Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 382/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2023-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1267
law: Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego.
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 4 ust. 3
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Asesor sądowy Anna Komorowska –Kaczkowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi B. Spółki z o.o. w G. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 4 października 2022 r., nr DWO-ROP.052.6.9.2022.PN, SW08-6523.2.SW0810009/22 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi B. sp. z o.o. jest rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Opolskiego z 4 października 2022 r. DOW-ROP.052.6.9.2022.PN, SW08-6523.2-SW0810009/22, wydane na podstawie § 16 ust. 1 ustawy z 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 2140) -/zwanej dalej "ustawą"/, w związku z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1 z dnia 1995.12.23), którym odmówiono przyznania pomocy na realizację operacji pn. "[...]"

Powyższe rozstrzygniecie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:

2 marca 2022 r. za pośrednictwem [...] Lokalnej Grupy Działania "O.", zwanej dalej "[...]LGD" do Urzędu Marszałkowskiego wpłynął wniosek o przyznanie pomocy, złożony przez B. sp. z o.o. (dalej: Wnioskodawca, strona, skarżąca, Spółka) reprezentowaną przez Prezes Zarządu B. W., w zakresie wspierania różnicowania działalności w ramach rybołówstwa przemysłowego i poza nim, wspierania uczenia się przez całe życie i tworzenia miejsc pracy na obszarach rybackich i obszarach akwakultury, o którym mowa w § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 6 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach działań wsparcie przygotowawcze i realizacja lokalnych strategii rozwoju kierowanych przez społeczność, w tym koszty bieżące i aktywizacja, objętych Priorytetem 4. Zwiększenie zatrudnienia i spójności terytorialnej, zawartym w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (Dz. U. z 2019, poz. 1442 z późn. zm.) - /zwanym dalej "rozporządzeniem"/.

Spółka we wniosku o dofinansowanie ubiegała się o przyznanie pomocy finansowej w wysokości 300.000,00 zł na operację pn. "[...]". W ramach kosztów kwalifikowalnych Wnioskodawca zamierzał wykonać roboty budowlane instalacyjno-wykończeniowe w drewnianym domku rekreacyjnym znajdującym się w stanie surowym, położonym przy zbiorniku wodnym - łowisku ryb oraz zakupić wyposażenie meblowe do tego domku.

Wobec stwierdzenia, że złożony wniosek zawiera braki i wymaga wyjaśnień, zgodnie z art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 943), art. 50 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2021, poz. 735 z późn. zm.), w związku z art. 15 ust. 3 ustawy o EFMR, Wnioskodawca został wezwany do usunięcia braków i złożenia wyjaśnień w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, w zakresie wskazanym w piśmie z 27 lipca 2022 r. Natomiast 30 sierpnia 2022 r. w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Opolskiego zostały złożone dokumenty, stanowiące odpowiedź Wnioskodawcy na wezwanie do usunięcia braków i złożenia wyjaśnień.

W wyniku weryfikacji złożonego wniosku o dofinansowanie oraz analizy całości załączonej do niego dokumentacji Samorząd Województwa Opolskiego stwierdził, że B. sp. z o.o. stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania wsparcia, a o przyznanie pomocy powinna ubiegać się w omawianym przypadku powiązana z nią rodzinnie spółka B.1 sp. z o.o., która wykorzystała już jednak przysługujący jej zgodnie z przepisami rozporządzenia limit pomocy.

Stwierdzone przez organ powiązania osobowe i rodzinne między obiema spółkami polegają na tym, że wspólnikami B.1 sp. z o.o. są D. W. oraz T. W. (matka i syn), a wspólnikami B. sp. z o.o. są B. W. (córka D. W. i siostra T. W.) oraz J. W. (mąż D. W. i ojciec T. W. oraz B. W.).

Z informacji zawartych w innych wnioskach o przyznanie pomocy składanych do Samorządu Województwa Opolskiego przez obie w/w spółki, także w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 wynika, że na terenie kompleksu rekreacyjnego [...] przy ul. [...] w [...] B. sp. z o.o. prowadzi m.in. hotel oraz restaurację, a B.1 sp. z o.o. [...], [...] i plac zabaw. Na terenie tego kompleksu znajduje się również będący przedmiotem operacji domek w stanie surowym, wybudowany przez B.1 sp. z o.o., a planowany do wykończenia w ramach niniejszej operacji przez B. sp. z o.o.

B.1 sp. z o.o. - której prezesem jest D. W. - w 2017 r. na terenie ww. kompleksu rekreacyjnego w [...] utworzyła [...] realizując operację pt. "[...]" w ramach działania 4.2 "Realizacja lokalnych strategii rozwoju kierowanych przez społeczność" w ramach Priorytetu 4. Zwiększenie zatrudnienia i spójności terytorialnej, objętego Programem Operacyjnym "Rybactwo i Morze". Na realizację operacji w zakresie wspierania różnicowania działalności w ramach rybołówstwa przemysłowego i poza nim, wspierania uczenia się przez całe życie i tworzenia miejsc pracy na obszarach rybackich i obszarach akwakultury, o którym mowa w § 2 pkt 2 rozporządzenia, B.1 sp. z o.o. otrzymała pomoc w wysokości 290.055 zł. Z kolei zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia limit pomocy na jednego wnioskodawcę wynosi 300.000 zł w ramach tego zakresu, chyba że spełnia on warunki określone w § 4 ust. 2 rozporządzenia.

Mając powyższe na uwadze stwierdzono, że B.1 sp. z o.o., realizując operację objętą umową o przyznaniu pomocy nr [...] z 14 grudnia 2017 r., wykorzystała już niemal cały przysługujący jej limit pomocy w ramach zakresu, w którym o wsparcie ubiega się teraz B. sp. z o.o., tworząc według organu sztucznie przesłanki w celu uzyskania tego wsparcia. O stworzeniu przez Spółkę sztucznie przesłanek w celu uzyskania tego wsparcia, w miejsce B.1 sp. z o.o., która to wykorzystała już niemal cały przysługujący jej limit pomocy, świadczą następujące stwierdzone okoliczności faktyczne.

Po pierwsze, jak zauważono, jedną z przesłanek uzyskania tego wsparcia jest posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości, na której będzie realizowana operacja. Nie jest to, co prawda, warunek przyznania pomocy wynikający z rozporządzenia, jednak zgodnie z obowiązującym formularzem wniosku o dofinansowanie przedstawienie dokumentu potwierdzającego prawo Wnioskodawcy do dysponowania nieruchomością w celu realizacji zamierzenia inwestycyjnego objętego tym wnioskiem jest obowiązkowe. Z przedłożonej do wniosku o dofinansowanie kopii wypisu z rejestru gruntów oraz informacji zawartych we wskazanej w formularzu wniosku elektronicznej księdze wieczystej nr [...] wynika, że użytkownikiem wieczystym nieruchomości stanowiącej miejsce realizacji przedmiotowej operacji oznaczonej numerem działki ewidencyjnej a przy ul. [...] w [...] jest B.1 sp. z o.o. 5 stycznia 2022 r. została zawarta umowa dzierżawy ww. nieruchomości pomiędzy spółkami B.1 sp. z o.o. jako wydzierżawiającym a B. sp. z o.o. jako dzierżawcą, której przedmiotem jest teren ze stawami wraz z budynkiem w stanie surowym do wykończenia oraz tereny pod stawami stanowiące osiem działek gruntu. Według umowy, przedmiot dzierżawy ma być wykorzystywany przez B. sp. z o.o. w celu prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu łowiska i hodowli ryb oraz turystyce i rekreacji. Umowa została zawarta na okres od 20 stycznia 2022 r. (wniosek o dofinansowanie został złożony do [...]LGD 21 stycznia 2022 r.) do 31 grudnia 2029 r., a czynsz dzierżawny został ustalony w symbolicznej wysokości 2.000 zł netto miesięcznie.

Zauważono także, iż B. sp. z o.o., w celu wykazania że operacja spełnia warunek przyznania pomocy określony w § 14 pkt 2 w powiązaniu z § 16 pkt 1 rozporządzenia, czyli że operacja polegająca na inwestycji w zakresie budowy, robót budowlanych, przebudowy i remontu obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego będzie realizowana z zapewnieniem należytych gwarancji technicznych, co stwierdza się na podstawie pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, o których mowa w przepisach prawa budowlanego, jeżeli takie pozwolenie jest wymagane w związku z realizacją operacji - dołączyła do wniosku kopię decyzji Starosty O. nr [...] z 8 lutego 2012 r. ([...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B.1 sp. z o.o. pozwolenia na "budowę [...] domków letniskowych (dla [...]), 5 zbiorników wybieralnych na ścieki sanitarne o poj. 10 m3 każdy, [...] zjazdów na drogę gminną, [...] wiat; zlokalizowaną w m. [...] gm. [...] ul. [...] na działkach nr: b, c a, d, e, f, g.

W związku z tą informacją, pismem z 27 lipca 2022 r. wzywano Spółkę do usunięcia braków wniosku i złożenie wyjaśnienia, czy roboty budowlane związane z wykończeniem "[...]" w zakresie ujętym w złożonym wniosku oraz kosztorysie inwestorskim Wnioskodawca zamierza wykonywać na podstawie ww. decyzji wydanej dla innego podmiotu, a także czy "[...]" objęty przedmiotową operacją jest jednym z [...] domków, o których mowa w ww. decyzji. Dodatkowo została także poproszona o poświadczenie aktualności pozwolenia budowlanego z 2012 r. oraz o przedłożenie decyzji, o której mowa w art. 40 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.), przenoszącej na rzecz Wnioskodawcy prawa i obowiązki wynikające z ww. decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej dla B.1 sp. z o.o.

W piśmie z 29 sierpnia 2022 r. przekazującym uzupełniony wniosek o dofinansowanie B. sp. z o.o. wyjaśniła, że przedmiotową inwestycję zamierza realizować na podstawie jeszcze innej decyzji, z 2011 r., a objęty operacją domek jest jednym z [...] domków, o których mowa w tej decyzji. Z uzupełnionym wnioskiem podmiot ubiegający się o wsparcie przedłożył kopię decyzji Starosty O. nr [...] z 8 września 2011 r. ([...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B.1 sp. z o.o. pozwolenia na budowę "[...] domków [...] (w tym [...] oznaczonych nr [...] i [...] oznaczonych nr [...]), budynku [...],[...] wiat (bliźniaczych) na [...], [...] zbiorników bezodpływowych na ścieki, [...] zjazdów z drogi publicznej gminnej, zlokalizowaną w m. [...] gm. [...] ul. [...], na działkach: a, b, c, e, d". Ponadto Spółka przedłożyła decyzję Starosty O. ([...]) z 29 kwietnia 2022 r. przenoszącą na Wnioskodawcę decyzję Starosty O. z 8 września 2011 r. w części: domek [...] nr [...] wraz ze zjazdem (drugiego od strony południowej), zlokalizowanego na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem a, zmienioną decyzją Starosty O. z 21 marca 2022 r. (decyzja zmieniająca nie została załączona do wniosku o dofinansowanie). Z treści decyzji przenoszącej z 29 kwietnia 2022 r. wynika, że wniosek o jej wydanie został złożony przez B. sp. z o.o. do Starosty O. 5 kwietnia 2022 r.

Zatem, jak zwrócił uwagę organ, zarówno decyzja przenosząca na Wnioskodawcę prawa i obowiązki wynikające z decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej w 2011 r. (i/lub 2012 r.?) dla innego podmiotu – B.1 sp. z o.o., jak i sam wniosek o jej wydanie, zostały złożone/wydane już po wpłynięciu wniosku o dofinansowanie do Urzędu Marszałkowskiego 2 marca 2022 r. Do uzupełnionego wniosku B. sp. z o.o. przedłożyła także okładkę dziennika budowy założonego w 2011 r. dla inwestycji objętej pozwoleniem na budowę nr [...] wydanym dla B.1 sp. z o.o.

Trzecią przesłanką świadczącą - zdaniem Samorządu Województwa Opolskiego - o stworzeniu przez Wnioskodawcę sztucznych warunków w celu uzyskania wsparcia na realizację przedmiotowej operacji jest próba wykazania przez B. sp. z o.o., że jest ona podmiotem sektora rybackiego/uprawnionym do rybactwa. Wniosek o dofinansowanie został złożony przez B. sp. z o.o. w odpowiedzi na ogłoszenie [...]LGD o naborze wniosków o dofinansowanie na operacje z zakresu "wspierania różnicowania działalności w ramach rybołówstwa przemysłowego i poza nim, wspierania uczenia się przez całe życie i tworzenie miejsc pracy na obszarach rybackich i obszarach akwakultury". Zakres tematyczny operacji na jakie prowadzony był nabór obejmował przedsięwzięcie 2.3.2 z Lokalnej Strategii Rozwoju [...]LGD, czyli "rozwój oferty sektora rybackiego związanej z usługami turystycznymi i okołoturystycznymi". Wskaźnik produktu pozwalający [...]LGD na weryfikację realizacji przedsięwzięcia został określony natomiast jako "liczba podmiotów sektora rybackiego, w których wdrożono usługi lub produkty inne niż w podstawowej działalności rybackiej". Zgodnie z informacjami zawartymi w aktualnym odpisie z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przeważającą działalnością gospodarczą B. sp. z o.o. jest działalność hotelarska oznaczona kodem PKD 55.10.Z Hotele i podobne obiekty zakwaterowania. Pozostała ujawniona w KRS działalność spółki to m.in. działalność restauracyjna, pola kempingowe, wypożyczania i dzierżawa sprzętu rekreacyjnego i sportowego, działalność organizatorów turystyki czy pozostała działalność sportowa i rekreacyjna. Kody PKD mogące świadczyć o prowadzeniu przez B. sp. z o.o. działalności rybackiej znajdują się dopiero w przedłożonej do wniosku o dofinansowanie umowie spółki z 2019 r., wśród w sumie 77 wymienionych w niej przedmiotów działalności podmiotu.

Do wniosku o dofinansowanie B. sp. z o.o. przedłożyła także decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. nr [...] z 14 grudnia 2021 r. (miesiąc przed złożeniem wniosku do [...]LGD) nadającą spółce prowadzącej działalność nadzorowaną (łowisko typu wpuść i złów) zlokalizowaną w miejscowości [...] przy ul. [...] weterynaryjny numer identyfikacyjny oraz wpisującą spółkę do rejestru podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną prowadzonego przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w O.

Zgodnie z formularzem wniosku o dofinansowanie przedkładanie ewentualnych dokumentów wymagane jest jednak wyłącznie w przypadku prowadzenia działalności, o której mowa w § 4 ust. 2 pkt 1a rozporządzenia, czyli gdy Wnioskodawca podejmuje lub prowadzi działalność na obszarze gmin objętych LSR jako podmiot uprawniony do rybactwa. B. sp. z o.o. złożyła jednak przedmiotowy wniosek w zakresie określonym w § 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, a zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 1 warunki określone w § 4 ust. 2 podmiot musi spełnić wyłącznie w przypadku operacji realizowanych w zakresach określonych w § 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i c.

Z powyższych przepisów wynika, że realizując niniejszą operację Wnioskodawca nie musi być podmiotem uprawnionym do rybactwa, w związku z czym B. sp. z o.o. nie była zobowiązana do przedkładania ww. decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii. Mając jednak na względzie ogłoszenie o naborze wniosków w piśmie z 27 lipca 2022 r. organ dodatkowo poprosił też Spółkę o wyjaśnienie, w jaki sposób planowana operacja wpisuje się we wskazany w tym ogłoszeniu zakres operacji, przedsięwzięcie oraz wskaźnik produktu, czyli w jaki sposób spółka działająca w branży hotelarskiej jest podmiotem sektora rybackiego.

W piśmie z 29 sierpnia 2022 r. przekazującym uzupełniony wniosek o dofinansowanie B. sp. z o.o. wyjaśniła, że nawiązała współpracę z Polskim Związkiem Wędkarskim Okręg O. udostępniając łowiska w [...] na organizację zawodów wędkarskich w latach 2021-2022, co - w ocenie Samorządu Województwa Opolskiego - świadczy raczej o prowadzeniu przez spółkę działalności rekreacyjno- sportowej, niż rybackiej (określonej zresztą przez samego Wnioskodawcę jako "turystyka wędkarska").

Do uzupełnionego wniosku B. sp. z o.o. załączyła umowy zawarte z PZW na organizację zawodów wędkarskich na łowisku w [...] przy ul. [...] w latach 2020-2022. Część z tych umów - na co zwrócił uwagę organ - została zawarta przez spółkę w 2020 r. oraz na początku 2021 r., czyli zanim otrzymała ona ww. decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z 14 grudnia 2021 r. stwierdzającą spełnienie wymagań weterynaryjnych dla prowadzonej działalności nadzorowanej (łowisko typu wpuść i złów) oraz ww. umowy dzierżawy gruntu obejmującego budynek ze stawami z 5 stycznia 2022 r.

Jednocześnie B. sp. z o.o. sama podkreślała, że jest podmiotem sektora rybackiego na podstawie obu tych dokumentów, ponieważ "w świetle ustawy o rybactwie śródlądowym - art. 4 pkt. 1 ppkt. 1c - za uprawnionego do rybactwa uznaje się właściciela albo posiadacza gruntów pod stawami rybnymi lub innymi urządzeniami w gospodarstwie rolnym przeznaczonym do chowu lub hodowli ryb".

Wątpliwość organu budziło jednak, czy kompleks [...] w [...] świadczący komercyjną działalność rekreacyjną można - w świetle tego przepisu (art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym, t.j. Dz. U. z 2022, poz. 883) - uznać za gospodarstwo rolne przeznaczone do chowu lub hodowli ryb. Jedynym argumentem mogącym świadczyć o przynależności spółki do sektora rybackiego, a co za tym idzie spełnianiu przez nią podmiotowego warunku udzielenia wsparcia, jest zadeklarowany w piśmie z 29 sierpnia 2022 r. planowany na wrzesień br. odłów [...] ze stawu przy ul. [...] w [...], którego zarybienie miało miejsce kilka lat temu, zaś złowione ryby mają być wykorzystywane m.in. w działalności restauracyjnej spółki.

Bez względu na powyższe wyjaśnienia Spółki, według organu, nie zmienia to jednak faktu, że uzyskując na miesiąc przed złożeniem wniosku o dofinansowanie decyzję weterynaryjną (korzystając już przed jej wydaniem z łowiska w celu organizacji zawodów wędkarskich) i przedkładając ją wraz z wnioskiem - pomimo braku takiej konieczności - Wnioskodawca chciał uprawdopodobnić, że jest podmiotem sektora rybackiego i może w ogóle ubiegać się o wsparcie w ramach Programu. Takie działanie Spółki, zdaniem organu, dodatkowo świadczy o tym, że sztucznie stworzyła ona warunek w celu ubiegania się o dofinansowanie dla omawianej operacji.

Podsumowując, organ stwierdził, że właścicielem nieruchomości stanowiącej miejsce realizacji operacji pn. "[...]" oraz pierwotnym inwestorem zamierzenia budowlanego polegającego na wybudowaniu tego domku, jako części większej inwestycji objętej pozwoleniem na budowę z 2011 r. (i/lub 2012?), jest B.1 sp. z o.o. Z uwagi jednak na wykorzystany już przez tę spółkę limit pomocy przysługujący jednemu beneficjentowi w ramach realizowanego zakresu operacji, o pomoc na wykończenie wybudowanego domku ubiega się obecnie powiązana z nią rodzinnie Spółka B., z którą wspólnie prowadzi działalność gospodarczą na terenie kompleksu rekreacyjnego [...] przy ul. [...] w [...]. W tym też celu, tuż przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, została zawarta umowa dzierżawy nieruchomości między tymi spółkami, a także już po złożeniu wniosku prawa i obowiązki wynikające z pierwotnie wydanej decyzji budowlanej dla B.1 sp. z o.o. zostały przeniesione na B. sp. z o.o., która to dodatkowo postarała się także o uzyskanie decyzji weterynaryjnej dla łowiska, które użytkowała już wcześniej i które otrzymała w ramach umowy dzierżawy zawartej już po wydaniu decyzji przez Powiatowego Lekarza Weterynarii.

Wymienione wyżej działania B. sp. z o.o. w świetle złożonej przez nią dokumentacji aplikacyjnej dają więc uzasadnione podstawy do stwierdzenia o podjęciu próby obejścia przepisów dotyczących limitu wnioskowanej kwoty pomocy przypadającego na jednego beneficjenta w okresie trwania Programu, poprzez stworzenie sztucznie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma celu ominięcie przepisów.

W konkluzji powyższych rozważań organ podkreślił, że wprawdzie nie neguje samej legalności działań podejmowanych przez B. sp. z o.o. w celu ubiegania się o przyznanie pomocy, jednak odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2017 r. (II GSK 1518/15) uznał, że samo stworzenie sztucznych warunków obejmuje także takie działania, które choć zgodne z prawem, podejmowane są w celu de facto obejścia maksymalnych limitów pomocy. Limity te nie są ustanawiane w celu utrudniania aplikowania o pomoc danego rodzaju bądź jej ograniczania, tylko po to, aby z pomocy danego rodzaju, kierowanej do sprecyzowanego odbiorcy, skorzystała jak najszersza rzesza zainteresowanych.

W ocenie Samorządu Województwa Opolskiego działania B. sp. z o.o. wyczerpują więc przesłanki określone w art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1 z dnia 1995.12.23), zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Środki pomocowe pochodzące z Programu Operacyjnego "Rybactwo i Morze" w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Stosownie do ww. rozporządzenia, środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzenia finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności, a samo prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i kraje członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem.

W związku z powyższym organ, na podstawie § 16 ust. 1 ustawy w związku z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1 z dnia 1995.12.23), orzekł o odmowie przyznania pomocy na realizację operacji pn. [...]".

Nie zgadzając się tym rozstrzygnięciem Samorządu Województwa Opolskiego, skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na jej rzecz zwrot kosztów postępowania, wskazała na naruszenie:

1) art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego w zw. z art. 23 ust. 3 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i dowolną odmowę przyznania pomocy finansowej, wskutek dowolnego przyjęcia rzekomego stworzenia przez skarżącą sztucznych warunków w celu uzyskania wsparcia, podczas gdy z okoliczności sprawy i materiału dowodowego jakim dysponował organ wyraźnie wynika, że wniosek o przyznanie pomocy wyczerpywał podstawy uzasadniające przyznanie przedmiotowej pomocy finansowej na realizację operacji w ramach działań określonych przepisami ustawy wspierającej, tym bardziej, że Rada [...] Lokalnej Grupy Działania "O." oceniła operację skarżącej pozytywnie i przyznała 52 punkty,

2) art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na dowolnej odmowie przyznania pomocy finansowej stojącej w sprzeczności z zasadą praworządności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, iż skarżąca nie spełniła warunków do przyznania pomocy,

3) art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niewypełnieniu obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia i rzetelnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w ramach prowadzonego postępowania, nierozpatrzenia wszystkich dowodów i wyjaśnień zgłoszonych przez skarżącą na fakt prowadzenia przez nią działalności w sektorze rybackim, tj. wskutek:

a) dowolnego pominięcia w ocenie pisemnych wyjaśnień skarżącej z 29 sierpnia 2022 r., potwierdzających spełnienie warunków przyznania wsparcia oraz stanowiska w zakresie powiązań osobowych pomiędzy skarżącą a innymi podmiotami,

b) nierozpatrzenia wszystkich dowodów i wyjaśnień zgłoszonych przez skarżącą na fakt wykazania, że charakter prowadzonej działalności wpisuje się w warunki konkursu, w tym:

- decyzji Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w O. z 14.12.2021 r. wykazującej wpisanie B. sp. z o.o. do rejestru podmiotów z sektora akwakultury,

- umowy dzierżawy z B.1 sp. z o.o. z 5.01.2022r. wykazującej, że skarżąca jest posiadaczem gruntów pod stawami (zgodnie art. 4 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym za uprawnionego do rybactwa uznaje się właściciela albo posiadacza gruntów pod stawami rybnymi lub innymi urządzeniami w gospodarstwie rolnym przeznaczonym do chowu lub hodowli ryb), co uprawniało skarżącą do rybactwa,

- raportu ze sprzedaży ryb wykazujące, że skarżącą prowadzi działalność rybacką, co w konsekwencji skutkowało dowolną, nieuzasadnioną i przedwczesną odmową przyznania przedmiotowej pomocy finansowej.

Odnosząc się do treści zaskarżonej decyzji pełnomocnik strony zauważył w pierwszej kolejności, że odmowa przyznania jej pomocy dokonana została na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, zgodnie z którym w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania przedmiotowej pomocy, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Natomiast w zaskarżonym rozstrzygnięciu jako uzasadnienie swojego stanowiska organ wskazał, że przyczyną odmowy przyznania pomocy jest stworzenie przez skarżącą sztucznych warunków uzyskania wsparcia. W ocenie skarżącej, organ zaniechał jednak jakiejkolwiek analizy materiału dowodowego jakim dysponował. Organ powołał wprawdzie w uzasadnieniu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1518/15, jednakże pominął wyrażone w tym wyroku stanowisko, zgodnie z którym: "okoliczności danego przypadku należy badać indywidualnie, gdyż formalne więzy np. właścicielskie pomiędzy odrębnymi podmiotami gospodarczymi aplikującymi o pomoc nie dyskwalifikują ich z niej per se, a dopiero wówczas, gdy wykazane zostanie, że koncentracja wsparcia naruszy cel jakim jest m.in. konkurencyjność przedsiębiorców na danym rynku." Natomiast w niniejszej sprawie organ nawet nie odniósł się do stanowiska skarżącej wyrażonego w piśmie z 29 sierpnia 2022 r. w zakresie powiązań osobowych pomiędzy nią, a innymi podmiotami i bez głębszej analizy sytuacji założył, że takie ewentualne powiązania zakłócają konkurencyjność. Co więcej, wskazując ma istnienie określonych powiązań między B. sp. z o.o. a B.1 sp. z o.o., nie zidentyfikował w tym zakresie naruszenia jakichkolwiek przepisów, lecz uznał samo ich istnienie za równoznaczne ze stworzeniem sztucznych warunków do otrzymania pomocy. Takie działanie organu pozbawia skarżącą dostępu do pomocy, a co za tym idzie, jest sprzeczne z prawem bowiem samo występowanie powiązań pomiędzy spółkami, nie wyklucza jeszcze udzielenia pomocy w ramach przedmiotowego działania. Wprawdzie jak dalej zauważono, zgodnie z art. art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, w postępowaniu o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jednakże zasadę tą należy rozumieć jako działanie organów na podstawie przepisów prawa. Dokonując oceny wniosku o przyznanie pomocy organ konfrontuje treść wniosku z przedłożoną dokumentacją oraz przepisami prawa. Zgodnie z treścią ww. przepisu, informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Skarżąca powinna zatem uzyskać jasne wskazanie, co do wyników oceny z rzetelną i przejrzystą analizą ocen spełnienia poszczególnych kryteriów. Zaskarżone rozstrzygnięcie powinno zatem zawierać powody, które zadecydowały o odmowie przyznania pomocy. Natomiast z zaskarżonego aktu nie wynika, jakie okoliczności zaważyły na ocenie, że wniosek nie spełnia wymogów przyznania pomocy, albowiem w dokonanej przez Samorząd ocenie brak jest analizy złożonych przez skarżącą dokumentów, a także nie przytoczono żadnych argumentów, które doprowadziły do takiej negatywnej oceny jej wniosku. Dlatego też, według skarżącej, odmowa przyznania pomocy finansowej, o którą ubiegała się, była przedwczesna i nieuzasadniona.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Opolskiego, wnosząc o jej oddalenie, ponownie podkreślił, iż powodem odmowy przyznania wnioskowanej pomocy finansowej było stwierdzenie stworzenia przez Spółkę sztucznych warunków, których celem było de facto obejście maksymalnych limitów pomocy. Uzupełniająco wskazano, iż obecny wniosek o udzielenie pomocy finansowej nie jest pierwszym wnioskiem Spółki B., w którym aplikuje ona o przyznanie środków unijnych na rozwój "[...]". Spółka oraz podmioty z nią powiązane (B.1 sp. z o.o. oraz Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe M.) niejednokrotnie składali wnioski o przyznanie pomocy w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz wnioski o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego "Rybactwo i Morze". Większość dotychczas złożonych wniosków została oceniona przez Organ pozytywnie oraz zostały podpisane umowy o przyznaniu pomocy/umowy o dofinansowanie, co jednoznacznie dowodzi, iż Samorząd Województwa Opolskiego nie ogranicza rozwoju B. sp. z o.o., a wręcz w tym rozwoju pomaga. Tylko w 2022 r. w ramach PROW 2014-2020 zostały zawarte 3 umowy o przyznaniu pomocy: 1) przez B. na realizacje operacji pt. "[...]", 2) przez B.1 sp. z o.o. na realizację operacji pt. "[...]", 3) przez Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe M. na realizację operacji pt. "[...]". Miejscem realizacji wszystkich tych operacji jest kompleks rekreacyjny "[...]" przy ul. [...] w [...]. Zatem w tym konkretnym przypadku odmowa przyznania pomocy z 4 października 2022 r. świadczy wyłącznie o tym, wbrew twierdzeniom skargi, że okoliczności każdego przypadku badane są przez organ indywidualnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej jako: p.p.s.a) określony został katalog spraw, w których działalność administracji publicznej poddana została kontroli sądowej. Przepis art. 3 § 3 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Natomiast zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.

Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Ocenie Sądu poddane zostało zaskarżone w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Opolskiego z 4 października 2022 r. DOW-ROP.052.6.9.2022.PN, SW08-6523.2-SW0810009/22 odmawiające przyznania skarżącej pomocy na realizację operacji pn. [...]" w ramach operacji w zakresie działania "Realizacja lokalnych strategii rozwoju kierowanych przez społeczność" w ramach Priorytetu 4 "Zwiększenie zatrudnienia i spójności terytorialnej", objętego Programem Operacyjnym "Rybactwo i Morze", a przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wykazała, że narusza ono przepisów prawa.

Jak wnika z akt sprawy skarżąca 2 marca 2022 r. złożyła za pośrednictwem [...] Lokalnej Grupy Działania "O." wniosek o dofinansowanie operacji pn. "[...]", w ramach to której zamierzała wykonać roboty budowlane instalacyjno- wykończeniowe w drewnianym domku rekreacyjnym znajdującym się w stanie surowym, położonym przy zbiorniku wodnym - łowisku ryb oraz zakupić wyposażenie meblowe do tego domku, znajdującego się na terenie kompleksu rekreacyjnego "[...]" przy ul. [...] w miejscowości [...].

W przypadku działania "Realizacja lokalnych strategii rozwoju kierowanych przez społeczność" w ramach Priorytetu 4 "Zwiększenie zatrudnienia i spójności terytorialnej", objętego Programem Operacyjnym "Rybactwo i Morze", w ramach którego o wsparcie ubiegała się skarżąca, zastosowanie mają zapisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 6 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach działań wsparcie przygotowawcze i realizacja lokalnych strategii rozwoju kierowanych przez społeczność, w tym koszty bieżące i aktywizacja, objętych Priorytetem 4. Zwiększenie zatrudnienia i spójności terytorialnej, zawartym w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze". Ponadto operacja ta musi spełniać także warunki określone w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze", w ustawie z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności.

W wyniku weryfikacji przez organ złożonego wniosku o dofinansowanie oraz analizy całości załączonej do niego dokumentacji aplikacyjnej Zarząd Województwa Opolskiego w ramach zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że ponieważ w jego ocenie B. sp. z o.o. stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania wsparcia objętego jej wnioskiem, na podstawie § 16 ust. 1 ustawy o EFMR w związku z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1 z dnia 1995.12.23) należało odmówić Spółce przyznania pomocy.

W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonego rozstrzygnięcia pozwala przyjąć, że skarżąca, wraz z powiązanymi podmiotami, współkreowała sztuczne warunki wymagane do ubiegania się o wsparcie ze środków unijnych jej operacji ujętej w omawianym wniosku o dofinansowanie, co zasadnie skutkowało odmową przyznania jej wnioskowanych środków pomocowych na realizację operacji pn. [...]", na podstawie § 16 ust. 1 ustawy o EFMR w związku z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Nr 2988/95.

Środki pomocowe pochodzące z Programu Operacyjnego "Rybactwo i Morze" w większości są bowiem finansowane z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.

Z kolei w ramach art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przewidziano, iż działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Regulacja ta jest też spójna z pozostałymi regulacjami unijnymi, w których analogicznie odniesiono się do kwestii konsekwencji wynikających ze sztucznego stworzenia warunków w celu uzyskania określonej korzyści. I tak przykładowo w art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) Nr 2799/98, (WE) Nr 814/2000, (WE) Nr 1290/2005 i (WE) Nr 485/2008 (Dz.Urz.UE.L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 549; ze zm.), wskazano, iż bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Niemniej jednak, ani przepisy samego mającego zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95, ani też analogiczne pozostałe regulacje unijne, które posługują się tożsamą przesłanką odmowy przyznania pomocy z uwagi na sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, nie precyzują, na czym może polegać ma to sztuczne stworzenie warunków, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tego zagadnienia organom stosującym prawo.

