Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 475/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 9
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach decyzją z [...]r. nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: Kpa) po rozpatrzeniu odwołania asp. A. R. (dalej: strona, funkcjonariusz, skarżący) od decyzji rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w Z. (dalej: organ pierwszej instancji) z [...] roku w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 pkt 2 ust. 9 ustawy z 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 161) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Komendant Miejski Policji w Z. rozkazem personalnym nr [...] z [...] r. zwolnił funkcjonariusza ze służby w Policji z dniem [...] roku na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, z uwagi na upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, przy jednoczesnym nieustaniu przyczyn będących podstawą zawieszenia.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na trwające od 30 sierpnia 2017 roku zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych, a także toczące się przeciwko niemu przed Sądem Rejonowym w Z. postępowanie w sprawie sygn. akt [...] o popełnienie przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego z art. 231 § 1 kk, art. 231 § 1 kk i art. 271 § kk w zw. z art. 11 § 2 kk oraz brak możliwości określenia terminu orzeczenia prawomocnego wyroku. Organ I instancji podkreślił ponadto, że długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych funkcjonariusza rodzi negatywne skutki dla właściwego funkcjonowania komórki organizacyjnej, bowiem czynności służbowe, w tym należące do zawieszonego funkcjonariusza, policjanci realizują w osłabionym składzie osobowym. Przez wzgląd na interes społeczny, wyrażający się dbałością o bezpieczeństwo i porządek publiczny, organ I instancji uznał zwolnienie ze służby w Policji funkcjonariusza za uzasadnione.

Pismem z 28 grudnia 2018 r. funkcjonariusz wniósł odwołanie od tej decyzji.

W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał na fakultatywny charakter przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, stwierdzając przy tym, że decyzja o zwolnieniu go ze służby wynika jedynie z faktu przedstawienia mu w postępowaniu karnym zarzutów popełnienia przestępstw w związku ze służbą, do których popełnienia się nie przyznał, a wina dotąd nie została mu udowodniona, bowiem w sprawie nie zapadł prawomocny wyrok. Wskazał, że sformułowany wobec niego wniosek, wedle którego charakter zarzucanego odwołującemu się czynu sprawia, że utracił on przymiot nieposzlakowanej opinii jest nieuzasadniony, ponieważ policjant korzysta z domniemania niewinności. Zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 77 § 1 kpa, polegające na zaniechaniu zebrania w sprawie wyczerpującego materiału dowodowego.

Rozpatrując odwołanie, Komendant Wojewódzki zważył, że decyzja organu I instancji była zasadna z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazał, że funkcjonariusz pełnił służbę od 26 lipca 2004 r., od 26 listopada 2012 r. na stanowisku asystenta Referatu Kryminalnego Komisariatu Policji V w Z. KMP w Z..

Organ odwoławczy wskazał, że Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. [...] r. ogłosił policjantowi postanowienie o przedstawieniu mu zarzutów oto, że [...] r. w Z. nie dopełniając swoich obowiązków jako funkcjonariusza Komisariatu Policji V w Z. w toku postępowania [...] poprzez nieprzesłuchanie w charakterze pokrzywdzonego M. M., M. S., nieprzeprowadzenie oględzin zabezpieczonego monitoringu, niewykonanie czynności operacyjnych i procesowych uzasadnionych treścią notatki z rozpytania M. M., nieokazanie M. M. wizerunków osób podejrzewanych, a w szczególności wizerunku S. W. i w konsekwencji zaniechanie ujawnienia całości okoliczności zdarzenia będącego przedmiotem postępowania doprowadził do nieujęcia kolejnych sprawców czynów będących przedmiotem postępowania oraz poprzez nieujawnienie znanych mu okoliczności zdarzenia prokuratorowi nadzorującemu postępowanie doprowadził do bezzasadnego zwolnienia zatrzymanego L. C. bez zastosowania wobec niego środków zapobiegawczych i niezatrzymania dalszych sprawców obu czynów będących przedmiotem postępowania, czym działał na szkodę interesu publicznego i prywatnego, tj. o czyn z art. 231 § 1 kk oraz o to, że [...] roku w Z. przekraczając swoje uprawnienia prowadząc postępowanie [...] wystawił poświadczający nieprawdę dokument w ten sposób, żr pomimo przejęcia postępowania do prowadzenia przez inny organ sporządził protokół przesłuchania M. M. wskazując, iż czynność miała miejsce [...] r. w Komisariacie Policji V w Z. pomimo, że czynność ta nie odbyła się, a nadto kształtując dowolnie treść wypowiedzi M. M. co do okoliczności czynów będących przedmiotem postępowania [...] Komisariatu Policji V w Z. w sposób umniejszający wagę zaistniałego czynu pobicia M. M. i M. S. i w sposób prowadzący do nieujawnienia danych osób podejrzewanych, celem wytworzenia dowodu uzasadniającego uprzednie zwolnienie podejrzanego L. C. a następnie uzyskał od M. M. znajdującego się pod wpływem alkoholu podpis na przedmiotowym protokole bez odczytywania tego dokumentu i informowania o jego treści, a następnie posłużył się tym dokumentem poprzez przedłożenie go jako oryginalnego w toku postępowania [...] Prokuratury Okręgowej w G., tj. o popełnienie przestępstwa z art. 231 § 1 kk i art. 271 § kk w zw. z art. 11 § 2 kk.

