Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 988/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 49f
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi T. P. i J. P. na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II. zasądza od organu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 7434 zł (siedem tysięcy czterysta trzydzieści cztery złote), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB", "organ pierwszej instancji") nałożył na J.P. i T.P. (dalej: "skarżący") - właścicieli lokalu mieszkalnego [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, przy ul. [...], rozbudowanego o pomieszczenie pokoju i łazienki, obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej w wysokości 100.000 zł z tytułu dobudowania części obiektu tj. pomieszczeń mieszkalnych (pokoju i łazienki), do lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym [...], bez wymaganego pozwolenia na budowę w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.

W uzasadnieniu PINB stwierdził, że w trakcie oględzin przeprowadzonych 16 stycznia 2018 r. ustalono, że w 1998 r. ww. budynek rozbudowano przez dobudowę pokoju

i łazienki do mieszkania [...] - o wymiarach 5,50 m x 3,30 m, do mieszkania [...]

- o wymiarach 5,50 m x 3,30 m oraz do mieszkania [...] - o wymiarach 5,07 m x 3,35 m.

Z uwagi na datę rozbudowy, w sprawie miał zastosowanie art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 – dalej: "ustawa") w związku z art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Wskazał, że postanowieniem z 27 września 2018 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową przedmiotowego lokalu mieszkalnego i nałożył na skarżących obowiązek przedstawienia dokumentów,

o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy. Skarżący 29 lipca 2019 r. przedłożyli tylko decyzję o warunkach za budowy dla ww. inwestycji, wobec czego pismami z 29 czerwca 2020 r. i 26 października 2020 r. PINB wezwał strony do przedłożenia dokumentów,

o których mowa w ww. postanowieniu. Zaznaczył, że postanowieniem z 29 lipca 2020 r. przedłużył termin do wykonania tego obowiązku. Skarżący przedłożyli kopię decyzji

o warunkach zabudowy i kopię inwentaryzacji dobudowanej części obiektu oraz

4 egzemplarze dokumentacji projektowej. W trakcie oględzin przeprowadzonych

14 stycznia 2021 r. PINB ustalił, że stan rozbudowanej części obiektu jest zgodny

ze złożoną dokumentacją projektową. Stwierdził też, że projekt jest zgodny

z decyzją o warunkach zabudowy z 12 lipca 2019 r. i został wykonany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 49 ust. 2 i art. 59f ust. 1 ustawy, PINB ustalił opłatę legalizacyjną. Wysokość opłaty legalizacyjnej obliczono jako iloczyn pięćdziesięciokrotnie podwyższonej stawki opłaty (50 x 500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (4,0) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (1,0).

W złożonym zażaleniu skarżący zarzucili, że niezrozumiałe i nieprawidłowe jest nałożenie opłaty legalizacyjnej dla każdego z lokali mieszkalnych odrębnie. Zauważyli, że rozbudowa dotyczy domu wielorodzinnego i ustalenia wysokości opłaty przyjęto współczynnik 4,0, zatem opłata nie może być ustalana odrębnie dla każdego z lokali mieszkalnych. Tym samym doszło do potrójnego ustalenia opłaty legalizacyjnej w łącznej wysokości 300.000 zł za legalizację rozbudowy obiektu wielorodzinnego. Takie ustalenie opłaty legalizacyjnej powoduje konieczność poniesienia znacznych obciążeń finansowych, nieuzasadnionych w świetle prawa i okoliczności sprawy.

Zwrócili ponadto uwagę, że przepisy określające wysokość opłaty legalizacyjnej dla poszczególnych kategorii w odniesieniu do obiektów o kubaturze do 2.500 m3 nie różnicują jej wysokości od wielkości dokonanej rozbudowy, wskutek czego opłata ustalana jest za jedną rozbudowę i nie stanowi iloczynu dokonanych samowolnie rozbudów. Stwierdzili również, że PINB powinien mieć na względzie nieznaczny zakres rozbudowy, który jest niewspółmierny do wysokości ustalonej łącznie opłaty legalizacyjnej. Właściciele zamieszkują w bardzo niewielkich i skromnych lokalach mieszkalnych, które wcześniej nie posiadały nawet toalet, co spowodowało potrzebę rozbudowy m.in. o pomieszczenia łazienki. Podkreślili też, że legalizacja znacząco przekracza wartość rozbudowy.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "WINB", "organ odwoławczy") postanowieniem z [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu stwierdził, że bezspornie samowolne wykonanie robót w lokalu nastąpiło po 1995 r., zatem w sprawie zastosowanie ma art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202). Wyjaśnił, że opłata legalizacyjna jest określana na podstawie art. 59f ust. 1 ustawy, z tym że stawka opłaty, w sytuacji legalizacji samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego, podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 49 ust. 2). Stwierdził, że przedmiotowy budynek mieszkalny wielorodzinny należy niewątpliwie do kategorii XIII - pozostałe budynki mieszkalne, dla której współczynnik kategorii obiektu (k) wynosi 4,0 a współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w) 1,0.

