Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1894/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Rozwoju Regionalnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 207 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - spec. Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi "A." Sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca) jest decyzja Ministra Rozwoju Regionalnego z [...] czerwca 2013 r. nr [...]. Decyzją tą została – w punkcie 1 – uchylona decyzja Zarządu Województwa [...] z [...] maja 2012 r. znak: [...] w części dotyczącej zwrotu kwoty 3.800,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia 2 grudnia 2010 r. z wyłączeniem okresu zawieszenia postępowania, tj. od dnia 29 lutego 2012 r. do dnia 18 kwietnia 2012 r. i w tym zakresie umarzająca postępowanie pierwszej instancji, a – w punkcie 2 – w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymała w mocy.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następujący stanie faktycznym i prawnym.

Skarżąca 13 października 2010 r. zawarła z Województwem [...], pełniącym w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki (dalej: POKL) funkcję Instytucji Pośredniczącej (dalej: IP) umowę o dofinansowanie projektu nr [...] pn. "C.". Celem ogólnym projektu było podniesienie kwalifikacji w obszarze ICT przez minimum 230 specjalistów IT w tym min. 46 kobiet zamieszkujących w województwie [...] potwierdzone uzyskaniem przez beneficjantów ostatecznych międzynarodowego certyfikatu i specjalistycznego tytułu. Okres realizacji projektu obejmował łącznie 12 miesięcy – od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. Zadania merytoryczne w projekcie miały w przeważającej mierze zostać zlecone podmiotom zewnętrznym, w tym m.in. wynajem: sal, sprzętu, zakup: usług szkoleniowych, podręczników, materiałów szkoleniowych, wyżywienia dla uczestników, stworzenie portalu edukacyjnego, zakup: certyfikatów, egzaminów, usług prawnych, podatkowych i notarialnych, materiałów promocyjnych, wykonanie badań ewaluacyjnych i organizacja konferencji. Do koordynacji powyższych zadań w ramach personelu projektu skarżąca przewidziała zaangażowanie 6 osób, w tym 2 specjalistów ds. rekrutacji uczestników (w łącznym wymiarze 1 etatu w oparciu o umowy o pracę), specjalisty ds. certyfikacji (umowa o pracę), koordynatora projektu (umowa zlecenia), specjalisty ds. organizacji szkoleń (umowa o pracę) oraz osoby odpowiedzialnej za prace marketingowe (umowa o pracę). Przy łącznej wartości dofinansowania wynoszącej 1.140.803,90 zł koszt realizacji projektu przypadający na jednego uczestnika wyniósł 4.960,01 zł.

W dniach 14-16 września 2011 r. IP przeprowadziła kontrolę planową realizowanego projektu, w wyniku której wydała Informację pokontrolną nr 99/2011. Stwierdzone przez zespół kontrolujący uchybienia dotyczyły m.in. wadliwości zawartych umów zlecenia z koordynatorem projektu (tożsamość rodzajowa umów zawartych w ramach projektu z umowami o pracę zawartymi z wnioskodawcą poza projektem), stosowania zasady konkurencyjności (udzielenie zamówienia podmiotowi powiązanemu), braku dokumentacji potwierdzającej realizację konferencji oraz błędnej kwoty przelewu. Łączna kwota wydatków niekwalifikowanych wyniosła 12.163,00 zł. Skarżąca odmówiła podpisania ww. Informacji pokontrolnej, za zasadny uznając jedynie zarzut dotyczący błędnej kwoty przelewu w wysokości 5,00 zł. W dniu 21 grudnia 211 r. wydane zostały zalecenia pokontrolne, a w konsekwencji wezwanie do zapłaty z 3 stycznia 2012 r. W związku z brakiem wpłaty dochodzonych środków, 8 lutego 2012 r. IP wszczęła postępowanie administracyjne w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu i terminu, od którego nalicza się odsetki.

