Postanowienie NSA, sygn. akt I FSK 1114/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184 w zw. z 182
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej spółki A. [spółka jawna J. K., M. K. w Ż.] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 stycznia 2006 r. sygn. akt I SA/Go 2276/05 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia[...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec 2001 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 19.01.2006 r., sygn. akt I SA/Go 2276/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę spółki A. [spółka jawna J. K., M. K. w Ż.] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia [...].09.2005 r. w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec 2001 r.

W motywach tego rozstrzygnięcia wskazano, że skarżąca spółka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, przez: wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia, nadesłanie odpisu skargi, odpisu pełnomocnictwa procesowego oraz do złożenia dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa w imieniu skarżącej – odpis pełny z KRS-u obejmujący stan prawny na dzień udzielenia pełnomocnictwa (oryginał ewentualnie uwierzytelniony odpis tego dokumentu).

W odpowiedzi skarżąca przesłała do Sądu: informację dotyczącą wartości przedmiotu zaskarżenia, pełnomocnictwo wspólne, odpis pełnomocnictwa wspólnego, odpis pełnomocnictwa procesowego oraz kserokopię odpisu aktualnego z KRS-u według stanu na dzień 06.12.2005 r.

Sąd uznał, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi, gdyż kserokopia odpisu z KRS-u nie została sporządzona w formie przewidzianej przepisami prawa dla dokumentu urzędowego i wobec tego nie może korzystać z przypisanej takiemu dokumentowi wiarygodności. Uwierzytelniać dokument może bowiem tylko notariusz zgodnie z art. 96 pkt 2 ustawy z 14.02.1991 r. – Prawo o notariacie (Dz. U. nr 42, poz. 369 ze zm.) lub konsul stosownie do art. 19 ustawy z 13.02.1984 r. o funkcjach konsulów (Dz. U. nr 215, poz. 1823 ze zm.). W związku z tym złożona skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej "popsa").

Powyższe postanowienie zaskarżone zostało skargą kasacyjną spółki A, w której wniesiono o jego uchylenie w całości, zarzucając naruszenie art. 29 popsa oraz 58 § 1 pkt 3 popsa przez błędną wykładnię w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz błędną ocenę stanu faktycznego co do skutków zaistniałych faktów.

W uzasadnieniu do tak sformułowanych zarzutów wyjaśniono, że strona jedną skargą zaskarżyła decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze dotyczące zobowiązania podatkowego za miesiące od stycznia do grudnia 2001 r. Sąd, wzywając do uzupełnienia braków formalnych, zażądał stosownych dokumentów do decyzji za poszczególne miesiące. Ze względu na ilość wezwań strona przesłała do Sądu oryginał odpisu KRS oraz jego kopię do potwierdzenia przez Sąd. Jednocześnie przedłożono pełnomocnictwo podpisane przez wszystkich wspólników spółki w celu uniezależnienia reprezentacji spółki od zapisów ujawnionych w KRS. W ocenie autora skargi kasacyjnej zarzut dostarczenia jedynie kserokopii odpisu KRS byłby podstawą do odrzucenia skargi w sytuacji, gdyby jednocześnie do Sądu nie dostarczono oryginału odpisu z KRS, jak również pełnomocnictwa podpisanego przez oboje wspólników spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej stwierdził, co następuje:

Skarga kasacyjna uzasadniona nie jest.

W przedmiotowej sprawie spółka wskazała na "naruszenie przez Sąd art. 58 § 1 pkt 3 popsa oraz art. 29 popsa przez błędną wykładnię w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz błędną ocenę stanu faktycznego co do skutków zaistniałych faktów". Zdaniem autora skargi kasacyjnej naruszenie wspomnianych przepisów wyrażało się w tym, że Sąd błędnie uznał, iż spółka w terminie nie uzupełniła braków formalnych skargi kasacyjnej, w szczególności nie dostarczyła odpisu KRS-u w należytej formie, tj. jego oryginału lub jego uwierzytelnionego odpisu. Tymczasem strona twierdzi, że złożyła oryginał KRS do uwierzytelnienia przez Sąd, a przede wszystkim przedłożyła pełnomocnictwo dla doradcy podatkowego podpisane przez obu wspólników spółki w celu uniezależnienia reprezentacji spółki od zapisów ujawnionych w KRS.

Ze zgłoszonymi zarzutami nie sposób się zgodzić.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 28 § 1 popsa osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organy te lub osoby na podstawie art. 29 popsa mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jeżeli tego nie robią, Sąd uprawniony jest w trybie art. 49 § 1 popsa wezwać ich do usunięcia dostrzeżonych braków pod rygorem określonych skutków prawnych. Strona, zwłaszcza reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – za jakiego w sprawach z zakresu prawa podatkowego uznaje się doradcę podatkowego, powinna zastosować się do treści wezwania sądowego. W przeciwnym wypadku musi być świadoma negatywnych konsekwencji procesowych niezastosowania się lub niewłaściwego zastosowania do tego wezwania, np. pozostawienie pisma bez rozpoznania, czy też jego odrzucenie (skarga).

