Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1279/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 224 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.
article: art. 6 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung, Janusz Walawski, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2012 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wyznaczenia na stanowisko służbowe w części dotyczącej uposażenia - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] (pkt 13) w sprawie wyznaczenia [...] L. P. na stanowisko służbowe radcy prawnego w Wyższej Szkole [...], w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska służbowego do grupy uposażenia 15B.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Obrony Narodowej podniósł, iż po zakończeniu postępowania nadzorczego prowadzonego na wniosek [...] L. P., decyzją z dnia [...] marca 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie wyznaczenia oficera na stanowisko służbowe radcy prawnego w Wyższej Szkole [...], w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska służbowego do grupy uposażenia 15B. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. nr 10, poz. 65) uposażenie radcy prawnego - żołnierza zawodowego nie może być niższe od uposażenia przewidzianego dla żołnierza zajmującego stanowisko służbowe głównego specjalisty albo stanowisko równorzędne. Organ ustalił, że w jednostkach wojskowych Sił Zbrojnych występują również stanowiska służbowe głównych specjalistów, które są zaszeregowane do grupy uposażenia U-15B. Ponadto, organ wskazał, że również porównanie do stanowisk równorzędnych względem stanowiska głównego specjalisty, dokonane w obrębie stanowisk służbowych występujących w jednostce wojskowej, w której oficer pełni służbę wojskową prowadzi do wniosku, że stanowisko radcy prawnego zostało zaszeregowane prawidłowo.

L. P. w dniu [...] marca 2012 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2012 r. wskazując, że z dotychczasowego orzecznictwa sądowego wynika, iż stanowiska służbowe głównych specjalistów są zaszeregowane do grupy 16A, co oznacza, że zaszeregowanie na niższym poziomie stanowi rażące naruszenie prawa.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Obrony Narodowej rozstrzygnięciem z dnia [...] maja 2012 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ nadzorczy wskazał, iż z art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych wynika postulat zapewnienia radcy prawnemu - żołnierzowi zawodowemu uposażenia zasadniczego na poziomie nie niższym od uposażeń otrzymywanych przez żołnierzy zawodowych zajmujących stanowiska służbowe głównych specjalistów lub stanowiska równorzędne względem stanowisk służbowych głównych specjalistów. Organ zinterpretował powyższy przepis w ten sposób, że radcy prawnemu należy zapewnić uposażenie na poziomie nie niższym od uposażenia przewidzianego dla stanowiska służbowego głównego specjalisty, występującego w jednostce wojskowej, w której radca prawny pełni służbę wojskową. W razie, gdy stanowisko to nie występuje w strukturze organizacyjnej jednostki wojskowej, porównania uposażenia należy dokonywać w odniesieniu do stanowiska służbowego równorzędnego stanowisku służbowemu głównego specjalisty. Przy czym w ustawie o radcach prawnych nie zamieszczono kryteriów, pozwalających na ustalenie, które stanowisko jest stanowiskiem równorzędnym stanowisku głównego specjalisty. Organ przyjął, że stanowisko służbowe zajmowane przez [...] L. P. zostało zaszeregowane prawidłowo, bowiem do wyższych stanowisk służbowych są zaszeregowane tylko stanowiska o charakterze naukowo - dydaktycznym. Gdyby więc w strukturze [...] utworzono stanowisko służbowe głównego specjalisty (nie posiadające cech stanowiska naukowo - dydaktycznego), to byłoby ono zaszeregowane niżej od funkcyjnych stanowisk o charakterze naukowo - dydaktycznym.

