Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 5166/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.) Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska Asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Anna Nader po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia P. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - skargę oddala –


UZASADNIENIE

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002 r. powołujące się na art. 106 § 1 kpa i art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, art. 46 ust. 1 i art. 4 pkt 1, art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – prawo ochrony środowiska oraz art. 3 pkt 1, art. 12 ust. 1 i art. 31a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o państwowej inspekcji sanitarnej uzgodnił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla stacji bazowej telefonii komórkowej "[...]" w W. przy ul. [...] określając w pięciu punktach warunki, które musza być spełnione przy jej realizacji.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że projektowana stacja bazowa telefonii komórkowej wyposażona w urządzenia emitujące elektromagnetyczne promieniowanie niejonizujące w zakresie częstotliwości 0,03 – 300 000 MHz o mocy nadajników wyższej niż 10 W oraz radiolinie zaliczana jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany.

W sprawie niniejszej Burmistrz Gminy W. zobowiązał inwestora do opracowania raportu i określił jego zakres.

Wartości graniczne pola elektromagnetycznego określa w rozporządzeniu Minister Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 11 sierpnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed promieniowaniem szkodliwym dla ludzi i środowiska, dopuszczalnych poziomów promieniowania jakie mogą występować w środowisku oraz wymagań obowiązujących przy wykonaniu pomiarów kontrolnych promieniowania (Dz. U. Nr 107/98, poz. 676). W rozpatrywanym przypadku pola elektromagnetycznego promieniowania o wartościach wyższych niż graniczne występują na znacznych wysokościach nad terenem od 34,8 m n.p.t. i w odległości do 35,8 m od anten w miejscach niedostępnych dla ludzi. Na powierzchni ziemi gęstość pola elektromagnetycznego zbliżona jest do wartości tła dla terenów zabudowanych. Uwzględniając wysokość zawieszenia anten na wieży kratowej o wysokość około 50 m będą one górować nad istniejącą zabudową i nie będą stanowić zagrożenia dla ludzi jak również nie będą powodować uciążliwości dla otoczenia w rejonach przebywania ludzi.

Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli E., B. i I. G.. W zażaleniu podnieśli, że nie zgadzają się ze stanowiskiem organu o braku szkodliwości na zdrowie ludzi i na środowisko urządzeń, które emitują pola elektromagnetyczne, które mają być zainstalowane w projektowanej bazie. Budowanie tego typu obiektów na terenie zabudowanym i przeznaczonym pod budownictwo oraz produkcję rolną i żywnościową jest zdaniem żalących się nieuzasadnione szczególnie w sytuacji gdy, nieopodal znajdują się tereny nieużytkowane i niezagospodarowane.

Urządzenie dające prawidłowy obraz szkodliwości pól elektromagnetycznych emitowanych przez projektowane anteny zostało zakupione w połowie 2002 r. i będzie dopiero wykorzystywane do prowadzenia badań nad tego typu urządzeniami emitującymi fale.

Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r. po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy powołując się na raport oddziaływania na środowisko stacji bazowej telefonii komórkowej opracowany przez biegłego podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, że pola elektromagnetyczne o częstotliwościach przekraczających wartości dopuszczalne 0,1 W/m2 określone w rozporządzeniu z dnia 11 sierpnia 1998 r. wystąpią na znacznych wysokościach (min. 34,8 m n.p.t.) w wolnej przestrzeni, w miejscu niedostępnym dla ludzi. W sąsiedztwie przedmiotowej stacji istnieje zabudowa, jednak jest ona niższa od projektowanej wysokości zawieszenia anten. Analiza przeprowadzona w raporcie przez biegłego wskazuje, że projektowana stacja nie będzie uciążliwa dla środowiska i będzie spełniać wymagania określone w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed promieniowaniem szkodliwym dla ludzi i środowiska. Odnosząc się do zarzutu, iż zachodzi potrzeba zmiany lokalizacji stacji organ stwierdził, że uzgadnia pod względem sanitarno-higienicznym projektowany obiekt zlokalizowany w ustalonym miejscu, on sam nie ma kompetencji do zmiany jego usytuowania.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego wniosło Stowarzyszenie P.

