Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1653/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2012 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie spraw studentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w K. decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o skreśleniu T.Z. z dniem 1 września 2011 r. z listy studentów pierwszego roku semestru drugiego z kierunku Prawo studia jednolite magisterskie, niestacjonarne w roku akademickim 2010/2011. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że skreślenie nastąpiło z powodu nie wniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Decyzją z dnia [...]r. uzyskała T.Z. zgodę na kolejny urlop zdrowotny w roku akademickim 2009/2010 z prawem wpisu na semestr II w roku akademickim 2010/2011, z tego powodu termin uiszczenia opłaty za ten semestr upłynął dnia 15 marca 2011 r., a do chwili obecnej nie wniosła opłaty, nadto dwa razy wysyłano do strony pismo w sprawie wszczęcia postępowania o skreślenie z listy studentów, które nie zostały przez stronę odebrane.

Odwołanie od tej decyzji wniosła T.Z., która wyraziła swoje niezadowolenie z jej treści. Podkreśliła, że po otrzymaniu w dniu 23 września 2011 r. decyzji podjęła działania zmierzające do wyjaśnienia zaistniałej sytuacji, w tym kontaktowała się z sekretariatem na kierunku Prawo. Zdaniem strony na powstanie zaistniałej sytuacji wpływ miała działalność urzędu pocztowego w jej miejscowości, który nie informował jej o przychodzących przesyłkach. Nadto zasygnalizowała występowanie w jej życiu problemów związanych z zamieszkiwaniem w niebezpiecznej części R., jak również podniosła, że w związku z koniecznością samodzielnego utrzymywania mieszkania i ponoszenia za niego opłat czynszowych nie była w stanie wywiązać się z obowiązku uiszczenia opłaty za powtarzanie drugiego semestru. Podkreśliła, że jest osobą niepełnosprawną i z uwagi na podniesione okoliczności, wnioskowała o przywrócenie jej na listę studentów oraz o podanie terminu wpłaty czesnego jaką winna dokonać.

Rektor Uniwersytetu [...] w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 207 ust. 1 i art. 161 ustawy –Prawo o szkolnictwie wyższym i art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przybliżył stan faktyczny w sprawie, a w szczególności podstawowe fakty związane z przebiegiem studiów strony. Zdaniem organu odwoławczego argumentacja przedstawiona przez T.Z. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ dotychczasowy przebieg studiów pozwala na dokonanie oceny, iż w okresach, które wyznaczają kolejne semestry, studentka nie wykazała zainteresowania kontynuowaniem studiów, a przejawem tego był brak kontaktów z Dziekanem. Dziekan ten rozumiejąc trudną sytuację zdrowotną strony oraz jej trudności finansowe i mieszkaniowe udzielił jej dwukrotnie urlopu zdrowotnego, a decyzje te miały charakter wyjątkowy i nadzwyczajny. Obecnie strona wskazuje, że to z winy poczty nie doręczono jej korespondencji zawiadamiającej o wszczęciu postępowania mającego na celu skreślenie z listy studentów. Organ odwoławczy podkreślił, że korespondencja ta kierowana była na adresy podane przez stronę, a decyzja o skreśleniu z listy studentów doręczona została na jeden ze wskazanych adresów. Ponadto podkreślono, że strona podpisując umowę w sprawie warunków odpłatności za studia zobowiązała się do terminowego wnoszenia opłat za świadczone usługi edukacyjne, w tym przypadku za semestr letni, który powtarzała, w nieprzekraczalnym terminie do 15 marca 2011 r. Nadto zaznaczono, że przepisy ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym jak również § 25 ust. 7 Regulaminu studiów przewidują, że student może być skreślony z listy studentów w przypadku niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów.

Z decyzją tą nie zgodziła się T.Z., która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpiła o umożliwienie jej czynnego uczestnictwa w rozprawie, ponieważ chce wyjaśnić przyczyny zaistniałej sytuacji, a w szczególności powody nie wywiązywania się z ciążącego na niej obowiązku uiszczania opłaty za studia. W końcowej części skargi podniosła, że ubiegała się o kontakt z Rektorem Uniwersytetu [...], jednakże uniemożliwiono jej spotkania z nim i wyjaśnienia wszystkich okoliczności zaistniałej sytuacji.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, która została zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 17 lutego 2012 r. strona wystąpiła z wnioskiem o wyznaczenie niezwłocznego terminu rozprawy, ponieważ umożliwi jej to kontynuowanie rozpoczętej nauki, a na okoliczność potwierdzającą chęć jej kontynuowania przedłożyła przekaz z wpłatą 200 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Po myśli art. 134 wyżej wymienionej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że sąd administracyjny uwzględnia wniesioną do niego skargę z powodu naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z takiej treści przepisu wynika, że nie każde naruszenie przepisów postępowania administracyjnego będzie stanowiło podstawę uwzględnienia wniesionej skargi, a jedynie takie, które będzie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które będzie rzutowało na końcowy wynik sprawy będzie dawało podstawę do uwzględnienia wniesionej skargi. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dostrzegł takich uchybień, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi.

