Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1209/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24  ust. 2a pkt. 1 lit. c w zw. z ust. 2b pkt. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., znak: [...] orzekającą o:

1) aktualizacji danych geometrycznych działki nr 1 położonej w obrębie ewidencyjnym S., jednostka ewidencyjna J., polegającej na wyeliminowaniu błędu w położeniu punktu granicznego na granicy ze wsią C., oznaczonego w bazie ewidencji gruntów i budynków numerem [...] (dawny punkt [...].) na podstawie danych zawartych z założenia ewidencji gruntów wsi C. (operat [...]) po pomiarze sytuacyjnym, którego wyniki zawiera operat techniczny [...],

2) zmianie pola powierzchni działki nr 1 wynikającej z wyeliminowania błędu, o którym mowa w punkcie 1, z dotychczasowego 0,2940 ha na 0,2619 ha.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Z dokumentacji sprawy wynika, że w roku 1958 podczas zakładania ewidencji gruntów zarejestrowano w niej m.in. działkę nr 2 o polu powierzchni 0,5790 ha i sąsiadującą z nią od strony południowej działkę nr 3 wydzieloną pod linię energetyczną. W oparciu o pomiary geodezyjne z założenia ewidencji gruntów opracowano mapę ewidencyjną, a następnie na podstawie miar graficznych z tej mapy obliczono pola powierzchni działek ewidencyjnych.

W roku 1981 sporządzone zostało przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w C. (operat techniczny [...]), opracowanie geodezyjne dotyczące pomiaru kontrolnego przebiegu linii energetycznej w działce nr 3 (aktualnie 4). Opracowanie to zostało przyjęte do prowadzonej wówczas składnicy geodezyjnej w dniu [...] 1981 r. Celem wykonanego pomiaru było kontrolne sprawdzenie przebiegu linii energetycznej w działce nr 3 i tym samym sprawdzenie (skontrolowanie) stanu władania w zakresie obszaru działki nr 3 określonego podczas zakładania ewidencji gruntów. Dokonane w 1981 r. przez wykonawcę ww. opracowania geodezyjnego czynności wykazały istnienie w operacie ewidencyjnym błędu kartowania skutkującego nieprawidłowym wykazaniem na dotychczasowej mapie ewidencyjnej przebiegu granic działki nr 3 (aktualnie 4) oraz działek z nią graniczących, tj. m.in. działek nr 2 i 5, a także związanego z tym faktem błędnego obliczenia poła powierzchni przedmiotowych działek.

Pola powierzchni działek obliczone zostały przy zakładaniu ewidencji gruntów na podstawie miar przyjętych graficznie z mapy ewidencyjnej (błędnie skartowanej), a nie na podstawie danych pomierzonych w terenie. Pomiar kontrolny z roku 1981 nie skutkował żadnymi zmianami faktycznego przebiegu granic przedmiotowych działek na gruncie, określonych przy zakładaniu ewidencji wg stanu posiadania. Wskutek wykrytego błędu poprawiono na mapie ewidencyjnej błędnie dotychczas wykazany przebieg granic ww. działek oraz ponownie obliczono ich powierzchnię graficznie. Zmieniono także numery działek do postaci ułamka. W wyniku tego pomiaru sporządzony został wykaz zmian gruntowych, który następnie był podstawą do dokonania - w trybie czynności materialno-technicznej - zmiany w ewidencji gruntów poła powierzchni m.in. działki nr 2 z dotychczasowego 0,5790 ha na nowy 0,2940 ha, oraz jej oznaczenia na nowy nr 1.

Wyjaśnić należy również, że w oparciu o stan ujawniony w ewidencji gruntów sprzed wyżej opisanego pomiaru z roku 1981, tj. w oparciu o dane z założenia ewidencji gruntów, dla działki nr 2 założona została księga wieczysta nr [...] (aktualnie [...]). Zwrócić uwagę należy, iż do chwili obecnej w księdze wieczystej ([...]) ujawniona jest działka nr 2 o polu powierzchni 0,5790 ha, natomiast w ewidencji gruntów wpisana jest odpowiadająca jej działka nr 1 o polu powierzchni 0,2940 ha (po pomiarze z 1981 r.).

