Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 422/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c, art. 134 par. 1, art. 135
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 27 § 1 pkt 3, art. 33 § 1 pkt 1, 4 i 10, art. 34 § 1 i 4
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 36 ust. 7, art. 134 ust. 1, art. 137 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 196
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 31 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...] marca 2017r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...], II. uchyla postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] października 2016r. nr [...] i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...], III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), art. 33 § 1 pkt 1, 4 i 10 oraz art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.", utrzymał w mocy na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] grudnia 2016 r. w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] wystawionego przez Wójta Gminy [...], którym organ egzekucyjny uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego i zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów formalnych z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawiono następujące uzasadnienie faktyczne i prawne.

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] prowadził postępowanie egzekucyjne wobec P. sp. z o. o. w P. na podstawie powyższego tytułu wykonawczego.

Spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie powyższego tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu zarzucono:

- nieistnienie egzekwowanego obowiązku opłaty eksploatacyjnej za okres objęty tytułem wykonawczym,

- błąd co do osoby zobowiązanego

z uwagi na fakt, że należności związane z opłatą eksploatacyjną objęte tytułem wykonawczym dotyczą okresu, kiedy działalność wydobywczą prowadził W. D., a decyzję koncesyjną przeniesiono na spółkę dopiero w styczniu 2013 r.;

- niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów formalnych z art. 27 § 1 u.p.e.a. w zakresie wskazania podstawy prowadzenia egzekucji administracyjnej i sposobu obliczenia odsetek.

Wierzyciel (Wójt Gminy [...]) postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] stwierdził brak zasadności zarzutów.

Na powyższe postanowienie spółka wniosła zażalenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] postanowieniem z [...] października 2016 r. utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela w całości.

Postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] uznał za niezasadne zarzuty:

- nieistnienia egzekwowanego obowiązku,

- błędu co do osoby zobowiązanego,

- niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów formalnych określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.

Na powyższe rozstrzygnięcie spółka wniosła zażalenie.

Postanowieniem z [...] marca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P. utrzymał w mocy postanowienie z [...] grudnia 2016 r., w uzasadnieniu podnosząc, co następuje.

Ustawodawca w art. 33 § 1 u.p.e.a zawarł enumeratywny katalog przesłanek stanowiących podstawę do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Są nimi:

1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4. błąd co do osoby zobowiązanego;

5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Podstawą zarzutów jest nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), błąd co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) i niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów formalnych z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności.

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym i błędu co do osoby zobowiązanego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P. wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10 podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela (art. 34 § 4 u.p.e.a.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] ostatecznym postanowieniem z [...] października 2016 r. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z [...] sierpnia 2016 r., którym stwierdzono brak zasadności zarzutów.

Przedstawiając swoje stanowisko odnośnie podniesionego zarzutu wierzyciel wskazał, że obowiązek zapłaty eksploatacyjnej wynika z decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] stycznia 2013 r., którą w trybie art. 36 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2015 r., poz. 196 ze zm.), zwanej dalej "p.g.g.", przeniesiono na rzecz spółki koncesję Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2008 r. na wydobywanie wapieni dewońskich z części złoża "[...]" udzieloną uprzednio W. D.

Zdaniem Kolegium art. 36 ust. 7 p.g.g. jest samodzielną podstawą do przeniesienia praw i obowiązków wynikających z innych decyzji podjętych na podstawie p.g.g. Przepis ten nie przewiduje wyłączenia decyzji określających opłaty eksploatacyjne ani nie wprowadza rozróżnienia na decyzje deklaratoryjne i konstytutywne. Przejście obowiązków następuje z mocy prawa, nawet gdyby poprzedni koncesjonobiorca nie poinformował aktualnego o wydaniu decyzji określających wysokość opłat eksploatacyjnych. Spółka została jednak pismem z 19 grudnia 2012 r. poinformowana przez Marszałka Województwa [...] o zaległościach w opłacie eksploatacyjnej W. D. i o konsekwencjach przejęcia koncesji w postaci obowiązku uregulowania zaległych opłat.

