Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3090/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 11, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 140 i par. 141
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 2 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1766/17 w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w Warszawie na rzecz B. J. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1766/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi B. J., na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącej B. J. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 14 listopada 2016 r. B. J. wystąpiła do Prezydenta m. st. Warszawy o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na roboty budowlane obejmujące przebudowę fragmentu dachu budynku z przeznaczeniem na taras do mieszkania nr [...] w budynku przy ul. [...] w Warszawie, zlokalizowanego na działce ewidencyjnej nr A w obrębie [...] .

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., nr 500/Ś/2016, organ nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia braków formalnych i usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym dotyczących m. in. dostosowania projektu do wymagań rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz przedłożenia pisemnej zgody Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w Warszawie na wykonanie wszystkich robót budowlanych dotyczących części wspólnych budynku zgodnie z projektem budowlanym polegającym zatwierdzeniu.

Pismem z dnia 6 grudnia 2016 r. inwestor wniósł o zawieszenie postępowania celem uzupełnienia dokumentacji, w związku z czym Prezydent m.st. Warszawy, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], zawiesił postępowanie.

W dniu 8 grudnia 2016 r. do Urzędu m.st. Warszawy wpłynęło pismo Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w Warszawie informujące, że złożony przez inwestora projekt wykracza poza ramy udzielonej przez Wspólnotę zgody na dysponowanie nieruchomością wspólną na cele budowlane, w szczególności w zakresie robót budowlanych obejmujących odwodnienie projektowanego tarasu oraz ocieplenie i podwyższenie przewodów kominowych.

W dniu 13 marca 2017 r. inwestor złożył do organu część brakującej dokumentacji, oświadczając jednocześnie, że nie przedłoży pisemnej zgody Wspólnoty na wykonanie wszystkich robót budowlanych dotyczących części wspólnych budynku zgodnie z projektem budowlanym polegającym zatwierdzeniu, albowiem zgoda taka została już udzielona w uchwale nr [...] Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w Warszawie podjętej w trybie indywidualnego zbierania głosów w dniach 10-24 kwietnia 2013 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], Prezydent m.st. Warszawy odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia B. J. pozwolenia na roboty budowlane we wnioskowanym zakresie.

Wojewoda Mazowiecki, decyzją z dnia 13 czerwca 2017 r. nr 244/1/2017, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na pismo Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w Warszawie z dnia 8 grudnia 2016 r., zasadnym było domaganie się od inwestora przedłożenia pisemnej zgody Wspólnoty na wykonanie wszystkich robót budowlanych dotyczących części wspólnych budynku zgodnie z projektem budowlanym podlegającym zatwierdzeniu. Organ podkreślił, że pozwolenie na budowę może być wydane tylko i wyłącznie osobie, która wykaże się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przytoczył treść art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego podnosząc, że inwestor co prawda przedłożył do akt oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które wywodzi ze zgody zawartej w uchwale Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w Warszawie nr [...], podjętej w trybie indywidualnego zbierania głosów w dniach 10-24 kwietnia 2013, niemniej jednak zakres tej zgody został zakwestionowany przez ww. Wspólnotę. W związku z powyższym konieczne było uzupełnienie wniosku o pisemną zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w Warszawie na wykonanie prac zgodnie z przedstawionym projektem budowlanym, którego to obowiązku inwestor nie wypełnił. Wskazał, że w uchwale nr [...] Wspólnota Mieszkaniowa wyraziła zgodę jedynie na zmianę przeznaczenia części nieruchomości wspólnej - części dachu od ul. [...] - celem wykonania tarasu dostępnego dla lokalu nr [...] . Natomiast wydłużenie kominów i wykonanie odwodnienia tarasu nie wchodzi w zakres zgody przyznanej na podstawie uchwały nr [...] . Ponadto prace projektowe wykraczają poza długość lokalu nr [...] .

Skargę na powyższą decyzję wniosła B. J. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. poprzez nieprawidłową wykładnię dowodu w postaci uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. J.J. [...] w Warszawie Nr [...] prowadzącą do uznania, że skarżąca nie dysponuje nieruchomością na cele budowlane i oparcie się wyłącznie na piśmie Zarządu tej Wspólnoty z dnia 8 grudnia 2016 r. oraz bezzasadne domaganie się od skarżącej przedłożenia pisemnej zgody Wspólnoty,

- art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania skarżącej do władzy publicznej przejawiające się w przeprowadzeniu wadliwej oceny dowodów mimo ponownego rozpoznawania tej samej sprawy,

- art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, które nie odnosi się w ogóle do argumentów podniesionych w odwołaniu przez skarżącą.

