Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 573/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40a ust. 1 pkt 1, ust. 5, art. 40 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 678
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 10, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt:

VI SA/Wa 557/17

Uzasadnienie

Decyzją dnia [...] grudnia 2016 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] sierpnia 2016 r., nakładająca na przedsiębiorcę – J. O., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe "Z.", ul. [...] w [...] (dalej jako: skarżąca, strona) karę pieniężną w wysokości 34.000 zł za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli.

Podstawą prawną przyjętą przez organy I i II instancji były przepisy art. 21, art. 40a ust. 1 pkt 1, art. 40a ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1604) w związku z art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 11 k.p.a., art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U, 2015 r., poz. 625), a także art. 79 ust. 1, art. 79a ust. 9, art. 80 ust. 3 ustawy 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2016 r., poz. 1829, ze zm.).

Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następujących okolicznościach faktycznych i stanie prawnym.

Pismem z dnia 28 maja 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor JHARS powiadomił stronę o zamiarze wszczęcia kontroli w jej przedsiębiorstwie.

Na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, pracownicy WIJHARS w [...] rozpoczęli kontrolę prawidłowości wprowadzania do obrotu środków wspomagających uprawę roślin oraz znakowania nawozów oznaczonych bio lub eko w przedsiębiorstwie skarżącej (protokół kontroli z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...]).

Jak wynika z ww. protokołu kontroli, w drodze ustnych wyjaśnień złożonych przez stronę ustalono, że 21 czerwca 2012 r. zostaną udostępnione kontrolującym faktury sprzedaży wprowadzanych przez przedsiębiorcę nawozów.

W dniu 21 czerwca 2012 r. w siedzibie przedsiębiorcy skarżącej nie zastano. Telefonicznie pełnomocnik strony – Z. O. poinformował, że "wszystkie faktury zabrał do domu", a ponadto nie wyraził zgody na kontynuowanie czynności kontrolnych.

W dniu 28 czerwca 2012 r. WIJHARS w [...] podjął próbę przeprowadzenia czynności kontrolnych. Pełnomocnik strony - Z. O. oświadczył, iż faktury sprzedażowe zostały przewiezione do siedziby działalności gospodarczej doradcy podatkowego M. R., podając dane jego kancelarii.

Inspektorzy udali się do ww. kancelarii doradcy podatkowego, który zadeklarował, że nie posiada faktur związanych z działalnością strony. W dniu 29 czerwca 2012 r. M. R., z upoważnienia J. O., podpisał Protokół kontroli z dnia [...] czerwca.2012 r., znak: [...]. Oświadczył ponadto, że nie posiada faktur związanych z działalnością gospodarczą mocodawczyni oraz nie ma kontaktu telefonicznego z żadną osobą z przedsiębiorstwa.

W dniu 28 czerwca 2012 r. M. R. złożył zażalenie na postanowienie z dnia [...] czerwca 2012 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia sprzeciwu.

Pismem z dnia 31 października 2012 r. zgodnie art. 79 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, organ zawiadomił stronę oraz pełnomocników – Z. O. oraz M. R. o zamiarze wszczęcia kontroli.

Następnie organ trzykrotnie podjął próbę kontroli: w dniach 4, 6 i 10 grudnia 2012 r. W każdym przypadku stworzone przez podmiot przeszkody uniemożliwiły jej przeprowadzenie.

1. Próba podjęcia kontroli w dniu 4 grudnia 2012 r.

W dniu 4 grudnia 2012 r. działając na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. inspektorzy WIJHARS w [...] udali się do siedziby przedsiębiorstwa skarżącej w [...] w celu przeprowadzenia kontroli. Po przybyciu do siedziby firmy w biurze zastano tylko jedną osobę, tj, p. R. M. ([...]), która oświadczyła, iż w dniu 3 grudnia 2012 r. zatelefonował do niej Z. O. z informacją, że strona jest obecnie na zwolnieniu lekarskim. Ponadto ww. poinformowała, że nie posiada stosownego upoważnienia do reprezentowania strony w trakcie kontroli podczas jej nieobecności.

Po przybyciu do [...], gdzie mieści się zakład produkcyjny kontrolowanego przedsiębiorstwa, inspektorzy stwierdzili, że bramy zakładu są zamknięte na kłódkę, a w obrębie miejsca produkcji nie ma żadnych osób (Notatka służbowa z dnia 4 grudnia 2012 r.)

W ocenie organu nieobecność strony oraz innych osób upoważnionych do uczestniczenia w trakcie kontroli, a także odmowa pracownicy ([...]) uczestniczenia w kontroli uniemożliwiły podjęcie jakichkolwiek czynności kontrolnych, w tym przede wszystkim żądania okazania żądanych przez kontrolerów faktur sprzedaży.

Pismem z dnia 3 grudnia 2012 r. Z. O. zwrócił się z prośbą o przesunięcie terminu kontroli w firmie strony z powodu złego stanu jej zdrowia. Załączył zaświadczenie lekarskie z dnia [...] grudnia 2012 r.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę w uzasadnieniu decyzji, iż zgodnie z pismem z dnia 30 listopada 2012 r. nie był on już w tej dacie pełnomocnikiem strony.

2. Próba podjęcia kontroli w dniu 6 grudnia 2012 r,

W dniu 6 grudnia 2012 r. działając na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. inspektorzy WIJHARS w [...] udali się ponownie do siedziby firmy skarżącej w [...], celem przeprowadzenia kontroli.

Po przybyciu kontrolujących Z. O. poinformował, że firma jego żony w dalszym ciągu funkcjonuje, tj. prowadzona jest działalność gospodarcza i czynne jest biuro. Ponadto przekazał informację, że żona jest w dalszym ciągu na zwolnieniu lekarskim oraz, że aktualnie jej pełnomocnikiem jest P. L., który nie ma jeszcze pisemnego pełnomocnictwa, gdyż zostało mu ono jedynie przekazane ustnie. Ponadto przekazał, że spotkanie z ww. pełnomocnikiem nie jest w tym dniu możliwe.

