Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 288/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 18, art. 33 par. 1 pkt 4, art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) sędzia WSA Mirella Łent Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi Wielospecjalistycznego Szpitala Miejskiego im. dr E. W. - S. Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2016r. nr [...]/R. 2. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz Wielospecjalistycznego Szpitala Miejskiego im. dr E. W. - S. Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w B. kwotę [...]zł ( sto złotych 00/100 ) tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Wielospecjalistycznego Szpitala Miejskiego im. dr E. W. - S. Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w B. kwotę [...]( czterysta dziewięćdziesiąt siedem) tytułem kosztów zastępstwa procesowego


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec [...] Szpitala Miejskiego im. dr [...] w B. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia

[...]. nr [...], wystawionego przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. na należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za listopad i grudzień 2010r. oraz styczeń i luty 2011r.

w łącznej kwocie [...]zł należności głównej.

W złożonych zarzutach skarżący podniósł błąd co do osoby zobowiązanego wskazując, że zobowiązanym do uiszczenia należności objętych wymienionym wyżej tytułem wykonawczym jest NZOZ [...] sp. z o.o. w B., a nie [...] Szpital Miejski. Skarżący podał, że NZOZ [...] sp. z o.o. odprowadziła na rachunek ZUS składki na ubezpieczenie zdrowotne objęte przedmiotowym tytułem wykonawczym, ale ZUS po kilkunastu miesiącach, nie wskazując powodów, zwrócił tę należność Spółce. Poza tym wskazano, że decyzja ZUS z dnia [...]., która stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] nie jest prawomocna i Szpital zamierza wnieść od niej odwołanie.

Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. odmówił stronie uwzględnienia zarzutu.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Szpitalu Miejskim stwierdzone zostały nieprawidłowości

w określeniu podstawy wymiaru składek odprowadzanych za pracowników Szpitala.

W związku z powyższym, w dniu [...]. wydane zostały decyzje

w przedmiocie podstawy wymiaru składek za ubezpieczonych pracowników, które stały się prawomocne, ponieważ Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia [...]. sygn. akt VI U 4468/12 oddalił odwołania Szpitala od tych decyzji, a wyrokiem Sądu Apelacyjnego III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia [...]. sygn. akt III Aua 126/15 oddalona została apelacja Szpitala wniesiona od tego wyroku. W ocenie Dyrektora ZUS, świadczy to o prawidłowości decyzji, tym samym o prawidłowym oznaczeniu podmiotu, którego decyzje te dotyczą, a nadto,

że Szpital winien uwzględnić kwoty wynikające z umów zlecenia, ponieważ stanowią one podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników świadczących czynności w oparciu o umowę zlecenia dla pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy. Dyrektor ZUS jednocześnie wskazał, że wystawienie tytułu wykonawczego nr [...] nastąpiło w oparciu o decyzje z dnia [...]. zaznaczając, że Sąd Apelacyjny przychylił się do stanowiska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwestii podmiotu, na którym ciąży obowiązek opłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne za pracowników za okres od listopada 2010r. do lutego 2011r. Wierzyciel, wbrew zarzutom Szpitala, prawidłowo zastosował przepis art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015r., poz. 121 ze zm.), dalej: "u.s.u.s.". Z przepisu tego wynika bowiem,

że podmiotem zobowiązanym do opłacenia należności na ubezpieczenie zdrowotne za pracowników jest pracodawca, z którym dany pracownik ma nawiązany stosunek pracy, a u którego jednocześnie wykonuje czynności z tytułu umowy zlecenia.

W złożonym zażaleniu Szpital wniósł o uwzględnienie zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (Dz. U. z 2014r., poz. 1619 ze zm.), dalej: "u.p.e.a." i umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia

i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że stanowisko wierzyciela sprowadza się do eksponowania korzystnego dla niego rozstrzygnięcia sporu sądowego co do wykładni art. 8 ust. 2a u.s.u.s. Zdaniem skarżącego, ZUS pomija całkowicie okoliczność,

że przedmiotem tych postępowań nie był obowiązek odprowadzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne, jak również, iż składki te nie były objęte zaskarżonymi

w 2012r. decyzjami ZUS. Co więcej, obowiązek ten ZUS nakładał decyzjami, które ten zaskarżył do Sądu Okręgowego w B., a sprawa w tym przedmiocie czeka na rozpatrzenie. W tej sytuacji prowadzenie egzekucji jest bezprzedmiotowe, po stronie Szpitala nie stwierdzono nigdy obowiązku odprowadzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne za pielęgniarki świadczące usługi w NZOZ [...] sp. z o.o.,

a okoliczność ta będzie rozstrzygana w drodze postępowania sądowego. Z tego względu nie było żadnych przesłanek do wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko [...] Szpitalowi Miejskiemu im. dr [...].

Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności odniósł się do treści art. 34 § 1 u.p.e.a. wskazując, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, co oznacza, że bezprzedmiotowe jest wydawanie odrębnego postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów. Kluczowe znaczenie w sprawie ma zatem zagadnienie związania dyrektora izby skarbowej jako organu nadzoru i organu odwoławczego stanowiskiem Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - jako wierzyciela, w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W tym zakresie organ wskazał, że zarówno w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji, jak i w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych brak jest przepisu, który uprawniałby dyrektora izby skarbowej do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów. Dyrektor Izby Skarbowej nie może zatem badać stanowiska wierzyciela pod tym względem,

tym samym nie ma prawa ingerowania w treść tego stanowiska.

Przechodząc do uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w tytule wykonawczym jako zobowiązany wymieniony został [...] Szpital Miejski. Dyrektor ZUS stwierdził, że dla celów ubezpieczeń społecznych zarówno wykonywanie pracy na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z pracodawcą,

jak i zawartych wprawdzie z osobą trzecią, ale gdy praca wykonywana jest na rzecz pracodawcy, należy traktować tak, jak świadczenie pracy w ramach klasycznego stosunku pracy łączącego jedynie pracownika z pracodawcą, także w zakresie określenia osoby płatnika składek. Wbrew twierdzeniom Szpitala, podstawę prawną egzekwowanego obowiązku stanowi, jak wskazano w tytule wykonawczym, deklaracja złożona przez płatnika składek, a nie decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...]., w której stwierdzono,

że [...] Szpital Miejski jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Informacja

w tym zakresie zawarta była również w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wobec tego za nietrafne organ uznał stwierdzenie zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że wystawienie tytułu wykonawczego nastąpiło w oparciu o decyzje

z dnia [...]., skoro z przedmiotowego tytułu wykonawczego wynika,

iż obowiązek uregulowania zaległości ma swoje oparcie w deklaracji złożonej przez płatnika składek.

W skardze Szpital wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego. Zdaniem Szpitala, naruszenie wskazanych przepisów nastąpiło

w wyniku:

a) braku należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieustalenia, których pracowników skarżącego dotyczą okresy rzekomych zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie zdrowotne, jaka była podstawa wymiaru składek biorąc pod uwagę wynagrodzenie uzyskiwane w NZOZ [...] sp. z o.o. i dlaczego pomimo bieżącego odprowadzania składek, stan rachunku w ZUS wskazuje niedopłatę (wierzyciel tych danych skarżącemu nie przedstawił, co dodatkowo utrudnia podjęcie polemiki w tym względzie), jak również pominięcie okoliczności wydania przez ZUS nieprawomocnych decyzji w przedmiocie składek na ubezpieczenie zdrowotne

i okoliczności sporu sądowego prowadzonego między stronami co do zasadności przypisania skarżącemu statusu płatnika składek na to ubezpieczenie i wysokości egzekwowanych składek;

b) pominięcia przedłożonego przez skarżącego w trakcie postępowań dowodu

w postaci Raportu zestawienia deklaracji i wpłat z dnia [...].;

c) bezzasadnego uwzględnienia stanowiska wierzyciela co do wysokości dochodzonej należności i zasadności wszczętego postępowania egzekucyjnego, przy jednoczesnym odrzuceniu argumentacji skarżącego.

