Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2390/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art 20 ust 1, 22 ust 12
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: ar 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi M. W., A. P., K. E., J. O., K. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów oddala skargę Sygn. akt IV SA/Wa 2390/12 POSTANOWIENIE Dnia 9 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów postanawia: odrzucić skargę


UZASADNIENIE

Dot. wyroku.

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej również jako: "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania M. W., K. P., J. O., A. P., J. W. i K. W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] o odmowie wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów polegającej na wyodrębnieniu z działek ewidencyjnych: nr [...], nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z obrębu [...] położonych przy ulicy [...]. w W. nieruchomości opisanych w aktach notarialnych: rep. [...] z [...] lipca 1943 r., rep [...] z [...] marca 1943 r., rep [...] z [...] maja 1943 r. zgodnie z opracowaniem geodezyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek pełnomocnika, będącego radcą prawnym, który obecnie działa jako pełnomocnik M. W., K. P., J. O., A. P., J. W. i K. W. (dalej również jako: "wnioskodawcy"). We wniosku zwrócono się o ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków opracowania geodezyjnego [...] w odniesieniu do działek nr [...] i [...] z obrębu [...] oraz działek nr [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...]. W opracowaniu tym wydzielono nowe działki [...], [...], [...] z dotychczasowej działki [...], działki nr [...], [...], [...] z dotychczasowej działki [...], działki nr [...], [...], [...] z dotychczasowej działki nr [...], działki nr [...], [...], [...] z dotychczasowej działki nr [...], działki nr [...] i [...] z dotychczasowej działki nr [...] oraz [...] i [...] z dotychczasowej działki [...]. Wykaz zmian gruntowych zawierał również zmienione dane odnośnie właścicieli działek, tj. wskazano, że wydzielone działki nr [...], [...], [...], [...] oraz nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] stanowią współwłasność M. W. w 1/3, A. P. w 1/3, K. P. w 1/6 i J. O. w 1/6, natomiast działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] M. W. i H. W. po ½.

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Prezydent W. odmówił wprowadzenia wnioskowanych zmian.

Wnioskodawcy odwołali się od powyższej decyzji.

Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazał, że obecnie w ewidencji gruntów ujawnione są działki:

- nr [...] o pow. 0,0193 ha opisana jako teren kolejowy o nieustalonym właścicielu i władającym,

- nr [...] o pow. 0,5078 ha opisana jako pastwiska, nieużytki, zadrzewienia i rów pozostający we władaniu Agencji Nieruchomości Rolnych a stanowiący własność S. L., J. O., A. P., K. P. i M. W.,

- nr [...] o pow. 0,1130 ha opisana jako tereny kolejowe we władaniu D. w W. a stanowiąca własność wyżej wymienionych,

- nr [...] o pow. 0,9156 ha opisana jako grunty rolne i leśne pozostające we władaniu 11 osób fizycznych a stanowiąca własność wyżej wymienionych,

- nr [...] o pow. 0,0411 ha opisana jako droga pozostająca we władaniu Z. w W. a stanowiąca własność wyżej wymienionych,

- nr [...] o pow. 0,0941 ha opisana jako drogi pozostające we władaniu S. a pozostająca własnością ww.

Dla działek tych nie są założone księgi wieczyste, ewidencja zawiera jedynie informację, że stanowią one część osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej nr 11 wsi K.

Wnioskodawcy przedłożyli w toku postępowania trzy akty notarialne:

- akt notarialny Rep. Nr [...] z [...] marca 1943 r., stanowiący o sprzedaży części nieruchomości opisanej w tabeli likwidacyjnej nr 11 wsi K. – składającej się m. in. z działki gruntu o powierzchni około 10.000 m2 (w innym miejscu akt około 8.000 m2) położonej we wsi K. gmina B. – na rzecz F. K., sprzedającym był pełnomocnik spadkobierców po P.W.;

- akt notarialny Rep. Nr [...] z [...] maja 1943 r., stanowiący o sprzedaży części nieruchomości opisanej w tabeli likwidacyjnej nr 11 wsi K. – składającej się m. in. z działki gruntu o powierzchni około 10.000 m2 położonej we wsi K. gm. B. – na rzecz L. K., przy czym sprzedającymi byli spadkobiercy po F. L.. Z tego aktu notarialnego, jak stwierdził organ odwoławczy, wynika że przedmiotowa nieruchomość graniczyła m. in. z gruntami kolei oraz nieruchomością P. W.,

- akt notarialny Rep. Nr [...] z [...] lipca 1943 r., stanowiący o sprzedaży części nieruchomości opisanej w tabeli likwidacyjnej wsi K. pod numerem 11 – składającej się m. in. z działki gruntu o powierzchni około 8.000 m2 położonej we wsi K. gm. B. – na rzecz L. K., przy czym sprzedającym był pełnomocnik spadkobierców J. W.

