Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 641/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1, art. 59g ust. 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 2 pkt 4, par. 14 ust. 1 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2015 poz 615
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 9 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi L. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] nr [...], znak: [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz L. B. kwotę 2200 (dwa tysiące dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Lp/


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]. nr [...], znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego P. z dnia [...] nr [...], znak: [...], nakładające na L.B. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł z tytułu przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego zlokalizowanego w gm. G. na terenie działki o nr ewid. 45/13 z naruszeniem przepisów art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332), powoływanej dalej jako: "ustawa Prawo budowlane", oraz wzywające do dokonania wpłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 16 marca 2017 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego P. wpłynął wniosek E. i H.S. - przedstawicieli ustawowych małoletniej I.S. o sprawdzenie legalności przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego na nieruchomości w M. 30b, gm. G. .

Pismem z dnia 27 marca 2017 r. organ I instancji wyznaczył czynności kontrolne na dzień 4 kwietnia 2017 r. L.B. pismem z dnia 30 marca 2017 r. wniosła o zmianę terminu zaplanowanych czynności kontrolnych i wyznaczenie nowego terminu w dniach 24-26 kwietnia 2017 r. Zaplanowane na dzień 26 kwietnia 2017 r. oględziny – jak wskazał organ nie odbyły się, bowiem mieszkańcy mimo obecności w domu podczas kontroli nie udostępnili budynku. W tym samym dniu do organu szczebla powiatowego wpłynęło pismo L.B. informujące, że zaplanowana kontrola nie może się odbyć w wyznaczonym terminie 26 kwietnia 2017r. od godz. 11.30 w związku z toczącym się postępowaniem sądowym. Termin rozprawy wyznaczono na 23 maja 2017 r. Następnie pismem z dnia 1 maja 2017 r. L.B. wniosła o zawieszenie prowadzonego postępowania w związku z toczącymi się postępowaniami sądowymi w sądzie cywilnym i karnym.

Pismem z dnia 4 lipca 2017 r. E. i H.S. oświadczyli, że nie wyrażają zgody na zawieszenie postępowania, wskazując, że postępowania sądowe nie mają nic wspólnego z tą sprawą.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] organ szczebla powiatowego odmówił zawieszenia omawianego postępowania, wskazując jako podstawę prawną normę art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.".

W dniu 4 września 2017 r. do organu stopnia podstawowego wpłynął wniosek E. i H. S. o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia prowadzonych postępowań sądowych.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ szczebla powiatowego odmówił zawieszenia toczącego się na wniosek E. i H. S., będących ustawowymi przedstawicielami I.S., postępowania administracyjnego w sprawie nielegalnego przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego, wskazując jako podstawę prawną normę art. 98 § 1 pkt 4 k.p.a. i błędnie pouczając strony o możliwości złożenia zażalenia na to rozstrzygnięcie. Z uwagi na powyższe organ szczebla wojewódzkiego postanowieniem z dnia [...] nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia L.B. na wskazane rozstrzygnięcie. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 26 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 979/17, odrzucił skargę L.B., wniesioną na to postanowienie.

Pismem z dnia 10 stycznia 2018 r. organ szczebla powiatowego zawiadomił strony o planowanych na dzień 19 stycznia 2018 r. czynnościach kontrolnych na nieruchomości. L.B. pismem z dnia 15 stycznia 2018 r. poinformowała, że w wyznaczonym terminie jest "oddelegowana do centrali firmy" i nie będzie przebywać "pod wskazanym adresem", wskazując przy tym, że: "po powrocie poinformuję Państwa i ustalimy nowy termin planowanej kontroli".

Organ I instancji pismem z dnia 22 stycznia 2018 r. wezwał L.B. do ustanowienia pełnomocnika tak, aby możliwe było dokonanie czynności kontrolnych, pouczając jednocześnie, że udaremnianie czynności organów administracji podlega reakcji prawno-karnej. L.B. pismem z dnia 28 stycznia 2017 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 2 lutego 2018 r., poinformowała organ szczebla powiatowego, że niemożliwym jest ustanowienie pełnomocnika, bowiem strona "nie ma kogo", a nadto wskazała, że czynności kontrolne mogą być przeprowadzone w dniach 1 lub 2 lutego bądź 1 lub 2 marca 2018 r. w "normalnych godzinach", tj. między godziną 9 a 10-tą.

W dniu 1 marca 2018 r. organ szczebla powiatowego przeprowadził czynności kontrolne na nieruchomości , dz. 45/13, stwierdzając, że: "inwestorka L.B. podjęła użytkowanie ww. budynku. Pomieszczenia są w pełni umeblowane i wykazują ślady użytkowania. [...] Według oświadczenia B. podjęła ona użytkowanie budynku mieszkalnego w M .pod nr 30B 28 maja 2011 r. i zamieszkuje w tym budynku do dnia dzisiejszego".