Kolegium stwierdziło również, że także zarzut dotyczący niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. jest bezzasadny. Tytuł wykonawczy zawiera bowiem wskazanie treści podlegającej obowiązkowi egzekucji (opłata eksploatacyjna), podstawę prawną obowiązku (decyzje Marszałka Województwa [...] określające wysokość opłaty eksploatacyjnej), stwierdzenie, że należności pieniężne są wymagalne i podlegają egzekucji administracyjnej, określenie kwoty należności pieniężnej (148 930,20 zł) oraz terminów, od których nalicza się odsetki za zwłokę i stawki tych odsetek (8%).

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P. podniósł, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie może badać zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i pkt 7 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Odnosząc powyższe do zarzutów wskazano, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela w tym zakresie jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

W przypadku wniesienia zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 u.p.e.a. tytuł wykonawczy będący podstawą egzekucji administracyjnej jest dokumentem urzędowym koniecznym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 27 u.p.e.a. winien on zawierać wskazane w jego treści elementy. Brak któregokolwiek z nich może stanowić podstawę złożenia zarzutów, a w efekcie uznania ich za zasadne. W przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy zawiera wszystkie elementy określone w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Egzekucji podlega opłata eksploatacyjna, której podstawę prawną stanowią wymienione decyzje, określające kwoty do zapłaty, a ponadto wykazane zostały kwoty odsetek za zwłokę, liczone za dany okres rozliczeniowy.

W skardze na postanowienie z [...] marca 2017 r. spółka zarzuciła naruszenie:

1. art. 34 § 1 u.p.e.a. przez uznanie, że organ wyższego stopnia nad organem egzekucyjnym jest związany stanowiskiem wierzyciela co do zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a.,

2. art. 36 ust. 7 p.g.g. przez uznanie, że sukcesja praw i obowiązków, o których stanowi ten przepis, obejmuje zobowiązanie koncesjonariusza z tytułu nieuiszczonej opłaty eksploatacyjnej; na podstawie art. 36 ust. 7 p.g.g. nie może dojść do przejścia obowiązku zapłaty zaległej opłaty eksploatacyjnej z byłego przedsiębiorcy na nowy podmiot, a obowiązek powstania zapłaty opłaty eksploatacyjnej powstaje z mocy samego prawa już w momencie wydobycia kopaliny; egzekucja nie powinna być więc skierowana do skarżącego, lecz do W. D., który w okresie objętym tytułem wykonawczym wydobywał kopaliny na podstawie posiadanej koncesji (por.: wyroki NSA o sygn. akt II GSK 1736/15 i II GSK 845/15 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"); sukcesja praw i obowiązków, o których stanowi art. 36 ust. 7 p.g.g. dotyczy tylko praw i obowiązków związanych z wykonywaniem działalności koncesjonowanej i funkcjonowaniem zakładu górniczego; opłata eksploatacyjna stanowi zaś niepodatkową należność, rekompensatę za ingerencję w środowisko i za szkodę, jakie eksploatacja kopalin w nim wywołuje, stąd nie jest związana z wykonywaniem działalności górniczej; decyzje określające jej wysokość nie wpływają na zakres ani sposób wykonywania tej działalności.

Z uwagi na niezaskarżalność do sądu postanowień wierzyciela z [...] sierpnia 2016 r. o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione i utrzymującego je w mocy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] października 2016 r. skarżący zakwestionował je w ramach niniejszej skargi. Postanowienia te jego zdaniem są wadliwe, determinując niezgodność z prawem postanowień organu egzekucyjnego z [...] grudnia 2016 r. i organu odwoławczego z [...] marca 2017 r.

Spółka wniosła o:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia z [...] marca 2017 r. i poprzedzającego go postanowienia z [...] grudnia 2016 r.,

- uchylenie (na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] października 2016 r. i poprzedzającego go postanowienia wierzyciela z [...] sierpnia 2016 r.,

- umorzenie postępowania egzekucyjnego,

- zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega uwzględnieniu, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są słuszne.