W niniejszej sprawie organy administracji publicznej swoje rozstrzygnięcia podjęły na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz w oparciu o postanowienia art. 25 ust. 7 Regulaminu studiów przyjętego przez Senat Uniwersytetu [...] w dniu 26 kwietnia 2006 r. Zgodnie z art. 190 ust. 2 pkt 3 wyżej wymienionej ustawy student może być skreślony z listy studentów, jeżeli w terminie nie uiści opłaty za kontynuowanie nauki. Analogiczne unormowanie znajduje się w przywołanym art. 27 ust. 7 regulaminu studiów.

Z treści powyższego unormowania wynika, że decyzja ta podejmowana jest w warunkach uznania administracyjnego, a zatem nie każde nie uiszczenie opłaty w terminie będzie wiązało się ze skreśleniem studenta z listy studentów, a tym samym organ administracji obowiązany jest wskazać dodatkowe elementy, które pozwolą uznać, że dane rozstrzygnięcie nie miało charakteru wykraczającego poza ramy uznania administracyjnego i wyczerpywało znamiona samowoli działania organu administracji. W tym miejscu zauważyć należy, że sąd administracyjny poddający kontroli decyzję administracyjną bada, czy postępowanie prowadzone przez organ administracji było prawidłowe, jak również czy wszystkie okoliczności mające znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia zostały przez ten organ wyjaśnione, natomiast spod tej kontroli wymyka się już wybór następstwa prawnego.

Przedstawione wyżej rozważania stanowią punkt wyjścia dla oceny sytuacji zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. W pierwszej kolejności przyjdzie dostrzec, że skarżąca rozpoczęła studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w K. w dniu 1 października 2007 r. w roku akademickim 2007/2008 na kierunku Prawo i po zaliczeniu pierwszego semestru w związku z trudnościami z zaliczeniem drugiego semestru, dwukrotnie wystąpiła o udzielenie jej urlopu dziekańskiego. Zauważyć należy, że Dziekan Wydziału Prawa i Administracji udzielił skarżącej takich urlopów. Stosownie do znajdującej się w aktach sprawy karty urlopowej z dnia 8 czerwca 2010 r. skarżącej udzielony został urlop zdrowotny do 15 marca 2011 r. W roku akademickim 2010/2011 skarżąca winna kontynuować studia na drugim semestrze, jednakże nie podjęła działań zmierzających do kontynuacji rozpoczętych studiów, lecz wnioskiem z dnia 14 marca 2011 r. wystąpiła do Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w K. o przyznanie kolejnego urlopu zdrowotnego. Przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że działający z upoważnienia Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w K. Kierownik Wydziału Prawa i Administracji decyzją z dnia [...]r. nie wyraził zgody na kolejny urlop zdrowotny, a Rektor Uniwersytetu [...] pismem z dnia [...]r. podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji. Skarżąca oba rozstrzygnięcia odebrała i jak wynika z akt administracyjnych nie korzystała z możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia Rektora Uniwersytetu [...] w K. do sądu administracyjnego. Podkreślić należy, że z chwilą otrzymania rozstrzygnięcia organu odwoławczego skarżąca zobowiązana była do uiszczenia ciążącej na niej opłaty z tytułu rozpoczęcia nauki na drugim semestrze, przy czym termin ten wyznaczony był na dzień 15 marca 2011 r. Powyższy obowiązek ciążył na skarżącej na mocy podpisanej z Uniwersytetem [...] w K. umowy na świadczenie usług edukacyjnych.

