Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 432/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 912 lit. c ust. 2 tiret 1, ust. 3;art. 912 f ust. 3;
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Protokolant - ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty refundacji wywozowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Spółdzielnię [...] w W. jest decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] odmawiającą wypłaty refundacji wywozowej na wniosek WPR1 o nr [...] z dnia [...] maja 2007 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Spółdzielnia [...] w W. złożyła, na podstawie art. 49 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz.Urz. WE L 102 z 17 kwietnia 1999r. z późn.zm.) w Agencji Rynku Rolnego wniosek WPR1 o numerze [...] z dnia [...] maja 2007 r. ([...]) o wypłatę refundacji do wywozu towaru o kodzie ERN [...] w ilości 26.000 kg.

Pismem z dnia 23 sierpnia 2007 r. ARR poinformowała przedsiębiorcę, że wraz z wnioskiem nie wpłynął oryginał karty kontrolnej T5 dotyczący przedmiotowej wysyłki. Jednocześnie organ wyjaśnił procedurę uzyskania i potwierdzenia duplikatu karty kontrolnej T5 oraz poinformował o możliwości złożenia uzasadnionego wniosku o uznanie innych dokumentów - wymienionych w art.16 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 - za równoważne karcie kontrolnej T5. Jednocześnie organ zwrócił się o przedstawienie powyższych dokumentów w celu przyznania uprawnień do naliczenia refundacji wywozowych.

Kolejne pisma z prośbą o uzupełnienie przedłożonej dokumentacji dotyczącej wniosku o refundację ARR wystosowała do przedsiębiorcy w dniu 5 października 2007 r., 31 stycznia 2008 r. oraz 11 marca 2008 r.

W odpowiedzi Spółdzielnia przesłała w dniu 7 kwietnia 2008 r. wyjaśnienia dotyczące prób ustalenia okoliczności zagubienia karty kontrolnej T5 oraz dokumenty: kopie SAD3, fakturę oraz potwierdzenie płatności za towar, z prośbą o uznanie ich za alternatywne karcie kontrolnej T5 niezbędnej do wypłaty refundacji wywozowej.

W kolejnym piśmie z dnia 29 kwietnia 2008 r. Spółdzielnia wyjaśniła, iż transport towaru organizowany był zgodnie z kontraktem przez klienta i upoważnioną przez niego firmę spedycyjną. W związku z tym od momentu przekazania dokumentów kierowcy Spółdzielnia nie miała wpływu na dalszy ich obieg.

Następnie pismem z dnia 27 maja 2008 r. organ poinformował Spółdzielnię, iż wnioskując o uznanie dokumentów za równoważne karcie kontrolnej T5 ma obowiązek wykazać, że zaistniała sytuacja nastąpiła z przyczyn od niej niezależnych.

W związku z tym, że Spółdzielnia wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ze skargą na decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...] września 2008 r. ponownie odmawiającą potwierdzenia, że towary objęte kartą kontrolną T5 z dnia 4 maja 2007 r. otrzymały zgłoszone użycie i/lub przeznaczenie, to znaczy, że zostały wyprowadzone poza obszar celny Wspólnoty, ARR wydłużyła do dnia [...] maja 2009 r. okres na dostarczenie dokumentów niezbędnych do wypłaty refundacji dotyczących wniosku WPR1 z dnia [...] maja 2007 r.

Pismem z dnia 17 lipca 2009 r. ARR została powiadomiona, że ww. skarga została odrzucona z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych, a postanowienie w tej sprawie stało się prawomocne.

Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Prezes ARR odmówił stronie wypłaty refundacji wywozowej.

W uzasadnieniu odwołania od powyższej decyzji Spółdzielnia wskazała, iż dopełniła czynności wynikających z przepisów art. 912 c ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 02 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, jak również § 44 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne, tj. że towary i oryginały kart kontrolnych T5 należy przedstawić w urzędzie celnym przeznaczenia. Wyjaśniła również, iż karta kontrolna T5 wraz z innymi dokumentami towarzyszącymi przesyłce wydana została kierowcy przewożącemu kontener, który dostarczył do Urzędu Celnego w G. towar, oryginał dokumentu T5 oraz oryginał dokumentu SAD. Spółdzielnia podkreśliła, że od momentu wydania kierowcy dokumentów towarzyszących przesyłce, nie miała wpływu na dalszy ich obieg, przy czym firma spedycyjna Y. Sp. z o.o. w G. Oddział Gdynia potwierdziła, że ww. dokumenty zostały złożone w Urzędzie Celnym w G..

