Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 530/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2; art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b; art. 4 ust. 1-4; art. 5 ust 2; art. 8 ust 1-3; art. 21 ust. 2; art. 21 ust. 3; art. 26 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2020 r. sprawy ze skargi P. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w B. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu naruszenia ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 1 sierpnia 2019 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako organ, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania P. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. P. (obecnie P. P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w B. P., dalej także jako spółka bądź skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. (dalej jako organ I instancji) z dnia 16 maja 2018 r., o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 5 kwietnia 2019 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej w miejscowości W. przeprowadzili kontrolę pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą o numerze rejestracyjnym [...], którym według zgłoszenia [...] z dnia 5 kwietnia 2019 r., przewożony był olej napędowy o kodzie CN 2710, w ilości 32000 litrów.

Zgodnie z okazanym zgłoszeniem, podmiotem wysyłającym był O. P. sp. z o. o., zaś podmiotem odbierającym Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w R. P. Spółka Akcyjna, a przewoźnikiem była skarżąca. W wyniku kontroli zgłoszenia i dokumentów towarzyszących transportowi stwierdzono brak aktualizacji przez przewoźnika numeru lokalizatora GPS w zgłoszeniu, to jest w systemie SENT zgłoszono lokalizator o numerze [...], natomiast pojazd wyposażono w lokalizator o numerze [...], który wskazywał pozycję pojazdu w systemie GEO-SENT ale nie miał przypisanego aktualnego numeru zgłoszenia SENT.

W toku postępowania spółka wyjaśniła, że treść zgłoszenia w systemie SENT zawierała prawidłowe oznaczenie stron przewozu drogowego oraz ilości przewożonego towaru, dane dotyczące pojazdu, który wykonywał przewóz również były zgodne ze stanem faktycznym. Omyłka nastąpiła jedynie w numerze lokalizatora, która została niezwłocznie poprawiona po jej wykryciu, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r. poz. 2332 ze zm. – dalej jako ustawa SENT). W związku z tym, w ocenie skarżącej, należy przyjąć, iż wykonano obowiązki wynikające z powołanej ustawy i zasadne jest odstąpienie od nałożenia kary, ewentualnie zastosowanie art. 26 ust. 3 ustawy SENT.

Spółka wyjaśniła również, że przedmiotowa omyłka wynikła z błędnego pobrania danych przez program HuzarSENT.

Organ I instancji, działając m.in. na podstawie art. 8 ust. 1, art. 24 ust. 1, ust.1a i ust. 3 oraz art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 ustawy SENT, nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości [...] zł za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy SENT w zgłoszeniu przewozu z dnia 5 kwietnia 2019 r.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, na skutek wniesionego przez spółkę odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z odwołaniem do regulacji art. 1, art. 3 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. c, art. 5 ust. 1 i 4 oraz art. 8 ust. 1 i art. 24 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy SENT organ uzasadniał, że w trakcie prowadzonego postępowania od podmiotu wysyłającego, tj. O. P. Sp. z o.o. uzyskano informację iż spółka dokonała zakupu oleju napędowego ekodiesel od spółki P. K. N. O. S.A., bezpośredniego producenta paliw płynnych, z zapłaconym podatkiem akcyzowym i opłatą paliwową. Zarówno podatek akcyzowy jak i opłata paliwowa od sprzedanego towaru zostaną odprowadzone w należytej wysokości na rachunek bankowy właściwego Urzędu Skarbowego przez P. K. N. O. S.A. O. P. Sp. z o.o. dokona rozliczenia należnego podatku od towarów i usług w deklaracji [...] w miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, a więc w deklaracji za miesiąc kwiecień 2019 r. Ponadto ustalono, że Baza Paliw nr [...] w M., z której nastąpiło wydanie paliwa posiada status składu podatkowego. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, w świetle art. 24 ust. 1a ustawy SENT, zasadnym było nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca przed rozpoczęciem przewozu nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy SENT. Aktualizacja zgłoszenia nastąpiła o godzinie 11:58 w dniu 5 kwietnia 2019 r., to jest po ujawnieniu nieprawidłowości przez kontrolujących i w trakcie trwającej kontroli. W celu zapewnienia zgodności danych zawartych w zgłoszeniu SENT ze stanem faktycznym, na podmioty obowiązane do dokonania zgłoszenia, to jest na podmiot wysyłający, podmiot odbierający oraz na przewoźnika, nałożono obowiązek niezwłocznego aktualizowania danych, które musieli oni podać w zgłoszeniu. Odnosząc się do zarzutu niezastosowania art. 30 ust. 4 ustawy SENT, organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis ten nie może mieć zastosowania w sprawie, gdyż przedmiotowe naruszenie zostało ujawnione podczas kontroli drogowej i dotyczyło niewykonania przez przewoźnika obowiązku wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy SENT. Ponadto zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy SENT przepisu ust. 4 nie stosuje się do przewoźników. Organ uzasadniał również, że celem ustawy SENT jest zapewnienie skutecznego systemu śledzenia towarów wrażliwych na każdym etapie ich przemieszczania, a nieprzestrzeganie nałożonych przez ustawę ścisłych wymogów stwarza zagrożenie realizacji tego celu bez względu na to, czy działanie podmiotu ma charakter zawiniony, czy też nie. Przepisy ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu.