W uzasadnieniu skargi Szpital kwestionując istnienie zobowiązania podniósł, że składki na ubezpieczenie zdrowotne, za które wierzyciel dochodził zapłaty od skarżącego, najpewniej dotyczyły zleceniobiorców NZOZ [...] sp. z o.o. w B., którzy zostali przez ZUS potraktowani jako pracownicy Szpitala na podstawie art. 8 ust. 2a u.s.u.s. W tym zakresie Szpital podał, że takie okoliczności jak brak wiarygodnych dokumentów zaświadczających wysokość uzyskiwanego przez zleceniobiorców NZOZ [...] sp. z o.o. wynagrodzenia za świadczenie usług na rzecz Spółki, utajnienie postanowień umów zlecenia poszczególnych osób, otrzymywanie przez skarżącego jedynie zbiorczej faktury VAT za usługi Spółki bez rozbicia na kwoty przysługujące poszczególnym zleceniobiorcom, błędy i braki w dokumentacji

w postaci harmonogramów pracy pielęgniarek i położnych, jak również wielokrotnie ich sprzeczność z prowadzoną przez skarżącego dokumentacją kadrową, przekreślają możliwość nie tylko merytorycznej polemiki co do prawidłowości interpretacji przepisów przez wierzyciela, ale również weryfikację poprawności naliczenia należności przez organ rentowy. Szpital podniósł, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie przedłożył skarżącemu żadnej dokumentacji źródłowej, na podstawie której możliwe byłoby prawidłowe obliczenie i odprowadzenie składek na ubezpieczenie zdrowotne, sumując jedynie odgórnie ustalone wynagrodzenie uzyskiwane (przypuszczalnie) przez pielęgniarki i położne w Spółce z wynagrodzeniem uzyskiwanym przez nie w Szpitalu. Skarżący dodał, że wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne została przez ZUS określona na podstawie decyzji z dnia [...]. oraz z dnia [...]., przy czym obie decyzje są nieprawomocne i na skutek złożonych odwołań aktualnie są rozpatrywane przez Sąd Okręgowy w B. (sygn. akt VI U 3653/15 i VI U 483/16).

Końcowo, odnosząc się do stanu rachunku Szpitala prowadzonego przez ZUS, skarżący wskazał, że według danych organu oraz przygotowanego przez niego Raportu zestawienia deklaracji i wpłat z dnia [...]., należność Szpitala względem ZUS określano na kwotę [...]zł, natomiast wpłatę na kwotę [...]zł. Oznacza to, że Szpital nie tylko nie posiadał i nie posiada względem ZUS żadnego zadłużenia, ale na koncie płatnika figurowała nadpłata w kwocie [...]zł. Dokument ten został przekazany skarżącemu podczas wizyty pracowników Szpitala

w siedzibie ZUS w dniu [...]. Ww. dokument jest dokumentem urzędowym, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a., sporządzonym w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy w jego zakresie działania i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia - art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Na wstępie podać należy, że skarżącemu wystawiono tytuł obejmujący zaległość z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za listopad i grudzień 2010r. oraz styczeń

i luty 2011r. Na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. został zgłoszony zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

w B. postanowieniem z dnia [...]. odmówił uwzględnienia podniesionego zarzutu.

Zdaniem skarżącego, postanowienie narusza art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., gdyż nie rozpatrzono całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, mającego wpływ na rozstrzygnięcie. Szpital przede wszystkim podniósł, że dochodzone przez organ składki na ubezpieczenie zdrowotne dotyczyły zleceniobiorców NZOZ [...] sp. z o.o. w B. i skarżący nie jest zobowiązany do ich opłacenia, lecz inny podmiot. W tym zakresie wskazał na toczący się przed sądem powszechnym spór co do wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne. Ponadto Szpital podał,

że według danych organu oraz przygotowanego przez niego Raportu zestawienia deklaracji i wpłat z dnia [...]., należność Szpitala względem ZUS określano na kwotę [...]zł, natomiast wpłatę na kwotę [...]zł. Oznacza to, że Szpital nie tylko nie posiadał i nie posiada względem ZUS żadnego zadłużenia, lecz na koncie płatnika figurowała nadpłata w kwocie [...]zł.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. podstawą zarzutu

w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być błąd co do osoby zobowiązanego. Rozpatrzenie zarzutów, stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. następuje w ten sposób, iż zarzuty te organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Wyjaśnić należy, że zagadnieniem związania dyrektora izby skarbowej jako organu nadzoru i organu odwoławczego stanowiskiem dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zajmował się już Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu orzeczeń (wyroki: z dnia 22 lutego 2006r., I FSK 614/05, z dnia 28 października 2008r., II FSK 1006/07, z dnia 17 czerwca 2009r., II FSK 333/08, z dnia 30 września 2010r., II FSK 795/09). W ostatnim z wymienionych, stanowiącym podsumowanie wcześniejszego dorobku orzeczniczego Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii, Sąd ten wywiódł, że mając na względzie art. 83c ust. 2 u.s.u.s. (zgodnie z którym

od postanowień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie stanowiska wierzyciela, wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego, zażalenie nie przysługuje) należy przyjąć, iż stanowisko wierzyciela, którym jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych,

jest wiążące dla dyrektora izby skarbowej jako organu nadzoru będącego jednocześnie organem odwoławczym. Zarówno w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji, jak i w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, brak bowiem przepisu, który uprawniałby dyrektora izby skarbowej do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów, badania pod tym względem stanowiska wierzyciela oraz ingerowania w treść tego stanowiska.

