Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1712/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Nowicka sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] uchyliło w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] orzekającą o przyznaniu G. J. zasiłku celowego w kwocie [...] zł w miesiącu kwietniu 2005 r. z przeznaczeniem na zakup [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Decyzję wydano w oparciu o następujący stan prawny:

Wnioskiem z dnia 18 marca 2005 r. G. J. wystąpiła o przyznanie jej pomocy finansowej w kwocie [...] złotych wskazując, iż kwota w takiej wysokości została jej skradziona w sądzie.

Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2005 r. przyznał G. J. pomoc społeczną w formie zasiłku celowego w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na zakup [...].

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że przeprowadzony wywiad oraz zgromadzony materiał dowodowy potwierdziły podstawę i konieczność udzielenia G. J. pomocy. Jednocześnie organ poinformował wnioskodawczynię, że z uwagi na ograniczone środki finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej jej wniosek nie mógł być uwzględniony w całości.

G. J. wniosła odwołanie od powyższej decyzji kwestionując wysokość przyznanego zasiłku celowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2005 r. po rozpatrzeniu odwołania G. J. od decyzji i Prezydenta W. z dnia [...] marca 2005 r. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy, wskazał na lakoniczność uzasadnienia decyzji Prezydenta W. oraz na konieczność przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie czy do kradzieży, o której mowa we wniosku o przyznanie zasiłku, faktycznie doszło.

Pismem z dnia 16 sierpnia 2005 r. G. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2005 r. podnosząc, iż zaskarżona decyzja została wydana "niezgodnie z prawem, tzn. z art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 5 kc".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji o konieczności przeprowadzenia właściwego postępowania wyjaśniającego odnośnie zaistnienia kradzieży i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem sprawy sądowo administracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia, przy czym w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych względów niż w niej wskazane.

Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

Skorzystanie zatem z uprawnień kasacyjnych przez organ odwoławczy jest uzasadnione jedynie wówczas, gdy zachodzi konieczność usunięcia istotnych braków w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym przez organ pierwszej instancji.

Co do zasady, orzeczenie organu odwoławczego winno mieć charakter reformacyjny (art. 138 § 1 kpa), zaś uprawnienia kasacyjne tego organu mają charakter wyjątkowy i nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Istotą odwołania G. J. było zakwestionowanie wysokości przyznanego zasiłku.

Organ odwoławczy, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenie wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie czy skarżąca padła ofiarą kradzieży czy też nie i od wyników dokonanych w tym zakresie ustaleń uzależnia ocenę zasadności przyznania skarżącej zasiłku. Dodatkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało na możliwość żądania zwrotu świadczenia już pobranego jako świadczenia nienależnego w sytuacji gdyby informacje o kradzieży okazały się nieprawdziwe.

W tym stanie sprawy, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie organu odwoławczego narusza wyrażony w art. 139 kpa zakaz reformationis in peius, tj. zakaz orzekania w postępowaniu odwoławczym na niekorzyść skarżącego i już z tego tylko powodu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. podlega uchyleniu.

Sąd zauważa nadto, iż w rozpoznawanej sprawie zasiłek celowy został przyznany skarżącej na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.).

Powyższy przepis stanowi, o możliwości przyznania zasiłku celowego w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Tym samym okoliczności sprawy związane z kradzieżą, które w ocenie organu odwoławczego budzą wątpliwości i wymagają przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego, nie mają znaczenia dla oceny poprawności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Prezydenta W. od której odwołanie wniosła G. J.

Sąd uważa również za błędne i pozbawione podstaw prawnych stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. przedstawione w zaskarżonej decyzji, iż brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji organu pierwszej instancji uniemożliwia zbadanie przez organ odwoławczy przesłanek podjętego rozstrzygnięcia.

Wskazać bowiem należy, iż istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie przez organ odwoławczy.

Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji, jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy.

W przedmiotowej sprawie zatem organ odwoławczy w ramach posiadanych kompetencji reformacyjnych winien przeprowadzić pełne postępowanie wyjaśniające i rozstrzygnąć merytorycznie sprawę w sposób zgodny z przepisami prawa.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przesądzając o merytorycznej treści przyszłego rozstrzygnięcia orzekł jak w sentencji wyroku.