Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 322/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6h i 6m ust. 2a i 2b
journal: Dz.U. 2017 poz 1289
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 września 2018 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Bd 322/18

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Zarząd Z. K. G. P. C. określił skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie [...]zł (miesięcznie) począwszy od miesiąca października 2017 r. oraz za każdy kolejny miesiąc, w których zamieszkuje on/ona na danej nieruchomości płatne do 20 następnego miesiąca.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i określiło skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi

z nieruchomości położonej w K. pod numerem [...] w wysokości [...] zł za okres od października 2017 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że korekty wymagała sentencja decyzji. Ponadto organ I instancji uchybił niektórym przepisom procedury, co nie miało jednak wypływu na merytoryczną prawidłowość rozstrzygnięcia.

Kolegium podało, że w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi

w wysokości podanej w zawiadomieniu. Natomiast w przypadku, gdy właściciel nieruchomości nie uiszcza opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi

w wysokości podanej w zawiadomieniu, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję określającą wysokość tej opłaty, stosując wysokość opłaty podaną

w zawiadomieniu. Dalej Kolegium wskazało, że zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 uchwały nr [...] opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdy odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny, wynosi [...] zł od gospodarstwa domowego, składającego się z dwóch lub więcej osób. Zgodnie z § 1 ust. 1 uchwały nr [...] opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uiszcza się miesięcznie, do 20 dnia każdego następnego miesiąca, którego obowiązek ponoszenia opłaty dotyczy. Uchwała ta weszła w życie z dniem [...] października 2017 r.

(§ 5 uchwały).

Do wydania zaskarżonej decyzji konieczne było ustalenie, że zmianie uległa wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz że strona o owej zmianie została zawiadomiona, jak również konieczne było wykazanie braku uiszczania opłat w nowej wysokości. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Organ podkreślił, że strona nie kwestionowała przysługującego jej prawa własności w/w nieruchomości ani też faktu nieregulowania opłat. Dlatego też zaskarżona decyzja jest w jego ocenie prawidłowa.

Kolegium uznało, że w sentencji decyzji organu I instancji zabrakło wskazania nieruchomości, za gospodarowanie z której odpadami komunalnymi została określona opłata. Tymczasem opłata jest określana w stosunku do każdej nieruchomości, której właścicielem jest dana osoba i z decyzji musi wynikać, o którą nieruchomość chodzi. Skarżący mógłby być przecież właścicielem więcej niż jednej nieruchomości. O tym, że zaskarżona decyzja dotyczy nieruchomości położonej w K. pod nr [...] świadczy treść postanowienia o wszczęciu postępowania, jak również treść odwołania od decyzji. Adresat obowiązku powinien być precyzyjnie określony poprzez wskazanie co najmniej jego imienia i nazwiska. Błędne jest stosowanie w sentencji decyzji skrótu "ww". Określenie "od miesiąca października" należało wyeliminować jako błąd językowy (tautologia). Zdaniem SKO największym mankamentem zaskarżonej decyzji jest jej uzasadnienie – w ogóle z niego nie wynika, dlaczego właściwie została wydana – nie powołano się na zmianę stawki opłaty ani na zawiadomienie o tym fakcie strony.

W skardze do tut. Sądu skarżący podał, że jest ona niezgodna z § 1 ust. 1 pkt 2 uchwały nr [...], zgodnie z którym odpady komunalne mają być odbierane. Podał, że do tej pory Z. K. nie odebrał żadnych odpadów, dlatego skarżący uważa, że nie należy się Z. K. opłata. Wskazał na błędne informowanie go o braku przepisów dotyczących umorzenia [...] z dnia [...].07.2015 r. oraz anulowaniem upomnienia [...] z dnia [...].03.2018 r. Wniósł o uchylenie punktu 2 decyzji SKO.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje :

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.

Na początek WSA uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy i nie budzi wątpliwości Sądu.

Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja została wydana na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, w oparciu o prawidłowo zebrane i ocenione dowody, zgodnie, co do zasady, z wymogami procedury administracyjnej uregulowanej w przepisach Ordynacji podatkowej.

Do tak ustalonego stanu faktycznego organ I instancji właściwe zastosował przepisy prawa materialnego, tj. ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (dalej: Ustawa). Jak trafnie wskazało SKO korekty wymagała sentencja decyzji. Wystąpiły również uchybienia procedury, które zdaniem Sądu nie miały wypływu na merytoryczną prawidłowość rozstrzygnięcia.