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Starosta [...] odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie żądanym przez S. Z., albowiem wnioskodawca nie przedłożył, ani też nie wskazał żadnych dokumentów, które mogłyby spełnić jego żądanie. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikało również, że w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego zauważono błąd w danych ewidencyjnych dotyczący ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków położenia jednego z punktów granicznych (punkt nr [...] - szkic nr 40) w operacie technicznym [...] z założenia ewidencji gruntów wsi C.) pomiędzy wsią S., a wsią C., co dodatkowo zmieniło kształt działki nr 1. Ponadto Starosta [...] wyjaśnił, że przed organem ewidencyjnym powiatu [...] toczy się wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie prawidłowego wyznaczenia pola powierzchni działki nr 1.

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: ŚWINGiK) decyzją z dnia [...] r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Po przyjęciu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego - zleconych do wykonania przez Starostę [...] - opracowań geodezyjnych oznaczonych identyfikatorami [...] i [...] oraz po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w zakresie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, decyzją z dnia [...] r., znak; [...] organ ewidencyjny powiatu [...] orzekł o zmianie pola powierzchni działki nr 1 z 0,2940 ha na 0,2619 ha.

ŚWINGiK decyzją z dnia [...] r., znak: [...] uchylił ww. decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego organ ewidencyjny powiatu [...] orzekający w przedmiocie aktualizacji ewidencji nie ocenił w sposób prawidłowy przyjętej do zasobu geodezyjnego ww. dokumentacji geodezyjnej [...] i [...] jako środka dowodowego - materiału źródłowego - mogącego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. Ocena ta została dokonana pobieżnie i w sposób niewystarczający. Ponadto, z niezrozumiałych powodów organ pierwszej instancji wpierw uznał, że dokumentacja źródłowa określająca położenie punktów granicznych wyznaczających granice działki nr 1 jest wiarygodna, jednoznaczna i mogła stanowić podstawę wyznaczenia punktów granicznych działki nr 1 w trybie przepisów art. 39 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (opracowanie [...]), a następnie stwierdził, że dla granicy z działką nr 4 dokumentacja ta jednak nie jest wiarygodna i zlecił ustalenie przebiegu tej granicy w trybie przepisów § 37-39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 393).

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] r., znak: [...] orzekł o aktualizacji danych geometrycznych działki nr 1 oraz zmianie pola powierzchni tej działki.

Z treści uzasadnienia ww. decyzji oraz akt sprawy (dokumentacja państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego) wynika, że podczas zakładania ewidencji gruntów dla obrębu S. pas pod "linią wysokiego napięcia" przebiegający od granicy z lasami państwowymi do granicy ze wsią C. wydzielono jako dwie odrębne działki ewidencyjne. Na arkuszu mapy nr 1 działka otrzymała nr [...] (od granicy Lasów Państwowych do drogi publicznej [...]), a na arkuszu mapy nr 2 otrzymała nr [...] (od drogi [...] do granicy ze wsią C.). We wsi C. grunt pod linią energetyczną włączony został do działek prywatnych właścicieli. Ze szkiców polowych nr 16 i 19 z 1958 r. (szkice z założenia ewidencji gruntów wsi S. - operat techniczny [...]) wynika, że opisany pas gruntu zamierzony został tylko w dwóch miejscach, tj. na granicy z Lasami Państwowymi i przy drodze [...]. Dalej, do granicy wsi C., pokazany został jako przedłużenie odcinków wyznaczonych wcześniej, bez podania miar przy tej granicy, jedynie z narysowanym pasem i napisem "wys. napięcie" (patrz szkic nr 19 z 1958 r. - operat techniczny [...]).

