Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 851/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 137 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Gminy B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Wojewoda P. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty B. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z dnia [...].07.2017r. znak [...] w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w B. oznaczonej na dzień przejęcia Nr geod. [...] obręb P. stanowiącą własność Gminy B.

Decyzję tę organ podjął w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...].02.2017r. znak [...] uznał, że nieruchomość położona w B. przy ul. [...] oznaczona Nr geod. [...] o pow. 0,0051 ha powstała z podziału wywłaszczonej działki Nr [...] o pow. 0,0102 ha i [...] o pow. 0,2535 ha powstała z podziału wywłaszczonej działki Nr [...] o pow. 0,4989 ha stanowiąca własność Gminy B. stała się zbędna na cel wywłaszczenia i orzekł o jej zwrocie wnioskodawcy.

Decyzja powyższa w wyniku rozpoznanego odwołania został uchylona decyzją z dnia [...].03.2017r. z uwagi na naruszenie art. 79 § 1 kpa.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta B. decyzją z dnia [...].07.2017r. uznał. że opisana powyżej nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia i dokonał jej zwrotu na rzecz: S. S. – udział w 1/3, H. Z. – udział w 1/3 i D. J.– udział w 1/3. Ustalił także w oparciu o opinie rzeczoznawcy majątkowego wysokość zwaloryzowanego odszkodowania zobowiązując do jego zwrotu na rzecz Gminy B. H. Z., S. S. i D. J. po 5.118,10zł.

Odwołania wniesionego przez Prezydenta Miasta B., w którym skarżący kwestionował brak wnikliwego rozważenia celu realizacji wywłaszczonej nieruchomości, który to cel w jego ocenie został zrealizowany w postaci Rodzinnego Ogrodu Działkowego, Wojewoda nie uwzględnił i decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.

Organ II instancji wskazał, że decyzją z dnia [...].01.1976r. Nr [...] zatwierdzającą plan realizacyjny, wydaną przez Wydział Gospodarki Przestrzennej Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w B. działka o Nr [...] w obrębie [...] została przeznaczona pod ogród działkowy.

Decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...].09.1977r. znak [...] wydaną na podstawie przepisów ustawy z 12.03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974r. nr 10 poz. 64) orzeczono o wywłaszczeniu na rzecz Państwa kompleksu nieruchomości położonych w B. przy ul. [...] w B. w tym nieruchomości o Nr geod. [...] o pow. 0,2675 ha stanowiącą własność S. i J. S. Jako cel wywłaszczenia wskazano urządzenie ogrodu działkowego. W czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej obowiązywała ustawa z 9.03.1949r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz.U. Nr 18 poz. 117), która w art. 1 ust. 1 definiowała pojęcie ogrodu działkowego. Zgodnie z jego treścią ogrodem działkowym jest obszar ziemi uprawnej podzielony na działki, ogrodzony, wyposażony w niezbędne urządzenia do uprawy działek oraz urządzenia społeczne i sanitarne przeznaczone do użytku określonego w ust. 2. W toku postępowania organ I instancji przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości, podczas których stwierdzono, iż teren jest niezagospodarowany, porośnięty roślinnością trawiastą oraz drzewami i krzewami z samosiewu. Na obszarze nieruchomości nie stwierdzono trwałych elementów zagospodarowania. Działka Nr [...] od strony południowej graniczy z pasem drogowym ulicy [...], natomiast z pozostałych stron graniczy z terenami niezagospodarowanymi. Z kolei działka [...] graniczy z ogrodzonym terenem ogródków działkowych od strony zachodniej, od strony wschodniej z terenem niezagospodarowanym, od strony południowej działka sąsiaduje z działką Nr [...], a od strony północnej z drogą gruntową. Na części działki Nr [...], na wysokości bramy ogrodu działkowego, widoczne są ślady przejazdu między ogrodem działkowym, a drogą gruntową biegnącą równolegle do działki o Nr geod. [...], która jest zlokalizowana na działkach o Nr [...].

Nieruchomość w obecnym stanie nie odpowiada definicji ogrodu działkowego, bowiem teren nie jest ogrodzony, nie jest wyposażony w niezbędne urządzenia do uprawy działek oraz urządzenia społeczne i sanitarne i nie jest przeznaczony do użytku. Teren ten nie mieści się także w obecnie obowiązującej definicji ogrodu działkowego wynikającej z ustawy z dnia 13.12.2013r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 5 tej ustawy pod pojęciem ogrodu działkowego należy rozumieć wydzielony obszar lub obszary przeznaczone na cele rodzinnych ogrodów działkowych składające się z działek i terenu ogrodzonego służące do wspólnego korzystania przez działkowców, wyposażone w infrastrukturę ogrodową. Na podstawie zdjęć lotniczych z lat 1973 i 1976 organ ustalił, że droga dojazdowa zlokalizowana na tym terenie byłą urządzona przed wywłaszczeniem nieruchomości w roku 1977, zaś obszar ten był wykorzystywany rolniczo, a środkowa część terenu była wykorzystywana jako droga dojazdowa do pól uprawnych. Podzielając te ustalenia organ II instancji stwierdził, iż zasadne było przyjęcie, że na nieruchomości nie został zrealizowany cel wywłaszczenia i stała się zbędna na cel w jakim została wywłaszczona. Jednocześnie organ podzielił także stanowisko organu I instancji wskazując, że nie można uznać za zrealizowanie celu wywłaszczenia drogi gruntowej powstałej w wyniku działania osób trzecich. Podzielił też stanowisko organu I instancji, że dojazd do istniejącego ogrodu działkowego jest zapewniony przez wjazd zlokalizowany bezpośrednio przy ul. [...] oraz wjazd zlokalizowany przy ul. [...]. Zrealizowanie celu wywłaszczenia na części wywłaszczonej nieruchomości nie dawało podstawy do przyjęcia, że cel został zrealizowany na całej wywłaszczonej nieruchomości.