Zarząd Marszałkowski Województwa [...] decyzją z [...] maja 2012 r. nr [...], zobowiązał skarżącą do zwrotu dofinansowania w wysokości 9.784,00 zł wraz z odsetkami wykorzystanego z naruszeniem procedur tj. wydatków niezakwalifikowanych będących nieprawidłowością w rozumieniu Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL 2007-2013, związanych z realizacją przedmiotowego projektu w wysokości 9.784,00 zł wraz z odsetkami.

Od powyższej decyzji skarżącą złożyła odwołanie.

Minister Rozwoju Regionalnego decyzją z [...] września 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję z [...] maja 2012 r. w części dotyczącej zwrotu kwoty 3.800,00 zł wraz z odsetkami i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji.

Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 8 lutego 2013 r. uchylił decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z [...] września 2012 r. Powodem uchylenia tej decyzji było uchybienie procesowe polegające na niewłaściwym sformułowaniu sentencji decyzji organu drugiej instancji, które nie zawierało rozstrzygnięcia co do całości zaskarżonej decyzji.

Minister Rozwoju Regionalnego (opisaną na wstępie decyzją z [...] czerwca 2013 r.), w wyniku ponownego rozpoznania odwołania, uchylił decyzję pierwszej instancji w części dotyczącej 3.800,00 zł wraz z odsetkami, a w pozostałym zakresie utrzymała ją w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Minister wyjaśnił, że odniósł się do poszczególnych powodów zakwestionowanych wydatków.

W pierwszym rzędzie Minister – odnosząc się do niekwalifikowalności wydatków poniesionych na wypłatę wynagrodzeń kierownika projektu – wyjaśnił, że funkcję koordynatora projektu pełnili: L.K. (od 1 października 2010 r. do 28 lutego 2011 r. na podstawie umowy zlecenia nr [...] z [...] października 2010 r.) oraz M.D. (w okresie od 1 marca 2011 r. do 30 września 2011 r. na podstawie umowy zlecenia nr [...] z [...] marca 2011 r.). Jednocześnie osoby te pozostawały w stosunku pracy ze skarżącą spółką na podstawie umów o pracę. L.K. zatrudniona na stanowisku specjalisty ds. funduszy europejskich w wymiarze 1 etatu na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony z 30 marca 2007 r. aneksowanej m.in. 1 maja 2009 r., kiedy jej stanowisko uległo zmianie na kierownika działu funduszy europejskich, natomiast nie uległ zmianie wymiar czasu pracy. M.D. zatrudniony na stanowisku zastępcy koordynatora projektów w wymiarze 1 etatu na podstawie umowy o pracę zawartej na okres próbny od 1 lutego 2011 r. do 30 kwietnia 2011 r. z 4 stycznia 2011 r., umowy o pracę zawartej na czas określony od 1 maja 2011 r. do 31 stycznia 2012 r. z 19 kwietnia 2011 r. aneksowanej 17 października 2011 r. aneksem, na podstawie którego jego stanowisko uległo zmianie na zastępcę koordynatora projektu pn. "R.", natomiast wymiar czasu pracy został określony na 1 etat.

Powyższe oznacza, że w okresie pełnienia funkcji koordynatora przedmiotowego projektu L.K. była jednocześnie zatrudniona w spółce na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierownika działu funduszy europejskich, natomiast M.D. na stanowisku zastępcy koordynatora projektów w dziale funduszy europejskich.

W ocenie Ministra, pracownicy wyodrębnionego w strukturze spółki Działu Funduszy Europejskich zatrudnieni na stanowiskach związanych z koordynacją projektów szkoleniowych PO [...] - w ramach przedmiotowego projektu wykonywali takie same obowiązki.