W skardze podnosi, że zaskarżone postanowienie zostało oparte na raporcie oddziaływania na środowisko podczas gdy Stowarzyszenie przesłało do organu, tj. Gminy W. krytyczną opinię raportu. W opinii tej wskazano, że raport nie uwzględnia istniejących już obecnie na tym terenie szkodliwych dla zdrowia źródeł promieniowania elektromagnetycznego jak również planowanego zainwestowania wynikającego z planu zagospodarowania przestrzennego. Autor raportu, zdaniem skarżącego, uwzględnia jedynie istniejącą zabudowę twierdząc, że przekroczenia wartości dopuszczalnej nie wystąpią w miejscach dostępnych dla ludzi a nadto nie przedstawia wyczerpujących dowodów na okoliczność, że przebywanie w obszarze poniżej wartości dopuszczalnej jest w pełni bezpieczne dla zdrowia. Raport nie uwzględnia opinii tych ekspertów, według których każde pole elektromagnetyczne niezależnie od natężenia wywiera działanie biologiczne zaś nauka nie daje odpowiedzi na pytanie jakie natężenie pól elektromagnetycznych można uznać za bezpieczne.

Skarżący wnosi, by dla rozstrzygnięcia zarzutów wobec raportu Sąd powołał biegłego na określenie wpływu na zdrowie ludzi projektowanej inwestycji. Kwestionuje też stanowisko organu, że nie ma on kompetencji do zmiany lokalizacji stacji. Raport obligatoryjnie musi rozpatrzyć rozwiązania wariantowe, w tym wariant najkorzystniejszy dla środowiska.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację, podkreślając, że zmiana lokalizacji projektowanej stacji nie należy do kompetencji organów sanitarnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie organu sanitarnego uzgadniające warunki zabudowy i zagospodarowania terenu projektowanej stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej w W. przy ul. [...] w zakresie oddziaływania na środowisko w tym na zdrowie ludzi. Projektowana stacja wyposażona jest w urządzenia emitujące elektromagnetyczne promieniowanie niejonizujące w zakresie częstotliwości 0,03 – 300 000 MHz, o mocy nadajników powyżej 10 W oraz radiolinie i zaliczana jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany. Burmistrz Gminy W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002 r. zobowiązał inwestora do sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko projektowanego przedsięwzięcia i określił jego zakres. Zgodnie z art. 122 ustawy Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi w drodze rozporządzenia dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposoby sprawdzania dotrzymania tych poziomów, przy czym zostaną ustalone zróżnicowane poziomy pól dla:

a) terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową,

b) miejsc dostępnych dla ludzi.

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U.01.100.1085) w art. 4 ust. 1 stanowi, że przepisy wydane na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska zachowują moc o ile nie są sprzeczne z ustawą, nie dłużej niż do 30 sierpnia 2003 r.

W przedmiotowej sprawie sporządzony w czerwcu 2002 r. przez biegłego z listy wojewody z zakresu sporządzania ocen oddziaływania na środowisko raport oddziaływania na środowisko projektowanego przedsięwzięcia odnosi się do standardów środowiska określonych w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 11 sierpnia 1998 r. (Dz.U. 98.107.676), które to rozporządzenie było wydane na podstawie art. 63 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. O ochronie i kształtowaniu środowiska. Rozporządzenie to określa dopuszczalne poziomy elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego jakie mogą wystąpić w środowisku i szczegółowe zasady ochrony ludzi i środowiska, w tym w postaci pól elektromagnetycznych o częstotliwości od 1 kiloherca (kHz) do 300 000 megaherców (MHz) wytwarzanych przez urządzenia radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne. Według załącznika do tego rozporządzenia dopuszczalny poziom elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego dla częstotliwości promieniowania od 300 do 300 000 MHz (dotyczy to projektowanej inwestycji) wynosi S – 0,1 W/m2. Dopuszczalnych poziomów tego promieniowania określonych w załączniku nie stosuje się w miejscach niedostępnych dla ludzi (§ 2 ust 3 rozporządzenia).

