Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2446/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 8, art. 151 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Wydanie decyzji w oparciu o art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa, przy jednoczesnym stwierdzeniu przez organ, iż nastąpiło zaistnienie przesłanki wznowienia wskazanej w art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa stanowi rażące naruszenie prawa.

TEZY

Wydanie decyzji w oparciu o art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa, przy jednoczesnym stwierdzeniu przez organ, iż nastąpiło zaistnienie przesłanki wznowienia wskazanej w art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa stanowi rażące naruszenie prawa.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wiesława W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 września 2000 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej uchylenia decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25 stycznia 1988 r. wydaną przez Architekta Miejskiego w B.-B. na podstawie art. 44 i 45 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane udzielono Wiesławowi W. pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej zmianę sposobu użytkowania pomieszczenia gospodarczego na warsztat rzemieślniczy "wytwarzanie artykułów z gumy" na działce położonej w B.-B. przy ul. T. 168 a.

Decyzją z dnia 10 maja 1988 r. na podstawie art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, na wniosek Wiesława W. udzielono pozwolenia na użytkowanie warsztatu rzemieślniczego "wytwarzanie artykułów z gumy" na działce położonej w B.-B. przy ul. T. 168 a.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 września 1994 r. oddalił skargę Wiesława W. wniesioną na decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 29 października 1993 r., którą to decyzją stwierdzono nieważność decyzji Architekta Miejskiego w B.-B. z dnia 25 stycznia 1988 r. /IV SA 24/94/.

Postanowieniem z dnia 22 grudnia 1994 r. wydanym przez Wojewodę B. wznowiono na podstawie art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji z dnia 10 maja 1988 r.

Decyzją z dnia 27 lipca 1995 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B.-B. na podstawie art. 146 par. 2 Kpa, art. 150 par. 1 Kpa i art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa odmówiono uchylenia decyzji Architekta Miejskiego B.-B. z dnia 10 maja 1988 r.

W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdzono, iż pomimo że zachodzą przyczyny określone w art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa do wznowienia postępowania, to z uwagi na fakt ustania występowania uciążliwości zakładu dla otoczenia w sprawie mogłaby zapaść taka sama w istocie decyzja.

Wyrokiem z dnia 6 marca 1996 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Janiny i Damazego L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 1995 r., którą to decyzją uchylono decyzję z dnia 23 grudnia 1994 r. stwierdzającą nieważność decyzji z dnia 10 maja 1988 r. i umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji /IV SA 649/95/.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 25 stycznia 1988 r. spowodowało, iż bezprzedmiotową stała się decyzja z dnia 10 maja 1988 r. o pozwoleniu na użytkowanie warsztatu, nie jest to jednak podstawą do przyjęcia, aby ta ostatnia decyzja wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wyeliminowanie z obrotu decyzji może stanowić natomiast przesłankę wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 10 maja 1988 r. Nie ulega bowiem wątpliwości, że decyzja z dnia 10 maja 1988 r. z uwagi na charakter, jak i na przedmiot związana jest z decyzją z dnia 25 stycznia 1988 r., a wobec stwierdzenia nieważności tej decyzji należało wyeliminować z obrotu prawnego również decyzję z dnia 10 maja 1988 r. z tym, że w trybie wyżej przewidzianym.

Decyzją z dnia 14 lipca 2000 r. wydaną z upoważnienia Wojewody Ś. na podstawie art. 157 par. 1 i 2, art. 158 par. 1 w zw. z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 27 lipca 1995 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Janina i Damazy L.

Decyzją z dnia 15 września 2000 r. wydaną z upoważnienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa uchylono zaskarżoną decyzję z dnia 14 lipca 2000 r. w całości i stwierdzono nieważność decyzji Prezydenta Miasta B.-B. z dnia 27 lipca 1995 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdzono, że decyzja z dnia 10 maja 1988 r. o pozwoleniu na użytkowanie warsztatu rzemieślniczego wydana została w oparciu o decyzję z dnia 25 stycznia 1988 r. dotyczącą pozwolenia na budowę obejmującego zmianę sposobu użytkowania tego obiektu. Decyzją z dnia 29 października 1993 r. stwierdzono nieważność decyzji z dnia 25 stycznia 1988 r. W tej sytuacji koniecznym stało się wznowienie postępowania na podstawie art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa, co też uczynił Wojewoda B. postanowieniem z dnia 22 grudnia 1994 r.

W wyniku wznowionego postępowania wydana została decyzja z dnia 23 grudnia 1994 r. stwierdzająca nieważność decyzji z dnia 10 maja 1988 r. Następnie na skutek wniesienia odwołania decyzja z dnia 23 grudnia 1994 r. została decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 1995 r. uchylona i umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I instancji z dnia 10 maja 1988 r. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 1996 r. skarga wniesiona na decyzję z dnia 31 marca 1995 r. została oddalona.