Organ odwoławczy stwierdził, że akty te nie zawierają bliższego opisu nieruchomości będącej przedmiotem transakcji. Akty te nie zostały również ujawnione podczas zakładania ewidencji gruntów, a ponieważ spisano je przed założeniem ewidencji gruntów i budynków, nie odnoszą się do nomenklatury stosowanej w ewidencji gruntów i budynków.

Do opracowania geodezyjnego [...] dołączono nieuwierzytelnione kopie:

- sporządzonego w sierpniu 1943 r. szkicu pomiarowego części osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi K. pod nr 11 oraz nieruchomości K. nr hip.[...] na tzw. K. gmina B., który to szkic zawiera współrzędne i opisane długości boków czterech działek trzech sąsiadujących opisanych jako "osada włościańska zapisana w tabeli likwidacyjnej wsi K. pod nr 11";

- dwóch planów sytuacyjnych sporządzonych w sierpniu 1943 r. działek o powierzchni odpowiednio 6.907 m2 oraz 6.934 m2, które opisane są jako "Plany sytuacyjne części osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi K. pod nr 11 na tzw. K. gm. B.";

- rejestru pomiarowego wraz z mapą, bez informacji o celu i dacie jego sporządzenia, z którego wynika, że trzy sąsiadujące działki o powierzchniach 347 m2 o numerach [...], [...], [...], stanowią własność odpowiednio J. W., P. W. i F. L.

W ocenie organu odwoławczego, brak jest bezpośredniego powiązania tych dokumentów kartograficznych z ww. aktami notarialnymi, tj. ani w aktach notarialnych nie powołano przedmiotowych map ani w planach nie nawiązano do ww. aktów, przy tym poza informacją z ww. rejestru pomiarowego brak jest również informacji o osobie właściciela, co nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że oba dokumenty, tj. plany sytuacyjne i akty notarialne dotyczą tego samego przedmiotu.

Organ wskazał, że w opracowaniu geodezyjnym [...], posługując się ogólnym opisem sąsiednich działek zawartym w jednym z aktów notarialnych, wyżej wskazanym rejestrem pomiarowym i ogólnym oznaczeniem nieruchomości, przyporządkowano działki oznaczone na wyżej wymienionych planach sytuacyjnych i szkicu pomiarowym do nieruchomości opisanych w aktach notarialnych a następnie, na tej podstawie przypisano im części obecnych działek.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że jakkolwiek biegły (geodeta) może dokonywać interpretacji dokumentów i w przedstawionej opinii dawać wyraz swoim przekonaniom, to rola organu ewidencyjnego jest inna. Organy te bowiem jedynie rejestrują zdarzenia wynikające z dokumentów i nie są uprawnione do interpretacji tych dokumentów, a w szczególności do rozstrzygania praw do nieruchomości. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie wnioskowane zmiany dotyczą zarówno przedmiotu, jak i podmiotu.

Zdaniem organu, przyjęcie przedmiotowego operatu, na który powołują się wnioskodawcy do zasobu geodezyjnego oznacza, że dokonano jego sprawdzenia pod względem poprawności technicznej. Natomiast ocena, czy wprowadzone przez geodetę z dostępnej dokumentacji wnioski odnośnie obecnego oznaczenia nieruchomości i ich właścicieli w ewidencji gruntów, wykraczają poza kompetencje organów ewidencyjnych i powinny być poczynione w postępowaniu przed sądem cywilnym.

Organ wskazał na różnice pominięte w przedmiotowym opracowaniu geodezyjnym. Otóż z aktu notarialnego wynika, że jedna z nieruchomości tylko graniczyła z gruntami kolei, podczas gdy w opracowaniu część gruntu zajętego pod tereny kolejowe uznano za własność wnioskodawców. Ponadto występują znaczne różnice w powierzchni pomiędzy danymi z aktów notarialnych, a analizowanymi szkicami.