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei art. 135 P.p.s.a. stanowi, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W związku z powyższymi uregulowaniami Sąd ocenił zgodność z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z [...] marca 2017 r. i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] grudnia 2016 r., ale również postanowienia wierzyciela z [...] sierpnia 2016 r. w sprawie uznania zarzutów za nieuzasadnione i utrzymującego je w mocy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] października 2016 r.

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zarzuty mogą być zgłoszone do organu egzekucyjnego (tu: Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]) w ciągu 7 dni od doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.).

W powyższym terminie zobowiązany wniósł zarzuty, których podstawą jest:

- nieistnienie egzekwowanego obowiązku opłaty eksploatacyjnej za okres objęty tytułem wykonawczym (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.),

- błąd co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.),

z uwagi na fakt, że należności związane z opłatą eksploatacyjną objęte tytułem wykonawczym dotyczą okresu, kiedy działalność wydobywczą prowadził W. D., a decyzję koncesyjną przeniesiono na skarżącego dopiero w styczniu 2013 r.;

- niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów formalnych z art. 27 § 1 u.p.e.a. w zakresie wskazania podstawy prawnej podlegającego egzekucji obowiązku, sposobu obliczenia odsetek i podstawy prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).

Wiążące - na mocy art. 34 § 1 u.p.e.a. - dla organu egzekucyjnego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 i 4 u.p.e.a., a niewiążące przy zarzucie z art. 33 § 1 pkt 10, nie pozbawia Sądu możliwości dokonywania oceny tego stanowiska przy rozpoznawaniu skargi na postanowienie dyrektora izby administracji skarbowej, na podstawie art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a.

Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że postanowienie wierzyciela i utrzymujące je w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] wydano z naruszeniem prawa, co skutkowało wadliwością zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. i orzeczenia organu egzekucyjnego, wydanego z uwzględnieniem stanowiska wierzyciela.

W swym postanowieniu wierzyciel odnośnie pierwszych dwóch zarzutów (art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a.) wskazał, że do czasu przeniesienia koncesji W. D. (uprzedni koncesjonariusz) za lata 2011-2012 miał zaległości wobec wierzyciela z tytułu opłat eksploatacyjnych, ustalonych decyzjami Marszałka Województwa [...], a przeniesienie koncesji na skarżącego w styczniu 2013 r. skutkuje przejściem na niego obowiązku zapłaty opłaty eksploatacyjnej należnej za lata 2011-2012.

W ocenie Sądu stanowisko wierzyciela w tym zakresie narusza art. 36 ust. 7 p.g.g. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przeniesienie koncesji skutkuje również przeniesieniem obowiązku w opłacie eksploatacyjnej. Naruszono tym samym art. 137 ust. 2 p.g.g. wiążący powstanie obowiązku w opłacie eksploatacyjnej z wydobyciem kopaliny. Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorca, który uzyskał koncesję na wydobywanie kopaliny ze złoża, samodzielnie ustala wysokość opłaty eksploatacyjnej należnej za okres rozliczeniowy i przed upływem miesiąca następującego po tym okresie wnosi ją na rachunki bankowe gminy, na terenie której jest prowadzona działalność, oraz NFOŚiGW, bez wezwania. Analogiczne uregulowania obowiązywały do 31 grudnia 2011 r. odpowiednio na podstawie art. 26a ust. 2 i art. 84 ust. 1, 2, 7 i 8 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947, ze zm.), zwanej dalej "p.g.g. z 1994 r.".

Wysokość należnej opłaty eksploatacyjnej samodzielnie ustala więc przedsiębiorca wydobywający kopaliny, za przyjęty okres rozliczeniowy (wynoszący kwartał na gruncie p.g.g. z 1994 r., a obecnie pół roku na gruncie p.g.g.) i wnosi ją bez wezwania w terminie jednego miesiąca po upływie okresu rozliczeniowego. Dopiero w przypadku, gdy nie dokona on tego samoobliczenia, organ koncesyjny może wydać decyzję określającą wysokość opłaty eksploatacyjnej.