Zważywszy na powyższe Wojewoda B. wyznaczył w trybie art. 150 par. 2 Kpa Prezydenta Miasta B.-B., jako organ właściwy do prowadzenia dalszego postępowania i podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. W wyniku przeprowadzonego postępowania wydana została w dniu 27 lipca 1995 r. decyzja.

Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie wniesione od decyzji z dnia 14 lipca 2000 r. stwierdził, iż decyzja z dnia 27 lipca 1995 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.

W ocenie organu występuje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią decyzji z dnia 27 lipca 1995 r. wydaną w wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego i odmawiającej na podstawie art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa uchylenia decyzji dotychczasowej z dnia 10 maja 1988 r., a przepisem art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa, który stanowił podstawę do wznowienia postępowania w sytuacji, gdy decyzja z dnia 10 maja 1988 r. została wydana w oparciu o decyzję z dnia 25 stycznia 1988 r., która następnie została uchylona.

Przepis art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa dotyczy możliwości odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej w sytuacji braku przesłanek do jej uchylenia na podstawie art. 145 par. 1 Kpa. Tymczasem w przedmiotowej sprawie wznowienie postępowania nastąpiło w oparciu o art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa i nie może być mowy o braku przesłanek do uchylenia decyzji z dnia 10 maja 1988 r., ponieważ przesłanka wznowieniowa z art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa wciąż istnieje. W tej sytuacji odmowa uchylenia decyzji z dnia 10 maja 1988 r. zawarta w decyzji z dnia 27 lipca 1995 r. stanowi rażące naruszenie prawa.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł Wiesław W., kwestionując zasadność jej wydania. Zdaniem skarżącego wydanie decyzji z dnia 27 lipca 1995 r. zgodne jest z art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa. Z uwagi na treść art. 146 par. 2 Kpa nie było możliwe uchylenie decyzji z dnia 27 lipca 1995 r. Nadto skarżący stwierdził, iż przedmiotowy warsztat nie jest uciążliwy i nie koliduje z ogólną funkcją terenu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie może być uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a taki tylko wzgląd, w rozumieniu art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, mógłby uzasadniać poddanie rewizji tej decyzji.

Przedstawione we wniesionej skardze zarzuty uznać należy za chybione, w szczególności, jeśli zwróci się uwagę na to, iż stan faktyczny i prawny należy odnieść do daty wydania decyzji badanej w trybie postępowania nadzwyczajnego, którego przedmiotem jest ustalenie czy zaistniały, czy też nie przesłanki określone w art. 156 par. 1 Kpa w odniesieniu do decyzji z dnia 27 lipca 1995 r.

O rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, gdy określona decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą /por. uwagi do art. 156 Kpa w wyd. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński. Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985 r., str. 235/.

Wystąpienie tego rodzaju "kwalifikowanego" naruszenia prawa, zasadnie stwierdził organ wydający decyzję będącą przedmiotem rozpoznawanej skargi w odniesieniu do decyzji z dnia 27 lipca 1995 r. wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta B.-B. na podstawie art. 146 par. 2 Kpa, art. 150 par. 1 Kpa i art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa, którą to decyzją odmówiono uchylenia decyzji Architekta Miejskiego B.-B. z dnia 10 maja 1988 r.

Stosownie do przepisu art. 151 Kpa organ po przeprowadzeniu postępowania wskazanego w art. 149 par. 2 Kpa wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 Kpa /art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa/ bądź uchyla decyzję badaną i wydaje nowe rozstrzygnięcie o istocie sprawy /art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa/ albo odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej z przyczyn określonych w art. 146 Kpa i ogranicza swe rozstrzygnięcie do stwierdzenia, że wydana ona została z naruszeniem prawa, przy czym wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji /art. 151 par. 2 Kpa/.

Zważywszy na treść przepisu art. 151 Kpa stwierdzić trzeba, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy zasadnie stwierdził, iż wydanie decyzji z dnia 27 lipca 1995 r. w oparciu o art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa, przy jednoczesnym stwierdzeniu przez tenże organ, iż nastąpiło zaistnienie przesłanki wznowienia wskazanej w art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa stanowi rażące naruszenie prawa tj. art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa.

Należy ponownie podkreślić, iż nie ulega wątpliwości fakt, że decyzja z dnia 10 maja 1988 r. z uwagi na swój przedmiot i charakter związana była z decyzją z dnia 25 stycznia 1988 r., a wobec stwierdzenia nieważności tej decyzji należało wyeliminować z obrotu prawnego również decyzję z dnia 10 maja 1988 r. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swego wyroku z dnia 6 marca 1996 r. IV SA 649/95 oddalając skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 1995 r. Powyższym stanowiskiem zgodnie z dyspozycją art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ związany jest zarówno organ wydający zaskarżoną decyzję, jak i Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą skargę.

Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w wyroku.