Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 463/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 27 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2020 poz 217
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Dudar, asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020) na 2020 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2020 r. K. B. (dalej: "skarżący") złożył za Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności na 2020 r., w którym ubiegał się o przyznanie płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020), w tym o przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach realizacji wariantu 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...] odmówił skarżącemu przyznania płatności dobrostanowej w ramach wariantu 2.2, w tym przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt. Organ wskazał, że podczas kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono, że w okresie, w którym rolnik powinien przestrzegać wymogów w ramach wariantu 2.2 (tj. od dnia złożenia wniosku 9 czerwca 2020 r. do 14 marca 2021 r.) nastąpiło przekroczenie maksymalnej liczby krów mlecznych o nie więcej niż 5%, które trwało dłużej niż 10% wymaganego okresu. Stwierdzono następujący rodzaj uchybienia: Liczba wszystkich krów objętych wymogami wariantu w gospodarstwie rolnym jest większa niż liczba określona w Planie poprawy dobrostanu zwierząt – nie więcej niż o 5% i dłużej niż przez 10% wymaganego okresu przestrzegania wymogów: (-) współczynnik dotkliwości uchybienia 80%, (-) współczynnik trwałości uchybienia określony jako odwracalny krótkotrwały 1,25, (-) iloczyn współczynnika dotkliwości i trwałości 100%.

Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji. Wskazał, że przekroczenie sztuk podanych w Planie poprawy dobrostanu zwierząt wynikało z sytuacji covidowej i utrudnień z tym związanych. Spowodowało to, że zapomniał przemieścić nadliczbowe sztuki bydła.

Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Organ przywołał przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 382, dalej powoływanego jako "Rozporządzenie dobrostanowe") tj. § 3 ust. 1 pkt 1, 2 lit b i 3 lit. b, § 4 ust. 1 i 2 pkt 2 lit. b i ust. 4 pkt 4, § 5 ust. 1, 2 i 3 pkt 4, ust. 4 pkt 1 i ust. 5, zapisy ust. 5 załącznika nr 3 do Rozporządzenia, § 6 ust. 1 i 2, § 8 ust. 5 pkt 2 i ust. 9. Następnie organ odwoławczy potwierdził prawidłowość ustaleń organu pierwszej instancji, że w okresie referencyjnym, który trwał od 9 czerwca 2020 r. do 14 marca 2021 r., tj. 279 dni, maksymalna liczba krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym, została przekroczona. Zgodnie z planem poprawy dobrostanu zwierząt, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 lit. b Rozporządzenia dobrostanowego, w gospodarstwie skarżącego mogło przebywać jednocześnie 116 sztuk. Tymczasem,

- od 27 grudnia 2020 r. do 3 stycznia 2021 r. przebywało 117 sztuk (przez okres 8 dni przekroczenie dopuszczalnej maksymalnej liczby krów mlecznych o 1 sztukę),

- od 4 stycznia 2021 r. do 20 stycznia 2021 r. przebywało 118 sztuk (przez okres 17 dni przekroczenie dopuszczalnej maksymalnej liczby krów mlecznych o 2 sztuki),

- od 21 stycznia 2021 r. do 8 lutego 2021 r. przebywało 119 sztuk (przez okres 19 dni przekroczenie dopuszczalnej maksymalnej liczby krów mlecznych o 3 sztuki),

- od 9 lutego 2021 r. do 17 lutego 2021 r. przebywało 118 sztuk (przez okres 9 dni przekroczenie dopuszczalnej maksymalnej liczby krów mlecznych o 2 sztuki).

Organ obliczył, że stwierdzona liczba dni przekroczenia dopuszczalnej maksymalne] obsady wynosiła 53.

Na podstawie powyższych ustaleń obliczono, że procent przekroczenia obsady wynosi 2,59 [(119 szt. - 116 szt.): 116 szt.] x 100% = 2,59 %, zaś procent okresu przekroczenia dopuszczalnej maksymalnej obsady 19% (53 :279)x 100% =19%.

Organ wyjaśnił, powołując się na treść załącznika nr 5 do Rozporządzenia dobrostanowego, że w przypadku gdy liczba wszystkich krów objętych wymogami wariantu w gospodarstwie rolnym jest większa niż liczba określona w Planie poprawy dobrostanu zwierząt nie więcej niż 5% i dłużej niż przez 10% wymaganego okresu przestrzegania wymogów współczynnik dotkliwości uchybienia wynosi 80%, współczynnik trwałości uchybienia - 1,25, a iloczyn współczynnika dotkliwości i trwałości - 100%. W ten sposób potwierdził prawidłowość odmowy skarżącemu przyznania płatności dobrostanowej w ramach wariantu 2.2, a także kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt.