Ponadto skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji, że została wydana z naruszeniem art. 34 ust. 4 pkt. 2 w zw. z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego polegającym na uznaniu, że skarżąca nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Sąd wskazał, że istota problemu sprowadza się do oceny, czy B. J., jako inwestor wnioskujący o pozwolenie na roboty budowlane obejmujące przebudowę fragmentu dachu budynku z przeznaczeniem na taras do mieszkania nr [...] , wraz z powiększeniem otworów okiennych w tym lokalu, położonym na ostatniej kondygnacji budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w Warszawie, dysponowała prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a zatem czy spełniała warunek określony w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Sąd doszedł do przekonania że ww. ocena powinna być pozytywna, a prawo do dysponowania częścią nieruchomości wspólnej wynika wprost z treści uchwały nr [...] Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w Warszawie podjętej w trybie indywidualnego zbierania głosów w dniach 10-24 kwietnia 2013 r. Z treści tej uchwały, znajdującej się w aktach sprawy wynika, że właściciele lokali tworzący Wspólnotę Mieszkaniową postanawiają: w § 1 "Wyrazić zgodę na zmianę przeznaczenia części nieruchomości wspólnej – części dachu od ul. [...] – celem wykonania tarasu dostępnego dla lokalu nr [...] ", w § 2 "Wyrazić zgodę na przebudowę części nieruchomości wspólnej (dachu) w celu wykonania tarasu.(....)Taras może znajdować się tylko na długości lokalu 21 bez naruszenia części przy której znajduje się wyjście na dach z maszynowni dźwigu."

Z treści powołanych przepisów uchwały nr [...] wynika, że zgoda udzielona przez członków Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w Warszawie obejmuje: po pierwsze – zezwolenie na zmianę przeznaczenia części nieruchomości wspólnej (dachu) w celu wykonania tarasu, który może znajdować się tylko na długości lokalu nr [...] , a po drugie - na przebudowę części nieruchomości wspólnej w celu wykonania tego tarasu. Innymi słowy zgoda dotyczy zarówno wykonania samego tarasu, jak też wykonania takich robót budowlanych, które umożliwią realizację zamierzenia inwestycyjnego. Nie ulega wątpliwości, że wykonanie tarasu, podobnie jak realizacja każdego rodzaju robót budowlanych, musi odbyć się zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi oraz sztuką budowlaną. Dlatego osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia zawodowe może podjąć się realizacji budowy tarasu wyłącznie w oparciu o projekt przewidujący rozwiązania techniczne gwarantujące zachowanie wspomnianych standardów i w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Spór dotyczący zakresu udzielonej zgody sprowadza się przede wszystkim do zakwestionowania zaprojektowanej instalacji odwodnieniowej oraz podwyższenia i ocieplenia przewodów kominowych. Tymczasem nie ulega najmniejszej wątpliwości, że zaprojektowany taras musi posiadać odpowiednie odwodnienie, chociażby w celu ochrony substancji budynku przed zalewaniem i pogorszeniem jego stanu technicznego. Z projektu tarasu wynika, że przewidziano odwodnienie korytkiem odwadniającym do istniejącej rury spustowej. Należy przy tym zaznaczyć, że sam taras zaprojektowano wyłącznie na długości lokalu nr [...] , zaś poza taras będzie wybiegać jedynie rura odwadniająca. Rozwiązanie to należy zatem uznać za zgodne ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami technicznymi, ale przede wszystkim jako niewykraczające poza zgodę udzieloną przez Wspólnotę Mieszkaniową.

