Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 274/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 § 1 pkt 4, art. 241 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 202 § 4, art. 156
journal: Dz.U. 2013 poz 1030
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - tekst jednolity
article: art. 14
journal: Dz.U. 2015 poz 1142
law: Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędzia WSA Piotr Popek / spr./ Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant sekr. sąd. Aleksandra Baczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi Spółki "A" Sp. z o.o. z/s w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rz. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o.o. w W. (dalej: Skarżąca/Spółka) utrzymało w mocy decyzję Wójta W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 14 486,00 zł.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. Spółka wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu I instancji z dnia [...] października 2015 r. Wniosek o wznowienie postępowania Spółka uzasadniała tym, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz nie miał jej kto reprezentować z powodu braku obsadzonego stanowiska prezesa zarządu. Z powyższych względów, w ocenie Spółki, prowadzone postępowanie toczyło się bez jej udziału.

Odmawiając uchylenia własnej decyzji, po kolejnym przeanalizowaniu akt sprawy oraz po wznowieniu postępowania, organ I instancji podał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 poz. 201, dalej: O.p.) oraz nie został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania.

Organ I instancji wskazał, że Z. O. w dniu [...] czerwca 2014 r. nabył udziały w spółce "A". Na podstawie protokołu spisanego w dniu [...] lipca 2014 r. w formie aktu notarialnego, powierzona mu została funkcja Prezesa Zarządu.

Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. zostało wszczęte postępowanie podatkowe celem ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. Postępowanie to zostało zainicjonowane w związku z okolicznością, że nowy zarząd spółki podał do opodatkowania mniejszą powierzchnię gruntów oraz budynków związanych z prowadzoną działalnością. W toku postępowania, Podatnik uniemożliwił dokonania oględzin oraz pomiaru pomieszczeń w których prowadzona jest działalność. W dniu [...] stycznia 2015 r. Z. O. złożył pismo informujące o rezygnacji z funkcji prezesa Spółki. Mając na uwadze powyższą okoliczność, organ I instancji zawiesił postepowanie podatkowe i wystąpił do Sądu Rejonowego o ustanowienie kuratora dla podatnika – osoby prawnej. Z Sądu Rejonowego w R. Wydziału Krajowego Rejestru Sądowego, przy zarządzeniu o zwrocie wniosku, otrzymał informację, że warunkiem skutecznego złożenia oświadczenia przez członka organu reprezentacji Zarządu jest dojście oświadczenia do organu Spółki uprawnionego do powoływania i odwoływania członków Zarządu, a Prezes Zarządu Spółki nie wykazał, że złożył skuteczne oświadczenie o rezygnacji.

W toku dalszego postępowania, po jego podjęciu, Z. O. poinformował organ, że w dniu [...] lipca 2015 r. zrezygnował ze stanowiska Prezesa Zarządu Spółki, nie składając przy tym żadnych dokumentów na które się powoływał.

W dniu [...] października 2015 r. została wydana decyzja określająca Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r., która zdaniem organu I instancji została skutecznie doręczona Spółce, po podwójnym jej awizowaniu, z dniem [...] października 2015 r. Podkreślił przy tym, że Z. O. ponownie został powołany na funkcje Prezesa Zarządu Spółki ""A"" w dniu [...] października 2015 r., co uprawniało go do odebrania decyzji, a czego nie dokonał.

Zdaniem organu I instancji w takich okolicznościach sprawy, przy uwzględnieniu wysyłanej do podatnika korespondencji, w tym o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, stanął na stanowisku, że strona w rzeczywistości uczestniczyła w postępowaniu i zapoznała się z treścią zgromadzonych dokumentów. Podkreślił, że cały materiał dowodowy, pozwalający na merytoryczne rozstrzygnięcie, został zebrany na dzień [...] grudnia 2014 r. z którym to w całości podatnik się zapoznał. Zatem okres od [...] stycznia 2015 r (zawiadomienie o rezygnacji) do [...] października 2015 r. (nowe powołanie na funkcje Prezesa Zarządu) nie miał istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.