Minister odnosząc się do zarzutu odwołania, że zadania koordynatora projektu na podstawie umowy zlecenia odnosiły się do jednego, konkretnego projektu, a zadania w ramach umowy o pracę dotyczyły innych projektów i były różne od zadań określonych w umowie o pracę, stwierdził, że wykonywanie tych samych lub podobnych czynności w ramach różnych projektów PO KL nie stanowi pracy różnej rodzajowo. Osoby oddelegowane w ramach stosunku pracy do wdrażania projektu PO KL wykonują swoją normalną pracę, dlatego nie ma potrzeby zmiany ich zakresów obowiązków, gdyż poza źródłem finansowania rodzaj wykonywanej pracy jest taki sam. Minister zwrócił uwagę, że inaczej wygląda ta sytuacja w przypadku innych osób zaangażowanych u beneficjenta jako personel przedmiotowego projektu (m.in. A.S., specjalisty ds. rekrutacji, R.W., specjalisty ds. rekrutacji oraz specjalisty ds. certyfikacji oraz R.Ż., specjalisty ds. marketingu). Tym samym, zastosowanie tej formy zaangażowania personelu do projektu było możliwe i praktycznie stosowane u beneficjenta.

Tak więc w opinii Ministra zawieranie z własnymi pracownikiem umowy cywilnoprawnej jest obejściem regulacji wynikających z prawa pracy, nawet jeśli odbywa się za zgodą zainteresowanego pracownika. Zawarcie przez skarżącą dodatkowych umów zlecenia na potrzeby realizacji projektu z własnymi pracownikami na warunkach takich, że zakres zadań i obowiązków wynikający z umów zlecenia znacznie pokrywa się z zakresem zadań i obowiązków wynikających ze stosunku pracy jest naruszeniem zasad prawa pracy. Minister podkreślił, że nie budzi wątpliwości fakt powierzenia funkcji w projekcie POKL pracownikom skarżącej, lecz podstawa prawna wypłaty wynagrodzenia z tytułu pełnienia ww. funkcji.

Minister wyjaśnił, że zarzut skarżącej dotyczący faktu akceptacji przez stronę umowy o dofinansowanie wniosku o dofinansowanie, w którym przyjęto rozliczanie wydatków dotyczących koordynatora projektu na podstawie umowy zlecenia nie ma znaczenia dla sprawy. Na etapie zatwierdzania wniosku o dofinansowanie projektu strona umowy o dofinansowanie nie wiedziała bowiem, kto będzie pełnić funkcję koordynatora projektu, a w szczególności nie znała powiązań tej osoby ze skarżącą oraz ich funkcji w spółce.

Minister stwierdził także, że zawarcie umów zlecenia z własnymi pracownikami w warunkach takich, że zakres zadań i obowiązków wynikający z umów zlecenia pokrywa się z zakresem zadań i obowiązków wynikających ze stosunku pracy, stanowi istotne naruszenie prawa pracy (m.in. w zakresie godzin nadliczbowych). Jednocześnie zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL, wydatki są kwalifikowalne, jeżeli są zgodne z odrębnymi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego. W niniejszym przypadku zakwestionowanie podstawy prawnej wydatków poniesionych na wynagrodzenia koordynatorów projektu oznacza ich niekwalifikowalność. Przedmiotowe wydatki zostały poniesione z naruszeniem procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu, a więc zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), podlegają zwrotowi. Dodatkowo Minister powołał się na nieprawomocny wyrok tutejszego Sądu (V SA/Wa 2606/12), w którym w analogicznej sprawie skarga została oddalona.

Kolejne opisane przez Ministra uchybienia dotyczyły naruszenia zasady konkurencyjności w przedmiocie wynajmu sali szkoleniowej oraz sprzętu komputerowego. Minister wskazał, że 4 listopada 2010 r. L.K., pełniąca w projekcie funkcję koordynatora, wysłała pocztą elektroniczną zapytanie ofertowe do 3 podmiotów: N. Sp. z o.o., S. Sp. z o.o. oraz S. Sp. z o.o. W odpowiedzi wpłynęła oferta złożona przez firmę S. Sp. z o.o. Oferta ww. wykonawcy została podpisana przez T.S., Członka Zarządu S. Sp. z o.o. (wykonawcy), który – jak wynika z wyciągu z KRS – w okresie realizacji projektu pełnił również funkcję Członka Zarządu skarżącej spółki (zamawiającego).