Biorąc pod uwagę powyższe, organ szczebla powiatowego wydał w dniu [...]. postanowienie nr [...], którym w oparciu o normę art. 57 ust. 7 w związku z art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane nałożył na L.B. "karę pieniężną w wysokości 10.000 zł z tytułu przystąpienia do użytkowania opisanego na wstępie budynku mieszkalnego z naruszeniem przepisów art. 54 ustawy Prawo budowlane.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła L.B., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, w oparciu o normę art. 59g § 5 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 68 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, powoływanej dalej jako: "Ordynacja podatkowa", podnosząc zarzut przedawnienia, bowiem kwestionowane rozstrzygnięcie zostało wydane i doręczone po upływie 5 lat, licząc od końca 2011 r., w którym skarżąca przystąpiła do użytkowania budynku mieszkalnego. W związku z powyższym odwołująca wniosła o wstrzymanie "obowiązku uiszczenia wymierzonej kary" i o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w związku z faktem, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z normą art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) w sprawie zastosowanie znajdą przepisy k.p.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Podkreślił przy tym, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2017 r., w myśl przepisu art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. poz. 2255), stosuje się przepisy ustawy Prawo budowlane sprzed nowelizacji dokonanej przedmiotową ustawą, za wyjątkiem art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy Prawo budowlane, które w takiej sytuacji stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.

Następnie organ II instancji, przywołując uprzednio treść art. 54 i art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, stwierdził, że w analizowanym postępowaniu inwestycja obejmowała budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, należącego do kategorii I, zgodnie z załącznikiem do ustawy Prawo budowlane, a tym samym przystąpienie do jego użytkowania wymagało wyłącznie dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy. Ponadto organ II instancji przytoczył treść podstawy weryfikowanego rozstrzygnięcia, tj. przepis art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, wskazując przy tym, że konstrukcja tego przepisu precyzuje, iż w przypadku stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu organ ma obowiązek zastosowania w stosunku do inwestora regulacji, o której mowa. Dodał również, że organy nadzoru budowlanego nie mają możliwości odstąpienia od wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania ani też modyfikacji jej wysokości. Sposób jej wyliczenia oraz wysokość ta jest bowiem w sposób sztywny określona przepisami ustawy. Organ II instancji przytoczył również przepis art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane, stwierdzając finalnie, ż organ stopnia powiatowego w sposób prawidłowy wyliczył wysokość kary, o której mowa powyżej.

W dalszej kolejności organ II instancji wskazał, że zgodnie z normą art. 59g ust. 5 ustawy Prawo budowlane, do kar, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie. Przepisy działu III Ordynacji podatkowej przewidują instytucję przedawnienia zobowiązań podatkowych. Zgodnie z art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Natomiast przepis § 3 stanowi, że jeżeli podatnik: nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego (pkt 1), bądź w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego (pkt 2), zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Organ II instancji zauważył także, że w orzecznictwie występuje rozbieżność, czy właściwym jest w omawianej kwestii termin przedawnienia trzyletni czy też pięcioletni, jak również, w jaki sposób należy ustalać dzień rozpoczęcia jego biegu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. II OSK 1110/09, przyjął obydwa terminy przedawnienia wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Z kolei w wyroku z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. II OSK 1853/09, przyjął jedynie trzyletni termin, ale liczony od złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie lub zawiadomienia o zakończeniu budowy. Natomiast w wyroku z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2394/14, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż do kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego wymierzanej na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 i art. 59 ust. 5 ustawy Prawo budowlane ma zastosowanie wyłącznie trzyletni termin przedawnienia wymierzenia tej kary, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym inwestor przystąpił do użytkowania.