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu Minister wyjaśnił, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 z dnia 7 lipca 2009 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz.U. L 186 z 17 lipca 2009 r., str. 1-58) wypłata refundacji uzależniona jest od przedstawienia dowodu, że produkty, które obejmuje przyjęte zgłoszenie wywozowe, opuściły obszar celny Wspólnoty w niezmienionym stanie w ciągu sześćdziesięciu dni od przyjęcia zgłoszenia. Dowód ten przedstawia się poprzez okazanie należycie potwierdzonego oryginału karty kontrolnej T5. W odniesieniu natomiast do stanowiska Spółdzielni, iż po zwolnieniu towaru z odprawy celnej i po przekazaniu dokumentów kierowcy firmy spedycyjnej przewożącej towar przestała mieć jakąkolwiek kontrolę nad dokumentacją, zatem odpowiedzialności za tę sytuację nie ponosi, Minister wskazał, iż zgodnie ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Komisję Europejską w odniesieniu do art. 2 ust. 1 lit. i rozporządzenia Komisji (WE) 612/2009 eksporter jako osoba, która jest uprawniona do refundacji pozostaje stroną posiadającą zobowiązania wynikające z uczestnictwa w mechanizmie refundacji wywozowych.

W skardze Spółdzielnia wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia art. 6 k.p.a. poprzez jej wydanie w oparciu o wadliwą podstawę prawną oraz art. 7 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 7 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie w pełni podzielając argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 473/11 oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, wypłata refundacji jest uzależniona od przedstawienia dowodu, że produkty, które obejmuje przyjęte zgłoszenie wywozowe, opuściły obszar celny Wspólnoty w niezmienionym stanie w ciągu sześćdziesięciu dni od przyjęcia zgłoszenia. Dowód ten przedstawia się poprzez okazanie należycie potwierdzonego oryginału karty kontrolnej T5.

Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie urząd celny wywozu nie był jednocześnie urzędem celnym wyprowadzenia. Zaś z materiału dowodowego dołączonego do akt nie wynikało, że karta T5 została dostarczona do urzędu celnego wyprowadzenia, zatem brak było podstaw do przyjęcia, że zostały przeprowadzone czynności przewidziane przepisami wspólnotowymi, dotyczącymi potwierdzenia wyprowadzenia towarów rolnych poza obszar celny Wspólnoty.

Dalej, w ocenie Sądu, przedłożone przez skarżącą zaświadczenie z dnia 18 czerwca 2010 r. wystawione przez Naczelnika Urzędu Celnego w G. potwierdzające wyprowadzenie poza obszar celny Wspólnoty towaru określonego w zgłoszeniu celnym z dnia [...] maja 2007 r. nie może stanowić podstawy do wypłaty refundacji, ponieważ nie spełnia wymagań art. 49 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 800/1999 dla dokumentu równoważnego. Sąd podkreślił również, że zgodnie z art. 52 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 odpowiedzialność za jakiejkolwiek działania strony trzeciej mającej bezpośredni lub pośredni związek z formalnościami koniecznymi do wypłaty refundacji ponosi skarżąca.

Sąd w całości podzielił więc ustalenia organów w tym zakresie i oddalił złożoną skargę.

Rozpoznając skargę kasacyjną od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 473/11 Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt I GSK 1388/11 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.