W ocenie Sądu, analogicznie należy potraktować projektowane podwyższenie i ocieplenie przewodów kominowych. Wymogi dotyczące przewodów kominowych, określone w § 140 i § 141 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.) dotyczą m. in. wymiarów przekroju, sposobu prowadzenia i wysokości, stwarzających potrzebny ciąg i konieczności wyprowadzenia ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. Abstrahując od tych wymogów trudno oczekiwać, że użytkownik tarasu będzie mógł z niego korzystać, zgodnie z przeznaczeniem, bez odpowiedniego podwyższenia przewodów kominowych znajdujących się na wysokości tego tarasu. Sąd wskazał, że decyzją nr [...] Stołeczny Konserwator Zabytków zezwolił B. J. nie tylko na adaptację dachu na taras ale również przemurowanie, podwyższenie i docieplenie kominów w budynku przy ul. [...] w Warszawie, przyjmując, że wnioskodawca jest uprawniony do wykonania tych robót budowlanych. Sąd podkreślił, że skoro Wspólnota udzieliła zgody na wykonanie tarasu, to należy przyjąć, że obejmuje ona wszelkie niezbędne prace służące realizacji tego celu. Oczywiście nie oznacza to, że skarżąca posiada nieograniczone prawo do dysponowania częścią wspólną i może korzystać ze swojego prawa w sposób dowolny. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że taka sytuacja nie ma miejsca. Projekt budowlany, którego zatwierdzenia odmówił organ I i II instancji, przewiduje budowę tarasu wyłącznie na długości lokalu nr [...] (wraz z robotami dotyczącymi samego lokalu nr [...] należącego do skarżącej), a dodatkowo obejmuje odwodnienie tarasu do istniejącej rury spustowej oraz podwyższenie i ocieplenie przewodów kominowych. Jednocześnie projekt nie narusza części, przy której znajduje się wyjście na dach z maszynowni dźwigu, które to zastrzeżenie zawarto wprost i wyraźnie w § 2 uchwały Wspólnoty. W konsekwencji przedłożony projekt nie wykracza poza zgodę Wspólnoty udzieloną w uchwale nr [...] . Akceptacja toku rozumowania organów administracji architektoniczno-budowlanej, sprowadzającego się do konieczności występowania do Wspólnoty o udzielenie dodatkowej zgody na wszystkie roboty budowlane przewidziane w projekcie budowlanym, prowadziłyby do konstatacji, że zgoda Wspólnoty udzielona odpowiednią uchwałą mogłaby nastąpić wyłącznie po wcześniejszym przedstawieniu szczegółowego projektu budowlanego. Tymczasem waga i cel tej zgody są zupełnie inne. Rolą wspólnoty mieszkaniowej nie jest zatwierdzanie następcze szczegółowych rozwiązań projektowych, lecz wyrażanie woli co do możliwości realizacji odpowiedniego obiektu budowlanego z wykorzystaniem części wspólnej. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie taka zgoda została już udzielona, zaś akceptacja szczegółowych rozwiązań projektowych, chociażby pod względem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, należy do organów administracji architektoniczno-budowlanej.

Rozpatrując na nowo wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę Prezydent m. st. Warszawy związany będzie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku i wyda odpowiednie rozstrzygnięcie, mając na względzie kompletność złożonego projektu budowlanego i jego zgodność z obowiązującymi przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości ul. [...] w Warszawie. Wyrok zaskarżyła w całości i zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego przez Sąd pierwszej instancji, przy braku w aktach sprawy dowodów pozwalających na przyjęcie poczynionych przez ten Sąd wniosków, polegające na:

a. nieprawidłowym ustaleniu, że zakres zgody Wspólnoty obejmował wykonanie prac w zakresie podwyższenia kominów i wykonania rury spustowej, podczas gdy zakres zgody był ograniczony i wskazywał do jakich prac się ona ogranicza - brak było w treści uchwały zgody na przebudowę kominów i wykonanie rury odwodnieniowej przez konstrukcję stropodachu;

b. nieprawidłowym ustaleniu, że brak podwyższenia przewodów kominowych uniemożliwiałby korzystanie z tarasu, podczas gdy kominy te nie są kominami dymnymi ani spalinowymi, a jedynie wentylacyjnymi, a co za tym idzie, brak ich podwyższenia nie będzie negatywnie wpływał na możliwość korzystania z tarasu; podwyższenie kominów wentylacyjnych może natomiast spowodować ujemne skutki w postaci przemarzania i ciągu wstecznego w innych mieszkaniach;

c. nieprawidłowym ustaleniu, że konieczne jest wykonanie rury odwodnieniowej i uchwała przez samo zezwolenie na wykonanie tarasu zezwala również na takie prace, podczas gdy zastosowanie mniej ingerującego sposobu odwodnienia byłoby możliwe przy wykonaniu tarasu w inny sposób, nie wymagającego tak daleko idącej przebudowy;