Organ wyjaśnił nadto, że kwestia odpowiedzialności przewoźnika za naruszenia obowiązków związanych z przewozem towarów musi być rozpatrywana łącznie z regulacjami przewidującymi odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Przepisy przewidujące możliwość odstąpienia od nałożenia kary mają charakter wyjątkowy i ich celem nie jest rezygnacja z obowiązku przestrzegania przepisów ustawy SENT ani generalne uwalnianie przedsiębiorców od odpowiedzialności za naruszenia prawa. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. Ważny interes przewoźnika musi charakteryzować się nieprzywidywalnością i niezależnością. Zdaniem organu odwoławczego skarżąca nie wykazała ważnego interesu przewoźnika. W kwestii interesu publicznego organ akcentował, że interes publiczny należy rozumieć nie tylko jako potrzebę zapewnienia maksymalnych środków do budżetu, ale też ograniczenie jego ewentualnych wydatków na zasiłki dla bezrobotnych czy pomoc społeczną. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły szczególne względy, które uzasadniałyby przyjęcie zaistnienia interesu publicznego uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kary. Organ podkreślił, że przepisy ustawy SENT nie przewidują możliwości uwzględnienia "incydentalności" naruszenia przepisów, czy też wartościowania przyczyn naruszenia.

W ocenie organu odwoławczego postępowanie w sprawie prowadzone było w sposób praworządny, z poszanowaniem praw strony, a ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji, przekonującym zarówno, co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności treści rozstrzygnięcia.

Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję organu z dnia 1 sierpnia 2019 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 4 ustawy SENT, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą kary, mimo że nie było ku temu podstaw;

- art. 30 ust. 4 ustawy SENT, przez odmowę zastosowania tego przepisu i prowadzenie przedmiotowego postępowania w sytuacji gdy nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego;

- art. 26 ust. 3 ustawy SENT, poprzez brak zastosowania tego przepisu, podczas gdy ziściły się wszystkie przesłanki do jego zastosowania;

- art. 187 i art. 191 oraz art. 120, art. 121 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej o.p.) zasadniczo poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie; brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, o czym świadczy fakt, że skarżąca po stwierdzeniu przedmiotowej sytuacji niezwłocznie zaktualizowała dane;

- art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej - zasady proporcjonalności, poprzez niewspółmierność zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa SENT;

- art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez wydanie decyzji naruszającej zasadę sprawiedliwości społecznej;

Skarżąca zarzuciła również pominięcie ratio legis przepisów ustawy SENT, którym było przeciwdziałanie nadużyciom w handlu paliwem oraz likwidacja tzw. "szarej strefy".