Według [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego tylko sąd będzie właściwy do ustalenia czy wskazane działki ewidencyjne stanowią własność w określonych udziałach wnioskodawców w związku z ww. aktami notarialnymi i postanowieniami o nabyciu praw do spadku, w tym rozstrzygnięcia, czy te różnice mają charakter nieistotnych pomyłek przy powstaniu omawianych dokumentów. Dopiero rozstrzygnięcie w tej sprawie będzie podstawą do wprowadzenia odpowiednich zapisów w ewidencji gruntów i budynków.

Organ odwoławczy uznał natomiast za zasadny zarzut podniesiony

w odwołaniu, że przyczyną odmowy wprowadzenia przedmiotowych aktów notarialnych do ewidencji gruntów, nie może być argument, że powstały one 60 lat temu. Organ odwoławczy stwierdził, że sam nawet bardzo odległy okres powstania dokumentu, który ma służyć za podstawę wprowadzenia zmiany nie może stanowić podstawy do odmowy dokonania takiej zmiany o ile zmiana taka jest jednoznaczna i wynika w sposób niewątpliwy wprost z danego dokumentu. Jednakże w tym przypadku wprowadzenie wnioskowanej zmiany wymagałoby rozstrzygnięcia wchodzącego w zakres prawa własności (współwłasności) wnioskodawców co wykracza poza techniczno-deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków a zatem co do zasady, organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił wprowadzenia wnioskowanej zmiany na podstawie przedłożonych dokumentów.

M. W., K. P. (obecnie K. E.), J. O., A. P., J. W. i K. W. wnieśli skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2012 r., zarzucając jej naruszenie;

1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 20 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez uznanie, że aktualizacja operatu ewidencyjnego nie może nastąpić na podstawie opracowania sporządzonego przez uprawnionego geodetę oraz wykazu zmian gruntowych opracowanego przez uprawnionego geodetę

i zatwierdzonego przez Prezydenta W. Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z dnia [...] września 2008 r,;

- § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. , Nr 38, poz. 454), zwanego dalej "rozporządzeniem", poprzez niedokonanie zmiany w ewidencji gruntów polegającej na wyodrębnieniu działek zgodnie z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, a w rezultacie nie usunięciu błędów i niedokładności w bazie danych ewidencyjnych;

- § 46 rozporządzenia poprzez uznanie, że dane zawarte w ewidencji nie mogą zostać zaktualizowane na podstawie przedłożonych dokumentów, którymi są m. in. akty notarialne i opracowania geodezyjne, wykaz zmian gruntowych z dnia 18 września 2008 r.;

- § 9 rozporządzenia poprzez objęcie jedną działką ewidencyjną gruntu, który nie jest jednorodny pod względem prawnym i w którym połączone są różne własności;

- § 9 ust. 2 rozporządzenia poprzez objęcie jedną działką sąsiadujących ze sobą działek ewidencyjnych, które winny być wykazane w ewidencji jako odrębne działki ewidencyjne.

2) przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 10 Kpa poprzez uniemożliwienie stronie przed wydaniem zaskarżonej decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, co w konsekwencji uniemożliwiło stronie czynny udział w niniejszym postępowaniu;

- art. 7 Kpa, art. 77 § 1 K.p.a i art. 80 Kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie w granicach jakich działek ewidencyjnych obecnie znajduje się nieruchomość nabyta na podstawie załączonych do akt sprawy aktów notarialnych.

Wobec powyższego skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zobowiązania organu do przedstawienia dokumentów stanowiących podstawę wpisania skarżących oraz ich spadkodawców do ewidencji gruntów jako właścicieli oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W ocenie skarżących, załączone do akt sprawy opracowanie geodezyjne, sporządzone przez uprawnionego geodetę, zatwierdzone i przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz będące od kilkudziesięciu lat w posiadaniu organu akty notarialne, są wystarczającą podstawą do wprowadzenia ww. opracowania do ewidencji gruntów. Z dokumentów tych wynika, że w działkach ewidencyjnych, które są przedmiotem niniejszego postępowania, połączone są różne tytuły własności. Zdaniem skarżących ujawnienie wnioskowanej przez nich zmiany w ewidencji gruntów doprowadziłoby zapisy ewidencji do zgodności z dokumentami prawnymi. Załączone do wniosku dokumenty, ich zdaniem, nie kształtują nowego stanu prawnego.

