Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 357/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 57 § 5 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1551
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 13 ust. 1
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2017 r., nr [...] Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w sprawie przyznania A. W. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

W dniu [...] czerwca 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w L. (dalej: "organ I instancji") wpłynął wniosek A. W. (dalej: "skarżący") o przyznanie płatności na rok 2015. Wniosek został nadany przesyłką poleconą w dniu [...] czerwca 2015 r. (data stempla pocztowego na kopercie).

W przesyłce poleconej znajdował się podpisany wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2015. Do wniosku nie zostały dołączone materiały graficzne dla każdej działki ewidencyjnej deklarowanej we wniosku o przyznanie płatności. We wniosku skarżący zaznaczył, że wnosi o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie, płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych oraz płatności do powierzchni upraw owoców miękkich (truskawek lub malin). Równocześnie w części VII wniosku zadeklarował 10 działek ewidencyjnych (nr 1107, 1307, 1308, 1309, 1310, 1311, 1312, 1313, 1315 oraz 1318), z kolei w części VIII wniosku zadeklarowała działki rolne: A JPO - 0,45 ha, A1 POM - 0,23 ha, A2 porzeczka czarna - 0,22 ha, B JPO - 2,56 ha, B1 POM - 0,49 ha. Kontrola administracyjna wykryła braki dotyczące całego wniosku o przyznanie płatności (brak załączników graficznych, brak wymaganej deklaracji do wniosku o przyznanie płatności do powierzchni uprawy roślin wysokobiałkowych).

W dniu [...] czerwca 2015 r. organ I instancji wezwał skarżącego, do usunięcia - nie później niż do dnia [...] lipca 2015 r. - braków we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015.. Organ I instancji pouczył skarżącego, że nieusunięcie braków w terminie wskazanym w wezwaniu spowoduje rozpatrzenie wniosku w zakresie, w jakim został on prawidłowo wypełniony oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów. Wezwanie doręczono w dniu [...] czerwca 2015 r.

W dniu [...] lipca 2015 r. do organu I instancji wpłynęła korekta wniosku.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. organ I instancji przyznał skarżącemu:

1. Jednolitą Płatność Obszarową (JPO) - 2015 w wysokości 15 622,96 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 2 951,52 zł ze względu na:

- stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia;

- zastosowanie współczynnika korygującego;

2. Płatność za zazielenienie (PZ) - 2015 w wysokości 10 478,78 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1 979,67 zł ze względu na:

- stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia;

- zastosowanie współczynnika korygującego;

3. Płatność redystrybucyjną - 2015 w wysokości 3 863,13 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 729,84 zł ze względu na:

- stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia;

- zastosowanie współczynnika korygującego;

4. Płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych - 2015 w wysokości 2 001,10 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 378,05 zł ze względu na:

- stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia;

- zastosowanie współczynnika korygującego;

5. Płatności do powierzchni upraw owoców miękkich (truskawek lub malin) - 2015 w wysokości 1 880,39 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 355,25 zł ze względu na:

- stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia;

- zastosowanie współczynnika korygującego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że ostateczny termin składania wniosków oraz wnoszenia poprawek do wniosku (z pomniejszeniem płatności o 1%, za każdy dzień roboczy opóźnienia) mijał z dniem [...] lipca 2015 r.

Organ odwoławczy powołał art. 13 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) NR 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L z dnia 20 czerwca 2014 r. Nr 181, str. 48 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie nr 640/2014". Z przepisu tego wynika, że z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie.

Zgodnie zaś z art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, wniesienie poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność po ostatecznym terminie wnoszenia poprawek, prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot związanych z faktycznym wykorzystywaniem danych działek rolnych.