Postanowieniem z [...] września 2021 r. nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w decyzji z [...] lipca 2021 r.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając jej naruszenie:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z § 5 Rozporządzenia dobrostanowego - polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niesprawdzenie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, co skutkowało błędnym ustaleniem, że w okresie referencyjnym, który w przedmiotowej sprawie trwał od 9 czerwca 2020 r. do 14 marca 2021 r. maksymalna liczba krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym, została przekroczona, co doprowadziło do wydania wadliwego orzeczenia w sprawie i niewłaściwego zastosowania § 5 ust. 5 Rozporządzenia, w sytuacji gdy z informacji zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt wynika, że w ww. okresie referencyjnym maksymalna liczba krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym, nie została przekroczona, co z kolei powinno skutkować wydaniem decyzji o przyznaniu rolnikowi płatności dobrostanowej;

- § 14 w zw. z załącznikiem nr 5 Rozporządzenia dobrostanowego - poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że zaistniały uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych wariantów, w związku z czym odmówiono przyznania płatności dobrostanowej, o którą ubiegano się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2020, podczas gdy z rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt wynika, że do żadnych uchybień nie doszło, w związku z czym nie było podstaw do zastosowania przedmiotowego przepisu i obniżenia płatności dobrostanowej o kwotę stanowiącą iloczyn iloczynu, współczynnika dotkliwości danego uchybienia i współczynnika trwałości danego uchybienia określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia oraz kwoty wysokości płatności dobrostanowej, jaka przysługiwałaby w ramach danego wariantu, gdyby rolnik przestrzegał tych wymogów;

- § 4 w zw. z Załącznikiem nr 4 Rozporządzenia dobrostanowego - poprzez ich niezastosowanie i odmowę przyznania płatności dobrostanowej, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że rolnik spełnił wszystkie przewidziane prawem przesłanki do przyznania płatności, w związku z czym organ był zobowiązany do obliczenia na podstawie ww. przepisów wysokości płatności dobrostanowej w ramach wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt. 2 lit. b ww. rozporządzenia,

- § 6 Rozporządzenia dobrostanowego - poprzez jego niezastosowanie wynikające z błędnego przyjęcia, że zaistniały uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych wariantów, w związku z czym odmówiono przyznania płatności dobrostanowej, a w konsekwencji odmówiono również przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt, podczas gdy z rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt wynika, że do żadnych uchybień nie doszło, w związku z czym należało przyznać rolnikowi płatność dobrostanową oraz kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt,

- art. 8 w zw. z art. 9, 11, 76, 80 i 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez niedokonanie wszechstronnej oceny dowodów oraz odstąpienie od poczynienia w sprawie własnych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, poprzestając na ogólnikowej akceptacji takowych, dokonanych w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, jak również nieprzeprowadzenie samodzielnej oceny dowodów, w szczególności niesprawdzenie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji, o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych i – na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a - o przeprowadzenie nowych dowodów z dokumentów:

a) inwentaryzacji gospodarstwa - informacji o stanie stada z Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli wydanej przez Naczelnika Wydziału Rejestracji Zwierząt Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniu [...] sierpnia 2021 r. obejmującej okresy: od 27 grudnia 2020 r. do 3 stycznia 2021 r., od 4 stycznia 2021 r. do 20 stycznia 2021 r., od 21 stycznia 2021 r. do 8 lutego 2021 r., od 9 lutego 2021 r. do 17 lutego 2021 r. (4 sztuki),

b] listy zwierząt znakowanych indywidualnie pobranej z Portalu IRZplus wg stanu na dzień 10 sierpnia 2021 r. za okres od 27 grudnia 2021 r. do 17 lutego 2021 r. (53 sztuki),

- na potwierdzenie faktu, że w okresie referencyjnym maksymalna liczba krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym, nie została przekroczona, tj. nie przekroczono ilości 116 sztuk.

