Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 357/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2013-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 99 ust.1 i art. 100 i 101 ust.1
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: par. 4 ust.1 pkt 5
journal: Dz.U. 2001 nr 152 poz 1732
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zaliczenia do wysługi lat okresu pracy na gospodarstwie rolnym oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 29 listopada 2012 r. sierż. szt. W. M. (dalej powoływany również jako: "skarżący"), zwrócił się raportem do Komendanta Miejskiego Policji

w B. o zaliczenie do wysługi lat, od której zależy wzrost uposażenia zasadniczego dotychczas nieudokumentowanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresach od 19 października 1992 r. do 5 sierpnia 1997 r. oraz od 29 października 1998 r. do 20 maja 1999 r.

Na podstawie przedłożonej dokumentacji i po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Komendant Miejski Policji w dniu [...] stycznia 2013 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym zaliczył policjantowi okresy pracy w gospodarstwie rolnym w łącznym wymiarze 3 miesięcy i 15 dni, tj. od 16 maja 1997 r. do

4 sierpnia 1997 r. oraz od 30 października 1998 r. do 25 listopada 1998 r. Ustalił jednocześnie łączną wysługę na dzień przyjęcia do służby w Policji, tj. 20.05.1999 r. - 2 lata i 5 dni, natomiast na dzień 29.11.2012 r. (wpłynięcia raportu) ustalił prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat o 15 %.

Z powyższym rozkazem nie zgodził się skarżący i w złożonym odwołaniu zarzucił błędną i subiektywną ocenę zebranego materiału dowodowego na tle zastosowanych w sprawie przepisów prawa. Ponadto w dniu 14 lutego 2013 r. skarżący złożył raport uzupełniający odwołanie, w którym wniósł o naliczenie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego o 15 % z tytułu wysługi lat na dzień 29.11.2009 r., a nie na 29.11.2012 r.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. P. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. Wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r.

o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, zgodnie z którym do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, wlicza się przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy

w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów

o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Pojęcie domownika organ określił na podstawie art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, wyjaśniając, że jest to osoba, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego, albo w jego bliskim sąsiedztwie, stale pracuje w tym gospodarstwie i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Opierając się na wskazanych regulacjach prawnych organ nie podzielił stanowiska skarżącego, dotyczącego charakteru jego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Wskazał, że okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy, w szczególności to, iż skarżący uczęszczając do szkoły, mieszkał z rodzicami i pomagał w pracach związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego nie budzą wprawdzie wątpliwości, ale pomoc ta miała charakter doraźny i okazjonalny. Okoliczność tą potwierdził również sam skarżący w piśmie z dnia 17.12.2012 r. przyznając, że pomoc rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa uzależniona była od kilku czynników, takich jak ilość zajęć szkolnych, pora roku czy stan zdrowia.

Odnosząc się zaś do przedstawionych w odwołaniu orzeczeń sadów administracyjnych organ odwoławczy przypomniał, że orzecznictwo sądowe nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, ale szczegółową interpretacją norm prawnych zastosowanych w konkretnych okolicznościach faktycznych. Komentując zaś przywołane w odwołaniu rozstrzygnięcie Komendanta Miejskiego Policji

w B., dotyczące innego funkcjonariusza, wyjaśnił, że jest ono efektem analizy konkretnych przesłanek faktycznych i prawnych danej sprawy.

Organ II instancji potwierdził też słuszność stanowiska Komendanta Miejskiej Policji w kwestii niemożliwości zaliczenia skarżącemu do wysługi lat okresu od

25 listopada 1998 r. do 19 maja 1999 r. jako okresu pracy w gospodarstwie rolnym

z uwagi na pobieranie w tym czasie zasiłku dla bezrobotnych z Powiatowego Urzędu Pracy w H. W tym zakresie organ powołał § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego oraz art. 79 ust.1 ustawy z dnia

20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), wyjaśniając, że okres pobieranie zasiłku (5 miesięcy

i 24 dni) został już zaliczony skarżącemu do wysługi lat rozkazem personalnym

nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z [...] czerwca 1999 r.

