Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 683/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 115a
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
article: art. 35
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Komendanta [...] Policji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2018 r. o ponowne przeliczenie wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop 1. zobowiązuje Komendanta [...] Policji do rozpatrzenia wniosku skarżącej M. W. z dnia [...] listopada 2018 r. w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] listopada 2018 r. M. W. (dalej: "skarżąca"), powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego RP z 30 października 2018 r., sygn. akt [...], wystąpiła do Komendanta Stołecznego Policji (dalej: "KSP", "organ") o ponowne przeliczenie wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] lutego 2014 r.

W odpowiedzi na powyższy wniosek KSP, w piśmie z [...] grudnia 2018 r., wyjaśnił, że na chwilę obecną nie wprowadzono regulacji prawnych określających inny wymiar części miesięcznego uposażenia do naliczenia ekwiwalentu. Zatem brak jest podstaw ustawowych do realizacji wniosku skarżącej.

Powyższe pismo organu skarżąca uznała za odmowną decyzję administracyjną i zaskarżyła je odwołaniem do Komendanta Głównego Policji (dalej: "KGP"), który postanowieniem z [...] października 2019 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania. Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na to postanowienie. Wyrokiem z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 137/20 tut. Sąd oddalił skargę. Powyższe orzeczenie uprawomocniło się wobec niezaskarżenia go skargą kasacyjną przez żadną ze stron postępowania.

Następnie pismem z [...] września 2020 r. skarżąca wniosła do KGP ponaglenie w związku z niezałatwieniem sprawy przez KSP w terminie, tj. nierozpatrzeniem jej wniosku z [...] listopada 2018 r. W ponagleniu skarżąca zacytowała fragment ww. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 kwietnia 2020 r., zgodnie z którym czynność w postaci odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy załatwia się poprzez wydanie decyzji, a brak działania organu w tym przedmiocie strona powinna zwalczać skargą na bezczynność organu w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

Skarżąca podkreśliła w ponagleniu, że od złożenia wniosku z [...] listopada 2018 r. upłynęło ponad 1,5 roku, a w sprawie nie zostało wydane żadne rozstrzygnięcie. Nie została również zawiadomiona przez KSP o niezałatwieniu sprawy w terminie ani nie został wyznaczony nowy termin załatwienia sprawy. Skarżąca zaakcentowała, iż brak regulacji prawnych określających inny wymiar miesięcznego uposażenia do naliczania ekwiwalentu nie stanowi podstawy do niezałatwienia sprawy, bowiem w uzasadnieniu wyroku z 30 października 2018 r. Trybunał Konstytucyjny jasno wskazał sposób wyliczenia: "Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych". Wobec niezałatwienia sprawy w formie decyzji administracyjnej w terminie przewidzianym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), skarżąca wniosła o zobowiązanie KSP do załatwienia sprawy.

