Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 56/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 796da, art. 796e
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Dnia 9 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , Protokolant Referent stażysta – Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2020 roku sprawy ze skargi "A" Spółka Jawna w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p., art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1169 ze zm.), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. nr [...] z 22 sierpnia 2019 r. o unieważnieniu zgłoszenia celnego [...] z 11 czerwca 2015 r.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji podniósł, że 11 czerwca 2015 r. A Spółka Jawna z siedzibą w Ł. zgłosiła w formie elektronicznej (za pośrednictwem systemu ECS) do procedury wywozu w Urzędzie Celnym I w Ł. towary ujęte w fakturze nr [...] w postaci odzieży damskiej (wdzianka, bluzki damskie z włókien chemicznych) o łącznej wartości 51 362,25 zł. Jako odbiorcę towarów wskazano: N. A., [...], B, B. Zgłoszenie to zostało zarejestrowane pod numerem [...], a towary zwolniono do wywozu.

18 czerwca 2015 r. węgierski urząd celny przesłał wyniki kontroli towarów objętych zgłoszeniem oraz poinformował o zmianie urzędu wyprowadzenia towarów z urzędu PL302060 na HU106200. Informacje te były podstawą potwierdzenia wywozu towarów.

Na podstawie informacji węgierskiej administracji celnej o wycofaniu potwierdzenia wywozu oraz wyników weryfikacji przeprowadzonej przez białoruską administrację celną Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. decyzją z 22 sierpnia 2019 r. unieważnił zgłoszenie wywozowe.

W odwołaniu od tej decyzji spółka wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania zarzucając naruszenie:

1. art. 66 rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej "WKC") poprzez unieważnienie zgłoszenia celnego w innym przypadku niż określone zgodnie z procedurą Komitetu;

2. art. 251 ust. 2 lit. b rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej "RWKC") poprzez unieważnienie zgłoszenia celnego w innym przypadku niż enumeratywnie wskazane w tych przepisach;

3. art. 796e ust. 2 i 3 RWKC poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że ma on zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy dotyczy on braku uzyskania komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" w ciągu 150 dni, a nie sytuacji gdy uzyskano potwierdzenie w terminie i po kilku latach nabrano wątpliwości, czy towary opuściły terytorium Wspólnoty;

4. art. 796da ust. 3 i 4 RWKC poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że ma on zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy dotyczy on braku komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" w ciągu 150 dni, a nie sytuacji gdy uzyskano potwierdzenie w terminie i po kilku latach nabrano wątpliwości, czy towary opuściły terytorium Wspólnoty;

5. art. 210 § 4 o.p. w związku z art. 73 ustawy Prawo celne poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, które pozwalałoby na unieważnienie zgłoszenia celnego;

6. art. 191 o.p. w związku z art. 73 ustawy Prawo celne poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na błędnym przypisaniu stanu faktycznego do powołanej podstawy prawnej.

W piśmie z 30 września 2019 r. spółka zarzuciła brak podstawy prawnej do unieważnienia zgłoszenia celnego po kilku latach od uzyskania potwierdzenia wywozu towarów komunikatami IE518 i IE599.

Organ drugiej instancji stwierdził, że towary objęte zgłoszeniem celnym z 11 czerwca 2015 r. nie opuściły obszaru Wspólnoty, a zatem zgodnie z art. 66 ust. 2 WKC w związku z art. 251 ust. 2 RWKC zachodzi podstawa do unieważnienia zgłoszenia celnego.

Organ drugiej instancji wskazał przy tym, że 11 czerwca 2015 r. w Oddziale Celny I w Ł. Agencja Celna B Spółka jawna z upoważnienia skarżącej przedstawiła w celu wyprowadzenia poza obszar celny Wspólnoty towary o łącznej wartości 51 362,25 zł na podstawie faktury [...]. Jako odbiorcę towarów wskazano N. A., [...], , B. Deklarowanym urzędem wywozu był Oddział Celny I w Ł. (PL361010). Urzędem wyprowadzenia miał być Oddział Celny w D. (PL302060). Zgłoszenie celne zostało przyjęte i zarejestrowane w elektronicznym systemie kontroli wywozu ECS pod numerem [...]. Towar został zwolniony do wnioskowanej procedury wywozu. 16 czerwca 2015 r. w systemie ECS pojawił się komunikat IE518 przesłany przez węgierski urząd celny [...] Oddział Celny na granicy węgiersko-ukraińskiej (HU106200) zawierający wyniki kontroli towarów objętych zgłoszeniem. Tym samym zmieniono zadeklarowany urząd wyprowadzenia towarów z urzędu PL302060 na HU106200. Na podstawie komunikatu IE518 został wygenerowany w systemie komunikat IE599 potwierdzający wywóz towarów poza obszar Wspólnoty.

