Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 150/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lutego 2015 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

Jak wynika z akt sprawy decyzja ta wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na wniosek A. przeprowadził w dniu 26 maja 2011 r. wizję lokalną, podczas której stwierdził, że na terenie działki, której właścicielem jest wnioskująca, został samowolnie przebudowany budynek garażu na administracyjno - biurowy parterowy budynek z poddaszem użytkowym. Pierwotny budynek - garaż, na którego miejscu obecnie znajduje się sala konferencyjna, miał wymiary zewnętrzne w rzucie około 3,95 m x 7,55 m, zaś wewnętrzne wymiary w rzucie wynoszą ok. 3,26 m x 6,70 m a wysokość pomieszczenia wynosiła ok. 2,10 m. Dobudowana część budynku ma wymiary w rzucie ok. 8,90 m x 9,25 m, a nad całością tj. dawnym garażem i samowolnie rozbudowaną częścią, wybudowane jest poddasze użytkowe z trzema pokojami biurowymi i schowkiem.

Obecnie budynek administracyjno-biurowy składa się z 5 pokoi biurowych, łazienki, sali konferencyjnej, przedsionka i schowka. Budynek jest niepodpiwniczony, parterowy z poddaszem użytkowym, z dwuspadowym dachem o konstrukcji drewnianej, w całości ocieplony styropianem i otynkowany. Według oświadczenia Prezes Zarządu A., budynek garażu został przebudowany w latach 1995-1999.

W związku z powyższymi ustaleniami Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, pismem z dnia 27 maja 2011 r., zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej rozbudowy budynku garażowego znajdującego się na działce nr [..], obręb [..], zlokalizowanej przy ul. L. w G.

Równolegle Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w zw. art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 2003 r. - Prawo budowlane, dotyczące samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku garażowego zlokalizowanego na działce nr [..], obręb [..], przy ul. L. w G., na salę konferencyjną w budynku administracyjno-biurowym oraz nałożył na firmę A. obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem tj. robót budowlanych polegających na odtworzeniu otworu i wrót wjazdowych do garażu zgodnie z ich poprzednim miejscem zamontowania.

Decyzja ta została jednakże uchylona w postępowaniu odwoławczym, a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, ze wskazaniem, że nadrzędnym kierunkiem działania organu nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia (dawniej pozwolenia) jest ustalenie, czy obiekt posiada status legalności oraz, jak zostało udowodnione, że budowę przedmiotowego garażu zakończono przed 1 stycznia 1995 r. Powyższe wynika z map z 1986 r. i z 1991 r., znajdujących się w aktach archiwalnych Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego. W aktach brak jest natomiast jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego fakt uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego garażu, jak i dokumentów na temat jakichkolwiek obiektów znajdujących się na tej działce.

Organ nadzoru budowlanego przeprowadził zatem postępowanie legalizacyjne w sprawie samowolnego wybudowania parterowego, z poddaszem użytkowym, budynku administracyjno - biurowego, o wymiarach w rzucie ok. 9,70 x 10,15m, znajdującego się na działce nr [..], obręb [..], zlokalizowanej przy ul. L. w G. Stosownie do art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego postanowieniem z dnia 8 czerwca 2011 r. wstrzymał rozbudowę budynku garażowego i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Ponieważ inwestor nie przedłożył w wyznaczonym terminie przedmiotowych dokumentów, organ na podstawie art. 48 ust.1 i w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane decyzją z dnia 23 maja 2013 r. nakazał rozbiórkę przedmiotowego budynku administracyjno – biurowego znajdującego się na działce nr [..], obręb [..], zlokalizowanej przy ul. L. w G.

Wskutek odwołania A. decyzją z 18 lipca 2013 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił przedmiotowa decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 26 lipca 2013 r. wezwał właściciela obiektu, obowiązanego do przechowywania przez okres istnienia obiektu dokumentów, o których mowa w art. 60 z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) do przedłożenia dokumentacji budowy, dokumentacji powykonawczej, a również innych dokumentów i decyzji dotyczących obiektu oraz opracowań projektowych i dokumentów technicznych robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania zgodnie z art. 61 ust. 1 Prawa budowlanego.

