Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 38/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono  orzeczenie I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 220 ust. 2 , art. 236 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 67, art. 78, art. 80, art. 81 ust. 1,
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
article: art. 19 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art.145 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 października 2008r. sprawy ze skargi M. Spółka z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowa zwrotu cła 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2007r. Nr [...]. 2/ zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B.P. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz. U. nr 68 poz. 622 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania strony postępowania tj. "M." sp. z o.o z dnia [...] od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Z. nr [...] z dnia [...] odmawiającej zwrotu cła pobranego z tytułu importu żelazokrzemomanganu wg dokumentu SAD nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji podniósł, że w dniu [...] w Oddziale Celnym w H. objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu według dokumentu SAD Nr [...] sprowadzony z Ukrainy żelazokrzemomangan w ilości 552.400 kg. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę nr [...] z dnia [...] listy przewozowe SMGS, Deklarację Elementów Dotyczących Wartości Celnej D.W. 1, protokół handlowy nr [...] wraz z raportem ważenia wagonów, certyfikaty jakości oraz kopię świadectwa pochodzenia FORM A nr [...] wystawionego dla żelazokrzemomanganu w ilości 642,3 mt. Zgłoszenie celne zostało przez organ celny przyjęte jako odpowiadające wymogom formalnym zgodnie z art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992, str. 1 ze zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, Rozdział 2, Tom 2, str. 307).

W dniu [...] do Naczelnika Urzędu Celnego w Z. wpłynął wniosek M. Sp. z o.o o korektę zgłoszenia celnego w części dotyczącej wartości ceInej towaru oraz o zastosowanie preferencyjnej stawki celnej. Do wniosku strona dołączyła notę korygującą nr [...] z dnia [...], oryginał świadectwa pochodzenia Form A nr [...] z dnia [...].

W związku z wątpliwościami, co do autentyczności dowodu pochodzenia został on przekazany Dyrektorowi Izby Celnej w B.P. z prośbą o przesłanie do weryfikacji.

Organ odwoławczy dodał również, że w trakcie prowadzonego postępowania strona zwróciła się z prośbą, aby na tym etapie rozpatrywania wniosku uwzględnić tylko kwestię reklamacji ilości importowanego towaru. Naczelnik Urzędu Celnego uznał, iż w oparciu o przedstawione dowody możliwa jest korekta wartości celnej importowanego towaru. Decyzją nr [...] z dnia [...] określił kwotę wynikającą z długu celnego dla importowanego towaru i zarządził zwrot cła w kwocie [...] PLN (jako różnicy pomiędzy kwotą cła wynikającą z decyzji a kwotą pobraną wg zgłoszenia celnego).

W dniu [...] Naczelnik Urzędu Celnego w Z. otrzymał wyniki przeprowadzonej przez ukraińskie władze celne weryfikacji świadectwa pochodzenia.

W piśmie nr [...] z dnia [...] Krajowe Służby Celne Ukrainy poinformowały, iż ukończyły procedurę weryfikacyjną dotyczącą świadectwa pochodzenia nr [...] z dnia [...]. W trakcie procesu weryfikacji uzgodniono, iż świadectwo pochodzenia zostało wydane przez grupę ekspertów N. Dniepropietrowskiej Izby Handlu i Przemysłu. Produkt "ferrosilicomanganese [mangan żelazokrzemowy]" został wyprodukowany przez PJSC "N.F.P." na bazie surowców z Ukrainy i importowanych. Kryterium pochodzenia wymienionego produktu zostało ustalone zgodnie z Aneksem 15 do Rozporządzenia EWG nr 2454/93 łącznie ze zmianami w tym Rozporządzeniu przedstawionymi w Rozporządzeniu EWG nr 12/97 i nr 1602/2000. Z wyłączeniem rubryk 7 i 9, Służby Celne Ukrainy potwierdziły autentyczność danych zadeklarowanych w wymienionym świadectwie pochodzenia. Jednocześnie stwierdzono, iż nie było dodatkowych uwag w rubryce 7 jako "WAGA OSTATECZNA" oraz w rubryce 9 jako ,,552,4mt"świadectwa pochodzenia nr [...]. Dołączono również kopię oryginalnego świadectwa pochodzenia, przechowywanego w Dniepropietrowskiej Izbie Handlu i Przemysłu.