W tym samym dniu kontrolerzy udali się do Zakładu Produkcyjnego w [...], gdzie stwierdzono, że zakład ten funkcjonuje, przeprowadzając na tę okoliczność rozmowę z zastanym tam pracownikiem.

Organ stwierdził, iż nieobecność strony lub innej osoby przez nią upoważnionej do uczestniczenia w trakcie kontroli uniemożliwiły podjęcie jakichkolwiek czynności kontrolnych u ww. przedsiębiorcy.

3. Próba podjęcia kontroli w dniu 10 grudnia 2012 r.

W dniu 10 grudnia 2012 r. działając na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. inspektorzy WIJHARS w [...] udali się ponownie do siedziby firmy w [...], celem przeprowadzenia kontroli.

Biorąc pod uwagę fakt, że dwie poprzednie próby podjęcia kontroli nie przyniosły skutku oraz mając na uwadze art. 79a ust. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który stanowi, że w razie nieobecności kontrolowanego przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej, czynności kontrolne mogą być wszczęte po okazaniu legitymacji służbowej pracownikowi kontrolowanego, który może być uznany za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy Kodeks cywilny, lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę, zwrócono się o pomoc do funkcjonariuszy publicznych.

W związku z powyższym do pomocy przy czynnościach kontrolnych przybrano dwóch funkcjonariuszy publicznych - policjantów z posterunku Policji w [...].

W siedzibie firmy w biurze w [...] nie zastano przedsiębiorcy J. O., ani żadnej osoby upoważnionej do reprezentowania ww. w trakcie jej nieobecności. Zastano tylko jednego pracownika, [...]. Mając na uwadze art. 79a ust. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 80 ust. 5 ww. ustawy, pracownicę uznano za osobę, która może reprezentować przedsiębiorcę.

Pracownica - [...] nie wyraziła jednak zgody na to, by uznano ją za osobę upoważnioną do reprezentowania przedsiębiorcy podczas jego nieobecności oraz na podpisanie upoważnienia, co wiązałoby się z rozpoczęciem kontroli, ani na okazanie jakichkolwiek dokumentów, w tym faktur sprzedaży (Protokół przyjęcia oświadczenia z dnia [...] grudnia 2012 r. )

Następnie kontrolerzy wraz z dwoma funkcjonariuszami policji udali się do zakładu produkcyjnego znajdującego się w [...].

Na miejscu kontroli zastano trzech mężczyzn, z których jeden wyjaśnił, że jest [...], który w dniu dzisiejszym jest nieczynny, a jego obecność wynika z konieczności rozładunku dostarczonego [...]. Ponadto poinformował o funkcjonowaniu zakładu oraz o nieobecności strony jak i jakiejkolwiek osoby przez nią upoważnionej do reprezentowania podczas kontroli.

Mając na uwadze art. 79a ust. 9. art. 80 ust. 3 i 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 97 ustawy Kodeks cywilny, obecnego tam kierownika zakładu uznano za osobę, która może reprezentować przedsiębiorcę i okazano mu legitymacje służbowe oraz upoważnienie do przeprowadzenia kontroli.

Kierownik zakładu nie wyraził jednak zgody na reprezentowanie przedsiębiorcy.

W dniu 17 stycznia 2013 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 40 a ust. 4. w związku z art. 40 a ust. 1 pkt 1 i art. 21 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych z tytułu uniemożliwienia [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Jakości Handlowej Artykułów Rolno Spożywczych przeprowadzenia kontroli u przedsiębiorcy.

W dniu 22 listopada 2013 r. WIJHARS w [...] poinformował stronę o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie.

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wymierzył skarżącej karę pieniężną za uniemożliwienie kontroli.

W dniu 26 czerwca 2014 r. pełnomocnik strony złożył odwołanie od ww. decyzji.

Pełnomocnik strony P. L. złożył pismo z dnia 19 września 2014 r. zatytułowane "wnioski dowodowe", w którym wnosił o przeprowadzenie dowodu z opinii instytucji naukowej na okoliczność błędnego wprowadzenia do obrotu [...] oraz wyjaśnienia kwestii tzw. utrudniania przeprowadzenia kontroli, wyłączenie z postępowania odwoławczego Zastępcy Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, zawarcie ugody administracyjnej na podstawie art. 13 § 2 kpa oraz o przesłuchanie jego samego w charakterze świadka, na okoliczność pomówienia go o fałszowanie podpisu.

Rozpatrując powyższe wnioski organ II instancji w piśmie z dnia 3 października 2014 r. poinformował stronę, iż w niniejszej sprawie nie jest możliwe zawarcie ugody administracyjnej, gdyż w postępowaniu nie występują strony o spornych interesach,

Ponadto dnia [...] października 2014 r. wydane zostało postanowienie w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodów z opinii instytucji naukowej we wskazanym zakresie, gdyż opinia ta miałaby być przeprowadzona w zakresie interpretacji przepisów prawa, a nie na potrzeby wyjaśnienia okoliczności faktycznych. W ww. postanowieniu odmówiono ponadto przeprowadzenia dowodu z przesłuchania pełnomocnika w charakterze świadka.

Główny Inspektor JHARS wydał nadto postanowienia:

* z dnia [...] października 2014 r. odmawiające on wyłączenia od udziału w sprawie Zastępcy Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych;

* z dnia [...] października 2014 r., odmawiające wyłączenia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, od udziału w postępowaniu odwoławczym;

* z dnia [...] października 2014 r. odmawiające wyłączenia [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS;

* z dnia [...] października 2014 r., odmawiające przeprowadzenia dowodu z bilingu telefonicznego na okoliczność kontaktowania się strony z pełnomocnikiem;

* z dniu [...] października 2014 r. odmawiające zawieszenia postępowania odwoławczego;

* z dnia [...] października 2014 r., ponownie odmawiające wyłączenia Zastępcy Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych od udziału w postępowaniu odwoławczym,

* z dnia [...] października 2014 r. w którym ponownie odmawiające wyłączenia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych od udziału w postępowaniu odwoławczym,

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Główny Inspektor JHARS po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika strony od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS z dnia [...] maja 2014 r. uchylił tę decyzję w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania (decyzja [...]), m.in nakazując ustalenie wysokości osiągniętego przez stronę obrotu.