Zastosowano wobec funkcjonariusza w dniu [...] r. środki zapobiegawcze w postaci dozoru Policji połączonego z zakazem kontaktowania się z wymienionymi w postanowieniu osobami, zakazu opuszczania kraju połączonego z zakazem wydania paszportu oraz zawieszenia w czynnościach służbowych i wykonywaniu zawodu policjanta. Środki te są stosowane nadal.

Komendant Miejski Policji w Z. na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji rozkazem personalnym nr [...] z [...] roku zawiesił policjanta w czynnościach służbowych do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Prokuratura Okręgowa w G. [...] r. skierowała do Sądu Rejonowego w Z. akt oskarżenia przeciwko funkcjonariuszowi, a postępowanie o sygn. akt [...] do chwili wydania decyzji nie zostało zakończone.

Komendant Miejski Policji w Z. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Przepis ten ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ może skorzystać z możliwości zwolnienia policjanta ze służby w przypadku spełnienia występujących w tym przepisie przesłanek, nie mając jednocześnie takiego obowiązku oraz nie przesądzając o jego winie. Dla dopuszczalności rozstrzygnięcia o zwolnieniu policjanta ze służby decydujące są okresy zawieszenia w czynnościach służbowych, który musi przekraczać 12 miesięcy i konieczność trwania przesłanki powodującej jego zawieszenie (wyrok NSA z 16.11.2009r. sygn. akt I OSK 414/09).

W sprawie przesłanki zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji zostały kumulatywnie spełnione, a funkcjonariusz był zawieszony w czynnościach służbowych w związku z toczącą się przeciwko niemu sprawą karną przez okres blisko 16 miesięcy (do dnia doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej). Postępowanie karne nie zostało zakończone, a więc nie ustała przyczyna zawieszenia go w czynnościach służbowych.

Organ I instancji podkreślił, że policjant nie pełnił faktycznie służby od 30 sierpnia 2017 r., tj. od prawie 1,5 roku, a jego obowiązkami są dodatkowo obciążeni inni funkcjonariusze. Rodzaj i charakter zarzucanych policjantowi czynów jest ściśle związany z pełnieniem przez niego władztwa państwowego, a tym samym funkcjonariusz utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych rodzi negatywne skutki dla właściwego funkcjonowania komórki organizacyjnej, w której funkcjonariusz pełnił służbę. Wielomiesięczna nieobecność w służbie z powodu zawieszenia w czynnościach służbowych, sama w sobie narusza ważny interes służby, wyrażający się w konieczności zapewnienia właściwego realizowania zadań i czynności służbowych przypisanych danej komórce organizacyjnej i całej jednostce. Stan taki skutkuje obciążeniem obowiązkami innych funkcjonariuszy jednostki, a tym samym utrudnia właściwy proces organizacji służby oraz niekorzystnie wpływa na stopień bezpieczeństwa osób zamieszkałych na terenie działania Komendy Miejskiej Policji. Trudno jest przewidzieć, kiedy i w jaki sposób postępowanie karne, które legło u podstaw zawieszenia, zostanie prawomocnie zakończone. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji podejmując w niniejszej sprawie niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie co do dalszego trwania stosunku służbowego, nie przekroczył granic uznania administracyjnego, określonego w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Stosunek służbowy funkcjonariusza doznawał ochrony przed rozwiązaniem dłużej, niż tego wymaga cytowany przepis ustawy o Policji, bo blisko 16 miesięcy. Z informacji uzyskanych przez organ odwoławczy wynika, że w sprawie nie zapadł wyrok i nadal nie można określić terminu zakończenia toczącego się przed Sądem postępowania karnego przeciwko policjantowi. Wyznaczono kilka kolejnych terminów rozprawy na najbliższe 4 miesiące przed sądem I instancji. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, posiadający zdolność psychiczną i fizyczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, które gotów jest się podporządkować.