Jak zauważył organ II instancji, Naczelnik Urzędu Celnego w Z. decyzją nr [...] z dnia [...] odmówił zwrotu cła pobranego tytułem zgłoszenia celnego nr SAD [...] z dnia [...] gdyż procedura weryfikacyjna nie potwierdziła autentyczności wpisów w polach 7 i 9 świadectwa pochodzenia Form A nr [...].

Pismem z dnia [...] strona postępowania złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i zarządzenie zwrotu cła w żądanej wysokości. Na poparcie swoich żądań wskazała aktualną treść załącznika nr 7 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U. nr 94 poz. 902 ze zm.) tj.:

,,5. Opis towaru na dokumencie potwierdzającym pochodzenie powinien umożliwiać jego identyfikację. Stwierdzenie drobnych niezgodności nie czyni dokumentu nieważnym, jeżeli zostało ustalone, że odpowiada on przedstawionym towarom.

6. Różnica pomiędzy rzeczywistą masą towaru a masą określoną w dowodzie pochodzenia nie powinna przekraczać 5 %. Jednakże w przypadku towarów masowych, gdy ich przywieziona ilość jest wyższa od ilości wskazanej w dowodzie pochodzenia o więcej niż 5 %, dowód ten może być zastosowany tylko do ilości towaru wskazanej w tym dowodzie. Jeżeli ilość przywiezionego towaru jest mniejsza od tej, która wynika z dowodu pochodzenia o więcej niż 5 %, dowód taki może być przyjęty po wyjaśnieniu przez zgłaszającego przyczyn wystąpienia rozbieżności w masie towaru."

Dyrektor Izby Celnej w B.P. zważył, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie możliwości zastosowania preferencyjnej stawki celnej, z uwagi na fakt istnienia rozbieżności pomiędzy wagą opisaną w świadectwie pochodzenia Form A tj. 642,3 mt a wagą stwierdzoną - 552,4mt. Różnica ta wynosi, 16,3 %".

Dyrektor Izby Celnej podniósł, że zastosowanie preferencji taryfowych w ramach systemu GSP (do którego należy Ukraina) uzależnione jest od przedłożenia właściwego dowodu pochodzenia - świadectwo Form A lub deklaracja na fakturze oraz spełnienie warunku bezpośredniego przywozu towaru do Wspólnoty. Aby świadectwo na formularzu A mogło zostać zaakceptowane w celu zastosowania preferencji taryfowych musi spełniać wymogi formalne. Wzór świadectwa określony został w załączniku 17 do rozporządzenia Komisji (EWG) 2454/93. Zgodnie ze wzorem podanym w/w załączniku oraz art. 81 w/w rozporządzenia wszystkie pola oprócz pól 2 i 3 formularza A są obowiązkowe do wypełnienia i dane te muszą być prawidłowe.

W ocenie organu odwoławczego, mając na uwadze, że procedura weryfikacyjna przeprowadzona przez Krajowe Służby Celne Ukrainy nie potwierdziła autentyczności wpisów w polach 7 i 9 świadectwa pochodzenia Form A nr [...], świadectwo to nie może być podstawą do zastosowania preferencyjnej stawki celnej 0%. Bezprawnie naniesiona poprawka miała na celu umożliwić zastosowanie preferencyjnej stawki.

Organ II instancji dodał, że zgodnie z pkt 5 załącznika 7 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne, obowiązującym w dacie dopuszczenia towaru do wolnego obrotu - opis towaru na dokumencie potwierdzającym pochodzenie powinien umożliwiać jego identyfikację. Stwierdzenie drobnych niezgodności nie czyni dokumentu nieważnym, jeżeli zostało w pełni dowiedzione, że odpowiada on przedstawionym towarom. Podstawowym kryterium zaakceptowania dowodu pochodzenia jest ustalenie, że odpowiada on przedstawionym produktom. Zgodnie z brzmieniem w/w przepisu w przypadku wątpliwości co do identyfikacji towaru tylko drobne niezgodności nie stanowią przeszkody do zaakceptowania dowodu pochodzenia. W ocenie Dyrektora Izby Celnej różnica między wagą deklarowaną, a wagą rzeczywistą towaru wynosząca 16,3 % nie może być uznana za drobne niezgodności.