Izba Administracji Skarbowej we W. w załączeniu do pisma z 25 maja 2017 r. przekazała pismo Narodowego Urzędu Podatkowego i Celnego w B. z 8 maja 2017 r. informujące o tym, że w oparciu o wniosek bułgarskiej administracji celnej przeprowadzono kontrolę prawidłowości zamknięcia procedur tranzytu. Węgierska administracja celna ustaliła, że w przypadku 31 przesyłek środki transportu zawierały takie towary, w których historiach występowały różne procedury wywozowe. Po zamknięciu procedur wywozowych towary były przeładowywane na tureckie środki transportu, a przedstawiciel ukraińskiej firmy C, który miał prawo rozporządzania towarami, zawnioskował o procedurę tranzytu towarów do Turcji. Każda z tych przesyłek składała się z licznych procedur wywozowych. Część procedur wywozowych zakończonych w urzędzie celnym HU106200 i objętych następnie procedurą tranzytu była zgłaszana do procedur wywozu w Polsce (numery zgłoszeń wywozowych zostały wskazane w załączniku 2). W związku ustaleniem na podstawie informacji przekazanej przez stronę bułgarską, że towary objęte zgłoszeniami wymienionymi w załączniku 2 nie opuściły terytorium Wspólnoty, administracja celna Węgier wycofała potwierdzenie końcowego wywozu towarów z obszaru Wspólnoty. Wśród zgłoszeń wymienionych w załączniku 2 znajdowało się zgłoszenie celne [...] z 11 czerwca 2015 r. przyjęte w Oddziale Celnym I w Ł.

W piśmie z 18 sierpnia 2017 r. Państwowy Komitet Celny Republiki B. w M. poinformował, że w ramach międzynarodowej pomocy administracyjnej ustalił, że wskazany jako odbiorca towaru N. A. nie został zarejestrowany w Jednolitym Rejestrze Państwowym Osób Prawnych i Przedsiębiorców Indywidualnych Republiki B., a w centralnym archiwum danych informacji celnej w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 18 sierpnia 2017 r. nie stwierdzono deklaracji przywozowych zgłaszanych przez obywateli B., wskazanych w zgłoszeniach celnych eksportowych od polskich nadawców, w tym przypadku w zgłoszeniu [...] z 11 czerwca 2015 r.

W postępowaniu przed organem pierwszej instancji spółka złożyła oryginał oświadczenia odbiorcy towaru (N. A. z B. na B.) z 29 stycznia 2018 r. o otrzymaniu towaru z faktury [...] z 11 czerwca 2015 r. i deklaracji nr [...]. W piśmie z 17 lipca 2019 r. spółka stwierdziła, że nie ma kontaktu z kontrahentem. W piśmie z 18 czerwca 2018 r. administracja celna B. poinformowała, że w systemie informatycznym dotyczącym obywateli Republiki B. brak jest informacji o obywatelu N. A.

W skardze na powyższą decyzję A Spółka Jawna wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.

1. art. 66 WKC poprzez unieważnienie zgłoszenia celnego w innym przypadku niż określone zgodnie z procedurą Komitetu;

2. art. 251 ust. 2 lit. b rozporządzenia RWKC poprzez unieważnienie zgłoszenia celnego w innym przypadku niż enumeratywnie wskazane w tych przepisach;

3. art. 796e ust. 2 i 3 RWKC poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że ma on zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy dotyczy on braku uzyskania komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" w ciągu 150 dni, a nie sytuacji gdy uzyskano potwierdzenie w terminie i po kilku latach nabrano wątpliwości, czy towary opuściły terytorium Wspólnoty;

