Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 745/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 134
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: 16
journal: Dz.U. 2001 nr 131 poz 1471
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów.
article: Par. 3  ust. 3  i ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 644
law: Rozporzadzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby  policjantów
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Knysiak - Sudyka Sędziowie: WSA Janusz Bociąga WSA Janusz Kasprzycki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 5 maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżonym przez M. W. (zwanego dalej skarżącym) postanowieniem z dnia 5 maja 2020 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), Komendant Wojewódzki Policji stwierdził niedopuszczalność wniesionego przez skarżącego odwołania od pisma z dnia 23 marca 2020 r. nr [...], Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji, wydanego z upoważnienia Komendanta Miejskiego Policji.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego:

Pismem z dnia 23 marca 2020 r. nr [...] Naczelnik Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji poinformował skarżącego, że złożone przez niego oświadczenie z dnia 23 stycznia 2020 r. nie będzie uwzględnione przy planowaniu służby.

Przedmiotowe pismo zostało doręczone adresatowi w dniu 23 marca 2020 r.

Skarżący pismem z dnia 31 marca 2020 r. wniósł odwołanie od powyższego pisma uznając je za decyzję administracyjną, wydaną przez Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP z upoważnienia Komendanta Miejskiego Policji i zaskarżył je w całości.

Zaskarżonemu "pismu" zarzucił:

1. naruszenie § 16 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, z dnia 18 października 2001 r., w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1471 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie rozkładu czasu służby policjantów), poprzez jego błędną wykładnię, tj. uznanie, że oświadczenie skarżącego z dnia 23 stycznia 2020 r. w sprawie braku zgody na pełnienie służby w niedzielę lub święto oraz w godzinach zaliczanych do pory nocnej nie będzie uwzględnione przy planowaniu służby, podczas gdy literalna wykładnia tego przepisu prowadzi do odmiennych wniosków, a mianowicie, że oświadczenie skarżącego powinno być w całości uwzględnione,

2. naruszenie § 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 644 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów) poprzez rozpoznanie sprawy skarżącego z dnia 23 stycznia 2020 r. w formie zwykłego pisma, podczas gdy rozpoznanie sprawy winno nastąpić w formie decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego), od którego przysługuje skarżącemu odwołanie,

3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 i 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niespełnienie minimalnych wymogów formalnych decyzji administracyjnej, tj. nie powołanie podstawy prawnej decyzji, brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, tj. nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, nadto poprzez brak pouczenia czy i w jakim trybie służy stronie odwołanie od decyzji oraz brak wskazania działania z upoważnienia osoby uprawnionej do wydawania decyzji, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji,

4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 9 i 11 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie podstaw i przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu decyzji.

Skarżący wniósł zatem o uchylenie zaskarżonej "decyzji" w całości i uwzględnienie w całości oświadczenia skarżącego w przedmiocie braku jego zgody na pełnienie służby w niedzielę lub święto oraz w godzinach zaliczanych do pory nocnej, złożonego na podstawie § 16 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rozkładu czasu służby policjantów.

Opisanym na wstępie postanowieniem Komendant Wojewódzki Policji stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącego od pisma z dnia 23 marca 2020 r. nr [...].

W uzasadnieniu wydanego postanowienia Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że jego zdaniem pismo Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji z dnia 23 marca 2020 r. nie posiada przymiotu decyzji administracyjnej. Naczelnik Wydziału Kryminalnego KMP nie pełni funkcji organu, którym dla wymienionego jest Komendant Miejski Policji, ani też nie działał w tej sprawie z jego upoważnienia. Podkreślił, że Komendant Miejski Policji w ogóle nie upoważnił Naczelnika Wydziału Kryminalnego do wydawania jakichkolwiek decyzji administracyjnych.