Ponadto wniosek o wznowienie postępowania nie zasługuje również na uwzględnienie według organu I instancji, gdyż zgodnie z art. 241 § 2 pkt. 1 O.p. wznowienie postepowania na podstawie przesłanki z art. 240 § 1 pkt. 4 O.p. następuje na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dania powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. W przedmiotowej sprawie data drugiego awiza decyzji to dzień [...] października 2017 r., a data odbioru upomnienia o naliczonej kwocie podatku od nieruchomości za 2014 rok to dzień [...] listopada 2015 r. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu [...] grudnia 2015 r., a więc po wskazanym wyżej terminie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w pierwszej kolejności należało w sprawie ocenić, czy wystąpiły w sprawie przesłanki formalne warunkujące wszczęcie postępowania wznowieniowego. Skarżąca spółka powoływała się na przesłankę wskazaną w przepisie art. 240 § 1 pkt 4 O.p. – w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jak wyjaśnił organ, zgodnie z art. 241 § 2 pkt 1 O.p., wznowienie postępowania z w/w przyczyny następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji.

Organ odwoławczy wskazał, że decydujące w sprawie jest określenie, czy w toku postępowania w sprawie dot. wymiaru podatku od nieruchomości za 2014 r., zakończonego decyzją organu I instancji z dnia [...] października 2015 r. Spółka była prawidłowo reprezentowana, czy też występował brak organu uprawnionego do jej reprezentacji. Organ wskazał, że w piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r. Z. O. jako jednoosobowy zarząd Spółki złożył oświadczenie o rezygnacji ze stanowiska Prezesa z dniem [...] stycznia 2015 r., przy czym, w ocenie organu, złożone oświadczenie nie mogło być skuteczne. Oświadczenie to bowiem zostało złożone do wiadomości Z.O., który występował w nim jako: autor pisma, prezes jednoosobowego zarządu oraz osoba uprawniona do odbioru korespondencji ze strony Spółki. Organ podniósł, że zarówno Z. O., jak i pełnomocnik Spółki nie przedstawili dokumentu, z którego wynikałoby, że przedmiotowe oświadczenie zostało złożone Spółce. W ocenie organu odwoławczego, słusznie zatem organ I instancji uznał, że oświadczenie złożone przez Z. O. nie miało wpływu na postępowanie, po stronie Spółki natomiast nie zachodziły braki uniemożliwiające jej działanie.

SKO wyjaśniło, że mandat członka zarządu wygasa, zgodnie z art. 202 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1577 ze zm., dalej: k.s.h.), wskutek śmierci, rezygnacji albo odwołania ze składu zarządu. W tej sytuacji nie można przyjąć, że prezes jednoosobowego zarządu Spółki skutecznie zrezygnował z tej funkcji, skoro nie powołano rady nadzorczej, a oświadczenie o rezygnacji nie zostało złożone zgromadzeniu wspólników. Dodatkowo, w aktach nie ma dokumentu o zwołaniu zgromadzenia wspólników i złożenia temu organowi oświadczenia. Okoliczność natomiast, ponownego powołania prezesa potwierdzone protokołem z dnia [...] października 2015 r., w ocenie organu odwoławczego nie ma znaczenia, z uwagi na to, że oświadczenie o rezygnacji nie zostało złożone na zgromadzeniu wspólników.

Organ odwoławczy skonstatował, że nie można uznać, że Spółka nie brała udziału w postępowaniu, nawet jeżeli organ uprawniony do podejmowania czynności w jej imieniu błędnie uważał, że taka okoliczność występowała. W ocenie organu, organ I instancji słusznie przyjął, że po stronie Spółki nie wstępowały przeszkody w jego prawidłowym funkcjonowaniu. Decyzja nr [...] z dnia [...] października 2015 r. została skutecznie doręczona [...] października 2015 r., zatem wniosek złożony w dniu [...] grudnia 2015 r. jest spóźniony. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji wywiązał się należycie z obowiązków w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego. W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w zakresie prawidłowego uznania okoliczności faktycznych za udowodnione.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Spółka skarżąc w całości wydaną decyzję zarzuciła jej istotne naruszenie prawa materialnego:

- art. 201 § 4 i art. 202 § 4 k.s.h. poprzez uznanie, że:

- Z. O. w okresie trwania postępowania podatkowego i podejmowania przez organ czynności w sprawie, pełnił funkcję prezesa zarządu spółki, a tym samym nieuprawnione przyjęcie, że w okresie trwania i postępowania istniały kompetentne organy spółki uprawnione do reprezentowania osoby prawnej. W przypadku bowiem złożenia rezygnacji wygaśnięcie mandatu następuje przez złożenie Spółce oświadczenia woli o rezygnacji, zaś dla osiągnięcia tego skutku nie jest wymagane odwołanie członka zarządu odrębnym aktem, jak również nie niweczy skutku wpis w KRS który posiada charakter deklaratoryjny.

