Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 355/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 września 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę


UZASADNIENIE

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej: PWINB) decyzją z [...] kwietnia 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 4 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa) w zw. z art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 471; dalej powoływana jako ustawa zmieniająca), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: PINB) z [...] marca 2022 r. nr [...] nakazującą A. K. dokonanie rozbiórki samowolnie wykonanych ław fundamentowych, ścian fundamentowych oraz stropu nad piwnicą, tj. stanu zerowego budynku o wymiarach zewnętrznych 8,95 x 16,63 m usytuowanego na działce nr geod. [...] położonej w miejscowości Cz., gm. K.

Decyzja została wydana przy następujących ustaleniach faktycznych i ocenie prawnej sprawy.

W dniu 9 czerwca 2017 r. PINB dokonał kontroli na działce nr geod. [...] w miejscowości Cz., gm. K., w wyniku której ustalono, że na ww. nieruchomości rozpoczęto budowę budynku o wymiarach fundamentu 8,95 x 16,63 m, z podpiwniczeniem w części zachodniej o wymiarach 8,95 x 9,35 m. Obiekt wykonywany był w technologii tradycyjnej - ławy fundamentowe betonowe, ściany fundamentowe murowane z bloczków betonowych, strop nad piwnicą monolityczny żelbetowy. Na dzień kontroli stan zaawansowania robót określono jako stan zerowy. Rozpoczęta budowa znajduje się w odległości ok. 25 m od jeziora B.

Obecny podczas kontroli A. K. oświadczył, że jest inwestorem remontu budynku gospodarczego, znajdującego się na działce nr [...], której właścicielką jest B. W. Posiada zgodę na prowadzenie robót remontowo-budowlanych. Prace budowlane zostały wykonane w miejscu starej drewnianej stodoły na podstawie zgłoszenia robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, polegających na remoncie budynku gospodarczego (tj. na zmianie pokrycia dachu z blachy na blachodachówkę, częściowej wymianie łat oraz 4 krokwi, naprawie wywietrzników, wymianie szalunków obicia ścian zewnętrznych z drewnianych na nowe deski, wymianie drzwi i wrót oraz okien, naprawie posadzki w budynku, wzmocnieniu fundamentu i schodów wejściowych), dokonanego w Starostwie Powiatowym w S. w [...] maja 2016 r., z terminem rozpoczęcia robót budowlanych od [...] czerwca 2016 r.

Ustalono ponadto, że przedmiotowa działka znajduje się na terenie nieobjętym miejscowym planem zagospodarowania terenu oraz na obszarze podlegającym ochronie środowiska zgodnie z uchwałą nr XI1/94/15 z 22 czerwca 2015 r. Sejmiku Województwa Podlaskiego w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Pojezierze Sejneńskie" (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego, poz. 2122). Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 7 tego rozporządzenia "Na obszarze zakazuje się lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej".

Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności i zgodności z przepisami budowy budynku na działce nr [...] położonej w miejscowości Cz., gm. K., stanowiącej własność B. W.

Postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. nr [...], orzekając na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy, PINB wstrzymał prowadzone roboty budowlane i nałożył na A. K. obowiązek przedłożenia w terminie do 29 grudnia 2017 r.: decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ustalił bowiem organ pierwszej instancji, że inwestor, za zgodą właścicielki, dokonał rozbiórki istniejącego budynku gospodarczego, pozostawiając w części stare kamienne fundamenty i rozpoczął budowę nowego budynku o innych parametrach (wykonując w części podpiwniczenie) bez wymaganego prawem projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Inwestor nie przedłożył żadnych dokumentów poświadczających legalność prowadzonej budowy.

Postanowienie PINB w S. z [...] czerwca 2018 r. było kontrolowane w trybie nadzwyczajnym, w związku z wnioskiem A. K. o stwierdzenie jego nieważności. Postanowieniem z [...] lipca 2018 r. nr [...] PWINB odmówił stwierdzenia nieważności, a postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] września 2018 r. znak [...].

Natomiast postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. PINB zawiesił postępowanie w sprawie legalności budowy do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji.

Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy K. decyzją z [...] października 2017 r. nr [...] odmówił A. K. ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na odbudowie stodoły na działce nr [...] oraz na działce nr [...] pod realizację niezbędnych urządzeń budowlanych w miejscowości Cz. gmina K. Decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna w dniu 2 grudnia 2020 r., bowiem NSA wyrokiem z 2 grudnia 2020 r. (II OSK 2329/18) oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Białymstoku z 24 kwietnia 2018 r., II SA/Bk 22/18 ze skargi B. W. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] listopada 2017 r., nr [...] i [...] utrzymującą w mocy decyzję odmowną Wójta z [...] października 2017 r.

Postanowieniem z [...] lutego 2022 r. PINB podjął zawieszone postępowanie w sprawie legalności budowy i zawiadomił strony w trybie art. 10 § 1 K.p.a. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz możliwości zgłaszania wniosków i uwag. Z prawa tego skorzystał inwestor.

W tych okolicznościach PINB decyzją z [...] marca 2022 r. nakazał A. K. dokonać rozbiórki samowolnie wykonanych ław fundamentowych, ścian fundamentowych oraz stropu nad piwnicą, tj. stanu zerowego budynku o wymiarach zewnętrznych 8,95x16,63 m usytuowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości Cz., gm. K. Organ pierwszej instancji wskazał, że inwestor w wyznaczonym terminie nie przedłożył dokumentów, do których został zobowiązany postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. W okresie ponad 4 lat nie uzyskał pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. stwierdził, iż realizacja przedmiotowej inwestycji nie może być uzgodniona, ponieważ narusza zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych określony w § 4 ust. 1 pkt 7 uchwały Sejmiku Województwa Podlaskiego z 22 czerwca 2015 r. nr XII/94/15 w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Pojezierze Sejneńskie" i jednocześnie nie jest możliwe zastosowanie odstępstw od tego zakazu. Mając na uwadze rozstrzygnięcie RDOŚ w B., Wójt Gminy K. decyzją z [...] października 2017 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji. Organ pierwszej instancji ocenił, że w przedmiotowej sprawie okres ponad 4 lat na przedłożenie stosownych dokumentów był wystarczająco długi. Inwestor nie przedłożył żądanej dokumentacji w celu legalizacji samowoli budowlanej. W okresie 4 lat nie był w stanie uzyskać pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy w związku z lokalizacją rozpoczętej budowy w strefie ochronnej jeziora B.

Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia z 8 marca 2022 r. złożył A. K. Wskazał, że samodzielnie dokonał wzmocnienia fundamentów stodoły przez wykonanie nowego fundamentu. Pogłębioną piwnicę wykonał z betonowych bloczków. Nadto wykonał żelbetowy strop piwnicy, który jednocześnie stał się wzmocnioną posadzką. Odwołujący wyjaśnił, że stara stodoła była usytuowana na wzniesieniu terenu około 25 m od jeziora. Pomiędzy starym i nowym fundamentem przebiega powiatowa droga nr 153. W jego ocenie, rozsądnym wyjściem byłoby pozostawienie wykonanych przed czterema laty fundamentów i posadzki bez ich burzenia. Wprowadzenie ciężkiego sprzętu, młotów pneumatycznych do burzenia muru, pił do cięcia betonu, zdecydowanie bardziej zaszkodzi środowisku niż pozostawienie obecnego stanu już porośniętego dziką roślinnością.

