Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1202/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt. 6 , art. 11 ust. 2 pkt. 4, art. 11 ust. 9
journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz 733
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dzielnicy Śródmieście Miasta Stołecznego Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 760/15 w sprawie ze skargi O. N.i W. N. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Śródmieście Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu zamiennego na czas nieoznaczony 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Zarządu Dzielnicy Śródmieście Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz W. N. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 760/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi O. N. i W. N. stwierdził nieważność uchwały Zarządu Dzielnicy Śródmieście Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu zamiennego na czas nieoznaczony.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Zarząd Dzielnicy Śródmieście Miasta Stołecznego Warszawy, uchwałą nr [...], z dnia [...] stycznia 2015 r., działając na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 8, § 45 pkt 5 statutu Dzielnicy Śródmieście Miasta Stołecznego Warszawy, stanowiącego załącznik nr 9 do uchwały nr LXX/2182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom Miasta Stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453 i 454 ze zm.) oraz § 27 ust. 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.) w związku z art. 11 ust. 2 pkt 4 i art. 11 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150), podjął uchwałę o skreśleniu O. i W. S. N. z listy osób oczekujących na najem lokalu zamiennego na czas nieoznaczony.

W uzasadnieniu uchwały Zarząd Dzielnicy wskazał, że O. i W. S. N.owie są byłymi najemcami lokalu nr [...] przy ul. M. 41 w Warszawie, w którym zamieszkują wraz z synem – P. N. Najem został wypowiedziany na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ze skutkiem na dzień 31 października 2013 r. (konieczność opróżnienia lokalu w związku z remontem budynku). W związku z przysługującym lokatorowi w takiej sytuacji prawem do lokalu zamiennego (art. 11 ust. 9 ww. ustawy), Zarząd Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2013 r. zakwalifikował małżonków N. do wynajęcie lokalu zamiennego na czas nieoznaczony. Małżonkowie otrzymali kolejno dwie propozycje najmu lokali zamiennych, spełniających ustawowe kryteria dla takiego lokalu i porównywalnych z lokalem dotychczasowym. Zainteresowani nie wyrazili zgody na żaden ze wskazanych lokali. Urząd wystąpił do sądu z pozwem o eksmisję ww. z przedmiotowego zajmowanego lokalu i Sąd Rejonowy dla Warszawy - Śródmieścia wyrokiem zaocznym z dnia 19 maja 2014 r. nakazał pozwanym: O. N., W. S. N. i P. N. opuszczenie i opróżnienie przedmiotowego lokalu bez uprawnień do otrzymania lokalu socjalnego.

Zgodnie z treścią § 27 ust. 2 ww. uchwały nr LVIII/1 751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy, w przypadku nieprzyjęcia przez wnioskodawcę żadnej z dwóch różnych ofert lokali, Zarząd Dzielnicy po zasięgnięciu opinii Komisji Mieszkaniowej może postanowić o przesunięciu tej osoby na koniec listy albo o skreśleniu jej z listy, przy czym przesunięcia na koniec listy można dokonać nie więcej niż jeden raz. Biorąc pod uwagę opinię Komisji Mieszkaniowej oraz ww. wyrok, Zarząd Dzielnicy Śródmieście postanowił skreślić Państwa N. z listy osób oczekujących na najem lokalu zamiennego na czas nieoznaczony. Zgodnie z dokumentami zgromadzonymi przez Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy Śródmieście, do nieruchomości położonej przy ul. M. [...] w Warszawie nie toczy się postępowanie z wniosku byłych właścicieli o zwrot nieruchomości. Organ wskazał, że do proponowanych skarżącym lokali zostały zgłoszone roszczenia spadkobierców, ale żadne decyzje w tym zakresie jeszcze nie zapadły.

Pismem z dnia 19 lutego 2015 r. małżonkowie N. zwrócili się do Zarządu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w postaci uchylenia w całości powyższej uchwały.