Końcowo wypowiadając się w kwestii podniesionej przez skarżącego,

a dotyczącej ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego na trzy lata wstecz, organ wyjaśnił, że w sytuacji, gdy udokumentowanie okresów zaliczanych do wysługi lat następuje po dacie przyjęcia do służby, zastosowanie znajduje przepis art. 106 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym zmiana uposażenia następuje

z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających te zmianę. W przedmiotowej sprawie taką okolicznością było złożenie przez policjanta w komórce organizacyjnej właściwej do spraw kadr dokumentów potwierdzających pracę w gospodarstwie rolnym, co jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o ustalenie i zmianę wzrostu uposażenia z tytułu zaliczenia do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanych okresów. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że przy ustaleniu (zmianie) wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat i jego procentowej wysokości uwzględnia się przepisy o przedawnieniu, tj. art. 107 ust.1 ustawy o Policji, który mówi, że okres ten wynosi 3 lata od dnia kiedy roszczenia stało się wymagalne.

Z decyzją tą nie zgodził się W. M. i działając przez pełnomocnika wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynika sprawy:

a) art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa polegające na braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w:

- pominięciu wyjaśnień skarżącego w zakresie, w jakim wskazał, iż w okresie pobierania nauki w szkole średniej był jedynym dzieckiem z trójki rodzeństwa, które pozostało z rodzicami i jedynie on miał możliwość i obowiązek pracy

w gospodarstwie;

- oparciu się na zasadach doświadczenia życiowego w zakresie uznania, iż pobierając naukę skarżący mógł jedynie doraźnie pomagać w gospodarstwie rodziców;

b) art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej, co polegało na braku odniesienia się do wszystkich zarzutów postawionych w odwołaniu, a także niejednolitym rozstrzyganiu spraw o identycznym stanie taktycznym i dopuszczaniu do ich funkcjonowania w obrocie prawnym.

2) naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 6 pkt 2 ppkt c ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez błędną wykładnię pojęcia stałej pracy w gospodarstwie rolnym;

b) art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i odmowę ustalenia nabycia przez skarżącego prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat od dnia 29.11.2009 r., w sytuacji gdy zastosowanie ww. przepisu jest wyłączone z uwagi na regulację ujętą w § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, który winien mieć zastosowanie w sprawie i zgodnie z którym nabycie ww. prawa określa się w decyzji administracyjnej, z uwzględnieniem przepisów

o przedawnieniu;

c) § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż roszczenie o nabycie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat powstaje z chwilą złożenia w komórce organizacyjnej kadr dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat,

w sytuacji gdy z § 5 ust. 2 i 4 Rozporządzenia wynika, iż wysługę lat ustala się na dzień przyjęcia do służby, a termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się

w decyzji ustalającej, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.

Pełnomocnik skarżącego wniósł jednocześnie o dopuszczenie dowodu

z dokumentu w postaci rozkazu Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] marca 2012r. nr [...] na okoliczność załatwiania przez organy obu instancji sprawy

o identycznym stanie faktycznym w niejednolity sposób i dopuszczania do funkcjonowania w obrocie prawnym takich rozstrzygnięć, co świadczy o nierównym traktowaniu obywateli przez organ administracji publicznej.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślił, że ze złożonych w toku postępowania dokumentów oraz zeznań świadków wynikało jednoznacznie, że

w latach 1992-1999 skarżący wykonywał stałą, regularną, codzienną pracę

w gospodarstwie swoich rodziców. Skarżący pracował nie tylko po powrocie ze szkoły, lecz także w weekendy, ferie czy wakacje. Ojciec skarżącego był schorowany (dwukrotne złamanie tej samej nogi) i potrzebował pomocy, a na gospodarce nie było wówczas nikogo innego z trójki rodzeństwa oprócz samego skarżącego. Gospodarstwo liczyło ponad 7 ha, a zamieszkiwały na nim jedynie 3 osoby, czego organ nie wziął pod uwagę. Istotne znaczenie, zdaniem pełnomocnika skarżącego, miała też okoliczność, że szkoła, do której uczęszczał skarżący znajdowała się zaledwie 15 km od rodzinnej wsi. Pominięcie tych okoliczności w ocenie autora skargi naruszało art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 kpa.

