Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 4223/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 95  par. 3,  art. 136  par. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 98 poz 1070
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.
article: art. 12  ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

SENTENCJA

I SA/ Wr 4223/02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Sędzia NSA Halina Betta, Asesor WSA Marta Semiczek, Protokolant Agnieszka Mazurek, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nienależnie pobranych przez płatnika zaliczek za okres od stycznia do czerwca 2002r. w wysokości [...]. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W.-S. M. z dnia [...]nr [...], którą na podstawie art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej odmówiono M. Ś. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...], równej kwocie pobranych przez płatnika - Sąd Rejonowy dla W.-Ś. zaliczek na podatek od należności z tytułu zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania w N. do siedziby Sądu we W. w okresie od stycznia do czerwca 2002r. Organy podatkowe podniosły, że wniosek podatnika z dnia [...]. nie mógł być uwzględniony, ponieważ płatnik zasadnie odprowadził zaliczki na podatek od wypłacanych asesorowi sądowemu należności z tytułu zwrotu kosztów dojazdu. W świetle art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem wymienionych w art. 21 i art. 52 ustawy. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, w tym również świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika. Przepisy ustawy nie przewidują zwolnienia od podatku zwróconych przez pracodawcę pracownikowi kwot z tytułu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do pracy.

Świadczenie to stanowi zatem dla pracownika przychód, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy, podlegający opodatkowaniu na tych samych zasadach, co wynagrodzenie ze stosunku służbowego (stosunków pokrewnych). Dopiero od 1 stycznia 2003r. zgodnie ze zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 27 lipca 2002r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 141, poz. 1182) wypłaty otrzymane przez pracowników tytułem zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pracy zostały zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych, jeżeli obowiązek ponoszenia tych świadczeń wynika wprost z przepisów ustawy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. Ś. wniósł o uchylenie decyzji zarzucając naruszenie przy jej wydaniu przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 12 ust. 1 i art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 95 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070) poprzez przyjęcie, że kwota zwrotu kosztów przejazdu asesora sądowego z miejsca zamieszkania do siedziby sądu stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, a w konsekwencji art. 72 § 1 pkt 2 i art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie przepisów postępowania poprzez niewystarczające wyjaśnienie okoliczności faktycznych i nieustosunkowano się do argumentacji strony przedstawionej w odwołaniu. Argumentację tę podtrzymał stwierdzając, że zwrot kosztów przejazdu przysługujący asesorowi sądowemu na podstawie art. 95 § 3 w związku z art. 136 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych nie jest przychodem ze stosunku służbowego w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wyłożone przez niego koszty przejazdu do siedziby sądu, które następnie zostały mu zwrócone, nie powodują przysporzenia majątkowego, zatem nie mogą być traktowane jako przychód podlegający opodatkowaniu. Powołał na poparcie swojej tezy orzeczenia sądowoadministracyjne.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji.

W związku z wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i niezakończeniem przed tym dniem postępowania sprawa zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki

Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z niekwestionowanych ustaleń wynikających z akt postępowania administracyjnego, przesłanych sądowi wraz z odpowiedzią na skargę wynika, że skarżący M. Ś. w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2002r. zamieszkując w N. był asesorem sądowym, któremu powierzono pełnienie czynności sędziowskich w Sądzie Rejonowym dla W.-Ś. Jednocześnie prezes Sądu Okręgowego we W. wyraził zgodę na jego zamieszkiwanie w N., a nie we W., będącym siedzibą sądu.

Zgodnie z art. 95 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070 ze zm.) w razie uzyskania takiej zgody sędziemu przysługuje zwrot kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do siedziby sądu, przy czym od dnia 1 stycznia 2003r. uzupełniono ten przepis stanowiąc, iż dotyczy to kosztów "ustalonych na zasadach obowiązujących przy ustalaniu wysokości należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju". Według art. 136 § 2 ustawy do asesorów sądowych, którym powierzono pełnienie czynności sędziowskich, stosuje się przepisy dotyczące sędziów, z wyjątkami, wśród których nie ma powołanego wyżej art. 95 § 3.

W czasie wydawania zaskarżonych decyzji w orzecznictwie sądowym ustalony był już pogląd, że przysługujący pracownikowi z mocy przepisów ustawy zwrot od pracodawcy kosztów przejazdu do miejsca pracy nie jest przychodem ze stosunku pracy lub służbowego w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie powiększa wartości netto majątku podatnika, nie powoduje przysporzenia tego majątku, nie jest też świadczeniem ponoszonym za pracownika, skoro obciąża ono zakład pracy na podstawie konkretnego przepisu ustawowego.

Pogląd taki przyjął i szeroko uzasadnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 17 maja 1999r. sygn. FPS 3/99 (ONSA z 1999r. nr 4, poz. 115), dotyczącej kosztów dojazdu sędziów, a później w kolejnych orzeczeniach, np. w wyroku z dnia 13 sierpnia 1999r. sygn. I SA/Łd 952/99 ("Leksykon podatku dochodowego od osób fizycznych 2003", Wrocław 2003, str. 94). Poglądy takie wyrażano również odnośnie innych grup zawodowych, którym ustawy przyznały podobne uprawnienia, np. w stosunku do prokuratorów w wyrokach z dnia 25 lutego 2000r. sygn. I SA/Kr 2433/99 oraz z dnia 14 marca 2001r. sygn. I SA/Gd 1053/00 (Lex 53587) czy też w wyroku w sprawie sygn. SA/Bk 1476/02, dotyczącym kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby policjantów.

Stojąc na gruncie tych poglądów sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 12 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w sposób, mający wpływ na wynik sprawy, w związku z czym uchylił ją na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ze względu na ponowne rozpoznawanie sprawy po uchyleniu decyzji już po zakończeniu roku podatkowego należy rozważyć potrzebę rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych skarżącego za cały 2002r. dla prawidłowego ustalenia wysokości nadpłaty.

Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji odstąpiono od orzekania o jej wykonalności na podstawie art. 152 powoływanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także od rozstrzygania o kosztach postępowania, bowiem skarżący nie złożył wniosku w tym względzie, o którym mowa w art. 209 i 210 tej ustawy.