Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 604/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 81c ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant asystent sędziego Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi G. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia inwentaryzacji i oceny technicznej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz G. W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W związku z wnioskiem Firmy A sp.j. we W., Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego Miasta W. (dalej: PINB), pismem z dnia ... 2013 r., zawiadomił A. W. i G. W. o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnego wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym na terenie działki ... przy ul. R. ... we W.. Postanowieniem z dnia ... 2013 r. PINB nałożył na A. W. i G. W. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji i oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na zmniejszeniu otworu okiennego, ociepleniu ścian zewnętrznych styropianem oraz obłożeniu ścian zewnętrznych i tarasu płytkami gresowymi w budynku przy ul. R. ...we W. (działka nr ...) stwierdzającej zgodność wykonanych robót budowlanych z przepisami techniczno budowlanymi, a w przypadku stwierdzenia niezgodności, określenia niezbędnego zakresu robót je eliminujących oraz użytych wyrobów budowlanych zgodnie z obowiązującymi przepisami dopuszczającymi do obrotu i stosowania w budownictwie, w terminie do ... 2014r.

Na skutek zażalenia A. W., Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., postanowieniem z ... 2014 r. uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, stwierdzając braki w materiale dowodowym, niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz uzasadnienie wydanego postanowienia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB Miasta W., postanowieniem z dnia ... 2014r. nr ..., na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 1409), wobec uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego samowolnie wykonanych robót budowlanych, ponownie nałożył na A. W. i G.W. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji i oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na zmniejszeniu otworu okiennego, ociepleniu ścian zewnętrznych styropianem oraz obłożeniu ścian zewnętrznych i tarasu płytkami gresowymi w budynku przy ul. ... we W. (działka nr ...) stwierdzającej zgodność wykonanych robót budowlanych z przepisami techniczno budowlanymi, a w przypadku stwierdzenia niezgodności, określenia niezbędnego zakresu robót je eliminujących oraz użytych wyrobów budowlanych zgodnie z obowiązującymi przepisami dopuszczającymi do obrotu i stosowania w budownictwie, wykonanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia i należącą do Izby Inżynierów Budownictwa. Organ określił nieprzekraczalny termin przedłożenia ww. dokumentów – do dnia ... 2014r.

W uzasadnieniu PINB stwierdził, iż dokonana wymiana stolarki okiennej wraz ze zmianą wielkości otworu okiennego zgodnie z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego stanowi przebudowę budynku, na którą potrzebna jest zgoda organu. Ocieplenie budynku z obłożeniem go płytami gresowymi stanowi natomiast roboty budowlane, które zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy, wymagają zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Z uwagi na brak stosownego pozwolenia oraz zgłoszenia organ uznał wykonane prace za samowolę budowlaną.

Organ swoje wątpliwości co do stanu technicznego wykonanych samowolnie robót budowlanych uzasadnił tym, że roboty polegające na wymianie stolarki okiennej wraz ze zmianą wielkości otworu są to roboty ingerujące w ścianę nośną budynku oraz powodują zmianę jego elewacji. Oprócz tego roboty te, jak również roboty polegające na ociepleniu ścian zewnętrznych budynku są to roboty, których poszczególne etapy podczas realizacji ulegają zakryciu w związku z tym zachodzi obawa czy przedmiotowe roboty wykonano zgodnie z przyjętą technologią i sztuką budowlaną, a użyte materiały budowlane są odpowiedniej jakości. Organ podał, że z akt sprawy wynika, iż ocieplenie od strony południowo wschodniej (frontowej) drugiej kondygnacji zostało wykonane w 2013r. przez G. W., natomiast pozostałe roboty przez poprzednich właścicieli w okresie od 1998r. do 2001r.

Dokumentacja, do której zostali zobowiązani A. i G. W., czyli aktualni właściciele nieruchomości, pozwoli zdaniem organu ocenić czy roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną a użyte wyroby budowlane spełniają wymogi stosownych przepisów. Strony postępowania ustalono na podstawie aktu notarialnego nr ... z dnia ... 2001 r.