Odnosząc się do pojęcia stałej pracy w gospodarstwie rolnym pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że wprawdzie ustawa ubezpieczeniowa nie wyjaśnia, jak należy rozumieć to sformułowanie, jednakże w obecnym orzecznictwie podchodzi się bardziej liberalnie do przesłanki "stałej pracy" i przyjmuje się, że nie należy utożsamiać jej z koniecznością nieustannego, przez cały czas wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. W związku z tym ocena "stałości pracy

w gospodarstwie rolnym" powinna być dokonywana na tle okoliczności konkretnej sprawy. Zdaniem skarżącego organ II instancji wadliwie zinterpretował to pojęcie i na dodatek w sposób zawężający, albowiem zgodnie z taką interpretacja żadna z osób, która jednocześnie pobierała naukę w szkole średniej i pracowała w gospodarstwie rolnym nie byłaby uprawniona, ażeby okres ten wliczyć do wysługi lat. Tymczasem zgodnie

z orzecznictwem sądowym stała praca polega na pewnej systematyczności i co najmniej na gotowości wykonywania pracy rolnej, gdy jest to niezbędne rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo, a nie wyłącznie wówczas, gdy pomoc taką deklaruje domownik. Ten element dyspozycyjności domownika, potwierdza również wymóg zamieszkania domownika na terenie gospodarstwa lub w pobliżu, czyli w takiej odległości, która umożliwia jak najszybsze dotarcie na teren gospodarstwa, jeżeli zajdzie taka potrzeba i świadczenia na rzecz gospodarstwa osoby bliskiej pracy

w wymiarze czasu niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Odpowiadając na zarzuty skargi pełnomocnik organu uzupełniająco wyjaśnił, że wskazywane w niej okoliczności dotyczące nierównego traktowania skarżącego w porównaniu z innymi funkcjonariuszami nie mogą świadczyć o naruszeniu prawa przez organy w niniejszej sprawie. Wcześniejsze nieprawidłowe decyzje dotyczące innych funkcjonariuszy nie mogą bowiem stanowić podstawy do żądania przez skarżącego, aby organy

w dalszym ciągu powielały te same błędy i wydawały decyzji sprzeczne bezwzględnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Podstawę odmowy zaliczenia skarżącemu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Policji, organy orzekające w sprawie oparły na uznaniu, że skarżący nie wykonywał stałej pracy w podanych we wniosku okresach w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, w rozumieniu ustawy regulującej materię ubezpieczenia społecznego rolników, a tylko w takim przypadku jego wniosek byłby zasadny. Zatem kluczowe znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy ma dokonanie wykładni przepisów wskazujących na możliwość wliczania okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do wysługi lat funkcjonariusza Policji.

Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U.

z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Uposażenie policjanta składa się

z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat (art. 100 i 101 ust. 1 ustawy o Policji).

Na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy o Policji zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), które w § 4 ust. 1 pkt 5 stanowi, że do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Takim odrębnym unormowaniem, o którym mowa

w powołanym przepisie, jest ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), gdzie w art. 1 ust. 1 pkt 3 wskazano, że ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia

w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym

w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Należy w tym miejscu przypomnieć, iż zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) pod pojęciem domownika rozumie się osobę bliską rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Zatem w świetle przytoczonych wyżej przepisów, aby funkcjonariuszowi Policji zaliczyć do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego wnioskowany przez niego okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, należy ustalić, czy w podanym okresie wnioskodawca miał ukończone

16 lat, pozostawał z rolnikiem w gospodarstwie domowym lub zamieszkiwał na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracował

w tym gospodarstwie, nie będąc związanym z rolnikiem stosunkiem pracy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 448/10, LEX nr 758205).

W przedmiotowej sprawie dwie z powyższych przesłanek, tj. ukończenie przez skarżącego 16 lat oraz zamieszkiwanie na terenie gospodarstwa rolnego rodziców nie były kwestionowane przez organ, spór natomiast dotyczył tego, czy wykonywane przez skarżącego obowiązki w gospodarstwie rolnym rodziców mogą być uznane za stałą pracę w tym gospodarstwie, bez nawiązywania stosunku pracy.