Przy piśmie z dnia 8 sierpnia 2013 r. spółka przesłała odpisy dokumentów będących w posiadaniu A. W dokumentach tych brak było jakichkolwiek decyzji i dokumentów świadczących o legalności wybudowanego obiektu - budynku administracyjno-biurowego, w przekonaniu organu sam fakt naniesienia budynku na mapie geodezyjnej nie świadczy bowiem o tym, iż jego budowa nastąpiła na podstawie pozwolenia na budowę, co wynika z przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo i geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. 2000 nr 100 poz. 1086 ze zm.). Ujęcie danego budynku, znajdującego się na określonej działce gruntu, na mapie geodezyjnej oznacza tylko tyle, że faktycznie taki budynek w danym miejscu się znajduje, natomiast nie znaczy to, że został wzniesiony na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2013 r. organ pierwszej instancji ponownie wstrzymał A. budowę przedmiotowego obiektu i nałożył na stronę obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, obejmującego ocenę techniczną poświadczającą, że przedmiotowy obiekt nie narusza przepisów w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, a w szczególności, że zlokalizowany i wykonany jest on zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zgodnie ze sztuką budowlaną oraz inwentaryzację przedmiotowego obiektu wykonaną przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami i zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego (wraz z kopiami uprawnień i zaświadczenia); 3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Postanowienie z dnia 29 sierpnia 2013 r. zostało zmienione w zakresie daty wykonania obowiązku postanowieniem z dnia 28 listopada 2013 r.. Żądane dokumenty nie zostały jednak złożone w wyznaczonym terminie, natomiast A. pismem z dnia 10 lutego 2014 r. wystąpiła z wnioskiem o zawieszenie postępowania w związku ze złożeniem do Prezydenta miasta wniosku w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie nabycia nieruchomości położonej w G. przy ul. L.

Postanowieniem z dnia 14 lutego 2014 r, organ odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego i dnia 2 października 2014 r. powiadomił strony na podstawie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i ewentualnego wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie.

Decyzją z dnia 28 października 2014 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 2013 r. poz. 1409 ze zm.), Powiatowy Inspektor nakazał A. rozbiórkę parterowego z poddaszem użytkowym budynku administracyjno – biurowego o wymiarach w rzucie ok. 9,70 m x 10,15 m, znajdującego się na działce nr [..], obręb [..], zlokalizowanej przy ul. L. w G.

W uzasadnieniu organ wskazał, że jakkolwiek pierwotny obiekt czyli garaż został wybudowany przed 1 styczna 1995 r., a w aktach archiwalnych brak jest dokumentów potwierdzających legalność jego realizacji, to jednak nie ma podstaw do odrębnego prowadzenia postępowania legalizacyjnego wybudowanego garażu na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, gdyż garaż po przebudowie i rozbudowie nie stanowi samodzielnego obiektu i nawet trudno byłoby określić jego pierwotne rzeczywiste wymiary jako garażu. Nie ma również podstaw do prowadzenia odrębnego postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania samowolnie wybudowanego garażu, co potwierdził w uzasadnieniu decyzji z dnia 13 marca 2013 r. organ II instancji. Przyjmując bowiem, że kolejne roboty budowlane wykonywane były w samowolnie wybudowanym obiekcie budowlanym, stanowią one kontynuację samowoli budowlanej.

W przekonaniu organu inwestor A., jak wynika z analizy całości akt administracyjnych, przesłanych map oraz treści dokumentów nie legitymuje się decyzją zawierającą pozwolenie na budowę.