W uzasadnieniu zarzutów skarżąca podkreślała, że omyłkowy numer lokalizatora, zostało niezwłocznie zaktualizowany, zgodnie z art. 8 ust.1 ustawy SENT, tak aby treść zgłoszenia nie budziła wątpliwości kontrolujących, co organy pominęły. Zdaniem skarżącej w okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest to, że towar został zgłoszony, wszystkie należności publicznoprawne zostały odprowadzone, a fakty te nie były kwestionowane przez organy. Tak więc nie nastąpiło żadne działanie, które choćby pośrednio mogłoby uszczuplić dochody państwa w związku z przedmiotowy towarem i jego przemieszczaniem. Natomiast drobne techniczne nieprawidłowości w treści zgłoszenia nie powodują niemożności osiągnięcia celu ustawy oraz nie zagrażają ani obrotowi gospodarczemu ani też interesom państwa. W ocenie spółki nałożona kara godzi w ważny interes społeczny, powoduje utratę zaufania do organów państwa i negatywnie wpływa na konkurencyjność na rynku obrotu paliwami.

Do postępowania wstąpił R. P. (dalej jako Rzecznik), który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i o umorzenie postępowania w sprawie. Rzecznik z odwołaniem do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie sygn. akt III SA/Lu 303/19 również ze skargi spółki zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych. Argumentował, iż organy błędnie uznały, że w sprawie brak było aktualizacji zgłoszenia SENT, a zatem nie zaistniała sytuacja pierwotnego zgłoszenia danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Rzecznik argumentował, że w wyniku omyłkowego wpisania innego numeru lokalizatora GPS, co było wynikiem błędnego pobrania danych przez program HuzarSENT (co stanowi okoliczność egzogenną), skarżąca nie miała świadomości zaistniałego błędu, a jego aktualizacja została dokonana niezwłocznie po ujawnieniu. W ocenie Rzecznika błędne ustalenie stanu faktycznego doprowadziło do błędnej oceny interesu publicznego jako przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary. Rzecznik zauważył, że wszystkie należne podatki zostały odprowadzone, a skarżąca zrobiła wszytko co w jej mocy aby sprostać wymaganiom jakie stawia przedsiębiorcom ustawa SENT. W ocenie Rzecznika stanowisko organu w zakresie badania przesłanki interesu publicznego nie może ograniczać się wyłącznie do skonfrontowania z zasadą równości i sprawiedliwości społecznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 6 lutego 2020 r. skarżąca doprecyzowała wnioski skargi wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i o umorzenie postępowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie są dotknięte uchybieniami, które w świetle powołanych przepisów uzasadniałyby ich uchylenie.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy SENT.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c przedmiotowej ustawy systemowi monitorowania przewozu podlega przewóz towarów objętych pozycjami CN: 2710, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów. W niniejszej sprawie przedmiotem przewozu był olej napędowy w ilości 32000 l, poz.CN 2710, a zatem przewóz ten podlegał systemowi monitorowania przewozu.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy SENT przewozu towarów w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu.

Zgodnie z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. i tej ustawy w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o numer lokalizatora albo numer urządzenia.

Z kolei art. 10a. ust. 1 ustawy SENT stanowi, że przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.

Zatem aby dane takie w ogóle mogły być przesłane, to nie tylko musi być włączony goeolokalizator, umieszczony w pojeździe, ale jeszcze przewoźnik musi podać nr GPS tego lokalizatora by był on identyfikowalny. Warunki muszą być spełnione równolegle.

Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 1 ustawy SENT podmiot wysyłający, podmiot odbierający oraz przewoźnik są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia.