- Z. O. nie złożył skutecznego oświadczenie o rezygnacji ze stanowiska Prezesa z dniem [...] stycznia 2015 r. (nie złożył przedmiotowego oświadczenia Spółce), podczas gdy przedmiotowe oświadczenie złożone zostało Spółce na ręce G. O. jako uprawnionej do odbioru korespondencji i oświadczeń w imieniu Spółki (co wynika z treści oświadczenia z dnia [...].01.2015 r. "G. O. uprawniona do odbioru korespondencji ""A"" Sp. z o.o. - podpis", a więc zostało złożone Spółce skutecznie, a tym samym w czasie postępowania, dotyczącego wymiaru podatku od nieruchomości za 2014 r., zakończonego decyzją Organu I instancji nr [...] z dnia [...].10.2015 r. "A" Sp. z o.o. nie był prawidłowo reprezentowany, bowiem po stronie spółki występował brak organu uprawnionego-do jej reprezentowania,

- nieuprawnione przyjęcie, że oświadczenie Z. O. pozostało bez wpływu na toczące się postępowanie, a po stronie Spółki nie występowały braki uniemożliwiające jej działanie, podczas gdy z tego powodu - złożenia Spółce rezygnacji przez Pana Z. O. z funkcji prezesa zarządu, Spółka bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r., a postępowanie toczyło się bez jej udziału z uwagi na brak organu uprawnionego do jej reprezentowania,

- bezpodstawne uznanie, że Z. O. pełnił funkcje prezesa zarządu spółki, albowiem wpis obejmujący jego dane nie został usunięty z Krajowego Rejestru Sądowego, w sytuacji gdy zgodnie z powołanym przepisem w przypadku złożenia rezygnacji wygaśnięcie mandatu następuje poprzez złożenie Spółce oświadczenia woli o rezygnacji, zaś dla osiągnięcia tego skutku nie jest wymagane odwołanie członka zarządu odrębnym aktem jak również skutku tego nie niweczy istniejący wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym który ma wyłącznie charakter deklaratoryjny,

- błędne przyjęcie, że fakt nieujawnienia zmian co do osoby prezesa zarządu obciąża Spółkę, która nie posiadała zarządu, a tym samym organu uprawnionego do złożenia wniosku o dokonanie takich zmian, nadto co należy wskazać organ zaniechał skutecznego ustanowienia w takich okolicznościach kuratora dla powołania zarządu lub przeprowadzenia likwidacji Spółki i doręczania do jego rąk korespondencji mając wiedzę o okolicznościach uzasadniających złożenie stosownych wniosków w tym przedmiocie a dodatkowo zaniechał podjęcia decyzji o zawieszeniu postępowania podatkowego do czasu usunięcia przeszkody w postaci braku organu uprawnionego do reprezentowania Spółki,

- art. 14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2017 poz. 700 ze zm., dalej: ustawa o KRS) poprzez przyjęcie, że organ podejmując poszczególne czynności działał w zaufaniu do danych jawnych wpisanych do Rejestru w sytuacji gdy posiadał pewne informacje o fakcie braku organu uprawnionego do reprezentowania spółki z uwagi na treść otrzymywanej korespondencji, która to wyłącza dobrą wiarę osoby trzeciej, organu co do zgodności wpisów w tym rejestrze figurujących z rzeczywistym stanem.

Spółka zarzuciła również rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 122 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą prawdy obiektywnej przy pominięciu szeregu okoliczności niżej opisanych podczas analizy stanu faktycznego w kontekście ustalania przesłanki "braku winy" po stronie podatnika, co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnej decyzji,

- art. 138 § 3 O.p. poprzez nieuwzględnienie jego dyspozycji podczas analizowania stanu faktycznego sprawy i pominięcie okoliczności, iż po uzyskaniu informacji o braku organu uprawnionego do reprezentowania Spółki w postaci jej zarządu organ zaniechał skutecznego wystąpienia o ustanowienie kuratora jak również prowadził postępowanie mając świadomość, iż brak ten nadal zachodzi, nie ponawiając tegoż wniosku,

- art. 201 ust 1 pkt 4 O.p. poprzez pominięcie odniesienia się do dyspozycji powołanego przepisu i rozważenie skutków jaki dla postępowania podatkowego miało zaniechanie przez organ podjęcia decyzji co do obligatoryjnego zawieszenia postępiana podatkowego w sytuacji ujawnienia się okoliczności wskazujących na utratę przez stronę zdolności do podejmowania czynności prawnych,