Funkcjonariusz, aby móc pozostawać w szeregach Policji, musi wyróżniać się nieskazitelną postawą moralną, a więc mieścić się poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem. Jest więc rzeczą oczywistą, że policjant, któremu przedstawiono zarzuty obejmujące czyny ścigane z oskarżenia publicznego, bezpośrednio związane z wykonywaniem obowiązków służbowych, a wręcz polegające na ich niewłaściwym wykonywaniu, nie spełnia ustawowego wymogu posiadania nieposzlakowanej opinii. Nie zmienia tego stanu rzeczy fakt, że postępowanie karne nie zostało do chwili obecnej zakończone prawomocnym wyrokiem skazującym. Ustawodawca nie uzależnia rozwiązania stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji od stwierdzenia winy policjanta prawomocnym wyrokiem sądu (w takim przypadku ustawodawca przewidział obligatoryjne zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy) ani od zgromadzenia w postępowaniu administracyjnym niezbitych dowodów świadczących o winie policjanta (w takiej sytuacji zwolnienie ze służby może nastąpić na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, tj. ze względu na tzw. oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa).

Wobec powyższego nieistotny dla sprawy jest również fakt, że postępowanie karne wciąż nie zostało zakończone ustaleniem o popełnieniu przez funkcjonariusza czynów, o które jest oskarżony, bowiem powołany przepis ustawy o Policji nie uzależnia postępowania administracyjnego o zwolnieniu policjanta ze służby od wyniku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego, lecz od okresu zawieszenia w czynnościach służbowych spowodowanego prowadzeniem postępowania karnego. Organ odwoławczy podkreślił, że ustawodawca przewidział sytuację, gdy zarzuty stawiane policjantowi okażą się niezasadne, a postępowanie karne zakończy się wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa. Wówczas, zgodnie z art. 42 ust. 1 i ust. 7 ustawy o Policji, funkcjonariusz zostaje przywrócony do służby na stanowisko równorzędne. Niewątpliwie zwolnienie ze służby spowodowane zawieszeniem w czynnościach służbowych z powodu wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego, które dotąd nie zostało zakończone, stanowi dla funkcjonariusza dolegliwość. Należy jednak mieć na uwadze, że art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest kompromisem pomiędzy uprawnieniami pracodawcy (przełożonego) i uprawnieniami pracownika (podwładnego). Celem zatrudnienia pracownika jest świadczenie przez niego pracy. Można wymagać od pracodawcy, by tolerował niemożność wykonywania przez pracownika pracy przez pewien okres czasu, jednakże pracodawca musi mieć też możliwość zwolnienia pracownika, jeżeli stan ten się przedłuża (wyrok WSA w Gliwicach z 17.06.2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 121/13).

Stosunek służbowy funkcjonariusza doznawał ochrony przed rozwiązaniem, jak tego wymaga art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, nawet ponad zakreślony w nim okres 12 miesięcy, dopóty, dopóki nazbyt nie zakłócał organizacji służby. Zawieszenie w czynnościach służbowych skutkuje jednak koniecznością obciążenia innych funkcjonariuszy jednostki zadaniami realizowanymi dotychczas przez zawieszonego. Sytuacja taka, możliwa do zaakceptowania tymczasowo, przez okres przejściowy, nie może stać się zasadą, tym bardziej, że zawieszony w czynnościach służbowych funkcjonariusz, który nie realizuje żadnych obowiązków służbowych, otrzymuje 50% uposażenia.

W omówionych okolicznościach należało dojść do przekonania, że dalsze pozostawanie funkcjonariusza w służbie w Policji stoi w sprzeczności zarówno z interesem publicznym, jak i związanym z nim bezpośrednio interesem służby. Policjant zajmuje bowiem etat nie wykonując jednocześnie swoich obowiązków, co w oczywisty sposób dezorganizuje i obciąża pracę komórki, w której usytuowane jest zajmowane przez niego stanowisko. Natomiast zakres powierzonych jednostce organizacyjnej zadań nie uległ zmianie i nie może ona usprawiedliwiać ewentualnych zaniedbań, czy opóźnień w wypełnianiu ustawowych zadań, brakami osobowymi. Wymagane jest zatem objęcie stanowiska odwołującego się przez inną osobę, która wspomoże pracę jednostki.

W rezultacie w rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić organowi I instancji naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego.

W związku z zarzutem odwołania dotyczącym prowadzenia przedmiotowego postępowania zwolnieniowego w sytuacji, gdy wcześniejszy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Z. w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji został uchylony przez organ II instancji a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, należy wyjaśnić, że funkcjonariusz został zwolniony ze służby rozkazem personalnym nr [...] z [...] r. Komendanta Miejskiego Policji w Z. na podstawie art 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia przestępstwa, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Decyzja ta została jednak uchylona (wyeliminowana z obrotu prawnego) przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, w wyniku czego funkcjonariusz powrócił do sytuacji prawnej, w jakiej znajdował się przed wydaniem uchylonej decyzji, tj. funkcjonariusza KMP w Z. pozostającego w służbie, zawieszonego w czynnościach służbowych (z uchyleniem bowiem skutku w postaci zwolnienia ze służby automatycznie został uchylony skutek w postaci następującego ex lege z chwilą rozwiązania stosunku służbowego wygaśnięcia zawieszenia w czynnościach służbowych). Fakt przekazania sprawy zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawo o Policji do ponownego rozpoznania nie pozbawiał Komendanta Miejskiego Policji możliwości wszczęcia nowego, odrębnego postępowania w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby na innej podstawie prawnej. Wskazać należy, że w chwili orzekania przez organ o rozwiązaniu stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji przesłanka zwolnienia, o której mowa w art. 41 ust 2 pkt 9 ustawy o Policji (a zatem upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych) jeszcze nie zaistniała, a pojawiła się dopiero później.

Zgodnie z art. 108 § 1 kpa decyzji, od której służy stronie odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Organ I instancji umotywował fakt nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności interesem społecznym, tożsamym z interesem służby. Wskazał, że interes ten wymaga, aby funkcjonariusz, który faktycznie służby nie pełni i może jej pełnić z uwagi na długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych został z tej służby bez zbędnej zwłoki zwolniony.

Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach w pełni podzielił stanowisko organu I instancji tej kwestii. Interes służby wymaga zatem, aby służbę w Policji pełniły osoby mogące faktycznie realizować zadania służbowe. Wobec powyższego nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione. Decyzja wydana z rygorem natychmiastowej wykonalności, mimo że nieostateczna, podlega wykonaniu w terminie w niej określonym, a funkcjonariusz został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] r. Klauzula natychmiastowej wykonalności, którą organ I instancji opatrzył zaskarżoną decyzję powoduje, że w momencie, kiedy Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach w wyniku ponownego rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym rozstrzyga ją w sposób identyczny jak organ I instancji, brak jest przesłanek prawnych i celowościowych, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej określenia daty zwolnienia ze służby.

Pismem z 28 marca 2019r. skarżący wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej i ponowne przeprowadzenie postępowania w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie postępowania tj. art. 7 Kpa, polegające na zaniechaniu rozważenia i uwzględnienia w sposób co najmniej dostateczny słusznego interesu skarżącego oraz zaniechaniu dokonania oceny interesu społecznego przemawiającego za zwolnieniem ze służby skarżącego;

2. naruszenie postępowania tj. art. 7 Kpa, polegające na zaniechaniu uwzględnienia okoliczności złożenia przez odwołującego zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 246 kk w zw. z art. 231 § 1 kk przez Prokuratora prowadzącego czynności w sprawie Prokuratury Okręgowej w G., sygn. akt [...] - postępowanie prowadzone jest przez Prokuraturę Krajową (Wydział Spraw Wewnętrznych) pod sygn. akt [...];

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 Kpa, polegające na wydaniu rozstrzygnięcia w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, co tym samym powoduje podważenie zaufania odwołującego do przeprowadzonego postępowania i jego wyników;

4. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 k.p.a., polegające na zaniechaniu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego rozpatrzeniu, w szczególności rzetelnego zbadania i wykazania w jaki sposób "długotrwała nieobecność policjanta w służbie" dezorganizuje pracę jednostki, w której służbę pełni skarżący, czy zadania odwołującego są realizowane przez innych funkcjonariuszy, a jeśli te zadania są realizowane przez innych funkcjonariuszy to czy wpływa to na terminowość i jakość obowiązków tychże funkcjonariuszy lub funkcjonariusza; czy ewentualnie delegowane obowiązki skarżacego powodują wykonywanie zadań przez inne osoby w czasie wolnym od służby; w jaki sposób ewentualne delegowanie obowiązków odwołującego na innego funkcjonariusza lub funkcjonariuszy wpłynęło na terminowość i jakość zadań realizowanych przez pozostałych funkcjonariuszy pełniących służbę w Komisariacie Policji V w Z.;

5. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 79 § 1 i 2 k.p.a., a polegające na zaniechaniu zawiadomienia odwołującego o czynnościach dowodowych w niniejszym postępowaniu, o ile takowe zostały przeprowadzone, co skutkowało uniemożliwieniem odwołującemu wzięcia czynnego udziału w postępowaniu w tym zakresie;

6. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 108 § 1 k.p.a., a polegające - z uwagi na uchybienia wskazane w pkt. 1-4 niniejszego odwołania - nadaniu zaskarżonemu rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo braku wystąpienia przesłanek uzasadniających zastosowanie art. 108 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał w całości stanowisko w sprawie i towarzysząca mu argumentację.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, bowiem decyzje (rozkazy personalne) organów obu instancji nie naruszają obowiązujących przepisów.

Materialnoprawną podstawą ich wydania był art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia.

Bezspornym jest, że wobec skarżącego toczy się postępowanie sądowe o czyn z art. 231 § 1 kk i art. 271 § kk w zw. z art. 11 § 2 kk oraz został zawieszony na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji w czynnościach służbowych, a stan ten trwał do dnia wydania zaskarżonej decyzji (art. 39 ust. 3 ustawy). Przepis art. 39 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że Policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Natomiast zgodnie z ust. 3 - w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, dlatego zawieszono skarżącego w czynnościach służbowych.

Dwunastomiesięczny okres zawieszenia, o którym mowa w art. 41 ust.2 pkt 9 ustawy o Policji jak wynika z akt sprawy upłynął, a został przekroczony o kolejne miesiące, co wynika z akt sprawy i nie jest kwestionowane, zaś przyczyna zawieszenia nie ustała, gdyż postępowanie karne nie zostało zakończone.

W świetle powyższego, organ miał prawo wszcząć niniejsze postępowanie i wydać następnie decyzję na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji.

Przepis ten ma charakter względnie uznaniowy, gdyż z jednej strony wskazuje przesłanki, które muszą być spełnione, aby organ mógł w ogóle rozważać zwolnienie policjanta ze służby, z drugiej zaś pozostawia organowi możliwość zdecydowania o tym, czy pomimo długotrwałego zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, powinien on nadal pełnić tę funkcję.

Uznaniowy charakter tej decyzji nie zezwala jednak organom administracji publicznej na całkowitą i niekontrolowaną swobodę w rozstrzyganiu sprawy. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, również działającym w ramach uznania administracyjnego, ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Natomiast z uwagi na specyficzny rodzaj służby, do jakiej należy formacja Policji, konieczne jest ponadto zbadanie możliwości pozostawienia w służbie funkcjonariusza przez pryzmat zadań, które określa ustawa o Policji, uprawnień przełożonego w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległych mu jednostek oraz kształtowania składu osobowego podległego mu zespołu ludzi oraz interesu służby.

Podkreślić przy tym należy, że w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby sądy administracyjne badają jedynie, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać, czy dana osoba powinna nadal pozostać funkcjonariuszem danej formacji, czy też mogła być wykluczona z tego grona ( wyrok NSA z 8.06.2017 r., sygn. akt I OSK 254/17).

Badając w takim zakresie legalność zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że organy nie przekroczyły granic przysługującego im uznania administracyjnego, wszechstronnie przeprowadzając postępowanie dowodowe i w sposób wyczerpujący, obszernie i trafnie wskazując argumentację przemawiającą za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji.

Organy zasadnie stwierdziły, że przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych, skutkujące niewykonywaniem przez policjanta czynności służbowych przez okres ponad 12 miesięcy, ujemnie wpływa na wypełnianie przez jego jednostkę organizacyjną zadań Policji, dezorganizując i utrudniając wykonywanie ustawowych działań (wyrok NSA z 1.03.2017 r., sygn. akt I OSK 5/16).