Odnosząc się do niniejszej sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że uzasadnione było zmniejszenie płatności o 1 % za każdy dzień roboczy kwot poszczególnych płatności. Organ I instancji wyjaśnił, że 15 % zmniejszenia wynika z faktu uznania, że skarżący uzupełnił braki we wniosku oraz rozszerzył zakres swojego żądania o kolejne 62 działki rolne (o łącznej powierzchni 41,15 ha) korektą, która wpłynęła do Biura Powiatowego w L. w dniu [...] lipca 2015 r.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że wskazano cztery różne terminy złożenia wniosku, organ odwoławczy podniósł, że 15 czerwca 2015 r. jest to data stempla pocztowego na kopercie zawierającej przesyłkę listową zawierającą wniosek strony o przyznanie płatności na rok 2015. Data 19 czerwca 2015 r. to data wpływu powyższej przesyłki do organu I instancji. Dzień 4 czerwca 2017 r. to data stempla pocztowego na przesyłce nadanej w zagranicznej placówce pocztowej, zawierającej korektę wniosku skarżącego. Data 7 lipca 2015 r. to data wpływu przesyłki listowej zawierającej korektę wniosku.

Podsumowując organ II instancji stwierdził, że datą złożenia pojedynczego wniosku bez załączników, które są niezbędne do przyznania płatności, jest dzień 15 czerwca 2015 r., z kolei datą dodania wymaganych przepisami prawa załączników oraz wniesienia poprawek do wniosku jest 7 lipca 2015 r. Organ podkreślił, że przesyłka pocztowa strony zawierająca formularz korekty wniosku wraz z załącznikami została nadana listem zwykłym za granicą - w szwajcarskiej placówce pocztowej Swiss Post, koperta nie jest opatrzona stemplem pocztowym Poczty Polskiej (polskiej placówki pocztowej operatora publicznego). W konsekwencji nie ma tu zastosowania hipoteza normy prawnej wyinterpretowanej z art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", przyjmująca, iż w przypadku, gdy pismo zostało nadane w zagranicznym urzędzie pocztowym termin do jego wniesienia należy uznać za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo to zostało przekazane polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. W związku z tym, że korekta wniosku została nadana jako przesyłka zwykła, bez dowodu jej nadania, a koperta w której przesyłka została nadana nie jest opatrzona stemplem pocztowym polskiej poczty, zaś w dokumentacji adresata wpisana została data wpływu 7 lipca 2015 r., to właśnie tę datę należy przyjąć, jako datę, z którą związane są skutki prawne złożenia korekty wniosku.

Organ odwoławczy wskazał podstawy prawne przyznania poszczególnych płatności i sposób obliczenia ich wysokości.

W przypadku jednolitej płatności obszarowej (JPO) powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 wynosiła 41,15 ha. Powierzchnia ta uwzględnia także powierzchnię ze złożonej w dopuszczalnym terminie zmiany do wniosku o przyznanie płatności na rok 2015. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 40,94 ha.

Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosiła 0,51%. W przypadku, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej.

Powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 40,94 ha. Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha w 2015 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2015 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2015 r. (Dz. U. poz. 1619) i wynosiła 453,70 zł. Początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej wynosi 18 574,48 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na dokonanie zmian danych deklarowanych we wniosku oraz dodanie wymaganych przepisami prawa załączników do wniosku oraz zastosowanie współczynnika korygującego. Kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosiła 15 622,96 zł.

Odnosząc się do płatności na zazielenienie organ odwoławczy wskazał, że stwierdzona w toku prowadzonego postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 40,94 ha i powierzchnia ta stanowiła podstawę do przyznania płatności za zazielenienie.

Stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2015 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2015 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2015 r. (Dz. U. poz. 1620).

Początkowa kwota płatności za zazielenienie wyniosła 12 458,45 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego i po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 10 478,78 zł.

Płatność dodatkowa (redystrybucyjna) przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania dla przyznania płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r., poz. 278), dalej jako "ustawa o płatnościach". Płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Tym samym płatność dodatkowa może być przyznana maksymalnie do 27 ha.

W niniejszej sprawie powierzchnia deklarowana kwalifikowana do płatności dodatkowej wynosiła 41,15 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 30,00 ha.

Początkowa kwota dla płatności dodatkowej wyniosła 4 592,97 zł. Została obliczona z uwzględnieniem stawki określonej w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2015 r. w sprawie stawki płatności dodatkowej za 2015 r. (Dz. U. poz. 1622) i w związku z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 grudnia 2015 r. w sprawie wielkości zmniejszenia (redukcji) stawki płatności dodatkowej za 2015 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 5). Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego i po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 3 863,13 zł.

