Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 656/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 1-3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 11  ust. 4
journal: Dz.U. 1993 nr 47 poz 211
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
article: art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 pkt 18
journal: Dz.U. 2010 nr 96 poz 618
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych.
article: art. 110 ust. 3,7 i 8
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi S. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Środowiska decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.

z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) – dalej "u.d.ip.", po rozpatrzenie odwołania S. od decyzji Dyrektora Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowego Instytutu Badawczego nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając decyzję organ wskazał, iż S.O. Prezes S. oraz K.B. Wiceprezes S. reprezentujący S., wnioskiem z dnia [...] listopada 2013 r. wystąpili do Instytutu Mereorologii i Gospodarki Wodnej Państwowego Instytutu Badawczego – dalej "IMGW PIB" o udostępnienie dokumentów na podstawie, których wyliczane są koszty udostępnienia danych meteorologicznych.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., Dyrektor Instytutu Meteorologii

i Gospodarki Wodnej – Państwowego Instytutu Badawczego – dalej "Dyrektor IMGW PIB" odmówił udostępnienia S., informacji publicznej – dokumentów na podstawie, których wyliczane są koszty udostępnienia przez IMGW PIB danych meteorologicznych, ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.

W odwołaniu do Ministra Środowiska, S. zarzuciła powyższej decyzji naruszenie:

- art. 61 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP

w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i art. 11 ust. 1 i ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez błędną wykładnią prowadzącą do ograniczenia w dostępie do informacji publicznej;

- art. 61 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez naruszenie istoty prawa do informacji w zakresie wyłączenia jawności w związku z art. 47 Konstytucji RP w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Strona odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi IMGW PIB. Ponadto wniosła

o przeprowadzenie dowodu z cennika wyznaczającego koszty udostępnienia informacji publicznej w celu ustalenia, czy zawarte w tych dokumentach informacje mogą naruszać wskazane w skarżonej decyzji dobra w ten sposób, iż musi być wyłączona jawność.

Minister Środowiska wskazał, iż w toku postępowania odwoławczego zwrócono się do Dyrektora IMGW PIB o wyjaśnienie, jakiego rodzaju działania zostały podjęte w celu zachowania poufności informacji, których udostępnienia żąda strona odwołująca się.

Organ odwoławczy rozpatrując wniesione odwołanie stwierdził, iż państwowa służba hydrologiczno-meteorologiczna zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 z późn. zm.) – dalej "Prawo wodne" wykonuje zadania państwa w zakresie osłony hydrologicznej i meteorologicznej, środowiska, dziedzictwa kulturowego, gospodarki i rozpoznawania zagrożeń niebezpiecznymi zjawiskami zachodzącymi w atmosferze lub hydrosferze, a także na potrzeby rozpoznawania i kształtowania oraz ochrony zasobów wodnych kraju. Stosownie do art. 102 ust. 2 i ust. 5 Prawa wodnego, państwową służbę hydrologiczno-meteorologiczną pełni Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej będący instytutem badawczym w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz.U. z 2010 r. Nr 96, poz. 618 z późn. zm.) – dalej "ustawa o instytutach badawczych". W myśl art. 1 tej ustawy, instytutem badawczym jest państwowa jednostka organizacyjna wyodrębniona pod względem prawnym, organizacyjnym i ekonomiczno – finansowym, prowadząca w szczególności badania naukowe.

Na podstawie art. 110 ust. 3 i ust. 5 Prawa wodnego, IMGW PIB jest obowiązany udostępnić nieodpłatnie informacje o stanie atmosfery i hydrosfery, przetwarzane w wyniku realizacji standardowych procedur wyłącznie, organom władzy publicznej oraz właścicielom wód lub działającym w ich imieniu zarządcom, uczelniom, instytutom badawczym oraz jednostkom naukowym Polskiej Akademii Nauk na potrzeby badań naukowych i dydaktycznych, w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań ustawowych. Zgodnie z art. 110 ust. 7 Prawa wodnego, IMGW PIB przekazuje odpłatnie w celu ponownego wykorzystania informacje zbierane i przetwarzane w wyniku realizacji standardowych innym odbiorcom niż wymienionym powyżej, a wpływy z tego tytułu stanowią dochód budżetu państwa. Natomiast informacje pozyskane w wyniku procedur innych niż standardowe są zgodnie z art. 110 ust. 8 Prawa wodnego przekazywane odpłatnie, a wpływy z tego tytułu stanowią przychód IMGW PIB.

