Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2258/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: par. 2 pkt 1, par. 4 ust. 1  pkt 1 lit. b, par. 14 ust. 6
journal: Dz.U. 2010 nr 169 poz 1141
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz  wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
article: par. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (sprawozdawca), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant referent stażysta - Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w. W. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi "O." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością" w W. (zwanej dalej: skarżącą) jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej: ARiMR) z [...] lipca 2013 r. nr [...] dotyczące odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 12 listopada 2010 r. O. Sp. z o.o. w W. z uwagi na szkody spowodowane w jej gospodarstwie rolnym przez powódź z lipca 2010 r. złożyła wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania 126 "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. W treści wniosku wskazano m.in. iż gospodarstwo wnioskodawcy stanowią grunty rolne o łącznej powierzchni 262,63 ha. Wyjaśniono, iż wysokość szkody w budynkach, budowlach, maszynach lub urządzeniach służących do produkcji rolnej, sadach lub plantacjach wieloletnich, lub stadach podstawowych zwierząt gospodarskich wyniosła 340.635,31 zł, zaś wysokość szkody w uprawach rolnych, zwierzętach gospodarskich lub rybach w stosunku do wielkości średniej rocznej produkcji rolnej z trzech lat poprzedzających rok w którym wystąpiła szkoda, albo w stosunku do średniej rocznej produkcji rolnej z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiła szkoda, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym wyniosła średnio 99,34 %. Określając planowane koszty realizacji objętej wnioskiem operacji wskazano, iż całość pomocy w wysokości 300.000 zł przeznaczona zostanie na zakup maszyn, urządzeń lub wyposażenia do produkcji rolnej (jako koszty kwalifikowalne wskazano 337.105 zł).

Do wniosku dołączono m.in. opinię Wojewody dotyczącą zakresu i wysokości szkód w uprawach rolnych i zwierzętach gospodarskich oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę (Opinia Wojewody [...]) – określającą wartość obniżenia dochodu w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych na kwotę 1.195.112,77 zł, oraz opinię wojewody dotyczącą zakresu i wysokości szkód w środkach trwałych oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę (Opinia Wojewody [...]) – określającą wartość odtworzeniową zniszczonych środków trwałych w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych na kwotę 340.635,31 zł.

Pismem z 18 stycznia 2011 r. [...] OR ARiMR wezwał O. Sp. z o.o. do złożenia wyjaśnień w zakresie ww. wniosku o pomoc. W treści wezwania zwrócono się m.in. o wyjaśnienie w jaki sposób pomieszczenia i budynki (biuro, stajnia mała, stajnia duża, ujeżdżalnia, pomieszczenia socjalne i sanitariaty przy stajni dużej oraz pomieszczenia socjalne przy stajni małej) wskazane w załączonym do wniosku protokole z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie są związane z produkcja rolną.

Odpowiadając na ww. wezwanie pismem z 8 lutego 2011 r. O. Sp. z o.o. wyjaśniła, iż przed wystąpieniem uszkodzeń spowodowanych przez powódź z lipca 2010 r. wykorzystywano budynki objęte wnioskiem w nstp. sposób:

1. ujeżdżalnia - w części budynku przechowywane były nawozy, siano dla koni. Budynek służył również jako magazyn zbożowo-paszowy,

2. stajnia mała – budynek służył w części jako przechowalnia nawozów i materiału siewnego,

3. stajnia duża – w stajni znajdowały się konie, jak również wydzielone miejsce na magazyn środków chemicznych i magazyn paliw,

4. biuro – nie związane bezpośrednio z produkcja rolniczą (zostało wyłączone z wniosku),

5. pomieszczenia socjalne i sanitariaty przy stajniach – niezbędne dla pracowników zatrudnionych przy pracach związanych z prowadzoną produkcją rolniczą (stołówki, łazienki, toalety).

Wyjaśniono przy tym, iż spółka prowadzi hodowlę koni własnych jak również koni będących własnością osób trzecich. Do tego wykorzystywana jest przede wszystkim stajnia duża, jak również ujeżdżalnia i stajnia mała.