WINB ocenił, że organ pierwszej instancji zasadnie zastosował procedurę z art. 49

ust. 1 i 2 w związku z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy i prawidłowo określił kwotę opłaty legalizacyjnej. Rozbudowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego o dodatkowy pokój

i kuchnię, przynależne do lokalu [...], bezsprzecznie nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej i zaistniały warunki do jej legalizacji, gdyż inwestorzy spełnili wymogi wskazane w art. 49 ust. 1 ustawy.

Ponadto WINB wywiódł z art. 3 pkt 6 ustawy, że rozbudową będzie powiększenie istniejącego obiektu, w przypadku budynku o dodatkowe pomieszczenia tj. pokój, wiatrołap, werandę wykusz czy taras.

Ponadto, podmiotem zobowiązanym do wykonania zaskarżonego postanowienia są skarżący będący właścicielami pomieszczenia przynależnego do lokalu [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym.

Podkreślił też, że zgodnie z art. 52 ustawy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji,

o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Bezspornie zaś, lokale nr [...] zostały wyodrębnione i stanowią odrębną własność, a właścicielami lokalu mieszkalnego

nr [...] są skarżący. Zaznaczył, że położenie całego budynku wielorodzinnego na jednej działce powoduje, że nie można mówić o budynku jednorodzinnym w zabudowie szeregowej. Ponadto zgodnie z art. 3 ust. 2a ustawy przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczajacej 30 % powierzchni całkowitej budynku. Dodatkowo wskazał, że z uwagi charakter wykonanej rozbudowy

o pomieszczenie pokoju i kuchni, tzn. o część mieszkalną wykorzystywaną wyłącznie przez właścicieli tego lokalu, nastąpiła rozbudowa konkretnego, wyodrębnionego, lokalu mieszkalnego, znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. WINB ocenił, że wskazanie przez PINB, w sentencji zaskarżonego postanowienia, że rozbudowano budynek o pomieszczenie pokoju i łazienki, nie ma wpływu na zakres rozstrzygnięcia. Bezspornie bowiem nastąpiła rozbudowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego o dodatkowy pokój i kuchnię - pomieszczenia przynależne do ww. lokalu.

WINB wyjaśnił ponadto, że nie ma możliwości miarkowania przedmiotowej opłaty, ale zgodnie z art. 59g ustawy w gestii Wojewody leży możliwość umorzenia, odroczenia spłaty lub rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej.

W złożonej skardze skarżący powtórzyli zarzuty i argumentację zawartą w zażaleniu. Uzupełniać skargę pismem procesowym z 10 listopada 2021 r. skarżący zarzucili naruszenie art. 49f ustawy w zw. z art. 32 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) przez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy jako lex specialis względem art. 25 ustawy zmieniającej odnosi się do przedmiotowego przypadku. Ustawodawca bowiem ww. przepisem dopuścił prowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do samowoli budowlanych określonych w art. 49f ustawy, wobec których do czasu wejścia w życie nie funkcjonowało. W związku z powyższym przyjąć trzeba, że art. 25 ustawy zmieniającej nie mógł odsyłać w zakresie uproszczonego postępowania legalizacyjnego do rozwiązań dotychczasowych. Te bowiem przed wejściem w życie ustawy zmieniającej nie funkcjonowały. To generalne odesłanie ustawodawcy nie ma więc zastosowania do przepisów określonych w art. 32 ustawy zmieniającej w zakresie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Skarżący nie mieli prawnej możliwości złożenia wniosku

o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, gdyż takie rozwiązania wówczas nie obowiązywały. Z kolei organ nie wszczął postępowania z urzędu w trybie 49f ustawy. Skarżący nie zostali również poinformowani przez organ na etapie prowadzonego postępowania legalizacyjnego, że zaistniała możliwość prowadzenia tego postępowania. Podkreślili, że nie ma obecnie podstaw do różnicowania sytuacji skarżących, wobec tych osób, które legalizują swoje samowole budowlane w oparciu o uproszczone postępowanie legalizacyjne. Wolą skarżących jest zalegalizowanie samowoli budowlanej na zasadach postępowania uproszczonego.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego,

w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i argumentację tam przedstawioną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia

i postanowienia organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest postanowienie w przedmiocie ustalonej opłaty legalizacyjnej w wysokości 100 000,00 zł za rozbudowę przedmiotowego lokalu mieszkalnego, w ww. budynku mieszkalnym wielorodzinnym, polegającej na dobudowaniu przybudówki (pokoju

i łazienki) od strony ogrodu o wymiarach 3,30 m x 5,50 m. W okolicznościach tej sprawy organy obu instancji uznały zgodnie, że przedłożone w trybie art. 49 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 – dalej jako: "ustawa") dokumenty pozwalają na legalizację wskazanej rozbudowy i ustaliły opłatę legalizacyjną. Skarżący natomiast wskazali na regulację art. 49f ustawy, zgodnie z którą w odniesieniu do okoliczności tej sprawy winny znaleźć zastosowanie regulacje uproszczonego postępowania legalizacyjnego.

Kwestią sporną jest możliwość zastosowania procedury z art. 49f ustawy - uproszczonego postępowania legalizacyjnego - w odniesieniu do obiektów budowlanych, co do których toczyły się postępowania administracyjne w dacie 19 września 2020 r., kiedy weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo budowlane.

Zaznaczyć należy, że art. 49f ustawy, dodany przez art. 1 pkt 37 ustawy

z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471), dalej jako: "ustawa zmieniająca", który wszedł w życie

19 września 2020 r., wprowadza szczególną regulację określającą przesłanki wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. W myśl tego przepisu, w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji

o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne (art. 49f ust. 1). W przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2, tj. obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego (art. 49f ust. 2 ustawy). Nie można natomiast wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1 (art. 49f ust. 5 ustawy). Jednocześnie w przypadku stwierdzenia stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze postanowienia, bezzwłoczne zabezpieczenie obiektu budowlanego lub jego części oraz usunięcie stanu zagrożenia. Na postanowienie to przysługuje zażalenie (art. 49f ust. 3 i 4 ustawy).

Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 121, s. 43 i nast., dostępny pod adresem: https://www.sejm.gov.pl) wprowadzenie uproszczonej procedury administracyjnej w odniesieniu do samowoli budowlanych starszych niż 20 lat jest konieczne ze względu na wymóg zachowania standardów w zakresie bezpieczeństwa.

W Polsce istnieje i jest użytkowany szereg obiektów budowlanych samowolnie wybudowanych przed wieloma laty, co do których organy nadzoru budowlanego nie mają wiedzy, a tym samym nie mogły podjąć przewidzianych w Prawie budowlanym działań. Właściciele zwykle nie podejmują bowiem prób legalizacji samowolnie zrealizowanych obiektów budowlanych z obawy przed wysokimi opłatami legalizacyjnymi, a także obawiając się wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce - przede wszystkim ze względu na ich niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nadto obowiązek przechowywania co najmniej przez okres istnienia obiektu dokumentacji związanej z wydanym pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem został wprowadzony dopiero na mocy przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Dlatego też niejednokrotnie jest wręcz niemożliwe do ustalenia, czy dana inwestycja zrealizowana w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane została wybudowana bez wymaganej zgody. W sytuacji zatem wzniesienia obiektu budowlanego przed 1 stycznia 1995 r. brak możliwości okazania przez aktualnego właściciela tego obiektu decyzji o pozwoleniu na budowę samo w sobie nie oznacza jeszcze, że jest to samowola budowlana (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2018 r., II OSK 928/17, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślono nadto, że nowa procedura daje możliwość wystąpienia do organu nadzoru budowlanego z żądaniem wszczęcia postępowania legalizacyjnego w formie uproszczonej i tym samym legalizacji starych samowoli budowlanych, co pozwoli uregulować stan prawny obiektów budowlanych i zwiększyć ich bezpieczeństwo, bowiem zalegalizowane obiekty budowlane podlegają okresowym kontrolom wynikającym z rozdziału 6 ustawy.

Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej wynika, że zamiarem ustawodawcy było możliwie szerokie stosowanie nowej regulacji - uproszczonego postępowania legalizacyjnego - do "starych" samowoli budowlanych. Chodzi bowiem o "porządkowanie" dawnych inwestycji w celu ich zinwentaryzowania i zagwarantowania bezpieczeństwa.

Oceniając kwestię dopuszczalności prowadzenia w odniesieniu do przedmiotowej samowoli budowalnej regulacji uproszczonego postępowania legalizacyjnego należy zaznaczyć, że stosownie do art. 25 ustawy zmieniającej, do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (ustawy), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (ustawy zmieniającej), przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (ustawy) stosuje się w brzmieniu dotychczasowym [ w nawiasach wstawienia dokonane przez Sąd].