W konsekwencji w przypadku, gdy wierzycielem jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dyrektor izby skarbowej nie ma możliwości sprawdzenia merytorycznej zasadności stanowiska zajętego przez tego wierzyciela. Prawo do kontroli prawidłowości niezaskarżalnego odrębnie postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych daje zobowiązanemu dopiero art. 134 i art. 135 p.p.s.a. na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Na podstawie tych przepisów prawa, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 § 1) i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135). Z kolei art. 83c ust. 2 u.s.u.s. ma charakter przepisu szczególnego w stosunku do art. 34 § 2 u.p.e.a., zwierającego normę ogólną. W takiej sytuacji pierwszeństwo stosowania ma przepis szczególny. Powyższe stanowisko potwierdzone zostało w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lipca 2015r., sygn. akt II FSK 1522/13, w którym wręcz uznano, że skoro od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje, nie można zgodzić się z poglądem, iż organ odwoławczy jakim jest Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując zażalenie zobowiązanego mógł ocenić zasadność stanowiska wierzyciela, którym jest Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W związku z tym w sytuacji, gdy Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie uznał zasadności zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej był tym stanowiskiem związany i nie miał możliwości oceny zasadności stanowiska wierzyciela.

Ograniczając się zatem do prawa do kontroli prawidłowości niezaskarżalnego odrębnie postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na etapie postępowania sądowoadministracyjnego (art. 134 i 135 p.p.s.a.) Sąd nadmienia, że od czasu wydania powyższego wyroku NSA, procedura sądowoadministracyjna zmieniła się na tyle,

iż stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,

z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Niemniej zdaniem WSA, nie odbiera ten zapis prawa do kontroli, o jakim mowa powyżej, gdyż jest to wyłączenie jedynie ze względu na ich incydentalność i możliwość ich kontroli w ramach kontroli postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (por. R. Hauser., M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, CH. BECK, W-wa 2015, s. 61). W konsekwencji dochodzi do sytuacji, w której Dyrektor Izby Skarbowej jest związany stanowiskiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, natomiast sąd administracyjny nie jest nim związany i postanowienie to kontroluje.

Mając na uwadze powyższe, tut. Sąd skontrolował również postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela i stwierdza, że ustalenia we wskazanym zakresie prawa, nie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego, którego ponadto nie zgromadzono i nie zbadano w sposób wyczerpujący. Zarzut oparty o art. 77 i art. 80 k.p.a. uznano za zasadny w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 i art. 135 p.p.s.a. Sąd uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako wierzyciel

w postanowieniu z dnia [...]. (k. 28-30) nie odpowiedział prawidłowo na zarzuty (k.14-15), ale przede wszystkim zajął stanowisko przedwcześnie.

W tym zakresie należy wskazać, że strona powołuje się na wydane decyzje przez ZUS z dnia [...] i [...]. w sprawie wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne podnosząc, iż są one nieprawomocne i zostały zaskarżone do Sądu Okręgowego w B. (sygn. akt VI U 3653/15 i VI U 483/16).

Jeżeli jest tak jak podnosi skarżący Szpital, to w konsekwencji spór co do obowiązku uiszczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne, a zatem na kim on ciąży zostanie rozstrzygnięty przez ww. Sąd Okręgowy. Wówczas dopiero okaże się, czy i jaka wysokość składek obciąża Szpital, ponadto czy faktycznie dokonane dotychczas przez Szpital wpłaty pokryły wymagane należności, czy wręcz przeciwnie istnieją zaległości, jak twierdzi organ. Zauważyć należy, że sąd administracyjny nie jest władny,

aby rozstrzygać o podmiocie zobowiązanym do opłacenia składek (Szpital czy NZOZ [...] sp. z o.o. w B.), ani o ich wysokości, bowiem nie należy to do jego kompetencji. Dopóki zagadnienie to nie zostanie rozstrzygnięte, dopóty tut. Sąd nie może wypowiedzieć się w sposób wiążący - w kontekście zasadności wszczętego postępowania egzekucyjnego - czy obowiązek ciąży na stronie skarżącej i w jakiej wysokości, czy też obowiązek ten ciąży na innym podmiocie.

