Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2144/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

J. K. (skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] o nałożeniu na skarżącego na podstawie art. 92 ust. 1 , art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm. zwanej dalej u.t.d.) oraz l.p.1.4 załącznika do u.t.d. kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł za wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] marca 2009 r. w miejscowości K. na drodze krajowej nr [...] przeprowadzono kontrolę drogową samochodu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...]. W toku przeprowadzonych czynności ustalono, że kierujący pojazdem W. K. wykonywał przewóz drogowy opakowań z miejscowości R. i J. do miejscowości S. na rzecz J. K. oraz S. B. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą "[...] s.c." Podczas kontroli ustalono, iż kierujący pojazdem posiadał wypis z zaświadczenia nr [...] na wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne udzielone dla S. B., nie posiadał natomiast zaświadczenia lub licencji wystawionej dla J. K. Powyższe udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2009 r.

Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...], którą to decyzją organ nałożył na obydwu wspólników stronę karę pieniężną w wysokości 2 000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia została uchylona przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] w całości a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę należy uwzględnić, że jeden ze wspólników (S. B.) legitymował się stosownym zaświadczeniem.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu [...] sierpnia 2009 r. decyzję Nr [...] o nałożeniu na J. K. kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Odwołując się do art. 33 ust. 1 u.t.d., organ stwierdził, że zgodnie z tym przepisem przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. W dalszej kolejności wywiódł, iż przedsiębiorcy prowadzący działalność w ramach spółki cywilnej mogą ją prowadzić tylko w zakresie do jakiego są upoważnieni wszyscy wspólnicy. Oznacza to, zdaniem organu, że w zakresie przewozów na potrzeby własne, przedsiębiorcy mogliby takich przewozów dokonywać tylko wówczas, gdy wszyscy zgłoszą taką działalność. Organ wskazał, że z dowodów w postaci dokumentów przewozowych wspólników spółki cywilnej (v: faktura VAT nr [...] k:143 akt administracyjnych) sporny przewóz był wykonywany przez obu wspólników spółki cywilnej "[...]". W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że skoro przewóz był realizowany w ramach działań spółki, to obydwaj wspólnicy powinni uzyskać zaświadczenie o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zaakcentował, że pomimo wezwań J. K. nie przedstawił licencji na wykonywanie transportu drogowego albo omawianego zaświadczenia. Natomiast z udzielonych przez Starostę [...] oraz Ministerstwo Infrastruktury informacji wynika, że strona nie ubiegała się o wydanie wspomnianych wyżej dokumentów.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. podniósł, że rozstrzygnięcie organu I instancji zostało oparte na art. 92 u.t.d., który nie nakłada obowiązku posiadania wielu zaświadczeń na transport na potrzeby własne. Ponadto wbrew wskazaniom zawartym w decyzji organu II instancji o przekazaniu niniejszej sprawy do ponownego rozpatrzenia decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] nie została precyzyjnie i szczegółowo uzasadniona.

Główny Inspektor Transportu Drogowego nie podzielił stanowiska odwołującego się i decyzją z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 k.p.a., w szczególności prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ podkreślił, że wbrew twierdzeniom strony, ponownie rozpoznając sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego kierował się wskazaniami organu II instancji zawartymi w decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w szczególności z dokumentów otrzymanych od Starosty [...] oraz Ministerstwa Infrastruktury wynika bezspornie, że J. K. w chwili kontroli nie posiadał uprawnień do wykonywania transportu drogowego (licencji) lub przewozu drogowego na potrzeby własne (zaświadczenia). W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego, materiał dowodowy został uzupełniony w stopniu umożliwiającym jednoznacznie rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z obowiązującymi przepisami spółka cywilna nie posiada zdolności prawnej, co oznacza, iż sama nie może być podmiotem praw i obowiązków. Skoro, zatem wspólnik spółki cywilnej uzyska wpis w ewidencji działalności gospodarczej lub w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym i określi wykonywanie przewozu drogowego pomocniczo w stosunku do podstawowego przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej i będzie tego rodzaju działalność gospodarczą wykonywał, to ciąży na nim obowiązek uzyskania zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K. wniósł o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu stwierdził, że jako osoba fizyczna nie prowadzi działalności we własnym imieniu, a jedynie jako wspólnik spółki cywilnej. Skarżący podniósł, że wobec tego, iż drugi wspólnik (S. B.) posiadał ważne na dzień kontroli zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne, to brak jest podstaw do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej. Powyższe wynika z faktu, że przewożony towar stanowił współwłasność obydwu wspólników a więc transport był wykonywany również na potrzeby wspólnika posiadającego stosowne zezwolenie. Skarżący wskazał ponadto, że przepis art. 33 ust. 1 u.t.d. nie wprowadza obowiązku posiadania dodatkowych zezwoleń w przypadku przewożenia towaru na potrzeby własne, jeżeli towar jest współwłasnością osoby posiadającej stosowne zaświadczenie. W ocenie strony inna interpretacja tego przepisu jest nadużyciem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga J. K. nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest legalność decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] o nałożeniu na skarżącego na podstawie art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 u.t.d. oraz l.p.1.4 załącznika do u.t.d. kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł za wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Nie budzi wątpliwości Sądu ustalony przez organ administracji stan faktyczny sprawy. W chwili kontroli drogowej przez wspólników spółki cywilnej "[...]" tj. S. B. oraz skarżącego J. K. był wykonywany przewóz na potrzeby własne towaru stanowiącego współwłasność obydwu wspólników. Powyższe wynika nie tylko z twierdzeń strony skarżącej ale ma również oparcie w treści znajdującej się w aktach sprawy faktury VAT nr [...] gdzie jako sprzedawca i jednocześnie wystawca faktury figuruje wspomniana spółka cywilna. Nie jest także kwestionowane przez J. K. ustalenie, iż skarżący nie legitymował się na dzień kontroli stosownym zaświadczeniem wymaganym przez art. 33 ust.1 u.t.d., który to przepis stanowi, że przewozy na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Brak przedmiotowego zaświadczenia wynika nie tylko z twierdzeń strony ale również z treści dokumentu urzędowego jakim jest pismo Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. znajdujące się w aktach sprawy. Nie ulega również kwestii, że drugi ze wspólników spółki cywilnej posiadał ważne na dzień kontroli zaświadczenie przewóz na potrzeby własne.

