Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1708/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt7a art. 50-51
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski /spr./ Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant starszy inspektor sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 999/16 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie zabudowy korytarza 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] na rzecz Z. K. kwotę 1250 (słownie: tysiąc dwieście pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 999/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę skarżącego na zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie zabudowy korytarza. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", [...] nakazał inwestorowi samowolnie wykonanych robót budowlanych, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego tj. poprzez rozbiórkę zabudowy korytarza na parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w B.

Odwołanie od tej decyzji złożyła inwestor oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa "B.".

Zaskarżoną decyzją [...] WINB uchylił ww. decyzję PINB i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji błędnie uznał, iż wykonane za zgodą Spółdzielni (ówczesnego właściciela nieruchomości) przez inwestora czynności wymagały wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę, a więc zostały wykonane samowolnie. Wykonanie ścianki działowej z drzwiami nie stanowi budowy w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego. Ponadto postawienie wewnątrz budynku lekkiej ścianki działowej, wykucie w niej otworów, przesunięcie jej bądź usunięcie nie może być zakwalifikowane jako przebudowa obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 7a ww. ustawy (przepis ten nie obowiązywał w dniu wykonania ww. zabudowy korytarza). Natomiast wykonanie ww. robót spowodowało przede wszystkim wygrodzenie części korytarza, skutkujące ograniczeniem dostępu do niego, jak i do znajdującego się tam okna, innym mieszkańcom budynku. Sprawą wygrodzenia części korytarza w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w B. zajmowały się inne podmioty, które nie stwierdziły naruszenia prawa i uznały, iż prowadzenie postępowania w tej sprawie jest bezprzedmiotowe. Ponadto organ odwoławczy nie doszukał się aby sposób wykonania ww. ścianki działowej wraz z drzwiami naruszał wymogi dotyczące zapewnienia odpowiedniej wentylacji i nasłonecznienia oraz ochrony przeciwpożarowej (odpowiednio: § 147 pkt 1 i 2, § 57, § 59 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; stanowisko Komendanta Miejskiej Państwowej Staży Pożarnej w B. zawarte w piśmie z 7 kwietnia 2016 r.). Mając na uwadze powyższe, w ocenie WINB, przedmiotowa zabudowa jest wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych.

Podsumowując, WINB nadmienił, że w sytuacji uznania, iż istniejąca zabudowa korytarza narusza obowiązujące przepisy, regulujące sposób korzystania z nieruchomości, czy też prawa do lokalu albo prawa własności – można skorzystać z przysługujących środków ochrony prawnej i możliwości dochodzenia swych roszczeń na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.

Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący, podnosząc, że "okno otwierane nie zabudowane murkiem jest najlepszym rozwiązaniem, jeżeli chodzi o oświetlenie światłem naturalnym (najlepsze, po to są okna) i wentylację korytarza, nawet gdyby do korytarza wprowadzono kanał wentylacyjny". Poza tym zarzucił, że wykonana zabudowa uniemożliwia korzystanie z własności i czerpanie z niej pożytków, uniemożliwia dostęp do okna i ma negatywny wpływ na cenę mieszkania lub czynszu najmu. Poza tym do skargi załączył m.in. opinię techniczną z dnia 18 lipca 2016 r., dotyczącą zabudowy korytarza w ww. budynku wielorodzinnym, wnosząc o zwrot kosztów z tytułu jej sporządzenia.