Kolejnym wezwaniem do złożenia wyjaśnień w sprawie (28.05.2011r.) [...] OR ARiMR zwrócił się m.in. o nadesłanie planu rozmieszczenia na terenie gospodarstwa budynków, budowli, plantacji wieloletnich oraz rzuty budynków służących do produkcji rolnej wraz z rozplanowaniem wewnętrznym (dokumentacja funkcjonalno- przestrzenna). Podkreślono przy tym, iż w nadesłanej dokumentacji należy zaznaczyć miejsca przechowywania nawozów mineralnych, środków ochrony roślin, pasz odpadów w tym odpadów niebezpiecznych itd.

Odpowiadając na drugie wezwanie organu O. Sp. z o.o. w dniu 14 czerwca 2014 r. nadesłała plan budynków znajdujących się w gospodarstwie, mapę gospodarstwa oraz pozostałe wyjaśnienia w tym sprostowanie swojej wypowiedzi z 8 lutego 2011 r. Sprostowanie obejmowało zmianę wyjaśnień w nstp. sposób:

1. ujeżdżalnia - w części budynku przechowywane były nawozy. Budynek służył również jako magazyn zbożowo-paszowy,

2. stajnia mała – budynek służył w części jako magazyn materiału siewnego, w części budynku znajdowało się siano jak również trzymane były konie,

3. stajnia duża – w stajni znajdowały się konie,

4. biuro – nie związane bezpośrednio z produkcja rolniczą (w pomieszczeniu tym znajdował się komputer, telefon, fax, drukarka, bieżące dokumenty oraz monitoring całego obiektu),

5. pomieszczenia socjalne i sanitariaty przy stajniach – niezbędne dla pracowników zatrudnionych przy pracach związanych z prowadzoną produkcją rolniczą (stołówki, łazienki, toalety),

6. budynek gospodarczy – w budynku znajdował się magazyn paliw oraz magazyn środków ochrony roślin (budynek ten nie został uwzględniony w protokole strat).

Wyjaśniono również, iż w stajni dużej znajduje się 26 boksów, natomiast w stajni małej 21, przy czym boksy w stajni małej wykonane są z żerdzi, dzięki czemu możliwy jest szybki demontaż w celu uzyskania powierzchni magazynowych.

Po zakończeniu weryfikacji formalno-merytorycznej pismem z dnia [...] lipca 2011r. Nr [...]OR ARiMR działając na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427 ze zm.) poinformował, iż odmawia przyznania objętej ww. wnioskiem pomocy z uwagi na zaistnienie/niespełnienie warunków określonych w par. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b, par. 5 ust.1, par. 8 ust. 1, par. 14 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania / oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych "objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 169, poz. 1141).

W uzasadnieniu pisma ARiMR opisała stan faktyczny sprawy oraz przytoczyła treść powołanych w sentencji pisma przepisów prawa stanowiących podstawę podjętego rozstrzygnięcia. W ocenie organu z uwagi na treść złożonych przez wnioskodawcę wyjaśnień stwierdzić należało, iż nie ma możliwości jednoznacznego potwierdzenia, że budynki wyszczególnione w protokole strat z dnia 5 listopada 2010 r. z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi służą wyłącznie do produkcji rolnej i nie są związane z działalnością pozarolniczą. Podkreślono również, iż wnioskodawca pomimo wezwania o dostarczenie planu rozmieszczenia na terenie gospodarstwa budynków wraz z rozplanowaniem wewnętrznym oraz wskazaniem budynków związanych z działalnością gospodarczą prowadzoną w gospodarstwie, w nadesłanych planach budynków nie wyodrębnił działalności gospodarczej. Tym samym według organu wskazane we wniosku pomieszczenia i budynki uznać należy za wykorzystywane do działalności gospodarczej.