Istotnie art. 24 ust. 1 ustawy SENT przewiduje dwa rodzaje naruszeń obowiązków ustawy SENT sankcjonowane karą pieniężną w tej samej wysokości. Zgodnie bowiem z tym przepisem w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik:

1) nie wykona obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1,

2) zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru

- odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Niemniej jednak odwoływanie się przez Rzecznika, w kontekście tej regulacji w okolicznościach niniejszej sprawy do wyroku w sprawie skarżącej o sygn. akt III SA/Lu 303/19 nie jest trafne, przede wszystkim z tego powodu, że powoływane orzeczenie zapadło w odmiennym stanie faktycznym. W tamtej sprawie, co należy podkreślić, organ powoływał różne podstawy prawne podjętego rozstrzygnięcia, inna podstawa została wskazana w postanowieniu o wszczęciu postępowania, inna przez organ w podjętym rozstrzygnięciu, a także argumentacja organu nie była konsekwentna. Ponadto Rzecznik, w oparciu o uzyskane od skarżącej informacje, wskazywał na okoliczności faktyczne, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy organy są konsekwentne w swoim działaniu wskazując od początku na uchybienie ze strony skarżącej co do braku aktualizacji przez przewoźnika numeru lokalizatora. Na całym etapie postępowania skarżąca, co również istotne takiej kwalifikacji nie podważyła. Konsekwentnie natomiast wskazywała, że aktualizacji dokonała niezwłocznie po jej wykryciu, w trakcie kontroli (pismo skarżącej z dnia 6 maja 2019 r. i z dnia 30 maja 2019 r. – k.24 i k.33 akt administracyjnych). Dlatego też stwierdzenie organu, do którego odwołuje się Rzecznik, że w wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzić należy, iż strona przed rozpoczęciem przewozu nie dopełniła obowiązku z art. 8 ust. 1 odczytywać trzeba w tym znaczeniu, że aktualizacja nie nastąpiła przed rozpoczęciem kontroli.

W kontekście obowiązku z art. 5 ust. 4, to zgodzić się należy z organem, że brzmienie tego przepisu jest jasne i nie wymaga wykładni rozszerzającej. To na spółce (jako profesjonalnym przewoźniku) spoczywał obowiązek starannego wypełnienia i zaktualizowania rejestru, i bez znaczenia pozostaje okoliczność usunięcia nieprawidłowości w czasie kontroli przewozu.

Skarżąca przy tym nie powoływała się na błąd sytemu SENT ale na błąd oprogramowania HUZAR SENT - programu komputerowego, którym dysponowała, czego zresztą również nie uprawdopodobniła.

Poza tym jak wskazano na początku rozważań tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które powoduje istotny wpływ na wynik sprawy uzasadnia wyeliminowanie podjętego przez organ rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób nie zauważyć, że organ zastosował wobec skarżącej złagodzony wymiar kary. Organ zastosował art. 24 ust. 1a ustawy SENT. Zgodnie z tym przepisem w przypadku gdy towar był przewożony ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i podatek akcyzowy oraz należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone przez podmiot wysyłający a ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą zgłoszonych przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, odpowiednio, na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Organ przyjął ziszczenie się przesłanek w tym przepisie wskazanych. Organ ustalił, że Baza paliw nr [...] w M., z której nastąpiło wydanie paliwa posiada status składu podatkowego. Organ uznał również, że mamy do czynienia z oczywistym błędem, czyli w istocie z drobnym, nieistotnym uchybieniem formalnym, aczkolwiek w orzecznictwie prezentuje się też tezę, że nie można uznać za oczywisty błąd niewypełnienie obowiązku nałożonego na przewoźnika w ustawie (zob. np. wyroki w sprawach sygn. akt: III SA/Kr 935/19, III SA/Kr 1184/19, II GSK 1112/19 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto organ przyjął, w oparciu o informację uzyskaną od podmiotu wysyłającego, tj. O. P. Sp. z o.o. że należności podatkowe od sprzedanego towaru zostaną odprowadzone. Jak stanowi przedmiotowy przepis warunkiem jego zastosowania jest między innymi wpłacenie należnego podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług przez podmiot wysyłający. W tych okolicznościach nie można zarzucić organowi, że uchybił zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa (art. 121 § 1 o.p.).