- art. 154 § 1 O.p. poprzez nieuwzględnienie jego dyspozycji i uznanie, że w sprawie możliwe było doręczenie korespondencji na adres Spółki wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym podczas gdy wiedza o braku organu uprawnionego do reprezentowania Spółki obligowała, o czym była mowa do skutecznego wystąpienia przez organ z wnioskiem o ustanowienie kuratora, nadto do zastosowania szczególnego sposobu doręczania korespondencji w powołanym przepisie ustanowionej a to do rąk ustanowionego kuratora, czego zaniechano przy nie budzącej wątpliwości i przyznanej w uzasadnieniu decyzji wiedzy o fakcie nieposiadania przez Spółkę organów,

- art. 241 § 2 pkt 1 O.p. - poprzez niezasadne uznanie, że złożony w dniu [...] grudnia 2015 r. wniosek o wznowienie postępowania jest spóźniony, podczas gdy strona o wydaniu decyzji nr [...] z dnia [...] października 2015 r. dowiedziała się nie w dniu [...] października 2015 r. (art. 150 § 1 pkt 1 - niepodjęcie korespondencji), lecz po odebraniu wezwania do zapłaty należności z którego to wezwania i pozyskanych w związku z tym informacji wynikało wydanie decyzji w sprawie, a od którego to doręczenia wezwania do zapłaty należności należy liczyć datę powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Strona więc w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji złożyła w dniu [...] grudnia 2015 r. wniosek o wznowienie postępowania, w więc z zachowaniem terminu,

- art. 123 § 2 O.p. - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez organ l instancji bez przeprowadzenia w sposób prawidłowy, jawny dla stron, postępowania wyjaśniającego, w tym postępowania dowodowego, a w konsekwencji czego doszło do naruszenia naczelnej zasady postępowania podatkowego - umożliwienia obrony swoich praw przez stronę,

- art. 192 i art. 123 § 1 O.p. - poprzez uznanie za udowodnione okoliczności wskazanych w uzasadnieniu, a dotyczących faktów mających wpływ na treść decyzji, w tym obejmujących kwestie pełnienia przez Z.O. funkcji prezesa zarządu i istnienia kompetentnego organu spółki mogącego składać oświadczenia woli w jej imieniu, podstawy opodatkowania powierzchni budynku związanego z działalnością oraz gruntu związanego z działalnością gospodarczą - w sytuacji gdy zgodnie z przepisem okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do dowodów o niej świadczących - tymczasem strona została tej możliwości pozbawiona z uwagi na to, że został podatnikowi uniemożliwiony czynny udział w postępowaniu w związku z brakiem organu uprawnionego do reprezentowania osoby prawnej (skoro brak jest kompetentnych organów spółki, mogących składać oświadczenia woli w jej imieniu, to nie można uznać, że osoba prawna może w aktualnym stanie działać w postępowaniu administracyjnym) oraz brak doręczenia mu jakiejkolwiek informacji w przedmiocie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Formułując powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy W., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Spółka wywodziła, że w jej ocenie, Z. O. skutecznie złożył przedmiotowe oświadczenie spółce - na ręce G. O., która umocowana była do odbioru korespondencji i oświadczeń w imieniu Spółki. W dniu zakończenia postępowania, tj. [...] października 2015 r., Spółka nie była prawidłowo reprezentowana – po jej stronie nie występował podmiot, który mógłby być uprawniony do jej reprezentowania.

Spółka zarzuciła, że organ naruszył dyspozycję z art. 123 O.p., która uprawnia stronę do czynnego udziału w postępowaniu. Naruszenie te zasady stanowi, w ocenie Skarżącej kwalifikowaną wadę procesową tego postępowania, niezależnie od tego czy miało to wpływ na treść decyzji. Skarżąca uzasadniała również, że zgodnie z art. 202 § 4 k.s.h. złożenie rezygnacji, jako jednostronnej czynności prawnej, w zarządzie spółki jest wystarczające w sytuacji braku dalszych zastrzeżeń w treści takiego oświadczenia modyfikującego termin wygaśnięcia mandatu, lub w samej umowie spółki do przyjęcia, że mandat Prezesa lub Członka Zarządu wygasł. Zdaniem Skarżącej, mandat wygasa z chwilą doręczenia spółce oświadczenia woli członka zarządu w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią (art. 61 § 1 zd. 1 k.c.).