4. art. 796da ust. 3 i 4 RWKC poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że ma on zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy dotyczy on braku uzyskania komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" w ciągu 150 dni, a nie sytuacji gdy uzyskano potwierdzenie w terminie i po kilku latach nabrano wątpliwości, czy towary opuściły terytorium Wspólnoty;

5. art. 210 § 4 o.p. w związku z art. 73 ustawy Prawo celne poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, które pozwoliłoby na unieważnienie zgłoszenia celnego;

6. art. 191 o.p. w związku z art. 73 ustawy Prawo celne poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na błędnym przypisaniu stanu faktycznego do powołanej podstawy prawnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Z kolei stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przy czym, co wymaga podkreślenia, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując, w tak zakreślonej kognicji, kontroli zaskarżonej decyzji, sąd uznał, że zarówno objęta wniesioną skargą decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z 19 listopada 2019 r., jak i poprzedzającą ją decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z 22 sierpnia 2019 r., odpowiadają obowiązującemu prawu.

Na wstępie wskazać należy, że zgłoszenie celne w niniejszej sprawie zostało złożone w 11 czerwca 2015 r., gdy obowiązywały przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Z dniem 1 maja 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z 9 października 2013 r. ustanawiające Unijny Kodeks Celny. Wobec braku przepisów przejściowych do oceny zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie przepisów nowych stosuje się przepisy materialnoprawne obowiązujące w dacie tych zdarzeń, zaś przepisy proceduralne mają zastosowanie do wszystkich postępowań zawisłych w momencie ich wejścia w życie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 161-162 WKC regulują procedurę wywozu, oraz przepisy art. 788-796e RWKC.

Stosownie do art. 161 ust. 1 WKC, procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Unii. Dokonanie wywozu wymaga spełnienia przewidzianych dla niego formalności, z uwzględnieniem środków polityki handlowej oraz, jeśli znajdują zastosowanie, należności celnych wywozowych.

Zgodnie z art. 162 WKC, zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu.

Szczegółowy tryb wymiany informacji pomiędzy organami celnymi w wypadku objęcia towaru procedurą wywozu poza obszar celny Unii uregulowano w rozdziale 3 "Wymiana danych wywozowych między organami celnymi z wykorzystaniem technologii informatycznej i sieci komputerowych" RWKC. Zgodnie z art. 796d ust. 2 RWKC urząd celny wyprowadzenia przesyła "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" do urzędu celnego wywozu, najpóźniej w dniu roboczym następującym po dniu, w którym towary opuściły obszar celny Unii. W przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami urząd celny wyprowadzenia może przesłać komunikat w późniejszym terminie.

W rozpoznawanej sprawie zgłoszenie celne zostało dokonane z wykorzystaniem Systemu Kontroli Eksportu (ECS). System ten jest systemem unijnym umożliwiającym wymianę zgłoszenia wywozowego i wymianę informacji w formie elektronicznej między urzędami celnymi na terenie Unii Europejskiej. Dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Unii jest komunikat IE-599 podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych. Komunikat IE-599 zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia do procedury wywozu oraz informacje o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru na granicy. Komunikat IE-599 jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. Otrzymanie przez zgłaszającego komunikatu IE-599, który zawiera informację o potwierdzeniu wywozu, stanowi dowód dokonania eksportu.

W przypadku jednak, gdy w związku z ingerencją zewnętrzną ustalono, że procedura wywozu otwarta w Polsce nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej, w pełni uzasadnione było przeprowadzenie przez organy celne postępowania dowodowego w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia objętego zgłoszeniem celnym MRN 15PL361010E0108895 towaru.

