Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 176/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 130  ust. 4,  art. 67  ust. 1,  art. 68  ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Referent stażysta Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2019 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu niezaprzestania prowadzenia bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2018 r., nr [...] Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu odwołania J. O. od decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2018 r., nr [...] nakładającej karę pieniężną w wysokości [...] zł za prowadzenie bez wymaganego zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, pod nazwą "A. [...]" w N., ul. [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że decyzją z [...] maja 2016 r., nr [...] Wojewoda [...] wymierzył J. O. karę pieniężną w wysokości [...] zł za prowadzenie bez wymaganego zezwolenia, w ramach działalności gospodarczej, placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku - "A. [...]". Decyzja Wojewody została utrzymana w mocy decyzją Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] lipca 2016 r., nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1329/16 oddalił skargę J. O. na tę decyzję. Wyrok stał się prawomocny [...] listopada 2016 r.

W dniu [...] listopada 2017 r. upoważniony zespół inspektorów Wydziału Polityki Społecznej Lubuskiego Urzędu Wojewódzkiego w G. przeprowadził kontrolę doraźną w Pensjonacie "A. [...]", w zakresie świadczenia całodobowej opieki osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku. W trakcie kontroli ustalono, że w placówce zamieszkują osoby w podeszłym wieku, niesamodzielne i wymagające całodobowej opieki. W dniu kontroli w placówce przebywało [...] osób w podeszłym wieku ([...] kobiet i [...] mężczyzna). Wśród [...] osób przebywających w pokoju telewizyjnym [...] osoby korzystały z wózka inwalidzkiego, a [...] z balkonika. Przy mieszkańcu pokoju nr [...] prowadzone były czynności pielęgnacyjne. Z wyjaśnień B. K. - pracownika pensjonatu wynikało, że osoby zamieszkujące w placówce mają średnio ok. [...] lat i są sprawne fizycznie. W trakcie kontroli ustalono, że Pensjonat "A. [...]" znajduje się w budynku dwukondygnacyjnym, który nie został wyposażony w windę. Pokoje mieszkalne usytuowane są na dwóch kondygnacjach. Na pierwszej kondygnacji znajduje się [...] dwuosobowych pokoi mieszkalnych oraz pokoje prywatne, pralnia/suszarnia, biuro, magazyn oraz obszerny hol wykorzystywany jako kącik dzienny. Na tej kondygnacji zamieszkiwało [...] osób. W części parterowej znajduje się [...] pokoi mieszkalnych, w których przygotowano [...] miejsc. W dniu kontroli na tej kondygnacji zamieszkiwało [...] osób. Ponadto, znajdowały się tam kuchnia, stołówka, pokój socjalny, sala telewizyjna, składzik gospodarczy i toaleta ogólna. Przy pokojach znajdowały się pomieszczenia sanitarne wyposażone w stosowne udogodnienia dla osób niepełnosprawnych.

Strona w piśmie z [...] lutego 2018 r. udzieliła odpowiedzi do protokołu kontroli podając, że prowadzi legalnie zarejestrowaną działalność gospodarczą od [...] maja 2015 r. z przeważającą działalnością (PKD 55.10.Z): Hotele i podobne obiekty zakwaterowania. Zgodnie z regulaminem Pensjonat "A. [...]" prowadzi działalność w zakresie usług noclegowych i gastronomicznych. Strona zaznaczyła, że nie prowadzi usług opiekuńczych, a w umowie świadczenia usług w § 1 pkt 1 wytłuszczonym drukiem wskazano, że nie jest to usługa opieki w myśl ustawy. Zmiany te zostały wprowadzone do umowy po nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Od tego dnia została zmieniona zarówno umowa świadczenia usług, jak i ich rzeczywista jakość. Strona podkreśliła, że nie są przyjmowane osoby przewlekle chore. W pensjonacie mieszkają osoby starsze, gdyż taka jest potrzeba rynku i taka jest specjalizacja placówki: pensjonat przyjazny seniorom. Informacja o pensjonacie jest ogólnie dostępna, a usługi świadczone są na czas nieokreślony, ale też na czas określony. Strona zaznaczyła, że nie posiada zezwolenia, ponieważ nie prowadzi placówki opiekuńczej, a prowadzenie pensjonatu przyjaznego seniorom nie jest zabronione. Do opieki zatrudniony jest personel pomocniczy, jednak nie świadczy usługi opieki tylko tzw. usługi hotelowe.