Płatność związana do upraw roślin wysokobiałkowych przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do płatności do upraw wysokobiałkowych wynosiła 2,90 ha. Powierzchnia działek rolnych zatwierdzona do tej płatności wynosiła 5,73 ha. Początkowa kwota płatności do upraw roślin wysokobiałkowych wynosiła 2 379,15 zł. Została ona pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego. Kwota przyznanej płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 2 001,10 zł.

Płatność związana do powierzchni upraw owoców miękkich przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do płatności do powierzchni upraw owoców miękkich wynosiła 2,41 ha. Początkowa kwota płatności do powierzchni upraw owoców miękkich wynosiła 2 235,64 zł. Kwota przyznanej płatności do powierzchni upraw owoców miękkich po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosiła 1 880,39 zł.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podniósł, że wraz z wnioskiem spersonalizowanym skarżący otrzymał szczegółową instrukcję wypełniania wniosku o przyznanie płatności na rok 2015, z której wyraźnie wynika, że do wniosku obowiązkowo należy dołączyć podpisane i stosownie wyrysowane materiały graficzne. Instrukcja zawiera pełne informacje dotyczące zasad i warunków przyznawania płatności na rok 2015, w tym informację, że uzupełnienie braków we wniosku od dnia 16 czerwca do dnia 10 lipca 2015 r. powoduje zmniejszenie płatności do powierzchni, której dotyczą składane uzupełnienia oraz że strona może złożyć zmianę do wniosku o przyznanie płatności, które może polegać na dodaniu nowych działek ewidencyjnych lub działek rolnych (wraz z wymaganymi dla nich załącznikami) do uprzednio złożonego wniosku o przyznanie danej płatności, z tym że ostateczny termin składania zmian do wniosku upływa w dniu 10 lipca 2015 r., zaś złożenie zmiany do wniosku po dniu 15 czerwca 2015 r. powoduje zmniejszenie płatności do powierzchni objętej tą zmianą o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia. W związku z powyższym zarzut błędnego pouczenia strony o konsekwencjach uzupełnienia braków we wniosku oraz o konsekwencjach dokonania zmiany we wniosku, polegającej na dodaniu 62 działek rolnych po dniu 15 czerwca 2015 r. jest bezpodstawny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

a) art. 13 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy przewidziana w nim sankcja dotyczy złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 oraz uzupełnienia braków po terminie wskazanym do ich usunięcia, w sytuacji gdy skarżący ów wniosek złożył z zachowaniem terminu, jak również usunięcie braków nastąpiło przed terminem na to wyznaczonym, co w rezultacie spowodowało bezpodstawne zmniejszenie przyznanej skarżącemu płatności;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji organu I Instancji wydanej z naruszeniem prawa i przepisów postępowania dających podstawę do wznowienia postępowania:

a) art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, poprzez jego błędne zastosowanie i niepoinformowanie niezwłocznie skarżącego o stwierdzonych brakach wniosku oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, gdyż przedmiotowy wniosek został złożony w dniu 15 czerwca 2015 r. a stosowne pouczenie zostało skarżącemu wysłane dopiero w dniu 26 czerwca 2015 r. co spowodowało potrącenie przyznanej mu dotacji o 9 % (za 9 dni) jedynie z uwagi na opieszałość organu I Instancji;

b) art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach w związku z art. 9, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez wadliwe poinformowanie skarżącego o stwierdzonych brakach wniosku, nie zawierające wymaganego pouczenia o skutkach prawnych i finansowych opóźnienia w złożeniu korekty wniosku oraz wprowadzenie skarżącego w istotny błąd poprzez wyznaczenie terminu na uzupełnienie wniosku do 10 lipca 2015 r., co wywołało u skarżącego usprawiedliwione przekonanie, że uzupełnienie braków formalnych wniosku w zakreślonym terminie nie spowoduje dla niego negatywnych skutków finansowych, a sam wniosek będzie uznany za złożony z zachowaniem terminu;

c) art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach poprzez błędne uznanie, że skarżący złożył kompletny wniosek 7 lipca 2015 r., czym przekroczył termin na składanie wniosków o 15 dni roboczych w sytuacji, gdy w sposób prawidłowy wniosek został złożony w ustawowym terminie w dniu 15 czerwca 2015 r., a jego korekta w dniu 7 lipca 2015 r. nie stanowiła zmiany do wniosku, a jedynie uzupełnienie braków formalnych, do usunięcia których skarżący został wezwany po terminie, które to naruszenie skutkowało pomniejszeniem płatności za rok 2015 r.;