W niniejszej sprawie węgierska administracja celna uzyskała informację od bułgarskiej administracji celnej o zewnętrznej ingerencji w jej system informatyczny. W oparciu o informację bułgarskiej administracji celnej, strona węgierska przeprowadziła kontrolę celną dotyczącą zamknięcia procedury tranzytu przesyłek dostarczonych z Węgier, z oddziału Punkt I Odpraw Celnych [...] (HU106200), według dokumentów tranzytowych T1, do bułgarskiego Urzędu Celnego [...]. Procedury tranzytu zostały zakończone w bułgarskim Urzędzie Celnym [...] (BG005804). W wyniku kontroli ustalono, że procedury tranzytu zostały zakończone w sposób nieprawidłowy, a komunikaty elektroniczne dotyczące zmiany zadeklarowanego urzędu przeznaczenia, przedstawienia towarów w urzędzie przeznaczenia, przeprowadzonej kontroli i zakończenia operacji zostały przesłane do urzędu celnego bez jakiegokolwiek udziału funkcjonariuszy celnych. Wobec powyższego węgierska administracja celna wycofała swoje potwierdzenie wywozu towarów.

Wobec ingerencji zewnętrznej w system elektronicznej obsługi zgłoszeń, oraz wycofania przez administrację węgierską potwierdzenia wywozu towaru, organ nie mógł uznać, że procedura wywozu otwarta w Polsce została prawidłowo zakończona i towar opuścił obszar Unii Europejskiej. Uzasadnione było przeprowadzenie postępowania w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia spornego towaru. Zgodnie z art. 796da ust. 4 RWKC taki dowód może stanowić w szczególności jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich:

a) kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Wspólnoty;

b) dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Wspólnoty;

c) oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Wspólnoty;

d) dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego Wspólnoty;

e) prowadzony przez przedsiębiorców rejestr towarów dostarczonych na platformy wiertnicze i produkcyjne ropy naftowej i gazu oraz turbiny wiatrowe.

W rozstrzyganej sprawie organ celny stwierdził, że procedura wywozu otwarta w Polsce na podstawie dokumentu [...] nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej. W tej sytuacji prawidłowo w piśmie z 19 grudnia 2017 r., doręczonym 15 stycznia 2018 r., powiadomił eksportera o podjęciu czynności zmierzających do wydania decyzji o unieważnieniu zgłoszenia z 11 czerwca 2015 r. w związku z przekazaniem przez węgierską administrację celną informacji o ujawnieniu nieprawidłowości przy potwierdzaniu wyprowadzania towarów opisanych w tym zgłoszeniu celnym poza obszar Unii Europejskiej (komunikat IE599), wycofaniu przez węgierską administrację celną powyższego wyprowadzenia i nie potwierdzeniu końcowego wywozu towarów z obszaru Unii Europejskiej. Jednocześnie organ celnym wyznaczył skarżącej 30 dniowy termin, w którym miała prawo dostępu do akt i mogła przedstawić swoje stanowisko w sprawie oraz tzw. alternatywne dowody na potwierdzenie dokonanego wywozu.

W rozpoznawanej sprawie na eksporterze spoczywał obowiązek wykazania, że towar objęty zgłoszeniem celnym wywozowym, został wyprowadzony poza obszar celny Wspólnoty. Brzmienie art. 796da ust. 4 RWKC ("dowód może w szczególności stanowić jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich") wskazuje, że dla wykazania faktu wywozu towaru wystarczy przedstawienie jednego z dokumentów, o których mowa w tym przepisie. Strona może także przedłożyć zupełnie inny, niewymieniony w tym artykule, dokument. Istotne jest jedynie to, by dokument, na który powołuje się strona, był wiarygodny, a więc by miał postać oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii. By potwierdzał fakt wywiezienia towarów poza obszar Wspólnoty. Dokument taki musi również pozwalać na identyfikację wywiezionego towaru w taki sposób, by można było bez żadnych wątpliwości stwierdzić, że dotyczy tego samego towaru, który został zgłoszony do procedury wywozu. Ocena mocy dowodowej i wiarygodności danego dokumentu należy natomiast do organu celnego, który potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu, jeżeli jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796da ust. 4 RWKC są dostateczne (art. 796e ust. 1 lit. b RWKC – por. wyroki: WSA w Lublinie z 13 grudnia 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 443/18, WSA w Rzeszowie z 6 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Rz 214/19, WSA w Poznaniu z 2 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Po 532/15 i z 1 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Po 44/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W odpowiedzi na wezwanie organu celnego skarżący przedstawił: oświadczenie eksportera A. N. z 29 stycznia 2018 r., w którym potwierdził on, że towar wskazany w fakturze nr [...] z 11 czerwca 2015 r. oraz w deklaracji nr [...] został mu dostarczony do Republiki Białorusi w ilości zgodnej z fakturą. W celu potwierdzenia okoliczności wskazanych w powyższym dokumencie organ celny zwrócił się do władz białoruskich, które pismem z 18 czerwca 2018 r. poinformowały, że w systemie informatycznym dotyczącym obywateli Republiki B. brak jest informacji o obywatelu N. A. Powyższa informacja w kontekście wcześniejszych ustaleń administracji białoruskiej z których wynika, że nabywca towaru N. A., nie jest zarejestrowany w Jednolitym Rejestrze Państwowym Osób Prawnych i Przedsiębiorców Indywidualnych Republiki B., oraz że w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 18 sierpnia 2017 r. nie stwierdzono zgłoszonych przez niego deklaracji przywozowych towarów, wskazanych w zgłoszeniu celnym nr [...] z 11 czerwca 2015 r. (pismo z 18 sierpnia 2017 r.), organy prawidłowo odmówiły wiarygodności zgłoszonemu przez stronę dokumentowi.

