Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 420/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 5 ust. 1, ust. 2, art. 8 ust. 1, lit. a-lit. c, lit. f, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1913
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2022 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję P. Spółki Akcyjnej z siedzibą w B. z dnia 31 marca 2022 r. nr PD.0114-45/2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

P. S.A. w B., decyzją z 31 marca 2022 r., wydaną na podstawie art. 17 ust. 1, w zw. z art. 16, w zw. , z art. 5 ust, 2 ustawy z dnia 6 września 200 1 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz . U. z 2022 r., poz. 902 – u.d.i.p.), odmówiła B.R. udostępnienia informacji publicznej w postaci dokumentów i informacji wskazanych w art. 8 ust. 1 lit. a-c oraz f Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej, a Rządem Republiki Czeskiej o współpracy w zakresie odnoszenia się do skutków na terytorium Republiki Czeskiej wynikających z eksploatacji kopalni odkrywkowej węgla brunatnego T. w Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu spółka wyjaśniła, że 17 marca 2022 r. B.R. wniósł o udostępnienie informacji publicznej w postaci przesłania w formie elektronicznej dokumentów i informacji wskazanych w art. 8 ust. 1 lit. a-c oraz f Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej, a Rządem Republiki Czeskiej o współpracy w zakresie odnoszenia się do skutków na terytorium Republiki Czeskiej wynikających z eksploatacji kopalni odkrywkowej węgla brunatnego T. w Rzeczypospolitej Polskiej. Do wnioskowanych informacji ora z dokumentów należą , zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. a- c w/ w Umowy, projekt budowlany dotyczący bariery ochronnej wód podziemnych, informacje dotyczące metod zastosowanych w celu wykonania bariery

ochronnej wód podziemnych , w tym specyfikacja metody zastosowanej w celu jej zabezpieczenia i kontroli jej skuteczności, w tym badań hydrodynamicznych każdego

z odwiertów testowych, jak również współczynnik filtracji określający jej przepuszczalność oraz plan utrzymania jej funkcjonowania, pełne dostępne dane dotyczące funkcjonalności bariery ochronnej wód podziemnych (piezometry), tj., paszporty otworów (informacje o profilach litologicznych tych otworów monitoringowych oraz o konstrukcji przedmiotowych otworów, tj. o odcinku głębokości, w którym te otwory mają perforację (odcinek otwarty), odcinku głębokości, w którym wykonane jest uszczelnienie oraz wyniki monitorowania, informacje o ocenie aktualnej funkcjonalności bariery ochronnej wód podziemnych, jak również informacje na temat przeanalizowanych założeń do korekty projektu bariery ochronnej wód podziemnych.

Zdaniem organu w realiach rozpoznawanej sprawy spełniony został zarówno aspekt materialny, jak i formalny tajemnicy przedsiębiorcy, a zatem zaistniały podstawy do odmowy udzielenia wnioskodawcy dostępu do żądanych informacji w postaci dokumentów wskazanych w art. 8 ust. 1 lit. a-c Umowy. Natomiast jeśli chodzi o dokument wskazany w art. 8 ust. 1 lit. f Umowy, w postaci informacji na temat przeanalizowanych założeń do korekty projektu bariery ochronnej wód podziemnych, organ wskazał na brak takiej informacji.