W odpowiedzi z dnia 21 marca 2015 r. Zarząd Dzielnicy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

O. i W. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zażądali stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] Zarządu Dzielnicy Śródmieście m. st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2015 r. w całości i zasądzenia na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucili naruszenie:

1. art. 11 ust. 9 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, przez niezastosowanie i skreślenie skarżących z listy oczekujących na lokal zamienny, podczas gdy zapewnienie lokalu zamiennego jest ustawowym obowiązkiem organu (jako wynajmującego);

2. § 23 pkt 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego, przez jej niezastosowanie i przeprowadzenie procedury opiniowania wniosku o przyznanie lokalu zamiennego przez Komisję Mieszkaniową;

3. § 27 ust. 1 i 2 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, przez błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy norma ta nie odnosi się do procedury przyznania lokalu zamiennego, będącej realizacją ustawowego obowiązku organu (jako wynajmującego), o którym mowa w art. 11 ust. 9 ustawy o ochronie praw lokatorów;

4. art. 8 i art. 9 K.p.a., poprzez brak należytego i wszechstronnego poinformowania stron, że w przypadku dwukrotnej odmowy przyjęcia zaoferowanego lokalu zamiennego organ zamierza skreślić skarżących z listy oczekujących na jego przyznanie (niezależnie od faktu, że nastąpiło to z naruszeniem prawa).

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest uzasadniona. Sąd wskazał, że z treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 21 lipca 2008 r. w sprawie I OSP 4/08 wynika, że uchwała zarządu dzielnicy m. st. Warszawy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Sąd odnotował orzeczenia sądów administracyjnych, według których, sprawy odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu nie są sprawami cywilnymi ale administracyjnymi. Zauważył, że orzeczenia sądów administracyjnych wskazują zasadę jednakowego traktowania tych spraw, ujętych między innymi w poszczególnych postanowieniach art. 21 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 150).

Następnie Sąd przytoczył odpowiednie fragmenty z uzasadnienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów z dnia 21 lipca 2008 r. w sprawie I OSP 4/08 i podkreślił, że skarżący, wnosząc niniejszą skargę, realizują swoje prawa do kontroli aktu, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Zatem skarga wymagała merytorycznego rozpatrzenia i nie mogła zostać odrzucona.

Sąd stwierdził, że Zarząd Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy podejmując zaskarżoną uchwałę naruszył przepisy § 27 ust. 2 uchwały nr LVI 11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, poprzez nieprawidłowe zastosowanie tego przepisu. W niniejszej sprawie, z normy art. 11 ust. 9 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, skarżącym przysługuje lokal zamienny. Uchwała nr LVI 11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy w swoich przepisach nie odnosi się wprost do realizacji uprawnień lokatorów wynikających z przepisu art. 11 ust. 9 powyższej ustawy, jednak w sprawie procedowania, w zakresie przydziału lokali zamiennych, brak jest innych uregulowań, niż zawarte w niektórych przepisach rozdziału 7 tej uchwały, które zostały odpowiednio powołane w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały z dnia [...] stycznia 2015 r. Również z przyczyn racjonalnych, liczba propozycji, co do lokali zamiennych musi być oczywiście w granicach rozsądku ograniczona, chociażby z tych przyczyn, aby procedura przyznawania lokali zamiennych nie przeciągała się w czasie.

Zdaniem Sądu konstrukcja § 27 ust. 2 uchwały nr LVI 11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nie wymusza obligatoryjnego zastosowania, wobec osoby odmawiającej przyjęcia dwóch propozycji lokali, sankcji w postaci przesunięciu takiej osoby na koniec listy albo jeszcze surowszej sankcji skreślenia jej z listy. Dlatego powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały na okoliczność, że Komisja Mieszkaniowa postanowiła o skreśleniu skarżących z listy osób oczekujących na najem lokalu zamiennego, nie stanowi właściwego wyjaśnienia sprawy. Nie wiadomo dlaczego w ogóle w tej sprawie zastosowano najsurowszą sankcję, skoro ich stosowanie poprzedzone jest wyrażeniem "może", co znaczy, iż organ ma w tym aspekcie pełną swobodę uznania – to znaczy może zarówno kontynuować procedurę poszukiwania innego lokalu zamiennego, jak i przesunąć zainteresowanego na koniec listy, a także dokonać skreślenia z listy.

W ocenie Sądu brak dokładnego wyjaśnienia motywów uchwały z dnia [...] stycznia 2015 r., zwłaszcza w wyżej wskazanym aspekcie stanowi o jej istotnej wadzie. Prawo do mieszkania stanowi jeden z podstawowych elementów egzystencji człowieka. Dlatego też każdy element, który w jakiejś materii decyduje o tym prawie, powinien zostać w sposób wnikliwy i wszechstronny zbadany. Jeżeli organ ucieka się do zastosowania tak kategorycznego środka i to wobec lokatorów, którym prawo do lokalu zamiennego zapewniają normy art. 11 ust. 9 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, to powinien dokładnie uzasadnić, dlaczego podjął takie rozwiązanie.