Przyjmując powyższe za punkt wyjścia tut. Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie stronę wezwano w sposób jednoznaczny o przedłożenie: "dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa w imieniu skarżącej spółki – odpis pełny z Krajowego Rejestru Sądowego obejmujący stan prawny na dzień udzielenia pełnomocnictwa (oryginał lub uwierzytelniony odpis tego dokumentu)" - k. 27 akt Sądu pierwszej instancji. Z treści wezwania jasno zatem wynikało, jakich dokumentów, potwierdzających uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa w imieniu spółki, oczekiwał Sąd. Strona w odpowiedzi przedłożyła jedynie kopię odpisu aktualnego z KRS na dzień 06.12.2005 r. Zatem nie był to dokument, o który została wezwana, a co więcej nie obejmował swym zakresem istotnego dla sprawy okresu, tj. daty udzielenia pełnomocnictwa. Udzielenie pełnomocnictwa nastąpiło w dniu 11.10.2005 r. (data na pełnomocnictwie), a więc niemalże miesiąc wstecz od daty widniejącej na kopii odpisu z KRS. Nie uzupełnienie zasygnalizowanych braków musiało więc skutkować odrzuceniem skargi.

Jednocześnie stwierdzić należy, że zupełnie niezrozumiałym dla tut. Sądu jest argument strony, iż złożyła ona oryginał KRS do uwierzytelnienia przez Sąd. Po pierwsze, w aktach sądowych znajduje się jedynie kopia odpisu KRS. Po drugie, Sąd nie ma uprawnień do uwierzytelniania jakichkolwiek dokumentów pochodzących od stron postępowania. Sąd ma jedynie prawo do stwierdzenia prawomocności (z urzędu lub na wniosek) orzeczeń. Uwierzytelnić dokument przesłane przez strony postępowania może – jak trafnie zauważa Sąd pierwszej instancji – notariusz zgodnie z art. 96 pkt 2 ustawy z 14.02.1991 r. – Prawo o notariacie (Dz. U. nr 42, poz. 369 ze zm.) lub konsul stosownie do art. 19 ustawy z 13.02.1984 r. o funkcjach konsulów (Dz. U. nr 215, poz. 1823 ze zm.). Ustosunkowując się do twierdzenia autora skargi kasacyjnej, który uważa, że "zarzut dostarczenia kserokopii byłby podstawą do odrzucenia skargi w sytuacji, gdyby jednocześnie do sądu nie dostarczono (...) pełnomocnictwa podpisanego przez oboje wspólników, a przez to ze względu na osobowy charakter spółki jawnej bez wątpienia dowodu prawidłowego umocowania w przedmiotowej sprawie". Pogląd ten nie jest jednak trafny.

Zasady reprezentacji spółek osobowych, w tym spółki jawnej, określają przepisy ustawy z 15.09.2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm., zwana dalej "ksh"). W odniesieniu do spółki jawnej zasadą jest, że każdy ze wspólników ma prawo reprezentować spółkę – art. 29 § 1 ksh. Prawo to dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki – art. 29 § 2 ksh. Jednakże stosownie do art. 30 § 1 ksh w umowie spółki wspólnicy mogą zastrzec, że wspólnik jest pozbawiony prawa do reprezentowania spółki albo że jest uprawnionych do jej reprezentowania łącznie z innym wspólnikiem lub prokurentem. Istnieje zatem możliwość ustalenia różnorodnego sposobu reprezentacji spółki jawnej. Okoliczność ta zaprzecza więc stwierdzeniu autora skargi kasacyjnej, jakoby w każdym przypadku złożenie do Sądu pełnomocnictwa podpisanego przez wszystkich wspólników spółki (w badanym przypadku – dwóch) przesądzało o należytym umocowaniu pełnomocnika. Może bowiem zaistnieć sytuacja, w której dany wspólnik (wspólnicy) będzie musiał działać łącznie z prokurentem. W tym przypadku pełnomocnik strony nie będzie należycie umocowany – pomimo złożenia podpisów przez wszystkich wspólników – co spowoduje, że całe postępowanie sądowe z jego udziałem będzie dotknięte wadą nieważności opisaną w art. 183 § 1 pkt 2 in fine popsa.

W celu uniknięcia sytuacji opisanej powyżej nałożono na organy i osoby występujące w imieniu osób prawnych obowiązek przewidziany w art. 29 popsa. Jego realizacja w praktyce sądowej oznacza obowiązek przesłania odpisu z KRS-u (oryginału lub uwierzytelnionego odpisu), gdyż informacje dotyczące sposobu reprezentacji danego podmiotu są obligatoryjnie umieszczone w aktach rejestrowych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Stosownie do art. 39 ustawy z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2001 r., nr 17, poz. 209) w dziale 2 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się m.in. oznaczenie organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz osób wchodzących w jego skład ze wskazaniem sposobu reprezentacji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 09.02.2005 r., GSK 1337/04, ONSAiWSA 2005 nr 5, poz. 91).

W oparciu o zaprezentowane wywody stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Miał on bowiem prawo wezwać stronę do uzupełnienia dostrzeżonych braków formalnych. Strona skarżącą zaś ewidentnie tych braków nie uzupełniła, co obligowało Sąd do zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 popsa i odrzucenia skargi.

W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 popsa w zw. z art. 182 popsa orzekł jak w sentencji.

Odnośnie wniosku autora odpowiedzi na skargę kasacyjną o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie znajduje on w ocenie Sądu uzasadnienia prawnego. Przepisy art. 203 i 204 popsa, które regulują kwestię zawrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają bowiem zastosowania do postępowania toczącego się na skutek skargi kasacyjnej od postanowienia, co wprost wynika z ich treści. Sprawia to tym samym, że zgłoszony wniosek w przedstawionym zakresie jest nieuzasadniony. Z tego względu tut. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów sądowych od organu na rzecz strony, która wniosła skargę kasacyjną mimo uchylenia zaskarżonego postanowienia.