Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 92/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3,
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3.
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędziowie WSA Beata Kozicka, Teresa Randak, Protokolant Izabela Maj - Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2012 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 30 maja 2011 r. L.G. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpatrzenie jego wniosku z dnia 4 marca 2011 r. o umorzenie całości zadłużenia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w decyzji z dnia [...]r. nr [...]organ rozstrzygnął w oparciu o błędne przepisy. Zaznaczył, że jego wniosek o umorzenie zadłużenia winien być rozstrzygnięty w oparciu o "rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne". Odnotował dalej, że zadłużenie, którego umorzenia się domaga, jest częścią szkody wyrządzonej A Sp. z o.o. w 1996 r. i wynikiem działań kierownictwa Oddziału ZUS w grudniu 1996 r. Wskazał dalej na zmianę interpretacji prawa w 2009 r., wyrażoną w uchwale składu powiększonego Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2009 r., która powoduje bezprawność przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania ww. Spółki na wnioskodawcę z uwagi na nieprowadzenie postępowania egzekucyjnego z majątku spółki. Zaznaczył dalej, że w wyniku przestępczych działań Prokuratury Okręgowej w Ś. i sądów w W. i Ś. w okresie od 20 stycznia 2004 r. do 5 lipca 2004 r. przebywał w areszcie, co uniemożliwiło komornikowi wdrożenie skutecznej egzekucji wobec spółki z uwagi na pozbawienie jej zarządu, którego wnioskodawca był wówczas jedynym członkiem.

Pismem z dnia 1 czerwca 2011 r. organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia ww. wniosku poprzez udokumentowanie zaistniałych nowych okoliczności mających wpływ na sprawę po wydaniu decyzji z dnia [...] r. Wezwanie to pozostało jednak bez odpowiedzi.

W dniu 20 czerwca 2011 r., odpowiadając na informację organu o możliwości wypowiedzenia się do zebranego materiału dowodowego, wnioskodawca nadesłał następujące dokumenty:

1) pismo z dnia 17 czerwca 2011 r., w którym wskazał, iż komplet dokumentów złożył do wniosku z dnia 16 czerwca 2010 r. oraz poinformował o składanych dokumentach;

2) kserokopię postanowienia z dnia [...] r., z którego wynika, że uchylono wobec wnioskodawcy tymczasowe aresztowanie;

3) kserokopię wydruku ze strony internetowej przedstawiającej ww. uchwałę Sądu Najwyższego.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej w skrócie jako k.p.a.), po ponownym rozpoznaniu sprawy L.G. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] r. odmawiającą wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Zgodnie z treścią tej ostatniej decyzji, zadłużenie w części finansowanej przez płatnika wynosiło:

- Fundusz Ubezpieczeń Społecznych – za okres: 10/01-10/03 i 12/03 w łącznej kwo cie [...] zł, w tym z tytułu:

- składek – [...] zł;

- kosztów upomnienia – [...] zł;

- dodatkowej opłaty – [...] zł;

- odsetek liczonych na dzień 12 października 2004 r. – [...] zł;

- Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego – za okres: 10/01-10/03 i 12/03 w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu:

- kosztów upomnienia – [...] zł;

- dodatkowej opłaty – [...] zł;

- Funduszy Pracy - za okres: 10/01 – 10/03 i 12/03 w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu:

- składek – [...] zł;

- kosztów upomnienia – [...] zł;

- dodatkowej opłaty – [...] zł;

- odsetek liczonych na dzień 12 października 2004 r. – [...] zł.

Z kolei zadłużenie z tytułu odsetek za zwłokę od naliczonych składek w części finansowanej przez ubezpieczonych wynosiło:

- Fundusz Ubezpieczeń Społecznych – naliczonych do należności za okres od 10/01-10/03,12/03 w kwocie [...] zł;

- Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego – naliczonych do należności za okres od 10/01-10/03,12/03 w kwocie [...] zł.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 30 maja 2011 r. wnioskodawca domagał się ponownego rozpoznania sprawy i umorzenia zaległych składek z uwagi na wskazane tutaj na wstępie okoliczności.

Odnosząc się do tego wniosku w uzasadnieniu swej decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił, że podstawa prawną do rozpatrywania wniosku osoby trzeciej, na którą decyzją Zakładu została przeniesiona odpowiedzialność za zobowiązania płatnika będącego osobą prawną, czyli spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (A Sp. z o.o.), jest tylko art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), dlatego wniosek z dnia 11 marca 2011 r. mógł być rozpatrzony tylko w oparciu o ten przepis prawny. Zastosowania w niniejszej sprawie nie ma przepis § 3 ust. 1, na który wnioskodawca się powołał, tj. rozporządzenia Ministra Gospodarski, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.). Przywołując treść tego przepisu, organ wyjaśnił, że dotyczy wyłącznie składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek. W związku z tym nie można uwzględnić argumentu wnioskodawcy odnoszącego się do poniesienia strat w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego niemożność opłacania składek, czy też dalszego prowadzenia działalności.

W dalszej kolejności organ zaznaczył, że nie można uznać za bezprawne przeniesienie odpowiedzialności na wnioskodawcę za zobowiązania spółki A , gdyż kwestia ta była już przedmiotem wyroków sądów powszechnych, które orzekły, iż fakt przebywania w areszcie uniemożliwiający wdrożenie przez komornika skutecznej egzekucji na majątku spółki, nie miał wpływu na prawomocność decyzji o odpowiedzialności za zadłużenie spółki. Sąd na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej badał czy zaistniała przesłanka przyjęcia odpowiedzialności przez wnioskodawcę za zobowiązania Spółki A . Z ustaleń Sądu wynika, że postępowanie egzekucyjne z ruchomości i wierzytelności tej Spółki było prowadzone przez komornika sądowego, z uwagi na zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej, i okazało się być bezskuteczne. Spółka zmieniła adres, którego nie można było ponownie ustalić, a komornik stwierdził brak majątku przedstawiającego wartość handlową, po czym umorzono prowadzoną egzekucję przeciwko Spółce. Organ rentowy zauważył dalej, że pomimo ponawianych wezwań Sądu, wnioskodawca nie przedłożył sprawozdań finansowych ww. Spółki za lata 2000-2001 i 2003, uniemożliwiając tym samym dokonanie oceny jej sytuacji finansowej i oceny faktu zatajenia majątku przez wnioskodawcę jako ówczesnego prezesa zarządu. W konsekwencji spowodowało to, że prowadzone postępowanie egzekucyjne okazało się być nieskuteczne a zarzuty wnioskodawcy w tej kwestii Sąd uznał za nieuzasadnione.

Dodatkowo organ rentowy zwrócił uwagę, że wnioskodawca w dalszym ciągu pobiera świadczenie emerytalne, posiada status przedsiębiorcy oraz jest właścicielem nieruchomości, na której ZUS może dokonać zabezpieczenia należności, tym samym brak jest podstaw do uznania należności za całkowicie nieściągalne.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał nadto, że rozpoznając po raz pierwszy wniosek zasadnie przyjęto, że po stronie wnioskodawcy nie zachodzi żadna z przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt 1,2,3,4,4a i 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tym bardziej, że działalność gospodarcza prowadzona przez wnioskodawcę nie została zlikwidowana, co wskazywało na możliwość ponownego podjęcia działań gospodarczych, a co za tym idzie możliwość uzyskiwania dochodów, z których mogło być regulowane zadłużenie z tytułu składek. Organ podkreślił przede wszystkim, że wobec wnioskodawcy nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne, w związku z czym Zakład nie mógł zakwalifikować zaległości jako całkowicie nieściągalnej. Nawiązując zaś do art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organ rentowy zaakcentował, że nie można stwierdzić w przypadku wnioskodawcy, iż nie posiada majątku mogącego stanowić przedmiot zabezpieczenia należności. Dodatkowo nie sposób stwierdzić, iż w postępowaniu egzekucyjnym organ nie uzyska kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, gdyż:

1) wnioskodawca uzyskiwał dochody z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego w kwocie [...] zł brutto;

2) wnioskodawca był współwłaścicielem nieruchomości położonej w P., która może stanowić efektywny przedmiot zabezpieczenia poprzez wpis hipoteki przymusowej, gdyż w oparciu o art. 26 i 27 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład jest zobligowany do podejmowania działań zmierzających do ustanowienia na składnikach majątkowych dłużnika stosownych zabezpieczeń.

Reasumując organ rentowy stwierdził w zaskarżonej decyzji, że wnioskodawca w dalszym ciągu nie udowodnił, że w sprawie zachodzą przesłanki przemawiające za umorzeniem zadłużenia z tytułu składek w oparciu o art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a tym samym aktualnym pozostaje stanowisko Zakładu wyrażone w decyzji z dnia [...] r. nr [...].

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, L.G. zarzucił decyzji nr [...], że całkowicie pomija przyczyny, które spowodowały powstanie zadłużenia w stosunku do ZUS. Zdaniem skarżącego, organ w swojej decyzji uznaje, że istniejące prawo nie dopuszcza możliwości ponoszenia odpowiedzialności ZUS za świadomie wyrządzoną szkodę w stosunku do A Sp. z o.o. i A’ Sp. z o.o., która z kolei spowodowała powstanie długu w tych podmiotach w stosunku do ZUS w wyniku utraty płynności finansowej tych przedsiębiorstw. Skarżący zarzucił nadto zawężenie możliwości umorzenia jego długu do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z pominięciem Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniósł nadto, że zaskarżona decyzja pomija fakt, że powstanie długu w stosunku do ZUS przez obie ww. Spółki jest następstwem czynu niedozwolonego, którego dopuściło się kierownictwo Oddziału ZUS w R. . Skarżący zarzuciła nadto, że zaskarżona decyzja pomija uchwałę Sądu Najwyższego w składzie powiększonym z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt I UZP 4/2009, która – zdaniem skarżącego – w sposób jednoznaczny stwierdza, że do przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu musi być stwierdzona bezskuteczność egzekucji.

Uzasadniając swoje stanowisko, skarżący obszernie nawiązał do okoliczności stanu faktycznego, które doprowadziły do zaistnienia zadłużenia.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w tej sprawie i wniósł o oddalenie skargi, podkreślając, iż umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne może nastąpić w warunkach ściśle określonych w przepisach prawa. Spełnienie takich warunków w tym przypadku nie nastąpiło. Nawiązując zaś do argumentacji przyjętej w skardze, organ rentowy podkreślił, że prawidłowość rozstrzygnięcia, w szczególności zaistnienia przesłanek aktualizujących odpowiedzialność z art. 116 Ordynacji podatkowej potwierdził: Sąd Okręgowy w K. (wyrok z dnia [...] r.), Sąd Apelacyjny w K. (wyrok z dnia [...] r.) oraz Sąd Najwyższy oddalający wyrokiem z dnia [...] r. skargę kasacyjną ubezpieczonego. Kwestia odpowiedzialności została więc prawomocnie rozstrzygnięta, w konsekwencji obszerne wywody skargi i próby podważania rozstrzygnięcia w tym zakresie nie mogą odnieść zamierzonego skutku.

Organ podkreślił dalej, że prawodawca stanowiąc o możliwości umorzenia należności składek posłużył się zwrotem "może umorzyć", wskazującym uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia zaległych należności wobec ZUS. Świetle ukształtowanej doktryny prawa i zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych koncepcji interpretacji przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające takiej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy (tak np. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 21 kwietnia 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 495/06, LEX nr 213825).

W ocenie organu rentowego, umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczone, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności (WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 6 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 1421/08, LEX nr 484073).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje :

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 września 2005 r.

(sygn. VI SA/Wa 173/05, LEX nr 192960), zgodnie z którym jeżeli postępowanie dowodowo – wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie, to nie narusza prawa wybór przez organ administracji publicznej jednej z dwóch wchodzących w grę możliwości. Wówczas Sąd, w ramach kontroli orzeczniczej organu administracji publicznej, nie może zakwestionować takiego rozstrzygnięcia, gdyż sprawuje on kontrolę tylko pod kątem legalności orzeczenia, nie zaś jego słuszności. Poza tym należy zaakcentować, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznego rozstrzygania sporu zaistniałego między stroną a organem. Władny jest jedynie do skontrolowania legalności wydanego rozstrzygnięcia w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych sprawy i oceny prawidłowość zastosowanych do nich norm prawnych. Nadto oceniając legalność skarżonego aktu bierze pod uwagę stan faktyczny sprawy oraz stan prawny istniejący w dniu wydania kwestionowanego aktu. Zgadza się również z poglądem, iż decyzja dotycząca umorzenia płatności składek ubezpieczeniowych ma charakter uznaniowy, a w takim przypadku kontrola sądowo – administracyjna ogranicza się i sprowadza jednocześnie do badania czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego ( tak wyrok NSA z dnia 27 października 2010 r, sygn. akt II GSK 900/09, LEX nr 746317).