d) art. 7 i art. 77 k.p.a. w związku z art. 139 k.p.a. związku z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, poprzez przełamanie zakazu reformationis in peius w postępowaniu ponownym przyznanie w ramach jednolitej płatność, obszarowej kwoty jeszcze mniejszej niż w uprzednio uchylonej decyzji pomimo, że pierwotne decyzje były już dwukrotnie uchylane w wyniku wniesienia odwołania przez skarżącego, a więc organ nie mógł wydać ponownej decyzji na niekorzyść strony odwołującej się;

e) art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, poprzez wydanie decyzji przez pracownika organu, który brał już udział w wydawaniu zaskarżonych uprzednio decyzji w tej sprawie i powinien podległ wyłączeniu od udziału w postępowaniu;

f) art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach poprzez wydanie decyzji i nierozważenie wskazówek zawartych w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, niewyjaśnienie dlaczego organ przyjął za datę złożenia wniosku 7 lipca 2015 r., dlaczego dokonał pomniejszenia płatności aż o 15% skoro wniosek został złożony w dniu 15 czerwca 2015 r. (data stempla pocztowego), dlaczego zastosował określone przepisy rozstrzygające sprawę, nie dokonał wykładni art. 23 ustawy płatnościach w kontekście terminu, w którym skarżący złożył odwołanie, a przede wszystkim wbrew nałożonemu na niego zobowiązaniu nie wziął pod uwagę okoliczności wskazanych przez skarżącego w odwołaniu;

g) art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, poprzez lakoniczne, ogólnikowe i wewnętrznie sprzeczne sporządzenie uzasadnienia decyzji, poprzez wskazanie czterech różnych terminów wniesienia wniosku, a także stwierdzenie, że skarżący złożył wniosek po terminie, a następnie poprzez wskazanie, że skarżący złożył wniosek w ustawowym terminie w dniu 15 czerwca 2015 r., co powodowało niemożność poznania argumentów i przesłanek podejmowanej decyzji;

h) art. 9, art. 10, art. 77 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, poprzez niezapewnienie skarżącemu prawa do czynnego udziału w każdym etapie postępowania i do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów;

3) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 9, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zbadania sprawy przez organ II Instancji, sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób lapidarny, niespełniający wymogów wskazanych w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz pominięcie argumentów merytorycznych i zarzutów podnoszonych w odwołaniach skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem skargi jest decyzja w sprawie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy zasadnie pomniejszyły kwoty płatności o 15 % z powodu uznania, że wniosek złożony został po terminie podstawowym na składanie wniosków, tj. po 15 czerwca 2015 r.

Zdaniem skarżącego wniosek o przyznanie płatności został złożony w terminie, tj. 15 czerwca 2015 r., a w związku z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych, złożony wcześniej wniosek został jedynie uzupełniony 7 lipca 2015 r., tym samym nieprawidłowe jest zastosowanie w niniejszej sprawie sankcji z tytułu złożenia wniosku po terminie.

W ocenie organów kompletny (uzupełniony i rozszerzony) wniosek o przyznanie płatności złożony został w dniu 7 lipca 2015 r., co stanowiło przekroczenie terminu do składania wniosku o 15 dni roboczych. W rezultacie powyższego kwotę przyznanych płatności pomniejszono zgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014.

Z akt sprawy wynika, że skarżący wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2015, tj. jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych, płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). Wniosek o przyznanie płatności nie został złożony w siedzibie organu, lecz nadany został przesyłką poleconą 15 czerwca 2015 r. Przesyłka ta wpłynęła do organu 19 czerwca 2017 r. Wniosek był niekompletny, ponieważ nie zawierał materiału graficznego do każdej działki ewidencyjnej deklarowanej we wniosku o przyznanie płatności. Ponadto do wniosku nie została dołączoną deklaracja wymagana dla płatności do powierzchni uprawy roślin wysokobiałkowych.

W piśmie z [...] czerwca 2015 r. organ poinformował skarżącego o stwierdzonych we wniosku brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek, tj. do dnia 10 lipca 2015 r. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 30 czerwca 2015 r. W dniu 7 lipca 2015 r. do organu I instancji wpłynęła korekta wniosku wraz z załącznikami graficznymi. Z akt sprawy wnika, że składając korektę wniosku, skarżący nie tylko dołączył brakujące załączniki graficzne i deklaracje, do których wezwany został przez organ, ale także znacząco rozszerzył wniosek, wskazując dodatkowo kilkadziesiąt działek.

Wezwanie skarżącego do uzupełnienia wniosku było w pełni uzasadnione. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, w przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów (art. 23 ust. 2 ustawy).

Jak wyżej wskazano, skarżący do wniosku złożonego w dniu 15 czerwca 2015 r. nie dołączył wymaganych załączników graficznych oraz deklaracji dla płatności do powierzchni uprawy roślin wysokobiałkowych. Wezwanie do usunięcia braków było konieczne do ustalenia, czy wniosek zawiera wszystkie dane, informacje i oświadczenia, niezbędne dla oceny żądania, w szczególności zaś czy wniosek odpowiada wymogom określonym w przepisach rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 352). Zgodnie z przepisami rozporządzenia, wnioski o przyznanie płatności powinny zawierać oświadczenia i zobowiązania rolnika związane z płatnością, której dotyczą, wskazane w § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Ponadto, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, rolnik obowiązany jest wskazać na przesłanym lub udostępnionym przez Agencję materiale graficznym granice działek rolnych wraz z ich oznaczeniem oraz zaznaczyć elementy wskazane w rozporządzeniu.

Prawidłowe uzupełnienie przez ubiegającego się o płatności formularza wniosku i podanie wymaganych informacji ma umożliwić organowi ustalenie okoliczności faktycznych, uzasadniających przyznanie dopłaty w określonej wysokości i umożliwiać weryfikację ich prawdziwości.

Skarżący nie kwestionuje, że nie dołączył do wniosku wymaganych załączników graficznych oraz nie złożył deklaracji wymaganej dla płatności do powierzchni uprawy roślin wysokobiałkowych. Okoliczność ta nie budzi w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego żadnych wątpliwości.

Jest także poza sporem, że składając korektę wniosku skarżący wskazał we wniosku dodatkowo kilkadziesiąt działek, które wcześniej nie były przez niego wskazana jako uprawnione do płatności.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 640/2014, z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie.

Bez uszczerbku dla jakichkolwiek szczególnych środków wprowadzanych przez państwa członkowskie odnośnie do konieczności składania dokumentów uzupełniających w należytym terminie, aby umożliwić planowanie oraz przeprowadzenie skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również do wniosków o wsparcie, dokumentów, umów oraz innych deklaracji, które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie wnioski o wsparcie, dokumenty, umowy lub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie dotyczyło kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy lub wsparcia.

Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia.

Natomiast zgodnie z art. 13 ust. 3 powołanego rozporządzenia nr 640/2014 z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, wniesienie poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność po ostatecznym terminie wnoszenia poprawek, ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot związanych z faktycznym wykorzystywaniem danych działek rolnych.

Poprawki w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność są dopuszczalne tylko do najpóźniejszego możliwego terminu wyznaczonego dla składania po terminie pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, jak określono w ust. 1 akapit trzeci. Jeżeli jednak ten najpóźniejszy termin jest wcześniejszy niż ostateczny termin wnoszenia poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, o którym to terminie mowa w ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu, bądź gdy terminy te przypadają w tym samym dniu, za niedopuszczalne uznaje się poprawki do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność wniesione po tym terminie.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że termin do składania wniosków upływał 15 czerwca 2015 r. Ostateczny zaś termin, do którego można było składać dokumenty, umowy oraz inne deklaracje, stanowiące o kwalifikowalności do danej pomocy oraz poprawki do wniosku do 10 lipca 2015 r.

Prawidłowo organy przyjęły za datę złożenia wniosku w niniejszej sprawie dzień 7 lipca 2015 r.

