi lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. Na państwa członkowskie został również nałożony obowiązek ustalenia odnośnie do każdej działki, czy mają do niej zastosowanie przepisy dotyczące m.in. obszarów Natura 2000 (zob. art. 5 ust. 1 i ust. 2 lit. d) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, Dz.U.UE.L.2014.181.48, dalej: rozporządzenie 640/2014). Co więcej, zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie lub gruntów nierolniczych, o których mowa w art. 14 ust. 1 lit. d) i e), właściwy organ dostarcza beneficjentowi formularz geoprzestrzenny wniosku o przyznanie pomocy. Materiały graficzne dostarczone beneficjentowi powinny wskazywać granice oraz unikalną identyfikację działek referencyjnych, aby umożliwić beneficjentowi prawidłowe wskazanie wielkości i położenia każdej działki rolnej. Beneficjent może potwierdzić przekazane mu informacje, albo obowiązany jest je poprawić lub zmienić (art. 17 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 809/2014).

Złożenie poprawnie wypełnionego wniosku nie jest jednak warunkiem bezwzględnym, odnośnie do którego nie przewidziano sytuacji wyjątkowych. W określonych przypadkach należy bowiem beneficjentom zezwolić na wprowadzanie korekt i poprawianie oczywistych błędów we wnioskach oraz we wszelkich dokumentach uzupełniających, dostosowywanie po ich złożeniu (zob. motyw 3 i 14 oraz art. 1 lit. h), art. 4 rozporządzenia nr 809/2014, a także art. 59 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, Dz.U.UE.L.2013.347.549). Zgodnie z art. 4 rozporządzenia nr 809/2014 wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym. Pojęcie "oczywistego błędu" zawiera w sobie zarówno możliwość popełnienia go wskutek "oczywistej omyłki pisarskiej", jak i "oczywistej omyłki rachunkowej". Jednak skoro w powołanym przepisie jest odniesienie do "oczywistych błędów", to tym samym nie można tego odnosić wyłącznie do omyłek pisarskich czy rachunkowych. Za oczywisty błąd można uznać również niespójność, sprzeczność czy przeoczenie. W ocenie Sądu zaklasyfikowanie błędu jako oczywistego może wystąpić niezależnie od sposobu, w jakim przeprowadzona została kontrola dokumentów. Przepis nie zawiera jakichkolwiek ograniczeń co do momentu ujawnienia błędu.

W okolicznościach kontrolowanej sprawy organ odwoławczy nie ocenił dostatecznie, na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, jaki był zamierzony przez rolnika zakres wniosku i czy zadeklarowanie spornej działki w całości do wariantu 4.5 nie było błędem, który organ mógł w sposób prosty wykryć. Przemawiać za tym może szereg okoliczności. Przede wszystkim należy podkreślić, że skarżący twierdził, że wypełnił wniosek na podstawie udostępnionej przez Agencję dokumentacji graficznej, a przy wypełnianiu wniosku skorzystał z pomocy eksperta przyrodniczego. Wniosek o płatność na 2020 r. skarżący złożył w ramach kontynuacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego podjętego w 2017 r. Przez cały dotychczasowy okres trwania zobowiązania organ nie kwestionował położenia spornej działki deklarowanej do pakietu 4.5 na obszarze Natura 2000. Zauważyć przy tym należy, że organ w odpowiedzi na skargę umieścił materiał graficzny jaki miał otrzymać skarżący w 2017 r., z którego wynikało, że sporna działka tylko w niewielkiej części znajdowała się na obszarze Natura 2000. W tym kontekście niezrozumiałe jest dla Sądu, dlaczego organ - skoro już w 2017 r. dysponował mapą pokazującą granice obszaru Natura 2000 - w 2017 r. i w kolejnych latach, nie wezwał skarżącego do wyjaśnienia rozbieżności między materiałem graficznym a składanymi wnioskami, utwierdzając skarżącego w przekonaniu, że składane przez niego deklaracje są prawidłowe. Z akt sprawy wynika, że Kierownik ARiMR dopiero w 2020 r. powziął wątpliwości co do położenia działki i wystąpił do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska we Wrocławiu w celu uzyskania informacji. Wskazać także należy, że z dołączonego do wniosku skarżącego materiału graficznego oraz "legendy" nie wynika jaki obszar na działce nr [...] był położony na terenie Natura 2000 r.