Postanowieniem z [...] września 2020 r. nr [...] KGP uznał, że KSP nie pozostawał w bezczynności. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia KGP wskazał, iż w wyniku wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego została wyeliminowana z systemu prawnego część przepisu art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.; dalej: "u.P.") określająca wartość ułamkową miesięcznego uposażenia, w oparciu o którą wyliczano wysokość ekwiwalentu, co spowodowało powstanie luki prawnej w tym zakresie. W sytuacji nieusunięcia tej luki przez ustawodawcę, nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącej. Motywując swoje stanowisko, w myśl którego w aktualnym stanie prawnym organ może powstrzymać się przed wydaniem rozstrzygnięcia do czasu zakończenia prac legislacyjnych nad daną kwestią i dopiero po wejściu w życie stosownych regulacji wydać decyzję o odmowie wypłaty ekwiwalentu, KGP powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") z 6 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2050/13 (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Pismem z [...] września 2020 r. skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność KSP w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z [...] listopada 2018 r. o ponowne przeliczenie wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop należny w związku ze zwolnieniem ze służby. Zarzuciła organowi naruszenie art. 35 k.p.a. w związku z art. 115a u.P. poprzez niewydanie w odpowiedzi na jej wniosek z [...] listopada 2018 r. rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej, co doprowadziło do niezałatwienia sprawy. Skarżąca wniosła o zobowiązanie KSP do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie jej wniosku z [...] listopada 2018 r.; przyznanie jej od KSP sumy pieniężnej w wysokości 2.147,34 zł, a także zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego zainicjowanego jej wnioskiem z [...] listopada 2018 r. Podniosła, że mimo upływu ponad 22 miesięcy od złożenia wniosku, nie otrzymała rozstrzygnięcia KSP ani jakiejkolwiek informacji, która wskazywałaby na powody opóźnienia oraz termin, w jakim nastąpi załatwienie sprawy. Zaznaczyła, iż przedmiotowa sprawa nie jest skomplikowana i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego (organ jest bowiem w posiadaniu wszelkich niezbędnych danych do wydania rozstrzygnięcia, które znajdują się w aktach osobowych skarżącej). Dlatego 22-krotne przekroczenie miesięcznego terminu na jej załatwienie, należy uznać za rażące naruszenie prawa, które stoi w sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych. Z tego względu zasadny jest wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącej żądanej sumy pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę KSP wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi, uznając ją za bezpodstawną. Wskazał, że jego stanowisko wynika z wytycznych KGP z [...] czerwca 2019 r., a umocniło się ono po wejściu w życie z dniem [...] października 2020 r. ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych ustaw. KSP oświadczył, iż rozstrzygnął merytorycznie sprawę, wypłacając skarżącej w przeszłości ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy/dodatkowy w dacie zwolnienia jej ze służby w Policji. Przytoczył treść art. 9 ust. 1 ww. ustawy na poparcie stanowiska o braku podstawy prawnej do realizacji żądania skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że skarga jest dopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem skarżąca (pismem z [...] września 2020 r.) wystąpiła do KGP z ponagleniem w trybie art. 37 § 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Wobec tego, że przedmiotem skargi jest bezczynność KSP, Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie dokonał żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, lecz pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania w załatwianiu sprawy administracyjnej i bez znaczenia pozostają tu okoliczności, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. Zatem dla uznania bezczynności wystarcza ustalenie, że organ był zobowiązany na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji, innego aktu lub podjęcia czynności, lecz tego zaniechał.

Badając skargę w świetle powyższych kryteriów, Sąd uznał, że co do zasady zasługuje ona na uwzględnienie.

Na tle przepisów u.P. ukształtował się w orzecznictwie pogląd, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop przyznawany jest w drodze czynności materialno-technicznej (tj. przez wypłatę), a odmowa przyznania tego świadczenia powinna przybrać formę decyzji administracyjnej (vide wyrok NSA z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13).

W odpowiedzi na wniosek skarżącej z [...] listopada 2018 r. KSP poinformował ją zwykłym pismem z [...] grudnia 2019 r., że obecnie brak jest normy prawnej umożliwiającej realizację tego wniosku. Pomimo ponaglenia, organ - poza ww. pismem - w istocie nie podjął w sprawie żadnej czynności do dnia wniesienia skargi.

Zdaniem Sądu, powyższy sposób załatwienia wniosku nie odpowiada prawu, gdyż organ w realiach niniejszej sprawy nie mógł poprzestać tylko i wyłącznie na poinformowaniu skarżącej, iż jej wniosek nie może być zrealizowany z uwagi na brak regulacji prawnych normujących roszczenie objęte wnioskiem.

Nawet gdyby bowiem przyjąć, że w dacie wniesienia skargi brak było normy prawnej umożliwiającej merytoryczne rozpatrzenie wniosku skarżącej - z którym to stanowiskiem organu Sąd w składzie tu orzekającym się nie zgadza, a co zostało szczegółowo wykazane w dalszej części uzasadnienia – to właściwy organ nie może poprzestać na skierowaniu do strony pisma informacyjnego na podstawie art. 9 k.p.a., lecz powinien odmówić wszczęcia postępowania na mocy art. 61a § 1 k.p.a., wydając w tym przedmiocie postanowienie (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wr 14/19). Nie czyniąc zaś tego, organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności.

Skarżąca oparła żądanie wypłacenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w uzupełniającej wysokości na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. [...], w którym stwierdzono, że art. 115a u.P. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdaniem drugim Konstytucji RP. W uzasadnieniu orzeczenia Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż metoda obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop zawarta w ustawie o Policji jest mniej korzystna niż metoda, w której współczynnikiem jest 1/22 lub 1/21. Przepis art. 115a u.P. w powyższym zakresie utracił moc z dniem [...] listopada 2018 r.

W myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Użyte przez ustrojodawcę określenie "moc powszechnie obowiązująca" przybliża walor wyroków Trybunału do źródeł prawa powszechnie obowiązującego z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie dotyczącym kręgu adresatów, którzy winni zapadłe judykaty respektować i dokonywać ich wdrożenia (implementacji). Nie ma żadnej wątpliwości, iż orzeczenia Trybunału wiążą sądy administracyjne i mają dla ich orzecznictwa nierzadko charakter prawotwórczy (vide R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2008, s. 11). Powszechne związanie orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego powoduje, że sądy administracyjne zobowiązane są do ich respektowania jako elementów kształtujących stan prawny oceniany przez sąd. Oznacza to, iż sąd administracyjny, dokonując kontroli zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej, zobowiązany jest do uwzględniania tych orzeczeń na równi z aktami normatywnymi wymienionymi w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP (vide wyrok NSA z 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 1750/07).

Z kolei zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach o właściwości dla danego postępowania. Pojęcie "wznowienia postępowania", o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, ma szersze znaczenie niż pojęcie "wznowienia" w sensie technicznym, przewidziane w odpowiednich procedurach regulowanych w ustawach. Obejmuje bowiem wszelkie instrumenty proceduralne pozostające do dyspozycji stron i sądów, których wykorzystanie umożliwia przywrócenie stanu konstytucyjności orzeczeń wydanych na podstawie aktu normatywnego uznanego późniejszym orzeczeniem Trybunału za niezgodny z Konstytucją (vide postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 14 kwietnia 2004 r., sygn. akt SK 32/01, publ. OTK-A 2004/4/35). Chodzi zatem o wszelkie środki prawne, dzięki którym można osiągnąć efekt w postaci ponownego rozstrzygnięcia sprawy, według stanu prawnego po wyeliminowaniu niekonstytucyjnych przepisów (vide wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 czerwca 2002 r., sygn. SK 5/02, publ. OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 41).

Również NSA w uzasadnieniu uchwały z 28 czerwca 2010 r., sygn. II GPS 1/10, wyjaśniając znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w świetle regulacji zawartych w art. 190 ust. 1-4 Konstytucji RP podniósł, że celem ustawowej procedury, realizującej normę art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, musi być realne zagwarantowanie skutku w postaci uprawnienia do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Konstytucja przesądza o samym fakcie sanacji indywidualnych stosunków prawnych, wyznaczając cel "wznowienia" w trybie procedur ukształtowanych w ustawach. Dlatego jakiekolwiek ograniczenia art. 190 ust. 4 Konstytucji RP są dopuszczalne wówczas, gdy uzasadnia to dyspozycja konkretnego przepisu Konstytucji, który wyłączałby wznawianie postępowania, jako sprzeczne z konstytucyjną istotą danej instytucji prawnej. Niedopuszczalne jest natomiast ograniczanie zasady "wzruszalności" aktów stosowania prawa wynikającej z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP poprzez regulacje wprowadzone w ustawach zwykłych, czy to wprost, czy też na skutek ich wykładni (vide wyrok NSA z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1958/10). Natomiast wedle uchwały NSA z 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 9/09, sąd powinien bezpośrednio zastosować art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP i uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego w celu przywrócenia stanu zgodności z Konstytucją RP kontrolowanych rozstrzygnięć (vide wyrok NSA z 12 października 2016 r., sygn. akt II OSK 3334/14).

Przenosząc powyższe na kanwę kontrolowanej sprawy, wskazać należy, że czynność przyznania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop kończy sprawę administracyjną w oparciu o przepis art. 115a u.P., który został uznany za niekonstytucyjny w zakresie dotyczącym sposobu obliczania wysokości tego świadczenia. Czynność ta stanowi zatem inne rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.