Pismem z dnia 12 sierpnia 2011 r. O. Sp. z o.o. zgodnie z otrzymanym pouczeniem wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez udzielenie wnioskowanej pomocy z uwagi na spełnienie wszelkich warunków przewidzianych przepisami prawa. W treści pismo zarzucono organowi orzekającemu w sprawie błędną wykładnię przepisu § 4 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego PROW2007-2013, poprzez błędne uznanie, iż wnioskowana pomocy przysługuje w zakresie szkód w budynkach służących wyłącznie do produkcji rolnej (tj. tylko do produkcji rolnej) zamiast stwierdzenia, że pomoc ta przysługuje w zakresie szkód w budynkach służących do produkcji rolnej (tj. takich, które także wykorzystywane są do produkcji rolnej). W uzasadnieniu wyjaśniono, iż przedmiotowe budynki stanowią całość, która jednakże charakteryzuje się możliwością funkcjonalnego ich podziału i różnego wykorzystania w prowadzonej działalności. Podkreślono, iż w toku całego postępowania konsekwentnie wskazywano, iż budynki te wykorzystywane były zarówno do produkcji rolnej jak i do działalności gospodarczej co wbrew twierdzeniom organu nie jest wykluczone powoływanym wyżej przepisem § 4 ust. pkt 1 lit. b.

Pismem z 9 listopada 2011 r. ARiMR uwzględniając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przywrócił wiosek do ponownej oceny. W uzasadnieniu swojego stanowisko przyznano, iż przepis § 4 ust. 1 pkt 1 nie wskazuje wprost, iż szacowanie szkód w budynkach (...) dotyczyć ma budynków przeznaczonych wyłącznie do produkcji rolnej. Ponadto powołano potrzebę uzyskania opinii prawnej w zakresie zagadnień prawnych budzących wątpliwości organu.

W opinii z dnia 8 grudnia 2011 r. radca prawny organu wskazał na potrzebę jednoznacznego określenia, które z objętych wnioskiem projektów służyły do prowadzenia działalności gospodarczej a które do produkcji rolniczej.

Realizując wytyczne wskazane w ww. opinii prawnej ARiMR ponownie rozpoznając sprawę pismem z 24 stycznia 2012 r. zwrócił się do wnioskodawcy m.in. o dokładne procentowe wskazanie wydzielonych powierzchni objętych wnioskiem obiektów, które przeznaczone były do własnej hodowli i działalności rolniczej a które przeznaczone były do działalności związanej z prowadzeniem pensjonatu dla koni.

Odpowiadając na wezwanie organu z 24 stycznia 2012 r. spółka O. wyjaśniła, iż wezwanie organu jest bezpodstawne, bowiem fakt wykorzystywania przedmiotowych budynków zarówno w części do działalności gospodarczej jak i w części do produkcji rolnej pozostaje bez wpływu na ocenę przesłanek przyznania wnioskowanej pomocy. Wyjaśniono przy tym ponownie, iż sposób wykorzystania budynków jest dynamiczny i ulega ciągłym zmianom w zależności od aktualnych potrzeb.

W ponownej opinii prawnej organu z 17 maja 2012 r. wskazano m.in., że z literalnego brzmienia przepisu § 4 pkt 1 lit. b rozporządzenia wykonawczego nie wynika bezpośrednio, iż dotyczy on szkód poniesionych w budynkach lub budowlach służących wyłącznie do produkcji rolnej. Podkreślono także, iż w przypadku wykorzystywania danego obiektu równolegle zarówno do działalności rolniczej jak i gospodarczej, dokumentacja potwierdzająca zakres i wysokość strat dotyczących tego obiektu powinna jednoznacznie potwierdzać, w jakiej części zaistniałe szkody dotyczą obiektu wykorzystywanego (w momencie wyrządzenia szkody) na cele rolnicze.

Odpowiadając na wezwanie ARiMR dotyczące załączonej do wniosku Opinii o zakresie i wysokości szkód w środkach trwałych, Urząd Miasta i Gminy J. potwierdził dane zawarte w protokole z 5 listopada 2010 r. z oszacowania zakresu i wysokości szkód spowodowanych przez powódź w gospodarstwie "O. Sp. z o.o.".

Pismem z [...] października 2012 r. D. OR ARiMR rozpoznając ponownie sprawę odmówił przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 5 ust. 1 i ust. 2, oraz § 14 ust. 6 ww. rozporządzenia.

W uzasadnieniu pisma ARiMR opisała stan faktyczny sprawy oraz przytoczyła treść powołanych w sentencji pisma przepisów prawa stanowiących podstawę podjętego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze ustalenia faktyczne podjęte w sprawie organ uznał, iż wnioskodawca wbrew wezwaniom organu nie złożył wyjaśnień dotyczących wydzielenia części budynków objętych wnioskiem, które służyły do produkcji rolnej. Nadto zarzucono rozbieżności w składanych przez wnioskodawcę wyjaśnieniach w zakresie posiadanych koni oraz sposobu użytkowania części budynków. Tym samym w ocenie organu wnioskodawca nie udowodnił że wnioskowana pomoc zrekompensuje wyłącznie takie wydatki, które zostaną poniesione w związku z realizacją celów objętej wnioskiem pomocy.

Rozpoznając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jakie wnioskodawca wniósł od powyższego stanowiska organu z 22 października 2012 r., organ administracyjny pismem z 28 lutego 2013 r. przywrócił sprawę do ponownej oceny.

Ponownie rozpoznając sprawę pismem z dnia 23 lipca 2013 r. [...] OR ARiMR odmówił przyznania wnioskowanej pomocy. W podstawie prawnej podjętego rozstrzygnięcia wskazano, iż wniosek nie spełnił warunków określonych w § 5 ust. 1 pkt 2, § 5 ust. 2, § 14 ust. 6 powoływanego wyżej rozporządzenia MRiRW z 13 września 2010 r. W uzasadnieniu pisma przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść zastosowanych w sprawie przepisów prawa. Podkreślono, iż wnioskodawca w składanych na wezwanie organu wyjaśnieniach zmieniał swoje stanowisko w zakresie sposobu wykorzystywania objętych wnioskiem obiektów oraz pomimo wielokrotnych wezwań nie przedstawił planów wewnętrznych tych obiektów z wyodrębnieniem powierzchni wykorzystywanej do produkcji rolnej oraz prowadzonej działalności gospodarczej. W ocenie organu wobec sprzecznych wyjaśnień wnioskodawcy brak jest możliwości oceny poprawności złożonego wniosku. Według organu wnioskodawca powinien wydzielić i wskazać budynki służące do działalności rolniczej oraz gospodarczej lub dokonać ich wyceny przez rzeczoznawcę posiadającego stosowne uprawnienia. Zaniechanie wnioskodawcy w tym zakresie uniemożliwia organowi dokonanie poprawnej oceny, bowiem szkody poniesione w obiektach objętych wnioskiem mogą zostać uwzględnione tylko w takim zakresie w jakim dotyczą części obiektu wykorzystywanego na cele związane de facto z produkcją rolną. Organ nie może dopuścić do sytuacji aby objąć wnioskowaną rekompensatą szkody nie mające wpływu na zakres i cel przedmiotowej pomocy.

Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa z 26 września 2013 r., Prezes ARiMR poinformował skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu tego wezwania.

O. Sp. z o.o. złożyła skargę do tutejszego Sądu na pismo ARiMR z [...] lipca 2013 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono m.in. naruszenie § 4 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz § 8 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 września 2010 r. poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że warunkiem przyznania pomocy jest aby wysokość szkód określonych w § 2 pkt 1 rozporządzenia, spowodowanych w gospodarstwie, oszacowanych przez komisję wynosiła nie mniej niż 10.000 zł – w budynkach, budowlach, maszynach lub urządzeniach służących wyłącznie do produkcji rolnej, sadach lub plantacjach wieloletnich, lub stadach podstawowych zwierząt gospodarskich podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów wskazuje, że ww. szkody muszą wystąpić w budynkach, budowlach, maszynach lub urządzeniach służących do produkcji rolnej nie przywidując kryterium wyłączności przeznaczenia budynków.