Skarżący podniósł, że w maju 2020 r. sporządził Plan poprawy dobrostanu zwierząt, zgodnie z którym określił dopuszczalną maksymalną liczbę krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu, mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnych na ilość 116 sztuk. Jego zdaniem organy niesłusznie stwierdziły, że w okresie referencyjnym w gospodarstwie przebywało więcej sztuk krów, niż to wynikało z Planu poprawy dobrostanu zwierząt. Wskazując na definicję krowy mlecznej stwierdził, że dla ustalenia ilości krów mlecznych w poszczególnych dniach należy uwzględnić wyłącznie krowy, których wiek przekroczył 24 miesiące. Z informacji zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt wynika, że w powołanych wyżej okresach czasu ilość krów mlecznych w jego gospodarstwie nigdy nie przekroczyła ilości 116 sztuk.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ podkreślił, że takt, że skarżący w dniu [...] maja 2021 r., tj. po otrzymaniu decyzji odmawiającej przyznania pomocy ze względu na stwierdzone nieprawidłowości (przekroczenie o 3 sztuki obsady zwierząt w okresie referencyjnym) złożył do Biura Powiatowego ARiMR w B. zgłoszenie sprzedaży owych 3 sztuk z datą wsteczną tj. [...].12.2020 r. wynoszącą pół roku (podczas gdy ustawowy termin na zgłoszenie przemieszczenia bydła wynosi 7 dni - art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt tj. t. Dz. U. z 2020 r., poz. 2001 ze zm.) nie może mieć wpływu na zmianę decyzji, jako dokonane po badanym okresie i po stwierdzeniu nieprawidłowości przez organy ARiMR.

Na rozprawie w dniu 17 listopada 2021 r. sąd oddalił wniosek skarżącego o przeprowadzenie wnioskowanych w skardze dowodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Spór w sprawie dotyczy zasadności odmowy skarżącemu przyznania płatności dobrostanowej w wariancie 2.2 – Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach, a także kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia planu poprawy dobrostanu zwierząt.

Skarżący zarzuca organom brak prawidłowych ustaleń faktycznych, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji naruszenie przepisów prawa materialnego - §14 Rozporządzenia dobrostanowego poprzez jego błędne zastosowanie i § 4 i § 6 Rozporządzenia dobrostanowego – poprzez ich niezastosowanie.

Warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" reguluje przywołane wcześniej Rozporządzenie dobrostanowe z 3 marca 2020 r. Przepisy tego Rozporządzenia szeroko zostały zacytowane w kontrolowanych w sprawie decyzjach.

Mając na uwadze to, że skarżący podważa prawidłowość i zupełność przeprowadzonych w sprawie dowodów należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r., poz. 182 ze zm., dalej: "ustawa PROW"),

1. W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

2. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zatem w powyższych przepisach ustawa PROW 2014-2020 odwraca zasady obowiązujące na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego. Z przedstawionych regulacji wynika, że prawodawca w sposób istotny zmodyfikował reguły procesowe obowiązujące na gruncie postępowania administracyjnego. Inicjatywa dowodowa i obowiązek dostarczenia dowodów w sprawie nie spoczywa - tak jak w postępowaniu toczącym się w trybie k.p.a. - na organie prowadzącym sprawę, lecz na stronie postępowania (osobie, która z udowodnienia faktu wywodzi skutki prawne). Organowi pozostaje jedynie w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy - a zatem ten, który przedstawi strona postępowania. Przekazanie przez ustawodawcę inicjatywy dowodowej na rzecz wnioskodawcy nie pozbawia przy tym organów prawa dokonywania kontroli wniosków.

Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1538/18, LEX nr 2771551, a także wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 710/17, LEX nr 2424917). Skoro obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony postępowania oraz inne osoby uczestniczące w tym postępowaniu, organ nie jest obowiązany do podjęcia z urzędu (lub na wniosek strony) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także - do zebrania materiału dowodowego w sposób kompletny i wszechstronny (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1331/18, LEX nr 2725735). Organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa) została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2019 r., sygn.. akt I GSK 1367/18, LEX nr 2725693).