Sąd kasacyjny uznał, że Sąd I instancji nie zajął się kwestią istnienia duplikatu egzemplarza kontrolnego T5. Nie rozważył tego zagadnienia, mimo że w skardze strona skarżąca podnosiła, że organ odmówił jej uznania duplikatu egzemplarza kontrolnego T5, argumentując, że zaniechanie strony polegające na nieprzedstawieniu oryginału egzemplarza kontrolnego T5 wraz z towarem w urzędzie celnym wyprowadzenia spowodowało, że Oddział Celny Baza Kontenerowa w G. nie miał możliwości ustalenia, czy towary ujęte na duplikacie karty kontrolnej T5 są tymi samymi co towary przedstawione w urzędzie celnym wywozu.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji uznał złożoną skargę za uzasadnioną. Wyrokiem z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1666/13 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie refundacji wywozowej, w sprawie ze skargi Spółdzielni [...] w W..

Wskazał, że skoro w świetle art. 2 ust. 1 lit. h) rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 w związku z art. 912a–912g rozprowadzenia (EWG) nr 2454/93 egzemplarzem kontrolnym T5 jest także duplikat egzemplarza kontrolnego T5 wystawiony zgodnie z art. 912f ust. 2 tego rozporządzenia, to strona ubiegając się o wypłatę refundacji wywozowej nie musiała składać wniosku do właściwego organu o uznanie innych dokumentów za równoważne z egzemplarzem kontrolnym T5.

W niniejszej sprawie strona przedstawiła organowi duplikat egzemplarza kontrolnego T5 nr [...] sporządzony w dniu [...] maja 2007 r. Organ odmówił jednak uznania tego dokumentu twierdząc, że nieprzedstawienie oryginału egzemplarza kontrolnego T5 wraz z towarem w urzędzie celnym wyprowadzenia uniemożliwiło Oddziałowi Celnemu Baza Kontenerowa w G. ustalenie, czy towary ujęte na duplikacie karty kontrolnej T5 są tymi samymi towarami co towary przedstawione w urzędzie celnym wywozu, tj. Urzędzie Celnym w L..

W ocenie Sądu, ponownie rozpoznającego sprawę przedłożony przez stronę duplikat egzemplarza kontrolnego T5 jest równoważny z jego oryginałem. W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 2 ust. 1 lit. h) rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 w zw. z art. 912 lit. f) ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny. (Dz. U. UE L. z 11.10.1992 r.), dalej: RWKC, poprzez brak ich zastosowania.

Wobec powyższego Sąd I instancji uznał złożoną skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję.

Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie złożył organ, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. polegające na uchyleniu decyzji organu II instancji w wyniku błędnego przyjęcia, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przepisów art. 2 ust. 1 lit. h) rozporządzenia Komisja (WE) nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. U.UE L. 1999.102.11, ze zm.) w zw. z art. 912 lit. f) ust. 2 RWKC poprzez brak ich zastosowania,

- art. 190 p.p.s.a. polegające na niezastosowaniu się do wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny zwartej w wyroku z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. akt I GSK 1388/11;

- naruszenie przepisów prawa materialnego art. 912 lit. c) ust. 2 tiret pierwsze, art. 912 lit. f) ust. 3 RWKC poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że duplikat egzemplarz kontrolnego T5 niepotwierdzony przez urząd celny przeznaczenia może stanowić podstawę wypłacenia refundacji wywozowej.

Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółdzielnia [...] wniosła o odrzucenie w całości na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej, jako niedopuszczalnej ewentualnie o jej oddalenie, jako bezzasadnej i zasądzenia kosztów procesu wg norm prawem przepisanych.

W wyniku wniesienia przez organ skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt I GSK 437/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu wyroku NSA zaznaczył, że w świetle przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 (obecnie nr 612/2009) przyznanie refundacji wywozowej wymagało spełnienia ściśle określonych wymogów, w tym przedstawienia jednego z dokumentów, o jakim mowa w art. 912a – art. 912g RWKC, mającego udokumentować wywóz towaru poza obszar celny Wspólnoty. W realiach sprawy spór między organem a stroną postępowania dotyczył w istocie tego, czy przedłożony przez stronę duplikat karty kontrolnej T5, z uwagi na brak potwierdzenia przez urząd przeznaczenia, mógł zastąpić oryginał tej karty, przy ubieganiu się o refundację wywozową.