Skarżąca zgłosiła również zarzut naruszenia § 14 ust. 6 rozporządzenia poprzez odmowę przyznania pomocy w związku z rzekomym nieusunięciem przez Wnioskodawcę braków wniosku w terminie, podczas gdy wniosek pozbawiony był braków tego rodzaju, które uniemożliwiałyby jego merytoryczne rozpatrzenie, a powołanie się na powyższe przepisy stanowi ich nadużycie, które miało na celu uchylenie się przez organ od merytorycznej oceny złożonego wniosku i powstałego w toku jego rozpoznania problemu interpretacyjnego na gruncie § 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia.

W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podtrzymała argumentację przedstawianą w toku postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącej organ nie miał żadnych podstaw prawnych do oparcia rozstrzygnięcia o wezwania w zakresie wyszczególnienia wewnętrznego podziału uszkodzonych obiektów pod kątem wykorzystania do działalności rolniczej i gospodarczej. Według strony skarżącej wbrew twierdzeniom organu, ustawodawca nie przewidział żadnego mechanizmu, który pozwalałby na modyfikowanie rozmiaru pomocy w zależności od procentowego wykorzystania zniszczonych budynków do produkcji rolnej.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową ocenę organu prezentowaną w zaskarżonym piśmie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W rozstrzyganej sprawie przedmiotem skargi jest akt z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż podstawę przyznania pomocy finansowej w ramach działania 126 "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 stanowią przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173) – zwana dalej "ustawą". Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt ustawy, Agencja wykonuje zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania m.in. działania Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy pomoc w ramach ww. działania przyznawana jest na podstawie umowy zawieranej pod rygorem nieważności w formie pisemnej. Art. 22 ust. 2 ustawy wyłącza stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w prowadzonych przez podmioty wdrażające postępowaniach w sprawach przyznawania pomocy. Jednocześnie art. 22 ust. 4 tej ustawy przyznaje wnioskodawcy prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonym dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Szczegółowe zasady dotyczące przyznawania pomocy w ramach przedmiotowego działania określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania / oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 169, poz. 1141) – zwane dalej: "rozporządzeniem", wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Kwestią kluczowa dla oceny sprawy była wykładnia przepisu § 4 ust. 1 pkt 1 b powoływanego rozporządzenia, co do której strony postepowania pozostawały w sporze. Według strony skarżącej brak było podstaw do formułowania na gruncie tego przepisu wezwania o nadesłanie planów przedmiotowych obiektów zawierających oznaczenie oraz procentowe określenie powierzchni wykorzystywanych dla celów gospodarczych i rolnych. Organ stał z kolei na stanowisku, iż obowiązkiem strony celem uzyskania wnioskowanej pomocy było wykazania tej okoliczności w toku prowadzonego postępowania.

Zdaniem Sądu za uzasadnione należy uznać prezentowane przez stronę skarżącą stanowisko, w związku z czym stwierdzić należało naruszenie § 4 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa z 13 września 2010 r., a w konsekwencji naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich.

Przechodząc do przedstawienia motywów podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia przytoczyć należy treść mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa.

Zgodnie z § 2 rozporządzenia o pomoc może się ubiegać osoba fizyczna będąca obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub osoba prawna, lub spółka osobowa w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych, zwana dalej "spółką osobową", która: 1) jest posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego, w rozumieniu Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha lub nieruchomości służącej do prowadzenia produkcji w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanych dalej "gospodarstwem", w którym wystąpiła szkoda spowodowana co najmniej przez jedno ze zdarzeń losowych wymienionych w art. 3 ust. 2 pkt 2-11a ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 150, poz. 1249, z późn. zm.); 2) prowadzi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produkcję roślinną lub zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego lub reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadowniczą, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych lub produkcję zwierzęcą typu przemysłowo-fermowego, z wyłączeniem chowu i hodowli ryb, zwaną dalej "działalnością rolniczą"; 3) nie podlega wykluczeniu z ubiegania się o przyznanie pomocy na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", oraz przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie rozporządzenia nr 1698/2005 lub przepisów odrębnych;

4) jest wpisana do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym - w przypadku osoby prawnej oraz spółki osobowej.