Dyrektor Izby Celnej dodał także, że zgodnie z art. 85 rozporządzenia Komisji (EWG) 2454/93 w celu zastosowania preferencji taryfowych Strona może przedłożyć prawidłowe świadectwo na formularzu A wystawione w trybie retrospektywnym lub świadectwo na formularzu A z naniesionymi poprawkami, które w celu ich uwiarygodnienia byłyby zaparafowane i opieczętowane przez władze wystawiające.

Dowody gromadzi się dla potwierdzenia lub zaprzeczenia określonych faktów.

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia przez organ całokształtu materiału dowodowego jest wyrazem tego, że organ nie jest związany w jego gromadzeniu wnioskami Strony, lecz sam określa granice postępowania wyjaśniającego, kierując się własnym rozeznaniem i przekonaniem, co do konieczności udowodnienia pewnych faktów. Organ ma pełną swobodę w kształtowaniu zakresu postępowania wyjaśniającego mając jednak na względzie, że zebrany materiał ma doprowadzić do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy.

W ocenie organu administracji zgodnie z ustawą Ordynacja podatkowa, organ ustala stan faktyczny według własnego przekonania, z uwzględnieniem wiedzy i doświadczenia. Dopóki organ nie przekroczy granic swobodnej oceny dowodów, nie można w tę ocenę ingerować, ingerencja, bowiem jest możliwa dopiero wtedy, gdy dokonana ocena dowodów jest dowolna. Ustawowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organ prowadzący postępowanie administracyjne wyłącza możliwość odmiennej oceny, niż dokonał to organ orzekający, wiarygodności i mocy dowodowej dowodów, na których oparł decyzję, chyba, że organ ocenił zebrane dowody w sposób dowolny (wyrok NSA z dnia 03.03.1989r., sygn. Akt IV SA 1176/88 LexPolonica nr 297269). Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Organ podatkowy przytoczył w nim wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a także dokonał na podstawie całokształtu zebranego materiału oceny, czy dana okoliczność została udowodniona.

Ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia znalazło wyraz w uzasadnieniu niniejszej decyzji, przekonującym zarówno, co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności treści rozstrzygnięcia.

Skargę na powyższą decyzję wniosła spółka "M." sp. z o.o. z siedzibą w Świdnicy. Wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Z., jednocześnie zarzucając decyzji:

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 236 § 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 302 z 19.10.1992r.);

- art. art. 80,81 ust. 1 i 94 ust. 4 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 02.07.1993 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993 ze zm.);

- oraz § 34 wraz z pkt 5 i6 załącznik do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne(Dz. U. Nr 94, poz. 902 ze zm.);

- poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające, na odmowie uznania, iż zapłacona kwota cła jest prawnie nienależna, co spowodowane zostało nie uznaniem ukraińskiego świadectwa pochodzenia.

Jak również naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:

- art. art. 121,122,187 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 68 z 2004 poz.60 ze zm.), poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy, w tym m.in. przesłuchania funkcjonariusza celnego, na okoliczność zmiany świadectwa pochodzenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B.P. wniósł oj jej oddalenie. Jednocześnie podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Owa kontrola obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę – art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W niniejszej sprawie podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. art. 236 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92, jak i art. 80 i 81 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93.

Zgodnie z powołanym przepisem art. 236 ust. 1 należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi, gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2.

Zgodnie natomiast z art. 80 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 produkty pochodzące z kraju korzystającego korzystają z preferencji taryfowych. Do takich krajów zaliczono również Ukrainę. Zgodnie z przepisem art. 81 ust. 1 powyższego rozporządzenia produkty pochodzące w rozumieniu niniejszej sekcji kwalifikują się, w przywozie do Wspólnoty, do zastosowania preferencji taryfowych określonych w art. 67, pod warunkiem że były przewożone bezpośrednio w rozumieniu art. 78, po przedstawieniu świadectwa pochodzenia na formularzu A, wystawionego przez organy celne lub przez inne właściwe organy rządowe kraju korzystającego.