Jak wynika z akt sprawy kwestia ta nie była przedmiotem rozważań Sądu I instancji, gdy rozpoznawał skargę po raz pierwszy, na co wskazuje treść uzasadnienia wyroku NSA z dnia 21 lutego 2013 r. ("Sąd I instancji nie zajął się kwestią istnienia duplikatu egzemplarza kontrolnego T5. Nie rozważył tego zagadnienia..."; s. 6 wyroku), ani też, jak wynika z treści zaskarżonego wyroku, gdy rozpoznawał skargę po raz drugi, mimo że miała ona istotne znaczenie dla rozpoznania tej sprawy.

Sąd I instancji nie wywiązał się z tego obowiązku w sposób prawidłowy. Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd ten przyjął a priori, że będący w posiadaniu strony duplikat karty kontrolnej T5 spełnia wymogi przewidziane przepisami prawa, a skoro tak, to stanowi on wystarczający dokument do wypłaty refundacji wywozowej, zwalniający tym samym stronę z obowiązku przedłożenia innych dokumentów uznawanych za równorzędne.

NSA zaznaczył, iż stanowisko to należało uznać, za co najmniej przedwczesne. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem powinien był w pierwszej kolejności przesądzić, czy duplikat karty kontrolnej T5, który nie został potwierdzony przez urząd przeznaczenia - Naczelnika Urzędu Celnego w G., że towar w nim ujęty otrzymał wskazane użycie i/lub przeznaczenie, tj. że został wyprowadzony poza obszar celny Wspólnoty, może stanowić podstawę wypłaty refundacji wywozowej. Okoliczność ta ma bowiem kluczowe znaczenie dla rozpoznawanej sprawy, ponieważ jedynie spełnienie wymogów, o jakich mowa w art. 912f ust. 2 i 3 w zw. z art. 912 c) ust. 1 i ust. 2 tiret pierwsze RWKC i w zw. z art. 2 ust. 1 lit. h) rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 (obecnie nr 612/2009), pozwoliłoby na zastąpienie oryginału karty kontrolnej T5 i zwolnienie beneficjenta refundacji wywozowej z obowiązku przedłożenia dokumentów równoważnych z kartą kontrolną T5. W sprawie istotny jest nie tyle sam fakt wystawienia przez Urząd Celny w L. duplikatu karty kontrolnej T5, lecz jej potwierdzenie przez Urząd Celny w G. (urząd przeznaczenia, wyprowadzenia), zgodnie z art. 912f ust. 3 RWKC (sekcji J).

Sąd kasacyjny uznał, iż Sąd I instancji nie zbadał też czy w świetle pozostałych okoliczności sprawy zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem. Sąd ten nie zauważył, że postępowanie przed organami celnymi i postępowanie przed ARR to dwa różne postępowania. W postępowaniu w sprawie refundacji wywozowej ARR jedynie dokonuje oceny pod względem poprawności i kompletności przedłożonych przez stronę dokumentów, z punktu widzenia przyznawanej refundacji. ARR nie może więc wpływać na treść tych dokumentów. Ewentualna korekta zapisów dokonanych w tych dokumentach należy do organów celnych. Inicjatywa w tym zakresie leży albo po stronie tych organów, albo eksportera. Takie postępowanie, jak wynika z akt sprawy zostało przeprowadzone, choć jego rezultat nie był zgodny z oczekiwaniami strony.

Podsumowując, analiza zaskarżonego wyroku doprowadziła Sąd kasacyjny do wniosku, że Sąd I instancji dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. W szczególności Sąd ten nie zastosował się do wykładni prawa wyrażonej w wyroku NSA z dnia 21 lutego 2013 r., wydanego w tej sprawie na uprzednim etapie postępowania, czym naruszył art. 190 zd. pierwsze p.p.s.a. W myśl tego przepisu sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (...). Tak więc Sąd I instancji dokonując ponownej kontroli zaskarżonej decyzji powinien zbadać czy dokonana przez organ ocena duplikatu karty kontrolnej T5 w świetle obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa unijnego i krajowego jest prawidłowa. Innymi słowy czy prawidłowo organ odmówił uznania duplikatu karty kontrolnej T5 za dokument tożsamym z oryginałem tej karty (v. uzasadnienie decyzji I instancji).