Niezależnie od powyższego Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest indywidualnej sprawy administracyjnej, w której w ogóle mogłaby zapaść decyzja administracyjna. Wskazał, że w orzecznictwie podkreślono, że organ administracji publicznej może orzekać w procesowej formie decyzji administracyjnej, tylko wówczas, gdy upoważnia go do tego przepis powszechnie obowiązującego prawa materialnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 2 października 2014 roku sygn. II SA/Ol 751/14, Legalis). Forma decyzji administracyjnej musi w sposób wyraźny lub dorozumiany wynikać bowiem z przepisów szczególnych i może być wydana tylko w przypadkach ściśle określonych prawem powszechnie obowiązującym. Decyzyjne rozstrzyganie kwestii związanych ze stosunkiem służbowym policjanta jest możliwe tylko wtedy, gdy przepis prawa wyraźnie wprowadza taką formę władczego działania.

W niniejszej sprawie, zdaniem Komendanta, nie istnieje podstawa prawna upoważniająca organ do działania w formie decyzji. Z analizy przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. jedn., Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.) wynika, że ustawodawca w treści art. 32 ust. 1 i 2 nakazał wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania ze stanowiska, natomiast nie wypowiedział się wprost w odniesieniu do rozstrzygania w pozostałych aspektach służby policjanta. Natomiast, zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, sprawy osobowe policjantów załatwia się na piśmie w formie rozkazu personalnego, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Zgodnie z § 3 ust. 4 cytowanego rozporządzenia formy rozkazu personalnego nie stosuje się do udzielania urlopów i zwolnienia od zajęć służbowych. Komendant stwierdził więc, że rozporządzenie w sprawie rozkładu czasu służby policjantów w żadnym z zapisów nie przewiduje formy rozkazu personalnego czy też decyzji administracyjnej w związku z realizacją jego postanowień. Gdyby ustawodawca był innego zdania, tj. gdyby wymagał formy decyzji administracyjnej, stosowny zapis znalazłby się, zdaniem Komendanta, w tym rozporządzeniu.

Komendant podkreślił, że granice dyspozycyjności policjanta określa ustawa o Policji i akty wykonawcze, ustanawiające pewną sferę praw podmiotowych policjantów, jako stron stosunków służbowych. Gwarantem tych praw są unormowania zawarte w samej ustawie o Policji, m.in. w przepisach zapewniających prawo złożenia odwołania od decyzji i rozpatrzenia jej przez organ II instancji. Powyższe rozumowanie znajduje swoje uzasadnienie w treści innych przepisów ustawy pragmatycznej. Decyzje władcze podejmowane przez przełożonych policjanta, jak czynność mianowania policjantem w służbie stałej, jak też czynności skrócenia i przedłużenia tejże służby, albo delegowania policjanta do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę także nie zawierają, zgodnie z brzmieniem wskazanych wyżej przepisów ustawy, wzmianki o sposobie odwołania, zaś orzecznictwo w tej materii jednoznacznie wskazuje, iż rozstrzygnięcia w takich sprawach są aktami władczymi o charakterze wewnętrznym, wynikającymi z podległości służbowej policjanta (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. IV SA/G1 841/12, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. I OSK 1652/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. I OSK 573/17, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2019 r., sygn. I OSK 465/17).

Komendant stwierdził dalej, że w ustawie o Policji istnieje pewna prawidłowość wyraźnego wskazywania tych rozstrzygnięć, od których przysługuje policjantowi odwołanie. Zatem zakładając logiczną konstrukcję tej ustawy, słuszne jest dowodzenie, iż od rozstrzygnięcia właściwego organu policyjnego odwołanie przysługuje jedynie, gdy ustawa pragmatyczna, albo wydany akt wykonawczy na tej ustawie oparty, tak przewiduje. Brak wskazania w policyjnych przepisach pragmatycznych możliwości odwołania, skutkuje uznaniem, iż mamy do czynienia z władczym rozstrzygnięciem organu, charakterystycznym dla stosunków mundurowych, od którego nie ma odwołania w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego

Komendant zauważył, że rozkład czasu służby wprowadzany jest dla całej jednostki organizacyjnej i trudno uznać go za sprawę osobową konkretnego funkcjonariusza. W wielotysięcznych garnizonach Policji nie sposób wyobrazić sobie, by z praktycznego punktu widzenia postanowienia tego rozporządzenia (np. dotyczące grupy policjantów zwolnionych z pełnienia służby w porze nocnej, niedziele i święta) mogły być realizowane w drodze decyzji administracyjnych.

