Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 833/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1 i 3, art. 80, art. 75
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48, art. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018r. sprawy ze skargi H. M. i B. M. na decyzję . Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 października 2017r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H. M. i B. M. solidarnie kwotę 1014 (tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 12 października 2017 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), po rozpatrzeniu odwołania B. i H. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 21.08.2017r. nakazującej inwestorom – B. i H. M. dokonać całkowitej rozbiórki utwardzonego placu do składowania opału wraz z samochodową wagą towarową , budynkiem biurowym i ogrodzeniem na nieruchomości o nr ewid. gruntu 18 położonej w miejscowości T. 76, gm. P., wybudowanych bez pozwolenia na budowę, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny:

Pismem z dnia 06.10.2014r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie przedmiotowej inwestycji. Następnie w wyniku dokonanych w dniu 04.11.2014r. oględzin ustalono, że na ww działce, za murowanym wielofunkcyjnym budynkiem, na powierzchni ok. 970 m2 znajduje się teren utwardzony różnymi materiałami betonowymi, tj. w większości kostką brukową oraz trelinką i pustakami betonowymi. Naturalny spadek terenu w tym obszarze jest w kierunku zachodnim. W odległości 18,1 m od północnej ściany murowanego budynku wielofunkcyjnego oraz w odległości ok. 2,75 m od betonowego, prefabrykowanego ogrodzenia od strony wschodniej znajduje się waga samochodowa o wymiarach zewnętrznych 2,80 x 8,0 m (dłuższy bok wzdłuż ogrodzenia) wraz z platformą najazdową wagi wykonaną z płyt betonowych usytuowaną ok. 27 cm powyżej poziomu utwardzonego terenu. W odległości ok. 0,5 m od wagi i w odległości ok. 0,20 m od betonowego ogrodzenia od strony wschodniej wybudowano murowany parterowy budynek o wymiarach zewn. 2,05 x 4,08 m z żelbetowym, jednospadowym o pochyleniu w kierunku wschodnim stropodachem, na którym położone są płyty eternitu falistego, brak jest orynnowania. W tym budynku jest jedno pomieszczenie z betonową posadzką, ściany od wewnątrz są otynkowane, jest instalacja oświetleniowa. W pomieszczeniu znajduje się urządzenie do pomiaru wagi (suwak wagowy ręczny), zaś otwór w posadzce przykryty blachą służy do konserwacji wagi. Wejście do budynku jest od strony południowej. Ustalono również, że teren, na którym jest plac do składowania opału jest ogrodzony: od strony wschodniej - prefabrykowanym ogrodzeniem betonowym o wysokości ok. l,90m, od strony północnej - prefabrykowanym ogrodzeniem betonowym, tj. słupki i pełne płyty betonowe, w którym wbudowana jest dwuskrzydłowa brama konstrukcji stalowej obłożona blachą trapezową o wysokości 1,80 m i szerokości 4,00 m, ogrodzenie ( poza bramą) jest o długości 21,0 m i zmiennej wysokości: jedno przęsło przy bramie jest wysokości 1,80 m, natomiast pozostałe dziewięć przęseł jest o wysokości od 2,24 m - 2,37m. Ogrodzenie od strony zachodniej jest betonowe, prefabrykowane. Na odcinku czterech przęseł jest o wysokości ok. 2,43 m, pozostała część ogrodzenia jest niższa o ok. 0,50 m, tj. mniej niż 2,20 m. Przy ogrodzeniu od strony zachodniej w odległości ok. 1,0 m znajduje się studzienka o przekroju okrągłym 0 600 z zamontowaną w niej pompą. W dniu oględzin na placu znajdował się węgiel i miał.