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia prawa materialnego NSA wskazał, że z uwagi na uwzględnienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wypowiadanie się w tym zakresie należało uznać za przedwczesne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a., wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że rozpatrywana sprawa była przedmiotem dwóch wyroków wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny: z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt I GSK 1388/11 oraz z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt I GSK 437/14.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt I GSK 1388/11 wskazał, że Sąd I instancji nie zajął się kwestią istnienia duplikatu egzemplarza kontrolnego T5. Nie rozważył tego zagadnienia, mimo że w skardze spółdzielnia podnosiła, że organ odmówił jej uznania duplikatu egzemplarza kontrolnego T5, argumentując, że zaniechanie strony polegające na nieprzedstawieniu oryginału egzemplarza kontrolnego T5 wraz z towarem w urzędzie celnym wyprowadzenia spowodowało, że Oddział Celny Baza Kontenerowa w G. nie miał możliwości ustalenia, czy towary ujęte na duplikacie karty kontrolnej T5 są tymi samymi co towary przedstawione w urzędzie celnym wywozu.

Natomiast w wyroku z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt I GSK 437/14 Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, iż NSA w swoim wyroku przesądził jedynie, że egzemplarzem kontrolnym T5 jest również jego duplikat, wystawiony zgodnie z art. 912f ust. 2 RWKC i że w takim przypadku podmiot ubiegający się o wypłatę refundacji wywozowej nie musi składać wniosku do właściwego organu o uznanie innych dokumentów za równorzędne z tym duplikatem (s. 6 wyroku). Wyrażony przez NSA pogląd nie zwalniał jednak Sądu I instancji od rozważenia czy przedłożony przez stronę duplikat karty kontrolnej T5 spełnia wymogi prawne pozwalające na uznanie go za dokument równorzędny z oryginałem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpatrując sprawę wskazuje, iż w świetle przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 (obecnie nr 612/2009) przyznanie refundacji wywozowej wymagało spełnienia ściśle określonych wymogów, w tym przedstawienia jednego z dokumentów, o jakim mowa w art. 912a - art. 912g RWKC, mającego udokumentować wywóz towaru poza obszar celny Wspólnoty.

W niniejszej sprawie spór między organem a stroną postępowania dotyczył w istocie tego - jak słusznie zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 grudnia 2015 r. - czy przedłożony przez stronę duplikat karty kontrolnej T5, z uwagi na brak potwierdzenia przez urząd przeznaczenia, mógł zastąpić oryginał tej karty, przy ubieganiu się o refundację wywozową.

W tej kwestii należy skazać, iż spółdzielnia [...] w związku z stwierdzeniem zaginięcia oryginału kary kontrolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. h rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 w zw. z art. 912 lit. f ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 ubiegała się o wystawienie duplikatu egzemplarza kontrolnego T5 przez urząd celny wywozu (co uzyskała w Urzędzie Celnym w Łomży) oraz o potwierdzenie sekcji J duplikatu przez urząd celny wyprowadzenia - Urząd Celny w G.. Naczelnik Urzędu Celnego w G. jednak odmówił potwierdzenia przedłożonego przez Stronę duplikatu ze względu na nieprzedstawienie karty kontrolnej temu organowi celnemu wraz z towarem.

Wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 912 lit. c ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia nr 2454/1993 jeżeli przepisy wspólnotowe określają obowiązek kontroli przy wyprowadzeniu towarów poza obszar celny Wspólnoty i towary te opuszczają ten obszar drogą morską, to urzędem przeznaczenia jest urząd właściwy dla portu, w którym towary umieszczane są na statku nie będącym statkiem regularnych linii żeglugowych w rozumieniu art. 313a. Zatem urzędem przeznaczenia był w realiach niniejszej sprawy Urząd Celny w G. (nazywany na gruncie rozporządzenia nr 800/1999 urzędem celnym wyprowadzenia). Urząd przeznaczenia przeprowadza kontrole dotyczące przewidzianego lub wymaganego użycia i/lub przeznaczenia. Urząd ten musi zarejestrować dane zawarte w karcie kontrolnej T5, zachowując, o ile zaistnieje taka potrzeba, egzemplarz tego dokumentu, a także wyniki przeprowadzonych kontroli (art. 912c ust. 3 ww. rozporządzenia). Po spełnieniu wszystkich formalności i umieszczeniu wymaganych adnotacji urząd przeznaczenia odsyła oryginał egzemplarza kontrolnego T5 na adres podany w polu B ("Odesłać do...") formularza T5 (art. 912c ust. 4 ww. rozporządzenia).

