Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2930/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 30 par. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 922 par. 2
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: Art. 30 par. 4 Kpa reguluje dwie odrębne kwestie, pierwszą stanowi przeniesienie na inny podmiot praw zbywalnych, a drugą nabycie składników masy spadkowej przez spadkobierców strony. Decyzja o zmianie sposobu użytkowania budynku dotyczy nieruchomości, a ta stanowi składnik masy spadkowej. Wobec tego w przypadku śmierci strony do udziału w postępowaniu należy wezwać spadkobierców ustawowych lub testamentowych. Zgodnie z art. 922 par. 2 Kc do spadku nie należą prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą. Powołana wcześniej decyzja dotyczyła nieruchomości będącej własnością zmarłego inwestora. Przymiot strony wynika właśnie z prawa własności do tej nieruchomości.

TEZY

Art. 30 par. 4 Kpa reguluje dwie odrębne kwestie, pierwszą stanowi przeniesienie na inny podmiot praw zbywalnych, a drugą nabycie składników masy spadkowej przez spadkobierców strony. Decyzja o zmianie sposobu użytkowania budynku dotyczy nieruchomości, a ta stanowi składnik masy spadkowej. Wobec tego w przypadku śmierci strony do udziału w postępowaniu należy wezwać spadkobierców ustawowych lub testamentowych. Zgodnie z art. 922 par. 2 Kc do spadku nie należą prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą. Powołana wcześniej decyzja dotyczyła nieruchomości będącej własnością zmarłego inwestora. Przymiot strony wynika właśnie z prawa własności do tej nieruchomości.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Janiny B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lipca 2001 r. (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego - uchyla zaskarżone postanowienie, (...).


UZASADNIENIE

Wojewoda M. postanowieniem (...) z 4 czerwca 2001 r. na podstawie art. 97 par. 1 pkt 1 Kpa zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiocie udzielonego Marcjannie B. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny z Z. przy ul. O. 7. W jej uzasadnieniu stwierdzono, że Burmistrz Miasta Z. decyzją (...) z 6 lutego 1998 r. zezwolił Marcjannie B. na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny. Od tej decyzji odwołanie wniosła Janina B., która została poinformowana pismem z 5 lutego 1999 r., że rozpatrzenie tego odwołania nastąpi po otrzymaniu akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W toku postępowania inwestorka Marcjanna B. zmarła w dniu 23 sierpnia 1998 r. Z uwagi na brak ustanowienia spadkobierców organ nie może wydać decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy. Brak jest bowiem "prawnie stwierdzonej osoby przejmującej zobowiązania w tej sprawie". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia Janiny B., postanowieniem z 18 lipca 2001 r. uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 97 par. 1 pkt 1 Kpa, albowiem rozpatrzenie odwołania Janiny B. od decyzji Burmistrza Miasta Z. z 6 lutego 1998 r. nie jest uzależnione od ustanowienia spadkobierców w postępowaniu przed sądem cywilnym. Powyższa decyzja zezwalająca Marcjannie B. na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny przyznała adresatce uprawnienia o charakterze administracyjnym, które nie jest zbywalne na rzecz spadkobierców.

Jedynie w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni - art. 30 par. 4 Kpa. W związku z tym, należało zaskarżone postanowienie uchylić i umorzyć postępowanie prowadzone przez organ wojewódzki jako bezprzedmiotowe. W skardze na to postanowienie Janina B. podniosła, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie Wojewody i umorzył postępowanie organu I instancji czyli Urzędu Miasta w Z. Decyzja (...) Burmistrza Miasta Z. została wydana z naruszeniem prawa i dlatego wnosi o spowodowanie rozpatrzenia wniesionego odwołania w tej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podnosząc, że uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego z uwagi na brak podstaw z art. 97 par. 1 pkt 1 Kpa. Oznacza to, że odwołanie Janiny B. wniesione od decyzji Burmistrza Miasta Z. z 6 lutego 1998 r. powinno być rozpatrzone na podstawie art. 138 Kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, uprawnienie Sądu do uwzględnienia z urzędu stwierdzonych uchybień prawa mimo, że nie zostały one podniesione w skardze.

Nietrafne są wy wody Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że decyzja o zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny przyznała Marcjannie B. uprawnienia o charakterze administracyjnym, które nie jest zbywalne na rzecz jej spadkobierców.

Art. 30 par. 4 Kpa reguluje dwie odrębne kwestie, pierwszą stanowi przeniesienie na inny podmiot praw zbywalnych, a drugą - nabycie składników masy spadkowej przez spadkobierców strony.

Decyzja o zmianie sposobu użytkowania budynku dotyczy nieruchomości, a ta bezspornie stanowi składnik masy spadkowej. Wobec tego w przypadku śmierci strony do udziału w postępowaniu należy wezwać spadkobierców ustawowych lub testamentowych. W przypadku trudności w ich ustaleniu lub wezwaniu do postępowania należy zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 par. 1 pkt 1 Kpa. Zgodnie bowiem z art. 922 par. 1 Kc prawa i obowiązki zmarłego przechodzą na spadkobierców w chwili ich śmierci. Jednak dopiero po stwierdzeniu przez Sąd nabycia spadku obowiązuje ustanowienie w art. 102 par. 2 Kc domniemanie, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku jest spadkobiercą.

Zgodnie z art. 922 par. 2 Kc do spadku nie należą prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą. Do takich praw i obowiązków należą w szczególności: pełnomocnictwo, służebność osobista, renta, dożywocie, obowiązek alimentacyjny czy stosunek pracy. Decyzja o zmianie sposobu użytkowania dotyczyła nieruchomości stanowiącej własność zmarłej. Przymiot strony wynika właśnie z prawa własności do tej nieruchomości.

Zatem skoro przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład masy spadkowej, to następcy prawni Marcjanny B. również uzyskują prawa strony w tym postępowaniu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 97 par. 1 pkt 1 Kpa.

Wobec tego na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.