Kwestia ta była przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) który dokonując interpretacji obowiązującej wówczas regulacji tj. art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawenfond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.europa.eu) wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Wykładnia pojęcia sztuczne warunki sformułowana w ww. orzeczeniu Trybunału wprost przystaje do pojęcia sztucznych warunków, o których mowa również w art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (czy też analogicznie w w art.60 rozporządzenia nr 1306/2013)

Podobnie w wyroku z 7 kwietnia 2022 r. w sprawie C-176/20 SC Avio Lucos SRL przeciwko Agenţia de Plăţi şi Intervenţie pentru Agricultură – Centrul judeţean Dolj, Agenţia de Plăţi şi Intervenţie pentru Agricultură (APIA) – Aparat Central (pkt 72) TSUE wskazał, iż pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.

Z powołanych orzeczeń TSUE wynika wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z ich powstaniem, a ponadto takie badanie może podejmować w celu ustalenia, czy nie stworzono w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania określonych płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie składania wniosków o płatność/dofinansowania. Wobec tego, to na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych podmiotów uczestniczących w tworzeniu okoliczności, które mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie z celami systemu wsparcia (zob. wyr. NSA z 28.03.2017 r., II GSK 138/17). Tak dokonana ocena powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności mogących świadczyć o zamiarach beneficjenta występującego z wnioskiem o uzyskanie określonej pomocy.

Nie bez znaczenia pozostaje też podejmowanie przez każdy z tych podmiotów czynności prawnych i faktycznych wprawdzie bezpośrednio nieobjętych zakazem prawnym, ale które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości takie zachowanie nie może być objęte ochroną prawną i może być odpowiednio sankcjonowane (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości (druga izba) z 16 marca 2006 r. w sprawie C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover; pkt 52-53). Ocena ta powinna również uwzględniać charakter zadań jakie mogą być finansowane z budżetu UE.

Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyroku z 20 listopada 2017 r. II GSK 1462/17 czy też w wyrokach z 14 listopada 2014 r. II GSK 2576/14 i II GSK 2579/14 (dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/) potwierdził, że do dokonania oceny, czy doszło do stworzenia sztucznych warunków konieczna jest kompleksowa ocena działań, zaangażowanych w ich ewentualnym tworzeniu podmiotów. Przy ocenie sztucznego stworzenia warunków nie można ograniczać się tylko do oceny działań samego beneficjenta. Stworzenie sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności to stworzenie takich warunków, które w określonym stanie faktycznym nie mają żądnego innego racjonalnego uzasadnienia poza uzyskaniem korzystniejszej sytuacji w zakresie płatności od tej, jaką miałby beneficjent, gdyby takich warunków nie stworzył.

Odnosząc zatem przywołane wyżej orzecznictwo TSUE oraz sądów krajowych do realiów niniejszej sprawy, Sąd, analizując ustalenia organu, w pełni podzielił jego stanowisko zawarte w zaskarżonym akcie, iż doszło do stworzenie przez skarżącą przy pomocy innego podmiotu sztucznych warunków wymaganych do otrzymania pomocy.

Jak słusznie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, analiza zarówno podejmowanych przez Spółkę działań, jak i okresu w których były one podejmowane, niewątpliwie przemawia za uznaniem, iż były one ukierunkowane na sztuczne wykreowanie takiego stanu faktycznego, który odpowiadałby warunkom danego naboru.

Organy szczegółowo dokonały kompleksowej oceny działań podejmowanych przez podmioty zaangażowane w tworzeniu sztucznych warunków wymaganych do otrzymania pomocy, jak również przeanalizowały przyczyny tego stanu rzeczy. Ocena ta jest spójna, a wyciągnięte wnioski logiczne i w pełni uzasadnione materiałem dowodowym.

Prawidłowości powyższej oceny organu nie podważyły też dodatkowe wyjaśnienia złożone na rozprawie zarówno przez pełnomocnika Spółki jak i Prezesa jej zarządu. Wynikało z nich, że współpraca ze spółką B.1 trwa już od wielu lat (co najmniej od 2009 r.) zaś sama skarżąca już od kilku lat sama też świadczy usługi rybackie. Posiada też potencjał zawiązany z wnioskowanym projektem i doświadczenie w zakresie świadczenia usług noclegowych i gastronomicznych, na które to usługi istnieje duże zapotrzebowanie. Z kolei fakt przejęcia przez Spółkę części dotychczasowej działalności spółki B.1, tłumaczono ograniczeniem działalności tej ostatniej, ze względu na stan zdrowia jej Prezesa T. W. Zwrócono też uwagę na bardzo pozytywny wydźwięk z przebiegu konsultacji z Lokalną Grupą Lokalną, które prowadzone były na miesiąc przed złożeniem samego wniosku. Dlatego Spółka nie zgadza się z obecnym twierdzeniem organu, jakoby doszło do stworzenia sztucznych warunków mających wyłącznie na celu uzyskania wnioskowanej pomocy na realizację projektu związanego z wykończeniem i wyposażeniem komfortowej bazy noclegowej przy łowisku.