Rozważając zwolnienie skarżącego organ odwoławczy uwzględnił przyczynę zawieszenia go w czynnościach służbowych. Trafnie organy uznały, że przestępstwo, które jest zarzucane skarżącemu, bezpośrednio związane z pełnioną przez niego służbą, stanowi podstawę odsunięcia go od obowiązków służbowych. Mając na względzie to, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych i aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, muszą pozostawać poza podejrzeniami o prowadzenie działalności czy zachowań sprzecznych z prawem (wyrok NSA z 22.12.2016 r., sygn. akt I OSK 1594/15), stwierdzić należy, że zarzucany skarżącemu czyn uzasadniał przyjęcie, że dalsze jego pozostawanie w służbie Policji wpłynęło negatywnie na jej wizerunek. Nie można bowiem tolerować w szeregach Policji policjantów, których postawa mogłaby podważyć autorytet organów państwa i macierzystej formacji, a także narazić Policję na utratę zaufania do jej funkcjonariuszy (wyrok NSA z 28.03. 2017 r., sygn. akt I OSK 624/16). Samo postawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego popełnionego podczas wykonywania czynności służbowych może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do zachowania przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, a zatem co do spełnienia jednego z obligatoryjnych warunków, jakimi musi wykazać się każdy policjant zainteresowany dalszym pozostaniem w służbie.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że decyzja organu o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji nie narusza obowiązujących przepisów i jest uzasadniona, nie przesądzając jednocześnie o winie skarżącego w kwestii zarzucanych mu przestępstw.

Jednocześnie należało stwierdzić, że zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie nie było badanie czy zachodziły przesłanki zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Zasadność zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych rozważana jest w odrębnym trybie, przed wszczęciem postępowania zwolnieniowego (wyrok NSA z 20.04.2017 r., sygn. akt I OSK 1084/16).

Podobnie nie zasługuje na uwzględnienie zarzut pominięci okoliczności złożenia przez skarżącego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa z art. 246 kk w zw. z art. 231 § 1 kk w toku czynności w sprawie w prokuraturze Okręgowej w G., a zarzut ten nie został przez skarżącego umotywowany na żadnym etapie postępowania. W tym kontekście nie doszło do naruszenia dyspozycji art. 7 i 8 kpa, a zgromadzony w sprawie i opisany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji materiał dowodowy był wystarczający dla jej wydania. Skarżący jedynie przeczył stanowisku organu, że jego długotrwała nieobecność dezorganizuje i utrudnia funkcjonowanie jednostki organizacyjnej, w której pełnił służbę. Brak jednego z funkcjonariuszy w jednostce przez okres 16 miesięcy od 30 sierpnia 2017 roku, oczywiście dezorganizuje jej funkcjonowanie, a obowiązki funkcjonariusza muszą być wykonywane przez inne osoby. Żądanie szczegółowego wykazu tych utrudnień określone w skardze zdaje się być wymaganiem nadmiernym, tym bardziej, że sam skarżący nie wykazuje przeciwnych okoliczności. Ciężar dowodu przeciwnego niż stanowisko organu obciąża w tym zakresie stronę skoro wywodzi z niej zarzuty skargi, będące powtórzeniem zarzutów odwołania. Podkreślić należy, że organ nie naruszył dyspozycji art. 79 k.p.a., a w sprawie nie przeprowadzano dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin miejsca, a strona miała możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy, z czego skorzystała nie składając jednakże wniosków dowodowych. Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, bowiem przeprowadzono je w sposób wyczerpujący i obszernie, trafnie uzasadniono. Zasadnie organ stwierdził, że przedmiotem postępowania nie jest kwestia wydania decyzji z [...]r. (rozkaz personalny nr [...]) opartej o dyspozycję art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, gdyż została ona uchylona przez organ odwoławczy, a sytuacja prawna skarżącego powróciła do stanu pierwotnego.

Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu, organ zasadnie nadał rozstrzygnięciu o zwolnieniu ze służby rygor natychmiastowej wykonalności. Swe stanowisko należycie uzasadnił wskazując, że w sprawie zachodzą przesłanki wskazujące na uznanie pierwszeństwa interesu społecznego (interesu służby) nad indywidualnym interesem strony. Uwzględnił przy tym szczególny status i zadania realizowane przez Policję, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której zhierarchizowana struktura, podporządkowana szczególnej dyscyplinie służbowej, wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Słusznie przy tym organ wskazał na treść art. 42 ust. 1 i 7 ustawy o Policji, który dopuszcza możliwość przywrócenia funkcjonariusza do służby w przypadku wydania wyroku go uniewinniającego.

W świetle powyższego, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).