W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 999/16, oddalając skargę, wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy istniały przesłanki uzasadniające zastosowanie przez organ II instancji art. 136 K.p.a., a wady decyzji organu I instancji wymagały wydania przez organ odwoławczy nowego rozstrzygnięcia merytorycznego. Sąd podzielił w pełni argumentację, która legła u podstaw podjętego rozstrzygnięcia i przyjął ją za własną. Po pierwsze, wykonanie przedmiotowych robót budowlanych nastąpiło na przełomie 1995 i 1996 r. w oparciu o zgodę uzyskaną od zarządu Spółdzielni wyrażoną w piśmie z dnia 27 lutego 1995 r. Z kolei zgoda Spółdzielni została poprzedzona pismem Wydziału Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w B. z dnia 24 października 1995 r. Ponadto, z przedłożonego przez Spółdzielnię oświadczenia projektanta wynikało, że wygrodzenie części korytarza zostało wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz z zachowaniem warunków technicznych w zakresie wentylacji i oświetlenia, określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r., Nr 10, poz. 46). Po drugie, organ odwoławczy prawidłowo wywiódł zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, że roboty objęte przedmiotowym postępowaniem (wykonanie ścianki działowej z drzwiami), niewątpliwie nie stanowią ani budowy, ani montażu, ani remontu (rozumianego jako odtworzenie stanu pierwotnego), ani wreszcie rozbiórki. Zaważyło na tym twierdzeniu głównie to, że zabudowa ta nie narusza ścian konstrukcyjnych, nie ogranicza wejścia do żadnego z lokali mieszkalnych i nie jest połączona ani włączona do mieszkania inwestora. Po trzecie, jak wynika z pisma Komendanta Miejskiej Państwowej Staży Pożarnej w B. z dnia 7 kwietnia 2016 r., wykonanie w takiej formie przedzielenia nie spowodowało pogorszenia warunków z zakresu ochrony przeciwpożarowej i nie ma podstaw do rozpoczęcia postępowania w zakresie poprawności wskazanej zabudowy. Po czwarte, inwestycja została zrealizowana, gdy wyłącznym właścicielem nieruchomości była Spółdzielnia, zaś użytkownikom lokali przysługiwały spółdzielcze prawa do lokali, z których nie wynikała możliwość bezpośredniego decydowania o zarządzie nieruchomością. W konsekwencji Spółdzielnia podejmowała wszystkie decyzje w zakresie nieruchomości, zatem mogła samodzielnie dysponować nieruchomością, w zakresie, w jakim nie naruszało to praw użytkowników lokali i nie pozostawało w sprzeczności z regulacjami ustawowymi. Poza tym zgoda (wyrażoną w piśmie z dnia 27 lutego 1995 r.) Zarządu Spółdzielni, została wydana na podstawie odrębnej zgody sąsiadów i pozytywnej opinii Rady Osiedla "C.", która to Rada działała zgodnie z postanowieniami Statutu Spółdzielni i obowiązującym od dnia 19 września 1991 r. Regulaminem Rady Osiedla "C." SM "B." w B. (co wynika z pisma SM "B." z dnia 21 października 2013 r., do PINB). Po piąte, korytarz należy do ciągów komunikacji, a w konsekwencji warunki techniczne zarówno obowiązujące obecnie, jak i w okresie dokonania zabudowy, nie przewidywały i nie przewidują konieczności zapewnienia dostępu światła dziennego. Przepis § 57 ww. rozporządzenia z 1994 r. określa, że oświetlenie dzienne winno być zapewnione w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi, którym pomieszczenie korytarzowe nie jest. Sąd zaznaczył, że osoby, których prawa zostały naruszone powstałą zabudową mają możliwość poszukiwania ochrony swych roszczeń na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Jednocześnie mając na uwadze, że dołączona do skargi opinia sporządzona na prywatne zlecenie skarżącego przez biegłego rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. K. C. została sporządzona w dacie 18 lipca 2016 r. i nie zawiera w swej treści jakiegokolwiek wskazania, co do zakresu naruszenia przepisów prawa, została sporządzona już po wydaniu decyzji przez organ II instancji, jak również, że dokumenty załączone do pisma skarżącego z dnia 30 listopada 2016 r. znajdowały się już w dokumentach stanowiących przedmiot rozpoznania przez organy administracyjne, wniosek skarżącego o przeprowadzenie w tym zakresie dowodu uzupełniającego Sąd oddalił na podstawie art. 106 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów procesu, kosztów przedłożonych przez skarżącego opinii w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

- art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że roboty wykonane przez inwestora nie wymagały uzyskania przez niego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę;

- art. 51 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że niezasadne było wszczęcie postępowania naprawczego;

- art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że wykonanie przez inwestora robót polegających na stworzeniu ścianki działowej z drzwiami nie stanowią budowy, montażu, remontu czy rozbiórki w myśl przepisów Prawa budowlanego;

- § 147 "pkt 1,2" ww. rozporządzenia z 2002 r. przez bezprzedmiotowe przyjęcie, że wykonana zabudowa w zakresie wentylacji i klimatyzacji zapewnia odpowiednią jakość środowiska wewnętrznego, wielkość wymiany powietrza, czystość, temperaturę, wilgotność, prędkość ruchu w pomieszczeniu, warunków bezpieczeństwa pożarowego, a jednocześnie zapewnia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi wymianę powietrza;

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu, że wykonane przez inwestora otwory 5,5 cm oraz turbowent 200 mm w sposób należyty zapewnia ciąg kominowy i dowentylowuje klatkę schodową;