Na wstępie wskazać należy, że podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia, stanowią przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: "u.c.p.g."). W ich świetle, gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.). Z kolei właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h u.c.p.g.). W związku z powyższym, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych (art. 6m ust. 1 u.c.p.g.).

W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonych w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2 u.c.p.g.). W przypadku nieruchomości zamieszkanych opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi należna jest za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje dana osoba, zaś w przypadku nieruchomości niezamieszkanych, na których powstają odpady, opłata należna jest za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne (art. 6i ust. 1 u.c.p.g.). W art. 6o u.c.p.g. stanowi się,

że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku -uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach

o podobnym charakterze.

Definicję właściciela nieruchomości zawiera art. 2 ust. 1 pkt4 u.c.p.g., zgodnie

z którym pojęcie to obejmuje także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Stosownie zaś do art. 2a u.c.p.g., w sytuacji gdy obowiązki wskazane w ustawie mogą jednocześnie dotyczyć kilku podmiotów spośród wskazanych w ust. 1 pkt 4, obowiązany do ich wykonania jest podmiot lub podmioty faktycznie władające nieruchomością. W takim przypadku podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 4, mogą w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, wskazać podmiot obowiązany do wykonania obowiązków wynikających

z ustawy.

Odnosząc się do powołanych przepisów stwierdzić należy, że nakładają one na właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, obowiązek składania deklaracji i uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami, a także przyznają właściwemu organowi (wójt, burmistrz lub prezydent miasta) uprawnienie do określenia, w drodze decyzji wysokości opłaty, gdy właściciel nie złoży deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo gdy dane zawarte w deklaracji budzą uzasadnione wątpliwości. Istotne przy tym jest, że strony - organ i właściciel nieruchomości nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego,

w szczególności co do wysokości opłaty, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od niej, oraz określenia terminu zapłaty. Elementy te określa bowiem wskazana ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie.

Zgodnie z przepisem art. 6m ust. 2a Ustawy w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji.

W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi

w wysokości podanej w zawiadomieniu.

Przepis ust. 2b Ustawy stanowi z kolei, że w przypadku gdy właściciel nieruchomości nie uiszcza opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi

w wysokości podanej w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 2a, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję określającą wysokość tej opłaty, stosując wysokość opłaty podaną w zawiadomieniu.

Zgodnie z przepisem art. 6q ust. 1 Ustawy w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego – zarządowi związku międzygminnego.

Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 uchwały nr [...] opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdy odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny, wynosi [...] zł od gospodarstwa domowego, składającego się z dwóch lub więcej osób.

Zgodnie z § 1 ust. 1 uchwały nr [...] opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uiszcza się miesięcznie, do 20 dnia każdego następnego miesiąca, którego obowiązek ponoszenia opłaty dotyczy. Uchwała ta weszła w życie z dniem [...] października 2017 r. (§ 5 uchwały).

Do wydania zaskarżonej decyzji konieczne było ustalenie, że zmianie uległa wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz że strona o owej zmianie została zawiadomiona, jak również konieczne było wykazanie braku uiszczania opłat w nowej wysokości. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, co wynika

z przywołanych na wstępie przepisów prawa, jak również z akt postępowania administracyjnego, w tym zwłaszcza kartoteki finansowej dotyczącej nieruchomości strony położonej w K. pod nr [...].

Należy zwrócić należy uwagę, że strona nie kwestionowała przysługującego jej prawa własności w/w nieruchomości ani też faktu nieregulowania opłat. Dlatego też zaskarżona decyzja jest co do zasady prawidłowa.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazać należy, że opłata na rzecz Związku z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi nie stanowi wynagrodzenia za odbieranie odpadów, ale jest opłatą na rzecz Związku, z której Związek powinien pokrywać koszty gospodarowania odpadami. Nawet więc nieodbieranie odpadów nie stanowi przesłanki negatywnej do wydania decyzji gdyż obowiązek jej uiszczania jest obowiązkiem publicznoprawnym (daniną) na rzecz podmiotu publicznoprawnego i jest niezależny od jakości gospodarowania odpadami przez ów podmiot bądź inny podmiot wyłoniony w drodze przetargu przez Związek.