Tym samym z postępowania dotyczącego przyznania przedmiotowej płatności wyłączone art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Zatem przepisy te, dotyczące ustaleń faktycznych na gruncie ogólnego postępowania administracyjnego, nie znajdują zastosowania w sprawach dotyczących przedmiotowej płatności. Ustaleń faktycznych w tych postępowaniach organy dokonują na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę postępowania, bowiem to na niej spoczywa obowiązek zaprezentowania dowodów dotyczących wnioskowanych płatności oraz dowodów zgromadzonych przez organ, z których to dowodów organ wywodzi skutki prawne, np. w zakresie przedstawienia dowodów świadczących o uprawnieniu strony do wnioskowanych płatności. Nie mogły zatem w przedmiotowym postępowaniu zostać przez organy naruszone wskazane w zarzutach skargi art. 7, art. 77 § 1 kpa, stanowiące podstawę prawną ustaleń faktycznych w ogólnym postępowaniu administracyjnym

Zatem postawiony w skardze kasacyjnej zarzut w części dotyczącej naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 kpa należało uznać w sprawie za nieskuteczny.

Skoro więc strona, do której należało przedstawienie dowodów na poparcie jej twierdzeń, nie uczyniła tego w trakcie postępowania, nie może obecnie zarzucać organowi, że tego za nią nie dokonał.

W rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone postępowanie w zakresie wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy. Ustalono w nim, że w spornym okresie skarżący w sporządzonym Planie poprawy dobrostanu zwierząt, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 lit. b Rozporządzenia dobrostanowego wskazał, iż w jego gospodarstwie rolnym może przebywać jednocześnie maksymalnie 116 sztuk krów mlecznych. Z ustaleń w sprawie nie wynika, aby rolnik dokonywał zmiany w Planie poprawy dobrostanu zwierząt.

Ustalenia w sprawie organ poczynił przede wszystkim w oparciu o rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt. Działanie to znajdowało podstawę w treści § 5 ust. 5 Rozporządzenia dobrostanowego, który stanowi, że okres utrzymywania zwierząt przez rolnika i liczbę tych zwierząt w tym okresie ustala się na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Do prowadzenia takiego rejestru rolnik jest zobowiązany. Jasna treść § 5 ust. 5 Rozporządzenia dobrostanowego nie pozostawia wątpliwości, że ten właśnie .dokument powinien stanowić podstawę ustaleń w zakresie liczby i okresu utrzymywania zwierząt.

Sąd zauważa, że skarżący w trakcie postępowania administracyjnego nie kwestionował treści tego dokumentu ani nie próbował przedstawiać dowodów przeczących temu, co na jego podstawie zostało ustalone. Ani w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, ani w postępowaniu odwoławczym skarżący nie podejmował inicjatywy dowodowej, w szczególności nie kwestionował prawidłowości ustaleń organu pierwszej instancji. Przeciwnie, w odwołaniu od decyzji tego organu wskazywał, że przekroczenie sztuk podanych w Planie poprawy dobrostanu zwierząt wynikało z sytuacji covidowej i utrudnień z tym związanych. Jak stwierdził, spowodowało to, że zapomniał przemieścić nadliczbowe sztuki bydła. W ocenie sądu treść odwołania wskazuje jasno, że skarżący zgadzał się z ustaleniem organu o przekroczeniu norm.

Dopiero w postępowaniu przed sądem skarżący zaprzecza, jakoby do naruszenia norm w ogóle doszło i wskazuje, że liczba krów mlecznych w ogóle nie została przekroczona. Powołując się na dane z portalu IRZplus wskazuje, że w poszczególnych okresach, w których przyjęto przekroczenie, ilość krów była o 3 mniejsza niż to wynika z ustaleń organów.

Oceniając przebieg postępowania w sprawie, treść zapadłych decyzji i treść odwołania, nie sposób nie dostrzec, że argumentacja skargi jest konsekwencją przyjętej przez skarżącego taktyki procesowej. Wpisuje się w nią działanie, na które zwraca uwagę organ w odpowiedzi na skargę, w którym skarżący, po doręczeniu mu w dniu [...] maja 2021 r. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z [...] maja 2021 r., w dniu [...] maja 2021 r. złożył zgłoszenie sprzedaży trzech sztuk bydła z datą wsteczną tj. z datą [...] grudnia 2020 r.

Stosownie do art. 12 ust. 7 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2020 r., poz. 2001 ze zm.), zgłoszeń bydła, owiec, kóz i świń dokonuje się w formie:

1) pisemnej na formularzu udostępnionym przez Agencję albo

2) elektronicznej:

a) przez umieszczenie danych na informatycznym nośniku danych w sposób określony przez Agencję albo

b) na formularzu umieszczonym na stronie internetowej administrowanej przez Agencję, umożliwiającym wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego Agencji, w którym jest prowadzony rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych.