Sąd stwierdził, że w tej materii nie jest trafne odwoływanie się do zasad argumentacji, przewidzianej dla decyzji administracyjnej, jak wskazano w pkt 4 skargi, albowiem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają w niniejszej sprawie zastosowania. Jednakże niezbędne było wszechstronne i wnikliwe wyjaśnienie przez Zarząd Dzielnicy Śródmieście Miasta Stołecznego Warszawy motywów podjęcia niekorzystnej dla obywatela uchwały w sprawie mieszkaniowej. Nadto, dla prawidłowego zastosowania jednej z sankcji przewidzianej w treści § 27 ust. 2, należy wykazać spełnienie przez organ zasady: aby zamienny lokal nie pogorszył sytuacji mieszkaniowej lokatora i jednoczesnego wykazania przez organ, iż dwukrotna odmowa propozycji przydziału takiego lokalu była ze strony lokatora niezasadna.

W niniejszej sytuacji organ w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały pobieżnie opisuje stany obu proponowanych lokali zamiennych, to jest lokalu nr [...] przy ul. S. 16 oraz lokalu nr [...] przy ul. P. [...], jednakże brak jest wykazania, iż są to lokale zbliżone do standardu dotychczasowego lokalu zajmowanego przez skarżących, albowiem brak tu dokładnego i aktualnego opisu lokalu nr [...] przy ul. M. [...]. Również organ w ogóle nie odnosi się do argumentacji skarżących, proszących o wskazanie takiego lokalu zamiennego, który byłby, jak lokal dotychczasowy, wolny od tzw. "roszczeń dekretowych". Organ nie wyjaśnia dlaczego takiej prośby spełnić nie może.

W ocenie Sądu nie można uznać, iż organ w sposób przekonujący wykazał, iż odmowa przyjęcia przez małżonków N. dwóch propozycji lokali zamiennych była nieuzasadniona. Brak również w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały jakiegokolwiek wytłumaczenia, dlaczego skreślenie z listy było uzasadnione, dlaczego nie byłoby wystarczające w niniejszej sprawie zastosowanie przesunięcia na koniec listy albo w ogóle niestosowanie żadnej z tych sankcji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Zarząd Dzielnicy Śródmieście Miasta Stołecznego Warszawy. Wyrok zaskarżył w całości i wniósł o jego uchylenie w całości i odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie przepisów procesowych art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie tj. uznanie, że sprawa ma charakter administracyjny podczas gdy przedmiotowa sprawie nie ma charakteru administracyjnego,

2. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie § 27 ust. 2 uchwały nr Nr LVI11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy poprzez jej niewłaściwą interpretację i uznanie, że organ w sposób przekonujący nie wykazał, iż odmowa przyjęcia przez małżonków N. dwóch propozycji przyjęcia lokali zamiennych była nieuzasadniona,