Skarżąca podniosła także, że w związku z faktem, że nie była należycie reprezentowana, gdyż Z. O. skutecznie złożył rezygnację ze stanowiska prezesa, organ winien wystąpić do sądu o ustanowienie kuratora. Skarżąca podkreśliła jednocześnie, że doręczanie pism na adres spółki jest nieskuteczne bowiem nie istnieje osoba uprawniona do odbioru korespondencji.

Spółka uzasadniając zarzut naruszenia przez organ zasady prawdy obiektywnej wywodziła, że organ nie przeprowadził dowodu z dokumentów, m. in. oświadczenia o rezygnacji, co doprowadziło d o ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym. W ocenie spółki, naruszony został również przepis art. 241 § 2 pkt 1 O.p. poprzez niezasadne uznanie, że wniosek inicjujący niniejszą sprawę jest spóźniony. Spółka za dzień powzięcia wiadomości o wydanej decyzji uznaje dzień doręczenia do niej wezwania do zapłaty należności.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. dalej: P.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca wznowienia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r.

W związku z powyższym zauważania wymaga, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną w przepisach prawa procesowego. W postępowaniu podatkowym, stosownie do regulacji zwartej w art. 240 § 1 O.p., wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną możliwe jest jeżeli zachodzą przyczyny enumeratywnie wyliczone w art. 240 O.p., to znaczy przynajmniej jedna z przyczyn wskazanych w tym przepisie. Postępowanie "wznowieniowe" toczy się w bardzo zawężonych ramach i - na co należy zwrócić szczególnie uwagę - przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w ww. przepisie.

Należy mieć na uwadze, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Do wznowienia postępowania na tej podstawie prawnej, jak słusznie wskazywały organy podatkowe obu instancji, niewystarczające jest jednak stwierdzenie, że strona nie brała w nim udziału, ale konieczne jest też wykluczenie jej zawinienia.

Analiza przebiegu postępowania podatkowego prowadzonego przez organ I instancji oraz zachowania reprezentanta Spółki w toku tego postępowania, a także po zakończeniu postępowania podatkowego, prowadzą do wniosku, że prawidłowe jest stanowisko organów, że Prezes Zarządu Spółki Z. O. w rzeczywistości nie złożył skutecznej, wywołującej skutki prawne rezygnacji z tej funkcji. Bezsporny jest fakt, że Skarżący takowych zmian w obrębie organu zarządzającego Spółki nie zgłosił do Krajowego Rejestru Sądowego, choć akurat ten fakt dla uznania skuteczności rezygnacji z pełnionej funkcji nie ma żadnego znaczenia, jak słusznie zauważa Skarżący, ze względu na deklaratoryjny charakter wpisu w rejestrze. Niemniej jednak, już w tym miejscu należy zaznaczyć, o czym będzie niżej mowa, że fakt ten zyskuje pewną doniosłość, w całokształcie okoliczności sprawy, dla oceny rzeczywistego charakteru działań przedstawiciela Spółki podejmowanych w ramach postępowania podatkowego.

Unormowana w art. 202 § 4 i 5 k.s.h. rezygnacja z pełnionej funkcji członka zarządu jest jednostronną czynnością prawną, która wywołuje skutek w niej wyrażony (art. 56 k.c.) i prowadzi do wygaśnięcia z mocy prawa korporacyjnego stosunku członkostwa w zarządzie spółki z chwilą zakomunikowania woli rezygnacji (art. 61 § 1 zdanie pierwsze k.c.) właściwemu organowi spółki lub jej reprezentantowi w sposób umożliwiający zapoznanie się z treścią złożonej rezygnacji, która nie wymaga ich akceptacji (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2010r. sygn. akt II UK 157/09 ). Specyfika niniejszej sprawy jest taka, że Z. O. pełnił funkcję prezesa jednoosobowego zarządu w spółce z o.o., której był jednocześnie jedynym udziałowcem. W takiej sytuacji oświadczenie powinno być złożone nie Spółce (osobie uprawnionej do odbioru korespondencji za Spółkę), lecz uprawnionemu organowi, którym było, przy braku Rady Nadzorczej, Zgromadzenie Wspólników lub umocowany przez to zgromadzenie pełnomocnik spółki z o.o. Według art. 156 k.s.h. w spółce jednoosobowej, a taką jest Skarżąca, wszystkie uprawnienia przysługujące zgromadzeniu wspólników wykonuje jedyny wspólnik. Przepisy o zgromadzeniu wspólników stosuje się odpowiednio. Jeśli zatem, tak jak w niniejszej sprawie, zachodzi tożsamość jedynego wspólnika i prezesa spółki, złożenie rezygnacji z pełnionej funkcji jest zakomunikowaniem zgromadzeniu wspólników swojej woli. Zatem skierowanie oświadczenia o rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu przez Z. O. do Spółki, w rzeczywistości do rąk swojej żony, nie wywiera zamierzonego skutku. De facto dokument takiej treści został przedłożony dopiero w toku postępowania nadzwyczajnego.