Organ wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

30 października 2013 r. sygn. akt I OSK 932/13, z którego wynika, że same dane meteorologiczne zbierane przez wyspecjalizowany podmiot państwowy – Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej stanowiąc wprawdzie dobro publiczne nie stanowią informacji publicznej. Biorąc jednak pod uwagę fakt, iż IMGW PIB jest państwową osobą prawną dysponującą, w zakresie swojego działania majtkiem Skarbu Państwa, a także uzyskującą przychody z tytułu wytwarzanych produktów i realizowanych usług, w ocenie organu odwoławczego informacja o sposobie obliczania wysokości kosztów za przekazanie informacji o danych meteorologicznych posiada walor informacji dotyczącej "sprawy publicznej", a zatem jest informacją publiczną, o której mowa w art. 6 pkt 5 lit. d u.d.i.p.

Organ odwoławczy uznał za uzasadnione stanowisko Dyrektora IMGW PIB, że przedłożone w toku postępowania odwoławczego, Zarządzenie Dyrektora IMGW nr [...] z dnia [...] września 2011 r. w sprawie wprowadzenia jednolitych cenników w Ośrodku Głównym i Oddziałach IMGW PIB, jako zawierające cennik określający wartość materialną usług i produktów realizowanych przez IMGW PIB zawiera w swej treści informację o wartości gospodarczej. Dokument ten, jako stanowiący ważny element wpływający na funkcjonowanie IMGW PIB na rynku usług, w zakresie udostępnienia danych meteorologicznych może mieć wpływ na efekty ekonomiczne prowadzonej przez IMGW-PIB działalności gospodarczej.

Z wyjaśnień udzielonych przez Dyrektora IMGW PIB pismem

z dnia 14 stycznia 2014 r. wynika iż, cennik usług świadczonych przez IMGW PIB, stanowiący podstawę do ustalania opłat za udostępnianie danych meteorologicznych ma charakter dokumentu wewnętrznego. Jego treść znana jest wyłącznie pracownikom IMGW PIB. Cennik ten nie jest dostępny na żadnej oficjalnej platformie internetowej wykorzystywanej przez IMGW PIB w ramach sieci www. Nie jest on także dostępny dla osób trzecich w innej formie. Wewnętrzna sieć internetowa IMGW PIB jest siecią zamkniętą, do której dostęp z zewnątrz mają wyłącznie wyznaczeni pracownicy posiadający stosowne uprawnienia. Żadna osoba trzecia nie może bez naruszenia zastosowanych zabezpieczeń zapoznać się z treścią cennika.

W tej sytuacji organ uznał, że IMGW PIB podjął działania mające na celu zachowanie poufności informacji zawartych w cenniku usług i produktów oraz, że zarządzenie Dyrektora IMGW PIB nr [...] z dnia [...] września 2011 r. w sprawie wprowadzenia jednolitych cenników w Ośrodku Głównym i Oddziałach IMGW PIB stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, wobec której zostały podjęte działania mające na celu zachowanie poufności tego dokumentu.

W ocenie organu odwoławczego zarzuty naruszenia przez Dyrektora IMGW PIB art. 61 Konstytucji RP nie znajdują uzasadnienia, bowiem w okolicznościach przedmiotowej, sprawy ustalone zostało, że zachodzi przypadek ograniczenia konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej, a to ze względu na odstępstwo określone w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i ochronę wolności i praw podmiotów gospodarczych oraz odstępstwo stanowione art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. zarzuciło powyższej decyzji Ministra Środowiska naruszenie przepisów:

1. art. 4 i art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż prawo do informacji nie zapewnia możliwości zapoznania się z informacją w jaki sposób instytucja publiczna nalicza opłaty za udostępnienie informacji publicznej;

2. art. 31 ust. 3 i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP poprzez wyłączenie prawa do informacji w sposób naruszający jego istotę;

3. art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez naruszenie istoty prawa do informacji w zakresie wyłączenia jawności w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez błędne ich zastosowanie prowadzące do uznania, że wnioskowane informacje mogą podlegać wyłączeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.

Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowego Instytutu Badawczego z dnia [...] listopada 2013 r. i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż organ prowadził postępowanie w taki sposób, aby wyjaśnić wszystkie okoliczności na rzecz wyłączenia jawności

w sprawie. Argumentacja organu – dobór orzecznictwa – zdaniem skarżącej miała potwierdzić tezę o obowiązku ograniczenia jawności w tym względzie.

Skarżąca wskazała na sprawy, w których Europejski Trybunał Praw Człowieka przyjął, że prawo do informacji publicznej jest prawem człowieka. Dlatego organ winien szczegółowo wyważyć, w jakim zakresie prawo do informacji publicznej winno być ograniczone w związku z ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. Stanowisko prezentowane przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w przedmiocie prawa do informacji podzielone jest przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt K 26/08 stwierdził m.in., że powszechny i szeroki dostęp do informacji publicznej stanowi niezbędną przesłankę istnienia społeczeństwa obywatelskiego, a co za tym idzie urzeczywistnienia demokratycznych zasad funkcjonowania władzy publicznej w polskim systemie prawnym.

W uzasadnieniu skargi powołano orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym Sąd dokonał wykładni prawa do informacji podkreślając, że jeżeli stanowi ono prawo konstytucyjne to ustawy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby zagwarantować obywatelom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki powinny być rozumiane wąsko. Oznacza to stosownie w odniesieniu do tych ustaw takich zasad, które sprzyjają poszerzaniu, a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego.

S. podniosła, iż Państwowy Instytut Badawczy, jakim jest IMGW nie, może utajnić Zarządzenia, z którego wynika w jaki sposób pobiera opłaty za udostępnienie informacji publicznej w postaci danych. Jednocześnie uznała, iż poczynione przez NSA ustalenia w wyroku z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt I OSK 932/13 nie uwzględniają treści art. 110 ust. 8 Prawa wodnego, w myśl którego przekazanie informacji do ponownego wykorzystania, o którym mowa w ust. 7 i 8, następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Strona skarżąca podniosła też, iż przywołanie tajemnicy przedsiębiorcy, jako wyjątek w dostępie do informacji publicznej wymaga szczególnego uzasadnienia oraz stwierdziła, że obie wydane decyzje są niejako wyłącznie poglądem na prawo

– brakuje w nich jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia związanego z tajemnicą przedsiębiorcy.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest to więc kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego

w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi, jak również powołaną podstawą prawną.

Skarga rozpatrywana w tak zakreślonej kognicji sądu administracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie.

Ustrojowa doniosłość dostępu do informacji publicznej dla obywateli uzasadnia umieszczenie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ochrony prawa obywateli do uzyskania takiej informacji. Prawo dostępu do informacji publicznej ma bowiem konstrukcję publicznego prawa podmiotowego. Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego

i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie,

w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3). Oznacza to, że obywatelskie prawo do informacji nie ma charakteru bezwzględnego, i że ustawodawca ogranicza dostęp do informacji publicznej, respektując konieczność ważenia zasady (dostęp do informacji publicznej) i wartości wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, jako dopuszczalnych kryteriów ograniczenia zasady dostępności (interes jednostki, interes Państwa).

Ograniczenia dostępności informacji publicznej i kryteria ważenia kolidujących za sobą wartości podlegają ocenie z punku widzenia mechanizmu proporcjonalności.