Natomiast zapytanie ofertowe (dotyczące wynajmu sal) zostały skierowane do 3 podmiotów: C.H. w B., H.K. w B. oraz S. Sp. z o.o. W odpowiedzi wpłynęła 1 oferta złożona przez firmę S.Sp. z o.o. Oferta ww. wykonawcy została podpisana przez T.S. Członka Zarządu S. Sp. z o.o. (wykonawcy), który jak wskazano powyżej w okresie realizacji projektu pełnił również funkcję Członka Zarządu skarżącej spółki.

Minister zauważył, że w skład zarządów skarżącej spółki oraz S.Sp. z o.o. wchodzą te same osoby, tj. T.S. oraz M.K. (jednocześnie wchodzący w skład Komisji Oceny Ofert), natomiast S. Sp. z o.o. (wykonawca) mieści się pod tym samym adresem co skarżąca spółka (zamawiający).

W ocenie Ministra, stwierdzenie powiązań osobowo-kapitałowych w postępowaniu na wyłonienie wykonawcy, polegających na tożsamości osób decyzyjnych u zamawiającego i wybranego wykonawcy stanowi złamanie zasady konkurencyjności, a to jest naruszeniem procedur określonych w art. 184 ustawy o finansach publicznych. Konsekwencją tego uchybienia jest obowiązek zwrotu środków wraz z odsetkami. W ocenie Ministra działanie spółki wypaczyło sens zasady konkurencyjności i zaważyło definitywnie na przebiegu przeprowadzonego postępowania. W związku z powyższym umowa podpisana z tak wybranym wykonawcą, jako zawarta niezgodnie z procedurami, stanowi podstawę uznania za niekwalifikowalne wydatków poniesionych na jej podstawie.

W związku z powyższym, Minister uznał, że spełniona została dyspozycja normy zawarta w art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którą – w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych (...). Minister ponownie powołał się na wyrok tutejszego Sądu (V SA/Wa 2606/12), a także na wyrok V SA/Wa 274/12.

Następnie Minister odniósł się do niekwalifikowalności, która została przez niego uznana tj. niekwalifikowalności wydatków poniesionych w związku z organizacją konferencji promującej projekt na kwotę 3.800,00 zł. Minister uznał, że przedstawione dokumenty przez skarżącą potwierdzają organizację konferencji promującej projekt w sposób wystarczający, a tym samym wydatki poniesione w związku z tym działaniem uznał za kwalifikowalne i niepodlegające zwrotowi, a więc w tym zakresie uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył w tej części postępowanie.

Ostatni z niekwalifikowanych wydatków faktycznie nieponiesionych a wykazanych we wniosku o płatność nr 2 dotyczył faktura VAT [...]. Minister wskazał, że w ramach projektu rozliczono kwotę 40.079,91 zł obejmującą fakturę VAT nr F500321763, podczas gdy w rzeczywistości skarżąca dokonała płatności za ww. fakturę w wysokości 40.074,91 zł (o 5 zł mniejszą). W związku z powyższym, koszty w wysokości 5 zł zostały uznane za niekwalifikowalne.

W skardze z 19 lipca 2013 r. do tutejszego Sądu skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z [...] czerwca 2013 r. w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Zarządu Województwa [...] z [...] maja 2012 r. tj. w części odnoszącej się do kwoty 5.979,00 zł dofinansowania tytułem: wydatków poniesionych na wypłatę wynagrodzeń dla kierownika projektu (3.600 zł) oraz wydatków związanych z wynajmem: sali szkoleniowej (878,40 zł) i sprzętu komputerowego wraz z oprogramowaniem (1.500,60 zł). Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