Pismem z dnia 10.02.2016 r. organ, na podstawie art. 50 § 1 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. wezwał stronę do podania wielkości jej obrotów oraz przychodu za 2015 r.

W odpowiedzi strona w piśmie z dnia 7 maja 2016 podała "kwotę za rok 2015 - 216.012,04 zł".

Pismami z dnia 20 maja 2016 r. oraz z dnia 20 czerwca 2016 r. organ wezwał stronę do sprecyzowania, czego dotyczy użyty w ww. piśmie zwrot "kwota za rok 2015", tj. czy dotyczy on wielkości obrotów czy wielkości przychodu wyrażonych w złotych. Na powyższe pisma strona nie udzieliła odpowiedzi.

Zgodnie z zawiadomieniem z dnia 10 czerwca 2016 r. o zamiarze wszczęcia kontroli, w dniach 7, 8, 11 oraz 14 lipca 2016 r. przeprowadzono dodatkową kontrolę u przedsiębiorcy.

W trakcie przedmiotowej kontroli w dniu 8 lipca 2016 r. kontrolujący przyjęli ustne wyjaśnienie od pełnomocnika strony p. Z. O. (pełnomocnictwo z dnia 8 lipca 2016 r.), dotyczące m.in. kwoty wskazanej w piśmie strony z dnia 7 maja 2016 r. Na zapytanie inspektorów, czy kwota podana w ww. piśmie stanowi obrót i przychód jednocześnie, czy będą to różne kwoty, p. Z. O. stwierdził, że w tej kwestii strona udzieli informacji najbliższym czasie na piśmie (protokół przyjęcia ustnych wyjaśnień z dnia [...] lipca 2016 r.).

W dniu 11 lipca 2016 r. kontrolujący przyjęli od pełnomocnika strony, p. Z. O., ustne wyjaśnienie (protokół przyjęcia ustnych wyjaśnień z dnia 11 lipca 2016 r.), z którego wynika, że na temat obrotu i przychodu firmy za rok 2015 nic mu nie wiadomo, poza tym co oświadczyła strona we wcześniejszym piśmie skierowanym do organu.

Pismem z dnia 25 lipca 2016 r. organ I instancji zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie, a następnie w dniu [...] sierpnia 2016 r. wydał decyzję wymierzającą skarżącej karę pieniężną w wysokości 34.000 zł za uniemożliwianie przeprowadzenia kontroli.

Pismem z dnia 15 września 2016 r. strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając decyzji organu I instancji:

1. Naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 11 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności sprawy, nieuwzględnienie w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony, nie wzięcie pod uwagę okoliczności, że strona nie powinna odpowiadać za nieprawidłowe działania organu I instancji. Zgodnie z powyższym strona zarzuciła organowi:

a. brak ustosunkowania się do wniosku strony o przesunięcie terminu kontroli, ze względu na zły stan jej zdrowia (w tym w decyzji) - pominięcie milczeniem w wydanej decyzji administracyjnej kwestii wniosku strony, czym organ nie dołożył należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności twierdzeń strony, czy też przedstawienie w sposób wyczerpujący wykładni stosowanych przepisów prawa),

b. pominięcie pełnomocników strony w toku postępowania kontrolnego, w sytuacji podejmowania czynności kontrolnych, tym samym nie zaakceptowanie inicjatywy strony do wyznaczenia pełnomocnika,

c. przytaczanie i odsyłanie strony do przepisów prawa, bez podania przez organ "niezbędnych wyjaśnień" co do ich treści oraz bez udzielenia "wskazówek" w jaki sposób należy postąpić w danej sytuacji, aby uniknąć szkody.

2. naruszenie art. 40a ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych poprzez uznanie, ze strona uniemożliwiła organowi przeprowadzanie kontroli w sytuacji, gdy strona nie naruszyła tej normy, w szczególności:

a. organ miał obiektywne możliwości przeprowadzenia kontroli,

b. strona pozostawała w niedyspozycji z powodu choroby co winno być uznane za usprawiedliwioną przyczynę jej nieprzeprowadzenia, a nie celowe uniemożliwienie kontroli.

Strona zarzuciła organowi ponadto niesłuszne przyjęcie przez organ, że kontrola była uniemożliwiana (utrudniana) m.in. w skutek braku okazania żądanych faktur sprzedażowych, ze względu na to, że według strony żądanie organu wystosowane w 2016 r. okazania w/w faktur za okres od 2008 r. nie znajduje jakichkolwiek podstaw prawnych.

3. naruszenie art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez nieuwzględnienie przy ustalaniu wysokości kary okoliczności sprawy w świetle przesłanek określonych w naruszonym przepisie, do czego organ był zobligowany przy wymierzaniu kary, w szczególności tego, że:

a. zdaniem samego organu uniemożliwienie kontroli wystąpiło po raz pierwszy,

b. wymierzona kara stanowi połowę maksymalnej stawki kary.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów i argumentacji przytoczonej na ich poparcie w odwołaniu.

Podkreślił, że organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych upoważnione są do sprawowania nadzoru nad wprowadzaniem nawozów do obrotu, przy czym uprawnienia przysługują pracownikom IJHARS w zakresie przyznanym przez ustawę o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w art. 17 ust. 1, art. 17a ust. 1 i innych oraz na mocy art. 30, art. 31, art. 37 ustawy o nawozach i nawożeniu.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o nawozach i nawożeniu: Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych sprawuje nadzór nad wprowadzaniem do obrotu nawozów, nawozów oznaczonych znakiem "[...]", środków wspomagających uprawę roślin w sposób określony w przepisach o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych.