Organ podkreślił, iż w szeregu wyroków sądów administracyjnych przywołanych przez [...] L. P., zawarto odmienną wykładnię omawianego przepisu ustawy o radcach prawnych. Zgodnie z tą interpretacją, w razie gdy w jednostce organizacyjnej, w której radca prawny pełni służbę wojskową nie występuje stanowisko służbowe głównego specjalisty, to porównania należy dokonać do innych stanowisk głównych specjalistów, występujących w Siłach Zbrojnych. W decyzjach Ministra Obrony Narodowej argumentowano, że porównania stanowisk służbowych należy dokonać w odniesieniu do stanowisk służbowych występujących w jednostce wojskowej, w której radca prawny pełni służbę wojskową. Z tego też względu w decyzjach tych nie wskazywano wszystkich stanowisk służbowych głównych specjalistów występujących w Siłach Zbrojnych wraz z ich zaszeregowaniem do grupy uposażenia. Z uwagi, że stanowiska służbowe wraz z ich zaszeregowaniem do grupy uposażenia są zamieszczone wyłącznie w etatach jednostek wojskowych, to ustalenia wszystkich stanowisk służbowych głównych specjalistów można dokonać tylko w oparciu o przegląd tych etatów. W wyniku przeglądu etatów jednostek wojskowych ustalono natomiast, że stanowiska służbowe głównych specjalistów były w 2009 r zaszeregowane do grup uposażenia 15B, 16A i 16C (obecnie są również zaszeregowane dodatkowo do grupy uposażenia 16). Mając na uwadze, że wspomniane wyroki sądów administracyjnych nie wiążą organu w niniejszej sprawie - organ mógł wskazać również inne grupy uposażenia, do których są zaszeregowane stanowiska służbowe głównych specjalistów.

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych - żołnierz zawodowy będący radcą prawnym posiada prawo do otrzymywania uposażenia na poziomie nie niższym niż żołnierz zawodowy zajmujący stanowisko służbowe głównego specjalisty. Organ w przeprowadzonym postępowaniu wykazał, że stanowisko służbowe zajmowane przez odwołującego się zostało zaszeregowane na poziomie istotnych stanowisk służbowych występujących - w Wyższej Szkole [...]. Wskazano również - przyjmując odmienną interpretację przepisu ustawy o radcach prawnych - że stanowiska służbowe głównych specjalistów, występujące w Siłach Zbrojnych są również zaszeregowane do grupy uposażenia 15B, tj. do grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez oficera stanowisko służbowe. W tej sytuacji nie można zgodzić się więc z twierdzeniem [...] L. P., że zajmowane przez niego stanowisko służbowe radcy prawnego zostało zaszeregowane w sposób rażąco niezgodny z ustawą o radcach prawnych. Otrzymywane przez niego uposażenie zasadnicze według stanowiska służbowego było bowiem równe uposażeniu zasadniczemu według stanowiska służbowego jakie otrzymywali żołnierze zawodowi zajmujący stanowiska służbowe głównych specjalistów. Nie można więc uznać, że decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt 13) z dnia [...] grudnia 2009 r. została podjęta z rażącym naruszeniem art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. skutkowałoby jej nieważnością.

Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2012 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez L. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanych nią w mocy skarżący zarzucił organowi błędy formalne oraz obrazę przepisów prawa materialnego poprzez niepoprawną ich wykładnię.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2012 r. w swej treści zawiera błędne ustalenie stanu faktycznego. Niezrozumiałym jest bowiem stwierdzenie, że organ nie jest zobowiązany do wartościowania stanowisk służbowych głównych specjalistów i porównywania radcy prawnego do jednego z wybranych stanowisk służbowych głównych specjalistów. Zdaniem organu, w ustawie o radcach prawnych nie zamieszczono kryteriów pozwalających na ustalenie, które stanowisko jest stanowiskiem równorzędnym stanowisku głównego specjalisty. Stwierdzeniami takimi organ potwierdza, że nie dokonał żadnej oceny stanowisk, nie wskazał jakimi kryteriami kierował się porównując stanowiska pomimo, że wszystkie dane opisujące stanowiska znane są organowi z urzędu. Ponadto organ nadzorczy wskazuje instytucje, w których występują stanowiska służbowe o nazwie "główny specjalista" o grupie uposażenia U-15B. Nie wspomina jednak, że powołane instytucje nie wchodzą w skład sił zbrojnych jako jednostki organizacyjnej i funkcjonują na podstawie oddzielnych przepisów.

Skarżący podkreślił, iż od wielu lat stanowisko sądów administracyjnych w sprawach radców prawnych - żołnierzy zawodowych pełniących służbę w Siłach Zbrojnych RP w orzecznictwie ustaliło zasady postępowania, organ nie uwzględnia ich jednak w swoich decyzjach. W strukturach uczelni skarżącego nie występuje stanowisko głównego specjalisty. Nie można jednak zgodzić się, że dokonano ustalenia wysokości uposażenia radcy prawnego, w odniesieniu do stanowisk służbowych, występujących w [...], które odpowiada cechom stanowiska służbowego głównego specjalisty. Uposażenie radcy prawnego w [...] przyrównane zostało faktycznie do uposażenia szefów najniższych jednostek organizacyjnych uczelni, z których żadne nie może być utożsamiane ze stanowiskiem głównego specjalisty. Jako radca prawny pełniący służbę w komendzie uczelni, skarżący bezpośrednio podlega Rektorowi - Komendantowi i zobligowany jest do zapewnienia obsługi prawnej wszystkim jednostkom organizacyjnym zarówno komendy, jak i niższego szczebla. Analiza stanowisk etatowych żołnierzy zawodowych uczelni pozwala stwierdzić, że niektórzy kierownicy jednostek organizacyjnych niższego poziomu zaszeregowani zostali do wyższych grup uposażenia od radcy prawnego (dziekan - 16B; dyrektor instytutu 16B; szef katedry 16A itp). Nie bez znaczenia jest fakt, że w porównywalnej uczelni, jaką jest Wyższa Szkoła [...], stanowisko radcy prawnego zaszeregowane zostało do grupy 16A.

Nadto organ nie skonkretyzował, do których kluczowych stanowisk zostało porównane stanowisko radcy prawnego w [...], jakimi kryteriami organ kierował się porównując stanowiska (które stanowisko posiada porównywalne uprawnienia zawodowe do radcy prawnego). Tym samym nie odpowiedział na pytanie, które ze stanowisk tzw. kluczowych, w jego ocenie, jest stanowiskiem równorzędnym do którego przyrównał stanowisko radcy prawnego.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.

Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na końcowy wynik sprawy.

Na wstępie należy podnieść, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności jest formą nadzoru mającą na celu weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych. Tak więc postępowanie o stwierdzenie nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym wszczynanym na wniosek strony lub z urzędu i służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami wymienionymi w art.156 § 1 k.p.a. Dlatego też, stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej bezwzględnie wymaga bezspornego ustalenia, że uchylona decyzja jest dotknięta jedną z wad, określonych w powołanym art. 156 § 1 k.p.a. prawem. Organ nadzorczy nie jest zaś władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., organ orzekający w tym zakresie jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny na dzień wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji.

Podkreślić należy, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanki powodującej konieczność stwierdzenia nieważności musi być oczywiste.

Na gruncie niniejszej sprawy, kontroli nadzorczej poddana została decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] (pkt 13) w części dotyczącej zaszeregowania stanowiska służbowego radcy prawnego w Wyższej Szkole [...] do grupy uposażenia 15B.

Oceny zgodności z prawem określenia radcy prawnemu L. P. w Wyższej Szkole [...] zaszeregowania do grupy uposażenia, w odniesieniu do przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 994/11 uchylającym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 2026/10 stwierdzający nieważność decyzji Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie zwolnienia L. P. z zajmowanego stanowiska i wyznaczenia na inne stanowisko służbowe w części dotyczącej uposażenia.

W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 2701), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (patrz komentarz do art. 170 Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, LEX 2009).

W sprawie poddanej kontroli sądowej zakończonej ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia, czy w świetle art. 224 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 oraz art. 8 ust. 5 w zw. z art. 75 ustawy o radcach prawnych oraz w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.) w sytuacji, gdy w jednostce wojskowej - Wyższej Szkole [...], w której L. P. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku radcy prawnego nie było stanowiska głównego specjalisty, to przy ustalaniu jego uposażenia zasadniczego dla porównania należało sięgnąć do stanowiska głównego specjalisty występującego w strukturze organizacyjnej Sił Zbrojnych bez względu na jego usytuowanie w hierarchii organizacyjnej, czy też określić je na poziomie odpowiadającym innemu równorzędnemu stanowisku w tej jednostce.

W ślad za wywodami zawartymi w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego należy wskazać, iż zgodnie z art. 224 ust. 1 tej ustawy radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagradzaniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Jeżeli prawo do dodatków uzależnione jest od wymogu kierowania zespołem pracowników, wymogu tego nie stosuje się do radcy prawnego. Dokonując analizy tego przepisu zauważyć należy, iż składa się on z dwóch części. Pierwsza z nich przewiduje, że radca prawny ma prawo do wynagrodzenia określonego w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagrodzeniu pracowników obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Regulacja ta włącza radcę prawnego w system wynagradzania obowiązujący w zatrudniającym go zakładzie pracy. Druga część tego przepisu stanowi normę gwarancyjną dla radcy prawnego, że jego wynagrodzenie nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Sądową wykładnię tego przepisu można uznać za utrwaloną. Przepisy płacowe, a takim jest art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych należy interpretować ściśle, z wyłączeniem wykładni rozszerzającej, ścieśniającej lub analogii (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 1967 r., II PR 151/67, OSNCP z 1968 r. nr 3, poz. 40; także uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 września 1966 r., III PZP 20/66, OSNCP z 1967 r. nr 3, poz. 44; uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1972 r., III PZP 39/71, OSNCP z 1972 r. nr 7-8, poz. 123, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 1999 r., I PKN 74/99, OSNAPiUS z 2000 r. nr 15, poz. 211).

Treść omawianego przepisu nie nasuwa wątpliwości wtedy, gdy regulaminy organizacyjne i przepisy o wynagrodzeniu przewidują stanowisko głównego specjalisty. Można bowiem wówczas w drodze porównania ocenić, czy wynagrodzenie radcy prawnego jest zgodne z wynagrodzeniem głównego specjalisty w takim znaczeniu, jak określa to ten przepis. Nie ulega wątpliwości, że radca prawny jest specjalistą w dziedzinie prawa, ale też tylko w tej dziedzinie. Ustawodawca uznał, że pod względem wynagrodzenia nie powinien być traktowany gorzej niż główny specjalista w innej dziedzinie.

Trudności powstają natomiast w sytuacji, gdy zarówno regulaminy organizacyjne, jak i przepisy płacowe nie przewidują stanowiska głównego specjalisty. Powstaje wtedy problem, jakie inne stanowisko jest jemu równorzędne. Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 17 września 1992 r I PZP 47/92 OSNC1993/4/47 wskazał, że innym równorzędnym stanowiskiem może być stanowisko kierownika znaczącej komórki organizacyjnej. Pogląd ten Sąd Najwyższy podzielił również w wyroku z dnia 13 marca 1997 r. I PKN 46 /97 (OSNP 1998/ 3/ 73).

W przypadku żołnierzy zawodowych będących radcami prawnymi zastosowanie powołanego przepisu wymaga uwzględnienia specyfiki służby wojskowej żołnierzy zawodowych. W myśl art. 8 ust. 5 tej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o "stosunku pracy", "zatrudnieniu", "wynagrodzeniu", rozumie się przez to również odpowiednio "stosunek służbowy", "pełnienie służby" i "uposażenie". Stosownie do treści art. 75 cyt. ustawy o radcach prawnych stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki radców prawnych i aplikantów radcowskich będących żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, funkcjonariuszami Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej lub Służby Więziennej w zakresie nieokreślonym niniejszą ustawą określają przepisy odrębnych ustaw, w tym wypadku przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W przypadku radców prawnych – żołnierzy zawodowych ustawa o radcach prawnych określa pełnienie ich służby w takim zakresie jak np. zakres świadczonej pomocy prawnej, samodzielność stanowiska oraz wysokość uposażenia.

Przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 1 i art. 24 ust. 1. Zgodnie z art. 35 ust. 1 omawianej ustawy, żołnierza zawodowego wyznacza się na stanowisko służbowe stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych, w zależności od kwalifikacji i opinii służbowej. Organy właściwe do wyznaczania na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk określa art. 44 tej ustawy, zaś jego tryb rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 grudnia 2009 roku w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk (Dz. U. nr 218, poz.1699 ). W myśl art. 6 ust. 1 pkt 3 tej ustawy stanowisko służbowe to usytuowanie żołnierza zawodowego w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej, z określonymi dla tego stanowiska a) nazwą, b) stopniem etatowym, c) grupą uposażenia, d) korpusem osobowym, e) grupą osobową, f) specjalnością wojskową. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego określone w tym przepisie powiązanie stanowiska służbowego z jednostką wojskową oznacza, że przy ocenie statusu prawnego żołnierza zawodowego uwzględnia się wyłącznie jednostkę organizacyjną, w której pełni on służbę. Z art. 6 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy wynika, że ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o jednostce wojskowej, to należy przez to rozumieć jednostkę organizacyjną Sił Zbrojnych funkcjonującą na podstawie nadanego przez Ministra Obrony Narodowej etatu określającego jej strukturę wewnętrzną, liczbę, rodzaje i rangę wszystkich stanowisk służbowych występujących w tej jednostce, jak również liczbę i rodzaje uzbrojenia, środków transportu i innego wyposażenia należnego jednostce, oraz posługującą się pieczęcią urzędową z godłem Rzeczypospolitej Polskiej i nazwą (numerem) jednostki, a także jednostkę organizacyjną podległą Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowaną, przedsiębiorstwo państwowe, dla którego jest on organem założycielskim, oraz komórkę organizacyjną Ministerstwa Obrony Narodowej. Organizację Sił Zbrojnych określa art. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż dla L. P. żołnierza zawodowego pełniącego służbę wojskową na stanowisku radcy prawnego w jednostce wojskowej – Wyższej Szkole [...] jednostką organizacyjną, o której mowa w art. 224 ust. 1 cyt. ustawy o radcach prawnych jest ta jednostka wojskowa. Zajmuje on w niej stanowisko samodzielne i podlega bezpośrednio Rektorowi – Komendantowi tej Szkoły oraz realizuje wskazane mu przez niego zadania. Okoliczność, że żołnierza zawodowego wyznacza się na stanowisko służbowe, stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych oraz, że uprawnienie w zakresie wyznaczenia na stanowisko służbowe i określenia grupy uposażenia przysługuje Ministrowi Obrony Narodowej i innym organom wojskowym wskazanym w art. 44 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie stanowi podstawy do uznania, że dla wyżej wymienionego jednostką organizacyjną w rozumieniu powołanego przepisu ustawy o radcach prawnych są całe Siły Zbrojne.

Regulację dotyczącą uposażenia żołnierzy zawodowych zawiera art. 78 ust. 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który stanowi, że wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe. Określenie grup uposażenia dla poszczególnych stopni etatowych, do których zaszeregowane są stanowiska służbowe żołnierzy zawodowych zawiera rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie określenia grup uposażenia (Dz. U. z 2004 r. nr 50, poz. 487 ze zm.). Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia określenie grup uposażeń dla poszczególnych stopni etatowych, o których mowa w § 2, stanowi podstawę do sporządzenia etatów jednostek wojskowych określających stanowiska służbowe, na które żołnierze zawodowi będą wyznaczani. Natomiast stawki uposażenia zasadniczego dla poszczególnych grup uposażenia określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. nr 59, poz. 423 ze zm.).

Powołane przepisy nie określają jednak stanowisk służbowych zaszeregowanych do grup uposażenia. Strukturę wewnętrzną jednostki wojskowej w tym liczbę, rodzaje i rangę stanowisk służbowych, na które żołnierze są wyznaczani zawiera nadany jej przez Ministra Obrony Narodowej etat. Z tego względu dopiero na jego podstawie możliwe jest ustalenie, do jakiej grupy uposażenia zostało zaszeregowane dane stanowisko służbowe, a następnie podanie wysokości uposażenia zasadniczego należnego na tym stanowisku.

W świetle § 13 ust. 4 Statutu Wyższej Szkoły [...], będącej jednostką wojskową, jej strukturę organizacyjną określa etat nadany przez Ministra Obrony Narodowej na wniosek rektora – komendanta zaopiniowany przez senat. W tym dokumencie-etacie nastąpiło zatem zaszeregowanie stanowisk służbowych do grup uposażenia. W sprawie jest niesporne, że w Wyższej Szkole [...], w której L. P. pełnił służbę wojskową na stanowisku radcy prawnego w strukturze organizacyjnej stanowisk służbowych nie było stanowiska głównego specjalisty. Oznacza to, że na podstawie obowiązujących w tej jednostce wojskowej przepisów regulujących uposażenie żołnierzy zawodowych nie można określić, do której grupy uposażenia stanowisko to byłoby zaszeregowane.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja nie uniemożliwia jednak poprawnego określenia uposażenia dla radcy prawnego – żołnierza zawodowego. Ocena przyjętego rozwiązania pod kątem realizacji normy zawartej w art. 224 ust. 1 cyt. ustawy o radcach prawnych powinna być wówczas dokonana w oparciu o inne równorzędne stanowisko służbowe i odniesiona do stanowisk występujących w tej jednostce wojskowej.

Z uzasadnienia decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji objętej kontrolą wynika, że organ wojskowy wyznaczając [...] L. P. na stanowisko radcy prawnego w wyżej wymienionej szkole z uposażeniem zaszeregowanym do grupy uposażenia U - 15B przyjął, że spełniało ono warunki określone w przepisie gwarancyjnym ustawy o radcach prawnych. Było ono zaszeregowane na poziomie szefów nie-dydaktycznych komórek wewnętrznych i było niższe tylko od uposażeń Rektora Komendanta i jego zastępców oraz od uposażeń samodzielnych stanowisk naukowo – dydaktycznych.

Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie dotyczącej L. P. nie podzielił poglądów wyrażonych w uzasadnieniach wyroków z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt. OSK 1494/08, z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1493/08, dotyczących wprawdzie postępowania nadzorczego to jednak zaprezentowano w nich stanowiska tożsame jak w niniejszej sprawie. Podobnie w uzasadnieniach wyroków z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt I OSK 457/11, z dnia 30 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 664/11, na które m.in. powołał się skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaaprobowanie dokonanej tam wykładni pojęcia jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, odnoszącej je do całych Sił Zbrojnych oznacza, że skarżący świadczy pomoc prawną na rzecz wszystkich jednostek organizacyjnych wchodzących w ich skład i podlega bezpośrednio Ministrowi Obrony Narodowej oraz może otrzymywać uposażenie na poziomie dowódcy jednostki wojskowej, w której pełni służbę, w tym przypadku Rektora - Komendanta lub wyższe. Tymczasem trafne jest stanowisko, że wolą ustawodawcy nie było ukształtowanie uposażeń radców prawnych-żołnierzy zawodowych, zajmujących stanowiska służbowe na różnych szczeblach dowodzenia, hierarchicznie sobie podporządkowanych, na takim samym poziomie w całych Siłach Zbrojnych, bez uwzględnienia stopnia trudności wykonywanych zadań, ich ilości i odpowiedzialności.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż analiza orzecznictwa sądów administracyjnych pozwala na przyjęcie, że preferowane jest w nim podejście kasacyjne (formalne), a nie apelacyjne do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Polega ono na rozumieniu tego pojęcia jako oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią przepisu prawa a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Taka linia orzecznictwa jest następstwem gramatycznej, językowej wykładni tego pojęcia. Według Słownika języka polskiego (Warszawa 1993, t. III, s. 24) "rażący" to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży. Takie znaczenie pojęcia "rażące naruszenie prawa" powoduje, że stwierdzenie nieważności decyzji z tej przyczyny może nastąpić w wypadku zastosowania w kwestionowanym rozstrzygnięciu normy prawnej, której znaczenie można ustalić w sposób niewątpliwy, bezsporny. Sankcja w postaci stwierdzenia nieważności decyzji nie jest możliwa do zastosowania wówczas, gdy decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga procesu wykładni i której wynik jest sporny w judykaturze. Taka sytuacja wystąpiła w sprawie L. P.

Biorąc pod uwagę dyspozycję art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku o sygn. akt I OSK 994/11. Zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie przyjmuje się, że sankcja w postaci stwierdzenia nieważności decyzji nie jest możliwa do zastosowania, gdy decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga złożonego procesu wykładni i której wynik jest sporny w judykaturze (przykładowo glosa B. Adamiak do wyroku NSA z dnia 6 lutego 2006 r. sygn. akt FSK 439/05 publik. OSP 2007/9/100, z dnia 21 października 1992 r. sygn. akt V SA 86/92 publik. ONSA 1993, z. 1, poz. 23). Skoro zatem treść art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych wymagała przeprowadzenia skomplikowanego i złożonego procesu wykładni, to nie można uznać, iż poddana kontroli nadzorczej decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2009 r. jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 w zw. art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.