Niezależnie od powyższego Komendant stwierdził, że uprawnienie rodzicielskie, o którym mowa w § 16 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie rozkładu czasu służby policjantów jest swoistym zwolnieniem od zajęć służbowych, o których mowa w § 3 ust. 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, a więc forma rozkazu personalnego czy też decyzji administracyjnej nie jest w przedmiotowej sprawie możliwa.

W ocenie Komendanta rozpatrywanie oświadczenia skarżącego z dnia 23 stycznia 2020 r. nie mogło nastąpić w trybie administracyjnym. Ustawodawca nie przewidział bowiem takiego trybu do spraw z zakresu rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie rozkładu czasu służby policjantów z dnia 18 października 2001 r. Pismo Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP z dnia 30 stycznia 2020 r., którym poinformował skarżącego o tym, że sprawa rozpatrywana jest w trybie administracyjnym i zostanie rozstrzygnięta w terminie określonym w art. 36 § 1 w zw. z art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (...) nie ma mocy prawotwórczej i nie może tworzyć ścieżki administracyjnej tam, gdzie ustawodawca nie przewidział takiej możliwości.

Komendant podniósł, że zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym lub podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w toku instancji. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia środka zaskarżenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2013 roku, sygn. II SA/Wa 598/13, Legalis).

W świetle wyżej przedstawionych argumentów Komendant stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi niedopuszczalność odwołania skarżącego z przyczyn przedmiotowych, tj. z powodu braku przedmiotu zaskarżenia. Pismo Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP z dnia 23 marca 2020 r. nie jest bowiem decyzją administracyjną, ponieważ dotyczy kwestii, w której wydanie decyzji nie jest możliwe.

Z uwagi na powyższe, Komendant uznał za niezasadne merytoryczne rozpatrywanie zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Biorąc pod uwagę analizowane okoliczności, Komendant postanowił, jak w sentencji postanowienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. postanowienie skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 k.p.a., poprzez uznanie niedopuszczalności odwołania skarżącego od decyzji (pisma z dnia 23 maja 2020 r., wydanego przez Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP), z powodu braku przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy ww. pismo z dnia 23 maja 2020 r., wydane przez Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP winno być uznane za decyzję administracyjną, gdyż rozstrzyga niewątpliwie indywidualną sprawę administracyjną co do istoty,

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 127 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że pismo z dnia 23 maja 2020 r., wydane przez Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP, nie posiada przymiotu decyzji administracyjnej, podczas gdy z pewnością rozstrzyga co do istoty w całości, w zakresie uprawnień rodzicielskich skarżącego, a nadto zawiera część koniecznych elementów, która powinna zawierać decyzja, tj. chociażby datę wydania pisma, oznaczenie strony, do które kierowane jest rozstrzygnięcie oraz podpis Naczelnika KMP,

3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, mianowicie art. 19 k.p.a., poprzez stwierdzenie, że Naczelnik Wydziału Kryminalnego KMP nie pełni funkcji organu i nie działał w tej sprawie z upoważnienia; Komendanta Miejskiego Policji, podczas gdy organy administracji publicznej winny z urzędu przestrzegać swej właściwości miejscowej i rzeczowej i w sytuacji, gdy Naczelnik Wydziału Kryminalnego KMP nie był właściwy do wydania decyzji, ani nie działał z upoważnienia właściwego organu winien był sprawę przekazać do organu właściwego, celem wydania właściwej decyzji,

4. naruszenie § 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie rozkładu czasu służby policjantów, poprze: jego niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, że uprawnienia rodzicielskie wynikające z w przepisu jest swoistym zwolnieniem od zajęć służbowych, o których mowa w § 3 ust. 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, a więc forma rozkazu personalnego czy też decyzji administracyjnej nie jest w przedmiotowej sprawie możliwa, podczas gdy służba w niedzielę lub święto oraz w godzinach zaliczanych do pory nocnej nie może być utożsamiana ze "zwolnieniem od zajęć służbowych", o którym jest mowa w § 3 ust. 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów.

5. naruszenie § 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, z dnia 14 maja 2013 r. poprzez rozpoznania sprawy skarżącego z dnia 23 stycznia 2020 r., w formie zwykłego pisma, podczas gdy rozpoznanie sprawy winno nastąpić w formie decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego), od którego przysługiwało skarżącemu odwołanie,

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie sprawy, w trybie uproszczonym.