Skarżący w niniejszej sprawie wywodzi, że skoro jeden ze wspólników spółki cywilnej posiada stosowne zaświadczenie a poddany kontroli drogowej przewóz wykonywany jest w imieniu i na potrzeby wszystkich wspólników nie ma podstaw do nakładania kary na tego ze wspólników, który nie legitymuje się ważnym na dzień kontroli zaświadczeniem na przewozy na potrzeby własne. J. K. wskazuje nadto, że nie ma umocowania w treści art. 33 ust.1 u.t.d. żądanie, aby każdy ze wspólników występował do organu o wydanie stosownego zaświadczenia.

W tej sytuacji istota sprawy sprowadza się w rozpatrywanym przypadku do wskazania, czy w sytuacji gdy przez wspólników spółki cywilnej wykonywany jest przewóz na potrzeby własne każdy ze wspólników musi posiadać zaświadczenie na wykonywanie tego przewozu czy też wystarczy, aby takim zaświadczeniem legitymował się co najmniej jeden z nich.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 maja 2009 r. w sprawie sygn. akt II GSK 965/08 stwierdził, a Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pogląd ten podziela, że dla wykonywania przewozu na potrzeby własne w ramach spółki cywilnej konieczne jest posiadanie przez każdego ze wspólników spółki cywilnej zaświadczenia uprawniającego do wykonywania tego rodzaju transportu.

W przytoczonym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m.in. że przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 i ust 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807) jest osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną. Przedsiębiorcami są również wspólnicy spółki cywilnej w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. W świetle tej ustawy podmiotem gospodarczym jest więc wspólnik spółki cywilnej a nie spółka. Spółka jest wyłącznie wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym, ukształtowanym przez jej wspólników na zasadach i na warunkach określonych w kodeksie cywilnym - art. 860 k.c. Spółce cywilnej nie przysługuje podmiotowość prawna. Prowadzi to do wniosku, że zaświadczenie, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, musi posiadać każdy ze wspólników spółki cywilnej. Zauważyć należy, że zaświadczenie na wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne jest aktem z zakresu administracji publicznej i rodzi skutki prawne wobec określonego podmiotu w sferze publicznoprawnej. Zaświadczenie jest aktem indywidualnym, wydawanym na wniosek konkretnego przedsiębiorcy (art. 33 ust. 6 ustawy) i potwierdza zgłoszenie przez niego dodatkowej działalności polegającej na przewozie drogowym rzeczy na potrzeby własne jako działalności pomocniczej stosunku do tej, którą głównie się zajmuje. Zaświadczenie legitymuje przedsiębiorcę do realizowania tego rodzaju przewozu. Uprawnienie stwierdzone zaświadczeniem, podobnie jak licencja na wykonywanie transportu drogowego, nie ma charakteru majątkowego, wobec tego nie może być przedmiotem wkładu do majątku spółki. Uzyskanie takiego zaświadczenia przez jednego ze wspólników spółki cywilnej nie powoduje więc przejścia uprawnienia w nim inkorporowanego na pozostałych wspólników spółki. Oznacza to, że inni wspólnicy spółki cywilnej mogą realizować przewozy drogowe na potrzeby własne pod warunkiem otrzymania od właściwego organu zaświadczenia na wykonywanie działalności w tym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny, w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów o sygn. akt II GPS 5/08 przyjął, że w spółce cywilnej, w której tylko jeden ze wspólników posiada licencję na wykonywanie transportu drogowego, świadczenie tych usług przez inną osobę niż licencjobiorca oznacza przeniesienie uprawnień wynikających z licencji na osobę trzecią z naruszeniem art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Stanowisko Sądu wyrażone w tej uchwale odnoszące się do kwestii charakteru prawnego uprawnień wynikających z licencji na wykonywanie transportu, należy zdaniem Sądu uwzględnić w rozpatrywanej sprawie. Trzeba zatem stwierdzić, że nieposiadanie przez wspólnika spółki cywilnej wykonującego transport drogowy rzeczy na potrzeby własne wymaganego zaświadczenia w tym zakresie stanowi naruszenie prawa. Wobec tego jest to przesłanka do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

Podobne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął w wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r. w sprawie sygn. akt II GSK 861/08 (niepubl).

Mając na uwadze powyższe, skargę J. K. należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić jako, że nie miała usprawiedliwionych podstaw.