Sąd podziela stanowisko organu co do braku podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 30 ust. 4 ustawy SENT. Otóż jak już wypowiadał się Sąd na tle tej regulacji między innymi w sprawach sygn. akt III SA/Lu 303/19 czy III SA/Lu 305/19 zastosowanie w sprawie przepisu art. 30 ust. 4 zdanie pierwsze wyłącza okoliczność, że treści normy prawnej w nim wyrażonej nie można odczytywać w oderwaniu od ust. 1 tego artykułu. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 30 ust. 4 zdanie pierwsze ustawy SENT, obowiązującego od dnia 14 czerwca 2018 r. (na mocy ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2018 r., poz. 1039), jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, nie wszczyna się postępowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej. W świetle zaś brzmienia ust. 1 art. 30 ustawy SENT w przypadku stwierdzenia w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723 i 1000), prowadzonych wobec podmiotu kontrolowanego lub strony postępowania, naruszeń podlegających zgodnie z ustawą karze pieniężnej organem właściwym do wymierzenia kary pieniężnej jest naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy ze względu na siedzibę organu, który ujawnił naruszenie.

Tym samym ograniczenie na mocy przepisu art. 30 ust. 4 zdanie pierwsze możliwości nakładania kar pieniężnych, z uwagi na brak uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, nie odnosi się, zdaniem Sądu, do ujawnienia nieprawidłowości w trakcie tzw. kontroli drogowej, ale nieprawidłowości ujawnionych w wyniku działań ex post, o których mowa w ust. 1 art. 30 ustawy SENT. Taki też cel przyświecał ustawodawcy. Jak bowiem wskazano w uzasadnieniu do projektu wyżej wskazanej ustawy zmieniającej (Sejm RP VIII kadencji, nr druku 2156). "Novum w przygotowanym projekcie jest brzmienie art. 30 ust. 4. Zgodnie z jego brzmieniem nie wymierza się kar pieniężnych (nie wszczyna się postępowania administracyjnego), gdy nie doszło do uszczupleń w zakresie podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług czy innych środków publicznych, a nieprawidłowości te nastąpiły w wyniku działań ex post, o których mowa w ust. 1. Wprowadzona regulacja stanowi wyjście naprzeciw oczekiwaniom środowisk gospodarczych i ogranicza możliwość nakładania kar pieniężnych związanych z ujawnieniem nieprawidłowości tylko i wyłącznie do sytuacji, w której doszło do uszczupleń należności Skarbu Państwa. Ograniczenie możliwości nakładania przedmiotowych kar pieniężnych nie odnosi się do ujawnienia nieprawidłowości w trakcie tzw. kontroli drogowej, tak by ograniczyć możliwość unikania odpowiedzialności w sytuacji świadomego zamiaru dokonania nielegalnego przewozu (bez zgłoszenia) i sanacji tego zaniechania, w sytuacji ujawnienia nieprawidłowości w trakcie tej kontroli poprzez zadeklarowanie podatków w należnej wysokości za danych okres rozliczeniowy. O ile w przypadku uregulowania należności Skarbu Państwa po zrealizowaniu przewozu towaru (brak kontroli na drodze) można mówić o nieświadomym zaniechaniu nałożonych obowiązków, to w przypadku wykrycia nieprawidłowości w trakcie kontroli drogowej pewności takiej brak (ust. 5)."

Za trafne również Sąd uznaje stanowisko organu co do braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na uzasadniony interes przewoźnika czy interes publiczny w świetle art. 24 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT.

Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Artykuł 26 ust. 3 ustawy SENT stanowi, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:

1) nie stanowi pomocy publicznej albo

2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo

3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

Przepisy ustawy SENT uregulowały w sposób bardzo wąski możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na poszczególne podmioty uczestniczące w procedurze monitorowania przewozu towarów.