W zażaleniu na to postanowienie A. W. ponownie zarzuciła, że organ bezzasadnie pominął przedłożony dokument - pięcioletni przegląd budynku z 2012r., stwierdzający jego należyty stan techniczny, a także nadgorliwość oraz narażanie właścicieli na niepotrzebne koszty. Zwróciła uwagę, iż nie rozumie potrzeby wykonania i przedłożenia dodatkowych dokumentów ani też wątpliwości organu I instancji dotyczących stanu technicznego wykonanych robót i jakości użytych wyrobów, a organ I instancji nie ustosunkował się w tym przedmiocie do protokołu kontrolnego z ... 2013 r., w którym brak takich zastrzeżeń. Strona zarzuciła, że zmniejszenie okna nie może być ingerencja w ścianę nośną. Uważa, że organ I instancji nie uzasadnił dostatecznie, dlaczego powziął wątpliwości co do prawidłowości robót i jakości materiałów wykorzystanych przy dociepleniu a sam fakt, że docieplenie polega na zakrywaniu kolejnych warstw nie może stanowić argumentu tym bardziej, że nikt nie zaopatruje się w materiał niedopuszczony do obrotu bo byłoby to szkodzenie samemu sobie i swojej rodzinie. Żaląca się podkreśliła, że jej brat G. W. ukończył szkołę budowlaną i mimo, że nie posiada uprawnień kierownika budowy to był obecny przy większości prac i nadzorował je. Obecna kontrola jest już czwartą w ciągu ostatnich dwóch lat, a wszystkie podjęto na wniosek P. W., który jest z rodziną skarżącej w sporze.

Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia ... 2014 r., na podstawie art. 81c ust. 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz dokonane przez organy ustalenia co do zakresu wykonanych w warunkach samowoli budowlanej robót budowlanych na działce nr ... przy ul. R. we W., polegających na: wymianie stolarki okiennej w całym budynku mieszkalnym oprócz trzech okien od strony wschodniej, zmniejszeniu szerokości okna o 11 cm na trzeciej kondygnacji, ociepleniu ścian zewnętrznych budynku drugiej i trzeciej kondygnacji od strony południowo-zachodniej i południowo- wschodniej (styropian grubości 5-8cm, siatka, klej, farba), ociepleniu ścian zewnętrznych budynku pierwszej, drugiej i trzeciej kondygnacji elewacji północno-wschodniej i północno-zachodniej (styropian grubości 5-8 cm, siatka, klej, farba) obłożeniu ścian zewnętrznych i posadzki tarasu od strony południowo wschodniej (frontowej) płytkami gresowymi o wymiarach 80x 80 cm, które zostały zakończone a na ich wykonanie inwestor nie przedłożył zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Organ podzielił stanowisko PINB, zgodnie z którym zakres robót w przedmiocie wymiany stolarki okiennej powodujący zmniejszenie otworu okiennego, zgodnie z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego stanowi przebudowę budynku, na którą inwertor powinien uzyskać pozwolenie na budowę, natomiast docieplenie ścian zewnętrznych budynku wraz z obłożeniem ich w części płytami gresowymi – są to roboty budowlane, które zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 wymagają zgłoszenia w organie administracji budowlanej przed ich rozpoczęciem, czego inwestorzy nie dokonali.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że przystępując do legalizacji wykonanych samowolnie robót budowlanych organ pierwszej instancji wydał postanowienie nakładające na właścicieli obowiązek przedłożenia inwentaryzacji i oceny technicznej wykonanych robót budowlanych, zgodnie art. 81c ustawy Prawo Budowlane, który upoważnia organy nadzoru budowlanego do żądania od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego dostarczania informacji lub udostępniania odpowiednich dokumentów niezbędnych tym organom do wykonywania ich zadań. Przepis ust. 2 przewiduje możliwość nałożenia obowiązku przedstawienia organowi we wskazanym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz na koszt uczestnika procesu budowlanego, właściciela. Przesłanką uzasadniającą nałożenie tego obowiązku jest powzięcie przez organ uzasadnionych wątpliwości m.in. co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Te osobne przesłanki winny być przedmiotem rozważań w treści uzasadnienia faktycznego postanowienia i powinny uzasadniać konieczność rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego zagadnień wymagających fachowej oceny zjawisk technicznych. Zdaniem organu odwoławczego ze względu na to, że wykonane roboty budowlane polegające na wymianie stolarki okiennej wraz ze zmianą wielkości otworu ingerują w ścianę nośną budynku, a także ze względu iż roboty budowlane remontowe i polegające na docieplenie ścian zewnętrznych realizowane były etapowo i uległy zakryciu, budząc obawę czy są wykonane zgodnie z przyjętą technologią i sztuką budowlaną a użyte materiały budowlane są odpowiedniej jakości – organ pierwszej instancji powziął wątpliwości co do stanu technicznego jakości wykonanych prac budowlanych z użyciem odpowiednich materiałów budowlanych. WINB uznał, że wydanie zaskarżonego postanowienia jest uzasadnione, a wykonanie oceny technicznej wraz z inwentaryzacją samowolnie wykonanych robót pozwoli ocenić zgodność ich wykonania z obowiązującymi przepisami prawa. Akt ten nie rozstrzyga jednak sprawy wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę i zgłoszenia robót budowlanych co do istoty i nie kończy postępowania w sprawie, ale stanowi materiał dowodowy, służący wyjaśnieniu kwestii technicznych i ustaleniu stanu faktycznego.