Sposób konkretyzacji tego obowiązku (samoobliczenie, a w jego braku - wydanie decyzji) nie ma jednak wpływu na moment powstania obowiązku z tytułu opłaty eksploatacyjnej. Moment ten ustawodawca wiąże wyłącznie z zaistnieniem zdarzenia faktycznego rodzącego obowiązek ustalenia wysokości tej opłaty. Jest nim wydobycie określonej ilości kopaliny w przyjętym okresie rozliczeniowym. Opłata eksploatacyjna jest ustalana (art. 84 ust. 1 i 2 p.g.g. z 1994 r. oraz art. 134 ust. 1 p.g.g.) jako iloczyn stawki tej opłaty i ilości kopaliny wydobytej ze złoża w danym okresie rozliczeniowym. Opłata ta jest relatywizowana do ilości wydobytej kopaliny przez podmiot, który dokonał jej wydobycia, i okresu, w którym tegoż wydobycia ten podmiot dokonał. Na tak ukształtowaną opłatę eksploatacyjną nie ma wpływu skonkretyzowanie jej wysokości w deklaratoryjnej decyzji administracyjnej, gdyż tą drogą nie dochodzi do zmiany jej istoty i charakteru prawnego. Opłata eksploatacyjna stanowi niepodatkową należność, będącą rekompensatą za ingerencję w środowisko naturalne i za szkodę, jakie eksploatacja kopalin wywołuje w tym środowisku (por.: wyrok TK o sygn. akt K 10/09, OTK-A 2011/6/56; Dz. U. z 2011 r. Nr 153, poz. 913).

Stanowisko wierzyciela nie uwzględnia charakteru prawnego opłaty eksploatacyjnej, a w szczególności okoliczności jej powstawania z mocy prawa w związku z wydobyciem w określonym okresie rozliczeniowym określonej ilości kopaliny przez określony podmiot, jak i sposobów konkretyzacji samego obowiązku uiszczenia opłaty, a także wynikających z deklaratoryjnych decyzji określających wysokość tej opłaty konsekwencji prawnych dla powstania obowiązku w tej opłacie.

Powyższe oznacza, że zawarte w art. 36 ust. 7 p.g.g. sformułowanie "prawa i obowiązki wynikające z innych decyzji" w związku z przeniesieniem koncesji należy rozumieć w ten sposób, że przeniesienie koncesji skutkuje przeniesieniem praw i obowiązków wynikających jedynie z tych decyzji wydanych na podstawie p.g.g., które są związane z wykonywaniem działalności koncesjonowanej i funkcjonowaniem zakładu górniczego. Ratio legis art. 36 ust. 7 p.g.g. polega na przeniesieniu praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnych "towarzyszących" decyzji koncesyjnej na nabywcę koncesji i uwolnieniu od nich dotychczasowego przedsiębiorcy, bez konieczności ubiegania się przez nabywcę koncesji o wydanie nowych decyzji (por.: wyrok NSA o sygn. akt II GSK 845/15 - dostępny w CBOSA). Za decyzje tego rodzaju należy uznać np. decyzje związane z zakładem górniczym, podejmowane przez organy nadzoru górniczego, zwłaszcza zatwierdzające plan jego ruchu. Zakres zastosowania art. 36 ust. 7 p.g.g. nie obejmuje więc decyzji określających wysokość opłaty eksploatacyjnej jako nie związanej wprost z wykonywaniem działalności górniczej, lecz stanowiącej swoistego rodzaju rekompensatę za gospodarcze korzystanie ze środowiska.