- co miało istotny wpływ na wynik sprawy skutkujący błędnym uznaniem przez Sąd pierwszej instancji, że planowane przez inwestora roboty budowlane były objęte zgodą Wspólnoty, a zatem, że inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 4 pkt 2) w zw. z art. 3 pkt 11) ustawy prawo budowlane przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że zgoda na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane ma charakter ogólny i samo jej udzielenie pozwala na prowadzenie prac w szerokim zakresie nawet wprost w niej niewskazanym, podczas gdy zgoda taka nie może być domniemana i musi dotyczyć wskazanego konkretnie inwestora i określonego obiektu budowlanego, w sytuacji kiedy udzielona przez Wspólnotę zgoda nie obejmowała przebudowy kominów oraz wykonania rury odpływowej do przez stropodach co miało istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie, bowiem doprowadziło do błędnego uznania przez Sąd instancji, że inwestor posiada zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane dla planowanej inwestycji.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie, względnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie, o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. J. wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II, z dnia 10 czerwca 2021 r., wydanego w oparciu art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), skarga kasacyjna została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym albowiem z uwagi na istniejącą sytuację epidemiczną przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Jednocześnie poinformowano strony o możliwości przedstawienia na piśmie stanowiska w sprawie w terminie 7 dni.

W piśmie z dnia 2 lipca 2021 r. pełnomocnik skarżącej B. J. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej złożonej przez Wspólnotę Mieszkaniową. Stwierdził, że stawiane przez Wspólnotę zarzuty nie są uzasadnione i przedstawił argumentację na poparcie tej tezy.

W ocenie składu orzekającego, zachodziły przesłanki z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Odnotować należy, że po ogłoszeniu stanu epidemii stronom umożliwiono przedstawienie na piśmie stanowiska w sprawie, w granicach zarzutów skargi kasacyjnej. Jest oczywiste, że niezależnie od tego strony mają prawo do przedstawiania swojego stanowiska, w granicach skargi kasacyjnej, aż do zakończenia postępowania.

Nie można zatem powiedzieć, że na skutek nieprzeprowadzenia rozprawy strony zostały pozbawione możliwości przedstawienia swego stanowiska w sprawie.

Skarga kasacyjna jest bezzasadna.

W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 141 § 4 P.p.s.a. polegającego na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, przy braku w aktach sprawy dowodów pozwalających na przyjęcie poczynionych przez ten Sąd wniosków.

Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (patrz: uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSA i wsa 2010/3/39). Takie stanowisko uzasadnienie zaskarżonego zawiera. Możliwa jest więc kontrola instancyjna takiego wyroku. W takiej sytuacji nie można mówić o naruszeniu art. 141 § 4 P.p.s.a. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1271/19).

Prawidłowość ustaleń faktycznych, także w aspekcie szczegółowości wymaganej w danej sprawie, z uwagi na przesłanki materialnoprawne, może być oceniona w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z przepisami procedury administracyjnej.

Wnosząca kasację odniosła abstrakcyjną normę procesową art. 141 § 4 P.p.s.a. do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzając, że doszło do nieprawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie trzech okoliczności (zakresu zgody Wspólnoty na wykonanie prac w zakresie podwyższenia kominów i wykonania rury spustowej, tego, że brak podwyższenia przewodów kominowych uniemożliwiałby korzystanie z tarasu i tego, że konieczne jest wykonanie rury odwadniającej).

Jest oczywiste, że teza o dokonaniu nieprawidłowych ustaleń zawiera w sobie próbę oceny prawidłowości orzeczenia. Tymczasem, z powołaniem się na zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można kwestionować trafności merytorycznej wyroku (por. m.in. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 910/20).

Ponadto, zarzut dokonania przez Sąd ustaleń, przy braku w aktach sprawy dowodów pozwalających na przyjęcie poczynionych przez Sąd wniosków, nie może być skutecznie podniesiony z powołaniem się na art. 141 § 4 P.p.s.a. Oparcie orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach niemających odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 P.p.s.a., stanowi natomiast naruszenie określonej w art. 133 § 1 P.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 497/09, z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09, z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 763/12, z dnia 4 marca 2019 r, sygn. akt II OSK 3531/18; z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1718/17).

Skarżąca nie sformułowała zarzutu naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a.