Odnosząc się do aspektu materialnego tajemnicy przedsiębiorcy wskazano, że żądane informacje określone w art. 8 ust. 1 lit. a-c Umowy stanowią informacje o charakterze techniczno-technologicznym oraz organizacyjnym, mają charakter unikatowy, a dodatkowo posiadają wartość handlową dla spółki, których ujawnienie może przyczynić się do pogorszenia jej pozycji konkurencyjnej na rynku, ponieważ informacje i dane w niej zawarte nie są w sposób powszechny dostępne. Zawierają szereg danych technologicznych, dotyczących Zakładu Górniczego T., jak: warunki geologiczne występowania złoża wraz z jego granicami, lokalizację strategicznych obiektów zakładu górniczego w aspekcie możliwości eksploatacji złoża, dane hydrogeologiczne i hydrotechniczne, wykaz specyficznych materiałów i środków technicznych, w tym środków korzystających z ochrony patentowej, unikatowe rozwiązania technologiczne, które mogą być wykorzystywane dla określenia sposobu prowadzenia ruchu zakładu górniczego, w tym inwestycji związanych z rozbudową systemu odwadniania wgłębnego, stanowiąc istotną wartość gospodarczą dla spółki. Dodano, że wskazane informacje stanowią realizację zobowiązań nałożonych na Państwo Polskie na mocy zawartej przez nie umowy z Republiką Czeską, mają więc znaczenie strategiczne dla całego kraju i jego interesów, których nieprawidłowe wykorzystanie mogłoby spowodować niewspółmierną szkodę dla tych interesów, choćby w postaci działań sabotujących realizację zobowiązań nałożonych na Państwo Polskie i destabilizujących działalność ruchu Zakładu Górniczego T. Dodatkowo wskazano, iż projekt budowlany dotyczący bariery ochronnej wód podziemnych stanowi utwór w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, chroniony prawami autorskim i twórcy. Wyłącznie uprawnionym do korzystania z danych i informacji zawartych w przedmiotowym projekcie jest P. S.A. Spółka nie ujawniła ich na zewnątrz i podjęła niezbędne czynności i środki dla zachowania ich w poufności, jako istotne dane w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.

Odnosząc się do aspektu formalnego tajemnicy przedsiębiorcy spółka wskazała, że informacje objęte wnioskiem nie są podane do wiadomości publicznej, a P. S.A. podjęła działania w celu utrzymania ich w poufności, na podstawie obowiązujących w spółce procedur, dotyczących zastrzegania tajemnicy spółki. Dostęp do tych informacji nie ma więc nawet w ramach spółki charakteru ogólnego, są one udostępniane tylko w ograniczonym zakresie, wyłącznie do celów służbowych osobom do tego uprawnionym. Zatem P. przedsięwzięła stosowne środki w postaci nadania identyfikowalnych numerów rejestracji dla informacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorcy, szyfrowania i zabezpieczania kopii elektronicznych, ograniczenia dostępu osób do tych informacji, w celu zachowania ich poufnego charakteru. Powyższe, w ocenie spółki świadczy o spełnieniu przesłanki formalnej.

W konsekwencji powyższego spółka uznała, że wnioskowane informacje są informacjami podlegającymi ochronie tajemnicy przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a tym samym w odniesieniu do nich zachodzą przewidziane prawem okoliczności uniemożliwiające udostępnienie ich wnioskodawcy.

W skardze B.R. zarzucił naruszenie:

- art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1913 - u.z.n.k.), poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że spółka wykazała w sposób dostateczny, iż zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k.;

- art. 5 ust. 2 u,d,i,p, w zw. z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wnioskowane informacje są objęte tajemnicą przedsiębiorcy, a ich ujawnienie podlega ograniczeniu;

- art. 5 ust. 3 u.d.i.p., poprzez pominięcie faktu, że skarżone ograniczenie dostępu do informacji dot. sprawy rozstrzyganej w postępowaniu administracyjnym przed organami państwa;

- art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;

- art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i pozwalający na ustalenie stanu faktycznego;

- art. 80 k.p.a., poprzez niewłaściwą ocenę całokształtu materiału dowodowego i dowolność w ustaleniach faktycznych.

Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do udostępnienia materiałów objętych wnioskiem w ciągu 14 dni. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, a także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Zdaniem skarżącego w kwestionowanej decyzji zawarto jedynie lakoniczne twierdzenia o tym, że dostęp do żądanej informacji ma jedynie skończona liczba osób w ramach P., co nie spełnia wymogów stawianych realizacji przesłanki formalnej. Przesłanka formalna jest spełniona wówczas, gdy zostanie wykazane, iż przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji. Nie wystarczy samo przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że posiadane przez niego dane mają charakter poufny. Poufność danych musi być wyraźnie lub w sposób dorozumiany zamanifestowana przez samego przedsiębiorcę. To na nim spoczywa bowiem, w razie sporu, ciężar wykazania, że określone dane stanowiły tajemnicę przedsiębiorcy Nie jest zatem spełniona przesłanka formalna zaistnienia tajemnicy przedsiębiorcy. Skarżący dodał, że na takim samym stanowisku stanął WSA w Łodzi, w wyroku z 23 września 2021 r., II SA/Łd 594/21.

Skarżący dodał, że jest od kilku lat radcą prawnym działającym na rzecz Fundacji G., jako strony w postępowaniu przed aktualnie Generalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (jako organem II instancji) w sprawie oceny oddziaływania na środowisko kopalni T. Umowa, o której mowa w kwestionowanej decyzji reguluje szereg elementów istotnych dla oceny oddziaływania na środowisko kopalni T., w szczególności w zakresie żądanych informacji co do bariery ochronnej wód podziemnych. Kwestia zaniku wody w wyniku działania odkrywki T. jest faktem notoryjnym w Polsce, a Fundacja G. nie będzie miała możliwości pełnego udziału w postępowaniu środowiskowym dot. Odkrywki T. bez możliwości analizy tych informacji. W związku z tym żądane

informacje są niezbędne do skutecznego korzystania z praw określonych w prawodawstwie UE. Bez tych informacji Fundacja G. nie może, co do zasady, w pełni uczestniczyć w procedurze OOŚ i monitorować pełnej realizacji ww. umowy. Skarżący zauważył przy tym, że informacje wynikające z przedmiotowej umowy powinny były zostać przekazane Republice Czeskiej przez Polskę, a nie przez podmiot prywatny, tj. P., zgodnie z postanowieniami tegoż porozumienia. W interesie publicznym Republiki Czeskiej i Polski leży niedopuszczenie do takiego nadużycia prawa, a przez przekazanie informacji przez P. próbuje teraz zasłaniać się tajemnicą przedsiębiorstwa.

W konkluzji wskazano, że odmowa udzielenia informacji ma charakter wyjątkowy, a wszelkie wyjątki muszą być rozpatrywane zawężająco. Skarżący współpracuje przy tym z organizacjami społecznymi, a żądane informacje są konieczne do pozyskania zadań organizacji pożytku społecznego jakim jest Fundacja G., w związku z tym istnieje ważny interes społeczny w udzieleniu żądanej informacji.

W odpowiedzi na skargę spółka wniosła o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 19 maja 2022 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe zarzuty. Dodając, że Umowa znajduje bezpośrednie przełożenie na ocenę oddziaływania na środowisko w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego "T." prowadzonej aktualnie przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Umowa przewiduje szereg obowiązków dla Rzeczypospolitej Polskiej, które w znacznej części nie zostały przewidziane wcale w decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu z dnia 21 stycznia 2020 r. lub zostały przewidziane w znacząco różny, zazwyczaj bardziej ogólny i/lub ograniczony sposób. Obowiązki te wiążą się zaś z koniecznością określenia nowych lub zmiany dotychczasowych (zawartych w decyzji RDOŚ Wrocław) środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia - i to w bardzo szerokim zakresie. W szczególności w art. 3 ust. 1 lit. a Umowy nakazuje, oprócz zakończenia budowy bariery ochronnej wód podziemnych, udowodnienie jej funkcjonalności w sposób opisany w art. 3 ust. 5-7. Tymczasem decyzja RDOŚ we Wrocławiu przewiduje wprawdzie wykonanie ekranu przeciwfiltracyjnego (pojęcie tożsame z terminem "bariera ochronna wód podziemnych") o określonych parametrach (punkt 1.2, podpunkt 3), ale nie opisuje w jaki sposób ma być dowiedziona jej funkcjonalność. Ponadto, zgodnie z Umową parametry rzeczonej bariery ochronnej wód podziemnych dopiero mają zostać określone w dokumentacji projektowej (art. 8 ust. 1 lit. a Umowy) i zapewne finalnie okażą się inne od tych podanych w punkcie 1.2, podpunkt 3 decyzji RDOŚ we Wrocławiu - co wymuszałoby zmianę zapisów tej ostatniej. Zdaniem skarżącego niezależnie od pełnionych funkcji ochronnych - budowa i utrzymanie rzeczonej bariery ochronnej wód podziemnych o zmienionych w stosunku do decyzji RDOŚ we Wrocławiu parametrach będzie się wiązać ze zmienionym, w porównaniu z raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, oddziaływaniem na środowisko, które powinno zostać na nowo określone, przeanalizowane i ocenione. Ponadto, Art. 8 Umowy przewiduje szereg szczegółowych, daleko idących rozwiązań dotyczących monitoringu poziomu wód podziemnych (włączając w to graficzne przedstawienie położenia czterech otworów obserwacyjnych na mapie stanowiącej Załącznik nr 2) i związanych z tym działań ochronnych - które to rozwiązania i działania nie są tożsame z bardzo ogólnymi, ograniczonymi rozwiązaniami i działaniami określonymi w punkcie II (podpunkty 3-6) decyzji RDOŚ we Wrocławiu. Na ten problem Fundacja zwróciła uwagę GDOŚ Fundacji w piśmie z 18 maja 2022 roku. Przedmiotowa sprawa środowiskowa jest w toku, a tylko poznanie treści m.in. żądanych informacji pozwoli Fundacji G. na pełne uczestnictwo we wskazanej sprawie. Zwrócono uwagę na postanowienia Umowy o zapewnieniu udziału zainteresowanej społeczności w postępowaniach dot. odkrywki T., czyli także Fundacji G. (art. 3 ust. 11 Umowy).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – p.p.s.a.), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w realiach rozpatrywanej sprawy.

Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 - p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, że została ona wydane zgodnie z przepisami obowiązującego prawa.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Konkretyzację powyższego prawa realizuje ustawa o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 tej ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonym, przy czym prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu obywatelowi (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.).

Art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 ustawy nie jest to katalog zamknięty.

Informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść wszelkiego rodzaju dokumentów (wystąpień, opinii i ocen), odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno dokumenty bezpośrednio przez nie wytworzone, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.

W niniejszej sprawie jest okolicznością bezsporną, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania u.d.i.p.. P. S.A. w B., w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, znajdującej się w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), odnoszącej się do zadań publicznych, a objęte wnioskiem informacje posiadają też walor informacji publicznej.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej, zawartej w art. 8 ust. 1 lit. a-c Umowy z uwagi na objęcie jej tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. W kwestii dokumentu wskazanego w art. 8 ust. 1 lit. f Umowy organ wskazał bowiem, że nie posiada takiej informacji.

W myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w judykaturze Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga zatem po pierwsze odniesienia się do definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, następnie zbadania treści żądanej informacji w świetle przesłanek zamieszczonych w tej definicji, a dopiero w następstwie tego wykazanie, że zaistniały wszystkie wymienione w niej przesłanki, niezbędne dla wydania decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej na podstawie powyższego przepisu. Przy czym organ administracji publicznej lub inny podmiot zobowiązany, wydając decyzję odmową z powołaniem się na "tajemnicę przedsiębiorcy", winien uwzględnić to, iż ustawa o dostępie informacji publicznej nie zawiera definicji tego pojęcia.

Terminem "tajemnica przedsiębiorstwa" ustawodawca posługuje się w przepisach dotyczących zwalczania nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 11 ust 2 u.z.n.k., przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Dla uruchomienia ochrony wskazanej w cytowanym przepisie konieczne jest zatem, aby dana informacja była poufna, a więc nieujawniona. W tym celu powinna być odpowiednio zabezpieczona. Przepis art. 5 ust. 2 zd. 1 ustawy określa bowiem wyjątek od zasady, jawności informacji publicznych (art. 61 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p..), nie może zatem być interpretowany w sposób naruszający tą zasadę.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się łącznie dwa elementy: formalny - rozumiany jako wyrażenie woli utajnienia danych informacji, przejawiającej się w formie podjętych czynności, przedsięwziętych przez przedsiębiorcę w celu zapewnienia poufności określonych danych - oraz kolejny element równie istotny - aspekt materialny.

Poczynając od analizy elementu formalnego tajemnicy przedsiębiorcy wypada wskazać, że stanowić ją mogą z zasady informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Informacje utajnione muszą przy tym posiadać określoną wartość dla przedsiębiorcy i nie są składnikiem wiedzy powszechnej, ogólnie lub łatwo dostępnej. Nie musi to jednak być wyłącznie wartość gospodarcza, lecz może to być szerzej rozumiana wartość, określona w każdej wymiernej postaci. Informacja staje się tajemnicą przedsiębiorcy, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa, czy też osoby ściśle z przedsiębiorstwem współpracujące przy realizowaniu określonej umowy). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mają być działania, lecz w, doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że chodzi o każdy sposób działania, który wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne. Z tego względu ustawowe wymaganie podjęcia niezbędnych działań spełni także podjęcie pewnych czynności konkludentnych, jak np. dopuszczenie do informacji jedynie określonego kręgu osób, a także odniesieniu do informacji dotyczących treści umów zawieranych przez przedsiębiorców - zastrzeżenie przez strony danej umowy warunki w zakresie poufności określonych postanowień umownych. Jednocześnie nie są tajemnicą przedsiębiorstwa informacje, z którymi można się bez przeszkód zapoznać.

W aspekcie materialnym z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. wynika, że tajemnicę przedsiębiorcy stanowi poufna informacja posiadająca szeroko rozumianą wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna. Zastrzeżenie tajemnicy winno zatem dotyczyć informacji mających taki walor, a nie jakichkolwiek. Rodzaj informacji chronionych przez art. 11 ust. 2 u.z.n.k., a co za tym idzie, także art. 5 ust. 2 u.d.i.p., jest zatem różny, albowiem niektóre mają charakter techniczny lub technologiczny, a inne dotyczą szeroko rozumianej organizacji przedsiębiorstwa (jego struktury, przepływu dokumentów, sposobu kalkulacji cen, zabezpieczenia danych itp.). Wyliczenie ustawowe zawarte w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. nie jest przy tym wyczerpujące.

Z powyższego wynika zatem, że aby dana informacja stanowiła tajemnicę przedsiębiorstwa, musi spełniać warunki: a) poufności, b) braku ujawnienia, c) zabezpieczenia informacji. Informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna.

Tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. Michalak, "Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński, "Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz.", publ. LEX nr 93420). Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003r., I CKN 89/01, LEX nr 583717).

W doktrynie przyjmuje się, że ze stanem poufności będziemy mieli do czynienia tylko wtedy, gdy przedsiębiorca kontroluje liczbę i charakter osób mających dostęp do określonych informacji (E. Nowińska, M. Du Vail, Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Warszawa 2013 r.). Z informacją poufną mamy zatem do czynienia wtedy, kiedy przedsiębiorca ma wolę, by pozostała ona tajemnicą dla pewnych kół odbiorców, konkurentów. Wola ta dla innych osób musi być rozpoznawalna. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mają być działania. Istotne jest w każdym razie to, aby działania te były podejmowane z uwagi na charakter danych informacji, a nie dopiero w wyniku otrzymania przez przedsiębiorcę wniosku o ich ujawnienie. Informacja poufna nie nabywa bowiem cech poufności z uwagi na żądanie jej udostępnienia. Cecha ta winna istnieć już w samej informacji od momentu jej pozyskania przez przedsiębiorcę.

W ocenie sądu warunek poufności informacji został w niniejszej sprawie spełniony. Spółka wyjaśniła w sposób przekonujący, że spełniona została przesłanka formalna tajemnicy przedsiębiorcy. Żądane informacje pozostają pod szczególną ochroną i nie są niedostępne dla szerokiego kręgu osób. Jak wynika z treści decyzji P. S.A. podjęła działania w celu utrzymania ich w poufności, w oparciu o obowiązujące w spółce procedury, dotyczące zastrzegania tajemnicy spółki. Spółka wyjaśniła, że dostęp do wnioskowanych informacji nie ma nawet w ramach spółki charakteru ogólnego, a są one udostępniane tylko w ograniczonym zakresie, wyłącznie do celów służbowych osobom do tego uprawnionym. Spółka przedsięwzięła stosowne środki w postaci nadania identyfikowalnych numerów rejestracji dla informacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorcy, szyfrowania i zabezpieczania kopii elektronicznych, ograniczenia dostępu osób do tych informacji, w celu zachowania ich poufnego charakteru. Zdaniem sądu powyższe działania świadczą o spełnieniu przesłanki formalnej.

Wobec spełnienia elementu formalnego należało dokonać oceny żądanych informacji zawartych pod kątem przesłanek materialnych przewidzianych w art. 11 ust. 2 u.z.n.k.

Wskazane we wniosku dokumenty zawierają informacje o charakterze techniczno-technologicznym oraz organizacyjnym, i jak wyjaśniła spółka mają charakter unikatowy, posiadają także wartość handlową dla spółki, a ich ujawnienie może przyczynić się do pogorszenia jej pozycji konkurencyjnej na rynku. Informacje te nie są w sposób powszechny dostępne i zawierają szereg danych technologicznych dotyczących Zakładu Górniczego T., takich jak: warunki geologiczne występowania złoża wraz z jego granicami, lokalizację strategicznych obiektów zakładu górniczego w aspekcie możliwości eksploatacji złoża, dane hydrogeologiczne i hydrotechniczne, wykaz specyficznych materiałów i środków technicznych, w tym środków korzystających z ochrony patentowej, unikatowe rozwiązania technologiczne, które mogą być wykorzystywane dla określenia sposobu prowadzenia ruchu zakładu górniczego, w tym inwestycji związanych z rozbudową systemu odwadniania wgłębnego, stanowiąc istotną wartość gospodarczą dla spółki. Ponadto informacje te mają znaczenie strategiczne dla całego kraju i jego interesów, których nieprawidłowe wykorzystanie mogłoby spowodować niewspółmierną szkodę dla tych interesów.

Wyjaśnić zatem należy, że pod pojęciem informacji posiadającej wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 2 u.z.n.k. zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie obowiązuje jego liberalna wykładnia, zgodnie z którą za wystarczające w tej mierze należy uznać istnienie nawet nieznacznej lub jedynie potencjalnej wartości ekonomicznej informacji, której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę mogłoby zaoszczędzić mu wydatków lub zwiększyć jego zyski w relacjach z innymi uczestnikami obrotu. Wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy te dane, które odnoszą się szeroko rozumianego gospodarowania przez firmę jej mieniem, jak i szczegółów organizacyjnych, technicznych czy technologicznych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej w tym inwestycji. Zdaniem sądu żądane przez skarżącego informacje są informacjami o takim charakterze. Są to informacje o wartości gospodarczej i zawierają dane technologiczne objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Informacje te nie zostały przy tym upublicznione. Informacje te są także informacjami o charakterze techniczno-technologicznym oraz organizacyjnym. Spółka podjęła niezbędne działania mające na celu zachowanie tych informacji w poufności poprzez ograniczenie ilości pracowników posiadających do nich dostęp, którzy zostali zobowiązani do zachowania poufności oraz ograniczono do nich dostęp osobom trzecim. Bez wątpienia udostępnienie tych informacji mogłoby pogorszyć konkurencyjną pozycję P. S.A., jako podmiotu od którego te informacje pochodzą (i go dotyczą). Wnioskowane informacje stanowią tajemnicę, której ujawnienie mogłoby zaszkodzić interesom ekonomicznym spółki, przykładowo poprzez fakt uzyskania przez podmioty konkurencyjne takich danych technicznych lub organizacyjnych, których pozyskanie wiązało się dla niej z kosztami lub których ujawnienie może się wiązać z nieuprawnionymi korzyściami dla podmiotów trzecich, jak np. sporządzenie charakterystyki geologicznej i hydrogeologicznej złoża, wpływu eksploatacji na stosunki wodne, warunki geologiczne występowania złoża wraz z jego granicami, lokalizację strategicznych obiektów zakładu górniczego, wykaz specyficznych materiałów i środków technicznych, w tym środków korzystających z ochrony patentowej, unikatowe rozwiązania technologiczne. Żądane dane mogą mieć zatem istotne znaczenie gospodarcze a ich udostepnienie może spowodować przykładowo bezkosztowe pozyskanie danych o stosowanych rozwiązaniach systemowych. Sąd uznał zatem, że spółka wykazała, że posiadane informacje i rozwiązania organizacyjne i systemowe będące wynikiem doświadczenia w prowadzeniu działalności górniczej posiadają wartość gospodarczą. Żądane informacje stanowią zatem znaczną wartość ekonomiczną, a ponadto ujawnienie ich do wiadomości publicznej, i - jak wskazała spółka w uzasadnieniu decyzji - ewentualne wykorzystanie w nieodpowiednim celu doprowadziłyby do zagrożenia bezpieczeństwa pracy systemu elektroenergetycznego w Polsce. Skoro spółka jest przedsiębiorcą o szczególnym znaczeniu dla bezpieczeństwa energetycznego kraju to oczywistym jest, że w takim przypadku zbieżne z interesem publicznym może być nie tyle ujawnienie dotyczących go informacji, lecz właśnie odstąpienie od ich ujawnienia. Zachowanie poufności informacji związanych z sektorem energetycznym z pewnością leży w interesie państwa, jak i jego obywateli czyli w interesie publicznym. Ich ujawnienie winno zatem następować ze szczególną ostrożnością.

W konsekwencji, w ocenie sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji odmawiającej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy zawiera argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie także przesłanki materialnej tej odmowy.

Uznanie, iż wnioskowana informacja publiczna objęta jest tajemnicą przedsiębiorcy obligowało organ do wydania decyzji odmawiającej jej udostępnienia.

Reasumując, zaskarżona decyzja o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej odpowiada prawu. Organ prawidłowo zastosował art. 5 ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

Tym samym podnoszone w skardze zarzuty okazały się pozbawione podstaw. Sąd uznał bowiem zarzuty skargi i przytoczoną na ich poparcie argumentację za nieuzasadnioną. Organ – wbrew twierdzeniu skarżącego – dokonał dogłębnej oceny materiału dowodowego sprowadzającej się do przekonania, że odmowa udostępnienia informacji jest zasadna. Efektem tej oceny było prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i wyjaśnienie stronie powodów niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Tym samym zaskarżona decyzja została wydana z poszanowaniem przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. W sposób wyczerpujący został zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przy przeprowadzeniu koniecznych czynności wyjaśniających, zaś ocena okoliczności sprawy wyrażona w zaskarżonej decyzji została sformułowana zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 k.p.a.

Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje treść uzasadnienia wskazanego w skardze wyroku tutejszego sądu z 23 września 2021 r., II SA/Łd 594/21. W konkluzji tegoż orzeczenia sąd stwierdził bowiem, że "organ nie wykazał (...), że żądane przez skarżącego informacje podlegają ochronie jako posiadające walor tajemnicy przedsiębiorcy, skoro po części zostały w toku postępowania udzielone, a ponadto były dostępne z uwagi na prowadzone postępowania administracyjne wobec czego zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja musiały zostać wyeliminowane z obrotu prawnego". Tym samym powodem uchylenia decyzji była jawność wnioskowanych informacji. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej.

Biorąc pod uwagę powyższe, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

k.ż.