Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 681/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1 i 3 pkt 1, par. 5, par. 8 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
article: art. 151, art. 50
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Huty A na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. stwierdził u Z.K. chorobę zawodową – pylicę płuc – pylicę spawaczy, wymienioną w pozycji 3.4 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115).

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji podniósł, iż orzeczeniem lekarskim z dnia [...] Nr [...] wydanym przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. stwierdzono u Z.K. chorobę zawodową. Nadto organ pierwszej instancji ustalił, że strona była zatrudniona w latach:

- 1963 - 1968 w Przedsiębiorstwie A (zakład został zlikwidowany) na stanowisku montera aparatury i urządzeń chemicznych,

- 1968 - 1972 w Hucie B na stanowisku spawacza,

- 1972 - 1991 w Przedsiębiorstwie C na stanowisku spawacza,

- 1991 - 1992 w Zakładzie D na stanowisku spawacza,

- 1992 - 1993 w Spółce E na stanowisku spawacza,

- 1993 w Przedsiębiorstwie F (zakład uległ likwidacji) na stanowisku spawacza,

- 1993 – 1995 w Przedsiębiorstwie G na stanowiskach konserwatora urządzeń, spawacza - ślusarza,

- 1995 w Spółce H na stanowisku ślusarza - spawacza,

- 1995 – 1996 własna działalność gospodarcza – Z.K., [...] na stanowisku ślusarza - spawacza,

- 1997 - 2003 w Spółce J na stanowisku montażysty spawacza.

Organ pierwszej instancji podkreślił, że wyżej wskazane orzeczenie lekarskie z dnia [...], na podstawie którego stwierdzono u Z.K. pylicę spawaczy pod postacią pylicy drobnoguzkowej ograniczonej, wydane zostało w oparciu o analizę narażenia zawodowego, wykonane badania spirometryczne oraz ocenę obrazu rtg płuc. Z kolei z treści kart oceny narażenia zawodowego sporządzonych w dniach [...], [...], [...], [...] oraz [...] wynika, że w okresie zatrudnienia w wyżej wymienionych zakładach pracy strona wykonywała pracę w warunkach narażenia na pyły i dymy spawalnicze. Zarejestrowane do [...] stężenia pyłów przekraczały wartości normatywne. Za okres lat [...] brak takich pomiarów, zaś w latach [...] zarejestrowane stężenie pyłu (wg. pomiarów przeprowadzonych w [...]) nie przekroczyło najwyższego dopuszczalnego stężenia. Ponadto Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. wskazał, iż strona w całym okresie zatrudnienia narażona była na działanie dymów spawalniczych zawierających tlenki żelaza i manganu.

W konkluzji orzeczenia organ pierwszej instancji wskazał, że analiza narażenia zawodowego związanego z wykonywaniem prac spawalniczych pozwoliła stwierdzić bezspornie, iż rozpoznana u Z.K. przez uprawnioną placówkę medyczną choroba zawodowa w postaci pylicy płuc spawaczy została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia tj. pyłów i dymów spawalniczych, występujących w środowisku pracy spawacza, a zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie wystąpienia związku przyczynowego pomiędzy narażeniem zawodowym, a rozpoznaną chorobą.

Odwołanie od tej decyzji wniosła do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. Huta B, żądając wyłączenia jej z grupy zakładów wyszczególnionych w zaskarżonej decyzji, w których zarejestrowane do [...] i w latach późniejszych, stężenie pyłów dla stanowiska spawacza przekraczały wartości normatywne.