Mając na uwadze powyższe, organ przyjął, że w przypadku niezłożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy trafny jest pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1853/09, podkreślając, że w uzasadnieniu Sąd przyjął, iż: "złożenie zawiadomienia o zakończeniu budowy (art. 54) lub wniosku o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55) informuje organ o zakończeniu budowy i daje mu możliwość ustalenia, czy nie doszło do naruszenia zakazu wcześniejszego użytkowania obiektu. Daty dokonania takich czynności należy też uznać za decydujące do ustalenia początku biegu trzyletniego terminu przedawnienia do wymierzenia kary za rozpoczęcie użytkowania obiektu z naruszeniem art. 54 lub 55 Prawa budowlanego, chyba że organ już wcześniej stwierdził fakt rozpoczęcia użytkowania obiektu niezgodnie z prawem. W tej ostatniej sytuacji termin do wymierzenia kary będzie bowiem biegł od rzeczywistego stwierdzenia naruszenia prawa. Przyjęcie odmiennej wykładni omawianych przepisów (...) prowadziłoby niejednokrotnie do iluzoryczności przepisów o karach z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, gdyż organ dowiadywałby się o rozpoczęciu użytkowania obiektu już po upływie terminu, w którym mógł wymierzyć karę. Powiązanie początku biegu terminu przedawnienia ze zgłoszeniem lub wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie (art. 54 i 55 Prawa budowlanego) albo wcześniejszym uzyskaniem informacji o nielegalnym rozpoczęciu użytkowania powoduje, że termin przedawnienia do wymierzenia kary biegnie od daty, gdy organ dowiedział się o naruszeniu prawa albo - przy prawidłowym działaniu - mógł się dowiedzieć i miał rzeczywisty trzyletni termin do wymiaru kary". Organ podkreślił przy tym, że przyjęcie, któregoś z pozostałych poglądów prowadziłoby do naruszenia zasady sprawiedliwości, bowiem inwestor, który nie stosując się do obowiązujących przepisów prawa, nie zawiadomiłby właściwego organu o zakończeniu budowy, byłby w lepszej sytuacji od tego, który do przepisów prawa się stosuje.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie można było również pominąć, że L.B. utrudniała swoimi działaniami organowi szczebla powiatowego przeprowadzenie czynności kontrolnych na nieruchomości, w sposób wyraźny zmierzając do przewleczenia postępowania.

Ponadto odnosząc się do treści zażalenia organ II instancji wyjaśnił, że podniesione argumenty nie zostały uwzględnione w toku postępowania zażaleniowego i nie miały wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.

Skargę na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła L.B., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, zarzucając naruszenie przepisów:

1. prawa procesowego, określonych w art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. prawa materialnego, a mianowicie:

a. art. 57 ust. 7 w zw. z art. 54 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 68 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że decydujące do ustalenia początku biegu terminu przedawnienia kary za użytkowanie obiektu z naruszeniem art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane jest powzięcie informacji przez organ, podczas gdy w przypadku braku zgłoszenia powinien decydować moment przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego (w stanie faktycznym sprawy: 28 maja 2011 r.);

b. art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59g ust. 1 i 5 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 68 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię i wymierzenie kary, podczas gdy podstawa jej wymierzenia uległa przedawnieniu, bowiem postanowienie nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego P. z dnia [...]. (znak [...]) zostało wydane i doręczone skarżącej po upływie 5 lat, licząc od końca 2011 roku, w którym to L.B. przystąpiła do użytkowania budynku mieszkalnego.

Z powyższych względów pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a ponadto o zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej, przedstawiając tok postępowania i zapadłe w nim rozstrzygnięcia, podniósł, że w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do przedawnienia wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego, szczegółowo stanowisko to argumentując.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w sposób określony w powołanych przepisach.

W tym względzie przede wszystkim wskazać należy, iż organy administracji publicznej, w tym organy załatwiające sprawy z zakresu ustawy Prawo budowlane, a więc także dotyczące kar pieniężnych z tytułu przystąpienia do użytkowania byudynku z naruszeniem przepisów tej ustawy, obowiązuje zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 k.p.a. Przepis ten nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Zasada ta jest następnie konkretyzowana w dalszych przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zwłaszcza w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Dokonana w kontekście realizacji powyższej zasady analiza akt sprawy dowodzi, że organy wbrew tej zasadzie nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla sprawy kwestii, prowadząc tym samym do przedwczesnego nałożenia na skarżącą przedmiotowej kary. Wskazać przy tym należy, że zagadnienia związane z jej wymierzeniem reguluje art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. W myśl zaś art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) wynosi 500zł (ust. 2). Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (ust. 3 powołanego artykułu). Ponadto stosownie do art. 59g ust. 1 ustawy Prawo budowlane, karę, o której mowa w art. 59f ust. 1, organ nadzoru budowlanego wymierza w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Wpływy z kar stanowią dochód budżetu państwa. Do kar tych, w myśl art. 59g ust. 5 ustawy Prawo budowlane, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie.

Z perspektywy powołanych regulacji za jedną z kluczowych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy kwestii należy uznać kwestię związaną z prawidłowym ustaleniem podmiotu zobowiązanego do uiszczenia wspomnianej kary. W świetle art.59f ustawy Prawo budowalne zasadą jest, że karę tę wymierza się osobie dopuszczającej się powyższych nieprawidłowości, którą to osobą najczęściej jest inwestor. Z akt kontrolowanej sprawy wynika, że przedmiotową karę nałożono na L.B. jako inwestora. Taki status prawny skarżącej w sprawie zdaje się potwierdzać także jej pełnomocnik. Z kolei organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odwołuje się do niepotwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...]nr [...] zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej L. i i R.S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zbiornika bezodpływowego na ścieki na działce nr ewid. 45/4 obręb [...], gm. G. , nie wyjaśniając w żadnej mierze, na jakiej podstawie przyjął, że pozwolenie to dotyczy skarżącej, która obecnie nosi nazwisko: "B." i w oparciu o jakie dokumenty ustalił, iż wskazane pozwolenie dotyczy przedmiotowego budynku, choć objęty przedmiotem kontroli budynek znajduje się na działce o nr ewid. 45/13, a wskazana decyzja dotyczy działki nr ewid. 45/4. Dodatkowo w tym kontekście uwagę zwraca fakt, iż decyzja ta nie została załączona do materiału dowodowego sprawy, który organ nadesłał wraz ze skargą, odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Tymczasem kwestia ta wobec faktu, iż ww. działka, na której znajduje się przedmiotowy budynek, należy do innej osoby niż skarżąca (tj. I.S. , którą reprezentują w niniejszym postępowaniu przedstawiciele ustawowi) ma znaczenie dla wyniku sprawy, tj. nałożenia kary na skarżącą.