Określając bowiem konstytucyjne wolności i prawa obywatela, prawodawca dostrzega potrzebę wprowadzania ograniczeń tych dóbr. Przedkłada jedno dobro konstytucyjne nad drugie, wytyczając tym samym granice korzystania z wolności

i praw, tworząc swoistą hierarchię dóbr, mieszczącą się w ich konstytucyjnych relacjach. Ograniczając pewną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane (prawo do informacji publicznej), do celu, jaki temu przyświeca (ochrona tajemnicy przedsiębiorcy, ochrona prywatności), który to cel musi być także kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej (interes jednostki, interes Państwa). Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (zasada proporcjonalności).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie

w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

W rozpoznawanej sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy, co zresztą sporne nie jest, bowiem Instytut Meteorologii

i Gospodarki Wodnej, jako Państwowy Instytut Badawczy jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3), zaś żądana przez skarżące [...] informacja jest informacją publiczną, a zatem podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d ww. ustawy).

Sporne natomiast jest zagadnienie zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej, na którą składa się powód determinujący decyzję podjętą w trybie art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, w postaci tajemnicy przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 153 ze zm.), tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do której przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia

2013 r., sygn. akt I OSK 192/13 (publ.orzeczenia.nsa.gov.pl) tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań.

W ramach sądowoadministracyjnej kontroli odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji z uwagi na powołane wyżej tajemnice konieczne jest zatem badanie przesłanek materialnych i formalnych tajemnicy przedsiębiorcy.

W analizowanej sprawie w ocenie Sądu, istniały podstawy do wyłączenia dostępności żądanych przez skarżące [...] informacji z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy pomimo, że jest nim Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy, działający na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz.U. z 2010 r. Nr 96, poz. 618 z późn. zm.).

Stosownie do art. 1 ust. 1 wymienionej ustawy, instytutem badawczym jest państwowa jednostka organizacyjna wyodrębniona pod względem prawnym, organizacyjnym i ekonomiczno-finansowym, która prowadzi badania naukowe i prace rozwojowe ukierunkowane na ich wdrożenie i zastosowanie w praktyce. W związku

z prowadzoną działalnością podstawową instytut może wytwarzać aparaturę, urządzenia materiały i inne wyroby oraz prowadzić walidację metod badawczych pomiarowych oraz kalibrację aparatury (art. 2 ust. 2 pkt 7 ustawy o instytutach badawczych).

Zgodnie z art. 18 ustawy, instytut występuje w obrocie we własnym imieniu

i na własny rachunek. Instytut pokrywa koszty bieżącej działalności z uzyskiwanych przychodów oraz odpowiada za swoje zobowiązania.

Instytut osiąga przychody w związku z prowadzoną działalnością określoną

w art. 2, w tym ze sprzedaży:

1. wyników badań naukowych i prac rozwojowych;

2. patentów, praw ochronnych oraz licencji na stosowanie wynalazków i wzorów użytkowych;

3. prac wdrożeniowych, w tym nadzoru autorskiego;

4. produkcji urządzeń i aparatury oraz innej produkcji lub usług.

Na podstawie art. 110 ustawy z dnia 18 lipca – Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r.,

poz. 145 z późn. zm.) przedmiotowy Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej jest obowiązany udostępniać nieodpłatnie informacje o stanie atmosfery i hydrosfery, przetwarzane w wyniku realizacji standardowych procedur, organom władzy publicznej oraz właścicielom wód lub działającym w ich imieniu zarządcom, jak również uczelniom, instytutom badawczym oraz jednostkom naukowym Polskiej Akademii Nauk na potrzeby badań naukowych i dydaktycznych (ust. 3), nie mogą być przekazywane innym podmiotom do wykorzystania ich w celach komercyjnych.

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej przekazuje odpłatnie w celu ponownego wykorzystywania informacje zbierane i przetwarzane w wyniku realizacji standardowych procedur innym odbiorcom niż określeni w ust. 3, a wpływy z tego tytułu stanowią dochód budżetu państwa (ust. 7).

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej przekazuje odpłatnie w celu ponownego wykorzystywania informacje pozyskane w wyniku procedur innych niż standardowe, a w wpływy z tego tytułu stanowią odpowiednio ich przychód (ust. 8).