Zaskarżoną decyzją PWINB utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne o nakazie rozbiórki w mocy. Wyjaśnił, że legalizacja jest prawem a nie obowiązkiem inwestora. Stosownie do treści art. 48 ust. 2 i 3 ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania), organ pierwszej instancji pouczył inwestora, że jeżeli w wyznaczonym terminie przedłoży dokumenty wskazane w postanowieniu z 24 czerwca 2017 r., a następnie uiści opłatę legalizacyjna obliczoną w drodze odrębnego postanowienia, istnieje prawna możliwość legalizacji obiektu. Natomiast niespełnienie w terminie nałożonych postanowieniem obowiązków spowoduje orzeczenie nakazu rozbiórki. Inwestor obowiązków nie wypełnił, zatem obiekt nie mógł zostać zalegalizowany, co skutkowało orzeczeniem rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy. Organ nadzoru budowlanego nie działa w takim przypadku w warunkach uznania administracyjnego i nie ma możliwości dowolnego stosowania prawa bądź przedłużania postępowania do bliżej nieokreślonego terminu. Przeciwnie, w razie zaistnienia przesłanek określonych w wymienionych wyżej przepisach, organ ma obowiązek podjęcia rozstrzygnięcia w tym zakresie. PWINB podkreślił, że ustawodawca jednakowo traktuje wszystkich adresatów art. 48 ust. 1 ustawy, gdyż wykluczył możliwość uwzględnienia przez organy nadzoru budowlanego jakichkolwiek dodatkowych, nieprzewidzianych ustawowo lub niezwiązanych z istotą problemu "samowoli", kryteriów przemawiających za odmiennym podejściem do poszczególnych przypadków (por. wyrok WSA w Warszawie z 27 stycznia 2006 r., VII SA/Wa 854/05).

Organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty odwołania nie podważają prawidłowości działania PINB. Ten bowiem, stosownie do treści art. 48 ust. 2 i 3 ustawy, umożliwił inwestorowi zalegalizowanie samowoli budowlanej. Jednakże mimo zakreślonego terminu (29 grudnia 2017 r.) i ponadnormatywnego czasu oczekiwania - dokumenty nie zostały złożone. Z uwagi na powyższe PINB prawidłowo wydał nakaz rozbiórki w trybie art. 48 ust. 1 w zw. ust. 4 ustawy. Przeprowadzenie procesu legalizacji jest uwarunkowane wywiązaniem się przez inwestora z nałożonych obowiązków. Nieprzedłożenie dokumentacji w zakreślonym terminie - niezależnie od intencji strony - rodzi po stronie organu obowiązek wydania decyzji rozbiórkowej. Wskazano, że obecnie działania organu nadzoru budowlanego ograniczają się jedynie do stwierdzenia, czy obowiązek przedłożenia dokumentów został spełniony.

Z uzasadnienia decyzji odwoławczej wynika, że organy orzekały w sprawie przy zastosowaniu przepisów ustawy – Prawo budowane sprzed nowelizacji, bowiem postępowanie w sprawie zostało wszczęte 24 czerwca 2017 r. (art. 25 ustawy zmieniającej ustawę z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane).

Skargę na decyzję PWINB do sądu administracyjnego wniósł A. K. Zarzucił naruszenie przepisów prawa administracyjnego, ustawy prawo budowlane, ustawy o ochronie przyrody. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi powtórzył treść odwołania. Dodatkowo wskazał, że Wójt Gminy K. wystąpił do Urzędu Marszałkowskiego w B. z wnioskiem o zmniejszenie szerokości obowiązującego pasa ochronnego od linii brzegowej jezior, rzek i innych zbiorników wodnych na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Pojezierze Sejneńskie" dla nieruchomości położonych na terenie Gminy K. Zgoda na zmniejszenie tej szerokości będzie miała szczególne znaczenie dla legalności działań skarżącego.

