Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1740/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 109 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Wasilewska, Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (sprawozdawca), Sędzia NSA Jan Zając, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 13/08 w sprawie ze skargi I. P. I. i A. S. Spółki Jawnej z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 30 października 2007 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2003 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 13/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w sprawie ze skargi I. P. I. i A. S. sp. j. z/s w L., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 30 października 2007r. wydaną w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2003 r.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przedstawił szczegółowo przebieg postępowania w sprawie rozpoznawanej oraz w sprawie decyzji wymiarowej dotyczącej określenia przez organ podatku VAT za przedmiotowy okres rozliczeniowy. Wynikało z niego, że o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym orzeczono – na podstawie art. 109 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm. – dalej ustawa o VAT z 2004r.) - na skutek zaniżenia przez stronę podatku należnego w związku z nie opodatkowaniem usług pośrednictwa handlowego, za które spółka otrzymała wynagrodzenie w postaci kwotowej prowizji. Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 12/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił wymienioną decyzję wymiarową za grudzień 2003 r. W uzasadnieniu przedstawiono szczegółowo motywy tamtego orzeczenia.

W związku z powyższym, mając na uwadze charakter dodatkowego zobowiązania podatkowego, również decyzja organu odwoławczego w sprawie rozpoznawanej musiała podlegać uchyleniu.

2. W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Jako podstawy kasacyjne wskazano:

1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego i niewzięci pod uwagę całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym przyjęcie, że skarżąca wykonała plan aktywacji, pomimo tego, że z akt sprawy wynikało, iż P. nie sporządził planu aktywacji na listopad 2003 r. i wypłacił premię (wynagrodzenie) nazwaną prowizją, co spowodowało pominięcie istotnych okoliczności mających wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji doprowadziło Sąd pierwszej instancji do błędnego rozstrzygnięcia sprawy określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2003 r. – sygn. akt I SA/Łd 12/08 zarówno z powodów o charakterze procesowym jaki i materialnym;

2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedokonanie wykładni prawa materialnego art. 2 ust. 1, art. 4 i art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm., dalej ustawa o VAT z 1993 r.)pomimo, iż decyzja wymiarowa będąca podstawą do zastosowania sankcji z art. 109 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 poz. 535 ze zm., dalej ustawa o VAT z 2004 r.) została wydana na podstawie ustawy o VAT z 1993 r., a nie w oparciu o art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.;

3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (niewłaściwe zastosowanie) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na zarzucie błędnej wykładni art. 8 ust. 1 ustawy o VAT z 2004 r. w sytuacji gdy przedmiotem oceny WSA w Łodzi były skutki decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za grudzień 2003 r., czyli za okres, w którym obowiązywała ustawa o VAT z 1993 r., a nie ustawa o VAT z 2004 r., a Polska nie była członkiem Unii Europejskiej i nie obowiązywała jeszcze Dyrektywa 2006/112/WE.

3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona przeciwna wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna na uwzględnienie nie zasługuje.

Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny – poza przypadkami nieważności postępowania wymienionymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. - rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie Sądu kasacyjnego podstawami zaskarżenia oraz zakresem tego zaskarżenia. W konsekwencji Sąd kasacyjny – rozstrzygając w granicach tego środka odwoławczego – nie jest uprawniony do uzupełniania lub poprawiania podstaw skargi kasacyjnej, czy też samodzielnego formułowania jej zarzutów.

Ustalając jaką sprawę rozpatruje Naczelny Sąd Administracyjny należy sięgnąć do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., który dotyczy sądu administracyjnego pierwszej instancji. Przepis ten postanawia, że Sąd ten rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, w przeciwieństwie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawa prawną. Co do wyrażenia " w granicach danej sprawy" wystarczy stwierdzić, że jest to ta sama sprawa, którą rozstrzygnął organ w zaskarżonej do WSA decyzji. Decydującym zatem będzie przedmiot tego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie decyzja Dyrektora Izby Skarbowej wydana została w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług.

Podstawą prawną wydania decyzji konstytutywnej ustalającej to dodatkowe zobowiązanie był przepis art. 109 ust. 4 ustawy o VAT. Stanowi on, że w razie stwierdzenia, iż podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej, właściwy organ określa wysokość tego zobowiązania w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia tego zobowiązania. Jak z tego przepisu wynika ustalenia organu, które powodują, że kwestionuje on prawidłowość rozliczenia podatku od towarów i usług za konkretny, miesięczny okres rozliczeniowy, dokonywane są w postępowaniu, którego przedmiotem jest "wymiar" tego podatku za dany miesiąc. Jeśli ustalenia te spowodują, że organ określi wynik tego rozliczenia i wykaże tym samym, że podatnik w złożonej deklaracji wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od należnej, wówczas dopiero może ustalić sankcyjne dodatkowe zobowiązanie stanowiące 30% kwoty zaniżenia. Uwagi te nabierają znaczenia dopiero w sytuacji, kiedy to, jak w niniejszej sprawie, organ wydaje oddzielnie decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług i oddzielnie decyzję ustalającą "sankcję". Dodatkowe zobowiązanie wypływa z decyzji określającej podatek. I to jej rozstrzygnięcie daje dopiero podstawę do wydania decyzji "sankcyjnej".

Dlatego też to nie w tym drugim postępowaniu może toczyć się spór pomiędzy podatnikiem, a organem, w zakresie ustaleń powodujących zmianę rozliczenia VAT za dany miesiąc. Zatem część rozważań Sądu I instancji, odnosząca się do postępowania wymiarowego, przepisów prawa materialnego dającego podstawę do określenia wysokości podatku, była przedstawieniem przebiegu i wyniku tamtego postępowania objętego oceną Sądu pierwszej instancji wyrażoną w wyroku z dnia 30 maja 2008r., sygn. akt I SA/Łd 12/08 .

Stąd też zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszeń przepisów prawa, jakich dopuścił się WSA, będących podstawą wydania decyzji określającej podatek od towarów i usług za grudzień 2003r., nie dotyczą sprawy, którą rozpatrywał ten sąd na skutek skargi od decyzji organu II instancji wydanej w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania w tym podatku za przedmiotowy okres rozliczeniowy.

Jednocześnie należy dodać, że w sprawie o sygn. akt I FSK 1739/08 Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2009r. oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Dyrektora Izby Skarbowej w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wydanego w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2003r.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.