Pismem z [...] marca 2018 r. strona poinformowała, że nie może podpisać protokołu kontroli doraźnej przeprowadzonej [...] listopada 2017 r. ze względu na to, że nie zgadza się z uwagami i wnioskami w nim zawartymi. Zadeklarowała, że do końca czerwca 2018 r. zamontuje dźwig osobowy i wystąpi do [...] Urzędu Wojewódzkiego w G. o zgodę na prowadzenie działalności hotelowej dla seniorów.

Wojewoda [...] zwrócił się do dyrektora Samodzielnej Publicznej Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Z., Okręgowego Inspektora Pracy w Z., [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. z prośbą o przeprowadzenie czynności kontrolnych oraz nadesłanie informacji w sprawie prowadzenia placówki.

Z treści pisma z [...] grudnia 2017 r. nadesłanego przez Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w Z. wynika, że [...] grudnia 2017 r. przeprowadzono kontrolę sanitarną w Domu Seniora "A. [...]". W trakcie kontroli ustalono, że na terenie obiektu przebywało [...] pensjonariuszy, w tym jedna osoba została przyjęta w trakcie kontroli sanitarnej. Na parterze, w świetlicy przebywało [...] pensjonariuszy, w tym [...] osoby na wózkach inwalidzkich, [...] osoby poruszające się za pomocą balkoników, [...] osób siedzących samodzielnie, [...] pensjonariuszy znajdowało się w pokojach, [...] osoby przebywały w łóżkach. W ocenie kontrolujących stan sanitarny ocenionych pomieszczeń i sprzętu nie budził zastrzeżeń. Pensjonariuszom zapewnia się 5 posiłków dziennie, które spożywane są w stołówce. W dniu kontroli personel kuchni stanowiły [...] osoby, które posiadały badania do celów sanitarno-epidemiologicznych.

Z odpowiedzi udzielonej przez dyrektora Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego SPZOZ w Z. z [...] grudnia 2017 r. wynika, że usługi zdrowotne w okresie 2016/2017 świadczono [...] osobom przebywającym w placówce. Były to [...] kobiety w wieku [...]-[...] lat oraz [...] mężczyzna w wieku [...] lat. Rozpoznania stanu zdrowia tych osób przez zespół Ratownictwa Medycznego dotyczyły, m. in. wyniszczenia organizmu ze względu na starość, nieokreślony uraz [...] i [...], uraz w [...], cukrzyca, miażdżyca. W opinii ratowników medycznych stan osób wskazywał na konieczność sprawowania opieki ze względu na wiek, stan zdrowia oraz sprawność.

Okręgowy Inspektorat Pracy w Z. udzielił informacji w piśmie z [...] stycznia 2018 r., z której wynikało, że [...] i [...] stycznia 2018 r. dokonano kontroli w placówce "A. [...]". W trakcie kontroli stwierdzono, że zatrudnionych jest tam aktualnie [...] osób na podstawie umów cywilnoprawnych. [...] osoby zatrudnione zostały do sprzątania pomieszczeń, czyszczenia, prania itp., a [...] osoby do przygotowywania posiłków, planowania menu, szacowania, zamawiania oraz przechowywania produktów i posiłków. Podczas kontroli J. O. złożył ustne oświadczenie, z którego wynika, że nie ma możliwości zapewnienia stałej pracy dla zleceniodawców ze względu na brak pensjonariuszy. Jak oświadczył w placówce aktualnie przebywa [...] pensjonariuszy, a w każdym tygodniu jest różna liczba pensjonariuszy, częstokroć przebywają tylko na weekendy. Zaznaczył, że przyjmowane są jedynie osoby sprawne fizycznie, nie przyjmowane są osoby obłożnie chore, z powodu braku wyspecjalizowanego personelu.

Pismem z [...] kwietnia 2018 r. Wojewoda [...] wydał J. O. zalecenia do uregulowania sytuacji prawnej prowadzonej działalności w Pensjonacie "A. [...]" w trybie art. 67 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Decyzją [...] maja 2018 r. Wojewoda [...] nałożył na J. O. karę pieniężną w wysokości [...] zł, za prowadzenie bez wymaganego zezwolenia placówki zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku pod nazwą - "A. [...]". Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

Pismem z [...] lipca 2018 r. Minister zwrócił się do Wojewody [...] o przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie.

Wojewoda Lubuski przesłał Ministrowi egzemplarz protokołu kontroli doraźnej (wraz z załącznikami) przeprowadzonej [...] września 2018 r. w pensjonacie.

Jak wynika z przeprowadzonej kontroli w obiekcie zamieszkiwały osoby, które ze względu na wiek i stan zdrowia wymagały całodobowej opieki, w tym szczególnych usług medycznych, pielęgnacyjnych i opiekuńczych. W czynnościach kontrolnych oprócz upoważnionego Inspektora Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w G. uczestniczył również Konsultant Wojewódzki w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego – B. M. Z treści protokołu kontroli doraźnej wynika, że w placówce - prowadzącej działalność hotelową - zamieszkują osoby niesamodzielne. W dniu przeprowadzenia kontroli w pensjonacie przebywało [...] osób ([...] kobiet i [...] mężczyzna). W trakcie kontroli ustalono, że [...] osoby poruszają się na wózku inwalidzkim, [...] przy pomocy laski oraz [...] przy balkoniku. Ustalono, że z mieszkańcami pensjonatu zawierane są umowy w zakresie świadczenia usług w placówce, w tym również umowy na czas nieokreślony. Kontrolujący dokonali oceny [...] umów. Na podstawie analizy treści tych umów stwierdzono, że okres na jaki zawierane są umowy jest bardzo zróżnicowany. [...] z okazanych umów było aktualnych (na [...] osób, które w dniu kontroli zamieszkiwały w placówce), pozostałych [...] umów zostało zawartych na czas określony. Zgodnie ze wskazanymi terminami, czas pobytu poszczególnych osób wynosił od [...] do [...] dni. W wyniku analizy dokumentacji kontrolujący nie byli w stanie jednoznacznie stwierdzić w przypadku ilu osób pobyt uregulowany jest aktualną umową w zakresie świadczenia usług. Stwierdzono pobyt [...] osób, podczas gdy tylko [...] umów było aktualnych/obowiązujących w dniu kontroli. Ponadto ustalono, że mieszkańcy nie wyrazili samodzielnie zgody na pobyt w Pensjonacie "A. [...]", czego dowodem jest fakt, że żadna z umów nie została podpisana przez osobę zamieszkującą w placówce. Zapisy ujęte w § 1 pkt 1 umowy wskazują, że "Zleceniodawca zleca a Zleceniobiorca przyjmuje do wykonania usługę (...) w warunkach stacjonarnych na rzecz Pani/Pana (...) zwanego "pensjonariuszem" - mieszkańcem pensjonatu "A. [...]". Zespół kontrolujący ustalił, że w każdym przypadku "zleceniodawcą" wykonania usługi określonej w umowie jest osoba z rodziny mieszkańca, np. brat, syn, córka. W umowie zawarte są jej dane osobowe i teleadresowe (imię, nazwisko, adres, nr PESEL, telefon kontaktowy).

