Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 848/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a, art. 7 ust. 1 pkt 10
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 1 pkt 3, art. 20 ust. 2,  pkt  1, art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 2.
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2009r. sprawy ze skargi M. K. oraz M. i M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po rozpatrzeniu odwołania pana M. K. od decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] Nr [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008 w wysokości [...] zł, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 2 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w związku z art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4 art. 6, art. 6a, art. 6c i art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) oraz art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 5, art. 6 ust. 7, art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy ustalił, że współużytkownikami wieczystymi nieruchomości gruntowej o powierzchni [...] ha położonej w Z. [...] są pan M. K. w ½ części oraz państwo M. i M. O. w ½ części. W skład tych gruntów wchodziły grunty orne o powierzchni [...] ha – podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym, nieużytki o powierzchni [...] ha – podlegające ustawowemu zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości oraz grunty o powierzchni [...] ha sklasyfikowane jako tereny różne – podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako grunty pozostałe. Przedmiotowe grunty objęte zostały wymiarem łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008, w tym przy zastosowaniu stawek podatku od nieruchomości określonych w Uchwale Rady Miejskiej w Zawierciu z dnia

28 listopada 2007 r. Nr XVI/194/07 oraz stawek z hektara przeliczeniowego dla gruntów rolnych z uwzględnieniem ulgi górskiej oraz zwolnienia od podatku gruntów klasy V i VI.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że dla organu podatkowego pierwszej instancji miarodajnymi dla celów wymiaru należności podatkowych były dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) ustawodawca wyraźnie określił, że podstawą "wymiaru podatków i świadczeń" powinny być "dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków". Powołany przepis wskazuje w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości na wiążący charakter danych uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków w postępowaniu podatkowym, a co za tym idzie na niedopuszczalność dokonywania własnych odrębnych ustaleń w zakresie tych danych przez organy podatkowe. Organ odwoławczy wskazał, że jeżeli podatnik nie zgadza się z danymi widniejącymi w ewidencji gruntów, może wystąpić do właściwego organu o ich zmianę. Jednakże kwestionowanie tych danych odbywa się w odrębnym postępowaniu od postępowania podatkowego. Jeżeli istnieją rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym, a danymi zawartymi w ewidencji gruntów, to właśnie na podatniku ciąży obowiązek doprowadzenia do ich zgodności ze stanem faktycznym.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący pan M. K. i państwo M. i M. O. wnieśli o uchylenie decyzji w całości "jako obdarzonej błędem i nie zgodnej ze stanem faktycznym i obowiązującym prawem".

W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucili, że organ odwoławczy nie dokonał "analizy merytoryczno-formalnej wysokości i zasadności naliczenia zobowiązania pieniężnego w korelacji z stanem faktycznym i obowiązującym Prawem". Podali, że w 2003 r. nabyli od A prawa do wieczystego użytkowania przedmiotowych terenów, na których była prowadzona kopalnia odkrywkowa i eksploatacja złoży wapienia. W wyniku zakończenia działalności, teren wyłączono z obszaru górniczego oraz nałożono obowiązek rekultywacji. Organ właścicielski, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie dokonał zmiany klasyfikacji gruntów, co skutkowało niezasadnym wysokim wymiarem zobowiązania pieniężnego. Zdaniem skarżących do chwili zakończenia procesu rekultywacji, grunty objęte tym procesem powinny zostać sklasyfikowane jako nieużytki przez organ właścicielski z mocy prawa.

Skarżący podnieśli, że decyzja zezwalająca na rekultywację z użyciem surowców oraz odpadów określa powierzchnię do rekultywacji. Zgodnie z obowiązującymi przepisami nie rekultywuje się gruntów użytkowych lecz grunty zdegradowane poprzemysłowe dlatego obciążanie zobowiązaniem za grunty stanowiące do czasu zakończenia rekultywacji nieużytki było pochopne i krzywdzące dla podatnika, który podjął się rekultywacji i rewitalizacji pomimo nie ciążącego na nim takiego obowiązku. Pozostałe grunty, które podlegały samoczynnej rekultywacji, ze względu na ich niski procent degradacji należało uznać za rolne.

W podsumowaniu strona skarżąca określiła rzeczywiste zobowiązanie podatkowe wskazując, że [...] ha jako nieużytki nie podlegają opłacie, zaś pozostałe [...] ha to grunty rolne od których podatek wynosi [...] zł.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy wskazać, że ustalony w sprawie stan faktyczny był w zasadzie bezsporny. Notarialną umową przeniesienia prawa użytkowania wieczystego z dnia 10 kwietnia 2003 r., skarżący stali się użytkownikami wieczystymi określonych w umowie działek, gruntów o powierzchni łącznej [...] ha [...] m2 objętych księgą wieczystą [...] Nr [...] Sądu Rejonowego w Z.. Zbywcą prawa użytkowania wieczystego była A S.A. w O.. W wyniku zawarcia umowy skarżący zarejestrowani zostali w odpowiedniej jednostce organizacyjnej, jako władający przedmiotowymi działkami. Z zawiadomienia o zmianie w rejestrze gruntów z dnia

25 kwietnia 2003 r. wynika, że właścicielem przedmiotowego gruntu pozostał Skarb Państwa, zaś jako współużytkowników wieczystych wpisano skarżących.

