Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1878/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 239f
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka – Medek (spr.), Sędzia WSA (del.) Izabela Najda – Ossowska, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. S.-Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Op 231/16 w sprawie ze skargi M. S.-Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 21 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji określającej zobowiązania w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2010 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. S.-Z. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w O. kwotę 360zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Skarga kasacyjna M. S.-Z. dotyczy wyroku z 30 czerwca 2016 r., I SA/Op 231/16, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", oddalił skargę M. S.-Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z 21 marca 2016 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług od stycznia do grudnia 2010 r.

Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. decyzją z 27 października 2015 r. określił Skarżącej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za wskazane powyżej okresy rozliczeniowe. Skarżąca złożyła odwołanie od tego aktu.

Następnie postanowieniem z 2 grudnia 2015 r., na podstawie art. 239a i art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej "Op", Naczelnik US nadał wymienionej decyzji wymiarowej rygor natychmiastowej wykonalności.

Pismem z 18 grudnia 2015 r. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika US z 27 października 2015 r.

Postanowieniem z 30 grudnia 2015 r. Naczelnik US odmówił Skarżącej wstrzymania wykonania tego aktu. Orzeczenie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy zaskarżonym postanowieniem Dyrektor IS.

W związku z powyższym, M. S.-Z. złożyła skargę do WSA, w której wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora IS z 21 marca 2016 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Wskazując na motywy swojego orzeczenia WSA podniósł, że w sprawie jest bezspornym, iż wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji nieostatecznej, a zatem aktu, który na podstawie art. 239f § 1 Op nie może być przedmiotem takiego wniosku. Sąd pokreślił, że tylko w przypadku decyzji ostatecznych, od których nie służy odwołanie na podstawie art. 128 Op, ustawodawca przewidział możliwość wstrzymania ich wykonania. Z tego też względu WSA uznał, że organy obu instancji słusznie uznały, iż nie było podstaw prawnych aby uwzględnić wniosek Skarżącej.

Na powyższe orzeczenie M.S.-Z., działająca za pośrednictwem pełnomocnika - radcy prawnego, złożyła skargę kasacyjną, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Jako podstawę kasacyjną Skarżąca powołała zarzut naruszenia art. 239f Op, poprzez uznanie przez Sąd, że organy podatkowe rozpoznały wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, podczas gdy z akt sprawy wynika, iż organy nie dokonały merytorycznej analizy tego wniosku.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IS, działający za pośrednictwem pełnomocnika - radcy prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Przystępując do oceny złożonego środka odwoławczego należy w pierwszej kolejności wskazać, że prawidłowo skonstruowany zarzut kasacyjny winien precyzyjnie określać przepis prawa, którego naruszenia, zdaniem strony, dopuścił się sąd administracyjny pierwszej instancji. W postępowaniu kasacyjnym dominuje bowiem zasada dyspozycyjności, która poza przypadkami nieważności postępowania, wyklucza możliwość podejmowania przez NSA działań ex officio, w tym zmierzających do ustalania intencji strony, czy też doprecyzowania stawianych przez nią zarzutów kasacyjnych (art. 183 § 1 Ppsa). Powołany przez Skarżącą art. 239f Op, dzieli się natomiast na 4 paragrafy, z czego § 1 dzieli się na 2 punkty. Jedyny postawiony zarzut został zatem wadliwie skonstruowany, co należało wytknąć autorowi skargi kasacyjnej, będącemu radcą prawnym.

Oprócz nie dość precyzyjnego wskazania przepisu, którego naruszenia, zdaniem Skarżącej, nie dostrzegł WSA, zupełnie niezrozumiałe jest rozwinięcie stawianego zarzutu, ujęte w petitum skargi kasacyjnej. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika bowiem, aby Sąd pierwszej instancji uznał za zgodne z prawem rozstrzygnięcie organów, ograniczające się wyłącznie do formalnego zbadania złożonego wniosku. Sąd wskazał bowiem, że organy prawidłowo uznały, iż nie było podstaw prawnych do jego uwzględnienia. Wniosek został zatem rozpoznany, jednakże, z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, organy nie mogły uczynić zadość żądaniu strony. Wbrew stanowisku Skarżącej, organy dokonały niezbędnej analizy warunków wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 239f Op, czego przejawem było stwierdzenie braku zasadniczej przesłanki, a mianowicie przymiotu ostateczności decyzji, której dotyczył wniosek. Na marginesie można dodać, że w dacie orzekania nie był również spełniony drugi z podstawowych warunków, a mianowicie wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Skarżąca wyraźnie pomija, że dopiero wówczas, gdy obie te przesłanki są spełnione łącznie, możliwe jest badanie warunków, o których mowa w art. 239f § 1 pkt 1 i 2 Op. Innymi słowy, jeśli wniosek nie dotyczy decyzji ostatecznej lub strona nie wnosi skargi do sądu administracyjnego, organ nie ma podstaw prawnych do oceny szczegółowych przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej.

Jeśli chodzi natomiast o powołany przez stronę wyrok w sprawie I SA/Op 257/15, to Sąd wskazał w nim, że w sytuacji złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nieostatecznej, nie jest możliwe wydanie postanowienia na podstawie art. 165a Op, odmawiającego wszczęcia postępowania na żądanie strony. Zdaniem Sądu, wniosek ten wymaga wówczas zbadania, z uwzględnieniem okoliczności, że wniosek dotyczył decyzji nieostatecznej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W sprawie niniejszej, organ pierwszej instancji tak właśnie uczynił, odmawiając wstrzymania decyzji nieostatecznej, na podstawie art. 216 § 1 i art. 239f § 1 Op. Paradoksalnie, powołany przez stronę wyrok potwierdził jedynie legalność działań organów, stanowiących w niniejszej sprawie przedmiot sądowej kontroli.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 Ppsa orzekł jak w sentencji.