Ponadto, "przenoszenie" skutków prawnych decyzji na inny podmiot jest dopuszczalne tylko w sytuacjach wyraźnie przewidzianych ustawą. W doktrynie prawa administracyjnego powszechnie przyjmuje się wręcz zakaz sukcesji w płaszczyźnie prawa publicznego, a więc niedopuszczalność następstwa prawnego praw i obowiązków wynikających z aktu administracyjnego, przy ocenie dopuszczalności tego następstwa zaś decydującą rolę odgrywa charakter stosunku administracyjnoprawnego materialnego. Istotą decyzji jest bowiem jednostronnie określenie, przez konkretny organ administracyjny, praw i obowiązków zindywidualizowanego adresata, w konkretnej sytuacji i na podstawie konkretnego stanu prawnego (por.: G. Łaszczyca, A. Matan, Następstwo w prawie administracyjnym, Koncepcja systemu prawa administracyjnego pod red. J. Zimmermanna, Kraków 2007, s. 279-280). Ustawodawca - dopuszczając na zasadzie odstępstwa od zakazu sukcesję praw i obowiązków publicznoprawnych - precyzuje jednakże rodzaje zdarzeń prawnych, które powodują taką sukcesję oraz jej zakres, wskazując na rodzaje praw i obowiązków podlegających następstwu. Nie można zatem tych odstępstw interpretować rozszerzająco, lecz ściśle.

Jako że opłata eksploatacyjna została decyzjami ustalona jako należna za lata 2011-2012, przeniesienie na skarżącego w styczniu 2013 r. uprawnień z koncesji z podmiotu, który wydobywał kopaliny w latach 2011-2012 nie skutkowało przeniesieniem na skarżącego obowiązku zapłaty tej opłaty za powyższy okres. W związku z tym wierzyciel powinien był, w wyniku wniesienia zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (nieistnienie egzekwowanego obowiązku opłaty eksploatacyjnej za okres objęty tytułem wykonawczym) i art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. (błąd co do osoby zobowiązanego) uznać te zarzuty za zasadne. Wydanie postanowienia z [...] sierpnia 2016 r. o uznaniu ich za niezasadne narusza art. 36 ust. 7 p.g.g. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. Z tego samego względu niezgodne z powołanymi wyżej przepisami jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] października 2016 r., utrzymujące w mocy stanowisko wierzyciela z [...] sierpnia 2016 r. Rzutowało to na niezgodność z tymi przepisami zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. z [...] marca 2017 r., utrzymującego w mocy orzeczenie organu egzekucyjnego z [...] grudnia 2016 r. Wynikające z art. 34 § 1 u.p.e.a. związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w zakresie m. in. zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. nie oznacza bowiem zgodności z prawem orzeczenia organu egzekucyjnego, gdy - jak w niniejszej sprawie - wierzyciel je naruszył i to mimo tego, że organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutu i obalenia stanowiska wierzyciela.

W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c w związku z art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie I. i II. wyroku.

Nie jest natomiast zasadny zarzut skargi kwestionujący związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w zakresie m. in. zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. Wynika ono wprost z art. 34 § 1 u.p.e.a.

Zasadne jest stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów formalnych z art. 27 § 1 pkt 3 i 6 u.p.e.a. przez niewskazanie podstawy prawnej podlegającego egzekucji obowiązku, sposobu obliczenia odsetek i podstawy prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). W tytule wykonawczym wskazano bowiem podstawę prawną obowiązku (decyzje Marszałka Województwa [...] określające wysokość opłaty eksploatacyjnej), określono kwotę należności pieniężnej (148 930,20 zł), terminy, od których nalicza się odsetki za zwłokę i stawki tych odsetek (8%). Odnośnie zaś wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji, w tytule wykonawczym powołano nie tylko p.g.g., ale również art. 26 u.p.e.a. W istocie podstawą prawną prowadzenia egzekucji jest cała u.p.e.a., która została powołana w tytule wykonawczym. Wystawiony tytuł wykonawczy nie budzi wątpliwości co do charakteru i rodzaju egzekucji jaka ma być prowadzona na jego podstawie.

Poza granicami sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 P.p.s.a. jest natomiast orzekanie co do zasadności zarzutu skargi kwestionującego związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. (brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.), ponieważ zobowiązany nie podniósł takiego zarzutu w ciągu siedmiu dni od doręczenia mu tytułu wykonawczego. Po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie można już uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy. Organ odwoławczy ani sąd administracyjny nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy odpowiednio w zażaleniu lub w skardze.

W punkcie III. wyroku orzeczono o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., na które składa się kwota w wysokości 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi.