Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 192/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 ust. 4, art. 7 ust.1, art. 21 ust.1
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1  art. 138 ust.1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 51 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Dnia 25 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska, Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2011 roku przy udziale - sprawy ze skargi ze skargi H. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M. M., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, obejmującą należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r., Nr 98 poz. 634 ze zm.), art. 3 ust. 4, art. 7 ust. 1, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r., Nr 35, poz. 217 ze zm.) w związku z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 roku o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2008 r., Nr 44, poz. 262), § 1, § 8 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. z 2007 r., Nr 46, poz. 309), § 1 pkt 1, pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 października 2007 w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2007 r. (Dz. U. z 2007 r., Nr 204 poz. 1479), art. 22, art. 51 ust. 1, art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników Dz. U. L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r., str. 18—58, Polskie wydanie specjalne: Rozdział 3 Tom 44 str. 243 - 283), art. 137, art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia z dnia 29 października 2004 r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z dnia 20 listopada 2004 roku, str. 1 ze zm.), art. 2 pkt g, art. 124, art. 146 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 31 stycznia 2009 r., Nr L 030, str. 16-99) po rozpatrzeniu odwołania H. P., w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007, znak sprawy: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia [...]r. Nr [...], o odmowie przyznania jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych, .

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powtórzył stan faktyczny w jakim wydał rozstrzygnięcie, z którego wynika, iż H. P. złożyła w dniu 15 maja 2007 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Ł. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007. We wniosku zadeklarowała 12 działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych o nr: 37, 463, 482, 544, 727, 80, 358, 362, 457, 458, 450, 446. Po analizie dokumentów Kierownik wezwał kilkanaście osób do wzięcia udziału w rozprawie administracyjnej, która odbyła się w dniu 28 sierpnia 2008r. Następnie organ I instancji w dniu [...]r. wydał decyzję o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych - odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcje trzyletnie w wysokości 3 856,70 zł, odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcje trzyletnie w wysokości 3 594,95 zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych i nałożył sankcje trzyletnie w wysokości 745,89 zł. Od decyzji tej strona złożyła odwołanie, po rozpoznaniu którego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu przywołanej na wstępie decyzji z dnia [...]r. Dyrektor Agencji wyjaśnił, iż stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego "Rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli

1) posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1782/2003;

2) utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny(...)".

Zgodnie z art. 7 ust. 2 w/w ustawy "Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki przyznania jednolitej płatności obszarowej (...) przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: chmielu, roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, innych roślin.

Płatności są przyznawane w relacji do danego roku kalendarzowego, należy zatem przyjąć, iż okres posiadania połączonego z utrzymywaniem gospodarstwa zgodnie z normami, powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatności. Natomiast ocena stanu posiadania powinna być dokonana według stanu na dzień wydania decyzji, nie później jednak, niż według stanu na koniec danego roku kalendarzowego. Organ wskazał, iż strona we wniosku z dnia 15 maja 2007r. zadeklarowała do płatności działki rolne:

- A PZ o powierzchni 1,10 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 37;

- B UPO o powierzchni 1,00 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 463;

- C PZ o powierzchni 0,45 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 463;

- D PZ o powierzchni 0,18 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 482;

- E PZ o powierzchni 0,60 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 544;

- F PZ o powierzchni 1,70 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 727;

- G UPO o powierzchni 1,04 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 80;

- H UPO o powierzchni 1,76 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 358;

- I UPO o powierzchni 1,65 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 362,457;

- J UPO o powierzchni 2,81 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 458;

- K UPO o powierzchni 4,38 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 450;

- L UPO o powierzchni 1,59 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 446.

Do jednolitej płatności obszarowej (JPO) strona zadeklarowała działki o łącznej powierzchni 18,26 ha. Natomiast do uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO) strona zadeklarowała działki o łącznej powierzchni 14,23 ha (suma powierzchni działek rolnych: B, G, H, I, J, K, L). Do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) strona zadeklarowała działki o łącznej powierzchni 4,03 ha (suma powierzchni działek rolnych: A, C, D, E, F, G).