Odnosząc się do tej dodatkowej argumentacji skarżącej, Sąd - podzielając w pełni wnioski organu dotyczące samej umowy dzierżawy nieruchomości, na której miałby być zrealizowany projekt objęty wnioskiem, a której przedmiotem jest teren ze stawami wraz z budynkiem w stanie surowym do wykończenia oraz tereny pod stawami stanowiące osiem działek gruntu (umowa z dnia 5 stycznia 2022 r.), zwraca uwagę na konieczność analizy poszczególnych jej zapisów. Poza bowiem podniesioną już przez organ w swojej argumentacji kwestią zawarcia jej na okres od 20 stycznia 2021 r. (na dzień przed złożeniem wniosku) do 31 grudnia 2029 r. (§ 6 umowy) oraz wysokości czynszu dzierżawnego (§ 5 umowy), w ocenie Sądu równie istotne dla oceny, czy w jej ramach doszło do sztucznego stworzenia warunków do otrzymania pomocy, jest analiza pozostałych jej zapisów.

Przypomnieć w tym miejscy trzeba, iż w złożonym wniosku Spółka ubiegała się o uzyskanie dofinansowania na realizację projektu związanego z wykończeniem i wyposażeniem komfortowej bazy noclegowej przy łowisku.

I tak z § 2 omawianej umowy wynika, że przedmiot dzierżawy będzie wykorzystywany w celu prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu łowiska i hodowli ryb oraz turystyce i rekreacji. Mowa jest zatem o przyszłym wykorzystywaniu przedmiotu dzierżawy do prowadzenia przez spółkę B. łowiska i hodowli ryb. Z powyższą uwagą Sądu w pełni korelują ustalenia organu, iż decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. nr [...] z 14 grudnia 2021 r. (zatem wydana na miesiąc przed złożeniem wniosku do [...]LGD) nadającą spółce prowadzącej działalność nadzorowaną (łowisko typu wpuść i złów) zlokalizowaną w miejscowości [...] przy ul. [...] weterynaryjny numer identyfikacyjny oraz wpisującą spółkę do rejestru podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną prowadzonego przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w O., wydana została jeszcze przed objęciem przedmiotu dzierżawy. Trudno przy tym nie zauważyć, iż w świetle ustawy o rybactwie śródlądowym - art. 4 pkt. 1 ppkt. 1 c - za uprawnionego do rybactwa uznaje się właściciela albo posiadacza gruntów pod stawami rybnymi lub innymi urządzeniami w gospodarstwie rolnym przeznaczonym do chowu lub hodowli ryb.

Sąd nie neguje przy tym twierdzeń Spółki, iż jeszcze przed objęciem w dzierżawę terenu ze stawami organizowała ona zawody wędkarskie na łowisku w [...] przy ul. [...], czy też realizowała usługę "Złów i Wypuść", jednakże działania te wykonywała wówczas w oparciu mienie innego podmiotu, a mianowicie spółki B.1.

Równie istotne, w aspekcie mającego podlegać realizacji ze środków pomocowych projektu związanego z wykończeniem i wyposażeniem komfortowej bazy noclegowej przy łowisku, są dalsze zapisy umowy dzierżawy dotyczące praw i obowiązków zarówno dzierżawcy jak i wydzierżawiającego.

Otóż, w § 2 umowy przewidziano, że dzierżawca zobowiązuje się używać przedmiot umowy zgodnie z jego przeznaczeniem i zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki, z należytą starannością oraz zgodnie z warunkami technicznymi dotyczącymi dzierżawionych przedmiotów, całkowicie na własny koszt (podkreśl Sądu).

Jednoczenie w § 4 pkt 1 umowy przewidziano, że dzierżawca za uprzednią pisemną zgodą wydzierżawiającego ma prawo dokonać niezbędnych zmian przedmiotu dzierżawy w wyposażeniu i instalacjach lub innych ulepszeń na swój koszt, przy czym w pkt 2 zastrzeżono, że jeżeli dokona on nakładów opisanych w pkt 1, to wydzierżawiający może według swojego wyboru zatrzymać ulepszenia bez zwrotu jakichkolwiek kosztów dla dzierżawcy, albo żądać przywrócenia stanu poprzedniego.

Z przywołanego wyżej umownego zapisu dzierżawy wynika zatem, że po jej zakończeniu poniesione nakłady związane z wykończeniem i wyposażeniem komfortowej bazy noclegowej przy łowisku, na realizację czego Spółka ubiega się o dofinansowanie w wysokości 300.000 zł, bądź bezkosztowo przejdą na rzecz spółki B.1 - jako wydzierżawiającego, bądź też w przypadku zgłoszonego przez wydzierżawiającego żądania przywrócenia stanu poprzedniego - de facto środki te przestaną służyć celowi na jaki miałyby być przyznane.

W tym stanie rzeczy trudno zaprzeczyć twierdzeniom organu, iż wyłącznym celem sztucznego stworzenia warunków do otrzymania pomocy przez spółkę B., była próba obejścia wykorzystanego już limitu przez spółkę B.1, na którą w istocie, po zakończeniu okresu trwania umowy dzierżawy, mogą przejść bezkosztowo wszystkie ulepszenia dokonane przez spółkę B., a sfinalizowane ze środków o które ubiega się w niniejszej sprawie.

Końcowo, odnosząc się jedynie na marginesie do podniesionych przez skarżącą na rozprawie twierdzeń, iż przejęcia przez nią części dotychczasowej działalności spółki B.1 wynika z ograniczenia działalności tej ostatniej ze względu na stan zdrowia jej prezesa: T. W., wskazać można, że z informacji organu podanych w odpowiedzi na skargę wynika, iż w 2022 r. w ramach PROW 2014-2020 zostały zawarte umowy o przyznaniu pomocy przez B.1 sp. z o.o. na realizację operacji pt. "[...]", a także przez Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe M. na realizację operacji pt. "[...]". Również ze skarżącą zawarto umowę na realizacje operacji pt. "[...]".

W tym stanie rzeczy, ponieważ w ocenie Sądu zarzuty skargi okazały się niezasadne, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.