Zgodnie natomiast z § 4 powoływanego rozporządzenia pomoc przyznaje się osobie fizycznej lub osobie prawnej, lub spółce osobowej, która spełnia warunki określone w § 2 i której został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, jeżeli:

1) wysokość szkód określonych w § 2 pkt 1, spowodowanych w gospodarstwie, oszacowanych przez komisję, o której mowa w art. 4 ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 i Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 115, poz. 961 oraz z 2010 r. Nr 76, poz. 490), zwaną dalej "komisją", wynosi:

a) średnio powyżej 30 % średniej rocznej produkcji rolnej z trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiła szkoda, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiła szkoda, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej produkcji w gospodarstwie rolnym - w uprawach rolnych, zwierzętach gospodarskich w rozumieniu ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 133, poz. 921, z 2008 r. Nr 171, poz. 1056, z 2009 r. Nr 223, poz. 1775 oraz z 2010 r. Nr 127, poz. 857), zwanych dalej "zwierzętami gospodarskimi", lub rybach oraz

b) nie mniej niż 10.000 zł - w budynkach, budowlach, maszynach lub urządzeniach służących do produkcji rolnej, sadach lub plantacjach wieloletnich, lub stadach podstawowych zwierząt gospodarskich;

Przenosząc treść wskazanych przepisów prawa na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż niewątpliwie strona skarżąca będąca osobą prawną była posiadaczem gospodarstwa rolnego, które składało się zarówno z gruntów rolnych jak i wskazanych we wniosku zabudowań, a więc strona ta mogła ubiegać się o pomoc unormowaną wskazanym wyżej przepisem (co nie było w sprawie kwestionowane).

Dalej wskazać trzeba, iż kluczowy dla oceny sprawy przepis § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a i b rozporządzenia wymaga określenia wysokości szkód spowodowanych w tym gospodarstwie. Szkody muszą dotyczyć łącznie dwóch elementów tj. produkcji rolnej (musi być to powyżej 30% średniej rocznej produkcji z trzech ostatnich lat) oraz nie mniej niż 10 tys. w budynkach, budowlach, maszynach lub urządzeniach służących do produkcji rolnej. Podkreślić tutaj należy, iż treść przepisu wskazuje, że obiekty objęte wnioskiem winny służyć do produkcji rolnej. Zdaniem Sądu z przepisu tego nie można jednak wywieść warunku aby te budynki, budowle czy urządzenia służyły wyłącznie do produkcji rolnej (jak wskazywał uprzednio organ). Wyjaśnić tutaj trzeba, iż organ administracyjny co prawda w toku ponad trzyletniego postępowania ostatecznie odstąpił od tego twierdzenia, jednak w związku z treścią tego przepisu wysnuł obowiązek dokładnego sprecyzowania powierzchni przeznaczonej dla celów produkcji rolnej oraz dla celów prowadzenia działalności gospodarczej. Brak wyjaśnienia tej kwestii zdaniem organu wypełniało przesłankę § 14 ust. 6 rozporządzenia zgodnie z którym ARiMR nie przyznaje pomocy jeżeli strona pomimo wezwania nie usunęła wszystkich braków w terminie.

W ocenie Sądu prezentowane tu przez organ rozumienie wskazanego wyżej przepisu jest nieprawidłowe. Treść przepisu nie ogranicza bowiem ww. obiektów jako służących wyłącznie do produkcji rolnej w dacie wystąpienia szkody, ale stanowi generalnie, iż pomoc dotyczy obiektów służących do produkcji rolnej (nie wskazując przy tym czy chodzi o cel danego budynku, jego przeznaczenie zasadnicze czy też aktualny sposób wykorzystywania). Tym samym uznać należy, iż obiekty budowlane objęte wnioskiem mogły być także wykorzystywane w innych dziedzinach niż rolne, o ile dają one w zakresie objętym wnioskiem możliwość poprawy potencjału produkcji rolnej danego gospodarstwa. Na takie rozumienie tego przepisu wskazuje bowiem cel wnioskowanej pomocy, która to pomoc skutkować ma przywróceniem potencjału produkcji rolnej zniszczonego klęską żywiołową. Istotę pomocy w aspekcie uszkodzonych budynków nie stanowi więc aktualne wykorzystywanie budynków na datę powstania szkody (jak uznał organ) ale potencjał produkcji rolnej wynikający z zasadniczego przeznaczenia danych obiektów. Jednocześnie wskazać trzeba, iż nie ulega żadnej wątpliwości, że zasadnicze przeznaczenie obiektów objętych wnioskiem w zakresie wnioskowanej pomocy stanowiły obiekty służące do produkcji rolnej. Taki stan rzeczy potwierdza również treść opinii powołanej przez Wojewodę Komisji, gdzie określono wysokość szkód w gospodarstwie rolnym skarżącej spółki.