W toku kontroli administracyjnej stwierdzono, że działka rolna E PZ o powierzchni 0,60 ha, położona na działce ewidencyjnej nr 544 nie kwalifikuje się do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Podstawę do wykluczenia działki stanowi dowód z oględzin, tj. kontrola na miejscu przeprowadzona w gospodarstwie producenta w dniu 24 listopada 2005 r. W odniesieniu do ww. działek stwierdzono, że działki rolne nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i działki te podlegają wykluczeniu z płatności na podstawie art. 137 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004. Dalej organ podkreślił, iż w toku kontroli administracyjnej stwierdzono że dwóch producentów: H. P. oraz A. K., zadeklarowało do płatności na rok 2007 działki rolne położone na tych samych działkach ewidencyjnych nr: 358,362, 446,450,457,458 (tzw. konflikt krzyżowy). Zgodnie z jednolitą linią orzecznictwa sądów administracyjnych, w takich przypadkach należy opowiedzieć się za płatnościami na rzecz posiadacza realnie gospodarującego na nieruchomości rolnej, pozostawiając stronom sporu ewentualne rozliczenia z tego tytułu na drodze cywilnoprawnej. W celu wyjaśnienia stwierdzonych nieprawidłowości przeprowadzono czynności dowodowe, z uwzględnieniem wniosków dowodowych stron i ustalono, że H. P. w 2007 r. nie znajdowała się w posiadaniu (nie użytkowała) działek rolnych położonych na ww. działkach ewidencyjnych. Wobec powyższego z płatności wykluczone zostały działki rolne o numerach ewidencyjnych: 358, 362, 457, 458, 450, 446.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, jakoby działki nie były użytkowane w związku z klęską żywiołową, nadto strona jest osoba niepełnosprawną i nie wypełniała sama wniosku o płatność organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za treść wniosku, niezależnie od tego czy przy jego wypełnieniu korzystał z pomocy osób trzecich. To on bowiem podpisał wniosek i to on figuruje w nim jako osoba ubiegająca się o przyznanie płatności. Korzystanie natomiast przez niego z pomocy osób trzecich przy wypełnianiu wniosku nie może być poczytywane jako okoliczność wykluczająca możliwość poniesienia przez niego negatywnych konsekwencji, związanych z zaistnieniem konkretnych nieprawidłowości w treści wniosku. Organ zwrócił uwagę, iż art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, obowiązywał już w dniu składania wniosku. Organ nie miał zatem obowiązku informowania strony o treści powszechnie obowiązujących przepisów prawa, zwłaszcza, że na złożonym wniosku (str. 4 wniosku) znajduje się oświadczenie, z treści którego wynika, że strona zna zasady przyznawania płatności bezpośrednich. Po drugie na str. 4 wniosku znajduje się zobowiązanie wnioskodawcy dotyczące, m. in. niezwłocznego informowania Agencji na piśmie o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależne przyznanie płatności. Wniosek wraz z zawartymi w nim zobowiązaniami i oświadczeniami został własnoręcznie podpisany przez stronę i złożony w określonym przepisami prawa terminie. Wobec powyższego organ uznał, iż wnioskodawca znał zasady przyznawania płatności i miał świadomość nie tylko korzystnych dla siebie skutków przedsięwziętych działań, ale również godził się na obarczenie określonymi konsekwencjami w razie określonego naruszenia prawa. Traktowanie owych skutków w sposób wybiórczy i godzenie się przez stronę jedynie na te, które są dlań korzystne, nie może znaleźć akceptacji. Organ odwoławczy stwierdził, że strona posiadała wiedzę, że sporne grunty były użytkowane przez A. K., o czym świadczą: pismo z dnia 14 czerwca 2005 r. skierowane do tegoż podmiotu, w którym strona żąda zaprzestania "samowolnego wydzierżawienia" oraz wniosek z dnia [...]r. skierowany do Sądu Rejonowego w S., w którym strona żąda wydania przez Sąd zakazu wstępu przez A. K. na teren gospodarstwa. Pomimo posiadanej wiedzy, strona nie wycofała spornych działek z wniosku, stosownie do brzmienia art. 22 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich - ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, zatem wystąpienie w gospodarstwie powodzi w 2010 r., jak również okoliczność długotrwałego leczenia się (od 1999 r.), nie stanowią okoliczności wyłączającej winę producenta w zakresie nie spełnienia warunków przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007, zatem brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia sankcji, stosownie do brzmienia art. 68 ust. 1 ww. Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Uszczegóławiając organ wyjaśnił, iż w zakresie jednolitej płatność obszarowej (JPO) powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych wynosi 18,26 ha, powierzchnia stwierdzona w wyniku w/w kontroli wynosi 5,47 ha, wyliczenie procentowej różnicy w powierzchni deklarowanej i stwierdzonej wynosi 233,82 %. Zgodnie zaś z art. 138 ust. l Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 "Z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza (...) 30 % wyznaczonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Jeżeli ta różnica przekracza 50 %, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę".