Zgodnie z art. 912f ust. 3 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 egzemplarze kontrolne T5 wystawione z retrospektywnie, jak również duplikaty tych kart mogą zostać opatrzone adnotacjami przez urząd przeznaczenia jedynie wówczas gdy urząd ten stwierdzi, że towarom wyszczególnionym w tym dokumencie nadano użycie i/lub przeznaczenie przewidziane lub wymagane przepisami wspólnotowymi. Skoro zaś oryginał karty kontrolnej T5 nie został w tym urzędzie przedstawiony w czasie wywozu towaru poza obszar Wspólnoty to brak było podstaw do potwierdzenia duplikatu tej karty kontrolnej. W konsekwencji należy zgodzić się z organem, iż brak było podstaw do wypłaty refundacji wywozowej.

Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 grudnia 2015 r. postępowanie przed organami celnymi i postępowanie przed ARR to dwa różne postępowania. W postępowaniu w sprawie refundacji wywozowej ARR jedynie dokonuje oceny pod względem poprawności i kompletności przedłożonych przez stronę dokumentów, z punktu widzenia przyznawanej refundacji. ARR nie może więc wpływać na treść tych dokumentów. Ewentualna korekta zapisów dokonanych w tych dokumentach należy do organów celnych. Inicjatywa w tym zakresie leży albo po stronie tych organów, albo eksportera. Takie postępowanie, jak wynika z akt sprawy zostało przeprowadzone, choć jego rezultat nie był zgodny z oczekiwaniami strony.

Sąd podziela stanowisko organu, iż nie można przyjąć, iż nie jest konieczne potwierdzenie takiego duplikatu przez urząd celny przeznaczenia gdyż wykładnia taka prowadziłaby do sytuacji, w której organ administracji ma obowiązek wypłacać refundację np.: w oparciu o złożony przez eksportera, niepotwierdzony w sekcji J duplikat bądź retrospektywnie wystawiony dokument T5 czy nawet oryginał T5, ale również pozbawiony potwierdzenia urzędu celnego przeznaczenia. Takie postępowanie uniemożliwiałoby kontrolę, czy towar opuścił terytorium Wspólnoty w niezmienionym stanie i w praktyce mógłby prowadzić do uzyskiwania refundacji również w przypadku gdyby towar w ogóle nie opuścił obszaru Wspólnoty.

W rozpatrywanej sprawie organy I i II instancji wydające rozstrzygnięcia w przedmiocie refundacji, miały pełną świadomość, że w aktach sprawy występuje duplikat karty T5, jednakże mając na uwadze brak potwierdzenia przez Naczelnika Urzędu Celnego w G., że towarom objętym duplikatem karty kontrolnej T5 nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. nadano zgłoszone użycie i/lub przeznaczenie wydały decyzje odmawiające wypłaty refundacji. Podstawą odmowy wypłaty refundacji było zatem ustalenie przez organy administracji, że złożony przez spółdzielnię duplikat karty kontrolnej T5 nie został należycie potwierdzony (w sekcji J) przez urząd celny przeznaczenia i nie spełnia wymogów a jakich mowa w art. 912f rozporządzenia ar 2454/93 potwierdza to zarówno treść uzasadnienia decyzji z dnia [...] października 2009 r., jak i zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2009 r.

Odnosząc się zaś do argumentacji Skarżącej przedstawionej na rozprawie opartej na stanowisku zaprezentowanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 473/11, iż błędne jest stanowisko organu, iż dowód w postaci zaświadczenia Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...] czerwca 2010 r., dokumentu SAD, a także duplikat dokumentu kontrolnego T5, są nieistotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a w rzeczywistości mają one kluczowe znaczenie, gdyż stanowią one równorzędne dokumenty w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 - skład orzekający w niniejszej sprawie zauważa, iż przepis art. 49 ust. 3 rozporządzenia 800/1999 przewiduje możliwość uznania innych dokumentów za równoważne, w sytuacji gdy egzemplarz kontrolny karty T5 nie zostanie zwrócony w terminie 3 miesięcy do organu centralnego (w tej sprawie ARR) i nastąpiło to z przyczyn niezależnych od eksportera.