Uznając zatem, że na nieruchomościach o Nr [...] powstałych z podziału wywłaszczonych nieruchomości [...] nie został zrealizowany cel wywłaszczenia, organ II instancji stwierdził, że decyzja organu I instancji znajduje podstawę prawną w art. 136 ust. 3 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Skargę od decyzji wniosła Gmina B. zarzucając

naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) - zwanej dalej k. p. a., w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez nic wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a także poprzez brak dostatecznego uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia;

naruszenie przepisów art. 136 ust. 1 i 2 oraz 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 zc zm.) - zwanej dalej u. g. n., poprzez uznanie, iż część wywłaszczonej nieruchomości gruntowej stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu oraz nieuwzględnienie, iż cel określony w decyzji wywłaszczeniowej został zrealizowany.

Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia, wniosła o:

- uchylenie w całości decyzji Wojewody P. numer [...] z dnia [...] października 2017 r. - doręczonej stronie wraz z uzasadnieniem w dniu [...] października 2017 r. - utrzymującej w mocy decyzję Starosty B. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej numer [...] z dnia [...] lipca 2017 r. - doręczoną stronie wraz z uzasadnieniem w dniu [...] lipca 2017 r. - w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości gruntowej położonej w B., stanowiącej własność Gminy B., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków miasta B. obrębu [...] jako działki numer [...] o pow. 0,0102 ha oraz [...] o pow. 0,4989 ha, umorzenie postępowania, lub uchylenie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.

- zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów procesu według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowiska zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa stanowiącego podstawę jej rozstrzygnięcia, a tylko w takim zakresie, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych dokonuje jej kontroli.

Ustalony w sprawie stan faktyczny jest prawidłowy i oparty na dowodach zebranych w toku postępowania administracyjnego. Wynika z niego, że na działkach o Nr [...]o pow. 0,0051 ha i [...] o pow. 0,2535 ha stanowiących część uprzednio wywłaszczonych pod ogrody działkowe nieruchomości o Nr [...] o pow. 0,0102 ha i [...] o pow. 0,4989 ha nie został zrealizowany cel wywłaszczeniowy jakim było urządzenie ogrodu działkowego. Ustalenie w tym zakresie organ oparł na faktycznym stanie nieruchomości stwierdzonym w toku oględzin i udokumentowanym dokumentacją fotograficzną. Jednocześnie wskazując na definicję ogrodu działkowego zawartą w ust.1 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych z 9.03.1949r. obowiązującą do dnia uchwalenia nowej ustawy z 13.12.2013r. o rodzinnych ogrodach działkowych stwierdził, że na tych nieruchomościach nie stwierdzono trwałych elementów zagospodarowania terenu niezbędnych do funkcjonowania ogrodu działkowego. Zdjęcia lotnicze wykonane w latach 1973, 1976, 1981 dla obszaru oznaczonego obecnie jako działka [...] potwierdzają, że droga dojazdowa na tym terenie była już urządzona przed wywłaszczeniem. Z opisów tych zdjęć wynika, że obszar ten przed wywłaszczeniem był wykorzystywany rolniczo, a przedmiotowa droga była wykorzystywana jako droga dojazdowa do pól uprawnych. Stan taki utrzymuje się do chwili obecnej, z tym że nieruchomości te nie są użytkowane rolniczo i pozostają w stanie niezagospodarowanym porośniętym roślinnością trawiastą drzewami i krzewami z samosiewu. Z ustaleń tych wynika, że na wskazywanym powyżej terenie nie został zrealizowany cel wywłaszczenia co uzasadniało, jak trafnie oceniły to organy, nakazanie zwrotu nieruchomości w postaci działek o Nr [...]. Okoliczność, iż na części wywłaszczonej nieruchomości cel ten został zrealizowany nie stoi na przeszkodzie w zwrocie tej części nieruchomości, na której cel zgodnie z decyzją o wywłaszczeniu nie został zrealizowany. Podstawą prawną zwrotu części nieruchomości, na której nie zrealizowano celu wywłaszczenia stanowi art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przy zaistnieniu przesłanek z art. 137 ust. 1 tejże ustawy i taką też podstawę wskazano w zaskarżonej decyzji.

Podnoszony przez organ zarzut, że zwrot nieruchomości pozbawi, istniejący na części wywłaszczonej nieruchomości ogród działkowy, dostępu do drogi publicznej nie stoi na przeszkodzie w jej zwrocie. Kwestia dojazdu o ile istotnie wystąpi w związku ze zwrotem także innych nieruchomości, na których nie zrealizowano celu wywłaszczenia, w których toczą się postępowania przed sądem o czym wiadomo sądowi z urzędu, winna być uregulowana w innym trybie, nie jest to bowiem przesłanka uniemożliwiająca zwrot nieruchomości. Droga ta jak trafnie ustaliły organy istniała przed wywłaszczeniem nie była więc urządzowa po wywłaszczeniu na cel tegoż wywłaszczenia.

Z uwagi na powyższe Sąd uznał, ze brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i stosownie do art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.