Według ustaleń kontrolujących w pensjonacie świadczone są całodobowo usługi dla osób starszych, również na czas nieokreślony. Pobyt mieszkańców regulowany jest stosowną umową. Zdaniem kontrolujących placówka nie zatrudnia wykwalifikowanej kadry do bezpośredniej opieki nad mieszkańcami, a tym samym usługi nie są świadczone na poziomie adekwatnym do potrzeb mieszkańców. J. O. odmówił udzielenia kontrolującym informacji na temat zatrudnienia personelu placówki.

W trakcie czynności kontrolnych badaniu poddano część mieszkańców placówki wskazanych przez J. O. Prowadzący placówkę nie umożliwił kontrolującym zbadania wszystkich osób przebywających w placówce. Zespół kontrolny stwierdził, że liczba osób zbadanych nie jest zgodna z liczbą osób, faktycznie zamieszkujących w placówce w dniu kontroli.

Konsultant Wojewódzki w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego stwierdził, na podstawie badania mieszkańców placówki, że spośród wszystkich [...] badanych osób, [...] osoby nie przekraczają 40 punktów w skali Barthel (są to osoby w wieku od [...] do [...] lat). Analiza "Kart oceny stanu pacjenta wg zmodyfikowanej skali Barthel" wykazała, że wszystkie badane osoby wymagają pomocy przy wykonywaniu czynności osobistych, związanych z utrzymaniem higieny osobistej (w tym 1 osoba pampersowana). Osoby te są całkowicie zależne od personelu, przy myciu i kąpieli całego ciała, wymagają pomocy w korzystaniu z toalety, potrzebują pomocy w spożywaniu posiłków (krojeniu, smarowaniu masłem itp.) lub wymagają zmodyfikowanej diety. Ponadto ustalono, że osoby przebywające w placówce potrzebują pomocy w ubieraniu i poruszaniu się.

W ocenie Konsultanta Wojewódzkiego osoby badane - nieprzekraczające 40 punktów w skali Barthel to osoby, u których rozpoznano znaczną demencję starczą, duże luki pamięciowe. W rozmowie osoby te są nielogiczne - nie pamiętały od kiedy mieszkają w pensjonacie lub wykazywały, że pobyt trwa od 2015 r. (przy jednoczesnym oczekiwaniu na miejsce w domu pomocy społecznej lub zakładzie opiekuńczo-leczniczym). [...] osoby z badanej grupy poruszały się na wózku inwalidzkim. Na podstawie przeprowadzonych badań Konsultant Wojewódzki stwierdził, że w placówce przebywają osoby niesamodzielne, wymagające opieki całodobowej, potrzebujące stałej opieki osób drugich. Mieszkańcy placówki potrzebują również wsparcia i opieki doraźnej przy niektórych czynnościach. Osoby te nie są w stanie samodzielnie funkcjonować. Konsultant ustalił, że mieszkańcy codziennie mają wykonywaną toaletę całego ciała. Pracownicy ubierają mieszkańców lub pomagają im w ubieraniu się. Osoby te w większości są pampersowane. Ustalono, że część z nich porusza się przy pomocy sprzętu rehabilitacyjnego pomocniczego, typu: laska, balkonik, wózek inwalidzki.

W wyniku przeprowadzonego badania stwierdzono, że stan zdrowia mieszkańców jest zróżnicowany, od wymagających całodobowej opieki, po wymagających pomocy doraźnej. Osoby przebywające w placówce z uwagi na stan zdrowia i podeszły wiek wymagają stałej i profesjonalnej opieki medycznej ([...] osoby wymagają opieki długoterminowej). Większość mieszkańców ma zaburzenia pamięci, nie pamiętają skąd pochodzą, na co chorują, jakie leki przyjmują, jak długo przebywają w pensjonacie.