W dołączonym do akt sprawy wydruku z rejestru przedmiotowych gruntów z dnia 7 maja 2008 r. zawarto m.in. dane co do symbolu i powierzchni objętych nim użytków w tym oznaczone symbolem N – [...] ha, RIVa – [...] ha, RIVb – [...] ha, RV – [...] ha i Tr – [...] ha łącznie [...] ha. Decyzją z dnia

[...] Starosta Z. zmienił swoją wcześniejszą decyzję w sprawie rekultywacji terenu po działalności górniczej A S.A. w związku ze zmianą sposobu rekultywacji, zobowiązując skarżących do rekultywacji fragmentu terenu, o powierzchni [...] ha, obejmującego działki będące przedmiotem opodatkowania oraz zobowiązał skarżących do zakończenia rekultywacji do dnia 30 kwietnia 2008 r.

Wydając decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008 organ podatkowy oparł się wyłącznie na klasyfikacji gruntów i jego powierzchni wynikających z aktualnego rejestru przedmiotowych gruntów. Nie uwzględnił jako nieużytki gruntów o innym symbolu niż N, ujętych w decyzji rekultywacyjnej, czego domagała się strona skarżąca.

Sporne więc między stronami było to czy w sprawie określenia przedmiotowego zobowiązania podatkowego istotne są zapisy rejestru gruntów i budynków czy też stan faktyczny podlegających opodatkowaniu gruntów.

W myśl art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) ustawa reguluje m.in. sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków, a więc zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów należy do zadań starosty (art. 7d pkt 1 cytowanej ustawy). Ewidencja obejmuje m.in. informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenie ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy) oraz wykazuje właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty (art. 20 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy). Stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne "podstawę (...), wymiaru podatków i świadczeń (...) stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków". Oznacza to, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji czy informacji złożonej przez podatnika, są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji (tak wyrok WSA w Gdańsku z dnia

7 października 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 489/08). Należy przy tym zgodzić się z poglądem, że ewidencja gruntów i budynków nie tworzy stanów prawnych lecz je rejestruje (tak wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Ka 303/08). Zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać na podstawie stosownych dokumentów w tym ostatecznych decyzji administracyjnych.

Zgodnie z art. 22 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów

i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów. Jeżeli dana osoba, w tym użytkownik wieczysty, w którego władaniu znajduje się grunt państwowy (Skarbu Państwa) uważa, że zapisy w ewidencji tego gruntu są nieprawidłowe to może złożyć wniosek o ich zmianę w zakresie danych objętych taką ewidencją. To podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem władanych przez niego nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków (tak wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA 2466/01).

Jak wynika z akt niniejszej sprawy skarżący nabyli, w odpowiednich częściach, prawo użytkowania wieczystego przedmiotowych gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, już w 2003 r. W tym też roku ujęci zostali w ewidencji tych gruntów jako osoby nimi władające. W dacie wejścia w posiadanie gruntów znali ich stan prawny, faktyczny, sposób użytkowania, obowiązki związane z ich rekultywacją oraz zaklasyfikowanie w ewidencji gruntów i budynków. Starając się o zmianę decyzji w sprawie rekultywacji przedmiotowych gruntów mieli pełną wiedzę o działkach, które rekultywacja obejmuje. Mogli więc – w odpowiednim czasie, wystąpić z wnioskiem o zmianę zapisów w rejestrze gruntów, poprzez ich aktualizację, w tym w zakresie określenia kategorii rodzaju użytków, gruntów czy terenów. Kwestie te mogły być przedmiotem odrębnego postępowania, w wyniku którego mogło by dojść (przy spełnieniu określonych przesłanek i warunków) do zmian danych w ewidencji zgodnie z żądaniami władających.

Dlatego też twierdzenie skarżących, że obowiązek dokonania zmian klasyfikacji ciążył na organie właścicielskim (Skarbie Państwa) nie znajduje uzasadnienia skoro byli oni wieczystymi użytkownikami przedmiotowego gruntu i należeli do kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o aktualizację danych zawartych w ewidencji (§ 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz. U. Nr 38, poz. 454).