Skarżący zarzucili, że organ stwierdzając, iż brak jest bezpośredniego powiązania dokumentów kartograficznych z przedmiotowymi aktami notarialnymi, nie podjął żadnych kroków celem wyjaśnienia w granicach jakich działek ewidencyjnych jego zdaniem obecnie znajduje się nieruchomość nabyta w przeszłości, na podstawie przedmiotowych aktów notarialnych.

Skarżący domagają się także zobowiązania organu do przedstawienia dokumentacji, na podstawie której skarżący i ich poprzednicy (spadkodawcy) zostali wpisani do ewidencji gruntów jako właściciele.

Ponadto podnieśli zarzut, ze objęcie jedną działką ewidencyjną gruntu, który nie jest jednorodny pod względem prawnym narusza przewidziane ustawą i rozporządzeniem zasady i cele, którym służyć ma ewidencja gruntów i budynków. Ich zdaniem, w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji winien był dokonać rozdzielenia odrębnych nieruchomości błędnie połączonych w jednej działce ewidencyjnej. Skarżący przedłożyli dokumenty świadczące, że współwłaścicielami nieruchomości są odpowiednio, przy różnych udziałach, różni współwłaściciele. Przedstawiając swe stanowisko w tej kwestii powołali się na orzecznictwo sądowoadministracyjne: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - sygn. akt III SA/Kr 969/09 z 12 kwietnia 2011 r. i sygn. akt III SA/Kr 747/09 z dnia 24 listopada 2010 r.

Skarżący podkreślili, że jednym z podstawowych obowiązków organów ewidencyjnych jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Wniosek o wprowadzenie zmian w niniejszej sprawie nie dotyczy dochodzenia czy udowadniania praw właścicielskich, bowiem właściciele przedmiotowych działek widnieją w ewidencji gruntów od kilkudziesięciu lat. Działki powoływane w aktach notarialnych wyodrębnione zostały uprzednio w wyniku podziału nieruchomości, a materiały powstałe w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych związanych z tym podziałem przyjęte zostały do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zatwierdzone, o czym świadczą pieczęcie urzędowe na tym dokumencie, co także wskazuje, że opracowanie jest prawidłowe i odpowiada dołączonym dokumentom. Podział został dokonany zgodnie z planem z dnia 8 września 1943 r. pod numerem [...] oraz planem z dnia 8 września 1943 r. pod numerem [...] sporządzonym przez mierniczego przysięgłego B. D., które to dokumenty znajdują się w posiadaniu organu od kilkudziesięciu lat. Zdaniem skarżących, położenie nieruchomości i opis dokonany aktach notarialnych w całości pokrywa się z położeniem nieruchomości w dokumentach kartograficznych.

Skarżący podnieśli także, że w analogicznej sprawie, dotyczącej K. W. i J. W., organ dokonał aktualizacji ewidencji na podstawie aktu notarialnego z [...] kwietnia 1943 r. i nie kwestionował braku powiązania tego aktu z dokumentacją kartograficzną.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, wniósł o jej oddalenie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 K.pa, organ stwierdził, że jest on całkowicie bezpodstawny. Pismem z dnia 16 maja 2012 r. informowano strony o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz przewidzianym terminie jej rozpoznania. W toku postepowania pełnomocnik wnioskodawców składał dokumenty i oczywiste jest, że miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy i zapoznał się z nimi, co wprost wynika z treści pisma z dnia 20 lipca 2012 r.

Ponadto organ stwierdził, że przyjęcie opracowania geodezyjnego do zasobu geodezyjnego i kartograficznego następuje po dokonaniu oceny czy praca została wykonana zgodnie z zasadami sztuki geodezyjnej i jest topologicznie zgodna wewnętrznie oraz z innymi danymi geodezyjnymi pozostającymi w zasobie. Organ podkreślił, że pozytywna kontrola techniczna pracy geodezyjnej nie zawiera oceny merytorycznej, taka ocena często jest podejmowana przez inne organy.

Inne są zadania państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, inne organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków – ale żaden z tych organów nie jest właściwy do rozstrzygania o stanie prawnym nieruchomości.

Zdaniem organu, treść dołączonych do wniosku aktów notarialnych nie zawierała opisu nieruchomości, umożliwiającego jednoznaczną identyfikację z terenem, dlatego skarżący zlecili geodecie wykonanie przedmiotowego opracowania geodezyjnego, w którym geodeta zawarł swoją opinię w tym zakresie.