Z protokołu kontroli doraźnej wynika, że J. O. w trakcie kontroli nie okazał dokumentacji medycznej, nie przedstawił i nie podał informacji dotyczących liczby osób zatrudnianych w pensjonacie (personelu z kwalifikacjami medycznymi). Kontrolujący w wyniku dokonanych czynności ustalili, że charakter prowadzonej działalności i liczba osób starszych zamieszkujących placówkę wymaga zatrudnienia wykwalifikowanego personelu. Podczas kontroli potwierdzono, że w placówce zamieszkują osoby w podeszłym wieku, niesamodzielne, które wymagają całodobowej opieki ze względu na stan zdrowia.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozpoznając sprawę wskazał, że zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku może być prowadzona po uzyskaniu zezwolenia wojewody. Wojewoda wydaje zezwolenie, jeśli podmiot o nie występujący spełnia warunki enumeratywnie wymienione w ustawie.

Zgodnie z art. 130 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, kto po uprawomocnieniu się decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za prowadzenie bez zezwolenia wojewody placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku nie zaprzestał jej prowadzenia, podlega karze pieniężnej w wysokości [...] zł.

Minister wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, w tym z protokołu kontroli doraźnej przeprowadzonej [...] września 2018 r. wynika, że w kontrolowanej placówce nadal prowadzona jest działalność polegająca na zapewnieniu całodobowej opieki nad osobami w podeszłym wieku, przewlekle chorymi lub niepełnosprawnymi bez wymaganego prawem zezwolenia.

Organ odwoławczy pomimo twierdzenia strony, co do charakteru prowadzonej działalności i oświadczenia, że jest to działalność hotelowa, co uzasadniać ma zmieniona treść umowy zawieranej z rodzinami pensjonariuszy oraz, iż pobyt osób starszych w pensjonacie wynosi kilka dni nie dał wiary tym wyjaśnieniom.

Minister podkreślił, że o charakterze prowadzonej przez stronę placówki nie przesądzają zapisy zawarte w umowie, a faktycznie świadczone w pensjonacie usługi polegające na zapewnieniu osobom starszym całodobowej opieki ze względu na ich niepełnosprawność, przewlekłą chorobę lub podeszły wiek. Jak wykazała kontrola przeprowadzona przez inspektorów wojewódzkich osoby przebywające w placówce w większości nie przebywają w niej krótkotrwale, a czas pobytu poszczególnych osób wynosił od [...] do [...] dni. Ponadto, z niektórymi mieszkańcami placówki zawarte zostały umowy na czas nieokreślony.

Organ zaznaczył, że zapewnienie całodobowej opieki osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku nie musi być świadczone w sposób długotrwały, bowiem dla uznania, że mamy do czynienia z placówką, o której mowa w art. 67 ustawy o pomocy społecznej, istotny jest zakres świadczonych przez tę placówkę usług, a nie okres przez jaki te usługi są świadczone. Z uwagi na powyższe, argumenty strony, że prowadzona działalność ogranicza się jedynie do świadczenia usługi hotelowej są w ocenie organu niezasadne.

Minister zaznaczył, że niniejsze postępowanie administracyjne jest kolejnym postępowaniem w sprawie placówki prowadzonej przez J. O. Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2016 r. wymierzył już stronie karę za prowadzenie tej placówki bez wymaganego prawem zezwolenia. Pomimo tego, strona nie zaprzestała prowadzenia placówki, ani nie przywróciła stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami uzyskując zezwolenie.

Organ wskazał, że w obiekcie przebywają osoby w starszym wieku, wymagające całodobowej opieki, którym zapewniane są usługi opiekuńcze oraz bytowe, o których mowa w art. 68 ustawy o pomocy społecznej, m. in. poprzez pomoc świadczoną przez opiekunów w wykonywaniu czynności życiowych, pełne wyżywienie w ciągu dnia, codzienną pomoc w higienie osobistej i utrzymanie czystości, pomoc w dostępie do świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej.