Sąd w składzie tu orzekającym podziela stanowisko prezentowane przez inne składy orzecznicze sądów administracyjnych, dotyczące możliwości wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy bez konieczności podejmowania przez ustawodawcę działań o charakterze legislacyjnym na skutek omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego (vide wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z: 23 maja 2019 r., sygn. akt: III SA/Gd 189/19, III SA/Gd 204/19, III SA/Gd 218/19; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z: 30 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 314/19; 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 313/19; 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 364/19; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II SAB/Sz 37/19). W orzeczeniach tych podkreśla się zakresowy charakter wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co oznacza, że art. 115a u.P. obowiązuje w dalszym ciągu i może stanowić podstawę rozstrzygania o ekwiwalencie pieniężnym za niewykorzystany urlop, przy czym jego stosowanie musi uwzględniać stanowisko przedstawione w uzasadnieniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

W konsekwencji organ administracji publicznej orzekający na podstawie art. 115a u.P. mógł zrekonstruować jego treść zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Otóż należało przyjąć, iż świadczeniem ekwiwalentnym za dzień niewykorzystanego urlopu funkcjonariusza jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Liczba dni roboczych w każdym roku kalendarzowym jest okolicznością faktyczną możliwą do ustalenia w oparciu o kalendarz na dany rok oraz przepisy ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 90 ze zm.). Z kolei pobierane przez funkcjonariusza wynagrodzenie w danym roku kalendarzowym należy do danych posiadanych przez organ Policji.

Powyższe dowodzi, że zaniechanie ustawodawcy nie niweczy uprawnienia organu do merytorycznego rozpoznania żądania skarżącej, a skoro KSP do dnia wniesienia skargi nie odniósł się do wniosku w jednej z dopuszczalnych form załatwienia sprawy (tj. decyzji odmawiającej przyznania świadczenia albo czynności materialno-technicznej polegającej na przeliczeniu i wypłacie z tego tytułu stosownej kwoty), to niewątpliwie doszło do zarzucanej skargą bezczynności.

W tym miejscu podnieść należy, iż obecnie ustawodawca usunął stan niepewności prawnej, albowiem mocą art. 1 pkt 16 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 r., poz. 1610; dalej: "ustawa z 14 sierpnia 2020 r.") nadał art. 115a u.P. następujące brzmienie: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym". Zgodnie z art. 48 ustawy z 14 sierpnia 2020 r., znowelizowany art. 115a u.P. wchodzi w życie z dniem 1 października 2020 r. Zatem kwestia wysokości współczynnika ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany przez policjanta urlop wypoczynkowy została ostatecznie ustalona.

Stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Z kolei w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy oraz przedstawione przepisy prawne uzasadniają zobowiązanie KSP do rozpoznania wniosku skarżącej z [...] listopada 2018 r. w terminie miesiąca od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Organ powinien rozpatrzyć wniosek skarżącej i rozstrzygnąć o jego zasadności, uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego, znowelizowany ustawą z 14 sierpnia 2020 r. art. 115a u.P. oraz regulację przejściową zawartą w art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r.

Jednocześnie na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził w punkcie drugim sentencji wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić należy, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Jak podnosi się w orzecznictwie, bezczynność organu musi być pozbawiona racjonalnego uzasadnienia, a także wywoływać dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. W ocenie Sądu, taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie, bowiem KSP udzielił w ustawowym terminie odpowiedzi na wniosek skarżącej, pozostając w błędnym przekonaniu, że wystosowana do niej informacja pisemna – w stanie prawnym zaistniałym po wyroku Trybunału Konstytucyjnego – jest wystarczająca. Działanie KSP nie świadczy o złej woli organu ani nie przesądza o lekceważącym traktowaniu skarżącej czy obowiązków ciążących na organie. Przyjęte w tym zakresie stanowisko uzasadnia również argument, iż KSP w postępowaniu administracyjnym musi się kierować zasadą legalizmu, a sposób procedowania w niniejszej sprawie został zdeterminowany brakiem działania prawodawcy po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

W oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, tj. w zakresie żądania sumy pieniężnej, o czym orzekł w punkcie trzecim sentencji wyroku. Rozpoznając ten wniosek, Sąd miał na uwadze brak rażącego charakteru bezczynności organu, a także kompensacyjny cel sumy pieniężnej polegający na zadośćuczynieniu za krzywdę poniesioną wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Skarżąca nie uzasadniła przedmiotowego żądania względami materialnoprawnymi dotyczącymi jej osoby, w szczególności nie wykazała ani nawet nie uprawdopodobniła, że 22-miesięczny okres bezczynności KSP (licząc od złożenia wniosku o ponowne przeliczenie wysokości ekwiwalentu pieniężnego do dnia wniesienia skargi) spowodował u niej jakikolwiek wymierny uszczerbek.

Nie zasługuje również na uwzględnienie wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, bowiem skarżąca (niereprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) była w niniejszej sprawie zwolniona od kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a.