1. art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, w zw. z podrozdziałem 4.5.2 Sekcja 2 – "Stosunek cywilnoprawny" Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL poprzez zastosowanie ww. przepisów prawa powszechnie obowiązującego i zobowiązanie skarżącej do zwrotu środków poniesionych na wypłatę wynagrodzeń kierownika projektu w sytuacji, gdy brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia przesłanki wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w treści art. 184;

2. art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych w zw. z Rozdziałem 3 Podrozdziałem 3.1 pkt 8) Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL - dotyczących tego, że wydatki w ramach projektu powinny być ponoszone zgodnie z zasadą konkurencyjności - poprzez zastosowanie ww. przepisów prawa powszechnie obowiązującego i zobowiązanie skarżącej do zwrotu środków poniesionych na wynajem sali i sprzętu komputerowego w sytuacji, gdy brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia przesłanki wykorzystania tych środków z naruszeniem procedur, o których mowa w treści art. 184.

W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymując swoją dotychczasową argumentacje wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie.

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze, stwierdzić należy, że są one bezzasadne.

Ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ są prawidłowe.

Skarżąca spółka zawarła 13 października 2010 r. z Województwem [...], pełniącym w Programie funkcję Instytucji Pośredniczącej umowę o dofinansowanie projektu pt. "C.". Konkurs i zawarcie umowy odbyły się m.in. w oparciu o regulacje prawne z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z dnia 6 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 89 poz. 712 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.) oraz w oparciu o przepisy wewnętrzne wydane na podstawie tej ustawy przez podmioty tam wskazane, w tym "Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki" z dnia 27 marca 2009 r. w wersji obowiązującej w dacie realizacji zamówienia (dalej: Wytyczne).

Na mocy przedmiotowej umowy skarżąca zobowiązała się do wydatkowania środków zgodnie z Wytycznymi (§ 3 ust. 4 umowy). Jednocześnie zgodnie z § 13 umowy, beneficjent był zobowiązany do zwrotu środków, jeżeli zostanie stwierdzone, że zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych. Przedmiotowe procedury to m.in. Wytyczne.

W niniejszej sprawie spornymi kwestiami jest to, czy organ zasadnie uznał, że wydatki poniesione na wypłatę wynagrodzeń kierownika projektu są niekwalifikowalne oraz czy skarżąca spółka naruszyła zasadę konkurencyjności przy wynajmie sali szkoleniowej oraz sprzętu komputerowego.

Odnosząc się do kwestii niekwalifikowalności wydatków poniesionych na wypłatę wynagrodzeń kierownika projektu należy stwierdzić, że organy słusznie stwierdziły, iż zawarcie umów zlecenia z własnymi pracownikami w warunkach takich, że zakres zadań i obowiązków wynikający z umów zlecenia pokrywa się z zakresem zadań i obowiązków wynikających ze stosunku pracy, stanowi istotne naruszenie prawa.

Należy bowiem zauważyć, iż zgodnie z Wytycznymi, wydatki są kwalifikowalne, jeżeli są zgodne z odrębnymi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego.

W niniejszej sprawie bezsprzecznie ustalono, że w okresie pełnienia funkcji koordynatora przedmiotowego projektu L.K. była jednocześnie zatrudniona w skarżącej spółce na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierownika działu funduszy europejskich, natomiast M.D. na stanowisku zastępcy koordynatora projektów w dziale funduszy europejskich.

W ocenie Sądu organy słusznie uznały, że pracownicy wyodrębnionego w strukturze spółki Działu Funduszy Europejskich zatrudnieni na stanowiskach związanych z koordynacją projektów szkoleniowych wykonywali takie same obowiązki.