Zwrócić jeszcze uwagę na jeszcze jeden aspekt sprawy. Mianowicie organ I instancji po powiadomieniu go przez Z. O. o rezygnacji z pełnionej funkcji z dniem [...] stycznia 2015 r. zawiesił postępowanie podatkowe na podstawie art. 201 § 1 O.p. i wystąpił do sądu powszechnego o ustanowienie kuratora dla Spółki. Poinformowany został jednak przez Sąd, że dla skutecznego złożenia oświadczenia o rezygnacji przez prezesa zarządu jest wykazanie, że złożenie oświadczenia o rezygnacji nastąpiło na zwołanym Zgromadzeniu wspólników albo pełnomocnikowi powołanemu przez to zgromadzenie. Organ działając w zaufaniu do informacji Sądu podjął postępowanie i wezwał, acz bezskutecznie, Z.O., do wykazania skuteczności złożonego oświadczenia. Godzi się zauważyć, że Z. O. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. poinformował, że zrezygnował ze stanowiska Prezesa Zarządu, ale wskazał inną niż dotychczas datę oświadczenia, mianowicie [...] lipca 2015 r., nie dołączając wszak żadnych dokumentów do tego pisma.

W tych okolicznościach zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że Z. O. nie złożył w trakcie trwania postępowania zwyczajnego skutecznego oświadczenia o rezygnacji z pełnionej funkcji Prezesa Zarządu Spółki, przez co w składzie jej organu reprezentacyjnego nie zachodziły braki uniemożliwiające jej reprezentowanie a tym samym skuteczne branie udziału w postępowaniu podatkowym.

Powyższe uprawniało organy do wysnucia konkluzji, że nie jest spełniona w niniejszej sprawie przesłanka wznowienia z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., bowiem postępowanie zwyczajne toczyło się z udziałem Spółki, którą mógł skutecznie reprezentować przed organami podatkowymi Prezes Zarządu, prawidłowo powiadamiany o podejmowanych działaniach organu i przysługujących Spółce uprawnieniach procesowych. Skoro tak, to uznać należy, że Skarżącej doręczono skutecznie decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości z dnia [...] października 2015 r. Zgodnie zaś z art. 241 § 2 pkt 1 O.p. wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Stronie skutecznie doręczono zaś decyzję, która uzyskała przymiot ostateczności, wskutek podwójnego jej awizowania w trybie art. 150 § 1 O.p. w dniu [...] października 2015 r.. Wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu [...] grudnia 2015 r., a więc Skarżąca spółka nie dochowała miesięcznego terminu przewidzianego w w/w przepisie. Niezależnie od tego, już tylko na marginesie należy odnotować, że Skarżąca powzięłaby wiadomość o wydaniu wzmiankowanej decyzji, jak słusznie podkreślają organy, z dniem doręczenia jej upomnienia nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. to jest z dniem [...] listopada 2015 r. co wynika z podpisu osoby uprawnionej do odbioru korespondencji Spółki, a więc w dacie, gdy Z. O. na powrót poczuwał się być Prezesem Zarządu Spółki. Nadmienić wypada, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, iż strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy (por. wyroki NSA z dnia 28 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3115/13 czy z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2828/12). Tak więc chybione są zarzuty skargi zarzucające organom naruszenie dyspozycji art. 241 § 2 pkt 1 pkt O.p. w zw. z art. 122 O.p. co do ustalenia przekroczenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Zauważyć należy, że w podstawie prawnej skarżonej decyzji wskazano przepis art. 243 § 3 O.p. nawiązujący do wstępnej fazy postępowania wznowieniowego, w której badane są okoliczności formalne, decydujące o dopuszczalności wznowienia postepowania, takie jak m. in. legitymacja procesowa czy zachowanie terminu do wniesienia skargi, jeśli z daną przesłanką wiąże się takie ograniczenie czasowe, na co wskazuje także osnowa decyzji "odmowa wznowienia postępowania". Niemniej jednak organ odwoławczy nie zauważył, że niniejsze postępowanie toczyło się już po wznowieniu postępowania podatkowego przez organ I instancji na mocy postanowienia z dnia [...] lipca 2017 r., zresztą zgodnie ze wskazaniem Kolegium uchylającego poprzednią decyzję w tej sprawie. W takiej sytuacji procesowej, a więc po przejściu do niejako drugiej fazy postępowania wznowieniowego, po stwierdzeniu jego dopuszczalności, powinna zapaść, w razie nie stwierdzenia przesłanek do wznowienia, decyzja na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p. – o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji. Zdaniem Sądu taka podstawa prawna decyzji powinna mieć miejsce także wówczas, gdy w ramach drugiego etapu postępowania wznowieniowego, po formalnym wydaniu postanowienia o wznowieniu postepowania, wyjdą na jaw okoliczności stanowiące o jego niedopuszczalności, choć odnotować należy, że formułowany jest też pogląd, że powinno nastąpić wówczas umorzenie postępowania wznowieniowego. Stwierdzić więc przychodzi, że skarżona decyzja opiera się na błędnej podstawie prawnej, jednak to naruszenie przepisów prawa nie miało zdaniem Sądu, wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem w każdym wypadku istotą rozstrzygnięcia jest to, że brak podstaw do wzruszenia w tym trybie nadzwyczajnym ostatecznej decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym.