Podkreślić należy, że przepis ten odnosi się do sytuacji gdy karta T5 została prawidłowo przedstawiona w urzędzie celnym wyprowadzenia, nie odnosi się do sytuacji gdy karta T5 nie została przedstawiona w urzędzie celnym wyprowadzenia. Przepisy nie przewidują możliwości uznania za równoważne z kartą T5 innych dokumentów, w sytuacji gdy karta T5 nie została prawidłowo wypełniona i przedstawiona w urzędzie celnym wyprowadzenia.

Przedłożone przez skarżącego zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2010 r. wystawione przez Naczelnika Urzędu Celnego w G. potwierdzające wyprowadzenie poza obszar celny Wspólnoty towaru określonego w zgłoszeniu celnym OGL [...] z dnia [...] maja 2007 r. nie może stanowić podstawy do wypłaty refundacji, ponieważ nie spełnia wymagań art. 49 ust. 3 rozporządzenia 800/1999 dla dokumentu równoważnego. Za dokument równoważny można uznać tylko świadectwo z urzędu celnego wyprowadzenia zaświadczające, że egzemplarz kontrolny T5 został należycie przedstawiony, zawierające numer i urząd celny wystawienia tego egzemplarza T5, jak również datę opuszczenia przez produkt obszaru celnego Wspólnoty (art. 49 ust.3 rozporządzenia 800/1999). Przedstawione zaświadczenie nie potwierdza, że egzemplarz kontrolny T5 został należycie przedstawiony w urzędzie celnym wyprowadzenia. To natomiast, jest warunkiem koniecznym do wypłaty wnioskowanej refundacji wywozowej .

Podkreślić także należy, że zgodnie z art. 52 ust. 4 rozporządzenia 800/1999 działania jakiejkolwiek strony trzeciej mającej bezpośredni lub pośredni związek z formalnościami koniecznymi do wypłaty refundacji są przypisywane beneficjantowi. Wynika to także z motywu 67 preambuły do tego rozporządzenia, zgodnie z którym eksporter powinien być odpowiedzialny w szczególności za działania stron trzecich, które mogłyby umożliwić nienależne otrzymanie dokumentów koniecznych dla wypłaty refundacji. Uchybienie w tym zakresie ewentualnego spedytora czy kierowcy należy zatem zgodnie z ww. przepisami, traktować jako uchybienie wnioskodawcy.

Odnosząc się do stwierdzenia Skarżącej, że przy braku karty T5 niemożliwe byłoby opuszczenie przez towar obszaru Wspólnoty, Sąd wyjaśnia, że przedstawienie karty T5 w urzędzie celnym wyprowadzenia nie jest niezbędne dla opuszczenia przez towar obszaru celnego Wspólnoty, ale dla uzyskania refundacji. Tak więc nie było przeszkód , aby towar określony w dokumencie SAD, pomimo nie przedstawienia karty kontrolnej T5 opuścił obszar celny Wspólnoty.

Na marginesie sprawy należy zauważyć, że gdyby dokument SAD mógł być dokumentem równoważnym w stosunku do karty T5, niecelowe byłoby wprowadzenie obowiązku wypełniania i przedstawiania organom celnym tej karty.

Reasumując, Sąd stwierdza, że duplikat karty kontrolnej T5, aby mógł stanowić podstawę wypłaty refundacji wywozowej musi zostać potwierdzony w urzędzie celnym przeznaczenia. Nie można bowiem uznać za prawidłowy duplikat karty kontrolnej T5, który nie został potwierdzony (zgodnie z art. 912f ust. 3 rozporządzenia (EWG) nr 2454/93) przez urząd celny przeznaczenia.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez Skarżącą zarzuty. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Z wyżej omówionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który mógłby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i na podstawie art. 151 p.p.s.a.