Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 57/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Jolanta Górska Protokolant st. asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 1016/14 w sprawie ze skargi K.M. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 15 września 2014 r. nr [...]﻿ w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2015 r. o sygn. akt II SA/Lu 1016/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, oddalił skargę K.M. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 15 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia 15 września 2014 r., znak: [...], Wojewoda Lubelski, po rozpoznaniu odwołania K.M., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 5 czerwca 2014 r., znak: [...], odmawiającą K.M. zwrotu części nieruchomości, położonej w Lublinie u zbiegu al. [...] i al. [...], nabytej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 7 lipca 1972 r., Rep. A Nr [...], stanowiącej część dawnej działki nr [...] o pow. 335 m2, aktualnie wchodzącej w skład działki nr [...] (obr. [...]).

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do orzeczenia o zwrocie nieruchomości, której dotyczył wniosek odwołującej się, albowiem, jak wykazało postępowanie, objęta wnioskiem o zwrot część dawnej nieruchomość - działka nr [...] o pow. 335 m2, stanowi część drogi publicznej - skrzyżowania drogi krajowej nr [...] - al. [...] oraz drogi powiatowej – al. [...]. Organ wskazał, że nieruchomości będące częścią dróg publicznych nie mogą podlegać zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela, gdyż w myśl art. 2a ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.), drogi publiczne stanowią własność Skarbu Państwa - drogi krajowe zaś drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Droga publiczna nie może więc stanowić własności innych podmiotów poza wymienionymi, a tym bardziej osób fizycznych, na przykład spadkobierców poprzedniego właściciela. Takie nieruchomości nie mogą być zatem przedmiotem obrotu, w tym zwrotu na rzecz byłego właściciela, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie. W ocenie organu drugiej instancji, zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczonej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym przez określenie to należy rozumieć nie tylko zajęcie gruntu pod pas drogowy przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ale także leżące w jego ciągu obiekty inżynierskie (np. kanalizacyjne, energetyczne), place postojowe i parkingi, chodniki, ścieżki rowerowe, drzewa i krzewy oraz urządzenia techniczne związane z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych pojęcie "droga" obejmuje budowlę wraz z infrastrukturą techniczno-użytkową przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym, którym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane oraz urządzenia techniczne związane z potrzebami zarządzania drogą.

W związku z tym Wojewoda stwierdził, że skoro wnioskowana do zwrotu część o pow. 335 m2 dawnej działki nr [...], będąca obecnie częścią ewidencyjnej działki nr [...], stanowi pas zieleni drogowej z podziemną infrastrukturą, będący integralną częścią drogi publicznej, nie może podlegać zwrotowi na rzecz poprzedniej właścicielki.

Skargę na tę decyzję złożyła K.M., wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że w myśl art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 22 września 2004 r.) nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany.

W dnia 22 września 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. nr 141, poz. 1492), na mocy której wspominany art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. uzyskał następujące brzmienie:

"2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany".

W świetle art. 2a ustawy o drogach publicznych, drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, zaś drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy.

Następnie Sąd I instancji zauważył, iż ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu granicznego, stanowiącego część sporządzonej w sprawie dokumentacji geodezyjno-prawnej (zarejestrowanej w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Miasta Lublin w dniu 4 grudnia 2002 r. pod nr [...]), wynika, że nieruchomość nabyta przez Skarb Państwa od skarżącej stanowiła uprzednio działkę nr [...], która w dniu sporządzania tej dokumentacji wchodziła w skład działki nr [...] o pow. 0,4759 ha, oznaczoną w ewidencji gruntów symbolem "DR". Objęta wnioskiem o zwrot część dawnej działki nr [...], wykazana została w tym operacie jako działka nr [...] o pow. 0,0335 ha, stanowiąca część pasa drogowego to jest: pobocze al. [...] i al. [...] w Lublinie (k. 139-150 akt adm. tom I). Nie budzi również wątpliwości, że pozostała część wywłaszczonej nieruchomości, która nie została objęta wnioskiem, oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,0123 ha, stanowi jezdnię i chodnik. Przez działkę nr [...], jak wynika to z mapy sytuacyjno-wysokościowej, przebiega uzbrojenie podziemne w postaci kanalizacji deszczowej, sanitarnej, telefonicznej i kabli niskiego napięcia (k. 137 akt adm. tom I).

Zgodnie z wyrysem i wypisem z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Lublina część I, zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Lublinie z dnia 29 sierpnia 2002 r. (Dz. Urz. Wojew. Lubel. [...]), wspomniana działka, znajdująca się w Lublinie przy al. [...] 25, położona jest w liniach regulacyjnych i stanowi układ komunikacyjny ulic: al. [...] – al. [...]: KJDGP - ulice główne ruchu przyspieszonego - 45-50 m i KDG - ulice główne - 30-50 m.

Z akt administracji obu instancji wynika również, że wspomniana nieruchomość stanowi obecnie część ewidencyjnej działki nr [...] (obr. 42, ark 11) i w całości wchodzi w skład skrzyżowania drogi krajowej nr [...] - al. [...] oraz drogi powiatowej nr [...] - al. [...] (pismo Zarządu Dróg i Mostów w Lublinie Wydziału Zarządzania Drogami z dnia 12 maja 2014 r., znak: [...]; k. 299-303 akt adm. tom II).

Nadto Sąd wskazał, że stosownie do uwag zawartych w wyroku WSA w Lublinie z dnia 4 czerwca 2004 r., sygn. akt II SA/Lu 989/03, organy administracji wyjaśniły, że nieruchomość sąsiednia w stosunku do nieruchomości wywłaszczonej, oznaczona numerem [...] o pow. 482 m2, stanowiła własność H.B., który wykorzystywał tę część spornej nieruchomości jako dojazd do swojej posesji oraz zamieszczał reklamy, jednakże w dniu 14 lipca 2004 r. sprzedał on tę nieruchomość Gminie Lublin z przeznaczeniem pod poszerzenie [...] [...] (akt notarialny Rep. A Nr [...]; k. 218-223 akt adm. tom II).

Zdaniem Sądu I instancji, wbrew twierdzeniom skarżącej nie można uznać, że skoro nieruchomość, której dotyczył wniosek o zwrot, nie została przeznaczona bezpośrednio pod budowę drogi, to winna ona zostać skarżącej zwrócona.

Sąd I instancji podkreślił, że pojęcie pasa drogowego jest pojęciem znacznie szerszym od drogi i jego rozumienie – co do zasady – można sprowadzić do stwierdzenia, że stanowi on grunt, na którym zlokalizowana jest szczególna budowla, jaką jest droga. W świetle art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, przez pas drogowy należy rozumieć grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, wydzielony liniami granicznymi, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Drogą zaś, stosownie do art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, jest budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Pojęcie "budowli" zostało określone w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), której art. 3 pkt 3 stanowi, że budowlę oznacza "każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową". Oznacza to, że droga stanowi budowlę charakteryzującą się specyficznym przeznaczeniem - wyłącznie do prowadzenia ruchu drogowego oraz lokalizacją w pasie drogowym.

Ponadto zdaniem Sądu, trafnie zwrócił również uwagę organ pierwszej instancji, odnosząc się do twierdzeń skarżącej, na pojęcie "linii rozgraniczających drogę", które zgodnie z § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430), oznacza granice terenów przeznaczonych na pas drogowy (pasy drogowe) ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy. Inaczej mówiąc, są to linie podziału nieruchomości obejmujące teren niezbędny dla realizacji inwestycji drogowej oraz dla istniejącego uzbrojenia terenu.

Dalej Sąd stwierdził, iż niewątpliwie zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczanej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym przez określenie to należy rozumieć zajęty pas gruntu w ramach linii rozgraniczających drogę. Zgodnie z art. 4 pkt 22 ustawy o drogach publicznych, zieleń przydrożną stanowi roślinność umieszczona w pasie drogowym, mająca na celu w szczególności ochronę użytkowników drogi przed oślepianiem przez pojazdy nadjeżdżające z kierunku przeciwnego, ochronę drogi przed zawiewaniem i zaśnieżaniem, ochronę przyległego terenu przed nadmiernym hałasem, zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby. Oczywistym jest więc, że "zieleń przydrożna", to jest roślinność znajdująca się w pasie drogowym, stanowi istotny element drogi publicznej, skoro mieści się ona w liniach rozgraniczających drogę, a nadto spełnia opisane wyżej zadania związane z umożliwieniem prawidłowego i bezpiecznego użytkowania drogi publicznej odpowiedniej kategorii.

