Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1378/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 3, 5, 6  w zw. z art. 37 par. 1 i art. 44 par. 2, art. 271 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Tomasz Grossmann Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 678/15 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia B. w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 25 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu skargi Stowarzyszenia A. w Z. (dalej jako "skarżące stowarzyszenie") uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z [...] sierpnia 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Augustów z [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji przedstawił przebieg postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji. Z uwagi na charakter procesowy wydawanych w toku postępowania rozstrzygnięć, postępowanie przed organami administracji publicznej, wojewódzkim sądem administracyjnym i Naczelnym Sądem Administracyjnym toczyło się częściowo równolegle w odniesieniu do poszczególnych decyzji organu odwoławczego.

Postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku B. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "inwestor") o określenie zakresu raportu, a następnie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej w rejonie miejscowości [...], gmina [...], województwo podlaskie, składającej się z 4 elektrowni wiatrowych, o łącznej mocy 8,4 MW.

Wójt Gminy Augustów decyzją z [...] maja 2013 r. odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W wyniku rozpatrzenia odwołania inwestora Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach decyzją z [...] lipca 2013 r. uchyliło powyższe rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skargę na decyzję organu odwoławczego złożył inwestor oraz C. w A. Skargi te zostały oddalone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 28 stycznia 2014 r. wydanym w sprawie II SA/Bk 802/13. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 1 marca 2016 r. w sprawie II OSK 1378/14 oddalił skargę kasacyjną inwestora.

Na skutek decyzji organu odwoławczego z [...] lipca 2013 r., Wójt Gminy Augustów decyzją z [...] listopada 2013 r. ponownie odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Odwołanie od tej decyzji wniósł inwestor. Organ odwoławczy decyzją z [...] stycznia 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję z [...] listopada 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skargi na powyższą decyzję organu odwoławczego wnieśli inwestor oraz C. w A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 339/14 oddalił obie skargi. Wyrokiem z 6 października 2016 r. sygn. akt II OSK 3285/14 Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną inwestora, uchylił zaskarżony wyrok z 21 sierpnia 2014 r. i decyzję organu odwoławczego z [...] stycznia 2014 r.

Na skutek decyzji organu odwoławczego z [...] stycznia 2014 r., decyzją z [...] lipca 2014 r. Wójt Gminy Augustów odmówił zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia. Odwołanie od powyższej decyzji złożył inwestor. Organ odwoławczy decyzją z [...] listopada 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skargi na tę decyzję wnieśli inwestor oraz C. w A. Prawomocnym wyrokiem z 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 58/15 (błędnie określonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jako wyrok z 21 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 339/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargi.

Po kolejnym rozpoznaniu sprawy Wójt Gminy Augustów decyzją z [...] czerwca 2015 r. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej składającej się z 2 elektrowni wiatrowych typu Vestas V112 o mocy 3 MW każda, na działkach o numerach ewidencyjnych [...] obręb Żarnowo Drugie i nr 37/1 obręb [...], gmina [...], woj. Podlaskie.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosło skarżące stowarzyszenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach decyzją z [...] sierpnia 2015 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy Augustów z [...] czerwca 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał przebieg dotychczasowego postępowania, w tym omówił decyzję organu I instancji, a także wskazał zarzuty podniesione w odwołaniu. Następnie opisał i przeanalizował przepisy dotyczące kwestii wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia dla przedmiotowej inwestycji. Organ podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie wpływu przedsięwzięcia na środowisko akustyczne oraz w zakresie odległości planowanych wiatraków od zabudowań.

Skargę na powyższą decyzję wniosło skarżące Stowarzyszenie.

Uwzględniając skargę Sąd I instancji w pierwszej kolejności uznał za niezasadny zarzut inwestora podniesiony w odpowiedzi na skargę, dotyczący nieprawidłowego pełnomocnictwa pełnomocnika skarżącego stowarzyszenia. Sąd I instancji wyjaśnił, że na rozprawie 11 lutego 2016 r. zobowiązano pełnomocnika do złożenia prawidłowego pełnomocnictwa w zakreślonym terminie i obowiązek ten został wypełniony.

