Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 461/97
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 1998-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 i 5, art. 151 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 23 ust. 1, art. 26 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.

SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie wymiaru cła.


UZASADNIENIE

22 kwietnia 1996 r. Dyrektor Urzędu Celnego w T. wznowił z urzędu postępowanie w stosunku do decyzji ostatecznej zawartej w JDA SAD, na mocy której dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzone z Belgii dywany polipropylenowe i dokonano wymiaru cła. Podstawą wznowienia postępowania były wyniki weryfikacji, przekazane przez administrację celną w Belgii, które potwierdziły przypuszczenia polskich organów celnych o fałszerstwie faktury przedstawionej w dniu odprawy celnej. Zgodnie z ustaleniami władz celnych z Belgii, autentyczną fakturą wystawioną przez eksportera była faktura o tym samym numerze i dacie co faktura przesłana do weryfikacji, jednak na kwotę kilkakrotnie wyższą. Administracja celna z Belgii przekazała stronie polskiej również belgijski SAD wywozowy, w którym wartość towaru zgodna była z kwotą z faktury wystawionej przez belgijskiego eksportera. Zgodnie z załączonym do zgłoszenia celnego świadectwem pochodzenia EUR 1, podana w nim waga towaru była zgodna z wagą podaną w belgijskim JDA SAD oraz z wagą uwidocznioną w obu fakturach, tj. w fakturze ujawnionej, uznanej za prawidłową oraz w fakturze fałszywej, załączonej do polskiego JDA SAD.

Dyrektor Urzędu Celnego w T decyzją z 20 maja 1996 r. wydaną na podstawie art. 151 par. 1 pkt 2 w związku z art. 145 par. 1 pkt 1 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 23 ust. 1 i 26 ust. 1 ustawy  z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ uchylił swoją poprzednią decyzję zawartą w dokumencie SAD i ponownie orzekł w zakresie wymiaru cła. Wartość celną, stanowiącą podstawę wymiaru cła, ustalono w nowej decyzji na podstawie faktury przekazanej z Belgii.

W uzasadnieniu decyzji organ celny I instancji stwierdził, że zgodnie z zasadą zawartą w art. 23 ust. 1 prawa celnego, jedyną podstawą ustalenia należności celnych może być wyłącznie rzeczywisty stan towaru i jego wartość celna ustalona na podstawie dokumentów autentycznych. Z materiału dowodowego, przekazanego przez władze celne w Belgii, wynika, że strona przedłożyła do odprawy celnej fakturę fałszywą z zaniżoną kilkakrotnie wartością towaru.

W wyniku wniesionego przez Firmę P odwołania, Prezes GUC uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej powołanej podstawy prawnej, uznając, iż właściwą i jedyną przesłanką do wznowienia postępowania była przesłanka z art. 145 par. 1 pkt 1 Kpa, natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje stanowisko, Prezes GUC wyjaśnił, że Dyrektor Urzędu Celnego w T. niewłaściwie powołał pkt 5 art. 145 par. 1 Kpa, który jako przyczynę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną podaje sytuację, gdy w danej sprawie wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi wydającemu tę decyzję. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wznowione, ponieważ dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe - pkt 1 art. 145 par. 1 Kpa. Fałszywymi dowodami, o czym mowa w ww. przepisie, są przede wszystkim fałszywe dokumenty, a wśród nich dokumenty stwierdzające nieprawdę oraz dokumenty przerobione lub podrobione.

Jak wynika z ustaleń belgijskiej administracji celnej, faktura handlowa przesłana do weryfikacji i stanowiąca załącznik do zgłoszenia celnego okazała się fałszywa. Wobec tego, decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w T. zawarta w JDA SAD, w której ustalono wartość celną na podstawie nieprawdziwych /zaniżonych/ danych, czego konsekwencją był nieprawidłowy wymiar cła - została uchylona we wznowionym postępowaniu i ponownie orzeczono w zakresie wartości celnej i wymiaru cła. Prezes GUC uznał za niewiarygodne wyjaśnienia Strony złożone w odwołaniu, że ujawniona faktura nie była jej znana.

Decyzję tę Strona zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. l, art. 40 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 4 oraz art. 67 ust. 1 prawa celnego, co miało jej zdaniem wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, iż bezkrytyczne obdarzanie wiarą informacji pochodzących z zagranicy, stwarza wrażenie, że tamtejsze firmy prowadzące działalność handlową nie dopuszczają się żadnych nieprawidłowości, którego to poglądu absolutnie nie można podzielić. Nawet przy przyjęciu, że wystąpiło zaniżenie wartości kontraktu, brak jest dowodów na to, iż zrobił to skarżący, gdyż również druga strona umowy mogła odnieść z tego istotne korzyści, jak choćby odliczenie znacznie wyższej wartości podatku VAT zapłaconego przy nabyciu surowca do produkcji dywanów, gdyż przy ich eksporcie występuje stawka "0" tego podatku. Rzetelność odprawy celnej i przedstawionych do niej dokumentów przez skarżącego potwierdza okoliczność, iż inne dane występujące w dokumentacji, np. waga i ilość, są identyczne z podanymi w dokumentacji strony belgijskiej.

W odpowiedzi na skargę do NSA Prezes GUC wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ustalenia poczynione przez polskie organy celne we współpracy z belgijską administracją celną, Sąd uznał za niebudzące wątpliwości. Ustalenia te wykazały, że dokumenty określające wartość celną dywanów, przedstawione w dniu odprawy celnej, nie były prawdziwe. dowody ujawnione przez belgijskie organy celne dyskwalifikowały dowody przedstawione przez stronę w chwili wydawania decyzji dopuszczającej towar do obrotu na polskim obszarze celnym oraz o wymiarze cła. Niewątpliwie ujawnione dowody miały bardzo istotny wpływ na treść uprzednio wydanej decyzji przez Dyrektora Urzędu Celnego w T., dlatego zasadnie stanowiły one podstawę do wznowienia postępowania określoną w art. 145 pkt 1 Kpa, jak również do uchylenia dotychczasowej decyzji i wydania na podstawie art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy i uwzględniającej w swej treści ujawnione dowody.

Z ujawnionych dowodów wynika, że faktycznie wartość celna dywanów była wyższa. Z tych też przyczyn uzasadnionym było przyjęcie przez organy celne faktycznej wartości wynikającej z tych dowodów i wymierzenie należności celnych według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

Z tych też przyczyn trafnie organy obu instancji nie przyjęły wyjaśnień strony skarżącej i należycie swój pogląd uzasadniły.