Na tle ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego można odnaleźć bogaty dorobek orzeczniczy wzorujący się na interpretacji przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego o jakich mowa w art. 67a i 67b o.p.

Niewątpliwie jak zauważa trafnie organ ważny interes przewoźnika, to sytuacja nadzwyczajna, losowa, nagła i nieprzewidywalna, która w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwala zobowiązanemu na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dla niego dolegliwości finansowej.

W okolicznościach niniejszej sprawy istotnym jest, że organ I instancji wszczynając postępowanie w sprawie informował skarżącą o treści powyższych uregulowań, a skarżąca w żaden sposób swojego interesu nie wykazała, nie uprawdopodobniła. Spółka w tym zakresie nie przedstawiła żadnych informacji świadczących np. o ewentualnym braku środków uniemożliwiających uregulowanie przedmiotowej należności.

W kwestii zaistnienia przesłanki interesu publicznego, to w pierwszej kolejności warto zauważyć, że jak wynika z treści przytoczonych unormowań odstąpienie od nałożenia kary nie jest obowiązkiem organu – "organ może". Tym samym organ działa w granicach uznania administracyjnego, a kontrola sądu w tym przedmiocie ograniczona jest do oceny czy organ przeprowadził postępowanie w tym zakresie i czy dokonał oceny tych przesłanek. Sąd nie może oceniać kryteriów przyjętych przez organ, a uzasadniających wybór opcji decyzyjnej. Oczywiście przekroczenie tych granic ma między innymi miejsce wówczas, gdy wybór alternatywy decyzyjnej dokonany został z rażącym naruszeniem zasady sprawiedliwości, czy wskutek uwzględnienia kryteriów oczywiście nieistotnych lub nieracjonalnych albo na podstawie nieprawdziwych argumentów.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, taki stan rzeczy nie miał miejsca.

Sąd ma oczywiście świadomość pojawiających w judykaturze orzeczeń, do których zresztą odwołuje się skarżąca na kanwie przesłanki interesu publicznego ale zauważa, że zapadały one na kanwie różnych stanów faktycznych, w tym dotyczyły kontroli w początkowej fazie obowiązywania ustawy SENT i nie mogą znaleźć wprost przełożenia na stan faktyczny sprawy niniejszej.

Nie można też zapominać, o czy zresztą już wspomniano, że przepisy przewidujące możliwość odstąpienia od nałożenia kary mają charakter wyjątkowy i ich celem nie jest, jak zauważa organ, rezygnacja z obowiązku przestrzegania przepisów ustawy SENT ani generalne uwalnianie przedsiębiorców od odpowiedzialności za naruszenia prawa.

Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. W interesie publicznym leży, i zasada sprawiedliwości, jak zauważa organ, tego wymaga aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa, i by była przestrzegana zasada równości. W ocenie Sądu interes publiczny nie może być przedkładany ponad nadrzędną zasadę praworządności, którą wyraża art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 o.p.

Wbrew zarzutom skargi organ przy analizie tej przesłanki nie tylko odwołał się do zasady równości i sprawiedliwości społecznej, choć niewątpliwie zastosowanie wobec skarżącej wnioskowanej ulgi stawiałoby skarżącą w uprzywilejowanej pozycji wobec innych podmiotów, niepodważających konieczności zapłaty kary pieniężnej w sytuacji naruszenia przepisów ustawy SENT i wywiązujących się z tego obowiązku. Organ przede wszystkim ocenił, że zaistniały w sprawie stan faktyczny nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, a konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków rejestracyjnych/aktualizacyjnych nałożonych ustawą SENT była powszechnie znana skarżącej jako profesjonalnemu przewoźnikowi. Organ wyjaśnił również, z odwołaniem do celu ustawy SENT, że przewidziany w ustawie system kar, z uwagi na sposób ich wymierzania jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty i nie przewiduje, jak chce tego skarżąca, wartościowania przez organy przyczyn naruszenia zasad systemu.