Sąd I instancji odniósł się do charakteru postępowania środowiskowego w rozumieniu przepisów ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1235, obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 353 dalej jako "ustawa środowiskowa"). W ocenie Sądu I instancji, w postępowaniu przed organem I instancji doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu I instancji, również organ odwoławczy wydając kontrolowaną decyzję naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a także art. 7, art. 8, art. 11, art. 12 § 1, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł inwestor.

W pierwszej kolejności zarzucił nieważność postępowania z uwagi na rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku uwzględniającego skargę w sytuacji, gdy pełnomocnik skarżącego stowarzyszenia nie był należycie umocowany do jego reprezentacji. W ocenie inwestora, wada ta stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 271 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 718 - dalej jako "p.p.s.a.").

Ponadto inwestor zarzucił naruszenie przepisów postępowania.

Po pierwsze, art. 58 § 1 pkt 3, 5 i 6 p.p.s.a. w związku z art. 37 § 1 i art. 44 § 2 p.p.s.a. z uwagi na brak odrzucenia skargi w sytuacji, gdy skarżące stowarzyszenie nie uzupełniło braków formalnych skargi przez przedłożenie pełnomocnictwa podpisanego przez wszystkich członków stowarzyszenia w wyznaczonym przez sąd wojewódzki terminie.

Po drugie, art. 141 § 4 i 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c. oraz art. 37 § 1 i art. 44 § 2 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz poczynienie przez Sąd I instancji błędnych ustaleń faktycznych, polegających na błędnym przyjęciu, że pod dokumentem pełnomocnictwa z 12 lutego 2016 r. podpisy złożyli wszyscy członkowie stowarzyszenia. W ocenie inwestora, pod pełnomocnictwem brak było podpisów dwóch członków – J.G. i T.K. (który zmarł w lutym 2016 r.). J.G. pozostaje natomiast członkiem stowarzyszenia oraz nie udzielała w lutym 2016 r. pełnomocnictwa radcy prawnemu M.P. Ponadto, zdaniem inwestora, naruszenie powyższych przepisów polegało na "selektywnym" traktowaniu materiału dowodowego zebranego przez organy administracji oraz pominięciu przez Sąd I instancji wniosków płynących z dowodów pozytywnych przemawiających za poprawnością formalną i merytoryczną raportu i całkowitą bezpodstawnością zarzutów skargi. Dotyczy to także pominięcia wniosków płynących z dokumentów urzędowych wydanych w sprawie: postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku Wydział Spraw Terenowych w Suwałkach z [...] lipca 2012 r., postanowienia tego organu z [...] kwietnia 2014 r. oraz pozytywnej opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Augustowie z [...] lipca 2012 r., bez ustosunkowania się do nich w treści uzasadnienia wyroku.

Po trzecie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi.

Po czwarte, art. 135 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 127 § 1 oraz art. 15 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i wskutek tego bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji.

Po piąte, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 77 § 3 oraz art. 84 § 1 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że w toku rozpoznawania sprawy organy obu instancji były zobligowane do powołania biegłego w celu oceny prawidłowości sporządzenia raportu i zasadności zarzutów przedstawionych przez stowarzyszenie.

Po szóste, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 11, art. 12 § 1, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 oraz w związku z art. 11 k.p.a. przez błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły w sposób należyty postępowania dowodowego i nie wydały zgodnych z prawem decyzji.

Po siódme, art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, brak przedstawienia stanowisk pozostałych stron (w tym inwestora), oraz niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przejawiające się w sporządzeniu częściowo wewnętrznie sprzecznego i lakonicznego uzasadnienia wyroku, uniemożliwiającego dokładne odtworzenie stanu faktycznego i prawnego uznanego przez Sąd I instancji za ustalony w sprawie.

Ponadto inwestor zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego.

Po pierwsze, art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy środowiskowej przez ich niewłaściwą interpretację, a w konsekwencji nieuzasadnione uznanie przez Sąd I instancji, że organy I i II instancji nie mogły przyjąć za prawidłowe ustaleń raportu środowiskowego w sytuacji, gdy skarżące stowarzyszenie zgłosiło wątpliwości co do jego treści.

Po drugie, art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 82 ust. 1 ustawy środowiskowej przez niezgodne z prawem "odwrócenie istoty postępowania" środowiskowego. Zdaniem inwestora, rozważania Sądu I instancji prowadzą do nadmiernego uproszczenia postępowania środowiskowego, którego istotą, nie jest badanie, czy planowane przedsięwzięcie w jakikolwiek sposób zagrozi środowisku, ale wyłącznie, czy dane przedsięwzięcie nie będzie miało ponadnormatywnego negatywnego wpływu na środowisko, a więc czy wpływ ten nie będzie naruszał przepisów prawa w stopniu przekraczającym ustalone przez prawo normy środowiskowe.

Po trzecie, art. 80 ust. 1 i 2 oraz art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej przez ich niewłaściwą interpretację, a w konsekwencji uchylenie decyzji środowiskowej, podczas gdy planowane przedsięwzięcie jest zgodne ze wszystkimi wymaganiami określonymi w przepisach prawa, w szczególności z wymogami z zakresu ochrony środowiska.

Inwestor wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi kasacyjnej oraz wydanie przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczenia odrzucającego (względnie oddalającego) skargę stowarzyszenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.

Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżące stowarzyszenie wniosło o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka nieważności postępowania sądowego wymieniona w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., co obligowało Naczelny Sąd Administracyjny, niezależnie od pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. Wynika to z tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę skarżącego stowarzyszenia, pomijając kwestię czy stowarzyszenie to jest organizacją społeczną, która ma zdolność procesową w niniejszej sprawie.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny prawnej przepisów ustawy z 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2015 r., poz. 1393 ze zm., zwana dalej "Prawo o stowarzyszeniach") w ich brzmieniu z daty wydania zaskarżonego wyroku. Skarżące stowarzyszenie jest stowarzyszeniem zwykłym. Jak wynika z treści art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o stowarzyszeniach, stowarzyszenie zwykłe jest uproszczoną formą stowarzyszenia i nie posiada osobowości prawnej. Osoby w liczbie co najmniej trzech, pragnące założyć stowarzyszenie zwykłe, uchwalają regulamin, określając w szczególności jego nazwę, cel, teren i środki działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie. Oznacza to, że stowarzyszenie takie tworzą wszyscy członkowie, a sposób ich działania reguluje regulamin.