Wskazać należy, że postępowanie w sprawie prowadzone było na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730 i 1133), zwanej dalej "Kodeksem postępowania administracyjnego", chyba że ustawa stanowi inaczej. Na podstawie art. 77 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej obowiązane są fakty znane z urzędy (fakty urzędowe) komunikować stronie postępowania, same zaś mają obowiązek działać na podstawie i w graniach prawa (art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a.). Skoro zaś weryfikacja obszaru kwalifikowanego odbywa się w oparciu o skomputeryzowaną bazę danych, system informacji geograficznej i system identyfikacji działek, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a organ bazuje na materiałach graficznych składanych przez beneficjenta, które wcześniej sam mu udostępnił, to na podstawie tylko treści zgłoszonego wniosku z załącznikami i przy wykorzystaniu posiadanych narzędzi teleinformatycznych lub wiedzy urzędowej i informacji o obowiązującym prawie, możliwe było stwierdzenie błędu w wypełnieniu wniosku polegającego na zadeklarowaniu realizacji wariantu 4.5 na obszarze, który niemal w całości położony jest poza obszarem Natura 2000, przez co nie mógł być do tego wariantu zgłoszony, a spełniałby warunki przewidziane dla wariantu 5.5. Okoliczność ta powinna być wzięta pod rozwagę z urzędu, w tym co do granic obszarów Natura 2000. Strona powinna być powiadomiona o wykryciu takiej rozbieżności między treścią wniosku ze stanem rzeczywistym, aby mogła wyjaśnić, czy złożona deklaracja nie była obarczona błędem, zwłaszcza przy uwzględnieniu, że rozpatrywany wniosek został złożony jako kolejny w ramach pięcioletniego zobowiązania. Przyjęcie stanowiska, że organ nie weryfikuje wniosku w zakresie innym, niż sama jego treść formalna, choć posiada wystarczające narzędzia teleinformatyczne i wiedzę urzędową oraz prawną, aby zweryfikować zgodność deklaracji rolnika ze stanem faktycznym i prawnym wynikającym z ustanowienia na danym terenie specjalnych obszarów ochrony, byłoby nieproporcjonalne do ewentualnych negatywnych skutków, jakimi obciążono rolnika. Powyższe nie mogłoby jednak nastąpić wtedy, gdyby ustalono, że zadeklarowanie wariantu 4.5 nie było wynikiem błędu, lecz działaniem świadomym, zmierzającym do uzyskania korzyści przewyższającej płatność w wariancie 5.5, co nie było jednak dotychczas rozważane.

W ocenie Sądu, organ dysponował wszystkimi niezbędnymi dokumentami i narzędziami, w tym skomputeryzowaną bazą danych, o której mowa w art. 11 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014, aby w prosty sposób błąd taki, jaki popełnił skarżący deklarując położenie działek na obszarze Natura 2000, dostrzec na etapie wstępnej kontroli wniosku i dołączonych do niego dokumentów, przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów. Odnośnie do granic obszarów Natura 2000 nie ma bowiem potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego (wyjaśniającego), ponieważ są to obszary wyznaczane i klasyfikowane administracyjnie, przez państwa członkowskie UE, w celu realizacji dyrektyw unijnych (dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, Dz.U.UE.L.1992.206.7; dyrektywy Rady z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, Dz.U.UE.L.1979.103.1 - obecnie: dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, Dz.U.UE.L.2010.20.7), w oparciu o które utworzona została europejska sieć ekologiczna specjalnych obszarów ochrony, jako jedna z form ochrony przyrody, o jakiej mowa w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochrony przyrody (Dz.U. z 2022, poz. 916 ze zm.). Wiedzę o granicach tych obszarów, dla realizacji zasady praworządności (zob. art. 27a ustawy o ochronie przyrody określający, że obszary takie wyznacza się w drodze rozporządzenia, a więc w świetle art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepisów powszechnie obowiązujących), organ powinien posiadać z urzędu i wykorzystywać.

Sąd stoi na stanowisku, że organ nie powinien ograniczać kontroli wniosku tylko do oceny pod kątem nieprawidłowości mogących skutkować odmową przyznania płatności. Wniosek powinien być rozpatrzony w zakresie przysługujących rolnikowi uprawnień, w świetle wszystkich mogących znaleźć zastosowanie w sprawie przepisów. Tylko wówczas można przyjąć, że organ zrealizował wymagania wynikające z zasady praworządności, o której mowa w art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP.

Powyższe uchybienie stanowiło naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 4 i art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, a także art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uzasadniało to uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy podda ocenie argumenty skarżącego pod kątem możliwego skorygowania oczywistego błędu, a zajęte stanowisko przedstawi wyczerpująco, pod względem prawnym i faktycznym, w uzasadnieniu decyzji.

O kosztach postępowania postanowiono po myśli art. 200 p.p.s.a. Złożył się na nie wpis od skargi w kwocie 200 zł.