W pismach procesowych z 7 lipca 2022 r. i 8 września 2022 r. skarżący uzupełnił skargę. Podjął próbę wykazania, że nie da się wykonać przedmiotowej rozbiórki. Powołał się na postanowienie WSA w Białymstoku wydane w tej sprawie w dniu [...] czerwca 2022 r., którym wstrzymano wykonanie decyzji rozbiórkowej (pismo z 7 lipca 2022 r.). Z kolei do pisma z 8 września 2022 r. dołączył między innymi opinię geotechniczną analizy ryzyka; kopię mapy zasadniczej; mapy i szkice; pisma skierowane do: PGE S.A. Zakładu Energetycznego w S., Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w S. i odpowiedź tego Przedsiębiorstwa. Dołączono także pismo skierowane do Dowódcy 1 Podlaskiej Brygady Obrony Terytorialnej w B. z propozycją nieodpłatnego przekazania zbudowanej piwnicy na potrzeby Państwa.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że sprawa dotycząca zmiany szerokości obowiązującego pasa ochronnego jest w toku. Niemniej jednak, w ocenie organu, kwestia ta pozostaje bez wpływu na zasadność wydanego rozstrzygnięcia, bowiem co do zasady prawo nie działa wstecz.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest decyzja nakazująca inwestorowi – A. K. rozbiórkę samowolnie wykonanych ław fundamentowych, ścian fundamentowych oraz stropu nad piwnicą, tj. stanu zerowego budynku o wymiarach zewnętrznych 8,95 x 16,63m usytuowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości Cz., gm. K.

Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją wprowadzoną ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), której przepisy w zasadniczej części weszły w życie w dniu 19 września 2020 r. W art. 25 ustawy nowelizującej przyjęto zasadę, że do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, przepisy ustawy zmienianej stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. W rozpatrywanej sprawie postępowanie zostało wszczęte 24 czerwca 2017 r., czyli przed 19 września 2020 r., a zatem w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy - Prawo budowlane w wersji sprzed nowelizacji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.; dalej: ustawa).

Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy, określającym przesłanki wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W myśl natomiast art. 48 ust. 2 ustawy, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym, stosownie do treści art. 48 ust. 3 ustawy, organ nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 1); dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (pkt 2). Stosownie do treści art. 48 ust. 4 ustawy, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

Postępowanie zmierzające do likwidacji skutków samowoli budowlanej polegającej na budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego lub jego części jest podzielone na kilka etapów. Pierwszy to ustalenie, że obiekt budowlany był zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Drugi etap to ocena organu czy obiekt można zalegalizować, tj. czy nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym (jego lokalizacja nie jest sprzeczna z prawem) i czy stan techniczny tego obiektu nie narusza obowiązujących przepisów w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do zgodności z tymi przepisami. Weryfikując pozytywnie te okoliczności organ postanowieniem wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych i nakłada obowiązek przedłożenia dokumentacji umożliwiającej legalizację obiektu. Następnym etapem jest ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej (po spełnieniu wymagań nałożonych w postanowieniu o którym mowa wyżej - co organ ma obowiązek traktować jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego). Postępowanie kończy bądź zatwierdzenie projektu budowlanego, bądź nakaz rozbiórki obiektu. Nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy, obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 grudnia 2017 r. w sprawie II OSK 874/17, ustawodawca z mocy art. 48 ust. 4 ustawy nie pozostawia właściwemu organowi wyboru treści rozstrzygnięcia - nakazując stosować przepis art. 48 ust. 1 ustawy, czyli nakaz rozbiórki (tak też NSA w wyroku z 8 grudnia 2011 r., II OSK 1757/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy. Oznacza to, że w razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ, nie przejdzie on do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 ustawy, tj. nie wyda pozwolenia na wznowienie robót budowlanych bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Nieprzedłożenie dokumentów skutkuje obowiązkiem po stronie organu do wydania decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę nielegalnie wykonanego obiektu. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie budzi wątpliwości. Żaden przepis ustawy - Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki.

W sprawie niniejszej organ ustalił, że obiekt budowlany na działce nr [...] położonej w miejscowości Cz., gm. K., budowany był bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Skarżący nie legitymuje się decyzją o pozwoleniu na budowę dla ww. obiektu. Obiekt został zatem zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej.