Ponieważ w rozpatrywanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w toku postępowania administracyjnego przekracza 50 %, płatność JPO została odmówiona oraz zostały nałożone sankcje trzyletnie w wysokości iloczynu różnicy między powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną oraz stawki płatności JPO. Kwota sankcji: (18,26 ha- 5,47 ha) x 301,54 zł/ha = 12,79 ha x 301,54 zł/ha = 3 856,70 zł.

Z kolei w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych Dyrektor podał, iż powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych wynosi 18,26 ha, w tym płatności UPO: 14,23 ha, płatności PZ: 4,03 ha. Powierzchnia stwierdzona w wyniku w/w kontroli wynosi 4,37 ha, w tym płatności UPO: 2,04 ha, płatności PZ 2,33 ha. Wyliczenie procentowej różnicy w powierzchni deklarowanej i stwierdzonej wynosi 317,85 %. Zgodnie natomiast z art. 51 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 w zw. z § 8 Rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą "Jeśli dla całkowitego zatwierdzonego obszaru objętego pojedynczym wnioskiem, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, obszar zadeklarowany przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia o więcej niż 30 %, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia nie zostanie przyznana na dany rok kalendarzowy w ramach tych programów pomocowych. Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5. Kwota ta podlega kompensacji dopłatami w ramach jakichkolwiek programów pomocowych, o których mowa w tytułach III i IV rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, do których dany rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków złożonych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym wykrycia różnicy. Jeśli dopłaty nie pozwalają na pełną kompensatę tej kwoty, pozostałe saldo zostaje anulowane".

Ponieważ w rozpatrywanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w toku postępowania administracyjnego przekracza 50%, płatności uzupełniające zostały wnioskodawcy odmówione oraz zostały nałożone sankcje trzyletnie w wysokości iloczynu różnicy między powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną oraz stawek płatności UPO oraz PZ określonych w § 1 Rozporządzenia w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2007 r. Kwota sankcji dla płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO) wynosi: (14,23 ha - 2,04 ha) x 294,91 zł/ha = 12,19 ha x 294,91 zł/ha = 3 594,95 zł.

Kwota sankcji dla uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) wynosi: (4,03 ha - 2,33 ha) x 438,76 zł/ha = 1,70 ha x 438,76 zł/ha = 745,89 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi H. P. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z dnia [...]r. gdyż została wydana przed upływem dniem 8 grudnia 2010r., do którego to został odroczony termin rozpatrzenia sprawy. Strona dodała, iż organ nie ustosunkował się do jej argumentów, iż nieświadomie popełniła błąd i przypisuje jej się świadome działanie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutów skargi przyznał, iż owszem strona zwróciła się w dniu 9 września 2010r. z prośbą o przedłużenie postępowania o dwa miesiące ze względu na chorobę i inne obiektywne problemy związane z powodzią. Od złożenia tego wniosku organ dwukrotnie przedłużał termin rozstrzygnięcia sprawy w trybie art. 36 §1 K.p.a., natomiast termin wydania decyzji odwoławczej został przedłużony o 3 miesiące, trudno zatem zgodzić się ze stroną, iż decyzja została wydana z naruszeniem przywołanego uregulowania prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną

(art. 134 §1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie dopatrzył się

w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego rodzaju uchybień,

które obligowały Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...]r. Nr [...], który po rozpatrzeniu odwołania H. P., w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia [...]r., o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. W ocenie Sądu stanowisko organu wywiedzione w zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i rzetelny a dokonana ocena materiału dowodowego - wszechstronna i gruntowna. Organ ustosunkował się do każdego ze zgromadzonych dowodów, czemu dał wyraz w treści uzasadnienia zaskarżonego aktu. Uwzględnił wzajemne powiązania pomiędzy poszczególnymi dowodami i po wnikliwej ich analizie uzyskał jednoznaczne ustalenia faktyczne i prawne, które Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę podziela.

Jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawę do wyrażenia stanowiska, które nie przekracza granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 K.p.a. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2005r., akt III SA/Wa 2668/05, niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 189791). Podkreślić trzeba, iż dokonanie przez organ na podstawie zgromadzonego materiału sprawy ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżąca nie świadczy jeszcze o dowolnej ocenie dowodów.

W niniejszej sprawie istotne znaczenie odegrały ustalenia czynione w oparciu o zeznania świadków, gdyż w oparciu o nie organ ustalił, iż część działek zadeklarowanych przez skarżącą nie była rzeczywiście przez nią użytkowana, a okoliczność ta wyklucza możliwość uzyskania płatności na takie działki. Postępowanie w tym zakresie zostało prawidłowo przeprowadzone w sposób wynikający z przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego. Pozyskane w ten sposób zeznania organ ocenił w sposób rzetelny i niebudzący zastrzeżeń, zaś mając na względzie zasady logicznego rozumowania brak jest podstaw do uznania dokonanej analizy za wykraczającą poza ramy swobodnej oceny dowodów. Organ obowiązany był bowiem rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę, musi bowiem być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem reguł tej oceny.

Zasadę swobodnej oceny dowodów można podważyć jedynie gdy naruszone zostały zasady prawidłowego wnioskowania i logicznego rozumowania. Sąd nie może dokonać odmiennej oceny wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006r., akt VI SA/Wa 1073/05, niepubl., dostępny Lex nr 193908).

W ocenie Sądu organy, po rzetelnie przeprowadzonym postępowaniu zasadnie uznały, iż H. P. nie uprawiała faktycznie działek, co do których wystąpił konflikt krzyżowy z innym producentem, zaś zeznania świadków oraz zebrane w postępowaniu dokumenty potwierdziły, że faktycznym użytkownikiem spornych działek był A.K. Zebrany materiał dowody uprawnia do stwierdzenia, iż skarżąca w 2007 roku nie użytkowała działek rolnych, położonych na działkach ewidencyjnych oznaczonych numerami: 358, 362, 446, 450, 457, 458. Zatem za zasadne uznać należy wykluczenie przez organy z płatności działek rolnych H, I, J, K, L.