Analiza kolejnych przepisów rozdziału 6 Prawa o stowarzyszeniach, a w szczególności przepisu art. 43 pkt 1 nie pozostawia wątpliwości, że skoro do stowarzyszenia zwykłego nie stosuje się art. 10 i 11 tej ustawy to oznacza, że stowarzyszenie takie nie posiada organów. Regulamin stowarzyszenia wskazuje jedynie, że stowarzyszenie posiada przedstawiciela, który jego reprezentuje, ale przedstawiciel nie jest jego organem. W orzecznictwie sądów powszechnych prezentowany jest pogląd, że przez "reprezentowanie stowarzyszenia" nie można rozumieć zaciągania zobowiązań ze skutkiem dla stowarzyszenia. Ponadto zobowiązania majątkowe mogą zaciągać członkowie osobiście lub działając przez pełnomocnika na zasadach i w sposób określony w przepisach Kodeksu cywilnego o pełnomocnictwie (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 11 października 2001 r., I ACa 214/01, OSA 2003, z. 1, poz. 1). Takie stanowisko prezentuje również Sąd Najwyższy w wyroku z 14 grudnia 2012 r. (w sprawie I CSK 234/12, Lex nr 1307997), w którym stwierdził, że nie można wywieść przyznania zdolności prawnej stowarzyszeniom zwykłym z przewidzianego w art. 40 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach obowiązku uchwalenia przez osoby zakładające stowarzyszenie zwykłe regulaminu, określającego w szczególności nazwę stowarzyszenia, jego cel, teren i środki działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie. Ponadto z powodu nieprzysługiwania stowarzyszeniom zwykłym osobowości prawnej i niestosowania do nich przepisów o osobach prawnych na podstawie art. 331 k.c., podmiotem praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych związanych z działalnością stowarzyszeń zwykłych nie mogą być same te stowarzyszenia, lecz tylko ich członkowie. Oznacza to, że także w postępowaniu sądowoadministracyjnym osoba wskazana w regulaminie stowarzyszenia zwykłego jako przedstawiciel nie posiada uprawnień do reprezentowania stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Stowarzyszeniu zwykłemu niewątpliwie przysługuje zdolność sądowa jako organizacji społecznej, jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Natomiast przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, w którym wskazuje się, że właściwym dokumentem, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Źródłem takiego upoważnienia nie można natomiast uznać regulaminu, jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2014 r., II OSK 2525/12, Lex nr 1488169 oraz z 14 maja 2014 r., II OSK 2966/12, dostępne na http://:orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skarżące Stowarzyszenie wniosło skargę do Sądu I instancji załączając uchwałę o wniesieniu skargi i udzieleniu pełnomocnictwa, podpisaną przez dwudziestu pięciu członków tego stowarzyszenia. Następnie, na skutek wątpliwości zgłaszanych przez inwestora, na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącego stowarzyszenia zobowiązał się do ponownego złożenia uchwały wszystkich członków stowarzyszenia potwierdzających jego umocowanie do występowania w imieniu skarżącego stowarzyszenia. Ponownie złożona uchwała z dnia 12 lutego 2016 r. została podpisana przez dwadzieścia trzy osoby. Sąd I instancji nie zweryfikował tej różnicy, przyjmując, że uchwała jest prawidłowa i pozwalała na wywiedzenie skargi oraz udzielenie pełnomocnictwa. Oznacza to, ze Sąd I instancji nie zweryfikował, czy Stowarzyszenie posiadało legitymację procesową w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego wyroku. Ocena tego rodzaju powinna wykluczać wszelkie wątpliwości i poprzedzać rozstrzygnięcie Sądu I instancji. Wątpliwości te zostały potwierdzone przez załączone do skargi kasacyjnej oświadczenie J.G. - jednego z członków skarżącego stowarzyszenia, z którego wynika, że nie rezygnowała ona ze swojego członkostwa w stowarzyszeniu. Jako kontrdowód stowarzyszenie przedstawiło oświadczenie jednego z członków stowarzyszenia, który przyjął ustną rezygnację J.G. i na tej podstawie stowarzyszenie podjęło uchwałę o przyjęciu rezygnacji tej osoby z członkostwa. Tego rodzaju formy rezygnacji z członkostwa w stowarzyszeniu nie przewiduje ani ustawa o stowarzyszeniach ani też regulamin skarżącego stowarzyszenia.

Rozpoznanie skargi z pominięciem oceny legitymacji procesowej i prawidłowości umocowania przedstawiciela strony skarżącej stanowi przesłankę nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienioną w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. Wobec stwierdzenia, że w sprawie zaistniała przesłanka nieważności postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się do zarzutów skargi kasacyjnej.

Przed ponownym rozpatrzeniem sprawy Sąd I instancji zobowiązany będzie w sposób niebudzący wątpliwości ocenić legitymację procesową skarżącego stowarzyszenia, z ewentualnym uwzględnieniem nowelizacji przepisów ustawy o stowarzyszeniach wprowadzonej ustawą z 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1923 ze zm.), w tym z uwzględnieniem przepisów intertemporalnych i ich zastosowania do sposobu reprezentacji stowarzyszeń zwykłych. W przypadku potwierdzenia legitymacji procesowej skarżącego stowarzyszenia, Sąd I instancji powinien również uwzględnić ocenę prawną i wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 6 października 2016 r. sygn. akt II OSK II OSK 3285/14.

Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracji orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro uwzględnienie skargi kasacyjnej związane było z wadliwym działaniem Sądu I instancji, to zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi art. 207 § 2 p.p.s.a. i w związku z tym odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

-----------------------

8