Jak wskazano w wyroku WSA w Poznaniu z 13 października 2021 r., II SA/Po 418/21 (dostępny w CBOSA), który to pogląd Sąd w niniejszej sprawie podziela w całości: "Analizując brzmienie cytowanego przepisu (art. 25 ustawy zmieniającej) pozostaje stwierdzić, że stanowi on o reżimie prawnym, jaki ma zastosowanie "do spraw" uregulowanych ustawą zmienianą. Wynika z tego, że omawiana regulacja intertemporalna nakazuje stosować dotychczasowe przepisy P.b. do toczących się spraw administracyjnych - wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej. Do spraw takich należą m.in. sprawy o legalność obiektów budowlanych, które były uregulowane w P.b. przed 19 września 2020 r. (prowadzone na podstawie

art. 48 i nast. P.b., względnie na podstawie przepisów art. 37 i 40 P.b. z 1974 r. przez odesłanie z art. 103 ust. 2 P.b.). Oczywisty i całkowicie zrozumiały jest zamysł ustawodawcy, który chciał, aby dotychczasowe procedury kontynuowane były wedle dotychczasowego porządku. W ocenie Sądu kwestia wszczęcia i prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego powinna być wyłączona z rozważań dotyczących art. 25 nowel.P.b. Oczywistym jest, że przed 19 września 2020 r. żadna procedura legalizacyjna uproszczona nie mogła się toczyć, gdyż to właśnie w drodze ustawy zmieniającej P.b. ją wprowadzono. Przed wejściem w życie nowel.P.b. nie było więc tego typu "spraw". Uproszczone postępowanie legalizacyjne zostało uregulowane jako postępowanie administracyjne nowe, szczególne i odrębne. Postępowanie to jest przedmiotem odrębnej sprawy, która wymaga wszczęcia. Jest ono konkurencyjne do postępowań z art. 48 P.b. i z art. 37 i 40 P.b z 1974 r., a przesłanką decydującą

o pierwszeństwie postępowania uproszczonego jest upływ czasu od zakończenia budowy obiektu, którego postępowanie ma dotyczyć".

Na taką konkurencyjność regulacji wskazuje przede wszystkim istnienie przepisów dotyczących legalizacji uproszczonej wobec obiektów wybudowanych przed 1995 r. Zgodnie bowiem z art. 49f ust. 2 ustawy do tych obiektów procedurę uproszczoną prowadzi się na wniosek właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego. Z art. 49f ust. 2 ustawy wynika więc, że stanem zupełnie naturalnym i założonym przez ustawodawcę jest stan, gdy istnieją przesłanki do prowadzenia procedury z art. 37 i 40 ustawy Prawo budowlane

z 1974 r. (stosowanego na podstawie odniesienia z art. 103 ust. 2 ustawy), która wszczynana jest przez organ z urzędu. Zarazem w odniesieniu do tego samego obiektu budowlanego właściciel lub jego zarządca mogą w każdym czasie "wybrać" procedurę legalizacyjną uproszczoną. Innymi słowy, samowolnie wybudowane obiekty wybudowane przed 1995 r. są przedmiotem zainteresowania organów nadzoru budowlanego z urzędu, a przy założeniu bierności właściciela lub zarządcy, powinno być wobec nich wszczęte postępowanie z art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. (w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy). Natomiast w razie złożenia przez uprawniony podmiot wniosku o procedurę uproszczoną (art. 49f ust. 2 ustawy), rozpatrywana będzie ona w granicach nowej sprawy

i będzie miała pierwszeństwo.

Drugą regulacją, która wskazuje na to, że procedury legalizacyjne zwykłe

i legalizacyjne uproszczone to dwie różne "sprawy" administracyjne, jest art. 49f ust. 5 ustawy, który stanowi, że "Nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1". Analiza tej regulacji wskazuje, że ustawodawca traktuje tryby legalizacyjne: "zwykły"

(z art. 48 ust. 1 ustawy) i "uproszczony" (art. 49f ust. 5 ustawy) jako odrębne. Wskazuje bowiem, że zainicjowanie trybu "zwykłego" przed upływem 20 lat od zakończenia budowy (wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1 ustawy) jest a limine przesłanką negatywną wszczęcia trybu uproszczonego.

Rozważania te skłaniają do wniosku, że regulacja intertemporalna z art. 25 ustawy zmieniającej w ogóle nie odnosi się do uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Rolą art. 49f i nast. nie było zmodyfikowanie reguł, wedle których prowadzone są procedury legalizacyjne "zwykłe". Przepisem tym dodano, niejako "obok", postępowanie nowe, wszczynane w odrębnym i szczególnym trybie - które, jeżeli zostanie zainicjowane i są ku niemu przesłanki - tworzy nową konkurencyjną sprawę administracyjną.