Wobec sprzecznych twierdzeń stron oraz uczestników dotyczących daty powstania placu do składowania opału wraz z urządzeniami towarzyszącymi organ przeprowadził rozprawę administracyjną w toku której H. M. oświadczył, że waga towarowa wybudowana została w 1992 roku. Murowany budynek biurowy, który jest związany z wagą, gdyż w nim znajduje się suwak wagowy i otwór w posadzce do konserwacji wagi, został wybudowany w 1993 roku. Plac, na którym jest skład opału utwardzony był w latach 2006-2009 różnymi materiałami betonowymi: kostką betonową, bloczkami betonowymi. Plac został utwardzony na istniejącym gruncie, bez wykonywania podbudowy. Ogrodzenie placu do składowania opału zostało wykonane w latach 1992 - 1994, w tym miejscu było wówczas drewniane ogrodzenie, które z uwagi na stan jego zniszczenia zostało wymienione na nowe. Żona B. M. oraz ojciec S. M. przyłączyli się do tego stanowiska. B. M. dodała, że w istniejącym w latach 1992-1994 ogrodzeniu drewnianym, była brama przejazdowa na pole. H. M. rozpoczął sprzedaż opału w 2000r., natomiast ona zajmuje się sprzedażą od kwietnia 2013r. Na początku istnienia waga służyła potrzebom w prowadzonym gospodarstwie rolnym. Według niej, budynek określony jako biurowy jest budynkiem gospodarczym, gdyż przechowuje w nim drobne narzędzia ogrodnicze. S. M. oświadczył, że za obecnie istniejącym budynkiem wielofunkcyjnym, w miejscu obecnego utwardzonego placu był sad, który był ogrodzony drewnianym ogrodzeniem. Nie pamięta kiedy zostało wykonane nowe ogrodzenie. Wszyscy zaznaczyli, że nie posiadają żadnych dokumentów potwierdzających złożone wyjaśnienia.

Z kolei K. K. oświadczył, że waga towarowa z budynkiem biurowym została wybudowana w latach 2002 - 2003. Wykopy pod wagę wykonywał jego zięć P. K.. Plac do składowania opału został na pewno wykonany do 2010 roku, natomiast początkiem jego utwardzania był czas po wykonaniu wagi z budynkiem. W miejscu obecnie istniejącego ogrodzenia składu opału nie było żadnego ogrodzenia, również drewnianego. Zeznania Pana K. K. dotyczące dat wykonania wagi, budynku biurowego i utwardzenia placu potwierdziła jego żona M. K., która dodatkowo zeznała, że sprzedaż opału była prowadzona od ok. 1999 roku bądź od 2000 roku i wówczas opał ważony był na wadze dziesiętnej. Ogrodzenie budowane było w latach 1999 - 2000, kiedy rozpoczęto sprzedaż opału. W dniu 09.03.2015r. w PINB P. K. potwierdził, że w 2003 r. wykonał wykop pod wagę samochodową na nieruchomości sąsiedniej Państwa M.. Datę tą pamięta, gdyż od 2000 roku zamieszkuje na posesji T. 74, tj. od czasu ślubu, a pracę jako operator koparki rozpoczął od 2003 roku. Koparka była garażowana na zamieszkałej przez niego posesji. Wówczas wykonał wykop pod wagę. Nie było wówczas na posesji murowanego budynku biurowego. Nie pamięta jakiego rodzaju ogrodzenie było wykonane. Był już wówczas składowany na działce opał, tj. węgiel.

Postanowieniem z dnia 27.03.2015r., znak: [...], wydanym na postawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego zmienionym postanowieniem z dnia 25.09.2015r. znak: [...], PINB wstrzymał B. i H. M. prowadzenie robót budowlanych przy utwardzonym placu do składowania opału, wraz z samochodową wagą towarową, budynkiem biurowym i ogrodzeniem, na nieruchomości nr ewid. gruntu 18, położonej w miejscowości T. 76, gm. P. wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę i nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31.10.2016r. dokumentów dotyczących samowolnie zrealizowanej inwestycji: zaświadczenia wójta Gminy P. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane, tj: czterech egzemplarzy projektu budowlanego ww. inwestycji wraz z opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi, oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 aktualnym na dzień opracowania projektu; oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W dniu 25.10.2016r. inwestorzy przedłożyli w organie I instancji projekt wagi towarowej, ogrodzenia, utwardzenia placu z przeznaczeniem pod prowadzoną gospodarkę rolną oraz rozbiórki budynku technicznego. Ponowna kontrola na działce potwierdziła, że stan nieruchomości nie uległ zmianie.