Przesądzając tryb legalizacji (art. 48 ustawy) organ przystąpił do wyjaśnienia pozostałych kwestii niezbędnych do legalizacji obiektu budowlanego. Oceniając wstępnie, że samowolnie wykonane roboty budowlane nie naruszają przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, a stan techniczny obiektu nie sprzeciwia się jego legalizacji, organ nałożył na inwestora nakaz przedłożenia wymaganych przepisem art. 48 ust. 3 ustawy dokumentów, które umożliwiłyby legalizację prac wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do 29 grudnia 2017 r.:

- decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

- czterech egzemplarzy projektu budowlanego budynku określającego funkcję obiektu wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi sporządzonego przez osobę posiadająca uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności oraz zaświadczenie potwierdzające wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego aktualne na dzień opracowania projektu;

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Zdaniem sądu, prawidłowe są ustalenia faktyczne i ocena prawna sformułowane w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych. Brak jest podstaw do jego kwestionowania. Postanowienie to było zresztą przedmiotem postępowania w trybie nadzwyczajnym, w związku z wnioskiem inwestora o stwierdzenie jego nieważności. Postanowieniem z [...] lipca 2018 r. PWINB odmówił stwierdzenia nieważności. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez GINB - postanowieniem z [...] września 2018 r. W sprawie tej rozstrzygnięto kwestię charakteru wykonanych robót budowlanych. Stwierdzono, że pomimo prawidłowo dokonanego zgłoszenia robót przez B. W., zachodziły przesłanki do prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Inwestor odstąpił bowiem od remontu budynku gospodarczego. Dokonał jego rozbiórki, a następnie rozpoczął budowę nowego budynku, co wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, którego inwestor nie posiadał.

Zdaniem sądu, przyjęta przez organ kwalifikacja robót budowlanych jako wymagających uzyskania pozwolenia na budowę, a tym samym podlegających legalizacji w trybie art. 48 ustawy, jest prawidłowa. Porównanie zdjęć obiektu sprzed rozpoczęcia wykonywania robót przez skarżącego (k. 6 akt PWINB) oraz dokumentujących to, co zostało przez niego wykonane (k. 14-15 – załączniki do protokołu kontroli z 9 czerwca 2017 r.), a także porównanie przedmiotu zgłoszenia z [...] maja 2016 r. i opisu wykonanych robót (w ww. protokole kontroli) dowodzą, że w miejscu stodoły powstała w przeważającej większości nowa substancja budowlana, tj. ściany murowanej, nowej piwnicy poniżej poziomu gruntu i strop na poziomie gruntu. Także opis robót przedstawiony przez skarżącego w odwołaniu dowodzi powyższego, bowiem wskazał on, że wykonał "wzmocnienia fundamentów stodoły przez wykonanie nowego fundamentu. Pogłębioną piwnicę wykonał z betonowych bloczków. Wykonał żelbetowy strop piwnicy, który jednocześnie stał się wzmocnioną posadzką". Przypomnieć należy, że zgłoszenie z [...] maja 2016 r. obejmowało wymianę pokrycia dachowego, częściową wymianę krokwi, wymianę szalunków, naprawę posadzek, wzmocnienie fundamentu i schodów. Zakres robót faktycznie wykonanych doprowadził natomiast do powstania w zasadzie nowego obiektu, a więc wykraczał poza zakres robót zgłoszonych. Wymagał więc pozwolenia na budowę, a legalizacja robót niepoprzedzonych pozwoleniem mogła nastąpić wyłącznie w trybie art. 48 ustawy, co trafnie stwierdził organ.

Nie zmienia powyższej oceny wskazywana przez skarżącego okoliczność zniszczenia budynku stodoły przez czynniki atmosferyczne i konieczność naprawienia tego stanu rzeczy. Jeśli zniszczenia były na tyle duże, że przekraczały zakres robót zgłoszonych prowadząc de facto do powstania nowej substancji budowlanej, niezbędne byłoby również uzyskanie pozwolenia na budowę.