- § 59 ww. rozporządzenia z 2002 r. polegający na przyjęciu, że wykonane naświetlenie 1,5 x 0,5 m oraz dodatkowe oświetlenie sztuczne wypełnia wymagania z ww. rozporządzenia;

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu, że wykonana zabudowa jest pomieszczeniem korytarzowym, które nie jest przeznaczone na pobyt ludzi w sytuacji, gdy zabudowa ta stanowi odrębne pomieszczenie służące na pobyt ludzi;

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu, że opinia mgr inż. H. S. stanowi dostateczne uzasadnienie, że inwestycja wykonana jest zgodnie ze sztuką budowlaną i zachowano wszystkie wymogi techniczne, sanitarne, wentylacyjne i oświetleniowe podczas, gdy opinia ta nie może stanowić podstawy materiału dowodowego z uwagi na brak daty sporządzenia i jej lakoniczność;

- § 57 "1. i 2." rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. przez przyjęcie, że wykonana zabudowa spełnia wymóg stosunku powierzchni okien do powierzchni podłogi 1:12;

- brak odniesienia się do opinii mgra inż. K. C. z dnia 14 listopada 2016 r. mówiącej o wydaniu przez WINB decyzji z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności naruszeniu przepisów dotyczących warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, o pogorszeniu się warunkach technicznych, użytkowych w zakresie wentylacji i doświetlenia pomieszczenia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania – ww. Spółdzielnia wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania – inwestorka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie sformułowane w niej zarzuty podlegały uwzględnieniu.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie art. 188 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za zasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 28 ust. 1, art. 51 i art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego. Dokonanie prawnej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych wymaga rozważenia m.in., czy w wyniku ich realizacji następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego. W okolicznościach tej sprawy wykonanie przedmiotowej ściany działowej spowodowało niewątpliwie takie zmiany, ponieważ nastąpiło pomniejszenie korytarza ogólnodostępnego dla mieszkańców, kosztem utworzenia dodatkowego pomieszczenia przeznaczonego do użytkowania przez inwestorkę. Tego rodzaju roboty budowlane w okolicznościach tej sprawy, spowodowały też zmianę warunków technicznych związanych z naturalnym doświetleniem korytarza ogólnodostępnego oraz wentylacją, co wymagało zastosowania rozwiązań zastępczych, które polegały na zrealizowaniu przeszklonej powierzchni nad drzwiami znajdującymi się w przedmiotowej ścianie oraz wykonaniu określonych otworów celem zapewnienia wentylacji dla korytarza ogólnodostępnego. Taki zakres robót budowlanych świadczy o wykonaniu przez inwestorkę przebudowy, która wyczerpywała ustawową definicję budowy z art. 3 pkt 6 i robót budowlanych, o jakich mowa w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1364). Co prawda, w dacie realizacji ww. ściany działowej (przełom 1995/1996) Prawo budowlane nie zawierało legalnej definicji przebudowy. Okoliczność ta uzasadniała posłużeniem się definicją językowo omawianego pojęcia. A zatem zgodnie z definicją językową przebudowa polega na dokonaniu zmian w budowie czegoś lub zmianie istniejącego stanu czegoś na inny. Ponadto w orzecznictwie przebudowę wiązano ze zmianą układu funkcjonowania istniejącego obiektu budowlanego. W niniejszej sprawie, niewątpliwie doszło właśnie do takiej zmiany, co w aktualnie obowiązującym stanie prawnym potwierdza ustawowa definicja "przebudowy" zawarta w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, odwołująca się właśnie do parametrów użytkowych. Ponadto we wskazywanej dacie wykonania przebudowy katalog robót budowlanych z art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego nie zwalniał inwestora od uzyskania na ww. przebudowę pozwolenia na budowę. Także przebudowa nie podlegała zgłoszeniu w trybie art. 30 Prawa budowlanego. Stąd wniosek, że tego rodzaju roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego), zaś brak takiego pozwolenia oznacza, że przedmiotowa ściana działowa powstała jako samowola budowlana, co aktualnie uzasadnia wdrożenie naprawczego trybu postępowania z art. 50-51 Prawa budowlanego, który ma zastosowanie do robót budowlanych innych niż samowolna budowa obiektu budowlanego lub jego części. W tych warunkach prawnych i faktycznych sprawy Sąd I instancji błędnie zaaprobował stanowisko organu odwoławczego o bezprzedmiotowości postępowania w