Ponadto, w oparciu o art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym łów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Z powyższych uregulowań Kodeksu postępowania administracyjnego wynika więc, że organ odwoławczy przed przystąpieniem do oceny żądań i zarzutów zawartych w odwołaniu jest zobowiązany do dokonania tzw. wstępnej kontroli wniesionego środka zaskarżenia. Kontrola ta polega na sprawdzeniu, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie.

Odwołanie jest zatem niedopuszczalne m. in w sytuacji, gdy zostało one wniesione na akt administracyjny, na który nie przysługuje ten środek zaskarżenia bądź gdy brak jest przedmiotu zaskarżenia.

Postanowienie z art. 134 k.p.a. powinno być zatem poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się mógł złożyć skutecznie środek zaskarżenia, w przeciwnym razie postanowienie takie narusza art. 7 i 77 k.p.a.

W rozpatrywanej sprawie zaskarżonym postanowieniem Komendant Wojewódzki Policji stwierdził niedopuszczalność wniesionego przez skarżącego odwołania od pisma z dnia 23 marca 2020 r. nr [...], Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji, które w ocenie skarżącego jest decyzją administracyjną, bo zawiera niezbędne elementy pozwalające uznać je za decyzję, choćby takie jak: datę wydania pisma, oznaczenie strony, do które kierowane jest rozstrzygnięcie oraz podpis Naczelnika KMP.

Zdaniem Sądu stanowisko skarżącego i jego pełnomocnika nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, z dnia 18 października 2001 r., w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz. U. z 2001 r. Nr 131, poz. 1471, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie rozkładu czasu służby policjantów) "Służba w niedzielę lub święto, w godzinach zaliczanych do pory nocnej oraz w czasie przekraczającym normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy nie może być pełniona przez policjanta-kobietę w ciąży" (ust.1).

"Służba w niedzielę lub święto oraz w godzinach zaliczanych do pory nocnej nie może być pełniona przez:

1) policjanta będącego jedynym opiekunem dziecka do 8 lat lub osoby wymagającej stałej opieki,

2) policjanta opiekującego się dzieckiem do 8 lat, jeżeli z uprawnienia takiego nie korzysta drugie z rodziców lub opiekun,

3) policjanta-kobietę karmiącą dziecko piersią

– bez ich zgody" (ust. 2).

Jednocześnie § 1 pkt 6 tego rozporządzenia stanowi, że rozporządzenie określa grupy policjantów zwolnionych z pełnienia służby w porze nocnej, niedziele i święta.

Stosownie natomiast do treści § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 644, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, sprawy osobowe policjantów załatwia się na piśmie w formie rozkazu personalnego, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Formy rozkazu personalnego nie stosuje się do udzielania urlopów i zwolnienia od zajęć służbowych (§ 3 ust. 4 tego rozporządzenia).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela zatem stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wypowiedziane w tej kwestii w wyroku z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt I OSK 67/20.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione zmiany przepisów (tj. zmiany brzmienia art. 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie rozkładu czasu służby policjantów oraz uchylenie § 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, które to przepisy posługiwały się sformułowaniem "ze służby zwalnia się") "(...) nie stanowiły podstawy do stwierdzenia, że zakres podmiotowy policjantów, którzy nie mogą pełnić służby w niedzielę lub święto, w godzinach zaliczanych do pory nocnej, z tego tytułu, że opiekują się dzieckiem do 8 lat, jeżeli z takiego uprawnienia nie korzysta drugie z rodziców lub opiekun – bez ich zgody (§ 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r.) nie mieści się w pojęciu sprawy osobowej "zwolnienia od zajęć służbowych" i dlatego do jej załatwienia jest wymagana forma rozkazu personalnego."

NSA we wskazanym wyroku podkreślił, że błędne jest założenie, iż katalog przypadków zwolnienia policjanta od zajęć służbowych podany w rozdziale 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, zatytułowanym "Szczegółowe prawa i obowiązki policjantów", stanowi katalog zamknięty. Nieprawidłowość tego stwierdzenia potwierdza treść § 16 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rozkładu czasu służby policjantów, który niezależnie od użytych zwrotów ("służba (...) nie może być pełniona"), w istocie dotyczy również zwolnienia od zajęć służbowych.