Jak z powyższego wynika organy IJHARS uprawione są do prowadzenia kontroli w zakładach wprowadzających do obrotu nawozy oraz środki wspomagające uprawę roślin.

Strona, prowadząca działalność gospodarczą prowadzi, zgodnie z danymi zawartymi w Centralnej Ewidencji i Informacji Gospodarczej, działalność gospodarczą w zakresie produkcji nawozów i związków azotowych (20.15.Z), sprzedaży hurtowej niewyspecjalizowanej (46,90.Z) oraz sprzedaży detalicznej pozostałych wyrobów prowadzona na straganach i targowiskach (47,89.Z).

Tym samym WIJHARS w [...] był uprawiony do przeprowadzenia kontroli w ww. podmiocie.

Ustosunkowując się do stawianego przez stronę zarzutu braku ustosunkowania się do jej wniosku o przesunięcie terminu kontroli ze względu na zły stan zdrowia organ odwoławczy zaznaczył, iż w dniu złożenia wniosku (3 grudnia 2012) o przesunięcie terminu kontroli ze względu na zły stan zdrowia strony, Z. O. nie posiadał pełnomocnictwa do reprezentowania strony. W związku z powyższym, kontynuacja w podejmowaniu prób przeprowadzenia kontroli była zasadna.

Ustosunkowując się do stawianego przez stronę zarzutu naruszenia przez Wojewódzkiego Inspektora JHARS zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.) organ odwoławczy stwierdził, iż jest on niezasadny. Zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej strona została zawiadomiona o zamiarze wszczęcia kontroli (pismo z dnia 31 października 2012 r.). Przedsiębiorca znał okres, w jakim organ mógł podjąć czynności kontrolne, mimo to pismem z dnia 30 listopada 2012 wycofał pełnomocnictwa dla p. M. R. oraz Z. O.

Ustosunkowując się do stawianego przez stronę zarzutu, iż organ I instancji pominął pełnomocników strony w toku postępowania kontrolnego, organ stwierdził, iż z powyższym nie można się zgodzić, gdyż w dniach podjęcia próby przeprowadzenia czynności kontrolnych strona nie posiadała żadnych pełnomocników, więc zarzut ich pomijania jest bezpodstawny.

Organ odwoławczy podkreślił, iż w toku postępowania administracyjnego organ I instancji doręczał wszystkie dokumenty pełnomocnikowi w czasie, gdy ten był przez stronę upoważniony do działania.

Pierwszy raz p. J. O. umocowała p. P. L. w dniu 11 grudnia 2012 r., ale jedynie do reprezentacji w dniu 11 grudnia 2012 r. Treść pełnomocnictwa wskazywała wyraźnie, że jest to umocowanie "jednorazowe".

W dniu 28 stycznia 2013 r. wpłynęło pismo podpisane przez P. L. w imieniu strony. Ze względu na brak stosownego pełnomocnictwa organ I instancji wezwał stronę do uzupełnienia powyższego braku formalnego. W dniu 11 lutego 2013 r. do organu wpłynęło pełnomocnictwo od J. O. dla p. P. L., w którym strona wskazała, że udziela umocowania do dnia 20 lutego 2013 r. (dokument z dnia 4 lutego 2012 r.).

Organ wskazał, iż P. L. złożył kolejne pisma do sprawy w kwietniu 2013 r. Organ I instancji wezwał do uzupełnienia braku formalnego, a następnie strona złożyła do akt pełnomocnictwo dla p. P. L. z dnia 4 kwietnia 2013 r. uprawniające pełnomocnika do działania do dnia 31 maja 2013 r.

Analogicznie P. L. złożył kolejne pisma do sprawy w maju 2013 r. Organ I instancji wezwał do uzupełnienia braku formalnego, a następnie strona złożyła do akt pełnomocnictwo dla P. L. z dnia 24 czerwca 2013 r. uprawniające go do działania do dnia 31 sierpnia 2013 r.

P. L. złożył kolejne pisma do sprawy we wrześniu 2013 r. Organ I instancji wezwał do uzupełnienia braku formalnego, a następnie J. O. złożyła do akt pełnomocnictwo dla P. L. z dnia 18 września 2013 r. uprawniające pełnomocnika do działania do dnia 20 listopada 2013 r.

Organ podkreślił, iż strona nie składała pełnomocnictw dla P. L. po dniu 20 listopada 2013 r., w związku z powyższym decyzja wydana w dniu [...] maja 2014 r. została doręczona J. O., a pisma w postępowaniu były doręczane stronie lub pełnomocnikowi - w okresach, gdy był ustanowiony.

Zarzut pomijania pełnomocnika w toku postępowania jest więc w ocenie organu niezasadny.

Ustosunkowując się do stawianego przez stronę zarzutu, iż organ I instancji jedynie przytaczał oraz odsyłał stronę do przepisów prawa, bez podawania "niezbędnych wyjaśnień" co do ich treści oraz bez udzielania "wskazówek", w jaki sposób należy postąpić w danej sytuacji, Główny Inspektor JHARS wskazał, iż na bieżąco oraz w sposób wyczerpujący informował stronę o przebiegu prowadzonego postępowania, a także o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków i czynił to w sposób jasny, precyzyjny i zrozumiały. Zarzut jest zatem w ocenie organu odwoławczego niezasadny.

Ustosunkowując się do stawianego przez stronę zarzutu, iż organ I instancji naruszył art. 40a ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, uznając ze strona uniemożliwiła przeprowadzenie kontroli, organ odwoławczy stwierdził, że wbrew poglądowi strony, w sposób bezsprzeczny zostało w postępowaniu udowodnione uniemożliwianie przeprowadzania kontroli przez przedsiębiorcę w dniach 4, 6 oraz 10 grudnia 2012 r.

Organ odwoławczy podkreślił, iż strona przy każdej próbie kontroli została pouczona, że zgodnie z art. 80 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej kontrolowany jest obowiązany do pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności.