W ocenie Ministra w sprawie ma zastosowanie przepis 130 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Sam fakt ubiegania się o udzielenie zezwolenia, o jakim mowa w art. 67 ustawy, nie uprawnia do prowadzenia placówki. Minister podkreślił, że przepis art. 130 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej jest jasny, a jego treść nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych.

Skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] listopada 2018 r. złożył J. O.

Skarżący podniósł, że po otrzymaniu decyzji z [...] maja 2016 r. o wymierzeniu kary pieniężnej zupełnie zmienił zakres swojej działalności, czego nie uwzględniły kolejne kontrole Wojewody. Zaznaczył, że zmienił zakres świadczonych usług na usługi hotelowe, a także zmianie uległa umowa świadczenia usług. Podniósł, że organ nie uwzględnił treści regulaminu ogólnie dostępnego w pensjonacie oraz wzoru umowy, którą otrzymuje każdy usługobiorca i na podstawie której wykonuje działalność gospodarczą. Dodał, że zgłosił w CEIDG działalność z przeważającą działalnością 55.10.Z, tj. hotele i podobne obiekty zakwaterowania.

Skarżący dodał, że organ nie uwzględnił protokołów pokontrolnych Sanepidu, które nie wnoszą zastrzeżeń do czystości i zasad działalności pensjonatu, jak również faktu, że z usługi hotelowej korzystają osoby w każdym wieku. Zarzucił, że nie zostały przesłuchane pracownice lokalnego M-GOPS w N., które nie kwestionują jego działalności usług hotelowych (a nie opieki w myśl ustawy). Wskazał, że świadczy usługi hotelowe przyjazne seniorom, bo taka jest potrzeba rynku. Dodał, że pensjonat jest alternatywą dla osób starszych i ich rodzin, którzy nigdy nie zdecydowaliby się na pobyt w tzw. domu opieki. Zdaniem skarżącego Wojewoda nie zauważył, że większość pensjonariuszy korzysta z tych usług czasowo, często cyklicznie, np. w okresie wyjazdu rodzin na wakacje.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z [...] lutego 2019 r. skarżący zarzucił, że Minister nie przedstawił żadnego dowodu na prowadzenie przez niego domu opieki dla osób starszych, a jedynie przytoczył przepisy. Wskazał, że kierowano do placówki policjantów zarzucając mu popełnienie przestępstw, które się nie potwierdziły. Przeprowadzone kontrole PiP i Sanepidu nie wykazały żadnych uchybień. Zastrzeżeń, co do działającego pensjonatu nie wniósł także Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej. Skarżący wniósł o przesłuchanie świadków: dzielnicowego, pracowników GOPS, kontrolerów z Sanepidu i PiP.

Odnosząc się do wniosku o przesłuchanie świadków wskazać należy, że zgodnie z art. 106 § 3 ppsa sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające jedynie z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do przeprowadzania dowodów z zeznań świadków. Wobec czego wniosek ten nie mógł być przez Sąd uwzględniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.). Przepis art. 68 ust. 1 ustawy stanowi, że opieka w placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku polega na świadczeniu przez całą dobę usług:

1) opiekuńczych zapewniających:

a) udzielanie pomocy w podstawowych czynnościach życiowych,

b) pielęgnację, w tym pielęgnację w czasie choroby,

c) opiekę higieniczną,

d) niezbędną pomoc w załatwianiu spraw osobistych,

e) kontakty z otoczeniem;

2) bytowych zapewniających:

a) miejsce pobytu,

b) wyżywienie,

c) utrzymanie czystości.

Natomiast z przepisu art. 67 ust. 1 ustawy wynika, że działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku może być prowadzona, ale dopiero po uzyskaniu zezwolenia wojewody. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu wojewoda prowadzi rejestr placówek o których mowa w ust.1.