W konsekwencji za prawidłowe należy uznać ustalenia organów, że powierzchnia zgłoszona we wniosku do jednolitej płatności obszarowej (JPO) równa jest 18,26 ha i przekracza powierzchnię faktycznie ustaloną w trakcie kontroli, która wynosi 5,47 ha. Wyliczona różnica procentowa w powierzchni deklarowanej i stwierdzonej wynosi 233,82%, które to wyliczenie musiało skutkować odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej JPO oraz nałożeniem na skarżącą trzyletnich sankcji w wysokości iloczynu różnicy między powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną oraz stawki płatności JPO. Podobnie prawidłowe jest ustalenie, iż powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych wynosi 18,26 ha, w tym płatności – Uzupełniająca płatność obszarowa do grupy upraw podstawowych (UPO) wynosi 14,23 ha, zaś płatności – Uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) wynosi 4,03 ha. Powierzchnia stwierdzona wynosi 4,37 ha, w tym płatność UPO 2,04 ha, zaś płatność PZ 2,33 ha, zatem wyliczeni procentowej różnicy w powierzchni zadeklarowanej i stwierdzonej wynosi 317,85 %. Ponieważ wyliczona różnica w powierzchni zadeklarowanej i stwierdzonej przekracza 50 % płatności uzupełniające zostały stronie odmówione i prawidłowo nałożono sankcje trzyletnie w wysokości iloczynu różnicy między powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną oraz stawek płatności UPO oraz PZ. Organy prawidłowo także ustaliły, iż z wniosku o płatności należy odjąć działkę nr 544, która jak stwierdzono podczas kontroli nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. Ustalenia organów w tym zakresie nie są arbitralne. Trudno bowiem uznać, aby zeznania świadków, czy wyjaśnienia samej strony mogły podważać ustalenia organu oparte na dowodach materialnych w postaci dokumentacji fotograficznej, szkiców oraz wpisów w protokole kontroli. Zgromadzona w niniejszej sprawie dokumentacja pozwala uznać, że organy dokonały prawidłowej oceny w zakresie kwalifikowalności zgłoszonych gruntów

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza art. 7 i art. 107 § 3 K.p.a., albowiem organ administracji publicznej działał na podstawie przepisów prawa oraz podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Tym samym stwierdzić należy, że organy obu instancji w prawidłowy sposób ustaliły stan faktyczny sprawy i nie naruszyły w tym zakresie podniesionych w skardze przepisów postępowania. Powyższa zaś konstatacja prowadzi do wniosku, że prawidłowo zastosowały, do tak ustalonego stanu faktycznego art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 29 października 2004r. Nr 1973/2004 w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców. Natomiast w stosunku do uzupełniających płatności obszarowych zasadne było oparcie rozstrzygnięcia administracji o unormowanie przepisu art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników w związku z § 8 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze i wcześniej w odwołaniu, stwierdzić trzeba, iż to wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za treść wniosku, niezależnie od tego czy przy jego wypełnieniu korzystał z pomocy osób trzecich. To bowiem strona podpisuje wniosek i figuruje w nim jako osoba ubiegająca się o przyznanie płatności. Korzystanie natomiast przez beneficjenta z pomocy osób trzecich przy wypełnianiu wniosku nie może być poczytywane, jako okoliczność wykluczająca możliwość poniesienia przez niego negatywnych konsekwencji, związanych z zaistnieniem konkretnych nieprawidłowości w treści wniosku. Na wniosku skarżącej znajduje się oświadczenie, z treści którego wynika, że H. P. zna zasady przyznawania płatności bezpośrednich oraz zobowiązanie wnioskodawcy dotyczące, m.in. niezwłocznego informowania organu na piśmie o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależne przyznanie płatności. Wniosek wraz z zawartymi w nim zobowiązaniami i oświadczeniami został własnoręcznie podpisany przez skarżącą. Należy zatem uznać, iż wnioskodawczyni znała zasady przyznawania płatności i miała świadomość nie tylko korzystnych dla siebie skutków przedsięwziętych działań, ale również godziła się na obarczenie określonymi konsekwencjami w razie określonego naruszenia prawa. Oznacza to, iż nie jest do zaakceptowania wybiórcze traktowanie tychże skutków i godzenie się przez stronę jedynie na te, które są dlań korzystne. Natomiast fakt długotrwałego leczenia się skarżącej, nie może stanowić okoliczności wyłączającej winę producenta w zakresie nie spełnienia warunków przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Skarżąca pomimo przewlekłej choroby i niedogodności związanych z nią była w stanie złożyć wniosek o przyznanie płatności, podpisać stosowne oświadczenie. Trudno zatem uznać, iż nie była świadoma swego działania i skutków jakie będzie wywoływało w przyszłości, i to zarówno tych korzystnych dla strony jak i negatywnych wynikających z jej błędów.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach zastępstwa prawnego orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a., w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.września 2002 r. w sprawie opłaty za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), w związku ze złożonym przez pełnomocnika z urzędu oświadczeniem, iż koszty te nie zostały pokryte nawet w części.

ar