Jednakże w przypadku wszystkich trzech prób podjęcia czynności kontrolnych przez inspektorów WIJHARS w [...], w siedzibie przedsiębiorcy brak było właścicielki firmy, pani J. O. oraz jakiejkolwiek osoby upoważnionej przez panią O. do jej reprezentowania.

Organ przytoczył art. 79a ust. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym, w razie nieobecności kontrolowanego przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej, czynności kontrolne mogą być wszczęte po okazaniu legitymacji służbowej pracownikowi kontrolowanego, który może być uznany za osobę, o której mowa w art. 91 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.), lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę.

Organ podkreślił, iż pomimo obecności pracowników kontrolowanego, czynności nie podjęto, gdyż odmówili oni współpracy w ramach kontroli.

W decyzji zaznaczono, że w okresie od 28 listopada 2012 r. do dnia 10 grudnia 2012 r. zakład produkcyjny prowadził produkcję. Bezskuteczne były próby uzyskania telefonicznego połączenia ze stroną, co potwierdza notatka służbowa z dnia 4 grudnia 2012 r. podpisana przez inspektorów WIJHARS w [...] oraz Panią R. M.

Tak więc zdaniem organu strona nie dopełniła swojego obowiązku polegającego na wyznaczeniu osoby do reprezentowania jej w czasie usprawiedliwionej nieobecności.

Organ przywołał art. 80 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który stanowi, iż kontrolowany jest obowiązany do pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności.

Nadto wskazał na treść art. 24 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, określający zakres uprawnień Głównego Inspektora, Wojewódzkich inspektorów oraz upoważnionych przez nich pracowników Inspekcji, realizujących zadania określone w ustawie oraz w odrębnych przepisach.

Organ odwoławczy zaznaczył, iż w obliczu nieobecności strony oraz braku osoby upoważnionej do jej reprezentowania, organy kontrolne nie miały możliwości przeprowadzenia jakichkolwiek czynności kontrolnych, w tym przede wszystkim żądania okazania faktur sprzedaży podłoży do upraw wprowadzonych do obrotu bez pozwolenia.

Pracownicy strony odmówili podpisania upoważnienia do przeprowadzenia kontroli oraz uczestniczenia w kontroli, co uniemożliwiło jej przeprowadzenie, a co również, zdaniem organu, mieści się w pojęciu uniemożliwiania kontroli.

Organ podał, że pracownica strony została pouczona o prawach i obowiązkach kontrolowanego, w tym o przepisach dotyczących uniemożliwiania i utrudniania kontroli, zaś obowiązek wyznaczenia osoby do reprezentowania w razie jego nieobecności, był stronie znany, gdyż w dniu 15 czerwca 2012 r. podpisała ona upoważnienie do przeprowadzenia kontroli z dnia 14 czerwca 2012, które zawierało przedmiotowe przepisy.

Ustosunkowując się do podnoszonej przez stronę okoliczności, że zarzut utrudniania kontroli w roku 2016 r, dotyczący braku okazania faktur sprzedażowych za okres do 2008 roku jest niezasadny, ponieważ żądanie w 2016 r. faktur dokumentujących sprzedaż za okres od 2008 r., gdyż obowiązek przechowywania dokumentacji księgowej istnieje do 5 lat wstecz, organ stwierdził, iż nieokazanie faktur sprzedaży nie stanowiło przedmiotu niniejszego postępowania, a strona dopuściła się naruszenia art. 40a ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych - uniemożliwiania przeprowadzenia kontroli.

Ustosunkowując się do stawianego przez stronę zarzutu w zakresie oceny przesłanek wymierzenia kary, organ odwoławczy uznał, iż Wojewódzki Inspektor JHARS w [...] wziął pod uwagę przesłanki określone w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, zgodnie z którym - ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów oraz przychodu, a takie wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych.

Ustosunkowując się do stawianego przez stronę zarzutu, iż organ I instancji określił w sposób niewłaściwy zakres naruszenia na poziomie znaczącym jak również niezasadnie uznał stopień społecznej szkodliwości czynu jako wysoki, organ odwoławczy podkreślił, że kontrole urzędowe przeprowadzane są w interesie ogólnym, w celu ochrony dóbr prawnie chronionych, takich jak życie i zdrowie człowieka, ochrona środowiska naturalnego, pewność i rzetelność obrotu.

Podkreślił, że uniemożliwianie lub utrudnianie działań organom kontroli może w efekcie prowadzić do uniemożliwienia lub utrudnienia ochrony dóbr, które społeczeństwo ceni w szczególny sposób. W przedmiotowej sprawie kontrola wprowadzania do obrotu nawozów miała przede wszystkim na celu zapewnienie zdrowia i życia ludzkiego poprzez zapobieganie wprowadzaniu do obrotu nawozów, które nie zostały odpowiednio przebadane oraz dopuszczone do obrotu przez odpowiednie organy.

W ocenie organu II instancji, sposób oszacowania wszystkich przesłanek przez organ I instancji był prawidłowy. Zarówno stopień szkodliwości czynu, jak i zakres naruszenia są znaczne - pomimo podejmowanych trzykrotnie prób przeprowadzenia kontroli, została ona uniemożliwiona przez stronę. Nie upoważniła ona żadnej osoby w trakcie kontroli do reprezentowania w czasie jej nieobecności, pomimo tego, że prace w zakładzie produkcyjnym nie zostały wstrzymane. Strona była uprzedzona o terminie kontroli.

Organ odwoławczy przy wymiarze kary wziął również pod uwagę obrót oraz przychód przedsiębiorstwa za 2015 r. w kwocie 216.012,04 zł.

Uniemożliwienie kontroli spowodowało, że w zebranym materiale dowodowym znajduje się tylko jedna faktura sprzedaży podłoży do upraw, tj. faktura nr [...] z dnia [...] marca 2012, która obejmuje pięć partii podłoży do upraw o wartości 834,36 zł brutto. W związku z powyższym, przy wymierzaniu wysokości kary pieniężnej organ II instancji, podobnie jak Wojewódzki Inspektor JHARS w [...], nie wziął pod uwagę wartości kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych z uwagi na fakt, że postępowanie dotyczyło uniemożliwiania przeprowadzenia kontroli, tym samym niemożliwe było rzetelne ustalenie wartości kontrolowanych artykułów.

Przy ocenie dotychczasowej działalności przedsiębiorcy, Główny Inspektor JHARS wziął także pod uwagę, iż uniemożliwienie kontroli wystąpiło po raz pierwszy.

Organ I instancji za podstawę wymiaru kary uznał przeciętne miesięczne wynagrodzenie z roku 2015, które według Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r., stanowiło kwotę 3.899,78 zł (M.P. 2016, poz. 145).

W związku z powyższym kara maksymalna w przedmiotowej sprawie wynosiła 77.995,60 zł.

Organ wskazał, iż wymierzona w kontrolowanej decyzji kara stanowi 43,59 % kary maksymalnej i jest adekwatna do naruszonego dobra, jakim jest prawidłowość postępowań kontrolnych przeprowadzanych przez organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych.

W opinii organu II instancji, zarzut strony, iż nałożona kara jest niewspółmiernie wysoka i co za tym idzie narusza art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Głównego Inspektora JHARS, kara pieniężna w wysokości 34.000,00 zł, jest karą adekwatną do stwierdzonych nieprawidłowości, naruszonych reguł prawa, popełnionego czynu oraz do oceny przesłanek z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych.

Ustosunkowując się do stawianego przez stronę zarzutu, iż kontrolujący w sposób niewłaściwy wykonywali czynności kontroli, co doprowadziło do jej rozstroju zdrowia, organ podkreślił, że organy Inspekcji nie kwestionowały stanu zdrowia strony. Wskazał jednocześnie, że ustawowym obowiązkiem Inspekcji JHARS jest sprawowanie nadzoru nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych. Stan zdrowia właścicielki firmy nie może skutkować brakiem nadzoru przedmiotowego przedsiębiorstwa. Zdaniem organu, postępowanie kontrolne oraz administracyjne prowadzone było w sposób rzetelny oraz na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa, a inspektorzy w swoich działaniach nie naruszyli również zasad kodeksu etyki inspektora.

Strona zarzuciła również, że nieprawidłowości wskazane przez organ odwoławczy, tj. Głównego Inspektora JHARS w decyzji znak: [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. (decyzja uchylająca decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS nr [...] z dnia [...].05,2014 r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania) "nie zostały przez organ zaniechane w trakcie przeprowadzania dalszych kontroli".

Główny Inspektor JHARS uznał, że zgodnie ze wskazaniami zawartymi w powyższej decyzji, organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym poprzez ustalenie wielości obrotów oraz przychodu za rok 2015 r. w przedsiębiorstwie skarżącej.

Mianowicie, pismem z dnia 10 lutego 2016 r. organ, na podstawie art. 50 § 1 w związku z art. 77 § 1 k.p.a., wezwał stronę do podania wielkości jej obrotów oraz przychodu za 2015 r.

W odpowiedzi strona w piśmie z dnia 7 maja 2016 podała "kwotę za rok 2015 - 216.012,04 zł".

Organ pismem z dnia 20 maja 2016 r. wezwał stronę do sprecyzowania, czego dotyczy użyty w w/w piśmie zwrot "kwota za rok 2015", tj. czy dotyczy on wielkości obrotów czy wielkości przychodu wyrażonych w złotych. Przedmiotowe wezwanie ponowiono pismem z dnia 20 czerwca 2016 r., jednakże na powyższe pisma strona nie udzieliła odpowiedzi.

Zgodnie z zawiadomieniem z dnia 10 czerwca 2016 r. o zamiarze wszczęcia kontroli, w dniach 7, 8, 11 oraz 14 lipca 2016 r. przeprowadzono dodatkową kontrolę u przedsiębiorcy.

W trakcie przedmiotowej kontroli w dniu 8 lipca 2016 r. kontrolujący przyjęli ustne wyjaśnienie od pełnomocnika strony - Z. O. (pełnomocnictwo z dnia 8 lipca 2016 r.), dotyczące m.in. kwoty wskazanej w piśmie strony z dnia 7 maja 2016 r. Na zapytanie inspektorów, czy kwota podana w ww. piśmie stanowi obrót i przychód jednocześnie, czy będą to różne kwoty, pełnomocnik stwierdził, że w tej kwestii strona udzieli informacji najbliższym czasie na piśmie (protokół przyjęcia ustnych wyjaśnień z dnia [...] lipca 2016 r.).

W dniu 11 lipca 2016 r. kontrolujący przyjęli od pełnomocnika strony ustne wyjaśnienie (protokół przyjęcia ustnych wyjaśnień z dnia [...] lipca 2016 r.), w którym m.in. wyjaśnił on, że na temat obrotu i przychodu firmy nic mu nie wiadomo, poza tym co oświadczyła strona we wcześniejszym piśmie skierowanym do organu.

Pismem z dnia 25 lipca 2016 r. organ I instancji zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w dniu [...] sierpnia 2016 r., wydał decyzję nr [...], znak: [...], wymierzającą stronie karę pieniężną w wysokości 34.000,00 zł (słownie: trzydzieści cztery tysiące złotych) za uniemożliwianie [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi JHARS przeprowadzenia kontroli.

Pismem z dnia 15 września 2016 r. strona wniosła odwołanie od ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 21 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w dniu [...] grudnia 2016 wydał decyzję administracyjną znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], wymierzającą stronie karę pieniężną w wysokości 34.000,00 zł za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli.

W skardze na decyzję Głównego Inspektora JHARS, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona zaskarżyła przedmiotową decyzję organu II instancji w całości, zarzucając jej:

Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj:

• art. 40a ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że doszło do uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli w przedsiębiorstwie stron, podczas gdy organ dokonywał w jej toku różnych czynności,

• art. 40a ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez błędne przyjęcie, ze doszło do uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli w przedsiębiorstwie strony, podczas gdy organ miał możliwość przeprowadzenia kontroli, a nieobecność J. O. w firmie była spowodowana jej chorobą (udokumentowaną zwolnieniem lekarskim), co winno być uznane za usprawiedliwioną przyczynę nieprzeprowadzenia kontroli, a nie celowe uniemożliwienie jej przeprowadzenia,

• art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez brak ustalenia wszystkich okoliczności wymaganych do określenia wysokości wymierzanej kary pieniężnej,

Naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:

• art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w szczególności niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zaakceptowanie błędnego przyjęcia przez organ I instancji, że w przedsiębiorstwie strony doszło do uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli, podczas gdy:

- w rzeczywistości J. strona przebywała na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby, co nie może być uznane za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli, a nie ponosi ona odpowiedzialności za postępowanie innych osób przebywających w czasie przeprowadzania kontroli w jej firmie,

- strona wyznaczyła pełnomocnika do kontaktów z urzędem, jednak urząd w ogóle się z nim nie kontaktował,

• art. 80 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nie swobodną, a dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, w szczególności w kwestii ustalenia wysokości nałożonej kary pieniężnej, przez co jej wysokość została ustalona niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa,

• art. 8 i 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz uniemożliwia dokonania kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niesprecyzowanie, na czym miało faktycznie polegać uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w przedsiębiorstwie,

• art. 10 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez zaakceptowanie błędnego orzeczenia organu I instancji w sytuacji, gdy nie uwzględniono wniosku strony przesunięcie terminu kontroli w jej przedsiębiorstwie z uwagi na jej chorobę, która uniemożliwia jej osobiste uczestnictwo w tej kontroli,

• art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stronie przepisów prawa, na podstawie których wszczęto kontrolę w jej przedsiębiorstwie oraz niewyjaśnienie jej skutków, jakie pociąga za sobą nieprzeprowadzenie tej kontroli z winy przedsiębiorcy.

Strona wniosła również o uchylenie w całości decyzji nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...].

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2014.1647 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz.U.2012.270 j.t.).

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

W myśl art. 30 ust. 1 ustawy o nawozach i nawożeniu, Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych sprawuje nadzór nad wprowadzaniem do obrotu nawozów, nawozów oznaczonych znakiem "[...]", środków wspomagających uprawę roślin w sposób określony w przepisach o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych.

Podstawą prawną nałożonej na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 34 000 zł był przepis art. 40a ust. 1 pkt 1 Ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1604), w myśl którego: " Kto (...) uniemożliwia organowi Inspekcji lub organowi Inspekcji Handlowej przeprowadzanie kontroli, o których mowa w ustawie, lub kontroli przeprowadzanych na podstawie przepisów odrębnych, podlega karze pieniężnej w wysokości do dwudziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwanego dalej "przeciętnym wynagrodzeniem", przy czym zgodnie z ust. 5 ww. przepisu :" Ustalając wysokość kary pieniężnej, Główny Inspektor, wojewódzki inspektor albo wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych.".

Jak wynika z przebiegu czynności przeprowadzonych przez pracowników WIJHARS w [...], związanych z wyartykułowanym pismem z dnia 28 maja 2012 r. zamiarem przeprowadzenia kontroli w przedsiębiorstwie skarżącej, do kontroli faktycznie nie doszło, gdyż udaremniły ją działania skarżącej, polegające na niezastosowaniu się do norm obowiązującego prawa.

Mianowicie, jak wskazał organ w zaskarżonej decyzji, pomimo trzykrotnych prób zbadania faktur sprzedaży produktów w przedsiębiorstwie, co miało miejsce w dniach: 4, 6 i 10 grudnia 2012 r., kontrolerzy nie osiągnęli zamierzonego celu. Jak ustalił organ, przedsiębiorstwo wówczas prowadziło normalną działalność, skarżąca mimo uprzedniego powiadomienia o zamiarze podjęcia czynności kontrolnych (pismo z dnia 31 października 2012 r.), nie była osobiście obecna w siedzibie firmy i nie upoważniła żadnej osoby, by mogła ją podczas kontroli reprezentować. Należy wskazać, iż obowiązkiem przedsiębiorcy jest zapewnienie należytej reprezentacji w toku kontroli - tak, aby mogła się ona bez przeszkód odbyć. Obowiązek ten nakłada przepis art. 80 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r., Dz.U.2016.1829 - j.t. - dalej: u.s.g.), który stanowi, iż "Kontrolowany jest obowiązany do pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności".

Z kolei przepisy art. 80 ust. 5 oraz 79a ust. 9 u.s.g., wyznaczają sposób postępowania w przypadku niewywiązania się przedsiębiorcy z obowiązku, o którym mowa w art. 80 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Mianowicie - zgodnie z art. 80 ust. 5 u.s.g. - " W razie nieobecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej albo niewykonania przez kontrolowanego obowiązku, o którym mowa w ust. 3, czynności kontrolne mogą być wykonywane w obecności innego pracownika kontrolowanego, który może być uznany za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę.", zaś art. 79a ust. 9 u.s.g., stanowi, iż "W razie nieobecności kontrolowanego przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej, czynności kontrolne mogą być wszczęte po okazaniu legitymacji służbowej pracownikowi kontrolowanego, który może być uznany za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r. poz. 380, 585 i 1579), lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę".

Z dyspozycji powyższych przepisów skorzystał organ przy czynnościach, jakie miały miejsce w dniu 10 grudnia 2012 r.

Uprzednio - w dniach 4 i 6 grudnia 2012 r. - bezskutecznie usiłowano przeprowadzić kontrolę w siedzibie firmy w [...] i w zakładzie produkcyjnym w [...]. Poza informacją o niedyspozycji zdrowotnej przedsiębiorcy (zaświadczenie lekarskie ) i o fakcie działania przedsiębiorstwa - kontrolujący nie przeprowadzili żadnych czynności z powodu braku osoby upoważnionej do reprezentowania przedsiębiorcy.