Nie ma zatem znaczenia, podnoszona przez skarżącą okoliczność, że przedmiotowa pomyłka nosi znamiona oczywistej i niezawinionej oraz została skorygowana natychmiast po stwierdzeniu niezgodności w dokonanym zgłoszeniu. Przepisy ustawy SENT mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący i zostały tak ukształtowane aby przewidziana w ustawie wysokość kary uwzględnia stopień uchybienia, jako że wysokość kar pieniężnych została zróżnicowana w zależności od tego, czy naruszenie polega na braku zgłoszenia, braku zgłoszenia konkretnych danych czy też danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu.

Zasadnie również podkreśla organ, że określona przepisami ustawy SENT odpowiedzialność administracyjna za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów wrażliwych ma charakter obiektywny, a więc jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli danego podmiotu, gdyż do jej poniesienia wystarczające jest stwierdzenie nieprzestrzegania obowiązków nałożonych ustawą.

Zgodzić się także należy z organem, że dla odpowiedzialności przewoźnika, jak też wystąpienia przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny, nie ma znaczenia podnoszona przez skarżąca i Rzecznika okoliczność neutralności dla budżetu państwa popełnionego błędu, odprowadzenie wszelkich należności, gdyż ustawodawca poddał sankcji pieniężnej formalne błędy w zgłoszeniach, bez względu na wagę tych błędów i ich wpływ na nieuczciwy obrót towarami wrażliwymi.

Wbrew zarzutom skargi organ przeprowadził postępowanie w zakresie zastosowania w sprawie przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary i dokonał oceny tych przesłanek. Dlatego też mając na uwadze cel ustawy SENT i charakter przyznawanej ulgi nie można w ocenie Sądu uznać, że organ, w okolicznościach tej konkretnej sprawy przekroczył granice uznania administracyjnego. W ocenie Sądu w aktach sprawy brak informacji, z których wynikałoby, że uiszczenie przez skarżąca kary pieniężnej w wysokości [...] zł byłoby nadmiernie dotkliwe i sprzeczne z interesem publiczny, w którego pojęciu mieści się zaufanie obywatela do organów państwa.

Z podanych przyczyn Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi co do naruszenia przez organy zasady proporcjonalności i realizacji wyłącznie celu fiskalnego, z pominięciem ratio legis ustawy. Wprowadzając zróżnicowany wymiar kar pieniężnych za poszczególne naruszenia ustawy SENT ustawodawca uwzględnił zasadę proporcjonalności pomiędzy stwierdzonym naruszeniem prawa, a jego skutkami w znaczeniu społeczno – gospodarczym.

Ponadto nie można przyjąć, że przy wydaniu decyzji naruszono przepisy art. 2 Konstytucji RP. W niniejszej sprawie organy wskazały w treści uzasadnień wydanych przez siebie decyzji podstawy prawne działania znajdujące oparcie w przepisach ustawy SENT. Skoro ustawodawca, mając na celu takie wartości jak ochrona legalnego handlu towarami "wrażliwymi", walka z "szarą strefą" oraz ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, regulując zasady przewozu towarów "wrażliwych", dał kompetencję właściwym organom, by stosowały środki wskazane w ustawie SENT, to nie można przyjąć, że takie zachowanie organu jest niezgodne z Konstytucją RP.

W ocenie Sądu w sprawie nie doszło również do naruszenia pozostałych przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 122, art 187 § 1 i art 191 o.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie zebrano kompletny materiał dowodowy, który następnie poddano prawidłowej ocenie pod kątem rozstrzygnięcia o nałożeniu kary pieniężnej. Z uzasadnienia (zarówno faktycznego, jak i prawnego) wydanych w sprawie decyzji wynika, jakimi kryteriami kierowały się organy.

W tym stanie rzeczy, ponieważ zawarte w skardze i stanowisku Rzecznika zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., zobowiązany był skargę oddalić.