Analiza przeprowadzona przez biegłego w raporcie wskazuje, że pola elektromagnetyczne o wartościach przekraczających gęstość mocy promieniowania S=0,1 W/m2 (wartość graniczna) będą występowały wyłącznie w wolnej przestrzeni, niedostępnej dla ludzi. Obszar takich pól elektromagnetycznych wystąpi na wysokości powyżej 34,8 m n.p.t. oraz powyżej 48,7 m n.p.t. Istniejąca w sąsiedztwie projektowanej stacji zabudowa jest niższa od wysokości zawieszenia anten. Według biegłego projektowana stacja bazowa nie stanowi zagrożenia dla ludzi, nie wpłynie na pogorszenie stanu środowiska naturalnego i nie zachodzi potrzeba wyznaczenia obszaru ograniczonego użytkowania. Zarzuty podniesione w skardze dotyczące raportu oddziaływania na środowisko, który to raport był podstawą uzgodnienia przez organ sanitarny nie mogą być uznane za słuszne. Raport odnosi się do istniejącego stanu zainwestowania terenu w sąsiedztwie projektowanej inwestycji, który to stan pozwalał na ocenę, że przekroczenia wartości dopuszczalnej pól elektromagnetycznych nie wystąpią w miejscach dostępnych dla ludzi. Ocena ta nie traci aktualności w odniesieniu do ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego funkcji tego terenu. Plan ustala dla obszaru inwestycji oznaczonego symbolem [...] funkcję mieszkaniową, usługową, siedliskową, i dopuszcza ich łączenie. W pkt 5 postanowienia uzgadniającego organ wskazał, że przy wprowadzaniu zmian w miejscowym planie na obszarze obejmującym teren inwestycji lub gruntu sąsiednie należy uwzględnić projektowaną stację. Nie jest też zasadny zarzut, że autor raportu nie wykazał, że obszar występowania pól elektromagnetycznych poniżej wartości dopuszczalnej jest w pełni bezpieczny dla zdrowia. Raport bowiem odnosi się do dopuszczalnego poziomu elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego określonego w rozporządzeniu wykonawczym. Przyjęty w nim poziom jest oparty o aktualny stan wiedzy w tym zakresie. Należy więc przyjąć, że jest to poziom bezpieczny dla zdrowia. Twierdzenie skarżącego, że każde pole elektromagnetyczne, niezależnie od jego poziomu, wywiera niekorzystne działanie biologiczne (niebezpieczne dla zdrowia) nie zostało niczym wykazane.

Powołanie biegłego przez sąd na okoliczność, czy projektowana inwestycja będzie wpływać na zdrowie ludzi, o co wnosił skarżący, nie jest możliwe. Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Stąd też, sąd wniosku dowodowego skarżącego nie uwzględnił zwłaszcza, że nie zachodzi potrzeba wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Należy też wskazać, że w postępowaniu administracyjnym skarżący choć jak twierdzi kwestionował raport, nie wnosił o powołanie innego biegłego. Nie przedstawił też dokumentów, które oddziaływanie projektowanej stacji bazowej na środowisko oceniałyby odmiennie niż to uczynił biegły w raporcie. Wymaga też rozważenia, biorąc pod uwagę zarzuty skargi, czy sporządzony raport odpowiada wymogom określonym w art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska. Postanowienie zobowiązujące inwestora do sporządzenia raportu określa jego zakres powołując między innymi w podstawie prawnej art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska. Według art. 52 ust 3 ustawy Prawo ochrony środowiska raport powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu:

a) polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia,

b) najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem jego wyboru.

Z treści powyższego przepisu skarżący wywodzi twierdzenie (zarzut), że organ nie rozważył wariantu przedsięwzięcia polegającego na wskazaniu lokalizacji innej niż wnioskował inwestor. Stanowiska tego nie można podzielić. Organ słusznie uznał, że nie ma kompetencji do zmiany lokalizacji inwestycji. Analizowanie wariantów przedsięwzięcia w raporcie nie może obejmować wariantu zmiany lokalizacji. Owo "wariantowanie" zdaniem sądu powinno dotyczyć wariantów technologicznych inwestycji. W zależności od rozwiązania technologicznego przewidywane oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko może być różne. Zajmując takie stanowisko sąd posiłkował się uregulowaniem zawartym w § 4 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz.U.98.93.589). W niniejszej sprawie przedmiotowa inwestycja należy do typowych stacji bazowych lokalizowanych na wolnostojących wieżach. Raport oddziaływania na środowisko przyjął zainstalowanie określonego typu anten nadawczo-odbiorczych oraz anteny radiolinii i stwierdza, że w obszarze dostępnym dla ludzi projektowana inwestycja nie naruszy standardów środowiska określonych w rozporządzeniu. Nie będzie bowiem oddziaływać niekorzystnie na zdrowie ludzi ani na inne elementy przyrody (powietrze, glebę, wodę, klimat akustyczny, świat roślinny i zwierzęcy). Oznacza to, że w obszarze dostępnym dla ludzi nie wystąpią przekroczenia wartości dopuszczalnych. Zatem choć raport nie zawiera określenia " opis analizowanych wariantów" jego treść spełnia ustawowe wymogi.

Na marginesie należy wskazać, że obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku i sposobów sprawdzania tych poziomów (Dz.U.03.192.1883) uregulowało identycznie dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych dla terenów przeznaczonych pod zabudowę i dla miejsc dostępnych dla ludzi.

Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.