Zarzuty zażalenia organ odwoławczy uznał za niezasadne. Stwierdził, że przedłożony do akt sprawy protokół z okresowej kontroli pięcioletniej stanu technicznego budynku mieszkalnego sporządzony ... 2012 r., i nie odnosi się do przedmiotowych robót, zatem bez oceny stanu technicznego elewacji budynku, wykonanej przebudowy ocieplenia ścian zewnętrznych, obłożenia ich płytkami gresowymi nie może świadczyć o dostatecznym stanie technicznym tych elementów tym bardziej, że część samowolnych robót zostało zakończonych już po sporządzeniu protokołu. Wskazał również, iż w niniejszej sprawie została przeprowadzona tylko jedna kontrola ... 2013r.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył G. W., wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, któremu zarzucił nadgorliwość i stronniczość. W uzasadnieniu skarżący podniósł zarzuty tożsame jak w zażaleniu A. W. na postanowienie pierwszoinstancyjne, czyli dużą liczbę kontroli wynikającą z nękania przez P. W. w powodu sporu między rodzinami, chaotyczne i stronnicze prowadzenie postępowania przez PINB. Skarżący zakwestionował prawidłowość zakwalifikowania wymiany okien jako samowoli budowlanej jak również zasadność nałożenia na niego obowiązku wykonania i przedłożenia inwentaryzacji i oceny technicznej, bowiem posiada pięcioletni przegląd budynku sporządzony przez uprawnioną osobę z 2012 roku. Organ nie wyjaśnił skąd i jakie ma wątpliwości dotyczące stanu technicznego wykonanych robót oraz jakości użytych wyrobów budowlanych. Skarżący podniósł, że docieplenia dokonali w 2001 r. jego rodzice, a on jedynie dokończył roboty we ... 2013 r., dodał, że ukończył szkołę budowlaną i był obecny przy wykonywaniu większości prac. Jego zdaniem organ zbyt pochopnie, nie czekając na rozpatrzenie odwołania przez organ II instancji skierował zawiadomienie do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa. Wielokrotnie składał też prośby o umorzenie postępowania ze względu na stan zdrowia rodziców i finansowy rodziny.

W odpowiedzi na skargę Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej jako "P.p.s.a.". Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), a nadto stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ww. ustawy).

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postępowania dokonana według kryterium legalności doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżone rozstrzygnięcia organów administracji wydane zostały z naruszeniem przepisu prawa będącego podstawą ich wydania, a naruszenie to ma wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy zgodzić się z organem odwoławczym, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest wyłącznie postanowienie o charakterze dowodowym wydanym w trybie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 1409 ze zm.). Wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów: 1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego; 2) świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym. Po myśli ust. 2, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, wskazane organy mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Wykładnia zarówno językowa jak również systemowa i celowościowa przepisu art. 81 c ust. 2 ustawy wskazuje, że daje organom, w szczególnosci nadzoru budowlanego, uprawnienie nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek wątpliwości, ale wątpliwości o charakterze kwalifikowanym. Stosując powyższy przepis, który ma charakter szczególny i który stanowi podstawę do nałożenia na stronę określonych obowiązków, w tym także finansowych organy nie mogą dokonywać jego wykładni rozszerzającej. Stąd też organ wydając postanowienie na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane obowiązany jest w pierwszej kolejności prawidłowo i wszechstronnie ustalić stan faktyczny sprawy, wykorzystać możliwe środki dowodowe do ustalenia i oceny we własnym zakresie zakresu, charakteru robót, użytych materiałów. Dopiero w sytuacji gdy organ nadzoru budowlanego, poweźmie konkretne uzasadnione wątpliwości czy to co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, czy to stanu technicznego obiektu budowlanego, winien wykazać ich istnienie, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym sprawy. Organ nie ma prawa nałożyć obowiązku sporządzenia ekspertyzy, jeżeli w danej sprawie nie występuje przesłanka uzasadnionych wątpliwości (wyrok NSA z 13.09.2011 r. sygn. akt II OSK 1331/10, LEX nr 1151841).

Podkreślić należy, że ustawowa przesłanka, czyli istnienie uzasadnionych wątpliwości nie może być automatycznie utożsamiana z faktem wykonania robót w ramach samowoli budowlanej, nie może stanowić samodzielnej i wystarczającej przesłanki nałożenia obowiązków określonych w art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane (wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 288/04, LEX nr 842612).

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia ...2014r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Włocławka z dnia ... 2014r., którym organ nałożył na właścicieli nieruchomości położonej przy ul. R...we W. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji i oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na zmniejszeniu otworu okiennego w związku z wymianą stolarki okiennej, ociepleniu ścian zewnętrznych styropianem oraz obłożeniu części ścian zewnętrznych i tarasu płytkami gresowymi w budynku mieszkalnym, stwierdzającej zgodność wykonanych robót budowlanych z przepisami techniczno budowlanymi, a w przypadku stwierdzenia niezgodności, określenia niezbędnego zakresu robót je eliminujących oraz użytych wyrobów budowlanych zgodnie z obowiązującymi przepisami dopuszczającymi do obrotu i stosowania w budownictwie, wykonanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia i należącą do Izby Inżynierów Budownictwa.

W ocenie Sądu, mając na uwadze analizę całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zakres wykonanych samowolnie robót budowlanych tak wyspecjalizowane organy, jakimi są organy nadzoru budowlanego, nie wykazały, iżby w istocie zaistniały dostateczne podstawy faktyczne i prawne do nałożenia wskazanych wyżej obowiązków w trybie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Należy zgodzić się ze skarżącym, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji nie wynika jakie konkretnie wątpliwości, tym bardziej uzasadnione, powzięły organy nadzoru budowlanego czy to co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, czy to stanu technicznego obiektu budowlanego. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, nie sposób stwierdzić co i jakie wątpliwości u organu wywołało wątpliwości np. w zakresie "ingerencji w ścianę nośną" i możliwych tego konsekwencji. Mając na uwadze zasady doświadczenia życiowego, wyspecjalizowany charakter organów nadzoru budowlanego, oraz brak w aktach sprawy jakichkolwiek dowodów sugerujących chociażby jakiekolwiek nieprawidłowości, czy też naruszenia (pęknięcia, uszkodzenia itp.) ściany nośnej, trudno w istocie stwierdzić, jakie wątpliwości organów nadzoru budowlanego wzbudziło w istocie nieznaczne zmniejszenie (poprzez zamurowanie) jednego otworu okiennego na drugiej kondygnacji budynku mieszkalnego w zakresie "ingerencji w ścianę nośną". Organ podał wyłącznie, że zmniejszenie nastąpiło o 10 cm, nie wskazując przy tym wymiarów tego otworu okiennego. Zgromadzona dokumentacja fotograficzna zdaje się potwierdzać twierdzenia strony, że to zamurowanie otworu o szerokość 1 cegły nie wywołało żadnej negatywnej ingerencji w konstrukcję ściany nośnej.

Podkreślenia wymaga, iż omawiany przepis nie jest instytucją prewencyjną, służącą nakładaniu na uczestników procesu budowlanego, czy tez właścicieli wynikających z nich wszelkich możliwych obowiązków w każdym przypadku stwierdzenia wykonania robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej. Ustawodawca wszakże jednoznacznie określił to jako instytucję dowodową fakultatywną (organ "może"), i to tylko gdy nie ma możliwości ustalenia niezbędnych okoliczności za pomocą innych środków dowodowych (dokumentów, zeznań świadków, wyjaśnień, oględzin i.t.p.) a organ poweźmie uzasadnione okolicznościami danej sprawy wątpliwości. Organ winien sięgać do tego nakazu wyjątkowo, tylko w celu wyjaśnienia swych uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, czy to stanu technicznego obiektu budowlanego. W każdym przypadku zatem rozważenia wymaga zgromadzony materiał dowodowy, uzyskane informacje, wyjaśnienia, zakres i charakter robót budowlanych, stan obiektu budowlanego, widoczne uszkodzenia, czy też stwierdzone nieprawidłowości i możliwe zagrożenia.