Zgodnie z art. 194 o.p. dokument urzędowy to dokument sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub innej jednostki, jeśli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Ordynacja nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Dokumentem urzędowym jest także dokument sporządzony przez organy władzy publicznej innego państwa i honorowany przez władze Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie odrębnych przepisów. W myśl art. 86 ustawy Prawo celne organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego korzystają z domniemania autentyczności i prawdziwości, chyba że zostanie ono skutecznie obalone innymi dowodami. W rozstrzyganej sprawie z dokumentów urzędowych administracji celnej B. wynika, że nie zamieszkuje w tym kraju obywatel N. A., a ponadto, że nie był on także zarejestrowany w Jednolitym Rejestrze Państwowym Osób Prawnych i Przedsiębiorców Indywidualnych Republiki B., oraz że towar objęty deklaracją nr [...] z 11 czerwca 2015 r. nie został zgłoszony w deklaracjach przywozu na teren tego kraju. W kontekście powyższego organy celne miały uzasadnione podstawy, aby odmówić wiarygodności dokumentowi prywatnemu przedstawionemu przez stronę skarżącą na potwierdzenie wywozu spornych towarów poza granice Unii Europejskiej.

Wbrew twierdzeniu skarżącego, dokonana przez organ celny ocena materiału dowodowego nie była dowolna. Dokument przedstawiony przez eksportera na potwierdzenie wywozu towarów poza obszar wspólnoty, jak każdy inny dowód, podlegał ocenie organów celnych i był prawidłowo weryfikowany przez inne dowody. W rozpoznawanej sprawie organy celne dokonały prawidłowej i wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w toku postępowania dowodów. Ocena ta nie przekraczała granic wyznaczonych przez art. 191 o.p. Organy celne według swojej wiedzy i doświadczenia oceniły wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, rozpatrzyły przy tym poszczególne dowody, każdy z osobna i we wzajemnej łączności, i wyciągnęły z nich logiczne wnioski. W zaskarżonej decyzji trafnie organ odmówił wiarygodności oświadczeniu nabywcy przedstawionemu przez stronę na potwierdzenie wywozu zakupionych towarów poza obszar celny Unii Europejskiej, strona zaś nie przedstawiła innych dowodów, które pozwoliłyby stwierdzić, że wywóz taki miał faktycznie miejsce. Nie ulega bowiem wątpliwości, że komunikat IE-599 został wygenerowany w systemie w oparciu o komunikat IE-518, który został wysłany nieprawidłowo i wycofany przez stronę węgierską.

W kontrolowanym rozstrzygnięciu organy orzekające zgromadziły pełny materiał dowodowy i dokonały jego oceny w sposób rzetelny i wyczerpujący w zgodzie z zasadą wynikającą z art. 191 o.p., a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. Organy obu instancji bowiem wskazały, na podstawie jakich dowodów zostały ustalone istotne dla sprawy fakty, którym dowodom i wyjaśnieniom dały wiarę, a które zostały odrzucone, z jakich powodów i dlaczego nie podzielono argumentacji strony skarżącej.