W niniejszej sprawie poza sporem jest, że skarżący takiego zezwolenia nie miał. Bezsporne jest także że decyzją z [...] maja 2016 r. wymierzono skarżącemu karę pieniężną w wysokości [...] zł za prowadzenie bez wymaganego zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku.

Wobec tego Wojewoda [...] prawidłowo wydał decyzję nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Należy zauważyć, że prowadzenie bez wymaganego zezwolenia działalności polegającej na prowadzeniu placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku zagrożone jest dolegliwą sankcją administracyjną, co podyktowane jest troską ustawodawcy o los podopiecznych tego rodzaju placówek oraz koniecznością zagwarantowania pensjonariuszom godnych i bezpiecznych warunków pobytu.

Natomiast z przepisu art. 130 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej wynika, że organ ma obowiązek nałożenia kary w kwocie [...] zł na podmiot, który nie zaprzestał prowadzenia takiej placówki, pomimo nałożenia już wcześniej prawomocną decyzją kary pieniężnej. Powołany przepis nie daje organowi żadnego luzu decyzyjnego, jeżeli chodzi o ocenę celowości nałożenia kary, czy też miarkowania jej wysokości, w zależności od rodzaju podmiotu prowadzącego działalność, rozmiaru prowadzonej działalności, stopnia, liczby i społecznej szkodliwości stwierdzonych uchybień.

Nie ma przy tym znaczenia, z jakich przyczyn podmiot prowadzący placówkę, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy, w dacie wymierzenia kary, nie legitymował się zezwoleniem na prowadzenie przedmiotowej działalności. Dla zastosowania przepisu z art. 130 ust. 4 ustawy istotne znaczenie miało jedynie to, czy w momencie wydania decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej dany podmiot, pomimo nałożenia kary pieniężnej nadal prowadzi placówkę bez zezwolenia.

Niewątpliwie skarżący takiego zezwolenia nie posiadał.

Wbrew twierdzeniom skargi, postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i zostało przeprowadzone wnikliwie oraz wyczerpująco. Kontrole w Pensjonacie "A. [...]" zostały przeprowadzona zgodnie z unormowaniami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 marca 2005 r. w sprawie nadzoru i kontroli w pomocy społecznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 61 poz. 543). Do skarżącego skierowano również zalecenia pokontrolne, celem uzyskania zezwolenia wojewody na prowadzenie placówki.

Skarżący kwestionuje to, że po wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji z [...] maja 2016 r. wymierzającej karę za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, nadal prowadził tego typu placówkę. Twierdzi, że prowadzi usługi hotelowe, czego, w jego ocenie, ma dowodzić zmiana umowy świadczenia usług oraz regulamin pensjonatu. Z twierdzeniem tym jednakże nie można się zgodzić. Zważyć należy, że o faktycznym charakterze prowadzonej działalności nie może świadczyć nazwa placówki, jej regulamin, zgłoszenie określonego rodzaju działalności gospodarczej lecz wykonywana w palcówce działalność. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżący nadal prowadzi placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku. Świadczy bowiem usługi o jakich mowa w art. 68 ust. 1 ustawy.