Z uwagi na upływ powyżej wskazanego terminu, jak również z powodu negatywnego rozstrzygnięcia organów uniwersyteckich w zakresie urlopu zdrowotnego, organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów, a jego podstawą uczynił nie uiszczenie w terminie przewidzianej opłaty za kontynuowanie studiów. Celem poinformowania skarżącej o tym fakcie, przesłał stosowne zawiadomienia na adresy podane przez skarżącą, jednakże oba pisma wróciły z adnotacją, że nie zostały odebrane przez adresata. Na dalszych etapach tego postępowania skarżąca akcentowała, że było to następstwem wadliwie działającego urzędu pocztowego. Zdaniem składu orzekającego w tej sprawie, stanowisko skarżącej nie jest wiarygodne, ponieważ w okresie kilkunastu dni wcześniejszych, a mianowicie 9 maja 2011 r. skutecznie została jej doręczona korespondencja dotycząca organów Uniwersytetu [...] w K.. Zatem brak jest wiarygodnych podstaw do podzielenia argumentacji przedstawianej przez T.Z. W ramach tak uruchomionego postępowania Dziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w K. decyzją z dnia [...]r. skreślił skarżącą z listy studentów. Zauważyć trzeba, że decyzja ta została skarżącej doręczona i wniosła ona od niej odwołanie, nadto, co znajduje umocowanie w treści odwołania i skargi do tutejszego Sądu podjęła działania zmierzające do wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. Niezbędne jest w tym miejscu zauważyć, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie jest wolne od wad, ponieważ jego uzasadnienie sprowadza się do wskazania, iż jedyną podstawą skreślenia T.Z. z listy studentów było nie uiszczenie w terminie stosownej opłaty. Warto zauważyć, że uzasadnienie organu odwoławczego jest już bardziej rozbudowane i mając w polu widzenia główną przesłankę skreślenia skarżącej z listy studentów w sposób silny akcentuje, iż skarżąca nie czyni postępów w nauce i nie daje gwarancji ukończenia rozpoczętych studiów. Argumentacja organu odwoławczego znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym, a w szczególności we wpisach do indeksu skarżącej.

Przedstawione powyżej rozważania pozwalają stwierdzić, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego podjęte zostało po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Skarżąca, z formalnego punktu widzenia miała zagwarantowaną możliwość aktywnego uczestniczenia w prowadzonym postępowaniu, a argumentacja zaprezentowana w zaskarżonej decyzji wskazuje na to, że nie nosi ona znamion dowolności, lecz zapadłe rozstrzygnięcie podjęte zostało w następstwie przeprowadzonego postępowania dowodowego i po rozważeniu okoliczności związanych z możliwością ukończenia studiów przez skarżącą.

W skardze do tutejszego Sądu skarżąca jako główny powód nie uiszczenia opłaty w terminie podaje niewłaściwe funkcjonowanie urzędu pocztowego, jak również odwołuje się do swojej trudnej sytuacji zdrowotnej, która uniemożliwiała jej kontynuowanie studiów, jak również akcentowała zmianę sytuacji osobistej związaną z rozwodem. O ile okoliczności związane z wadliwym funkcjonowaniem urzędu pocztowego nie zostały przez skarżącą w żaden sposób udokumentowane, to przyjdzie zauważyć, że gdyby nawet urząd ten wykonywał ciążące na nim obowiązki w sposób nieprawidłowy, to przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że skarżąca do dnia 15 marca 2011 r. zobowiązana była uiścić opłatę za drugi semestr, a jak wynika z akt sprawy nie uczyniła tego do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, a zatem do dnia 1 września 2011 r. Nadto przedmiotowy obowiązek ciążył na niej z mocy podpisanej umowy i nie był związany z działaniami organu prowadzącego postępowanie, lecz skarżąca obowiązana była go zrealizować w przyjętym przez siebie terminie. Z kolei okoliczności związane ze złą sytuacją zdrowotną oraz zmiana sytuacji osobistej są okolicznościami, które legły u podstaw przyznania skarżącej urlopów zdrowotnych przez organ pierwszej instancji, przy czym urlopy te miały charakter wykraczający poza zwykłe ramy działania organów uczelni. W świetle powyższego skarżąca po otrzymaniu odpowiedzi ze strony Rektora Uniwersytetu [...] w K. z dnia 4 maja 2011 r. obowiązana była uiścić opłatę za drugi semestr, jednakże tego nie uczyniła, jak również nie podjęła żadnych innych działań pozwalających uznać, że zamierza kontynuować studia.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Rektor Uniwersytetu [...] w K. podkreślił, że analiza osiągnięć skarżącej nie daje gwarancji skutecznego ukończenia studiów, ponieważ wyniki jakie osiągnęła były niezadowalające. Opinia wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zdaniem składu orzekającego znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych, a w szczególności potwierdzają to wpisy do indeksu skarżącej.

W świetle przeprowadzonej analizy stanu normatywnego oraz stanu faktycznego w rozpatrywanej sprawie przyjdzie stwierdzić, że organy Uniwersytetu [...] w K. nie przekroczyły granic uznania administracyjnego przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a dostrzeżone uchybienia w zakresie uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji nie miały istotnego wpływu na wynik prowadzonego postępowania.

Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 wyżej wymienionej ustawy należało skargę oddalić.

mw