Końcowo odnosząc się do zarzutów skargi wskazać jeszcze należy, że przepisy art. 796e ust. 3 i 4 RWKC nie wyznaczają organowi nieprzekraczalnego 150-dniowego terminu na unieważnienie zgłoszenia wywozowego. Zgodnie z art. 796e RWKC, urząd celny wywozu potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu w następujących przypadkach:

a) po otrzymaniu komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia;

b) jeżeli, w przypadkach określonych w art. 796da ust. 2, nie otrzymał w ciągu 10 dni komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia, ale jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796da ust. 4 są dostateczne.

Jeżeli w ciągu 150 dni od daty zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia ani dostatecznych dowodów zgodnie z art. 796da ust. 4, urząd celny wywozu może uznać to za informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. O unieważnieniu zgłoszenia wywozowego urząd celny wywozu informuje eksportera lub zgłaszającego oraz deklarowany urząd celny wyprowadzenia. Przy czym termin 150 dniowy nie zakreśla dla organu terminu na unieważnienie zgłoszenia wywozu. Należy także wskazać, że żaden przepis nie ogranicza maksymalnego czasu, w którym administracja celna może domagać się dowodów alternatywnych na okoliczność faktycznego wywozu towaru. Termin wskazany w art. 796da ust. 1 RWKC jest terminem skierowanym do organu celnego po upływie, którego organ celny może podjąć czynności zmierzające do zbadania prawidłowości zakończenia procedury i umożliwić stronie przedłożenie dowodów alternatywnych wskazanych w art. 796da ust. 4 RWKC w sytuacji stwierdzenia braku komunikatu potwierdzającego wywóz, czy jak miało to miejsce w niniejszej sprawie zakwestionowania legalności komunikatu IE-599.

Jak już wyżej wskazano dokumentem potwierdzającym wywóz towarów jest zgodnie z art. 796e ust. 1 lit. a RWKC komunikat IE-599 – "Potwierdzenie wywozu", który jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu po otrzymaniu z urzędu wyprowadzenia komunikatu IE-518 – "Wynik kontroli w urzędzie wyprowadzenia". W rozpoznawanej sprawie organ celny Węgier wycofał potwierdzenie wyprowadzenia towarów objętych spornym w sprawie zgłoszeniem i nie potwierdził wywozu towarów z obszarów Unii. Konsekwencją powyższego było wezwanie eksportera do dostarczenia dowodów, że towary opuściły obszar celny Unii. Dowód przedstawiony przez stronę jako niewiarygodny nie mógł potwierdzić wyprowadzenia towarów poza obszar celny Unii. Powyższe zaś uzasadniało unieważnienie zgłoszenia. Zgodnie bowiem z art. 251 ust. 2 pkt b RWKC, w drodze odstępstwa od art. 66 ust. 2 WKC, zgłoszenie celne może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów w przypadku innych towarów niż wymienione w art. 251 ust. 2 pkt a, w odniesieniu do których urząd celny wywozu został poinformowany, zgodnie z art. 792a ust. 1, lub uznaje on, zgodnie z art. 796e ust. 2, że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty.

Komunikat IE-599, wskazujący, że towar objęty zgłoszeniem celnym opuścił obszar celny Unii, nie może mieć przesądzającego znaczenia dla stwierdzenia wywozu towaru, w sytuacji gdy istnieją wiarygodne dowody w postaci dokumentów urzędowych, potwierdzające, że do takiego wywozu towaru poza obszar celny Unii nie doszło. Organy celne mają prawo ocenić, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 o.p., czy wygenerowany komunikat IE-599, w konfrontacji z innymi dowodami zebranymi w sprawie jest dowodem wiarygodnym, czy też należy mu odmówić mocy dowodowej i oczekiwać od zgłaszającego przedstawienia alternatywnych dowodów potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru, o których mowa w art. 796da ust. 4 RWKC (por. wyrok NSA z 7 lutego 2019 r. sygn. akt I GSK 994/16 nr LEX 2643711).

W ocenie sądu, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, organy celne były uprawnione na podstawie art. 796e ust. 2 i 3 RWKC do uznania, że towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym nie opuścił obszaru celnego Unii Europejskiej, a w konsekwencji zachodziły podstawy do unieważnienia zgłoszenia celnego i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

ak