Stosownie do treści art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych "należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2 – 4.

2. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich

całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3 a.

3. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy :

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia

1997 r. – Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a)wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów

upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

3a. Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

3b. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

4. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty."

W oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zostało wydane rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365; dalej jako rozporządzenie). § 3 tegoż rozporządzenia stanowi, że " zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku :

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

2. Za rodzinę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się wspólnie zamieszkujące i

gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione

pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku.

3. Za działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się pozarolniczą

działalność w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o

systemie ubezpieczeń społecznych".

Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika, że w myśl art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadkach ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a tego przepisu ustawy. Treść art. 28 ust. 2, jak i poprzedzającego go ust. 1 wskazuje, iż decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, że "ZUS nawet, gdy stwierdzi zaistnienie przesłanki do umorzenia, czy to z ustawy czy to z rozporządzenia, nie ma obowiązku umorzenia należności z tytułu składek. Organ może jedynie dokonać takiego umorzenia zaś Sąd nie może ingerować w swobodę podejmowania decyzji przez organ w tym zakresie. Tylko naruszenie przez organ wydający decyzję przepisów prawa może skutkować uchyleniem tej decyzji" (tak wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 września 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 579/10, LEX nr 747015). "Organ przy wydawaniu decyzji uznaniowych obowiązany jest do rzetelnej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach prawa przesłanki. Uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Ocena zaistnienia powołanych w ustawie przesłanek z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji" (tak wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 1036/09, LEX nr 746039). Podobnie w wyroku z dnia 20 czerwca 1984 r. (sygn. akt III SA 87/84, GAP 1986, nr 13, s. 44), NSA przyjął, że: "1. Okoliczność, że przepis prawa materialnego pozostawia sposób rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu administracji, nie zwalnia sama przez się tego organu od obowiązku uzasadnienia faktycznego decyzji." Należy również zauważyć, że stwierdzenie braku przesłanek umorzenia może skutkować wyłącznie odmową udzielenia tej ulgi ( tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 2427/06).

Z dokonanych, w niniejszej sprawie, przez organ i niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń wynika, że skarżący pobierał świadczenie emerytalne w kwocie [...] zł brutto, jak również był współwłaścicielem nieruchomości położonej w P. Co więcej, prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza nie została zlikwidowana, co wskazywało na możliwość ponownego podjęcia działań gospodarczych, a co za tym idzie możliwość uzyskiwania dodatkowych dochodów, z których mogło być regulowane zadłużenie z tytułu składek, o umorzenie których skarżący się ubiegał.

Powyższe oznacza, że organ prawidłowo stwierdził, że w stosunku do skarżącego nie wystąpiła żadna z przesłanek opisanych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w tym z pkt 1,2,4 i 4a – z przyczyn oczywistych, zaś z pkt 3,5 i 6 w skutek ustalenia, iż skarżący posiada składnik majątkowy w postaci świadczenia emerytalnego oraz udziału w nieruchomości, a prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie została zlikwidowana.

Słusznie również organ stwierdził brak przesłanek do zastosowania § 3 powołanego wyżej rozporządzenia. W tym miejscu należy wskazać, że przyjęte w tym zakresie uzasadnienie organu wykracza poza ramy tej sprawy, aczkolwiek uchybienie to nie ma wpływu na ogólną ocenę zaskarżonej decyzji.