Organ ustalił, że w aktach archiwalnych Wydziału Urbanistyki, Architektury i Ochrony Zabytków Urzędu Miejskiego znajdują się dwie mapy z planem zagospodarowania terenu, z roku 1986 i 1991, na których przedstawione jest usytuowanie budynku oznaczonego literą "g" opisanego jako garaż - przed rozbudową która miała miejsce w latach 1995-1999. Ponadto jak wynika z akt archiwalnych WUAiOZ I UM oraz rysunku z aktualnego wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów, cześć rozbudowy (narożnik rozbudowanej część(), znajduje się na działce nr [..], której właścicielem jest Gmina Miasta.

Ponadto z ustaleń obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego MPZP [..] zatwierdzonego uchwałą Rady miasta nr XIV/450 z dnia 30 października 2003 r. (Dziennik Urzędowy Woj. Pomorskiego nr 155, poz. 2814 z dnia 10 grudnia 2003 r.) wynika, że, przedmiotowy budynek administracyjno - biurowy znajduje się w strefie o symbolu: [..]. Dwie jezdnie po dwa pasy ruchu. Trasa tramwajowa, trasa rowerowa zbiorcza. Chodniki. Zatem lokalizacja budynku jest bezwzględnie sprzeczna z ustaleniami planu.

Organ stwierdził także , że w dniu 23 października 2014 r. A., reprezentowana przez r, pr. K. W. przesłała dokumenty (zeskanowane) z akt Księgi Wieczystej dotyczące nieruchomości przy ul. L. w G. Po zapoznaniu się z przesłanymi dokumentami organ stwierdził, iż w przesłanych dokumentach dotyczących głównie podziału działek i zmian w prawach własności, brak jest jakichkolwiek decyzji i dokumentów świadczących o legalności wybudowanego obiektu.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami w przypadku prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę podlegają one trybowi postępowania określonemu przez art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U, 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.).

Ponieważ skarżąca spółka nie wykonała obowiązków nałożonych w trybie przepisów art. 48 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego wobec obligatoryjnych przepisów cyt. powyżej art. 48, nie miał możliwości podjęcia innego rozstrzygnięcia niż nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu na podstawie art. 48 ust.1 i w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 . Prawo budowlane, który stanowi "W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepisy ust. 1."Art. 48 ust. 1 stanowi: "Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę."

Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie wskazując, że organ, wydając zaskarżoną decyzję, błędnie przyjął, że rozbudowa garażu stanowi kontynuację samowoli budowlanej, która nie miała miejsca, zatem co do garażu powinny mieć zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.. Ponadto problemy związane z odtworzeniem lub odnalezieniem przez organ dokumentacji w sprawie mają charakter proceduralny, tj. dowodowy, i nie mogą przełamywać zasady lex retro non agit. Brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt uzyskania pozwolenia na budowę garażu nie może uprawniać do podjęcia decyzji nakazującej rozbiórkę całego budynku z pominięciem całego zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 9 lutego 2015 r. utrzymał się w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, że organ powiatowy, powołując się na orzecznictwo NSA, prawidłowo przyjął, że ponieważ "kolejne (samowolne) roboty budowlane były wykonywane w samowolnie wybudowanym (przed 1 stycznia 1995 r.) obiekcie budowlanym, to stanowią one kontynuacje samowoli budowlanej, podlegającą trybowi określonemu w art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.-Prawo budowlane.

Wskazał także, że strona zobowiązana nie wypełniła obowiązków wymienionych w postanowieniu, w związku z czym powiatowy organ nadzoru budowlanego zaskarżoną decyzją nakazał rozbiórkę parterowego, z poddaszem użytkowym, budynku administracyjno-biurowego, w związku z czym wydanie tego rozstrzygnięcia było zasadne.

A. wniosła do WSA w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lutego 2015r. oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia 28 października 2014 r., nakazujące rozbiórkę parterowego z poddaszem użytkowym budynku admistracyjno-biurowego przy ul. L.