Sąd oczywiście dostrzega, że ZUS w wydanym rozstrzygnięciu powołuje się na prawomocne decyzje z dnia [...]. w przedmiocie podstawy wymiaru składek za ubezpieczonych pracowników. Organ przy tym podaje, że Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia [...]. sygn. akt VI U 4468/12 oddalił odwołania Szpitala od tych decyzji, a wyrokiem Sądu Apelacyjnego III Wydział Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia [...]. sygn. akt III Aua 126/15 oddalona została apelacja Szpitala wniesiona od tego wyroku. Zauważyć należy jednak, że w aktach administracyjnych brak jest kopii powyższych decyzji, jak również wskazanych wyroków sądowych. Stąd nie wiadomo, jakie są relacje powyższych orzeczeń do powoływanych z kolei przez Szpital decyzji ZUS z dnia [...]

i [...]. zaskarżonych do Sądu Okręgowego w B. (sygn. akt VI U 3653/15 i VI U 483/16), a przede wszystkim do wystawionego tytułu wykonawczego.

Strona natomiast podnosi, że prawomocna decyzja, na którą powołuje się ZUS nie dotyczy składek dochodzonych wystawionym tytułem wykonawczym w przedmiotowej sprawie, lecz obowiązek wynika z nieprawomocnych innych decyzji, tj. z [...] i [...]. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził wprawdzie w zaskarżonym postanowieniu, że obowiązek uregulowania zaległości ma swoje oparcie w deklaracji złożonej przez płatnika składek, a nie w decyzjach z dnia [...]., [...] i [...]., to jednak argumentacja ta nie wyjaśnia wątpliwości zaistniałych w sprawie i nie pozwala na jednoznaczne przesądzenie, kto w zaistniałym sporze ma rację.

Zdaniem tut. Sądu, wierzyciel popada w sprzeczność, bowiem z jednej strony w tytule wykonawczym podaje jako identyfikację podstawy prawnej obowiązku – deklarację złożoną przez płatnika składek, natomiast w uzasadnieniu postanowienia stwierdza,

iż obowiązek wynika z decyzji z dnia [...]. Dyrektor odwrotnie wskazuje niż wierzyciel, kierując się wypełnionym tytułem wykonawczym, natomiast strona skarżąca podaje zupełnie inne decyzje mające być podstawą obowiązku. W tej sytuacji, wobec zaistniałych sprzeczności oraz niezupełnego materiału dowodowego, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie ZUS wymykają się spod kontroli Sądu. W obecnym stanie sprawy, tut. Sąd nie może jednoznacznie stwierdzić kto ma rację, czy ZUS, który powołuje się na decyzje prawomocne z dnia

[...]. (pomimo że w tytule wykonawczym wpisał deklarację), czy skarżący, który podaje zupełnie inne decyzje. W konsekwencji nie wiadomo: 1) czy aktem identyfikującym egzekwowany obowiązek jest deklaracja Szpitala, który wprawdzie zadeklarował w niej składki, ale ich nie odprowadził (wersja ZUS wg tytułu wykonawczego); wówczas ZUS ma rację, że nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, skoro Szpital składki zadeklarował i ich nie zapłacił; 2) czy aktem identyfikującym egzekwowany obowiązek są prawomocne decyzje z dnia [...]. potwierdzone wyrokami sądów powszechnych (wersja ZUS wg postanowienia), a należności z nich wynikające nie zostały przez Szpital zapłacone; 3) czy obowiązek zapłaty został zidentyfikowany w decyzjach z dnia [...] i [...]. zaskarżonych do Sądu Okręgowego (wersja Szpitala) i spór co do obowiązku dopiero będzie rozstrzygnięty.

Ponadto tut. Sąd zauważa, że w piśmie z dnia [...]. wprawdzie

w części wstępnej jako podstawę wniesionego zarzutu wskazano art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., jednakże w treści kwestionowany jest także obowiązek zapłaty składek,

o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Stwierdzono, że wywodzenie obowiązku zapłaty składek przez Szpital jest błędne, a ponadto decyzja z dnia [...]., która stanowiła podstawę do wydania tytułu wykonawczego nie jest prawomocna i Szpital zamierza wnieść w tym względzie odwołanie.