Możliwe jest jednak, abstrahując od niepodniesienia zarzutu naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a., odnotowanie, że Sąd pierwszej instancji oparł się na dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, tzn. uchwale Wspólnoty Mieszkaniowej Nr [...] , dalej: "Uchwała", projekcie budowlanym oraz decyzji Stołecznego Konserwatora Zabytków Nr [...]. Dokonał jednak odmiennej, niż organy administracji architektoniczno-budowlanej, oceny tych dokumentów. W ramach zarzutu art. 133 § 1 P.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez Sąd oceny dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy (patrz: powołany wyżej wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1718/17).

Niezależnie od tego można skonstatować, że okoliczności podniesione w części 1 lit. a omawianego zarzutu mają charakter materialnoprawny – wiążą się z oceną Uchwały zawierającej oświadczenie Wspólnoty o wyrażeniu zgody na wykonanie robót budowlanych. Ustalenie zakresu tej zgody było rezultatem odczytania treści sformułowań użytych w Uchwale oraz stanowiska materialnego Sądu co do zakresu tej zgody w świetle art. 3 pkt 11 oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), dalej: "Prawo budowlane". Przedmiotem kontrowersji była zatem nie treść zapisów dokumentu, ale ocena tych zapisów. Dotyczy to tego, czy zgoda Wspólnoty obejmowała wykonanie prac w zakresie podwyższenia kominów i wykonania rury spustowej.

Natomiast potrzeba, czy też konieczność i zgodność z prawem podwyższenia przewodów kominowych oraz wykonania rury odwodnieniowej są okolicznościami z zakresu zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami , w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego), a także kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 (art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego).

Skarżąca nie podniosła zarzutu naruszenia norm prawa materialnego w tym zakresie. Nie tylko nie sformułowała zarzutu materialnego braku zgodności z prawem projektowanych rozwiązań w zakresie podwyższenia przewodów kominowych i wykonania rury odwadniającej, ale nawet nie powołała, jako naruszonych, przepisów art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, czy też przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.), w tym wskazanych przez Sąd pierwszej instancji przepisów § 140 i § 141 tego rozporządzenia.

Nie jest zasadny jedyny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut materialny. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 32 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, a także właściwie zastosował te przepisy. Z przepisu art. 3 pkt 11 wynika, że chodzi o tytuł prawny uprawniający do wykonywania robot budowlanych. Co do zasady zatem, jest to uprawnienie do wykonania obiektu budowlanego. Jak trafnie uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgoda na wykonanie tarasu obejmowała wszelkie niezbędne prace służące realizacji tego celu. Możliwe jest, w ramach upoważnienia do wykonania robót, udzielonego przez Wspólnotę Mieszkaniową, stanowiącego tytuł do dysponowania na cele budowlane częścią wspólną nieruchomości, zawarcie zastrzeżeń co zakresu robót o charakterze właścicielskim. Dotyczyć to może zwłaszcza sytuacji, gdy zakres robót może być różny. W rozpoznawanej sprawie takim parametrem technicznym związanym z zakresem uprawnień właścicielskich była wielkość tarasu. Jak jednak prawidłowo ustalił Sąd pierwszej instancji, zastrzeżenie zawarte w § 2 Uchwały, według którego "Taras może znajdować się tylko na długości lokalu 21 bez naruszenia części przy której znajduje się wyjście na dach z maszynowni dźwigu", zostało przez inwestora w projekcie budowlanym zrealizowane. Jest także niewątpliwe, że projektowane roboty, tj. zmiana przeznaczenia części nieruchomości wspólnej – części dachu od ul. [...] – celem wykonania tarasu dostępnego dla lokalu nr [...] oraz przebudowa części wspólnej (dachu) w celu wykonania tarasu, są zgodne z upoważnieniem udzielonym inwestorowi przepisami § 1 i § 2 Uchwały.

Czym innym jest zgodność rozwiązań projektowych z przepisami techniczno-budowlanymi. Badanie tej zgodności, jak trafnie przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny, należy do organów administracji architektoniczno-budowlanej, a nie do podmiotu udzielającego inwestorowi upoważnienia o charakterze prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W poprzedzających rozważaniach wskazano, że badanie tej zgodności odbywa się w ramach stosowania art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 265) zasądzono od Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w Warszawie na rzecz B. J. 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.