Wbrew twierdzeniom organu nie można zatem uznać, iż wezwanie do wykazania procentowej wielkości pomieszczeń wykorzystywanych do prowadzonej przez skarżącą spółkę działalności gospodarczej wraz z mapą danych obiektów stanowiło w ustalonym tutaj stanie faktycznym brak wniosku, którego usunięcie było niezbędne do jego uwzględnienia.

W kontekście przywołanej wyżej Opinii Komisji oraz braku podstaw do oparcia przez organ wydanego rozstrzygnięcia na treści § 14 ust. 6 rozporządzenia podkreślenia wymaga, iż ważnym aspektem tej sprawy jest to, że § 4 rozporządzenia wskazuje, że to nie skarżący określa i udowadnia wysokość szkód lecz czyni to specjalna "Komisja" powoływana przez wojewodę. Komisja taka składa się co najmniej z 3 osób mających wykształcenie wyższe ale średnie we zakresie rolnictwa, ekonomiki rolnictwa (...) a w przypadku szkód w budynkach lub budowlach służących do prowadzenia działalności rolniczej co najmniej 1 osoba wchodząca w skład komisji powinna mieć wykształcenie i doświadczenie zawodowe w budownictwie (o czym stanowi § 6 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia RM z 22 stycznia 2009 r. w sprawie realizacji niektórych zadań ARiMR). W przedmiotowej sprawie taki protokół komisji dotyczący szkód w produkcji i budowlach służących do produkcji rolnej został przez skarżącą spółkę załączony. Bezspornie wynika z niego, że straty w produkcji obejmowały ponad 99% produkcji (na ponad 1 mln. zł) a straty w budowlach służących do produkcji rolnej określono na 340 tys. zł. Okoliczność ta ponownie wskazana została przez Urząd Gminy i Miasta J. w piśmie z 19 lipca 2012 r., gdzie potwierdzono dane zawarte w protokole z 5 listopada 2010 r. dotyczące z oszacowania zakresu i wysokości szkód spowodowanych przez powódź w gospodarstwie O. Sp. z o.o. W piśmie tym wyjaśniono, iż zadaniem Komisji było ustalenie poprzez lustrację na miejscu zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych działach specjalnych produkcji rolnej dotkniętych powodzią, stanowiących zagrożenie dalszego ich funkcjonowania – na wniosek osób fizycznych i prawnych prowadzących gospodarstwa rolne i działy specjalne produkcji rolnej. Trudno więc uznać, aby w świetle obiektywnie stwierdzonej okoliczności wystąpienia szkody (vide treść opinii wraz z protokołami), która ponownie potwierdzona została przez Urząd Miasta i Gminy J. (pismo z 19 lipca 2012 r.), wezwania organu do wyodrębnienia części budynków ze względu na zakres prowadzonej działalności były uzasadnione. Tym samym, sam fakt nie wykonania przedmiotowego wezwania nie mógł stanowić podstawy odmowy uwzględnienia wniosku.