Poza wszystkim jednak i niezależnie od tego co dotychczas wywiedziono, nawet przy założeniu skuteczności rezygnacji z pełnionej funkcji Prezesa Zarządu Spółki, i tak, zdaniem Sądu, wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji w przedmiocie zobowiązania w podatki od nieruchomości za 2014 r. nie mógłby odnieść zamierzonego skutku przez wnioskodawcę. Stosownie bowiem do art. 240 § 1 pkt 4 w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 i 2 O.p., aby doszło do uchylenia ostatecznej decyzji w wyniku wznowienia postępowania, musi zostać wykazane, iż strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Konieczne jest przy tym wystąpienie jednocześnie dwóch warunków: brak udziału strony w postępowaniu oraz brak zawinienia strony (przyczynienia się) w niewzięciu udziału w tymże postępowaniu. Innymi słowy, dla wznowienia postępowania z powodu przesłanki wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. niewystarczające jest samo stwierdzenie, że strona nie brała w nim udziału, ale konieczne jest wskazanie przez stronę swego braku zawinienia. W konsekwencji strona powinna powołać się na okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiły udział strony w postępowaniu podatkowym.

Tymczasem w niniejszej sprawie ogół ujawnionych i bezspornych okoliczności wskazuje na to, że Skarżąca instytucję zawieszenia postepowania, które chciała sprokurować w postępowaniu zwyczajnym, traktowała instrumentalnie. Po pierwsze Z. O. poinformował organ podatkowy I instancji o rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu Spółki, żądając w związku z tym zawieszenia postępowania, świadomy konsekwencji, na końcowym jego etapie, po zaznajomieniu się ze zgromadzonymi dowodami i udzieleniu Spółce przez organ na jego prośbę, dodatkowego terminu do wypowiedzenia się co do tego materiału. Przypomnieć należy, że Z. O. skupiał w Spółce wszystkie prawa korporacyjne i zarządzające bowiem był jedynym wspólnikiem i prezesem jednoosobowego zarządu Spółki. Nie podjął w/w żadnych kroków żeby dokonać zmian w rejestrze handlowym, a co więcej, jako jedyny wspólnik, właściciel Spółki, nie podjął starań o usunięcie braków w reprezentacji Spółki, która przecież w obrocie prawnym ciągle występowała i posiadała osobowość prawną. Zauważyć wypada też, że pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r.. Z. O. poinformował organ podatkowy, że zrezygnował z funkcji Prezesa Zarządu, tyle że z dniem [...] lipca 2015 r., a więc w innej dacie niż wskazywał poprzednio, by wreszcie w dniu [...] października 2015 r. na mocy uchwały Zgromadzenia Wspólników Spółki ponownie zostać Prezesem Zarządu. Choć nie jest wymagane dla skuteczności rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu, podanie przyczyn dla których na to się decydent spółki decyduje, to jednak dopełnia ogląd sprawy także ta okoliczność, że Z. O., mimo, że wielokrotnie nadsyłał pisma do organu podatkowego, to w żadnym z nich, ani też w ramach postępowania nadzwyczajnego nie podał jakie przeszkody uniemożliwiły mu kierowanie własną spółką i doprowadziły w istocie do jej paraliżu. W końcu też w/w nie przedstawił organowi podatkowemu w postępowaniu podatkowym dokumentów pozwalających zweryfikować skuteczność deklarowanego oświadczenia o rezygnacji z pełnionej funkcji.