Wyjaśnienia pojęcia "wykonywania pracy w charakterze stałym

w gospodarstwie rolnym" wielokrotnie podejmował się Sąd Najwyższy. W wyroku

z dnia 4 października 2006 r. o sygn. akt II UK 42/2006 (opubl. OSNP 2007/19-20/292), Sąd Najwyższy wskazał, że o stałości pracy domownika w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, decyduje zachowanie - mimo prowadzenia działalności pozarolniczej - gotowości do świadczenia jej na rzecz gospodarstwa osoby bliskiej

w wymiarze czasu stosownym do zakładanego przez rolnika prawidłowego jego funkcjonowania z uzupełnieniem, że wymiar tego czasu powinien sięgać, co najmniej połowy pełnego wymiaru czasu pracy. Ustanowienie obowiązku ubezpieczenia społecznego domownika dotyczy osób nie będących posiadaczami gospodarstwa rolnego, a powiązanych z gospodarstwem rolnym tylko szczególnym stosunkiem, cechującym domownika. Nieodzowne jest zatem sięgnięcie do specjalnego znaczenia jego roli w społeczno-gospodarczych stosunkach wiejskich, której specyfikę uwypukla porównanie określenia domownika w art. 6 pkt 2 i definicji rolnika sformułowanej w art. 6 pkt 1 ustawy. Zestawienie tych przepisów wskazuje, że istota działań domownika, który nie prowadzi zawodowej działalności rolniczej na własny rachunek, sprowadza się do pomocy rolnikowi w prowadzeniu gospodarstwa, czyli do wykonywania prac wskazanych mu przez prowadzącego gospodarstwo, leżących

w zakresie jego decyzji gospodarczych.

W świetle powyższego rozumienia pojęcia stałej pracy w gospodarstwie rolnym, w ocenie Sądu, zgodzić się należało z Komendantem Wojewódzkim Policji, że praca skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie jednoczesnego pobieranie nauki w szkole średniej znajdującej się w innej miejscowości niż gospodarstwo rolne, a tym samym konieczność dojazdów do szkoły autobusami PKS (łącznie około 1 godzin), konieczność przygotowania się do zajęć szkolnych,

a w późniejszym okresie do egzaminów zawodowych czy matury, nie może być uznana za stałą pracę w gospodarstwie. Podkreślić należy, że zajęcia w szkole średniej zaczynają się najczęściej o godzinie 8 rano i kończą około godziny 14-15, zatem skarżący miał możliwość powrotu do domu dopiero około godziny 16. Doliczając konieczność przygotowania się do zajęć szkolnych pozostawało niewiele czasu na pracę w gospodarstwie rolnym, dlatego też wykonywane przez skarżącego obowiązki, można co najwyżej uznać za systematyczną pomoc w prowadzeniu gospodarstwa, ale na pewno nie stałą pracę. Podkreślić należy, że jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 maja 2000 r., sygn. akt II UKN 535/99 (opubl. OSNP 2001, nr 21, poz. 650), doraźna pomoc w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, zwyczajowo wymaganych od dzieci jako członków rodziny rolnika, nie stanowi stałej pracy w gospodarstwie rolnym zaliczanej do stażu ubezpieczeniowego. Właśnie za taką, doraźną pomoc, należało uznać pracę wykonywaną przez skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców.

Podkreślić należy, iż wbrew twierdzeniom skargi, organy w sprawie nie przyjęły, że okoliczność podjęcia nauki w szkole ponadpodstawowej automatycznie wykluczała pracę w gospodarstwie rolnym. To okoliczności związane z tą nauka,

w szczególności konieczność dojazdów do szkoły oddalonej o 15 - 17 km, stanowiły podstawę do przyjęcia, że skarżący nie dysponował na tyle dużo wolnym czasem,

w którym mogłaby świadczyć stałą pracę w gospodarstwie rolnym rodziców. Sam skarżący w oświadczeniu z dnia 17 grudnia 2012 r. (k. 16 akt adm. I instancji) potwierdził, iż "jego pomoc w prowadzeniu gospodarstwa uzależniona była od pory roku, jak również rozkładu zajęć, jakie miał w szkole".

Mając na uwadze powyższe za niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 101 ustawy o Policji w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy

o wyliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania

i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Organy obu instancji dokonały prawidłowej interpretacji powyższych norm prawnych

i zastosowały je do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty skargi, dotyczące naruszenia art. 106 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez błędne jego powołanie jako podstawy prawnej wydanego przez organ I instancji, rozkazu personalnego. Zgodnie

z powyższym przepisem, zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Stosownie zaś do § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat. Tym samym, dopiero od daty określonej w ostatecznym rozkazie personalnym Komendanta Miejskiego Policji w B., tj. od [...] listopada 2012 r. (daty złożenia przez skarżącego raportu o wliczenie dodatkowego okresu do wysługi lat) przysługuje policjantowi procentowy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu zmiany wysługi lat.