Drugą z kluczowych dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest kwestia możliwości wymierzenia przedmiotowej kary wobec podnoszonego w skardze zarzutu przedawnienia. Skarżąca odwołując się bowiem do regulacji zawartej w art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej twierdzi, że możliwość ta, wobec przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku w dniu 28 maja 2011r. i doręczenia jej kwestionowanego rozstrzygnięcia po upływie 5 lat od tego dnia, uległa przedawnieniu.

Odnosząc się do powyższego zarzutu skarżącej należy wskazać, że w świetle art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Stosownie zaś do § 2 powołanego artykułu, jeżeli podatnik:

1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego,

2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego,

zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Powołana regulacja z uwagi na jej jedynie odpowiednie, z mocy powołanego wyżej art. 59g ust. 5 ustawy Prawo budowlane, zastosowanie w analizowanym postępowaniu stała się źródłem rozbieżnych interpretacji w orzecznictwie sądów administracyjnych. W ramach tych interpretacji przyjmowano w przypadku przedmiotowych kar bądź obydwa terminy przedawnienia: 3 i 5-letni (vide: np. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II OSK 1110/09), bądź wskazywano na możliwość zastosowania wyłącznie 3-letniego terminu przedawnienia wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu, liczonego od dnia złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie lub zawiadomienia o zakończeniu budowy (vide: np. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2010 r., II OSK 1853/09).

Mając na uwadze powyższe, na gruncie niniejszej sprawy Sąd w pełni podziela stanowisko co do możliwości odpowiedniego zastosowania w sprawie art.68 Ordynacji podatkowej, przedstawione w wyroku NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II OSK 1110/09, w którym zwrócono uwagę na dyscyplinującą organy funkcję instytucji przedawnienia, wskazując, że: "odpowiednio na gruncie art. 57 ust. 7 powołanej ustawy – Prawo budowlane należy art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej ograniczyć do sytuacji, w której inwestor złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, a organ nie przeprowadził obowiązkowej kontroli. Doręczenie decyzji o wymierzeniu kary po upływie trzech lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu jest objęte przedawnieniem. W razie gdy inwestor nie złożył wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu odpowiednio należy stosować art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi o przedawnieniu, jeżeli decyzja została doręczona po upływie 5 lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego".

W ocenie Sądu powyższa wykładnia powołanej normy powinna znaleźć zastosowanie w kontrolowanej sprawie. Jednocześnie Sąd nie podziela stanowiska, które wywiódł organ z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 8 grudnia 2010 r., II OSK 1853/09, przyjmując, że: "(...). Powiązanie początku biegu terminu przedawnienia ze zgłoszeniem lub wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie (art. 54 i 55 prawa budowlanego) albo wcześniejszym uzyskaniem informacji o nielegalnym rozpoczęciu użytkowania powoduje, że termin przedawnienia do wymierzenia kary biegnie od daty, gdy organ dowiedział się o naruszeniu prawa albo – przy prawidłowym działaniu – mógł się dowiedzieć i miał rzeczywisty trzyletni termin do wymiaru kary".

Wychodząc z powyższych przesłanek należało stwierdzić, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie jest wydane przedwcześnie, co powoduje, że sprawa będąca przedmiotem postępowania nim objętego została załatwiona z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 59g ust. 5 ustawy Prawo budowlane i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ administracji uwzględni wyżej przedstawioną ocenę prawną i wyjaśni powyższe kwestie, stosując się przy tym do regulacji zawartych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a następnie stosownie do ustaleń poczynionych w oparciu o całokształt materiału dowodowego wyda rozstrzygnięcie odpowiadające regulacjom prawa materialnego znajdującym zastosowanie w sprawie, rozważając przy tym kwestię umorzenia postępowania w przedmiocie wymierzenia przedmiotowej kary z uwagi na upływ terminu, o którym mowa w art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

W kwestii kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) – pkt 2 sentencji. Na zasądzoną kwotę składają się: wpis od skargi (400 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (1800 zł).

IB