Przepis art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1760/2000 z dnia 17 lipca 2000 r. ustanawiającego system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczącego etykietowania mięsa wołowego i produktów z mięsa wołowego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz.U.UE.L z dnia 11 sierpnia 2000 r.), stanowi, że z wyjątkiem przewoźników posiadacze zwierząt zobowiązani są do zgłaszania właściwym władzom wszystkich przemieszczeń do i z gospodarstwa oraz wszystkich przypadków urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie wraz z datami tych zdarzeń w maksymalnym terminie określonym przez dane państwo członkowskie; ten maksymalny termin wynosi co najmniej trzy dni i nie przekracza siedmiu dni od dnia jednego z tych zdarzeń; państwa członkowskie mogą zwrócić się do Komisji z wnioskiem o przedłużenie maksymalnego siedmiodniowego terminu.

Sąd podziela twierdzenie organu, że w sytuacji, gdy zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt termin na zgłoszenie przemieszczenia bydła wynosi 7 dni, dokonane przez skarżącego zgłoszenie w momencie, gdy stwierdzono nieprawidłowości, nie mogło wpłynąć na zmianę ustaleń w sprawie i na treść decyzji.

Mając zaś na uwadze to, że jest możliwe zgłoszenie przemieszczenia w drodze elektronicznej, nie sposób przyjąć twierdzenia skarżącego o utrudnieniach związanych z sytuacją covidową. Skarżący w skardze sam wskazuje, że posiada dostęp do rejestrów prowadzonych w systemie informatycznym.

W tej sytuacji sąd uznał, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Za nieprzekonujące sąd uznał twierdzenia skargi o niesprawdzeniu przez organ danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich. Wprawdzie organ drugiej instancji nie wypowiedział się w decyzji co do kwestii sprzedaży przez rolnika zwierząt, którą to sprzedaż rolnik zgłosił po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji. Sąd uznaje jednak, że nie miało to żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wszak w dacie przeprowadzania kontroli administracyjnej wniosku zgłoszenie takie nie zostało przez rolnika dokonane, lecz dopiero po stwierdzeniu nieprawidłowości przez organ.

Niezasadny jest więc, zdaniem sądu, zarzut skargi naruszenia przepisów postępowania. Mając na uwadze sygnalizowane już wyżej odmienności w postępowaniu dowodowym w sprawach o przyznanie płatności sąd uznał, że jeżeli skarżący kwestionował ustalenia decyzji organu pierwszej instancji, winien był stosowne twierdzenia i argumenty przedstawić w odwołaniu od tej decyzji, i wskazać w nim na dowody, czego nie uczynił.

Oddalając wniosek dowodowy sformułowany w skardze tj. o przeprowadzenie dowodu z inwentaryzacji gospodarstwa i listy zwierząt znakowanych indywidualnie pobranej z Portalu IRZ plus, sąd kierował się treścią art. 106 § 3 p.p.s.a. który pozwala sądom administracyjnym przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, pod warunkiem ponadto, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W zwrocie "dowody uzupełniające" chodzi o dowody z dokumentów, które nie były przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym.

Należy wskazać, że sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej, same nie będąc uprawnione do ustalania stanu faktycznego sprawy. Celem regulacji z art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest więc umożliwienie sądowi ponownego czy też uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, lecz pozwolenie na dokonanie przez sąd oceny pod względem zgodności z prawem. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, bada, czy organ administracji ustalił stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w danej procedurze administracyjnej, a następnie czy dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Nie może natomiast wykraczać poza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.

Wszelkie dowody strona winna powoływać w postępowaniu przed organami, zwłaszcza – co należy zaakcentować – gdy przedmiotem rozstrzygania jest przyznanie płatności. W tego rodzaju postępowaniach, które toczą się na wniosek, to strona postępowania winna dołożyć należytej staranności, aby wykazać spełnienie przesłanek warunkujących przyznawanie tych płatności.

Powoływanie się dopiero przed sądem na okoliczności, których nie powołano choćby na etapie postępowania odwoławczego, należy uznać za spóźnione. Tym bardziej, że dowody, które przywołuje skarżący, istniały w dacie wydawania decyzji przez organy obydwu instancji.

Sąd przyjął, że w prawidłowo ustalonym stanie sprawy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego.

Skarżący wnioskował o przyznanie płatności w ramach realizacji wariantu 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo - zwiększona powierzchnia w budynkach.