Początek działki pod linią wysokiego napięcia, wyznaczony na granicy Lasów Państwowych, został jednoznacznie określony poprzez miary liczbowe na odcinkach pomiędzy punktami geodezyjnej osnowy pomiarowej, oznaczonymi numerami [...] i [...] (szkic nr 16 z roku 1958 - operat techniczny [...]). Również dane pomiarowe wzdłuż drogi [...] nie budzą wątpliwości (szkic nr 19 z 1958 r. - operat techniczny [...]). W oparciu o dane uwidocznione na ww. szkicach wykreślono pierwotne mapy ewidencji gruntów. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, przy wkreślaniu na mapie ewidencyjnej (podczas zakładania ewidencji gruntów) przebiegu granic działki pod linią energetyczną popełniono błąd. Zgodnie z ww. szkicem polowym nr 19, punkty wyznaczające granicę działki nr 3 powinny zostać skartowane na mapie ewidencyjnej na linii pomiarowej przebiegającej wzdłuż wschodniej granicy drogi [...] na mierze 454,50 m i 472,00 m.

Natomiast osoba sporządzająca pierworys mapy ewidencyjnej przyjęła błędnie, że punkt początkowy linii pomiarowej wzdłuż drogi [...] znajduje się na linii prostej pomiędzy punktami osnowy ewidencyjnej nr [...] i [...] w odległości 134,80 m od punktu nr [...]. Jednak, jak to wynika ze szkicu nr 19 z 1958 r., początek linii pomiarowej wzdłuż drogi [...], to punkt załamania drogi znajdujący się w odległości 16,00 m w kierunku północnym od punktu błędnie przyjętego jako początek linii pomiarowej.

Zdaniem organu, nie ulega wątpliwości, że podczas zakładania ewidencji gruntów prawidłowo wkreślono na mapę ewidencyjną punkty wyznaczające granicę działki pod linią wysokiego napięcia (działka nr [...]) z granicą Lasów Państwowych, a błędnie wkreślono punkty przecięcia granic południowej i północnej (miary na ww. szkicu nr 19 odpowiednio 454,50 m i 472,00 m) działki pod linią wysokiego napięcia z wschodnią granicą działki [...] (przesunięcie położenia tych punktów o 16,00 m w kierunku południowym). W konsekwencji połączenie linią prostą prawidłowo wkreślonych punktów na granicy z Lasami Państwowymi z błędnie wkreślonymi punktami na przecięciu z drogą [...], a następnie przedłużenie tak wkreślonych granic działki nr 3 (pod linią wysokiego napięcia) do granicy ze wsią C. spowodowało około 40 metrowe przesunięcie w kierunku południowym granic działek nr 2 i 3, co miało wpływ na nieuzasadnione zwiększenie poła powierzchni działki nr 2, obliczonego metodą graficzną z błędnie skartowanego pierworysu mapy ewidencyjnej.

Kolejny błąd powstał w wyniku błędnego wkreślenia na mapę ewidencyjną punktu granicznego nr [...] pomiędzy obrębami C. i S., którego położenie ustalone zostało i pomierzone w operacie ewidencyjnym wsi C. (protokół z ustalenia granic z dnia [...] r. i szkic połowy nr 40 z 1958 r. – [...]). Punkt graniczny nr [...] (na szkicu nr 45) znajduje się w odległości 21,00 m (rzędna położenia punktu) w lewo od linii pomiarowej wyznaczonej przez punkty osnowy ewidencyjnej nr [...] i [...]. Na mapie ewidencyjnej punkt ten wyznaczony został nie w odległości 21,00 m ale 10,00 m w lewo od linii pomiarowej. Ze względu na fakt, że jeden ze wspólnych punktów granicznych działek ewidencyjnych nr 2 i 3 (punkt oznaczony na szkicu podstawowym nr 1 w operacie technicznym [...]) znajduje się na linii pomiędzy błędnie wyznaczonym na mapie punktem nr [...] a punktem nr [...] doszło do kolejnego, niesłusznego zwiększenia pola powierzchni działki nr 2 obliczonego, jak już wcześniej wyjaśniono, graficzne na podstawie pierworysu mapy ewidencyjnej.

