Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 2321/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 183 par 1, art. 176, art. 174, art. 58 par 1 pkt 6, art. 52 par 1, art. 133, art. 131, art. 209, art. 203, art. 204
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 31 października 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Anna Świderska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej w sprawie ze skargi kasacyjnej C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2013 roku sygn. akt III SAB/Wa 4/13 w sprawie ze skargi C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie: rozpatrzenia zażalenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 24 kwietnia 2013 roku sygn. akt III SAB/Wa 4/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie oddalające skargę spółki na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 22 listopada 2006 r., sygn. akt I Co 1472/06 Sąd Rejonowy w Chełmie I Wydział Cywilny wyznaczył Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. do łącznego prowadzenia egzekucji sądowej i administracyjnej wobec zobowiązanej Spółki – [...] & [...] Spółka jawna w J., na rzecz różnych wierzycieli, w tym na rzecz C. Sp. z o.o. z siedzibą w W.

Pismami z 17 lipca 2007 r. oraz 31 stycznia 2011 r. skarżąca spółka składała skargi na przewlekłość postępowania. Skargi te zostały oddalone. Pismem z 7 września 2012 r. strona wniosła kolejną skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, która została oddalona postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 19 października 2012 r. W zażaleniu na to postanowienie z 23 października 2012 r. skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Pismem z 14 stycznia 2013 r. spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpatrzenia tego zażalenia.

WSA podkreślił, że zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W orzecznictwie oraz w doktrynie nie budzi wątpliwości pogląd, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy również rozumieć wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Złożenie zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest zatem warunkiem formalnym wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu.

W przedmiotowej sprawie wniesienie przez skarżącego skargi do Sądu nie zostało poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa złożonym w trybie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, dlatego zaszły podstawy z art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a do odrzucenia skargi na bezczynność.

W skardze kasacyjnej od powyższego rozstrzygnięcia pełnomocnik strony skarżącej zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj:

1. niewłaściwe zastosowanie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. polegające na uznawaniu, że strona nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa, oraz

2. art131 p.p.s.a poprzez orzekanie na podstawie niepełnych akt sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej rozwijając zarzut rozstrzygania przez sąd I instancji w oparciu o niekompletne akta sprawy wskazał, że w dniu 12 grudnia 2012 roku zgodnie z art. 63 § 3a Kodeksu postępowania administracyjnego wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa poprzez załatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 37 tej ustawy. Do skargi pełnomocnik skarżącej dołączył wydruk wezwania z 12 grudnia 2012 roku oraz wydruk urzędowego poświadczenia odbioru pisma przez organ administracji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślić należy, że istotną cechą postępowania kasacyjnego jest, poza przypadkami nieważności postępowania, związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, o czym stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a. W myśl art. 176 p.p.s.a skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytaczać podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zawierać wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia, z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy

W rozstrzyganej sprawie autor skargi kasacyjnej w jej podstawie postawił zarzut naruszenia prawa procesowego art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który uznać należy za zasadny, w sprawie doszło bowiem do naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do przywołanego w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sądu I instancji art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej. W przypadku skargi na bezczynność z wyczerpaniem środków zaskarżenia równoznaczne jest wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia bądź wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jeśli brak jest organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Nie wykorzystanie przez stronę przysługującego środka zaskarżenia skutkuje odrzuceniem jej skargi.

W tym miejscu wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na bezczynność Ministra Finansów uznając, że w sprawie nie doszło do wyczerpania środków zaskarżenia bowiem spółka nie wystąpiła do organu administracji na piśmie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przy czym rozstrzygnięcie to nie zostało poprzedzone zarządzeniem wzywającym pełnomocnika strony do wykazania, że wyczerpał tryb z art. 37 § 1 k.p.a. Ustalenie tej okoliczności nie mogło także nastąpić w oparciu o akta sprawy, bowiem akt tych w zasadzie brak. Wraz ze skargą strony Minister Finansów nadesłał do sądu I instancji jedynie swoją odpowiedź na skargę. W przedmiotowej sprawie przy skardze kasacyjnej strona przedstawiła wystosowane w formie elektronicznej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane do Ministra Finansów wraz z urzędowym poświadczeniem jego przedłożenia. Powyższe w ocenie NSA czyni uzasadnionym zarzut skargi kasacyjnej, iż sąd I instancji rozstrzygał w sprawie w oparciu o niepełne akta sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Powołanie w skardze kasacyjnej przy formułowaniu omawianego zarzutu przez jej autora art. 131 p.p.s.a. potraktować należy jako oczywistą omyłką (choć na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek precyzyjnego i jednoznacznego wskazania przepisów stanowiących podstawy kasacyjne). W ocenie NSA skarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w zasadzie mimo braku akt sprawy, choć stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Sąd I instancji mimo nie wypełnienia wskazanego obowiązku przez organ administracji i bez uzyskania wyjaśnień od wnoszącej skargę strony dotyczących dopełnienia warunków dopuszczalności skargi na bezczynność z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. uznał, że skarga podlegała odrzuceniu.

Stwierdzając zasadność skargi kasacyjnej w zakresie zarzutu naruszenia przez sąd I instancji przepisów postępowania tj. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a., na postawie art. 185 § 1 orzeczono jak w sentencji

Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. w postępowaniu kasacyjnym nie zasądza się zwrotu kosztów postępowania w przypadku skarg kasacyjnych od postanowień wojewódzkich sądów administracyjnych. Potwierdzeniem tego stanowiska jest treść uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, w myśl której art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (orzeczenie dostępne na internetowej stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).