Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 711/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 4 P.b.
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi R. A. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2019 roku numer [...]; 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego R. A. kwotę 500,00 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB w B.) decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PINB w B.) z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], nakazującej R. R. A. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 14,20m x 35,60m, konstrukcji stalowej z dachem dwuspadowym, usytuowanego na działce nr geod. [...], położonej w m. S., gm. B..

Decyzja PWINB w B. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2018 r. pracownicy PINB w B. ustalili, że na działce nr geod. [...] w m. S., gm. B., od strony drogi gminnej nr geod. [...], istnieje budynek gospodarczy o konstrukcji stalowej na fundamencie betonowym, o wymiarach 14,20m x 35,60m i wysokości w kalenicy 7,60m. Został on wybudowany ok. 3 lata temu przez S. A., poprzednika obecnego właściciela nieruchomości, tj. R. R. A., bez pozwolenia na budowę.

Wobec powyższego PINB w B. wszczął postępowanie w sprawie przedmiotowego budynku gospodarczego, a po jego przeprowadzeniu, wydał, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, decyzję z dnia [...] lipca 2018 r., znak: [...], którą nakazał skarżącemu rozbiórkę tego budynku. Jednakże po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, PWINB w B. decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], uchylił powyższą decyzję i nakazał organu I instancji umożliwić skarżącemu legalizację przedmiotowego budynku.

W ponownie prowadzonym postępowaniu PINB w B. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, zobowiązał R. R. A. do: (1) wstrzymania robót budowlanych prowadzonych przy budowie budynku gospodarczego, usytuowanego na działce nr geod. [...], położonej w m. S., gm. B.; (2) przedstawienia w terminie do dnia [...] listopada 2018 r.: (-) zaświadczenia wójta o zgodności budowy w/w obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, (-) dokumentów o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2, a mianowicie: (a) 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi; projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienie budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, (b) zaświadczeń o wpisie projektanta i osoby sprawdzającej projekt na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego aktualnego na dzień opracowania projektu, (c) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Na wniosek skarżącego organ I instancji pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. przedłużył termin wykonania nałożonych obowiązków do dnia [...] kwietnia 2019 r.

Z uwagi jednak na fakt, iż zobowiązany nie przedłożył wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, PINB w B. decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, nakazał skarżącemu rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. R. A..

PWINB w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB w B. z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...]

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy regulujące omawianą materię.

Dalej organ wyjaśnił, że w sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Organ I instancji prawidłowo umożliwił skarżącemu jej legalizację i pouczył go o konsekwencjach niespełnienia obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Jednakże skarżący nie skorzystał z możliwości legalizacji przedmiotowej inwestycji, gdyż nie przedłożył wymaganej dokumentacji w terminie, który został przedłużony przez organ powiatowy na wniosek zobowiązanego do dnia [...] kwietnia 2019 r. W związku więc z niespełnieniem w w/w terminie nałożonych obowiązków, organ powiatowy prawidłowo zastosował przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, czyli nakazał rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł R. R. A., w której zaskarżonej decyzji zarzucił:

- rażące naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane, tj. uznanie, iż stwierdzenie o "chęci legalizacji budowy" nie jest prawdziwe a jedynie poprzestaje tylko na twierdzeniach właściciela budynku;

- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego zbadania sprawy zaskarżonej decyzji z uwagi na zaniechania ustalenia przez organ faktów oraz ich znaczenia według obowiązujących przepisów prawa, niedostateczne wyjaśnienie przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracyjnego. W ocenie strony naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. odnosi się do nieprawdziwego uzasadnienia faktycznego i prawnego, bowiem w uzasadnieniu decyzji błędnie określono, iż nie przedłożono w organie I instancji i w organie odwoławczym, dokumentów świadczących o podjęciu próby legalizacji przedmiotowej inwestycji;

- naruszenie art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą administracyjną, w tym brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w konsekwencji czego nie dokonano rzeczywistych i wystarczających ustaleń faktycznych w zakresie tego, czy organ I instancji w sposób prawidłowy wydał decyzję o rozbiórce budynku;

- naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez rozpatrzenie sprawy z pominięciem słusznego interesu strony oraz z pominięciem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący opisał przebieg postępowania i wyjaśnił, że organy nieprawidłowo wyjaśniły stan faktyczny. Za tym faktem przemawia wystąpienie i uzyskanie przez skarżącego w dniu [...] lutego 2019 r. decyzji o warunkach zabudowy ustalającej możliwość budowy takiego budynku w istniejącej lokalizacji. Do złożenia takiej decyzji zobowiązał go PINB w B. w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2018 r. Skarżący okazał ją w organie przy okazji upływającego terminu do złożenia dokumentów. Następnie organ przedłużył termin do złożenia dokumentów. Realizując obowiązek pozyskania i złożenia dokumentów, skarżący podjął kroki o uzyskanie projektów zamiennych. Przy opracowaniu mapy do celów projektowych, która jest częścią składową dokumentacji projektowej, geodeta poinformował, że istnieje nieuregulowany stan prawny granicy przebiegający przy legalizowanym budynku gospodarczym. Wobec tego skarżący poinformował o tym inspektora prowadzącego sprawę w PINB w B.. Taki fakt został potwierdzony słownie w PINB i gdy przy zbliżającym się terminie dostarczenia dokumentów skarżący wskazał konieczność kolejnego przedłużenia terminu do dnia [...] sierpnia 2019 r. to został poinformowany, że nie musi tego robić, gdyż jeśli do zadeklarowanego dnia tj. [...] sierpnia 2019 r. przedłoży komplet wskazywanej dokumentacji, wówczas zostanie wydana decyzja i naliczona opłata legalizacyjna.

Dalej skarżący wyjaśnił, że w uzgodnionym okresie, tj. [...] maja 2019 r. uzyskał mapę do celów projektowych., zaś gdy prace projektowe miały się ku końcowi, organ I instancji wydał w dniu [...] lipca 2019 r. decyzję o rozbiórce budynku będącego w opracowaniu. W odczuciu skarżącego organ I instancji powinien na podstawie art. 10 k.p.a. wcześniej poinformować mnie o zebranych dowodach i możliwości wypowiedzenia się w tej sprawie, co potwierdziłoby kolejny raz, że skarżący dokłada starań aby doprowadzić sprawę do rozwiązania.

Skarżący ponadto wyjaśnił, że na etapie odwoławczym również nie zostało wskazane, że musi on uwierzytelnić prowadzone prace jakimkolwiek dokumentem, a przekonany, że organ II instancji może wykonanie w/w elementów ustalić z urzędu, skarżący dokumentów tych nie okazał temu organowi.

Do skargi skarżący dołączył decyzję Wójta Gminy B. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 2 budynków gospodarczych w zabudowie zagrodowej z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] oraz projekt budowlany budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej usytuowanego na działce o numerze geodezyjnym [...], obręb wsi S., gm. B., po granicy z działką nr geod. [...], z datą jego sporządzenia – [...] czerwca 2019 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że nielogiczne i niezrozumiałe jest posiadanie przez skarżącego wymaganej dokumentacji i jej nieprzedłożenie w organach nadzoru budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja PWINB w B. z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję PINB w B. z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], nakazującą R. R. A. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 14,20m x 35,60m, konstrukcji stalowej z dachem dwuspadowym, usytuowanego na działce nr geod. [...], położonej w m. S., gm. B..

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186; dalej: P.b.), a w szczególności art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 4 P.b.

Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz decyzją ją poprzedzająca podlegają uchyleniu, gdyż zasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. polegający na niewyjaśnieniu stanu faktycznego i nienależytym informowaniu skarżącego o przebiegu postępowania, które to naruszenie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W stanie faktycznym poza sporem pozostaje, że przedmiotowy budynek gospodarczy jest samowolą budowlaną i że organ I instancji prawidłowo wszczął postępowanie legalizacyjne i nałożył na skarżącego stosowne obowiązki. Spór dotyczy zaś kwestii, czy skarżący spełnił nałożone na niego obowiązki w zakreślonym terminie.

W ocenie Sądu organy obu instancji nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego w sprawie. Zauważenia bowiem wymaga, że skarżący miał wyznaczony termin do spełnienia nałożonych na niego obowiązków do dnia [...] kwietnia 2019 r. Oba organy przyjęły, że w terminie tym żaden z nałożonych obowiązków nie został spełniony. Jednakże z dołączonych przez skarżącego do skargi dokumentów wynika, że już w dacie [...] lutego 2019 r. posiadał on decyzję o warunkach zabudowy dla przedmiotowego budynku. Fakt ten świadczy niezbicie o tym, że skarżący przystąpił do realizacji tych obowiązków. Więcej, jak twierdzi skarżący w skardze, dopiero w dniu [...] maja 2019 r. (ze względów na sporny przebieg granicy) pozyskał on mapę do celów projektowych i w dniu [...] czerwca 2019 r. posiadał on już wymagane w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2018 r., projekty zamienne dla przedmiotowej inwestycji, sporządzone przez uprawnionego projektanta wraz z zaświadczeniami o wpisie projektanta i osoby sprawdzającej projekt na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego aktualnego na dzień opracowania projektu. O tym zaś, że twierdzenia skarżącego nie są gołosłowne, świadczy dołączona do skargi decyzja o warunkach zabudowy oraz projekt budowlany, w którym są stosowne oświadczenia i zaświadczenia. Zauważenia ponadto wymaga, że zarówno decyzja o warunkach zabudowy, jak i projekt budowlany były w posiadaniu skarżącego jeszcze przed wydaniem decyzji rozbiórkowej przez organ I instancji, tj. w dniu [...] lipca 2019 r.

Powyższe w ocenie Sądu świadczy o wiarygodności skarżącego, który twierdzi, że dokumenty te nie zostały złożone w organie I instancji tylko dlatego, że pracownik tego organu informował go, że należy złożyć łącznie wszystkie dokumenty i oświadczenie do zadeklarowanego wcześniej przez skarżącego dnia [...] sierpnia 2019 r. i wówczas zostanie wydana decyzja i naliczona opłata legalizacyjna. Przeciwne stanowisko uznać bowiem należałoby za nielogiczne i nieracjonalne działanie skarżącego, który pozyskiwał te dokumenty i ponosił koszty związane z ich pozyskaniem, wiedział o grożącej mu decyzji rozbiórkowej, a jednak dokumentów by w organie w wyznaczonym terminie nie składał. Przyznał to nawet organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę. Stąd zdaniem Sądu przyjąć trzeba, że to w wyniku nieprawidłowych informacji udzielonych skarżącemu przez pracownika organu I instancji doszło do sytuacji, że skarżący po pierwsze nie złożył kolejnego wniosku o przedłużenie terminu na sporządzenie i dostarczenie dokumentacji do dnia [...] sierpnia 2019 r., a ponadto nie złożył już posiadanych dokumentów, bezpośrednio po ich uzyskaniu.

A zatem to organ I instancji w wyniku działań swego pracownika, które naruszyły art. 9 k.p.a., przyczynił się do faktu, że oba organy orzekały w sprawie nie posiadając prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Przyczyną niezłożenia przez skarżącego przedmiotowych dokumentów nie był bowiem fakt ich braku, tylko mylne wyobrażenie skarżącego o konieczności ich złożenia w jak najszybszym terminie (bezpośrednio po otrzymaniu). W okolicznościach niniejszej sprawy, pomimo braku formalnego przedłużenia przez organ I instancji terminu na wykonanie nałożonych obowiązków, termin taki został faktycznie przedłużony w formie ustnej przez pracownika tego organu. Powyższe powoduje więc, że skarżący, o ile do tej pory jeszcze nie wykonał nałożonych na niego obowiązków, winien jak najszybciej je wykonać, czyli złożyć w organie I instancji wszystkie posiadane dokumenty i oświadczenia, a organ ten winien przystąpić do dalszych czynności związanych z legalizacją przedmiotowego obiektu.

Ustosunkowując się natomiast do stanowiska organu odwoławczego zawartego zarówno w uzasadnieniu jego decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę, stwierdzić należy, że jest ono niezasadne. Faktem jest, że odwołanie zostało sporządzone nieco nieporadnie, ale jednak zawarte zostały w nim stwierdzenia, że skarżący posiada decyzję o warunkach zabudowy oraz, że był problem z przebiegiem granicy i w związku z tym kwestia ta został oddana do opracowania uprawnionemu geodecie, a to z kolei przełożyło się na termin do uzyskania projektu budowlanego. Wprawdzie więc nie można zarzucić organowi odwoławczemu, że świadomie dopuścił się naruszeń w zakresie ustalenia stanu faktycznego, ale w realiach niniejszej sprawy, wobec wymowy faktów w postaci posiadania przez skarżącego stosownej dokumentacji na etapie jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, decyzja ta nie może się ostać.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy wezmą pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązane będą uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a.