W dniu 10 grudnia 2012 r. udając się do siedziby firmy skarżącej kontrolujący przybrali dwóch funkcjonariuszy Policji. Nadto okazano legitymacje i upoważnienia osobie zastanej w biurze firmy - [...], która jednak nie podjęła się reprezentowania strony. Podobnie w tym samym dniu w zakładzie produkcyjnym nikt nie był upoważniony do reprezentowania strony podczas kontroli.

Pełnomocnicy strony byli przez nią powoływani i odwoływani w toku postępowania w sposób nie ułatwiający przeprowadzenia czynności przez organ kontrolny. Kwestia ta była szczegółowo omówiona przez organ, co zostało dostrzeżone przez Sąd i przytoczone we wcześniejszej części uzasadnienia. Należy w tym miejscu jedynie wskazać, że w dniach podjęcia próby przeprowadzenia czynności kontrolnych strona nie posiadała żadnych pełnomocników. Podkreślenia wymaga, iż jak wynika z ustaleń poczynionych w toku postępowania, żaden z pracowników skarżącej nie poczuwał się do współpracy z kontrolującymi w dniach ich obecności w biurze oraz w zakładzie, w celu umożliwienia inspektorom przeprowadzenia czynności kontrolnych. Rzeczą skarżącej było wyznaczenie pracownika lub pracowników obecnych przy kontroli w jej zastępstwie. Organ wskazywał na fakt, iż wniosek z dnia 3 grudnia 2012 r. o przesunięcie terminu kontroli z uwagi na stan zdrowia skarżącej był złożony przez jej męża, nie posiadającego w tej dacie przymiotu pełnomocnika. Należy jednak podkreślić, na co zasadnie zwracał uwagę organ, iż nawet długotrwale zły stan zdrowia przedsiębiorcy nie uzasadnia odstąpienia od nakazanych prawem czynności kontrolnych. Z wyżej cytowanych przepisów u.s.g. wynika, iż bez względu na przyczynę nieobecności przedsiębiorcy w siedzibie kontrolowanego przedsiębiorstwa winien on zapewnić reprezentację, t.j. wskazać osobę, która będzie uczestniczyła przy kontroli, zastępując jego samego. Wynika to z doniosłości czynności, jakie są związane z kontrolą przedsiębiorcy. W przypadku rozpatrywanej sprawy, przedmiotem kontroli miały być przede wszystkim faktury sprzedaży podłoży do upraw wprowadzonych do obrotu jakoby bez pozwolenia. Jak podkreślił organ, kontrola wprowadzania do obrotu nawozów miała przede wszystkim na celu zapewnienie zdrowia i życia ludzkiego poprzez zapobieganie wprowadzaniu do obrotu nawozów, które nie zostały odpowiednio przebadane oraz dopuszczone do obrotu przez odpowiednie organy.

Organ odwoławczy przy wymiarze kary wziął również pod uwagę obrót oraz przychód przedsiębiorstwa za 2015 r. w kwocie 216.012,04 zł.

Uniemożliwienie kontroli spowodowało, że w zebranym materiale dowodowym znajduje się tylko jedna faktura sprzedaży podłoży do upraw (o wartości 834,36 zł brutto). W związku z powyższym, przy wymierzaniu wysokości kary pieniężnej z przyczyn oczywistych organ nie mógł wziąć pod uwagę wartości kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych, a za podstawę wymiaru kary uznał przeciętne miesięczne wynagrodzenie z roku 2015, które według Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r., stanowiło kwotę 3.899,78 zł (M.P. 2016, poz. 145).

W związku z powyższym kara maksymalna w przedmiotowej sprawie wynosiła 77.995,60 zł.

Organ wskazał, iż wymierzona w kontrolowanej decyzji kara stanowi 43,59 % kary maksymalnej i jest adekwatna do naruszonego dobra, jakim jest prawidłowość postępowań kontrolnych przeprowadzanych przez organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych. Przy ocenie dotychczasowej działalności przedsiębiorcy, Główny Inspektor JHARS wziął także pod uwagę, iż uniemożliwienie kontroli wystąpiło po raz pierwszy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż wbrew zarzutowi skarżącej, właściwa w opisanej sytuacji jest ocena organu odwoławczego, iż kara pieniężna w wysokości 34.000,00 zł, jest karą adekwatną do stwierdzonych nieprawidłowości, naruszonych reguł prawa, popełnionego czynu oraz do oceny przesłanek z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych. Nie można zatem podzielić poglądu strony, która twierdzi, że nałożona kara jest niewspółmiernie wysoka i co za tym idzie narusza art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie są zatem zasadne zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia praw skarżącej w postępowaniu administracyjnym ( zarzut naruszenia art. 7 i 77 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.). Nie doszło też do naruszenia art. 80 w zw. z art z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. gdyż organ w sposób właściwy zgromadził i poddał analizie dowody istotne w sprawie, w tym na poparcie przesłanek ustawowych nałożonej na stronę kary, a zatem wypełnione zostały przesłanki ustalenia wysokości nakładanej kar określone w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych.

Sposób uzasadnienia decyzji świadczy o wypełnieniu wszelkich wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. a więc niezasadny jest również zarzut naruszenia ww. przepisu w związku z art. 8 k.p.a. Organ nie naruszył bowiem zasady pogłębiania zaufania poprzez niewłaściwą redakcję uzasadnienia decyzji. Organ wywiązał się też z obowiązków należytego informowania strony o zasadach przeprowadzania kontroli, co czynił w sposób pisemny oraz ustny (vide - notatki służbowe z rozmów telefonicznych). Nie naruszył zatem w sposób istotny normy art. 11 k.p.a.

Wbrew poglądowi skarżącej organ nie naruszył też przepisu prawa materialnego - art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych. Wszystkie przesłanki konieczne dla ustalenia, iż doszło do bezprawnego uniemożliwienia kontroli zostały w ocenie Sądu, w świetle prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, w sposób niebudzący wątpliwości wykazane.

Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.