Zgodnie z załącznikiem nr 3 ust. 5 do Rozporządzenia dobrostanowego - wymogi dla wariantu 2.2. są następujące:

1) liczba wszystkich krów mlecznych utrzymywanych w gospodarstwie rolnym nie jest większa niż maksymalna liczba krów mlecznych określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt;

2) powierzchnia bytowa w budynkach inwentarskich dla wszystkich krów mlecznych w gospodarstwie rolnym, w przeliczeniu na jedną sztukę, wynosi:

a) w systemie wolnostanowiskowym z wydzielonymi legowiskami dla:

- wydzielonego legowiska: długość - co najmniej 2,1 m, szerokość - co najmniej 1,1 m,

- powierzchni odpasowo-ruchowej - co najmniej 4 m2,

b) w systemie wolnostanowiskowym bez wydzielonych legowisk na ściółce - co najmniej 5,4 m2.

Bezspornie i prawidłowo przyjęto, że w Planie poprawy dobrostanu zwierząt skarżący wskazał jako maksymalną liczbę krów mlecznych 116. W ocenie sądu, w sprawie nie podważono skutecznie ustaleń organu co do liczby dni (53), w których liczba ta została przekroczona, jak też co do zakresu przekroczenia. Prawidłowo też wyznaczono okres referencyjny wynoszący 279 dni - na podstawie § 4 ust. 4 pkt 4 Rozporządzenia dobrostanowego, zgodnie z którym rolnik przestrzega wymogów w ramach wariantów, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. b - od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 14 marca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek.

W tych warunkach za prawidłowe należy uznać wyliczenia organu, że procent przekroczenia obsady wynosił 2,59%, a procent okresu przekroczenia dopuszczalnej maksymalnej obsady – 19%. W decyzjach organy przedstawiły sposób wyliczenia tych kwot.

Organ prawidłowo zastosował § 14 ust. 1 Rozporządzenia dobrostanowego, zgodnie z którym jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych wariantów, płatność dobrostanowa w części dotyczącej danego wariantu przysługuje w wysokości zmniejszonej o kwotę stanowiącą iloczyn:

1) iloczynu:

a) współczynnika dotkliwości danego uchybienia i

b) współczynnika trwałości danego uchybienia

- określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia oraz

2) kwoty wysokości płatności dobrostanowej, jaka przysługiwałaby w ramach danego wariantu, gdyby rolnik przestrzegał tych wymogów.

Należy też potwierdzić prawidłowość zastosowania załącznika nr 5 do Rozporządzenia dobrostanowego, z którego wynika, że w przypadku, gdy liczba wszystkich krów objętych wymogami wariantu w gospodarstwie rolnym jest większa niż liczba określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt nie więcej niż 5% i dłużej niż przez 10% wymaganego okresu przestrzegania wymogów, współczynnik dotkliwości uchybienia wynosi 80%, współczynnik trwałości uchybienia - 1,25, a iloczyn współczynnika dotkliwości i trwałości - 100%. Powyższe obligowało organ do zmniejszenia płatności o 100%.

W sprawie skarżący wnioskował również o przyznanie kosztów transakcyjnych. Zgodnie z § 6 ust. 1 Rozporządzenia dobrostanowego, rolnikowi może zostać przyznana kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. e rozporządzenia nr 1305/2013 poniesionych z tytułu sporządzenia, w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, planu poprawy dobrostanu zwierząt, jeżeli są spełnione warunki przyznania płatności dobrostanowej w ramach danego wariantu.

Analiza przytoczonego przepisu prowadzi do wniosku, że przyznanie kwoty kosztów transakcyjnych zostało uzależnione od spełnienia warunków przyznania płatności dobrostanowej. W sytuacji, gdy skarżący nie spełnił warunków przyznania tej płatności, zasadnie odmówiono mu również przyznania kwoty kosztów transakcyjnych – choć bez wątpienia poniesionych w związku ze sporządzeniem planu poprawy dobrostanu zwierząt.

W tych okolicznościach sąd nie podzielił również zarzutów skargi naruszenia przepisów prawa materialnego. Zauważyć należy, że skarżący wiąże te zarzuty z nieprawidłowościami co do ustalenia w sprawie istotnych faktów, których to jednak nieprawidłowości sąd rozpoznając tę sprawę nie potwierdził.

Mając powyższe na uwadze sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł o oddaleniu skargi.