Kontrole doraźne przeprowadzone [...] listopada i 2017 r. i od [...] września 2018 r. do [...] października 2018 r. potwierdziły, że w placówce zamieszkiwały osoby, które ze względu na wiek i stan zdrowia wymagały całodobowej opieki, w tym usług pielęgnacyjnych i medycznych. W pensjonacie świadczone były całodobowo usługi dla osób starszych, także na czas nieokreślony. Pobyt mieszkańców regulowany był stosowną umową, jednakże żadna z umów nie została podpisana przez osobę zamieszkującą w pensjonacie lecz z członkami najbliższej rodziny mieszkańca (dziećmi, rodzeństwem). W dniach kontroli spośród osób przebywających w pensjonacie, część poruszała się samodzielnie lub przy pomocy personelu, [...] osoby poruszały się na wózku inwalidzkim, [...] przy pomocy laski oraz [...] przy balkoniku. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego dokonał oceny stanu zdrowia mieszkańców placówki wg zmodyfikowanej skali Bartheł. Na podstawie badania mieszkańców stwierdzono, że wszystkie badane osoby wymagają pomocy przy wykonywaniu czynności osobistych związanych z utrzymaniem higieny osobistej. Osoby te były całkowicie zależne od personelu i wymagały pomocy przy myciu i kąpieli całego ciała, korzystaniu z toalety, w spożywaniu posiłków lub wymagały zmodyfikowanej diety. Potrzebowały także pomocy w ubieraniu i poruszaniu się. Oznacza to, że w placówce przebywały osoby niesamodzielne. Są one w zaawansowanym wieku (od [...] do [...] lat), wymagają opieki stałej innych osób. Potwierdziło to także pismo dyrektora Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego w Z. z [...] grudnia 2017 r., które udzielało pomocy osobom zamieszkałym w pensjonacie. W opinii ratowników stan osób, którym udzielano pomocy wskazywał na konieczność sprawowania nad nimi opieki ze względu na wiek, stan zdrowia i sprawność. Zważyć także należy, że czas pobytu osób przebywających w placówce wynosił od [...] do [...] dni. Z niektórymi mieszkańcami zawarte zostały umowy na czas nieokreślony. Ze wszystkich wyżej podanych przyczyn twierdzenia skarżącego, że prowadzi on usługi hotelowe nie zasługują na wiarę.

Jak wyżej zaznaczono treść regulaminu pensjonatu, protokoły pokontrolne Sanepidu oraz fakt, że skarżący zarejestrował prowadzoną przez siebie działalność w rejestrze CEIDG z przeważającą działalnością 55.10.Z - "hotele i podobne obiekty zakwaterowania" nie ma znaczenia, bowiem istotna jest faktyczna działalność prowadzona w placówce. Wobec tego zarzuty strony dotyczące nieuwzględnienia przez Wojewodę [...] protokołu kontroli Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej oraz nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania pracowników właściwego miejscowo Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. nie znajdują uzasadnienia.

Należy podkreślić, że przedmiotem postępowania w sprawie nałożenia kary za prowadzenie działalności bez stosownego zezwolenia Wojewody jest ustalenie przez organ, czy dany podmiot taką działalność prowadzi i czy posiada odpowiednie zezwolenie. W związku z tym ustalenia zawarte w protokole kontroli Sanepidu z [...] listopada 2018 r., której przedmiotem było dokonanie oceny stanu sanitarnego obiektu i otoczenia - przestrzeganie przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne dotyczące higieny pomieszczeń, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, w tym faktycznego rodzaju prowadzonej w placówce działalności.

Analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, że skarżący prowadził placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym oraz niepełnosprawnym nie mając zezwolenia wojewody.

Prawidłowo zatem organy zastosowały przepis 130 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. W cenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja Wojewody [...] z [...] maja 2018 r., została wydana prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o pomocy społecznej.

Wbrew twierdzeniom skargi, postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i zostało przeprowadzone wnikliwie, a uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji spełniają wymogi z art. 107 § 3 kpa. Nie naruszone zostały przepisy prawa procesowego, a także przepisy prawa materialnego - art. 130 ust. 4 w zw. z art. 67 ust.1 ustawy o pomocy społecznej. Organy obydwu instancji prawidłowo i wnikliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe, dokonały właściwej oceny zebranego materiału dowodowego, prawidłowo ustalając stan faktyczny w sprawie i właściwie zastosowały przepisy prawa. Organ odwoławczy zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego.

Wbrew twierdzeniom skargi, z przyczyn wyżej omówionych, zebrane w sprawie dowody wykazały, że po nałożeniu kary pieniężnej skarżący nadal prowadził placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, z mocy art. 151 ppsa.