Ogół tych okoliczności wskazuje w przekonaniu Sądu, że powołanie się przez Z. O. na złożenie oświadczenia o rezygnacji funkcji Prezesa Zarządu Spółki było instrumentalne i nakierowane intencjonalnie na przeciągnięcie postępowania podatkowego przez osiągnięcie zawieszenia tego postępowania i stanowi dla w/w swoisty modus operandi. Powyższy wniosek wzmacnia okoliczność, że taki sposób działania nie był dla Z.O. obcy, gdyż był już jego udziałem lub jego bliskich w innych postępowaniach administracyjnych dotyczących innych spółek, w których w taki czy inny sposób funkcjonował, żeby wymienić sprawy, w których zapadły orzeczenia WSA w Lublinie o sygn. akt II SA/Lu 688/13, sygn. akt I SA/Lu 6/17 czy o sygn. akt I SA/Lu 72/17 (publ. w bazie CBOSA).

W ocenie Sądu, podejmowane przez Spółkę działania zmierzały do nadużycia prawa procesowego w postaci zawieszenia postępowania. Należy wskazać, że każde prawo podmiotowe, przyznane jest przez normę prawną w celu ochrony interesów uprawnionego, powinno być wykonywane zgodnie z celem społecznym danego prawa, czyli zgodnie z celem, ze względu na który zostało mu przyznane. W konsekwencji zachowanie, które formalnie jest zgodne z literą prawa, nie może zasługiwać na ochronę. Przykładowo tak oceniane jest w orzecznictwie działanie podmiotu, który inicjuje szereg postępowań sądowych nie w celu ochrony swoich realnych praw, ale dla którego inicjowanie tychże postępowań jest celem samym w sobie (por. postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FZ 641/12, LEX nr 12256872).

W innej sprawie NSA w wyroku z dnia 15 września 2015 r. sygn. akt I GSK 329/16, oceniając podobne działania członków zarządu spółki stwierdził, że świadomie dokonywane były czynności (rezygnowanie z pełnionych funkcji prokurenta czy członka zarządu), których celem było blokowanie rozpoznania sprawy i brak było racjonalnego uzasadnienia dla takich działań tj. "żonglowania" funkcjami w spółce. Dlatego też NSA także w tamtej sprawie uznał, że działania spółki zmierzały do nadużycia prawa procesowego w postaci zawieszenia postępowania. W ocenie Sądu, przywołana sprawa wykazuje wiele analogii, zatem uprawnione jest odwołanie się do szerszej argumentacji przytoczonej w tym wyroku, którą to argumentację Sąd w niniejszej sprawie całkowicie aprobuje.

Z przedstawionych powyżej względów Sąd za całkowicie chybione uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów procesowych to jest art. 138 § 3 O.p. i 201 ust. 1 pkt 4 O.p. i art. 154 § 1 O.p. w zw. z art. 122 O.p. i art. 123 § 1 i 2 O.p. i art. 192 O.p., które w gruncie rzeczy koncentrują się wokół bezpodstawnego, zdaniem Skarżącej, pominięcia tego, że Skarżąca w postępowaniu zwyczajnym pozbawiona była organu do jej reprezentowania, a w konsekwencji braku zawieszenia postępowania do czasu ustanowienia dla niej kuratora. Jak wyżej to wykazano, oczekiwania Skarżącej dla takich pożądanych przez Spółkę działań organów w postępowaniu zwyczajnym były bezpodstawne, co słusznie uwzględniły organy w niniejszym postępowaniu. Ustalenia w tym zakresie nie są bynajmniej dowolne, lecz wynikają ze swobodnej oceny całokształtu okoliczności sprawy, odpowiadają zasadom logiki i wskazaniom doświadczenia życiowego oraz mocno zakorzenione są w zebranym materiale dowodowym.

Wobec powyższego skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.