Ponadto, w ocenie Sądu przyjmując nawet argumentację organu w zakresie potrzeby wykazania szkody w obiektach wykorzystywanych do produkcji rolnej w dacie wystąpienia tej szkody, również w takim ujęciu brak było podstaw do odmowy uwzględniania wniosku z uwagi na nie wykonanie przedmiotowego wezwania. Odnosząc się tutaj do wątpliwości organu w zakresie wysokości poniesionej szkody (strona musiała wykazać szkodę na minimum 10.000 zł) zwrócić należy uwagę, że już sama wielkość szkód skarżącego spowodowana stratami w produkcji rolnej (ponad 1 mln. zł) dawała podstawy do ubiegania się o maksymalny limit pomocy tj. 300 tys. zł (§ 8 ust. 1 pkt 1 i 2). Oczywiście winien być tu również wykazany warunek strat w budynkach, budowlach i urządzeniach do produkcji rolnej przekraczających 10 tys. zł. Mając tutaj na uwadze potwierdzoną w obiektywnej Opinii Komisji okoliczność strat w budynkach w wysokości 340.000 zł uznać należało, iż aby skarżący mógł uzyskać maksymalną kwotę powinien co najmniej w 1/34 (odniesienie kwoty min. 10.000 do straty 340.000) że budynki wykorzystywane głównie w działalności dotyczącej hodowli koni były także wykorzystywane do produkcji rolnej. Zdaniem Sądu konsekwentne wyjaśnienia skarżącej, co do sposobu wykorzystywania poszczególnych budynków do produkcji rolnej, przy wzięciu pod uwagę wielkości gospodarstwa (278 ha), zatrudnieniu pracowników rolnych, a także to, że pod koniec 2010 r. w stajniach mających możliwość przystosowania ich do funkcji magazynowych nie było wówczas pełnej obsady boksów dla koni, pozwala na przyjęcie, że proporcjonalne straty w tych budynkach przekroczyły wymagany próg 10 tys. zł. Trafnie przy tym skarżąca zarzuca, że organ żądając dokumentów dotyczących wydzielania części gospodarczej od rolnej w tych budynkach wymagał dokumentów niemożliwych do przedłożenia i uzyskania.

Odnosząc się natomiast do powoływanego przez organ motywu spornych wezwań do złożenia wyjaśnień, z uwagi na zagrożenie objęcia wparciem działalności nieobjętej przedmiotową pomocą finansową, nie można zgodzić się z organem, że przeznaczone środki dofinansowania w przypadku ich przyznania trafiłyby na inny cel niż przywrócenie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych. Po pierwsze wskazać należy, że warunek o jakim mowa w § 5 rozporządzenia dotyczącym tego, że pomoc przyznaje się na operację obejmującą WYŁĄCZNIE inwestycje związane z prowadzeniem działalności rolniczej, został przez skarżącą wypełniony, ponieważ dotyczył zakupu maszyn rolniczych (siewnika i agregatu uprawowego). Niewątpliwie maszyny do pomogą w przywróceniu skarżącej utraconego potencjału w produkcji rolnej w tak ogromnym gospodarstwie. Co więcej wielkość przyznanej pomocy 300 tys. zł, nie wyrówna poniesionych strat w produkcji rolnej (ponad 1 min. zł), a jedynie stwarza szansę na jego częściowe przywrócenie.

Reasumując zatem powyższe rozważania, w ocenie Sądu za bezpodstawne należy uznać twierdzenie organu o potrzebie złożenia przez wnioskodawcę szczegółowych wyjaśnień które obiekty i w jakiej części służyły do prowadzenia produkcji rolnej a które do prowadzenia działalności gospodarczej. Tym samym brak było podstaw do zastosowania § 14 ust. 6 powoływanego rozporządzenia a wniosek winien zostać rozpoznany w oparciu o ustalony stan faktyczny sprawy. Podjęta przez organ ocena jako oparta na nieprawidłowej wykładni przepisu § 4 ust. 1 pkt 1 lit. b doprowadziła w konsekwencji do naruszenia art. 10 us.t 1 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich. W ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracyjny rozpatrzy wniosek skarżącej z uwzględnieniem powołanej wyżej wykładni przepisu § 4 cyt. rozporządzenia dokonanej przez Sąd w wydanym orzeczeniu.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 146 § 1 Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku o uchyleniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.