Należy zauważyć, iż Wytyczne przewidują, że umowa o pracę z osobą stanowiącą personel projektu obejmuje wszystkie zadania wykonywane przez tą osobę w ramach projektu lub projektów realizowanych przez beneficjenta (Podrozdział 4.5.2 Sekcja 1 Stosunek pracy). Dalej Wytyczne (Podrozdział 4.5.2 Sekcja 2 Stosunek cywilnoprawny) stanowią, że kwalifikowanie wynagrodzenia osoby zaangażowanej do projektu na podstawie stosunku pracy, jest możliwe wyłącznie w uzasadnionych przypadkach, w szczególności gdy charakter zadań wyklucza możliwość ich realizacji w ramach stosunku pracy o ile spełnione są łącznie następujące warunki:

- jest to zgodne z przepisami krajowymi;

- zakres zadań w ramach umowy cywilnoprawnej jest precyzyjnie określony;

- w ramach stosunku pracy pozwala na efektywne wykonywanie zadań w ramach umowy cywilnoprawnej.

W niniejszej sprawie w przypadku skarżącej ten uzasadniony przypadek, kiedy można zawrzeć umowę cywilnoprawną nie zachodzi, ponieważ charakter zadań nie wykluczał możliwości ich realizacji w ramach stosunku pracy, a nawet wręcz przeciwnie, nakazywał powierzenie wykonania tych zadań w ramach obowiązującej umowy o pracę poprzez oddelegowanie do projektu.

Sąd za zasadne uznał stanowisko organów, że zatrudnienie własnych pracowników dodatkowo na umowy cywilnoprawne i powierzenie im rodzajowo tożsamych zadań jest naruszeniem przepisów prawa pracy. Przy czym nie są słuszne zarzuty skarżącej, że zakresy obowiązków L.K. i M.D. zatrudnionych w Dziale Funduszy Europejskich na umowy o pracę (czynności zarządcze i koordynacyjne w odniesieniu do wszystkich projektów) są odmienne od zakresów ich obowiązków wynikających z umów zlecenia (koordynowanie pojedynczego projektu). W sprawie ustalono, że skarżąca spółka realizowała szereg projektów finansowanych ze środków unijnych (wszystkie o charakterze szkoleniowym i w ramach jednego Poddziałania 8.1.1 PO KL), co oznacza, że projekty te są faktycznie bardzo podobne. Z uwagi na ograniczony zakres wsparcia jaki możliwy jest w tym Poddziałaniu, nie ma mowy, że działania w poszczególnych projektach różniły się od siebie. W związku z powyższym, ocena organu, że czynności podejmowane przez etatowych pracowników odnośnie wszystkich projektów nie różniły się od zadań dotyczących jednego konkretnego projektu, szczególnie, że pierwsza z wymienionych osób była zatrudniona jako kierownik działu funduszy europejskich, a druga jako zastępca koordynatora projektów, była prawidłowa. Słusznie w odpowiedzi na skargę organ stwierdza, że wykorzystanie własnych pracowników do realizacji projektu w zakresie analogicznych zadań, jakie wykonują na podstawie umowy o pracę, powinno odbywać się poprzez oddelegowanie danej osoby w określonej części etatu do pracy przy projekcie. Natomiast fakt zgody danej na zawarcie dodatkowej umowy cywilnoprawnej nie ma znaczenia.