Reasumując, z przepisów ustawy Prawo budowlane i ustawy zmieniającej wynika, że uproszczone postępowanie legalizacyjne może być pod określonymi warunkami wszczęte, chociażby nawet w odniesieniu do danego obiektu prowadzono już inne postępowanie legalizacyjne "zwykłe".

Wskazuje na to powołany art. 49f ust. 5 ustawy, zgodnie z którym wszczęcie procedury uproszczonej jest niedopuszczalne w odniesieniu do obiektów, co do których

w procedurze zwykłej (art. 48 ustawy) wydano postanowienie o wstrzymaniu budowy,

a termin 20 lat od daty zakończenia budowy obiektu upłynął dopiero po tym postanowieniu. A contrario, w innych przypadkach uproszczone postępowanie legalizacyjne może

i powinno być wszczynane. Przykładowo, postępowanie uproszczone należy wszcząć wobec obiektów budowlanych, co do których toczy się postępowanie w sprawie ich legalności, ale nie wydano postanowienia z art. 48 ust. 1 ustawy albo postanowienie to wydano, ale po terminie 20 lat od daty zakończenia budowy. W takich przypadkach uproszczone postępowanie legalizacyjne powinno być wszczęte i stanowić będzie ono nową sprawę.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że odrębną regulację międzyczasową uniemożliwiającą prowadzenie uproszczonej procedury legalizacyjnej stanowi art. 32 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki. Z powołanego wyżej przepisu wprost wynika, że ustawa nowelizująca eliminuje możliwość wszczęcia postępowania legalizacyjnego uproszczonego w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie tej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki. Zatem, a contrario, należy przyjąć, że w stosunku do obiektów budowlanych, co do których nie wydano przed wejściem w życie ustawy zmieniającej decyzji o rozbiórce, przepisy dotyczące postępowania legalizacyjnego uproszczonego znajdują zastosowanie.

Analiza akt rozpoznawanej sprawy prowadzi do wniosku, że w stosunku do przedmiotowego rozbudowanego lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej nie została wydana decyzja o nakazie rozbiórki. PINB wydał 6 lutego 2018 r. postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych związanych z rozbudową lokali mieszkalnych nr nr [...] o pomieszczenia pokoju i łazienki, w opisanym wyżej budynku mieszkalnym wielorodzinnym i do chwili wydania postanowienia o nałożeniu opłaty legalizacyjnej, postępowanie to nie zostało zakończone. Ponadto, bezspornie w sprawie tej nie została wydana decyzja nakazująca rozbiórkę.

W związku z powyższym, nie było przeszkód, aby orzekające w tej sprawie organy nie rozważyły możliwości zastosowania przepisów regulujących uproszczone postępowanie legalizacyjne, pod warunkiem, że rozbudowa budynku mieszkalnego skarżących nastąpiła co najmniej 20 lat przed wydaniem postanowienia o wstrzymaniu budowy.

Z przekazanych akt sprawy wynika, że już w trakcie kontroli przeprowadzonej przez PINB 16 stycznia 2018 r. (k. 9 - 10 akt adm.) ustalono, że dobudówka została zrealizowana ok. 20 lat temu.

W rozpoznawanej sprawie orzekające w sprawie organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7, art. 77 i art. 80 k.pa., gdyż nie ustalono i rozważono możliwości zastosowania procedury uproszczonego postępowania legalizacyjnego określonego w art. 49f ust. 1 ustawy.

Reasumując, skoro uproszczone postępowanie legalizacyjne wprowadzono do ustawy - Prawo budowlane dopiero ustawą z 13 lutego 2020 r., a w uprzednio obowiązującej ustawie Prawo budowlane takie rozwiązanie nie funkcjonowało, to należało przyjąć, że art. 25 ustawy zmieniającej nie mógł odsyłać w zakresie uproszczonego postępowania legalizacyjnego do rozwiązań dotychczasowych. Te bowiem przed wejściem w życie ustawy zmieniającej nie funkcjonowały. To z kolei wymagało od organu ustalenia

i rozstrzygnięcia, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały wymogi do zastosowania uproszczonej procedury legalizacyjnej. W konsekwencji, ponownie niniejszą sprawę rozpoznając, organ uwzględni przedstawione rozważania Sądu.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i postanowienie organu pierwszej instancji.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, będącego radcą prawnym, oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. ., jak też § 2 pkt 6 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane

w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.