Przekazywanie informacji do ponownego wykorzystywania, o którym mowa w ust. 7 i 8, następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.).

W świetle powyższych regulacji nie może być kwestionowane stanowisko organu, iż Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej pomimo, że jest Państwowym Instytutem Badawczym prowadzi działalność gospodarczą i pozyskuje na

tę działalność środki finansowe z komercyjnej sprzedaży i udostępnienia danych standardowych i niestandardowych, czyli danych przetwarzanych w wyniku realizacji standardowych i niestandardowych procedur. Podzielić zatem należy stanowisko organu, iż w tym zakresie swej działalności IMIGW PIB jest przedsiębiorcą.

Przedmiotem żądania strony skarżącej są dokumenty na podstawie których wyliczane są koszty udostępnienia przez Instytut danych meteorologicznych. Dokumenty te, jak wyjaśnia organ, to cenniki produktów i usług świadczonych przez IMGW PIB, wprowadzone do stosowania Zarządzeniem nr [...] Dyrektora Instytutu z dnia [...] września 2011 r. Zgodnie z § 2 tego Zarządzenia, cenniki stanowią załączniki nr 1-11 do zarządzenia i dotyczą produktów w nich wymienionych i wraz z załącznikiem nr 12 określającym tzw. "zwyżki" do cen podanych w cennikach, dokumenty te w ocenie Sądu, mają charakter informacji publicznej. Wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 30 października 2013 r., sygn. I OSK 932/13 przyjął, iż dane meteorologiczne nie stanowią informacji publicznej, a zatem podnoszony przez stronę skarżącą zarzut utajnienia Zarządzenia, z którego wynika w jaki sposób IMGW PIB pobiera opłaty za "udostępnienie informacji publicznej w postaci danych", uznać należy za nieuzasadniony.

W ocenie Sądu, Dyrektor Instytutu Meteorologii Gospodarki Wodnej przedstawił w sprawie wystarczająco dużo argumentów uzasadniających odmowę udostępnienia żądanych dokumentów. Wskazał, iż dokumenty te związane są

z przeprowadzoną przez Instytut działalnością gospodarczą i dotyczą kwestii rzutujących na ofertę przedsiębiorcy. Przedmiotowe dokumenty, stanowiąc podstawę do ustalania cen za dane meteorologiczne wytwarzane przez Instytut, są kluczowym elementem stanowiącym podstawę do skutecznego konkurowania na rynku tożsamych usług, posiadają określoną wartość ekonomiczną oraz nie są udostępnione osobom trzecim, tj. osobom niebędącym pracownikami Instytutu.

Cennik usług, obejmujący produkty, na które składają się m.in. dane wytwarzane w wyniku realizacji standardowych i niestandardowych procedur jest dokumentem wewnętrznym, na podstawie którego kreowana jest polityka komercyjna i współpraca z podmiotami trzecimi. Cennik ten obejmuje również produkty i usługi, które świadczone są także przez podmioty świadczące usługi konkurencyjne względem Instytutu. Dokument ten jest ważnym elementem wpływającym na możliwość skutecznego konkurowania przez IMGW-PIB w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Tym samym, jakiekolwiek jego ujawnienie osobom niebędącym pracownikami Instytutu mogłaby wywołać negatywne skutki nie tylko dla budżetu Instytutu, ale również dla Skarbu Państwa.

Powyższa argumentacja jest wystarczająca, w ocenie Sądu do uznania, że mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorcy, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r.

Nr 153, poz. 1503 ze zm.).

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja jest zgodna

z prawem, a zawarte w skardze zarzuty są nieuzasadnione. W ocenie Sądu nie można skutecznie zarzucić organowi naruszenia art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP

w zw. z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP w sytuacji, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy zostało ustalone, że zachodzi przypadek ograniczenia konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, ze względu na określoną w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ochronę wolności i praw podmiotów realizujących zadania gospodarcze – art. 61 ust. 3 Konstytucji.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.