Sąd za chybiony uznał argument skarżącej, że sama IP zgodziła się na zatrudnienie kierowników projektu na podstawie umowy cywilnoprawnej. Wskazać bowiem należy, że problem nie polega na zaangażowaniu kierowników na umowy zlecenia, ale na zaangażowaniu własnych pracowników beneficjenta (tj. zatrudnionych na umowę o pracę) na podstawie umów zlecenia jako kierowników projektu. Dlatego też, akceptując wniosek o dofinansowanie na etapie jego oceny, oceniający nie mają wiedzy kto zostanie zatrudniony na dane stanowisko. Poza tym organ nie przeczy, że taka forma co do zasady (tj. angażowanie personelu na podstawie umowy cywilnoprawnej) jest dopuszczalna. Tak więc ujęcie we wniosku o dofinansowanie zapisu o zatrudnieniu kierownika projektu na podstawie umowy zlecenia nie budzi zastrzeżeń i jedynie w tym znaczeniu należy rozumieć akceptację IP na etapie oceny wniosku. Jednocześnie należy zauważyć, że wskazanie we wniosku tej formy zaangażowania personelu nie oznacza bezwzględnej kwalifikowalności wydatków na wynagrodzenia konkretnej osoby na tym stanowisku. Obowiązujące skarżącą Wytyczne w sposób jednoznaczny stwierdzały, że wynagrodzenie osoby zaangażowanej do projektu na podstawie umowy cywilnoprawnej, która jest jednocześnie pracownikiem beneficjenta zatrudnionym na podstawie stosunku pracy, jest możliwe wyłącznie w uzasadnionych przypadkach, w szczególności gdy charakter zadań wyklucza możliwość ich realizacji w ramach stosunku pracy. Zarówno w przypadku L.K. jak i M. D. charakter zadań w ramach tak projektu nie wykluczał ich realizacji w ramach stosunku pracy. Inaczej niż w przypadku innych osób zaangażowanych u skarżącej jako personel przedmiotowego projektu (wymienionych w zaskarżonej decyzji A.S., R. W. i R. Ż.), co nie było zakwestionowane przez organy.

Sąd odnosząc się do kwestii naruszenia przez skarżącą zasady konkurencyjności przy wynajmie sali szkoleniowej oraz sprzętu komputerowego także zgadza się ze stanowiskiem organu.

Przede wszystkim Sąd wskazuje, że podpisując umowę na dofinansowanie projektu skarżąca zobowiązała się do stosowania określonych zasad realizacji projektów finansowanych ze środków publicznych (krajowych oraz europejskich), m.in. zobowiązała się do stosowania aktualnych wytycznych dotyczących kwalifikowalności (§ 3 ust. 4 umowy) oraz zasady konkurencyjności przy wydatkowaniu środków na realizację zamówień o wartości powyżej 14.000 euro netto (§ 20 umowy). Przestrzeganie zasady konkurencyjności, jako warunek uznania wydatków za kwalifikowalne, został opisany w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL (Podrozdział 3.1.3.1).

Procedury obowiązujące przy wydatkowaniu środków unijnych zostały wprowadzone nie po to, aby utrudniać wydatkowanie środków czy formalizować proces wdrażania projektów, ale w określonym, konkretnym celu. Tym celem w przypadku zasady konkurencyjności było zapewnienie jak najszerszego dostępu do zamówień finansowanych ze środków unijnych oraz zachowanie uczciwej konkurencji.

Jednakowość i równość dostępu do zamówienia zawsze oznacza udostępnienie tych samych warunków zamawiającego w tym samym czasie. Jeżeli jeden z podmiotów zainteresowanych zamówieniem ma otwartą możliwość uzyskania od przedstawiającego zapytanie ofertowe innych, większych szerszych informacji związanych z zamówieniem lub wcześniej takie informacje uzyskał, to zawsze jest to złamanie podstawowej zasady uczciwej konkurencji.

Właśnie tej uczciwej konkurencji zabrakło w przypadku skarżącej.

W przedmiotowej sprawie skarżąca zapytanie ofertowe dotyczące wynajmu sprzętu wysłała pocztą elektroniczną do: N. Sp. z o.o., S. Sp. z o.o. oraz S. Sp. z o.o.

Natomiast zapytanie ofertowe dotyczące wynajmu sali zostały skierowane do: C. w B., H.K. w B. oraz S. Sp. z o.o.

Na obie oferty odpowiedziała jedynie S. Sp. z o.o.

Jak słusznie zauważył organy w skład zarządów S. Sp. z o.o. oraz A. Sp. z o.o. (skarżącej) wchodzą te same osoby, tj. T.S. oraz M.K. (jednocześnie wchodzący w skład Komisji Oceny Ofert). Organy również wskazały, że S. Sp. z o.o. (wykonawca) mieści się pod tym samym adresem co skarżąca spółka – A. Sp. z o.o. (zamawiający).