Gdyby więc uznać, że katalog przypadków zwolnienia policjanta od zajęć służbowych, wskazany w rozdziale 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów jest katalogiem zamkniętym, to również i kwestie urlopów policjantów powinny być całościowo uregulowane w tym rozdziale. Tymczasem kwestię urlopów uregulowano jedynie w § 11 tego rozporządzenia. W konsekwencji przyjęcie zatem stanowiska skarżącego oznaczałoby, że w formie rozkazu personalnego podlegałyby wszystkie normy określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 września 2014 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1282), gdyż one również nie zostały uregulowane w powołanym rozdziale 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów.

Sprawa określona w § 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie rozkładu czasu służby policjantów należy zatem do kategorii sprawy, o której mowa w § 3 ust. 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, a więc sprawy zwolnienia od zajęć służbowych, do której załatwienia, wbrew twierdzeniom skarżącego i jego pełnomocnika, nie stosuje się formy rozkazu personalnego. Trafnie na te kwestie zwrócił uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Komendant Wojewódzki Policji.

W ocenie Sądu sprawa skarżącego nie stanowi zatem kategorii sprawy załatwianej w formie rozkazu personalnego, od którego przysługuje odwołanie. Stanowisko skarżącego i jego pełnomocnika zasadza się bowiem na błędnej wykładni § 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów. Skarżący i jego pełnomocnik nieprawidłowo przyjęli, że wyłączenie określone w ust. 4 "nie stosuje się do udzielania urlopów i zwolnienia od zajęć służbowych" nie ma zastosowania do regulacji określonych w § 1 pkt 6 i § 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie rozkładu czasu służby policjantów.

Oznacza to, że zastosowanie przez Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP do załatwienie sprawy skarżącego formy pisma informującego – było zasadne. Rację ma Komendant Wojewódzki Policji argumentując, że formy decyzji (tu rozkazu personalnego) nie można domniemywać. Myli się więc skarżący i jego pełnomocnik, że kwestionowane pismo mogło być uznane za zawierające elementy pozwalające uznać je za decyzję administracyjną. Ani ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. jedn., Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm., zwaną dalej ustawą o Policji), ani rozporządzenie w sprawie rozkładu czasu służby policjantów w żadnym z zapisów nie przewiduje formy rozkazu personalnego czy też decyzji administracyjnej w tego rodzaju sprawach jak niniejsza. "Gdyby ustawodawca był innego zdania, tj. gdyby wymagał formy decyzji administracyjnej, stosowny zapis znalazłby się, w tym rozporządzeniu." Zasadnie podkreślił Komendant, że nie można tworzyć ścieżki administracyjnej tam, gdzie ustawodawca nie przewidział takiej możliwości.

W związku z tym stwierdzenie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji niedopuszczalności odwołania z przyczyn przedmiotowych - z powodu braku przedmiotu zaskarżenia - nie stanowiło naruszenia art. 134 k.p.a.

Podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się więc chybione, podobnie jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Stwierdzenie Komendanta, że Naczelnik Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji nie jest organem administracji i nie działał z upoważnienia Komendanta Miejskiego Policji, nie może być rozumiane jako złamanie zasady przestrzegania właściwości, o której mowa w art. 19 k.p.a. Komendant zasadnie bowiem jedynie podkreślił, że wskazani Naczelnik i Komendant Miejski Policji nie byli kompetentnymi organami w rozumieniu przepisów ustawy o Policji i Kodeksu postępowania administracyjnego do wydania decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego) w niniejszej sprawie, w której to przepisy pragmatyczne takiej formy załatwienia nie przewidują. W takim razie nie można też wywodzić właściwego i kompetentnego organu do jej załatwienia w tej formie. W ocenie Sądu wydanie zaskarżonego postanowienia z art. 134 k.p.a. zostało więc poprzedzone przeprowadzonym w sposób wnikliwy postępowaniem co do dopuszczalności odwołania skarżącego.

Skarga nie mogła wobec tego odnieść zamierzonego skutku.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.