niniejszej sprawie, które opierało się na stwierdzeniu, że wykonanie przedmiotowej ściany nie stanowiło budowy. W tym miejscu wskazania wymaga, że ewentualne stwierdzenie braku naruszenia przepisów technicznych nie uzasadnia umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, lecz stanowi podstawę do braku nałożenia określonych obowiązków, co w konsekwencji może prowadzić do tzw. merytorycznego umorzenia postępowania (tego rodzaju sposób rozstrzygania wypracowano w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle trybu naprawczego z art. 50-51 Prawa budowlanego). W tym znaczeniu zawierają usprawiedliwione podstawy pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące wymogów technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 147 ust. 1 i 2, § 59 ww. rozporządzenia z 2002 r., § 57 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia z 1994 r.). Natomiast odnośnie konkretnych rozwiązań technicznych skarżący w skardze kasacyjnej nie podważył skutecznie oceny dotyczącej poprawności funkcjonującej wentylacji oraz kwestii nasłonecznienia pomieszczenia korytarza. W sprawie istnieją bowiem dokumenty potwierdzające prawidłowość wykonanej wentylacji (a złożona przed Sądem I instancji opinia wskazuje na pogorszenie warunków wentylacji, lecz nie wskazuje, że przyjęte rozwiązania techniczne nie spełniają warunków technicznych); zaś doświetlenie korytarza nie jest tylko uzależnione od zapewnienia temu pomieszczeniu dostępu do światła dziennego nawet jeżeliby przyjąć, że to pomieszczenie jest przeznaczonym na pobyt ludzi. Paragraf 58 ww. rozporządzenia z 1994 r. przewidywał możliwość odstąpienia od wymogu o jakim mowa w § 57 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia. Jednak w sprawie skarżący nie podważył oceny w tym zakresie, ponieważ na potrzeby rozporządzenia z 1994 r. zdefiniowano w nim pojęcie pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi (§ 4 ww. rozporządzenia z 1994 r.) przez wskazanie, że pomieszczenia te dzielą się na: 1) pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa dłużej niż 4 godziny; 2) pomieszczenia przeznaczone na czasowy pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa od 2 do 4 godzin włącznie. Ponadto prawodawca wskazał, że za przeznaczone na pobyt ludzi pomieszczeń nie uważa się tych, w których: 1) łączny czas przebywania tych samych osób jest krótszy niż 2 godziny w ciągu doby, a wykonywane czynności mają charakter dorywczy, bądź też praca polega na krótkotrwałym przebywaniu związanym z dozorem oraz konserwacją maszyn i urządzeń lub utrzymaniem czystości i porządku; 2) mają miejsce procesy technologiczne nie pozwalające na zapewnienie warunków przebywania osób stanowiących ich obsługę, bez zastosowania indywidualnych urządzeń ochrony osobistej i zachowania specjalnego reżimu organizacji pracy; 3) jest prowadzona hodowla roślin lub zwierząt, niezależnie od czasu przebywania w nich osób zajmujących się obsługą (§ 5 ww. rozporządzenia z 1994 r.). Podobnie pojęcie pomieszczeń na pobyt ludzi zdefiniowano w rozporządzeniu z 2002 r. w §§ 4 i 5. Dlatego korytarza, który z natury służy do dojścia do mieszkania w budynku mieszkalnym (jako pomieszczenie do ruch ogólnego – komunikacji) nie można uznać za pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi w rozumieniu wskazywanych rozporządzeń z 1994 r. i 2002 r. Niemniej aktualnie zgodnie z § 59 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi oraz do ruchu ogólnego (komunikacji) powinny mieć zapewnione oświetlenie światłem sztucznym odpowiednio do potrzeb użytkowych. Poza tym ewentualny brak spełniania wymogów w omawianym zakresie w pierwszej kolejności wymaga od organu nadzoru budowlanego ustalenia czy będzie możliwe zastosowanie innych rozwiązań technicznych, które spowodują, że spełnione będą warunki techniczne. Dopiero brak takiej możliwości uzasadnia nakazanie rozbiórki. Nie wystarczy zatem samo stwierdzenie, że naruszono przepisy techniczne, ponieważ w takie ustalenie wymaga sprawdzenia czy możliwe jest zastosowanie innych rozwiązań technicznych, które będą spełniały warunki techniczne. Ponadto powyższa ocena nie stanowi przeszkody dla skarżącego do kwestionowania poprawności rozwiązań technicznych w toku dalszego postępowania administracyjnego.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy, wypowiedziana powyżej ocena prawna uprawniała Naczelny Sąd Administracyjny do zastosowania art. 188 p.p.s.a., a tym samym uchylenia zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji.

Z tych względów, na podstawie art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.