Postanowieniem z dnia 17.11.2016r., PINB na podstawie art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nałożył na inwestorów – B. i H. M. obowiązek usunięcia w terminie do dnia 31.01.2017r. nieprawidłowości w przedstawionym opracowaniu ,.Budowa wagi towarowej do celów rolniczych oraz rozbiórka budynku gospodarczego w miejscowości T., gm. P." tj.: dostosowanie nazewnictwa i treści ww. opracowania do określonego przez inwestorów zamierzenia, zaliczenie inwestycji do właściwej kategorii obiektu budowlanego, przedstawienie właściwego zaświadczenia Wójta Gminy P. o zgodności zrealizowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż zaświadczenie z dnia 18.02.20116r. dotyczy tylko budowy wagi towarowej służącej do celów rolniczych, brak jest natomiast pozostałych elementów przedmiotowej inwestycji z określeniem ich przeznaczenia (utwardzony plac składowy i budynek), uzupełnienie o analizę zgodności przedmiotowej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, sporządzenie projektu odwodnienia placu składowego, uwidocznionego na projekcie zagospodarowania działki, uzupełnienie mapy do celów projektowych o opracowane geodezyjnie linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu, zgodnie z ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (§ 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21.02.1995r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowali geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie).

W dniu 31.01.2017r. zobowiązani przedłożyli poprawiony i uzupełniony projekt budowlany, do którego załączone zostało zaświadczenie Urzędu Gminy w P. z dnia 07.12.2016r. znak: [...] o zgodności zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie wagi towarowej służącej do celów rolniczych wraz z zadaszeniem jej wystających elementów w postaci wiaty, utwardzeniu terenu pod maszyny rolnicze i płody rolne - plac manewrowy, ogrodzenie utwardzonego terenu (płot z płyt betonowych ) wysokości 1,80 m na działce nr ewid. 18 w miejscowości T. z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa T. na terenie gminy P. uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy w P. z dnia 14 września 2006r. [...].

Po dokonaniu sprawdzenia zgodności z przepisami przedłożonych dokumentów PINB postanowieniem z dnia 24.02.2017r., znak: [...] ustalił dla B. i H. M. opłatę legalizacyjną w wysokości 325 000 zł za legalizację samowolnie wybudowanej wagi towarowej oraz utwardzonego placu z przeznaczeniem pod prowadzoną gospodarkę rolną, na działce nr ewid. gruntu 18, położonej w miejscowości T., gm. P..

W wyniku złożonego zażalenia WINB h postanowieniem z dnia 09.05.2017r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W dalszej korespondencji M. K. podnosiła kwestie związane ze spływaniem nieczystości na jej działkę, podkreślając, że na spornej działce nie ma żadnego odpływu ( pismo z dnia 02.06.2017r.). B. i H. M. natomiast oświadczyli, że w chwili wszczęcia postępowania posiadali gospodarstwo rolne o powierzchni ok. 20 ha. Obecnie posiadają 13 szt bydła ( w tym 5 krów mlecznych ). W związku z chorobą męża zrezygnowali z dzierżawy 4 ha, a 4 ha przepisali na siostrę. Prowadzenie gospodarstwa rolnego jest dla nich głównym źródłem dochodu. Nadto wskazali, że utwardzony plac powstawał głównie z myślą o możliwości przejazdu ciężkimi maszynami rolniczymi, np. kombajn, ciągnik, kultywator, prasa szczególnie w okresach deszczowych (naturalne pochylenie terenu i spływ wody opadowej na pas zabudowy) oraz możliwością ich stacjonowania. Plac ten jest również wykorzystywany do składowania i przewożenia sianokiszonki dla bydła. Są to bele ważące po kilkaset kilogramów (średnio ok. 600 kg). Podejmują już starania mające na celu rezygnację z wykorzystywania wagi towarowej znajdującej się na tym placu. Natomiast utwardzony plac jest im niezbędny do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Prowadzą gospodarstwo rolne, które wymaga od nich posługiwania się bardzo ciężkim sprzętem rolniczym. Ponadto przez ten plac transportowane są płody rolne (sianokiszonka, ziemniaki, zboże). Co drugi dzień przyjeżdża cysterna po mleko. W celu potwierdzenia szerokiej działalności rolniczej do pisma załączono kilka zdjęć utwardzonego placu, paszporty bydła, kopię faktury za mleko, kopie nakazów płatniczych podatku rolnego dla nieruchomości w B., Ś. i Ś. (pismo z dnia 16.06.2017r.).

PINB decyzją z dnia 21.08.2017r., znak: [...] nakazał inwestorom – B. i H. M. dokonać całkowitej rozbiórki utwardzonego placu do składowania opału wraz z samochodową wagą towarową, budynkiem biurowym i ogrodzeniem na nieruchomości o nr ewid. gruntu 18 położonej w miejscowości T. 76, gm. P., wybudowanych bez pozwolenia na budowę.

Powyższą decyzję utrzymał w mocy WINB uznając, że wszystkie wymienione elementy tj. plac do składowania opału utwardzony różnymi materiałami betonowymi, tj. kostką brukową, trelinką i pustakami betonowymi wraz z samochodową wagą towarową, której urządzenie do pomiaru wagi ( suwak wagowy ręczny) i dostępne miejsce do jej konserwacji znajduje się w budynku biurowym i ogrodzenie, na nieruchomości o nr ewid. gruntu 18 położonej w miejscowości T. 76, gm. P., stanowią całość techniczno - użytkową związaną z prowadzoną od ok. 2000 r. przez H. M., a od kwietnia 2013 r. przez B. M. działalnością gospodarczą, tj. składowaniem i sprzedażą węgla. Zatem są budowlą, o jakiej mowa w art. 3 pkt 1 b ustawy Prawo budowlane, zaliczaną do obiektu budowlanego, której wykonanie wymagało uzyskania przez inwestorów decyzji o pozwoleniu na budowę.

W ocenie organu odwoławczego, ustalając datę wykonania wagi wraz z budynkiem, w którym jest urządzenie do pomiaru wagi (suwak wagowy ręczny) i miejsce do konserwacji tej wagi, organ I instancji zasadnie za niewiarygodne uznał oświadczenie inwestorów, że obiekty te wybudowane zostały ok. 1992 roku i przeznaczone były do ważenia zwierząt i płodów rolnych. Zdaniem WINB, zeznania świadka oraz brak tych obiektów na istniejących mapach świadczą o tym, że waga i budynek przy tej wadze wybudowane zostały w 2003 r., co wiązało się z rozpoczęciem działalności gospodarczej przez R. M., którą kontynuowała później B. M., a polegającej na sprzedaży opału - węgla i miału, bowiem jak podnosiła Pani K. na początku działalności węgiel ważony był na wadze dziesiętnej. W tym czasie wykonane zostało również ogrodzenie utwardzonego placu z prefabrykowanych płyt ogrodzeniowych w celu zabezpieczenia placu ze zmagazynowanym opałem. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego Państwo M. próbowali zalegalizować przedmiotową budowlę poprzez uzyskanie zaświadczenia Wójta Gminy P. nie dotyczącego rzeczywistego przedsięwzięcia tj. składu opału, a zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie wagi towarowej służącej do celów rolniczych wraz z zadaszeniem jej wystających elementów w postaci wiaty, utwardzeniu terenu pod maszyny rolnicze i płody rolne — plac manewrowy i ogrodzenie utwardzonego terenu. Próbując w ten sposób zalegalizować przedmiotową samochodową wagę towarową i utwardzony plac właściciel nie miałby żadnych przeszkód do prowadzenia nadal niezgodnej z warunkami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działalności gospodarczej dotyczącej składowania i sprzedaży opału.

WINB stwierdził, że budowla została wykonana na nieruchomości położonej w miejscowości T. 76, gm. P. w jej części oznaczonej na obowiązującym od 2006 roku miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego sołectwa T. symbolem R - tereny rolne, dla których, według § 42 tego planu, jako przeznaczenie podstawowe określa się rolnicze użytkowanie kompleksów rolnych (grunty orne, użytki zielone, sady i ogrody), jako przeznaczenie uzupełniające określa się obiekty oraz urządzenia infrastruktury Dla tego terenu rolnego jako warunki zagospodarowania określa się między innymi: utrzymanie istniejącej zabudowy jednorodzinnej, zagrodowej lub usługowej z możliwością jej przebudowy i rozbudowy, oraz dopuszcza się możliwość uzupełnień zabudowy w istniejących siedliskach, realizację obiektów i urządzeń wyłącznie związanych z prowadzoną gospodarką rolną oraz jej obsługą, adaptację opuszczonych zagród dla funkcji letniskowej, zalesienia niektórych użytków niskich klas bonitacyjnych, wprowadza się zakaz odprowadzania nieczyszczonych ścieków do gleb i wód powierzchniowych. Według wypisu z rejestru gruntów z dnia 04.07.2014r. powierzchnia działki nr ew. 18 wynosi 2,43 ha i zabudowana jest, jak organ I instancji ustalił podczas przeprowadzonej w dniu 17.06.2014r. kontroli, budynkiem mieszkalnym, budynkami gospodarczymi i budynkiem wielofunkcyjnym ( obora, skład paszy i zboża).

Biorąc pod uwagę treść obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa T. na terenie gminy P. WINB uznał, że będąca przedmiotem postępowania budowla stanowiąca całość techniczno - użytkową, związaną z prowadzoną przez inwestorów działalnością gospodarczą, tj. składowaniem i sprzedażą węgla nie jest zgodna z ustaleniami tego planu, a jak wynika ze zdjęć załączonych do pisma Pani K. w dalszym ciągu właściciele magazynują na tym placu węgiel, co potwierdza, że nadal prowadzą sprzedaż węgla. B. i H. M. nie posiadają zaś żadnych dokumentów na legalne wybudowanie obiektów objętych postępowaniem stanowiących całość techniczno - użytkową, związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. składowaniem i sprzedażą węgla, tj. pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia.

Zdaniem WINB treść przepisu art. 28 ust. 1 oraz 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane uzasadniają stwierdzenie, że przedmiotowa budowa obiektu budowlanego nie została zwolniona z uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z powyższym zastosowanie ma przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2 tj, jeżeli budowa nie jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Skargę na decyzję WINB wnieśli B. i H. M. domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili:

- naruszenie przepisów postepowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 Kpa poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, w szczególności zupełne pominięcie w postępowaniu argumentów skarżących, co doprowadziło do bezkrytycznego przyjęcia za prawidłowe ustaleń organu I instancji, w sytuacji, gdy były one nieuprawnione, a w konsekwencji naruszenie art. 138 § 2 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji wadliwej,

- art. 82a kpa poprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, do których istnienia oba organy się przyznaly – na niekorzyść skarżących, pomimo, że przedmiotem postępowania administracyjnego było nałożenie na stronę obowiązku, wbrew treści tego artykułu,

- na podstawie art. 61 § 3 ppsa wstrzymanie wykonania decyzji.

W skardze podniesiono, że organy bezkrytycznie dały wiarę sąsiadce, na której interwencję wszczęto postępowanie, bez chociażby kilkuzdaniowego uzasadnienia. Sam fakt prowadzenia przez skarżących gospodarstwa rolnego został zaakceptowany w postanowieniu o ustalenie opłaty legalizacyjnej, natomiast ta okoliczność została zupełnie pominięta w niniejszej sprawie. Skarżący podkreślili, że prowadzą 13 ha gospodarstwo rolne (wcześniej 17 ha), posiadają sprzęt: dwa ciągniki, kultywator, pług, kombajn, prasę, rozrzutnik, przetrząsarkę i inne oraz prowadzą hodowlę. Ich zdaniem brak podstaw do stwierdzenia, że jedyną funkcją tego miejsca jest składowanie opału, choćby z wagi na to, że wzmożona sprzedaż węgla trwa przez 3 – 4 miesiące, a w pozostałym okresie przedmiotowy plac jest parkingiem, czy też służy do składowania siana i bel sianokiszonki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).

Oceniając podniesione w skardze zarzuty w kontekście reguł i zasad, jakimi organy administracji powinny kierować się prowadząc postępowanie wyjaśniające i przy wydawaniu decyzji, stwierdzić należy, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia tych zasad w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 Kpa organ administracji stojąc na straży praworządności, ma obowiązek podjęcia z urzędu lub na wniosek wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje procesowe zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Według art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena czy dana okoliczność została udowodniona następuje na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa).

W realiach niniejszej sprawy, wskazanym wymogom odwoławczy nie sprostał.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, zgromadzony dotychczas materiał dowodowy nie był wystarczający dla możliwości orzeczenia w przedmiocie rozbiórki przedmiotowej inwestycji. Stanowisko organu co do konieczności rozbiórki wymagałoby przede wszystkim jednoznacznego ustalenia, że wszystkie wskazane przez organ elementy stanowią całość techniczno-użytkową związaną ze składowaniem i sprzedażą węgla, nie zaś z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. W konsekwencji istotne znaczenie miało także dokonanie dokładnych ustaleń dotyczących czasu powstania poszczególnych elementów, jakie miały składać się na ową – jak przyjął organ – całość techniczno-użytkową. Tak dokonane ustalenia pozwoliłyby dopiero na dokonanie właściwej oceny, czy wszystkie wymienione przez organ elementy przeznaczone do rozbiórki wyczerpują znamiona budowli stosownie do treści art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, z którego wynika, że przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury m.in. składowiska odpadów. Przyjmuje się, że wyliczenie zawarte w powołanym przepisie nie jest kompletne i nie stanowi zamkniętego katalogu, ale ma ułatwić kwalifikację określonego obiektu do kategorii budowli w sytuacji, gdy obiekt posiada cechy tożsame lub znacznie zbliżone do jednego z wymienionych w tym przepisie oraz gdy stanowi całość techniczno-użytkową.