Mając powyższe na względzie organ ewidencyjny powiatu [...] jeszcze raz dokonał szczegółowej analizy dokumentacji znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym dotyczącej przebiegu granic przedmiotowych działek. Do analizy organ wykorzystał dokumentację wchodzącą w skład ww. opracowań geodezyjnych: [...] (operat techniczny z założenia ewidencji wsi S.), [...] (operat techniczny z założenia ewidencji gruntów wsi C.), [...] (operat techniczny z pomiaru kontrolnego z 1981 r.), [...] (operat techniczny z wyznaczenia punktów granicznych działki nr 1). W wyniku przeprowadzonej analizy organ stwierdził, że dane zawarte w ww. operatach technicznych [...], [...] i [...] pomimo, że w chwili sporządzenia wykonane były prawidłowo, na chwilę obecną nie spełniają już bardziej rygorystycznych, obecnie wymaganych dokładności określonych w standardach technicznych oraz w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W materiałach tych brak jest danych (współrzędne punktów, błędy położenia punktów osnowy geodezyjnej i punktów granicznych) dotyczących przedmiotowej działki nr 1. Możliwe było jednak wyliczenie współrzędnych punktów granicznych na podstawie miar liczbowych i ich zależności uwidocznionych na szkicach polowych wchodzących w skład ww. operatów technicznych. Dlatego też do, wykonania przedmiotowej włączono punkty osnowy ewidencyjnej oznaczone nr nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] od strony wsi C. oraz punkty nr nr [...], [...],[...], których współrzędne pozyskano w drodze geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego - operat techniczny [...]. Znaki graniczne wyznaczające te punkty zostały odszukane w terenie i zamierzone zgodnie z obowiązującymi przepisami w oparciu o obowiązująca osnowę geodezyjną.

Po dokonaniu powyższej analizy (dokumentacja analizy w aktach sprawy) organ stwierdził, że współrzędne i pole powierzchni działki nr 1 określone w operacie technicznym [...] są zgodne ze wszystkimi danymi zgromadzonymi w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Wykonawca prac geodezyjnych objętych opracowaniem technicznym [...], po uprzednim wyznaczeniu punktów granicznych działki nr 1 wg danych zawartych w operacie z założenia ewidencji gruntów ([...]) oraz w operacie z pomiaru kontrolnego przebiegu granic działek nr 6 i 3 (działki pod linią wysokiego napięcia) z roku 1981 dokonał pomiaru tych punktów zgodnie z obowiązującymi standardami w geodezji i kartografii.

Z akt sprawy wynika, że punkty graniczne pomiędzy działkami nr nr 1 i 4 nie są akceptowane przez S. Z., który żąda wyznaczenia granicy jego działki wg pierwotnej (jak wcześniej wykazano błędnej) powierzchni wykazanej w księdze wieczystej KW nr [...] wynoszącej 0,5790 ha. Starosta [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnia ponadto, że wyznaczone na gruncie wspólne granicy działki nr 1 z działką nr 4 zostały jedynie zamarkowane, a w protokole z wyznaczenia punktów granicznych z dnia [...] r. wykonawca prac geodezyjnych odnotował, że S. Z. kwestionuje te punkty, gdyż są niezgodne z działką nr 2 ujawnioną w księdze wieczystej.

W ocenie organu ewidencyjnego dokumentacja wchodząca w skład ww. operatów technicznych [...], [...] i "spinającego" je operatu technicznego [...] pozwala na zmianę danych geometrycznych działki nr 1, która to zmiana przekłada się na zmianę jej pola powierzchni. Organ doszedł do przekonania, że nie może pominąć takiej zmiany, tym bardziej, że samo przekartowanie niekwestionowanego punktu granicy ze wsią C. daje ubytek powierzchni 0,0224 ha w działce nr 1 (punkt nr [...]).

Od ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. odwołanie wniósł pełnomocnik S. Z., podnosząc zarzut niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy.

ŚWINGiK utrzymując w całości w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. wskazaną na wstępie decyzją z [...] r., wskazał na art. 24 ust. 2a pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Wynika z niego, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, materiałów zasobu oraz wykrycia błędnych informacji. Według § 35 pkt 1 i 3 oraz § 45 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do aktualizacji operatu ewidencyjnego są materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, a także wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych.

Łączne odcztanie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c, art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h oraz art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne prowadzi do wniosku, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu w drodze decyzji, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z materiałów zasobu, a brak jest wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka do dokonania aktualizacji w drodze czynności materialno-technicznej ze względu na brak wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 24 ust. 2b pkt 1 lit h ww. ustawy). W takim przypadku, aby dane znajdujące się w przyjętym do zasobu geodezyjnego operacie technicznym mogły stanowić podstawę dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, organ musiał przeprowadzić postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją (art. 24 ust. 2b pkt 2 ww. ustawy).

Przesłanką wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków może być wykrycie błędnych informacji (art. 24 ust.2a pkt 1 ust. d Prawa geodezyjnego i kartograficznego) i wynikająca z tego potrzeba wyeliminowania danych błędnych (§ 45 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia), pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać, a nie tworzyć lub gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek. Organ ewidencyjny po wykryciu błędnej informacji zarejestrowanej w ewidencji gruntów i budynków winien z urzędu łub na wniosek podjąć czynności zmierzające do usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości. Wymaga to uprzedniego zbadania i ustalenia rodzaju błędu (czy jest on istotny czy nieistotny) oraz jego genezy.

Szczególnie istotne w niniejszej sprawie było także przytoczenie przepisów dotyczących wykazywania w ewidencji gruntów i budynków przebiegu granic działek ewidencyjnych.

Zgodnie z § 36 ww. rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, to zgodnie z § 37 ust. 1 rozporządzenia dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic.

W przedmiotowej sprawie, przy zakładaniu ewidencji obrębu S. popełniony został błąd przy sporządzaniu pierworysu mapy ewidencyjnej. Błąd ten, jak już wcześniej wskazano, polegał na błędnym wykazaniu na mapie ewidencyjnej przebiegu granic działki nr 3 i sąsiadujących z nią działek nr nr 2 i 3. Błąd ten został wykryty i skorygowany podczas pomiaru kontrolnego w roku 1981. Wówczas to na mapie ewidencyjnej wykazano prawidłowy przebieg granic ww. działek ewidencyjnych, jednak pole powierzchni działki nr 1 (0,2940 ha), podobnie jak przy zakładaniu ewidencji gruntów, obliczono na podstawie miar graficznych z mapy ewidencyjnej. Powierzchnia ta została ujawniona w rejestrze gruntów i taki stan trwa do chwili obecnej.

W dniu [...] r. wpisana została do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacja opracowania [...] dotycząca wyznaczenia punktów granicznych działki nr 1. W skład tego opracowania wchodzi m.in. wykaz zmian danych ewidencyjnych, w którym utrwalona została zmiana pola powierzchni działki nr 1 z 0,2940 ha na 0,2619 ha. Z dokumentacji wchodzącej w skład tego opracowania (m.in. szkic podstawowy nr 1, szkic nr 1 z wyznaczenia punktów granicznych) wynika, że numeryczny opis granicy działki nr 1 wyznaczają punkty graniczne oznaczone nr: [...], [...], [...], [...], [...] i[...].

W celu dokonania wyznaczenia punktów granicznych działki nr 1 odszukano znaki osnowy pomiarowej z założenia ewidencji gruntów i budynków. Z materiałów sprawy (sprawozdanie techniczne operatu technicznego [...]) wynika, że w punktach:

• na granicy wsi S. ze wsią C. oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...] odszukano kamienie granitowe, a w punkcie nr [...] odszukano znak podziemny w postaci butelki,

• na granicy z Lasami Państwowymi oznaczonych numerami [...], [...] i [...] odszukano kamienie granitowe,

• na granicy pomiędzy działkami nr nr 7, 8 i 9 odszukano znak betonowy.

Powyższe zobrazowane zostało na szkicu podstawowy nr 1 oraz szkicu nr 1 z wyznaczenia punktów granicznych wchodzących w skład opracowania [...].

W oparciu o odszukane punkty osnowy pomiarowej oraz dane liczbowe z operatów technicznych z założenia ewidencji gruntów oraz operatu technicznego z pomiaru kontrolnego z roku 1981 dokonano wyznaczenia punktów granicznych działki nr 1, a następnie dokonano geodezyjnego pomiaru terenowego tych punktów. W kolejności obliczono współrzędne prostokątne płaskie określające położenie tych punktów w układzie 2000 (§61 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków), a następnie w oparciu o te współrzędne obliczono pole powierzchni działki nr 1 (§ 62 ust. 1 rozporządzenia).

Zmiana pola powierzchni działki nr 1 utrwalona została w wykazie zmian danych ewidencyjnych (§46 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków).

Ponadto, jak już wcześniej wyjaśniono, skorygowano błędnie wykazane na mapie ewidencyjnej położenie punku nr [...].

Wobec tego, organu I instancji nie dokonał zmian w dotychczas wykazanymi w ewidencji gruntów i budynków przebiegu granic ewidencyjnych działki nr 1, z wyjątkiem korekty położenia punktu nr [...], którego dotychczasowe, błędne wykazanie w ewidencji gruntów i budynków miało wpływ na przebieg wschodniej granicy działki nr 1. Ponowna, szczegółowa analiza dokumentacji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzi do wniosku, że informacje zawarte w tej dokumentacji mogą być wykorzystane do obliczenia współrzędnych prostokątnych płaskich określających położenie punktów granicznych działki nr 1. Natomiast w wyniku geodezyjnego pomiaru terenowego (operat techniczny [...]) pozyskano bardziej dokładne, spełniające wymogi aktualnie obowiązujących standardów w geodezji i kartografii, współrzędne określające położenie ww. punktów granicznych. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż zgodnie z § 85 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków dane mapy numerycznej oraz dane określające pola powierzchni działek ewidencyjnych niespełniające obowiązujących standardów technicznych, podlegają systematycznej modyfikacji w ramach bieżącej aktualizacji operatu ewidencyjnego.

Na ww. decyzję organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył S. Z., reprezentowany przez pełnomocnika.

Zaskarżonej decyzji zarzucił bezzasadne utrzymanie w mocy ww. decyzji Starosty [...], tj. naruszenie art. 138 § 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i w związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W skardze wskazano, że w przedmiotowej sprawie zachodziła konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w kierunku pozwalającym na ustalenie czy linia energetyczna biegnącą pierwotnie nad działką nr 3 została przesunięta w terenie. To z kolei pozwoliłoby na weryfikację tego, czy przebieg południowej granicy działki nr 1 (poprzednio 2 - współwłaściciel S. Z.) odpowiada prawdzie, oraz na ustalenie czy zapis w ewidencji gruntów dotyczący powierzchni działki nr 1 jest prawidłowy.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, a jednocześnie wskazał, że zarzuty skargi są tożsame z tymi zawartymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w związku z czym, w całości popiera argumentację zaprezentowaną w decyzji z dnia [...] r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie znajduje uzasadnienia.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji były przepisy art. 24 ust. 2a pkt. 1 lit.c w zw. z art. 24 ust. 2b pkt. 1 lit. h ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 725, dalej: p.g.k.)

Zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt. 1 lit. c p.g.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji. Aktualizacja, co zasady, następuje w drodze czynności materialno-technicznej – w przypadkach wskazanych w art. 24 ust. 2b pkt. 1 tej ustawy, natomiast wyjątkowo, w drodze decyzji administracyjnej, odnośnie do innych przypadków (m.in. braku wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego – art. 24 ust. 2b pkt. 1 lit. h).

Jak wynika z ustaleń poczynionych w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji, uzupełnianego po dwukrotnym uchyleniu jego rozstrzygnięć przez organ odwoławczy (z dnia [...] r. i z [...] r.), podczas zakładania ewidencji gruntów prawidłowo wkreślono na mapę ewidencyjną punkty wyznaczające granicę działki pod linią wysokiego napięcia (działka nr 6) z granicą Lasów Państwowych, a błędnie wkreślono punkty przecięcia granic południowej i północnej działki pod linią wysokiego napięcia z wschodnią granicą działki [...]w wyniku przesunięcia położenia tych punktów o 16,00 m w kierunku południowym. W konsekwencji tego błędu, połączenie linią prostą prawidłowo wkreślonych punktów na granicy z Lasami Państwowymi z błędnie wkreślonymi punktami na przecięciu z drogą [...], a następnie przedłużenie tak wkreślonych granic działki nr 3 (pod linią wysokiego napięcia) do granicy ze wsią C., spowodowało około 40 metrowe przesunięcie w kierunku południowym granic działek nr 2 (aktualnie 1) i 3 (aktualnie 4). To z kolei miało wpływ na nieuzasadnione zwiększenie poła powierzchni działki nr 2, obliczonego metodą graficzną z błędnie skartowanego pierworysu mapy ewidencyjnej.

Kolejny błąd powstał w wyniku błędnego wkreślenia na mapę ewidencyjną punktu granicznego nr [...]., pomiędzy obrębami C. i S., którego położenie ustalone zostało i pomierzone w operacie ewidencyjnym wsi C. (protokół z ustalenia granic z dnia [...] r. i szkic połowy nr 40 z 1958 r. – [...]). Natomiast z protokołu ustalenia wsi S. z dnia [...] r. wynika, że przyjęto granice pomiędzy obrębami S. i C. ustalone dla obrębu C.. Jak wynika z danych liczbowych uwidocznionych na ww. szkicu polowym nr 40 z 1958 r. punkt graniczny nr [...]. (na szkicu nr [...]) znajduje się w odległości 21,00 m (rzędna położenia punktu) w lewo od linii pomiarowej wyznaczonej przez punkty osnowy ewidencyjnej nr [...] i [...]. Niestety na mapie ewidencyjnej punkt ten wyznaczony został nie w odległości 21,00 m ale 10,00 m w lewo od linii pomiarowej. Ze względu na fakt, że jeden ze wspólnych punktów granicznych działek ewidencyjnych nr 2 i 3 (punkt oznaczony na szkicu podstawowym nr 1 w operacie technicznym [...]) znajduje się na linii pomiędzy błędnie wyznaczonym na mapie punktem nr [...] a punktem nr [...] doszło do kolejnego, niesłusznego zwiększenia pola powierzchni działki nr 2 obliczonego graficzne na podstawie pierworysu mapy ewidencyjnej.

Po dokonaniu szczegółowej analizy dokumentacji znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym dotyczącej przebiegu granic przedmiotowych działek, w tym dokumentacji wchodzącej w skład opracowań geodezyjnych, w tym operatu technicznego z pomiaru kontrolnego z 1981 r. oraz operatu technicznego [...] z wyznaczenia punktów granicznych działki nr 1 stwierdzono, że pierwotne dane, zawarte w starych operatach technicznych ([...], [...] i [...]), wykonanych prawidłowo, nie spełniają obecnych, bardziej rygorystycznych wymogów dokładności, określonych w standardach technicznych oraz w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W materiałach tych brak jest danych (współrzędne punktów, błędy położenia punktów osnowy geodezyjnej i punktów granicznych) dotyczących przedmiotowej działki nr 1. Możliwe było jednak wyliczenie współrzędnych punktów granicznych na podstawie miar liczbowych i ich zależności uwidocznionych na szkicach polowych wchodzących w skład ww. operatów technicznych. Dlatego też do, wykonania przedmiotowej włączono punkty osnowy ewidencyjnej oznaczone nr nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] od strony wsi C. oraz punkty nr nr [...], [...], [...], których współrzędne pozyskano w drodze geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego - operat techniczny [...]. Znaki graniczne wyznaczające te punkty zostały odszukane w terenie i zamierzone zgodnie z obowiązującymi przepisami w oparciu o obowiązująca osnowę geodezyjną.

W ocenie Sądu, nie budzi większych wątpliwości w tym przypadku, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków zawierały błędy, których źródłem było mylne wskazanie na mapie ewidencyjnej usytuowania punktu [...]., a w jego konsekwencji niewłaściwe ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 1 i 4, co z kolei skutkowało zawyżeniem powierzchni działki nr 1. To z kolei wymagało aktualizacji w drodze administracyjnej.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w skardze stwierdzić trzeba, że w kontekście poczynionych wyżej ustaleń, wskazujących na przyczynę aktualizacji (zmiany) danych geometrycznych działki nr 1 błędnie ustalonych przy zakładaniu ewidencji gruntów (błędnie "skratowana" mapa ewidencyjna), nie ma znaczenia kwestia modernizacji linii energetycznej w 1971 r. i ewentualnego zmiany jej przebiegu w stosunku do tej działki.

W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.