Błędny jest pogląd skarżącego, że za datę złożenia wniosku uznać należy dzień 15 czerwca 2015 r. W tym dniu skarżący wprawdzie nadał przesyłką pocztową wniosek, który wpłynął do biura organu I instancji 19 czerwca 2015 r., ale wniosek był niekompletny i nie dawał podstaw do przyznania płatności. Nie zawierał bowiem niezbędnych do przyznania płatności załączników i deklaracji, czego skarżący przecież nie kwestionuje. Dopiero 7 lipca 2015 r. wniosek został uzupełniony w sposób umożliwiający rozpatrzenie go i przyznanie płatności. Ponadto dopiero 7 lipca 2015 r. skarżący zgłosił dodatkowo 62 działki o łącznej powierzchni 41,15 ha.

Podkreślić należy, że przesyłkę zawierającą korektę wniosku i wymagane załączniki skarżący nadał 4 lipca 2017 r. w szwajcarskiej placówce pocztowej Swiss Post listem zwykłym. Koperta zawierająca tę przesyłkę nie jest opatrzona stemplem pocztowym Poczty Polskiej, która w dacie nadania przez skarżącego korekty wniosku, na mocy art. 178 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2015 r., poz. 1830 ze późn. zm.), była operatorem wyznaczonym. Prawidłowo przyjął zatem organ, że w nie ma w tej sytuacji zastosowania art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. i za datę złożenia korekty wniosku i wniesienia poprawek do wniosku nie można uznać daty nadania pisma w zagranicznym urzędzie pocztowym, lecz datę wpływu pisma do organu, czyli dzień 7 lipca 2015 r.

Tym samym prawidłowo organy zastosowały przepisy art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 640/2014 zmniejszając o 1% za każdy dzień roboczy kwoty, do których wnioskodawca był uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie, tj. łącznie o 15%.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że uzupełnienie wniosku o wymagane i niezbędne do przyznania płatności dokumenty oraz wniesienie poprawek do wniosku po 15 czerwca 2015 r., ale przed 10 lipca 2015 r. jest dopuszczalne, prowadzi jednak zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 640/2014 do zmniejszenia płatności o 1% za każdy dzień roboczy po upływie terminu do składania wniosków.

Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut skarżącego, że pierwotna data wniesienia wniosku, tj. 15 czerwca 2015 r., mimo jego istotnych braków odnosi skutek w zakresie zachowania ostatecznego terminu złożenia wniosku.

Bezpodstawny jest zarzut, że organ nie wezwał skarżącego niezwłocznie do uzupełnienia braków wniosku. Przypomnieć w tym miejscu należy, że wniosek wpłynął do organu dopiero 19 czerwca 2015 r. Wezwanie wystosowane zostało 26 czerwca 2015 r., a więc w terminie 7 dni od daty wpływu wniosku. W żadnym zatem wypadku nie można uznać, że organ działał opieszale i naraził skrzącego na szkodę przez zbyt późne wysłanie wezwania. Nie sposób ponadto zauważyć, że nadając wniosek przesyłką pocztową w ostatnim dni terminu skarżący powinien był liczyć się z ryzykiem braków wniosku, zwłaszcza, że nie mógł nie zdawać sobie sprawy z tego, że wysyła tylko formularz wniosku, bez wymaganych załączników.

Nie jest także uzasadniony zarzut, że skarżący nie został pouczony o skutkach niezachowania terminu. Wezwanie zawiera stosowne pouczenie. Kwestia zmniejszenia płatności o 1% za każdy dzień opóźnienia powinna być natomiast skarżącemu znana, ponieważ składając wniosek zadeklarował znajomość przepisów dotyczących przyznawania płatności. Organ pouczył go natomiast o skutkach niezłożenia uzupełnienia wniosku do 10 lipca 2015 r.

Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

W ocenie sądu organy obu instancji oparły się na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, ustosunkowały się do wszystkich przedstawionych przez stronę zarzutów i dowodów oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Zaskarżona decyzja spełnia także wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego. Organy wyjaśniły wysokość przyznanych płatności i powody ich pomniejszenia.

Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Sytuacja taka nie zachodzi w sprawie niniejszej. Okoliczność, że wcześniejsze decyzje organu I instancji były uchylane nie powoduje wyłączenia pracowników organu I instancji od rozpoznawania sprawy.

Sąd nie dopatrzył się również naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania powodujących konieczność wyeliminowania zaskarżonego aktu z porządku prawnego.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.).