Zgodnie z przepisem art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymogi, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne, w tym dokonywane z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego, dokumenty, które mogą być wykorzystywane w charakterze zgłoszenia celnego, oraz dokumenty dołączane do zgłoszenia celnego. W rozporządzeniu należy w szczególności określić rodzaje i wzory dokumentów, które mogą być wykorzystywane w charakterze zgłoszenia celnego, sposób dokonywania zgłoszeń celnych dokonywanych z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego oraz wymogi dotyczące dokumentów dołączanych do zgłoszenia celnego. Rozporządzenie powinno uwzględniać różne formy dokonywania zgłoszenia celnego. Obowiązującym w czasie wwozu towaru, jak i obecnie jest rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U. nr 94 poz. 902 ze zm.).

Jak wynika z akt sprawy, towar sprowadzany przez skarżącego mógł być zakwalifikowany do zastosowania preferencyjnej taryfy celnej 0%. Sprowadzając towar z terytorium Ukrainy skarżący zdeklarował większą ilość towaru, niż wynikało to ze stanu faktycznego. Rzeczywista waga towaru była niższa, niż deklarowana. Bez wątpienia jednak, skoro preferencyjną stawką objęty był towar w ilości 642, 3 mt., to tym bardziej taką stawką powinien być objęty towar o wadze 552,4 mt. Organ administracji potwierdził fakt niższej ilości towaru, niż deklarowany i zwrócił skarżącemu nadwyżkę cła (określonego na podstawie deklarowanej ilości towaru, a nie rzeczywistej). Nie budzi także wątpliwości fakt, że spółka przedłożyła właściwe świadectwo pochodzenia na formularzu A (zgodnie ze wzorem z załącznika nr 17), wystawione przez właściwe organy kraju korzystającego i złożyła odpowiedni wniosek o zastosowanie preferencji. celnych

Świadectwo, o którym mowa, ma na celu przede wszystkim identyfikować w prawidłowy sposób sprowadzany na terytorium UE towar. Nie ma wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie świadectwo pochodzenia było wystawione prawidłowo przez odpowiedni organ i prawidłowo identyfikowało towar (żelazokrzemomangan). Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie, że w toku postępowania administracyjnego, zainicjowanego na wniosek skarżącego, ale jak twierdzi skarżący na skutek sugestii organów celnych, do tego świadectwa wprowadzono zmiany, tj. określono niższą niż pierwotnie deklarowaną, a rzeczywistą wagę towaru objętego zgłoszeniem celnym. Zostało to dokonane przez nieustaloną osobę po stronie eksportera. Autentyczność świadectwa i zawartych w nim danych nie została zatem zanegowana w trakcie postępowania weryfikacyjnego.

Na uwagę zasługuje fakt, że w momencie zgłoszenia towaru żaden przepis nie stawiał wymogu tolerancji wagowej. Taką normę wprowadziła dopiero zmiana cytowanego powyżej rozporządzenia Ministra Finansów w 2007 r. Różnica między wagą deklarowaną w świadectwie a rzeczywistą, wynosząca 16,3 % nie dawała podstawy do uznania świadectwa pochodzenia za nieważne.

Przedłożenie przez importera w chwili zgłoszenia celnego świadectwa pochodzenia w pełni umożliwiło organom celnym identyfikację opisanego w nim towaru. Okoliczność ta do chwili obecnej nie budzi wątpliwości, gdy się zważy, że żadna ze stron nie zaprzecza, iż przedmiotem importu był towar określony jako żelazokrzemomangan. Spełniony był zatem wymóg określony w pkt 5 załącznika nr 7 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. wydanego na podstawie § 34 tegoż rozporządzenia.

Zdaniem sądu należy przychylić się do stanowiska wyrażonego przez skarżącego w skardze, że przedłożone świadectwo pochodzenia stanowi wystarczający dokument dla przyznania preferencji taryfowych poprzez zastosowanie preferencyjnej stawki celnej 0 %, dla towaru pochodzącego z Ukrainy. Stawka ta zawarta jest w zintegrowanej taryfie celnej Wspólnot Europejskich TARIC, ustanowionej na podstawie art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87. Zgodnie z art.8oa cyt . wyżej rozporządzenia Komisji(EWG) nr 2454/93 z dnia 02.07.1993 r., produkty pochodzące z kraju korzystającego korzystają z preferencji taryfowych, określonych w art. 67 po przedłożeniu świadectwa pochodzenia na formularzu A, którego wzór znajduje się w załączniku nr 17.

Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.