Stwierdzić następnie trzeba, że inwestor nie dostarczył dokumentów wymaganych postanowieniem PINB. W tej sytuacji organ był zobligowany wydać nakaz rozbiórki obiektu. Przede wszystkim inwestor nie przedstawił decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Postępowanie w tym zakresie zakończyło się odmową ustalenia warunków zabudowy. Głównym powodem decyzji odmowej był brak uzyskania uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. Organ ten stwierdził sprzeczność inwestycji z zakazem określonym w § 4 ust. 1 pkt 7 uchwały nr XI1/94/15 z 22 czerwca 2015 r. Sejmiku Województwa Podlaskiego w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Pojezierze Sejneńskie" (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego, poz. 2122). Zgodnie z tą regulacją, "Na obszarze zakazuje się lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej". Inwestycja realizowana jest zaś w odległości około 25m od jeziora B. Zdaniem RDOŚ, w tym przypadku nie wystąpiły wyjątki od ww. zakazu. Dlatego też Wójt Gminy K. decyzją z [...] października 2017 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez SKO w S. (decyzja z [...] listopada 2017 r.). Następnie WSA w Białymstoku wyrokiem z 24 kwietnia 2018 r. oddalił skargę od decyzji SKO, a NSA oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Decyzja Wójta Gminy K. z [...] października 2017 r. odmawiająca ustalenia warunków zabudowy stała się ostateczna i prawomocna w dniu 2 grudnia 2020 r. Podkreślić należy, że z powodu oczekiwania na prawomocne zakończenie postępowania o ustalenie warunków zabudowy, postępowanie legalizacyjne w sprawie niniejszej zostało zawieszone. Inwestor ostatecznie miał około 4 lat na przedłożenie stosownych dokumentów. Nie przedłożył żądanej dokumentacji w celu legalizacji samowoli budowlanej. Dlatego też sąd podziela stanowisko organu, że w takiej sytuacji - mając na uwadze przepis art. 48 ust. 4 ustawy i związany charakter wskazanego tam rozstrzygnięcia - organ nie miał wyboru i musiał podjąć decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu.

Legalności kwestionowanej decyzji nie podważają argumenty skargi. Przede wszystkim bez znaczenia w sprawie pozostają okoliczności dotyczące sposobu przeprowadzenia rozbiórki i fakt wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd. Istotnie, WSA w Białymstoku postanowieniem z [...] czerwca 2022 r. wstrzymał wykonanie decyzji rozbiórkowej stwierdzając, że rozbiórka wymagałaby znacznych nakładów finansowych, wjazdu ciężkiego sprzętu, wywiezienia elementów pozostałych po rozbiórce, uporządkowania terenu. Powrót do stanu poprzedniego wiązałby się ze stosunkowo dużym nakładem sił i środków, w tym byłby znacznym ciężarem ekonomicznym. Te okoliczności, zdaniem sądu, obiektywne przemawiały za uwzględnieniem wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Należy jednak zauważyć, co sąd w uzasadnieniu postanowienia wstrzymującego wykonanie rozbiórki podkreślił, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie ma wpływu na ocenę legalności decyzji, która to ocena zostanie sformułowana dopiero w wyroku. Innymi słowy, postanowienie z [...] czerwca 2022 r. miało wyłącznie charakter opóźniający w czasie wykonanie decyzji rozbiórkowej, tj. chroniący inwestora przed rozbiórką do momentu przesądzenia w wyroku, czy nakaz rozbiórki nie narusza prawa. Skoro jednak sąd stwierdza, że takich naruszeń nie ma, decyzja rozbiórkowa jako wydana zgodnie z prawem podlega wykonaniu, a postanowienie wstrzymujące traci moc.

Z kolei kwestie dotyczące sposobu wykonania nakazu rozbiórki mogą być przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Nie mają zaś wpływu na ocenę legalności decyzji wydanej w przedmiocie rozbiórki. Bez znaczenia pozostaje także fakt toczącego się postępowania w przedmiocie zmniejszenia szerokości obowiązującego pasa ochronnego od linii brzegowej jezior, rzek i innych zbiorników wodnych na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Pojezierze Sejneńskie" dla nieruchomości położonych na terenie Gminy K. Wynik tego postępowania jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym odnośnie sposobu jego zakończenia. Z pewnością zaś w dacie orzekania o rozbiórce zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w 100-metrowej strefie ochronnej jeziora był aktualny i obowiązujący.

Wobec powyższego, skoro inwestycja nie spełniała warunków wynikających z obwiązujących przepisów, nakaz jej rozbiórki nie narusza prawa.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.