W niniejszej sprawie w zakresie robót budowlanych polegających na zmniejszeniu o 10 cm jednego otworu okiennego, zdaniem Sądu jest możliwe dokonanie przez organ nadzoru budowlanego samodzielnej oceny, skoro nie wskazał na jakiekolwiek źródło uzasadnionych wątpliwości wymagających sporządzenia inwentaryzacji i oceny technicznej robót. Podobnie w zakresie docieplenia ścian zewnętrznych w przedmiotowym budynku organ precyzyjnie ustalił, na czym polegały roboty budowlane, czemu zatem służyć miałaby ich inwentaryzacja, jakie wątpliwości w tym zakresie i co wywołało. Organ jednak nie przytacza żadnych konkretnych zarzutów, wątpliwości, jedynie przytacza fakt dokonania robót, co więcej, organ nie opiera się w uzasadnieniu na żadnym dowodzie jakim mógłby być np. protokół kontroli nr .... Należy podkreślić iż, sam protokół sporządzony po kontroli inspektorów Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Miasta W. stwierdza: pkt 6 uwagi dotyczące sposobu prowadzenia robót lit. b: "pod względem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, normami, sztuką budowlana i wiedzą techniczną: nie stwierdzono niezgodności"; w protokole nie stwierdza się żadnych pęknięć, odpadających elementów, jakichkolwiek uwag mogących świadczyć o złym stanie technicznym elementów przebudowanych. Odpada więc logiczna przesłanka żądania przedstawienia żądanych przez organ dokumentów bowiem sami inspektorzy organu nie stwierdzili żadnych niezgodności. Na jakiej więc podstawie organ później dopatrzył się tych niezgodności, których nie wymienia trudno się domyślać. Jedyną nieprawidłowością, jaka stwierdza protokół z kontroli jest "Inwestor nie przedłożył zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej na wykonane roboty budowlane" co nie jest przesłanką art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Wobec powyższego nałożenie na właścicieli w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia ocen technicznych nie ma podstaw ani prawnych ani logicznych. Sam fakt zakrycia robót wykonywanych etapowo, przy braku podejrzeń co do stanu obiektu budowlanego, czy też innych uzasadnionych wątpliwości, nie może prowadzić zawsze do "automatycznego" nakładania obowiązku wszakże to w pełnym zakresie zarówno stwierdzenia zgodności wykonanych robót z przepisami techniczno-budowlanymi, jak również użytych materiałów budowlanych. Organ może wszakże dążyć do ustalenia i wyjaśnienie sposobu wykonania tychże robót budowlanych w niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy precyzyjnie ustalił materiały, sposób ich zastosowania (np. ocieplenie ścian zewnętrznych styropianem gr. 5 cm -do 8 cm, na który nałożono siatkę, klej i farbę). Organy nie wskazały co wzbudziło ich uzasadnione wątpliwości np. co do zgodności wykonanych przy ociepleniu budynku i obłożeniu płytami, a opisanych w postępowaniu, robót z przepisami techniczno-budowlanymi, czy wymogami sztuki budowlanej.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały żadnych konkretnych okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie w niniejszej sprawie istnienia przesłanki ustawowej, o której mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, to jest uzasadnionych wątpliwości.

Zasadnicze zarzuty skargi okazały się zatem zasadne. Dodać wypada, że na tym etapie postępowania, gdy przedmiotem kontroli jest postanowienie dowodowe wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, Sąd nie był uprawniony do wypowiadania się w zakresie istnienia, czy też nie samowoli budowlanej, gdyż naruszyłby granice orzekania wyznaczone art. 134 P.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ winien uwzględnić powyższą wykładnię prawa a nadto ponownie rozważyć, czy zmniejszenie jednego otworu okiennego w okolicznościach niniejszej sprawy należy kwalifikować jako dokonanie przebudowy budynku mieszkalnego, w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego ("ingerencję w ścianę nośną prowadzącą do zmiany elewacji budynku").

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. W sprawie wykonalności zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 152 P.p.s.a., a o kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów art. 200 P.p.s.a.