Jednakże, w ocenie organu ze względu na różnice wskazane w uzasadnieniu decyzji rozstrzygniecie, że nieruchomości będące przedmiotem opisywanych transakcji odpowiadają wskazanym działkom ewidencyjnym (częściom działek), wykracza poza kompetencje organu ewidencyjnego. Organ stanął na stanowisku, że twierdzenie skarżących, że położenie nieruchomości i jej opis dokonany w aktach notarialnych w całości pokrywa się z położeniem nieruchomości w dokumentach kartograficznych z 1943 r., jest nieprawdziwe.

Organ stwierdził także, że wprowadzenie żądanej zmiany byłoby kreowaniem stanu prawnego i wykraczałoby poza deklaratoryjno-informacyjną rolę organu ewidencyjnego. Ustalenie praw do nieruchomości może nastąpić w postępowaniu przed sądem cywilnym, którego orzeczenie będzie podstawą wprowadzenia zmian w ewidencji.

Odnosząc się do zarzutu niewydzielenia gruntów o niejednorodnym stanie prawnym, organ stwierdził, że stan wskazany w ewidencji powinien wynikać z dokumentów pozostających w posiadaniu organu, jeżeli jednak pomiędzy tymi dokumentami – jak w przedmiotowej sprawie – występują rozbieżności, których wyjaśnienie należy do sądu lub innych organów, nie może sam podjąć się interpretacji (oceny) tych dokumentów celem wprowadzenia zmiany. Żądaniem wprowadzenia zmian w ewidencji, nie może zastąpić odpowiedniego postępowania przed sądem, bowiem postepowanie ewidencyjne nie może rozstrzygać o prawie własności ani przedmiocie tej własności.

Ponadto organ stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżących, postępowanie w sprawie dotyczącej K. W. i J. W., gdzie wprowadzono wnioskowane zmiany w ewidencji, nie było analogiczne, dotyczyło bowiem innego stanu prawnego i faktycznego.

Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2014 r. odrzucona została skarga J. W..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Organy rozstrzygały sprawę przede wszystkim na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem".

Przepis art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że ewidencja obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.

Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest starosta (art. 22 ust. 1 ustawy), a w rozpatrywanej sprawie – Prezydent W. (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 2002 r. [...] (Dz. U. z 2002 r., poz. [...] ze zm.).

Zasady zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych określone są w rozdziale 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Z art. 20 ustawy w związku z § 44 pkt 2 i § 47 ust. 1 rozporządzenia wynika obowiązek zachowania ewidencji w stanie aktualności. Stosownie do § 45 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Zawarte w ewidencji dane mogą być aktualizowane z urzędu lub na wniosek (§ 46 ust. 1).

Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie. Po pierwsze w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy w zw. z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o czym organ zawiadamia (§ 49 ust. 1 i 2); po drugie w formie decyzji administracyjnej, gdy aktualizacja operatu wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego lub uzyskania dodatkowych dowodów (§ 47 ust. 3) i wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne, które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej.

W świetle powyższych uregulowań istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2). Aktualizacja operatu następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć.

W rozpatrywanej sprawie, przyjęto, że konieczne jest przeprowadzenie postepowania wyjaśniającego i rozstrzygnięcie sprawy w trybie decyzji administracyjnej. Takie stanowisko implikuje obowiązek stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności przepisów art. 7, 77 i 80 K.p.a. nakładających na organ obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i dokonanie oceny, czy dana okoliczność została udowodniona.

W rozpatrywanej sprawie, zdaniem skarżących, należało wprowadzić wnioskowane przez nich zmiany, w związku z opracowaniem geodezyjnym firmy [...], w którym w miejsce dotychczasowych 6 działek wydzielono 16 działek. Wykaz zmian zawierał również zmienione dane odnośnie współwłaścicieli - określał udziały poszczególnych współwłaścicieli we własności wydzielonych działek. Zdaniem skarżących, opracowanie to jest prawidłowe, zostało sporządzone przede wszystkim na podstawie aktów notarialnych (Rep. Nr [...] z [...] marca 1943 r Rep. Nr [...] z [...] maja 1943 r., Rep. Nr [...] z [...] lipca 1943 r.) i dokumentów kartograficznych z 1943 r. Za prawidłowością przedmiotowego opracowania kartograficznego przemawia także, w ocenie skarżących, fakt przyjęcia tego opracowania do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz zatwierdzenia tego opracowania, o czym świadczą pieczęcie urzędowe na tym dokumencie. Konieczność wprowadzenia wnioskowanych zmian wynika, zdaniem skarżących, z obowiązku organu ewidencyjnego utrzymywania operatu w stanie aktualności oraz obowiązku wydzielenia gruntów o jednorodnym stanie prawnym, jeżeli organ posiada informację, że wykazane w ewidencji gruntów działki mają niejednorodny stan prawny.