3. niewłaściwą ocenę materiału dowodowego w sprawie uznanie, że organ w sposób przekonujący nie wykazał, iż odmowa przyjęcia przez małżonków N. dwóch propozycji przyjęcia lokali zamiennych była nieuzasadniona.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną W. N. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przewidzianych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., nie zachodzą.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. poprzez jego przez niewłaściwe zastosowanie tj. uznanie, że sprawa ma charakter administracyjny. Zaskarżona uchwała rozstrzyga o pozbawieniu skarżących możliwości zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego należącego do mieszkaniowego zasobu gminy. Podjęta została przez kompetentny organ jednostki samorządu terytorialnego. Ma oparcie w materialnych normach o charakterze administracyjnym, tj. art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów (Dz. U. z 2014 r. poz. 150 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 1610) oraz § 27 ust. 2 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy Nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Jest zatem aktem władczym z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Z przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów (art. 4, art. 20 ust. 1 i 2, art. 21 ust. 2) oraz regulacji ustanowionej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, tj. z uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy Nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. (przepisy Rozdziału 7, w tym § 26 ust. 1-12, § 27 ust. 1-4, § 28 ust. 1-5) wynika, że jednym z warunków późniejszego zawarcia z osobą najmu lokalu mieszkalnego jest znajdowanie się tej osoby na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu. Przypomnieć należy, że według uchwały NSA z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, uchwała zarządu dzielnicy m.st. Warszawy, odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. (patrz: ONSA i wsa 2008/6/90). Argumentacja organu, zgodnie z którą uchwała o zakwalifikowaniu jest aktem o charakterze administracyjnym, natomiast uchwała o skreśleniu z listy takiego charakteru nie ma, a więc w niniejszej sprawie nie występuje związanie przywołaną uchwałą NSA, nie zasługuje na uwzględnienie. Pamiętać trzeba, że zakwalifikowanie osoby na listę oraz ewentualne skreślenie osoby z listy są aspektami tego samego zdarzenia prawnego, tj. figurowania osoby na liście, oznaczającego, że z osobą tą gmina zawrze (przy spełnieniu innych wymaganych warunków, np. kaucji, o której mowa w § 29 uchwały Nr LVIII/1751/2009) umowę najmu lokalu mieszalnego należącego do mieszkaniowego zasobu gminy.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie § 27 ust. 2 uchwały nr Nr LVI11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy poprzez jej niewłaściwą interpretację i uznanie, że organ w sposób przekonujący nie wykazał, iż odmowa przyjęcia przez małżonków N. dwóch propozycji przyjęcia lokali zamiennych była nieuzasadniona.

Najpierw zauważyć można, że zarzut skonstruowany został wadliwie. Wadliwa interpretacja (wykładnia) nie stanowi formy zastosowania prawa. Wykładnia jest procesem odczytania treści abstrakcyjnej normy prawnej, zaś zastosowanie polega na podciągnięciu normy prawnej do zaistniałego stanu faktycznego (subsumcja). Niewłaściwe zastosowanie może być rezultatem błędnej wykładni ale nie taki związek między tymi zjawiskami został przedstawiony w opisie naruszenia. Jeśli zaś mimo wszystko należałoby odnieść się od zarzutu błędnej wykładni § 27 ust. 2 powołanej uchwały, to skonstatować należy, że wnoszący kasację nie wskazał na czym ta błędna wykładnia polegała. Hipoteza normy zawartej w § 27 ust. 2 polega na nieprzyjęciu przez wnioskodawcę żadnej z dwóch propozycji wskazanych w ust. 1. Dyspozycja wskazuje na możliwość, po zasięgnięciu opinii Komisji, przesunięcia takiej osoby na koniec listy albo skreślenia jej z listy, przy czym przesunięcia na koniec listy można dokonać nie więcej niż jeden raz. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że nie ma różnic w rozumieniu tej normy między Sądem a wnoszącym skargę kasacyjną.

Nie ma sporu także co do tego, że zastosowanie dyspozycji z § 27 ust. 2 może nastąpić tylko wtedy, gdy odmowa przyjęcia przez wnioskodawcę żadnych z dwóch propozycji jest nieuzasadniona. Jak bowiem wynika wprost z § 27 ust. 2, chodzi o propozycje wskazane w ust. 1. Przepis zaś § 27 ust. 1 wskazuje wymogi, jakim powinny odpowiadać kolejne dwie propozycje: mają to być propozycje najmu lokalu mieszkalnego odpowiedniego dla struktury gospodarstwa domowego wnioskodawcy, z uwzględnieniem jego specyficznych, uzasadnionych potrzeb, w szczególności takich jak niepełnosprawność lub podeszły wiek.

Z omawianej podstawy kasacji wynika zarzut niewłaściwego zastosowania § 27 ust. 2 poprzez uznanie, że organ w sposób przekonujący nie wykazał, że odmowa przyjęcia przez małżonków N. dwóch propozycji przyjęcia lokali zamiennych była nieuzasadniona. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Analizę rozpocząć należy od uwagi, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują wprost zastosowania do postępowania poprzedzającego wydanie uchwały realizującej dyspozycje § 27 ust. 2. Nie oznacza to jednak, że obowiązkiem organu nie jest ustalenie i ocena stanu faktycznego w taki sposób aby możliwe była ocena o zaistnieniu bądź braku przesłanek materialnych sformułowanych w § 27 ust. 2 w związku z ust. 1 uchwały. Rezultaty czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego i jego oceny oraz proces subsumcji tak ustalonego stanu faktycznego do obowiązującego stanu prawnego powinien być przedstawiony w uzasadnieniu uchwały. To więc, że zaistniały warunki do skreślenia z listy powinno być wykazane w uzasadnieniu uchwały w tym przedmiocie. Od razu warto odnotować, że wnoszący kasację nie kwestionował obowiązku należytego uzasadnienia uchwały, wskazując, że zaistnienie ważnych dla sprawy okoliczności zostało w uchwale wykazane.