Mając powyższe na względzie należało uznać, że spór co do różnicy stanowisk,

w rzeczywistości wynika z braku wyczerpującego odniesienia się do uzasadnienia zarzutu sformułowanego zgodnie z art. 33 § 1 pkt 4, ale także z pkt 1 u.p.e.a. oraz wyjaśnienia okoliczności zaskarżenia decyzji w przedmiocie wysokości składek do Sądu Okręgowego w B.. W kontekście wszystkich podanych okoliczności należy stwierdzić, że uzasadnienie postanowienia ZUS nie daje odpowiedzi na pytanie,

czy Szpital zobowiązany był do opłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne, a tym samym czy obowiązek został skierowany prawidłowo do osoby zobowiązanej, czy nie istnieje, skoro w tytule wykonawczym wskazano deklarację, a Szpital twierdzi,

iż zadeklarowane składki zostały zapłacone.

Stąd, w świetle argumentacji Szpitala, który powołuje się na Raport z dnia [...]. wskazujący na istnienie nadpłaty, wydane postanowienia nie wyjaśniają także, czy Szpital wywiązał się z obowiązku zapłaty składek przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (wówczas niezasadne jest wystawianie tytułu wykonawczego

i wskazywanie w nim deklaracji), czy przeciwnie - istnieje zaległość z tego tytułu. Działając w ramach kompetencji, obecnie WSA uznał, że wierzyciel nie wyraził na tyle precyzyjnego stanowiska w sprawie, aby stwierdzić, iż dane podnoszone przez Szpital nie podważają ustaleń ZUS, a nadesłany tut. Sądowi materiał dowodowy jest niezupełny.

W tej sytuacji, zajęte przez wierzyciela stanowisko należy ocenić jako naruszające prawo, gdyż nie było ono pełne do postawionego zarzutu i nie można wykluczyć – wobec niezupełnego materiału dowodowego – że przedwczesne, skoro istnieje spór między skarżącym Szpitalem a wierzycielem podlegający rozstrzygnięciu przez sąd powszechny, a nie sąd administracyjny. Zdaniem Sądu, doszło do naruszenia art. 7

i art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.

Warto w tym miejscu przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia [...]. sygn. akt I SA/Ka 2109/97, w którym zaprezentowano następujący pogląd: "organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; nie jest jednak uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wszelkie spory dotyczące istnienia tego obowiązku muszą być rozpoznane w odrębnym postępowaniu. Z treści art. 2 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, iż poddanie należności egzekucji administracyjnej nie przesądza o wyłączeniu sporu o ich istnienie lub wysokość spod rozpoznania przez sąd, jeżeli z charakteru należności wynika, że do rozpoznania takiego sporu właściwy jest sąd. Gdyby spór taki został zainicjowany i nie doczekał jeszcze rozstrzygnięcia przez sąd powszechny, zachodziłaby podstawa do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 56 § 1 pkt 5 cytowanej wyżej ustawy

w związku z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a." Sąd w tut. składzie powyższe stanowisko podziela

i przywołuje jako wskazówkę, gdyby okazało się, że aktem identyfikującym obowiązek zapłaty nie jest deklaracja Szpitala Miejskiego ani prawomocne decyzje z 2012r.,

lecz decyzje z 2015r., dopiero zaskarżone do sądu powszechnego.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu ZUS ma obowiązek uzupełnić materiał dowodowy o kopie decyzji, na które powołuje się oraz decyzji podanych przez Szpital, nadto wyroków sądów powszechnych i odnieść się do dokumentów, jakimi dysponuje dłużnik co do spłaty zaległości, do okoliczności przez niego podnoszonych, uczynić to także w oparciu o konkretne dokumenty pozostające w gestii ZUS. Dopiero zatem uzupełnienie materiału dowodowego i szczegółowe oraz przekonujące uzasadnienie uwzględniające skutki orzeczeń sądu powszechnego, może być uznane za postanowienie wypełniające obowiązki wierzyciela w zakresie wyrażenia stanowiska o jakim mowa w art. 34 u.p.e.a.

Mając na względzie powyższe oraz art. 134, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz. 1804).

H. Adamczewska – Wasilewicz E. Kruppik – Świetlicka M. Łent