Należy przy tym zauważyć, że bez znaczenia dla oceny legalności decyzji pozostaje kwestia podmiotu odpowiedzialnego za zaniechanie aktualizacji ewidencji gruntów, zaś organ podatkowy, związany danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów, nie był zobowiązany do podejmowania, w postępowaniu podatkowym, działań na rzecz doprowadzenia do zgodności zapisów z ewidencji ze stanem faktycznym (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 660/08).

Zgodnie z art. 1a ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) przez użyte w ustawie określenie użytki rolne czy nieużytki rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków, zaś stosownie do brzmienia art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. w podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 967 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione lub zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Tak więc o opodatkowaniu danego gruntu podatkiem rolnym lub od nieruchomości decyduje jego zakwalifikowanie do odpowiedniej kategorii, wynikające z klasyfikacji gruntów i budynków, chyba, że grunt taki zajęty jest na prowadzenie działalności gospodarczej.

Skoro skarżący nie kwestionowali faktu istnienia właściwych rejestrów i danych w nich zawartych, a jedynie podważali zgodność ujętych tam danych z rzeczywistym stanem przedmiotowych działek będących ich zdaniem nieużytkami, to tym samym organy podatkowe słusznie uznały, że dla celów podatkowych należało przyjąć, istniejące w 2008 r., zapisy dotyczące przedmiotów opodatkowania, zawarte w rejestrze gruntów i budynków. O ile dany grunt nie został sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako nieużytek to nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zaś o tym czy konkretny grunt stanowi nieużytek, w rozumieniu prawa podatkowego, decyduje odpowiedni zapis w stosownym rejestrze, a nie stan faktyczny takiego gruntu.

Na marginesie należy zauważyć, że użytki rolne czy grunty stanowiące nieużytki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w przypadku, gdy są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. O tym czy grunt związany jest z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje jego faktyczne wykorzystanie do takiej działalności, a skoro za taką działalność uznaje się także rekultywację gruntów, to do czasu jej zakończenia, grunty rekultywowane stanowią grunty związane z prowadzeniem takiej działalności (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 720/08).

Z akt sprawy wynika, że do dnia 7 maja 2008 r. mimo upływu terminu zakończenia rekultywacji (30 kwietnia 2008 r.) nie zgłoszono tego faktu w odpowiednim organie co mogłoby świadczyć o tym, że w 2008 r. na przedmiotowych działkach nadal prowadzono rekultywację terenów, a więc że mogły one służyć prowadzeniu działalności gospodarczej. Jednakże okoliczność ta nie prowadzi do stwierdzenia naruszenia prawa skutkującego stwierdzenie nieważności decyzji dlatego też Sąd nie mógł wydać orzeczenia na niekorzyść skarżących i nie uchylił zaskarżonej decyzji, gdyż był związany przepisem art. 134 § 2 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ustawa p.p.s.a.

Skarżący nie kwestionowali wielkości przedmiotowych gruntów ani przyjętych do wyliczenia podatku stawek. Nie przedstawili dowodów (dokumentów), z których wynikałaby inna niż zarejestrowana w ewidencji gruntów klasyfikacja przedmiotu opodatkowania. Nie twierdzili, by wszczęli postępowanie w przedmiocie zmiany zapisów ewidencyjnych spornych gruntów. Powoływali się wyłącznie na fakt prowadzenia ich rekultywacji i rewitalizacji przedkładając decyzję zmieniającą decyzję w sprawie rekultywacji terenu w części obejmującego przedmiotowe działki. Decyzja dotycząca rekultywacji terenu po działalności górniczej, wydana na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), nie zmienia klasyfikacji gruntów stanowiących teren rekultywowany. Tereny (grunty) przeznaczone do rekultywacji wyrobiska po wydobywaniu kopalin nie zalicza się do nieużytków (Załącznik Nr 6 – pkt 5 ppkt 2 – rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Tym samym twierdzenie strony skarżącej o konieczności zakwalifikowania spornego gruntu, podlegającego rekultywacji, na którym wcześniej prowadzono kopalnię odkrywkową i eksploatację złoży wapieni, do grupy nieużytków oznaczonych symbolem N, nie było zasadne.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie był kompetentny do dokonywania prawidłowej kwalifikacji spornych gruntów, gdyż kwestia ta nie stanowiła i nie mogła stanowić przedmiotu prowadzonego i poddanego ocenie Sądu postępowania podatkowego. Organ podatkowy nie jest uprawniony do zmian zapisów w ewidencji gruntów i budynków, co oznacza, że zarzuty w tym zakresie nie miały znaczenia dla oceny legalności decyzji podatkowej.

Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., skoro organ podatkowy prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego, zaś uchylenie zaskarżonej decyzji byłoby niekorzystne dla skarżących.

Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę oddalił.