Przechodząc do istoty kontrowersji należy stwierdzić, że uprawnienie lokatorów małżonków N. do lokalu zamiennego wynika z przepisu art. 11 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 1610). Wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, przysługiwanie tego prawa nie jest uwarunkowane przyznaniem w wyroku sądu powszechnego prawa do lokalu socjalnego, na podstawie art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego. O ewentualnym skreśleniu z listy na podstawie § 27 ust. 2 w związku z ust. 1 decydują okoliczności wyczerpujące przesłanki z tych przepisów, które nie mogą być stosowane w sposób niweczący uprawnienie ustawowe z art. 11 ust. 9.

Z powyższych rozważań wynika, że nie wystarczy, dla realizacji obowiązku zapewnienia lokalu zamiennego, dla lokatora używającego lokal, o którym mowa w art. 11 ust. 2 pkt 4, złożenie przez organ kolejno dwóch propozycji najmu lokalu. Musi to być lokal odpowiedni dla struktury gospodarstwa domowego lokatora (§ 27 ust. 1 uchwały), a nadto powinien odpowiadać wymogom lokalu zamiennego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy, a także art. 11 ust. 9 zdanie drugie tej ustawy. Nie tylko zatem pod względem faktycznym, ale także pod względem prawnym lokal zamienny proponowany lokatorowi, o którym mowa w art. 11 ust. 2 pkt 4, nie powinien być gorszy od lokalu dotychczasowego. W sytuacji zatem, gdy lokator, tak jak w niniejszej sprawie, jest zmuszony opuścić dotychczasowy lokal należący do mieszkaniowego zasobu gminy, w związku z koniecznością remontu budynku, właściciel, czyli gmina, powinna zaproponować mu najem lokalu gminnego. Skoro zaś lokal dotychczasowy, w chwili rozwiązania najmu nie był przedmiotem roszczeń tzw. dekretowych, to lokal zaproponowany także nie powinien być przedmiotem trwającego postępowania zmierzającego do pozbawienia go statusu lokalu należącego do mieszkaniowego zasobu gminy. Groźba utraty takiego statusu przez proponowany lokal zamienny, spowodowana trwającym postępowaniem o stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego, czyni uzasadnioną odmowę przyjęcia propozycji najmu lokalu objętego tym postępowaniem. Argumentacja, według której, odmowa z tego powodu jest nieuzasadniona, gdyż nie doszło jeszcze do zakończenia postępowania dekretowego, lokale w dalszym ciągu należą do mieszkaniowego zasobu gminy i organ może nimi dysponować, nie jest przekonująca. Po pierwsze, oczywiste jest, że gdyby chodziło o lokale, które już zostały pozbawione statusu lokali należących do mieszkaniowego zasobu gminy, to w ogóle nie wchodziłyby w grę jako lokale zamienne. Po drugie, status prawny proponowanych lokali objętych roszczeniami jest gorszy, niż lokali nieobjętych takimi roszczeniami, gdyż nie gwarantuje najemcy ochrony publicznoprawnej przewidzianej w ustawie o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego dla mieszkań należących do mieszkaniowego zasobu gminy. Dotyczy to w szczególności ustalenia stawek czynszu w sposób przewidziany w art. 8 tej ustawy.

Zarzut trzeci skargi kasacyjnej nie może być uwzględniony już z tego powodu, że nie wskazuje żadnego naruszonego przepisu. Abstrahując od tej wadliwości, stwierdzić należy, że bezzasadność naruszenia wskazanego w opisie wynika z uwag sformułowanych powyżej, a odnoszących się do zarzutu niewłaściwego zastosowania § 27 ust. 2 uchwały Nr LVIII/1751/2009.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.