Oceniając dopuszczalność zastosowania ww. rozporządzenia w tym przypadku organ powinien w pierwszej kolejności ocenić charakter należności z tytułu składek, o których umorzenie ubiegał się skarżący. W tych ramach należy podkreślić, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bezspornie, że odpowiedzialność skarżącego z tytułu nieopłaconych składek wynika z przeniesienia na niego odpowiedzialności za zaległości Sp. z o.o. A z tytułu składek – decyzją ZUS z dnia [...] r. Płatnikiem składek była Sp. z o.o. A , co w zasadzie dyskwalifikuje zastosowanie w sprawie przepisu art. 28 ust. 3a, ponieważ przepis ten może znaleźć zastosowanie do należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Fakt przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania Spółki na podstawie art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 116 Ordynacji podatkowej, nie spowodował, że należność z tytułu nieopłaconych składek uzyskała charakter należności, o których mowa w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Na tego rodzaju konstatacji organ winien był poprzestać rozważania w tym zakresie.

Wskazane wyżej uchybienie organu nie zmienia jednakowoż słuszności dokonanych przez niego ustaleń faktycznych w kontekście przesłanek ujętych w ww. rozporządzeniu, nie mniej jednak maja one tutaj charakter marginalny. W tych ramach słusznie uznał, że skarżący nie wykazał, iż ze względu na stan majątkowy oraz sytuację zdrowotną spłata w dłuższym okresie czasu należności w części przypadającej od osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia jej podstawowych potrzeb życiowych. Nie mogła w tym przypadku zaistnieć także sytuacja wskazana w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, dopuszczającym umorzenie zaległości gdy przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Skarżący takich okoliczności nie wykazał. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że organ przeanalizował sytuację życiową i materialną zobowiązanego oraz podjął decyzję mieszczącą się w pojęciu uznania administracyjnego.

Jedynie marginalnie należy w tym przypadku nawiązać do tej części argumentacji organu, w której stwierdza, iż § 3 rozporządzenia stanowi w zasadzie wyjątek od zasady obowiązkowego uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne i spłacania ewentualnych zaległości w tych składkach, co prowadzi do wniosku, iż nie jest wystarczające samo wskazanie na trudności w spłacie należności, gdyż w takich wypadkach istnienie uciążliwości jest oczywiste, konieczne jest natomiast wykazanie, że ze względu na stan majątkowy oraz sytuację rodzinną lub zdrowotną zobowiązany nie jest w stanie uiścić powstałej należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego bądź członka rodziny.

Nawiązując zaś do obszernego uzasadnienia skargi, w którym L.G. wskazuje na naruszenie prawa poprzez całkowite pominięcie przyczyn, które spowodowały zadłużenie, Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 15 września 2011 r. przyjął, że "przy badaniu przesłanek z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. [ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych – rozwinięcie sprawozdawcy] w zw. z § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) istotnym jest ocena aktualnej sytuacji majątkowej i rodzinnej zobowiązanego, a nie przyczyny powstania zaległości, zawinione czy też subiektywnie niezawinione, które nie zostały przewidziane jako samodzielna przesłanka umorzenia należności" (wyrok w sprawie o sygn. akt II GSK 832/10, LEX nr 1068881).

Równie chybiona jest obszerna argumentacja skarżącego zmierzająca do podważenia zasadności zaskarżonej decyzji z uwagi na sugerowany "czyn niedozwolony", którego miało dopuścić się kierownictwo Oddziału ZUS w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do A Sp. z o.o. Ten wątek nie mógł odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku, wszak decyzja o przedsieniu odpowiedzialności Sp. z o.o. A za zadłużenie z tytułu składek na skarżącego uzyskała walor ostateczności, nadto – co ma tutaj kluczowe znaczenie – przedmiotem skargi jest li tylko decyzja administracyjna w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. W tym też kontekście należy stwierdzić, że bez znaczenia dla prawidłowości ocenianej obecnie decyzji jest sugerowane przez skarżącego pominięcie w tym przypadku uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2009 sygn. akt I UZP 4/2009, wszak może (chociaż nie musi – nie jest to przedmiotem oceny Sądu) odnosić się do decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za składki, która – co jeszcze raz wymaga podkreślenia – nie jest przedmiotem kontroli Sądu w ramach tego postępowania.

Reasumując, w ocenie Sądu organ orzekający w sprawie prawidłowo przeanalizował ustalony w sprawie stan faktyczny, podzielany przez Sąd oraz przedstawione przez skarżącego dowody.

Z tych przyczyn Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 P.p.s.a. i na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.