Wskazywane przez skarżącego w skardze okoliczności, dotyczące nierównego jego traktowania w porównaniu z innymi funkcjonariuszami (którym wypłacano wyrównanie za lata ubiegłe) nie mogą świadczyć o naruszeniu prawa przez organy w niniejszej sprawie. Wcześniejsze, nieprawidłowe decyzje dotyczące innych funkcjonariuszy, jak słusznie podniósł organ II instancji, nie mogą stanowić podstawy do żądania przez skarżącą, aby organy w dalszym ciągu powielały te same błędy i wydawały decyzje sprzeczne z bezwzględnie obowiązującymi przepisami.

Z zasady państwa prawa nie można bowiem wyprowadzać wniosku, że skoro inne podmioty, nabyły uprawnienia w sprzeczności z obowiązującymi przepisami, to te same uprawnienia należą się także skarżącemu. Organy, zgodnie z zasadą praworządności, mają obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa

(art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.), dlatego też nie można od nich oczekiwać łamania tegoż prawa w imię wskazywanej przez skarżącego zasady sprawiedliwości społecznej.

Na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty dotyczące naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, w tym wskazywanie przez skarżącego, że organ naruszył prawo, albowiem opierał się na "doświadczeniu życiowym" i "domniemaniach" a nie przepisach prawa. Wyjaśnić należy, że zgodnie

z art. 7 k.p.a. organ prowadzący postępowanie jest zobligowany przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej, a zatem podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W myśl art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ ma obowiązek wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, poczynione zaś w sprawie ustalenia muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji, zgodnie z wymaganiami określonymi

w art. 107 § 3 k.p.a.

Podkreślić należy, że wskazywanie przez organ na doświadczenie życiowe

i domniemania, przy ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie może świadczyć o naruszeniu przez organ prawa. Wręcz przeciwnie, dowodzi, że organ dokonał pogłębionej analizy zgromadzonego materiału dowodowego i podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W tym celu stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast stosownie do art. 75 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Innymi słowy organ orzekający powinien podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego. Jednocześnie wskazuje się, że zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ nie jest krępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Aby w ramach owej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności, organ przy ocenie zebranych w sprawie dowodów winien między innymi kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów, jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie

z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy, wszechstronności oceny (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Po 1342/99, LEX

nr 43051).

Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż organy rozpoznające ponownie sprawę przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sposób wyczerpujący, z zachowaniem wskazanych wyżej wymogów określonych przepisami k.p.a. Ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości, organ wyjaśnił wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, odnosząc się szczegółowo do podniesionych zarzutów, zaś uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia jest spójne, jasne, logiczne i mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów.

Należy podkreślić, iż podstawowym trybem uzyskania potwierdzenia pracy

w indywidualnym gospodarstwie rolnym jest zaświadczenie właściwego organu, wydawane na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o wliczaniu okresów pracy

w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, zgodnie

z którym na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1 wskazanej ustawy, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia

w zakładzie pracy. Jeżeli organ nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie. Dopiero wyczerpanie powyższej procedury pozwala na skorzystanie z określonej w ustępie

3 art. 3 cytowanej ustawy możliwości udowodnienia okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących

w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. Skarżący wskazał trzech świadków, którzy potwierdzili, że widywali oni skarżącego przy codziennych czynnościach i pracach sezonowych związanych z gospodarstwem rolnym (czego nie kwestionowały organy), jednakże powyższe, zważywszy na obowiązki szkolne skarżącego (długotrwałą nieobecność skarżącego

w gospodarstwie sięgającą co najmniej 9 godzin dziennie) nie pozwoliły na przyjęcie, że świadczył on stałą pracę w tym gospodarstwie. W tym zakresie organy dokonały prawidłowej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów.

W opisanej sytuacji należy stwierdzić, że zaskarżony rozkaz personalny nie narusza prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.