W ocenie Sądu, mając na uwadze całokształt materiału dowodowego, organy słusznie przyjęły, że w niniejszej sprawie, brak jest podstaw do wprowadzenia przez organy ewidencyjne wnioskowanych zmian. Należy zaakceptować stanowisko organów obu instancji, że przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowania geodezyjnego, świadczy o tym, z poddano ten operat kontroli pod względem technicznym, nie zaś merytorycznym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podnoszono (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2008r., sygn. IIISA/Kr 119/08 Lex nr 510289), że przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu, nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego – materiału źródłowego – mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. W szczególności organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny, przyjęty do zasobu, jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na ich przedmiot.

W rozpatrywanej sprawie z uwagi na fakt, że:

1. w przedmiotowych aktach notarialnych brak jest precyzyjnego opisu nieruchomości będących przedmiotem transakcji (również powierzchnie tych działek podane są w przybliżeniu, natomiast w akcie notarialnym Rep. [...] wskazano, że przedmiotem transakcji jest "działka gruntu o pow. według cytowanego zaświadczenia około 10.000 (dziesięciu tysięcy) metrów kwadratowych, a według oświadczenia obecnych właścicieli spadkobierców P. W. około 8.000 (ośmiu tysięcy) metrów kwadratowych");

2. akty te nie zostały ujawnione podczas zakładania ewidencji gruntów, a ponieważ spisano je przed założeniem ewidencji gruntów i budynków, nie odnoszą się do nomenklatury stosowanej w ewidencji gruntów i budynków;

3. brak jest bezpośredniego powiązania dokumentów kartograficznych z 1943 r., dołączonych w nieuwierzytelnionych kopiach do opracowania geodezyjnego (szkicu pomiarowego, dwóch planów sytuacyjnych, rejestru pomiarowego wraz z mapą) z przedmiotowymi aktami notarialnymi;

4. istnieją wątpliwości dotyczące stanu własności działki obecnie figurującej w ewidencji jako działka o nr [...] o pow. 0,0193 ha, opisanej jako teren kolejowy o nieustalonym właścicielu i władającym, tymczasem w opracowaniu geodezyjnym z działki tej wydzielono działki nr [...], [...], [...] i wskazano, że działki nr [...] i [...] stanowią współwłasność M. W. w 1/3, A. P. w 1/3 i K. P.(obecnie E.) w 1/6 i J. O. w 1/6, a działka nr [...] stanowi współwłasność M. W. i H. W. po ½

organ powziął uzasadnione wątpliwości co do stanu prawnego omawianych nieruchomości i to zarówno w zakresie przedmiotowym, jak i podmiotowym.

Dlatego też, mając na uwadze wyżej opisane rozbieżności i niejasności, prawidłowe było stanowisko organów, że wyprowadzane przez geodetę z dostępnej dokumentacji wnioski odnośnie obecnego oznaczenia nieruchomości i ich właścicieli w ewidencji gruntów, wykraczają poza kompetencje tych organów i powinny być poczynione w odpowiednim postępowaniu przed sądem cywilnym. Geodeta nie jest uprawniony do rozstrzygania w drodze operatu kwestii właścicielskich, tj. ustalania powierzchni działek, co do których nastąpiły zmiany własności. Z analizy opracowania wynika, ze geodeta stworzył nowy stan własności i dokonał wykreowania działek, ustalając więc nie tylko nowy stan geodezyjny ale i nowy stan prawny w zakresie podmiotowym. Nie ma także możliwości ujawnienia w ewidencji gruntów części operatu, ponieważ operat jest dokumentem jako całość.

Co do zasady rację mają skarżący, że ustalenie, iż działka (działki) ewidencyjna obejmuje obszary gruntu niejednorodne pod względem prawnym, daje podstawę organowi ewidencyjnemu do wprowadzenia stosownych zmian w ewidencji, aktualizujących jej stan w sposób zgodny z aktualnym stan prawnym. Jednak w rozpatrywanej sprawie, w ustalonym stanie faktycznym i prawnym, nie było możliwości zaktualizowania operatu ewidencji gruntów w zakresie przedmiotowych działek, objętych wnioskiem skarżących, na chwilę wydania decyzji. Nie pozwalały na to występujące w sprawie, opisane wyżej, rozbieżności, jak i brak możliwości niejako "wybrania" z operatu części danych.

Podkreślić należy, że na tle definicji ustawowej ewidencji gruntów, oraz regulowanej art. 24 ust.1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne definicji operatu ewidencyjnego w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji jako zbioru map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów, wypracowane zostało w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie akceptowane stanowisko, że rejestr gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości (por. np. wyrok NSA z 21 stycznia 1998r., sygn. IIISA 725/97, Lex nr 41837), że przepisy ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami wzajemnych uprawnień i obowiązków (np. wyrok NSA z 16 kwietnia 1998r. II SA/Kr 258/98, Lex nr 41288) czy też, że ewidencja gruntów pełniąc funkcję informacyjno-techniczną nie może rozstrzygać sporów o prawo do gruntów, a przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można udowadniać swoich praw właścicielskich (np. wyrok NSA z 20 sierpnia 1998r. II SA 766/98, Lex nr 41298). Wszelkie spory dotyczące prawa związanego z opisanym w ewidencji gruntem, budynkiem lub lokalem podlegają rozstrzygnięciu w odrębnym postepowania przed właściwym sądem powszechnym (wyrok NSA z 22 grudnia 2009 r, sygn. akt I OSK 355/09 i z dnia 14 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1488/06).

Co do wniosku zawartego w skardze o zobowiązanie organu do przedstawienia dokumentów stanowiących podstawę wpisania skarżących oraz ich spadkodawców do ewidencji gruntów jako właścicieli, to należy zgodzić się z oceną organu, zaprezentowaną w odpowiedzi na skargę, że żądanie to wykracza poza zakres postępowania dotyczącego wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów na podstawie złożonych przez stronę dokumentów.

Podsumowując tę część rozważań Sąd doszedł do wniosku, że wskazane w skardze przepisy prawa materialnego, nie zostały w niniejszej sprawie naruszone.

Nie można podzielić także zarzutów naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 Kpa. W ocenie Sądu organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Okoliczności wynikające z akt sprawy oraz dokumentów przedłożonych przez skarżących stanowiły podstawę ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, który nie powalał na dokonanie wnioskowanych przez skarżących zmian danych w ewidencji gruntów. Ocena dokonana przez organy w tym zakresie i wyrażona w uzasadnieniu kwestionowanych decyzji, jest przekonująca.

Brak jest również podstaw do uznania, że doszło do zarzucanego w skardze naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 § 1 Kpa poprzez uniemożliwienie stronie przed wydaniem zaskarżonej decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Reprezentujący skarżących pełnomocnik aktywnie uczestniczył w każdej fazie postępowania, również po wniesieniu odwołania, organ poinformował strony o konieczności uzupełnienia materiału dowodowego, o tym, że przewidywany termin rozpoznania sprawy nastąpi do końca lipca 2012 r. (decyzja została wydana w dniu [...] sierpnia 2012 r.) oraz o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.

W związku z powyższym, skoro Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Dot. postanowienia

UZASADNIENIE

G. L.(dalej: "skarżący") w dniu 12 września 2012 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym, dowód, karta nr 4 akt sądowych, poprzednio sygn. akt IV SA/Wa 2392/12) wniósł za pośrednictwem organu skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] (dalej: "zaskarżona decyzja") w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów. Ponadto w tym samym dniu, tj. 12 września 2012 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym przesyłkę zawierającą skargę na ww. decyzję na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę tę Sąd przekazał do organu przy piśmie z dnia 25 września 2012 r., na podstawie art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.

Zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 8 sierpnia 2012 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 7 września 2012 r.

Tymczasem skarga została nadana w urzędzie pocztowym na adres organu w dniu 12 września 2012 r. a zatem z uchybieniem wymaganego terminu.

Również skargę skierowaną bezpośrednio do Sądu w dniu 12 września

2012 r., przesłaną do organu przez Sąd przy piśmie z dnia 25 września 2012 r., należy uznać za spóźnioną.

W tej sytuacji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a, który stanowi, że sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia, orzeczono jak w sentencji.