W uzasadnieniu skargi zarzucono;

naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 75 § 1, art. 77 § 1 , art. 80 i art. 85 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie reguł prawidłowości ustaleń faktycznych w sprawie poczynionych przez organ administracji, naruszenie art, 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenia oraz błędną ocenę stanu faktycznego sprawy tj. poprzez błędne i bezpodstawne ustalenie, że w sprawie ma miejsce "kontynuacja samowoli budowlanej" wbrew zebranym w sprawie dowodom;

naruszenie art, 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z nieuwzględnieniem uwag i dowodów skarżącego, co naruszyło zaufanie do organów prowadzących przedmiotowe postępowanie;

naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, w szczególności poprzez całkowite pominięcie zgłoszonych przez stronę dowodów, co uniemożliwia skarżącemu analizę motywów rozstrzygnięcia organu administracji;

wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa poprzez zastosowanie wyłącznie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane mimo, iż w sprawie winny znaleźć zastosowanie także przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - prawo budowlane.

naruszenie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie rozbiórki całego budynku zamiast jego części;

naruszenie art. 63 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie do budowy garażu zakończonej przed wejściem w życie tejże ustawy.

W przekonaniu skarżącej spółki organ dokonał niedopuszczalnego uproszczenia polegającego na przyjęciu, że brak pozwolenia na budowę garażu jest tożsamy z faktem jego wybudowania w warunkach samowoli budowlanej. Organ jednak nie wskazał w uzasadnieniu decyzji, z jakich przyczyn pominął dokumenty dostarczone przez skarżącego, potwierdzające legalność wybudowania garażu. W konsekwencji doprowadziło to do rażącego naruszenia prawa.

Autor skargi podkreślił także, że przedmiot postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie jest tożsamy z samym rozstrzygnięciem, co dodatkowo przemawia za koniecznością uchylenia skarżonych decyzji. Postępowanie zostało wszczęte w sprawie samowolnej rozbudowy budynku garażowego, zaś decyzje wydane w tej sprawie wykraczają poza zakres wszczętego przez organ postępowania. Skarżone decyzje odnoszą się również i do garażu, co w sposób oczywisty wykracza poza przedmiot rozpoznania sprawy. Tym samym decyzje wywołały skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.

Skarżąca stoi na stanowisku, że nie można nakazać rozbiórki całego obiektu budowlanego wobec ustalenia, że tylko pewna jego część została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Rozbiórkę można nakazać tylko w takim zakresie, w jakim obiekt wybudowano z naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

W przekonaniu organu II instancji WINB wykazał tożsamość przedmiotu sprawy, którym jest samowolna rozbudowa obiektu wcześniej wybudowanego również bez wymaganego pozwolenia na budowę, a zatem - "kontynuację samowoli budowlanej". Przywołał też poprzednio obowiązujący przepis, obligujący właściciela do przechowywania dokumentów obiektu budowlanego, wskazując, że "w realiach trybu art. 48 obowiązek ten wynika z aktualnego Prawa budowlanego" (art.63 par.1 w zw. z art.60). Skarżący nie dostarczył dokumentów "potwierdzających legalność wybudowania garażu" (funkcja użytkowa obiektu przed rozbudową).

W piśmie procesowym z dnia 6 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej spółki podkreślił, że toku postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego niesłusznie uznał, że obiekt garażowy jest samowolą budowlaną, w sytuacji gdy zabudowa na działkach nr [..] i [..] objętych księgą wieczystą nr [..] prowadzoną przez Sąd Rejowy, powstała w jednym czasie i ujawniona była na tych samych mapach, o których mowa w uzasadnieniu decyzji z 28 października 2010 r., a 20 lutego 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego roku za legalną uznał zabudowę znajdującą się na działce nr [..], przyjmując do użytkowania rozbudowę garażu do istniejącego budynku. W dniu 31 grudnia 2002 r. Prezydent Miasta po rozpatrzeniu wniosku firmy B. - ówczesnego właściciela nieruchomości stanowiącej m.in. działki nr [..] i nr [..] objętych księgą wieczystą nr [..], decyzją nr [..] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na realizacji rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego o część garażową na terenie nieruchomości przy ul. L. - do czasu realizacji funkcji określonej w planie - dowód kopia decyzji (załącznik nr 2).

Następnie decyzją nr [..] z 12 sierpnia 2003 r. Prezydent Miasta udzielił pozwolenia na dobudowę garażu z pomieszczeniem gospodarczym do istniejącego budynku - dowód kopia decyzji z 12 sierpnia 2003 r. (załącznik nr 3). Zawiadomienie o terminie rozpoczęcia robót budowlanych zostało złożone do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 30 września 2009 r. - dowód kopia zawiadomienia z prezentatą Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego (załącznik nr 4). Następnie dnia 3 lutego 2004 roku do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało złożone zawiadomienie o zakończeniu budowy. Organ potwierdził przyjęcie do użytkowania w dniu 20 lutego 2004 r. (załącznik nr 1),

Wszystkie dokumenty znane były organowi nadzoru budowlanego, budynki rozbudowywane w postępowaniu a także obiekty zlokalizowane na działce nr [.]. należące uprzednio do B. były ujawnione w tejże dokumentacji, a legalność ich posadowienia na żadnym etapie postępowania jaki w późniejszym czasie nie była kwestionowana przez organy nadzoru budowlanego, pomimo iż dla wszystkich obiektów brak jest dokumentacji dotyczącej budowy, która zgodnie z zapisami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane przechowywana była przez okres 5 lat.

Brak takiej dokumentacji nie mógł i nie stanowił dla Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postępowaniu dotyczącym rozbudowy budynku mieszkalnego o obiekt garażowy w latach 2003-2004, podstawy do kwestionowania legalności obiektów, które powstały na nieruchomości przed 1 stycznia 1995 r. Jak wykazują załączone dokumenty w ocenie Organu Nadzoru Budowlanego, realizacja prac w latach 2003 i 2004 nie została uznana za kontynuację samowoli budowlanej, tak więc Organ Nadzoru Budowlanego słusznie uznał, że istniejące przed 1 stycznia 1995 r. obiekty wykonane zostały zgodnie z obowiązującym prawem i nie są samowolą budowlaną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zadaniem Sądu w przedmiotowej sprawie była kontrola postępowania prowadzonego na podstawie przepisu art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 2013 r. poz. 1409 ze zm.), zakończonego decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lutego 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 października 2014 r., nakazującą A. rozbiórkę parterowego z poddaszem użytkowym budynku administracyjno – biurowego o wymiarach w rzucie ok. 9,70 m x 10,15 m, znajdującego się na działce nr [..], obręb [..], zlokalizowanej przy ul. L. w G.

W ocenie Sądu słuszne jest stanowisko organów administracji obu instancji, że przedmiotowy obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej. Kontrolując zaskarżoną decyzję organu II instancji w świetle prawidłowo przytoczonych przez organ przepisów Sąd stwierdza, iż nie narusza ona prawa, w szczególności zaś przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, a także przepisów prawa materialnego, w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu ustalenia organu odwoławczego zostały dokonane zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 k.p.a., ocena zebranych dowodów nie narusza normy wynikającej z art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a..

W piśmie procesowym z dnia 6 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej spółki powołał się na dokumenty, stanowiące załączniki do tego pisma, które w jego przekonaniu świadczą o legalności powstania garażu, przebudowanego następnie na przedmiotowy budynek biurowo-administracyjny. Dokumenty powyższe znajdują się także w aktach administracyjnych. W przekonaniu Sądu organy obu instancji prawidłowo oceniły, że dowody te, dotyczące sąsiedniej działki nr [..] (przedmiotowy budynek znajduje się na działce nr [..]) i realizowanej na tej działce inwestycji nie dotyczą przedmiotu postępowania w niniejszej sprawie. Prawidłowo wskazały, że "sam fakt naniesienia budynku na mapie geodezyjnej nie świadczy bowiem o tym, iż jego budowa nastąpiła na podstawie pozwolenia na budowę, co wynika z przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo i geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. 2000 nr 100 poz. 1086 ze zm.). Ujęcie danego budynku, znajdującego się na określonej działce gruntu, na mapie geodezyjnej oznacza tylko tyle, że faktycznie taki budynek w danym miejscu się znajduje, natomiast nie znaczy to, że został wzniesiony na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę".

Samowolą budowlaną, w rozumieniu obowiązujących w dacie rozstrzygnięcia przepisów ustawy - Prawo budowlane, jest wybudowanie lub budowa obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę. Podmiot dopuszczający się samowoli budowlanej musi liczyć się z tym, że powołane do tego organy administracji nie będą respektować bezprawnie dokonanych faktów. W wyroku z dnia 26 marca 2002 r. SK 2/01 OTK – A 2002/2/15 Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż nakaz rozbiórki jest środkiem nadzoru rozumianym jako instytucja materialnego prawa administracyjnego, gwarantująca poszanowanie porządku prawnego i przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Nakaz rozbiórki jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów Prawa budowlanego, rodzącą nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki. Z tego względu nie można nadużywać tego przepisu bądź stosować go w sytuacjach, w których istnieje możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem.

Wprowadzoną w aktualnym stanie prawnym zasadą jest poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Nakaz rozbiórki może być bowiem orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji. Oczywiście, legalizacja nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. W przedmiotowej sprawie ówczesny właściciel obiektu pismem z dnia 24 marca 2009 r., wystąpił o wszczęcie procedur zalegalizowania "samowoli budowlanej", jak określił istniejący na działce [..] budynek administracyjno-biurowy. Takie postępowanie legalizacyjne zostało przeprowadzone przez organ I instancji. Stosownie do art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego organ powiatowy dwukrotnie nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Przedmiotowe dokumenty nie zostały jednak przedłożone, a strona postępowania skupiła się na wykazaniu, że garaż przebudowany następnie na budynek biurowo-administracyjny powstał w oparciu o pozwolenie na budowę, co miało wskazywać na wadliwość decyzji o rozbiórce całego obiektu.

W przekonaniu Sądu przedmiot tego postępowania, a co za tym idzie treść decyzji rozbiórkowe został określony prawidłowo. W dacie, kiedy organy prowadziły postępowanie legalizacyjne pierwotny garaż już nie istniał, ponieważ został całkowicie zabudowany przedmiotowym parterowym budynkiem z poddaszem użytkowym i stanowi jedno z jego pomieszczeń (salę konferencyjną). Prawidłowo zatem postępowanie dotyczyło istniejącego budynku, zrealizowanego bez pozwolenia na budowę.

W kontekście powyższych rozważań prawidłowo organ wskazał jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie przepis art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Ponieważ strona nie wypełniła obowiązków nałożonych opisanym wyżej postanowieniem PINB, przedstawione okoliczności sprawy nakładały na organ nadzoru budowlanego obowiązek wydania wobec inwestora nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. W rezultacie powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Należy także zważyć, że z ustaleń obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [..] zatwierdzonego uchwałą Rady miasta nr XIV/450 z dnia 30 października 2003 r. (Dziennik Urzędowy Woj. Pomorskiego nr 155, poz. 2814 z dnia 10 grudnia 2003 r.) wynika, że, przedmiotowy budynek administracyjno - biurowy znajduje się w strefie o symbolu: [..]. Dwie jezdnie po dwa pasy ruchu. Trasa tramwajowa, trasa rowerowa zbiorcza. Chodniki. Zatem lokalizacja budynku jest bezwzględnie sprzeczna z ustaleniami planu, co także wskazuje na zasadność decyzji o rozbiórce.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) skargę niniejszą, jako niezasadną, oddalił