Zdaniem Sądu poza sporem jest, że teren, którego zwrotu domaga się skarżąca, stanowi tereny zielone (zieleń przydrożną). Nie budzi wątpliwości, że tereny zielone, zlokalizowane na gruncie będącym byłą własnością skarżącej, spełniają wskazane wyżej funkcje ochronne, stanowiąc integralną część pasa drogowego alei [...] w Lublinie (drogi powiatowej), a dodatkowo mieszczą się w liniach regulacyjnych tej ulicy. Taki stan rzeczy, jak zasadnie wskazał organ pierwszej instancji, istniał w dniu złożenia przez skarżącą wniosku o zwrot nieruchomości (11 kwietnia 1997 r.) oraz w dacie orzekania przez organy obu instancji.

W ocenie Sądu, prawidłowo zatem stwierdziły organy administracji obu instancji, że nieruchomość, której zwrotu domagała się skarżąca, stanowi część drogi publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w takiej sytuacji nie jest możliwy zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że wykładnia systemowa przepisu art. 136 ust 3 zdanie pierwsze ustawy o gospodarce nieruchomościami, uwzględniająca ograniczenia obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne, wynikające z art. 2a ustawy o drogach publicznych, prowadzi do wniosku, o niedopuszczalności orzeczenia o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej lub nabytej na podstawie przepisów wskazanych w art 216 u.g.n., jeśli nieruchomość objęta żądaniem – jest wprawdzie zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej lub w umowie sprzedaży nieruchomości, lecz w chwili orzekania stanowi część drogi publicznej w rozumieniu przepisów o drogach publicznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 640/10).

Niezależnie od tego Sąd wskazał, że w sprawie jest oczywistym, iż cel, na jaki wykupiono aktem notarialnym, z dnia 7 lipca 1972 r., nieruchomość, którym była budowa ul. [...] (obecnie al. [...]), został zrealizowany, a na niezwróconej skarżącej jej części wchodzącej w skład działki nr [...] znajduje się aktualnie pas zieleni, stanowiący część pasa drogowego.

Ponadto Sąd I instancji stwierdził, że organy ustaliły należycie wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, stosownie do art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a., a organ odwoławczy – także art. 136 K.p.a., czemu dały wyraz w uzasadnieniu swych decyzji, które odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy administracji innych przepisów postępowania, w tym zasady zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 K.p.a.) i zasady przekonywania (art. 11 K.p.a.), w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła K.M., zaskarżając go w całości zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 6, 7 i 77 k.p.a. oraz art. 151 P.p.s.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny i przeprowadzone postępowanie dowodowe, a zwłaszcza oparcie wszelkich ustaleń na oświadczeniu zarządcy dróg i w efekcie przyjęcie, że wnioskowana do zwrotu część nabytej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości nie stała się zbędna na cel określony w akcie nabycia;

2) art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nierozpatrzenie i pominięcie w uzasadnieniu wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności co do niewykazania związania istniejących na działce sieci uzbrojenia z drogą.

Ponadto skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

1) art. 136 w zw. z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 4 pkt. 1, 2 ustawy z dnia o drogach publicznych - poprzez dokonanie wadliwej wykładni pojęcia "drogi publicznej" oraz "pasa drogowego" zawartej w art. 4 pkt 1,2 ustawy o drogach publicznych i przyjęcie, iż wnioskowana do zwrotu część nabytej nieruchomości nie stała się zbędna na cel określony w akcie nabycia.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należało zatem odnieść się do zarzutów wyartykułowanych w podstawie skargi kasacyjnej.

W pierwszej kolejności rozważyć należało zarzuty procesowe.

Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6,7, 77 K.p.a. oraz art. 151 P.p.s.a. okazały się nietrafne.

Przede wszystkim w skardze kasacyjnej nie został określony sposób naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. Wskazana w skardze kasacyjnej forma w jakiej doszło do naruszenie w/wym . przepisów tj. " przez utrzymanie w mocy decyzji ", nie została przewidziana w art. 174 pkt. 2 P.p.s.a.

Ponadto art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. nie może zostać naruszony równocześnie z art. 151 P.p.s.a., są to bowiem przepisy wzajemnie się wykluczające, stosowane przez Sąd w różnych stanach prawnych.

Niezależnie od powyższego twierdzenie autora skargi kasacyjnej, że wszelkie ustalenia poczynione w sprawie zostały oparte na oświadczeniu zarządcy dróg, pozostaje w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

W aktach administracyjnych sprawy znajduje się protokół z wizji lokalnej, z którego wynika że wnioskowana do zwrotu działka położona jest przy zbiegu ulic [...] i [...], oddzielona jest chodnikiem. Znajdują się na niej 2 drzewa, 2 studzienki oraz kanał deszczowy. Działka jest porośnięta trawą, która jest koszona. Z kolejnego protokołu z wizji lokalnej ( k. 68 ) wynika, że działka stanowi pas zieleni ( zadbany ). Przez działkę przebiegają uzbrojenia podziemne – kanalizacja deszczowa, sanitarna, telefon, kable niskiego napięcia. Z protokołu na k. 76 wynika natomiast, że działka była wywłaszczona pod drogę i pozostaje wykorzystywana jako pas drogowy. Powyższe ustalenia potwierdzają mapy, opisy, wyrys miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentacja geodezyjno – prawna, które zostały złożone do akt sprawy.

Wynika z nich jednoznacznie, że wnioskowana do zwrotu działka stanowi pas drogowy. Nie stała się tym samym zbędna z punktu widzenia celu wywłaszczenia.

Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a., którego naruszenia także dopatruje się strona skarżąca kasacyjnie stanowi, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny I instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby Sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Sąd I instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie organu w zakresie możliwości zwrotu nieruchomości, a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga.

Dodatkowo należy wskazać, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m. in. wyrok NSA z 25 marca 2011 r., I FSK 1862/09; wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06; postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., I OSK 2438/11; wyrok NSA z dnia 15 października 2015 r., I GSK 241/14).

W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2015 r., I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r., I GSK 264/09, LEX nr 744745).

Skarżąca kasacyjnie poprzez zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. zarzuciła Sądowi I instancji, że nie wykazał iż poprowadzona pod działką sieć infrastruktury ma związek z drogą. Jednocześnie skarga kasacyjna nie podaje żadnych argumentów mogących wywołać wątpliwości co do takiego związku.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy dowodzenie na okoliczność związku znajdującej się na działce infrastruktury z drogą było zbędne. Miejsce zlokalizowania sieci, a przede wszystkim jej charakter - studzienki, kanał deszczowy, bez potrzeby przeprowadzania dowodów wskazują na przynajmniej częściowe istnienie takiego związku. Nielogicznym byłoby założenie, że woda gromadzona w pobliżu miejsca w którym może zostać odprowadzona jest odprowadzana gdzie indziej.

Również zarzut naruszenia art. 136 w zw. z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych jest nieusprawiedliwiony.

Analiza uzasadnienia tego zarzutu pozwala na stwierdzenie, że w istocie zmierza on do podważenia poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, a konkretnie zmierza do zakwestionowania ustalenia że przedmiotowa działka znajduje się w pasie drogowym. Skarga kasacyjna nie przedstawia żadnej argumentacji pozwalającej dociec na czym polegała dokonana przez Sąd I instancji błędna wykładnia wymienionych przepisów i jaka powinna być prawidłowa ich wykładnia. Braku prawidłowego uzasadnienia zarzutu naruszenia prawa materialnego nie zastępuje odwołanie się w skardze kasacyjnej do treści art. 4 pkt. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym niedopuszczalne jest kwestionowanie ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie poprzez zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie.

Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Oznacza to, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane.

Ponieważ sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.