Warto przy tym zauważyć, oceniając zamówienie dotyczące wynajmu sali – na co zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę – że spółka S. (powiązana osobowo z zamawiającym) jako jedyna nie posiadała odpowiedniego zaplecza i musiała korzystać z podwykonawcy. Słusznie organ zauważa, że zapytanie ofertowe co do wynajmu sal nie powinno zostać wysłane do tego podmiotu, także z uwagi na fakt, że nie świadczy usług takich, jakich poszukiwał zamawiający (spółka S. nie świadczy usług w postaci wynajmu sal). Obowiązek wysłania zapytań do 3 podmiotów dotyczy podmiotów, które zajmują się świadczeniem usług w danym zakresie, a nie do przypadkowych podmiotów. W efekcie spółka S. korzystała z kolejnego podwykonawcy i usługa kolejny raz została podwyższona o marżę, co oznacza niegospodarność po stronie skarżącej. Zatem zasadnie organ skonstatował, że działanie skarżącej potwierdza prawidłowość oceny, że było to działanie zaplanowane - skarżąca od początku zamierzał wybrać powiązaną ze sobą spółkę.

Zdaniem Sądu organu słusznie oceniły, że istniejące powiązania między skarżącą spółką a wykonawcą oznaczały z kolei, że zamawiający wiedział, w jaki sposób określić kryteria oceny ofert, tak aby oferta S. Sp. z o.o. okazała się najlepszą, natomiast wykonawca dysponował dokładną wiedzą, jak przygotować ofertę, aby to właśnie jego oferta została wybrana i to niezależnie od ilości zgłaszających. Ustalenie tych okoliczności przez organ jest prawidłowe. Prawidłowy też jest wniosek organu, że takie działanie skarżącej prowadzące w konsekwencji do zawarcia umowy z S. Sp. z o.o. jest złamaniem zasady konkurencyjności o której mowa w § 20 umowy. Pomimo tego, że sama procedura opisana w punktach 1-6 ust. 1 § 20 umowy, od strony formalnej została zachowana. Jednak procedura nie jest samą zasadą konkurencyjności, która jest pojęciem szerszym.

Zdaniem Sądu zasada ta nie sprowadza się do fasadowości i pozorowania rzeczywistości tylko oparta jest na rzeczywistym, obiektywnie sprawdzalnym stworzeniu warunków zamówienia takich samych dla wszystkich uczestników. Podkreślić należy, że informacje będące towarem równie wartościowym, jak i inne rzeczy, udzielane wcześniej lub w toku trwania procesu zbierania ofert zawsze, będą odstępstwem do zachowania zasady równości stron. To odstępstwo narusza zasadę konkurencyjności.

Słusznie zatem organ uznał, że doszło do złamania powyższej zasady, która jest zapisana w przepisach, odnoszących się do dofinansowania programów operacyjnych oraz w umowie stron (§ 20) opartej na Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki oraz m.in. w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Konsekwencją stwierdzenia powiązań osobowo-kapitałowych w postępowaniu na wyłonienie podwykonawcy, polegających na tożsamości osób decyzyjnych u zamawiającego i wybranego wykonawcy oznacza złamanie zasady konkurencyjności, a tym, samym jest naruszeniem procedur określonych w art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. W związku z powyższym organ był zobowiązany wydać decyzję o zwrocie dofinansowania.

Reasumując Sąd za niezasadne uznał zarzut skarżącej aby w sprawie brak było spełnienia przesłanek z art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. w zw. z art. 184 ustawy o finansach publicznych. Natomiast ustalenia organu i zastosowane przepisy prawne nie dają podstaw do stwierdzenia naruszeń przepisów postępowania administracyjnego (art. 6-8 k.p.a. i art. 11 k.p.a.).

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że analiza akt nie daje podstawy do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego. Nie daje też podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Sąd orzekł w oparciu o art. 151 p.p.s.a.