W sytuacji braku jakichkolwiek dowodów w postaci dokumentów, które potwierdzałyby datę wykonania wagi wraz z budynkiem przeznaczonym do jej obsługi oraz utwardzeniem i ogrodzeniem miejsca składowania, organ mógł skorzystać z innych środków dowodowych, tj. zeznań świadków czy przesłuchania stron. Zgodnie bowiem z treścią art. 75 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zasadnie zatem organ I instancji skorzystał z przewidzianych w art. 77 § 3 i 86 kpa uprawnień. Dwukrotnie przeprowadzone oględziny w dniach 17.06.2014 r., 4.11.2014 r. pozwoliły organom na uznanie, że na działce nr ew. 18 w miejscowości T. 76 prowadzona jest działalność gospodarcza tj. składowanie i sprzedaż węgla, której to okoliczności, co należy zauważyć, skarżący nie kwestionowali. Natomiast dalszych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń określających zakres przedsięwzięcia organ dokonał opierając się wyłącznie na wyjaśnieniach i zeznaniach osób reprezentujących jedną ze stron, pozostających w konflikcie ze skarżącymi, a zatem reprezentujących przeciwne do nich interesy. Takimi osobami są bezspornie M. K. i K. K. jak również ich zięć P. K.. W ocenie Sądu nie można uznać takiego sposobu gromadzenia dowodów za wyczerpujący w rozumieniu art. 77 § 1 kpa. Istniała bowiem możliwość weryfikacji istotnych dla sprawy okoliczności, w tym daty wykonania wagi wraz z budynkiem oraz utwardzeniem i ogrodzeniem miejsca składowania, na podstawie wypowiedzi osób niezaangażowanych bezpośrednio w spór sąsiedzki. Na chwilę obecną nie można zaś przyjąć w sposób jednoznaczny, że utwardzenie placu, jak również jego ogrodzenie mają wyłączny związek z prowadzeniem składu opału. Wyjaśnienie tej spornej kwestii jest niezwykle istotne, zwłaszcza w kontekście argumentacji skarżących dotyczącej prowadzenia wielohektarowego gospodarstwa rolnego, rozłożonego w czasie zagospodarowywania spornej działki, czy też niekorzystnego spadku terenu. Skarżący w toku postępowania wskazywali że hodują bydło i odstawiają mleko, przedstawiając kserokopie paszportów bydła oraz faktury sprzedaży mleka Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej. Wskazywali również, że plac jest wykorzystywany do przejazdu maszyn rolniczych oraz do składowania i przewożenia sianokiszonki dla bydła w postaci beli po kilkaset kilogramów tj. średnio ok. 600kg (plik dowodów k. nr KI-56). Organ pominął i w ogóle nie odniósł się do przedstawionych przez skarżących okoliczności, mających wpływ na sposób rozstrzygnięcia.

Podsumowując należy uznać, że stan faktyczny w sprawie nie został ustalony przez organy obu instancji w stopniu umożliwiającym zastosowanie przepisów prawa materialnego tj. art. 48 ustawy Prawo budowlane w zakresie wynikającym z zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji uzupełni postępowanie dowodowe i wyjaśniające mając na względzie konieczność przestrzegania wskazanych wyżej przepisów procesowych. Podejmie działania zmierzające do ustalenia jaki charakter miało ogrodzenie i utwardzenie działki nr 18. Na tę okoliczność zasadnym byłoby przesłuchanie innych sąsiadów niż bezpośrednio zaangażowanych w sprawie z rodziny Kozłów, kierując się np. oświadczeniami osób załączonymi do skargi.

W zależności od wyniku ustaleń organ rozważy, czy istnieją przesłanki określone w art. 48 ustawy Prawo budowlane uzasadniające orzeczenie w przedmiocie całkowitej rozbiórki utwardzonego placu do składowania opału wraz z samochodową wagą towarową, budynkiem biurowym i ogrodzeniem na nieruchomości o nr ewid. 18 położonej w miejscowości T. 76, gm. P., wybudowanych bez pozwolenia na budowę.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 Ppsa. Orzeczenie o kosztach, na które złożyły się kwota wpisu (500 zł), kwota wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł) opłata skarbowa za dwa pełnomocnictwa (34zł) oparto o przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Ppsa