Zgodnie z przepisem art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla decyzję organu pierwszej instancji

w całości lub w części – i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję – umarza postępowanie w sprawie.

W opinii Sądu SKO prawidłowo zastosowało ww. przepis albowiem w sentencji decyzji zabrakło wskazania za gospodarowanie odpadami komunalnymi z której nieruchomości została określona opłata. Tymczasem opłata jest określana w stosunku do każdej nieruchomości, której właścicielem jest dana osoba i z decyzji musi wynikać, o którą nieruchomość chodzi. Skarżący mógłby być przecież właścicielem więcej niż jednej nieruchomości. Ponadto prawidłowo SKO podało, że niedopuszczalne jest wskazywanie w decyzji nakładającej obowiązek daninowy, iż dotyczy ona "jej/jego"

(w sentencji decyzji: "on/ona"). Ma racje organ, że adresat obowiązku powinien być precyzyjnie określony poprzez wskazanie co najmniej jego imienia i nazwiska. Błędne jest stosowanie w sentencji decyzji skrótu "ww".

Także określenie "od miesiąca października" należało wyeliminować jako błąd językowy (tautologia). Słusznie zwrócił uwagę organ na art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224), zgodnie

z którym ochrona języka polskiego polega w szczególności na dbaniu

o poprawne używanie języka i doskonaleniu sprawności językowej jego użytkowników oraz na stwarzaniu warunków do właściwego rozwoju języka jako narzędzia międzyludzkiej komunikacji. Zgodnie z ust. 2 do ochrony języka polskiego są obowiązane wszystkie organy władzy publicznej oraz instytucje i organizacje uczestniczące w życiu publicznym.

Wadliwe było wskazanie terminu zapłaty opłaty za każdy kolejny miesiąc, skoro termin ów wprost wynika z przywołanego na wstępie aktu prawa miejscowego. Jeżeli wskazanie terminu miało na celu przypomnienie stronie określonego dnia miesiąca, do którego należy uiścić opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi informacja taka winna znaleźć się w pouczeniu do decyzji.

W opinii Sądu SKO także poprawnie oceniło uzasadnienie decyzji Zarządu jako nieprawidłowe. Zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji

z przytoczeniem przepisów prawa. Tymczasem z uzasadnienia decyzji Zarządu

nie wynika, dlaczego została ona wydana – nie powołano się na zmianę stawki opłaty ani na zawiadomienie o tym fakcie strony. Samo przytoczenie treści przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie to za mało dla prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji, przy czym w stosunku do uchwały nr [...] Zarząd nie przywołał nawet treści właściwych przepisów, a uchwałę nr [...] pominął zupełnie.

Odnosząc się do zarzutu skargi Sąd pragnie podkreślić, że opłata na rzecz Związku z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi nie stanowi wynagrodzenia za odbieranie odpadów, ale jest opłatą na rzecz Związku, z której Związek powinien pokrywać koszty gospodarowania odpadami. Nawet więc nieodbieranie odpadów nie stanowi przesłanki negatywnej do wydania decyzji gdyż obowiązek jej uiszczania jest obowiązkiem publicznoprawnym (daniną) na rzecz podmiotu publicznoprawnego i jest niezależny od jakości gospodarowania odpadami przez ów podmiot bądź inny podmiot wyłoniony w drodze przetargu przez Związek.

W świetle powyższego decydujące znaczenie dla rozpatrywanej sprawy mają wnioski płynące z ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego. Istota sporu sprowadza się głównie do zagadnień dowodowych. Niezbędne jest wskazanie na

art. 122 Ordynacji podatkowej (dalej: "O.p."), w świetle którego w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W postępowaniu tym materiał dowodowy powinien być zebrany w całości i w sposób wyczerpująco rozpatrzony, co wynika z art. 187 § 1 O.p. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z wynikającą z art. 191 O.p. zasadą swobodnej oceny dowodów. Ocena swobodna powinna być bowiem oparta na wszechstronnej ocenie całości materiału dowodowego. Zdaniem Sądu organ nie naruszył wskazanych przepisów.

Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 151 cyt. ustawy skargę oddalił.

J. Szulc H. Adamczewska-Wasilewicz E. Kruppik-Świetlicka