Uzasadniając odwołanie wskazano, że Z.K. był zatrudniony w latach 1968 -1972 w Hucie B na stanowisku spawacza oraz, iż nie jest celem odwołania kwestionowanie stanu jego zdrowia. Odwołanie to zostało wniesione, jak w nim zaznaczono, w związku z zawartym w zaskarżonej decyzji stwierdzeniem, że Z.K. będąc zatrudniony w Hucie B był narażony na działanie pyłów w stężeniach przekraczających wartości normatywne. W wyniku wywiadu zawodowego przeprowadzonego w tym przedsiębiorstwie w dniu [...] przez Powiatową Stację Sanitarno – Epidemiologiczną w B. nie stwierdzono, na podstawie wykonanych pomiarów dla stanowiska spawacza, wystąpienia jakiegokolwiek przekroczenia stężenia pyłów. W zaskarżonej decyzji przyjęto natomiast wyniki pomiarów z innych lat tj. różnych od okresu zatrudnienia Z.K. w Hucie B. Wyniki te przyjęto bowiem z lat [...], a dotyczyły one stanowiska innego od tego, na którym zatrudniony był Z.K. Ponadto wskazano, że pomiary wykonane w [...] w Wydziale [...] również nie dotyczyły stanowiska spawacza. Jednocześnie załączono wyniki pomiarów stężenia pyłów dla stanowiska spawacza w tym przedsiębiorstwie wykonane w latach [...] i [...] przez Stację Sanitarno – Epidemiologiczną w B. oraz Kombinat Górniczo – Hutniczy Metali Nieżelaznych w K., które nie potwierdzają żadnych przekroczeń norm stężenia pyłów i substancji chemicznych dla tego stanowiska pracy. Następnie wskazano, że strona będąc zatrudnioną na stanowisku spawacza w Wydziale [...], a później w Wydziale [...] zobowiązana była do wykonywania pracy na tym stanowisku, a tylko sporadycznie mogła przebywać lub wykonywać pracę w innych rejonach huty np. w przypadku awarii. Okres pracy poza wyznaczonym stanowiskiem pracy był bardzo ograniczony z uwagi na zatrudnianie przez każdy z wydziałów przedsiębiorstwa własnych służb utrzymania ruchu, w tym spawacza.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby - zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a rozpoznaną chorobą, to jest wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie wystąpiło w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne potwierdziło poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia w zakresie czasu i miejsc pracy Z.K. w latach 1963 - 2003 oraz, że w tym okresie pracując w latach: 1963 - 1968 w Przedsiębiorstwie A (zakład zlikwidowany) na stanowisku montera aparatury i urządzeń chemicznych, 1968 - 1972 w Hucie B na stanowisku spawacza, 1972 - 1991 w Przedsiębiorstwie C na stanowisku spawacza, 1991 - 1992 w Zakładzie D na stanowisku spawacza, 1992 - 1993 w Spółce E na stanowisku spawacza, 1993 w Przedsiębiorstwie F (zakład zlikwidowany) na stanowisku spawacza, 1993 – 1995 w Przedsiębiorstwie G na stanowiskach konserwatora urządzeń, spawacza - ślusarza, 1995 w Spółce H na stanowisku ślusarza - spawacza, 1995 – 1996 prowadził własną działalność gospodarczą pod firmą Z.K., [...] na stanowisku ślusarza - spawacza, 1997 - 2003 w Spółce J na stanowisku montażysty spawacza, był eksponowany na działanie dymów i gazów spawalniczych.

W tym stanie rzeczy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uznał, że strona w okresie swej aktywności zawodowej w latach 1963 – 2003, wykonując zawód spawacza elektrycznego i gazowego pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłej choroby zawodowej narządu oddechowego, w tym pylicy płuc spawaczy. Organ odwoławczy wskazał, iż Z.K. był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] Nr [...]), gdzie lekarze specjaliści w konkluzji wskazanego orzeczenia rozpoznali u niego pylicę płuc spawaczy i zakwalifikowali rozpoznane schorzenie do poz. 3.4 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych. Organ odwoławczy podniósł również, iż orzeczenie zostało wydane na podstawie radiogramu płuc wykonanego u strony w dniu [...]. Wskazane badanie diagnostyczne wykazało obecność w polach płucnych Z.K. zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających pod postacią pylicy drobnoguzkowej ograniczonej. Nadto wyjaśniono, iż badanie radiograficzne płuc jest badaniem z wyboru w diagnostyce pylicy, a podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej w pozycji tylno – przedniej zagęszczeń ogniskowych w płucach odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających, co jest procedurą zgodną z obowiązującą klasyfikacją radiologiczną pylic Międzynarodowego Biura Pracy.

Odpowiadając na zarzuty odwołania organ drugiej instancji wyjaśnił, że brak przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń (NDS) czynników szkodliwych dla zdrowia w rozumieniu obowiązujących przepisów nie oznacza równocześnie, iż Z.K. nie był narażony na działanie czynników szkodliwych. Określone przepisami najwyższe dopuszczalne stężenia czynników szkodliwych (NDS) oddziaływujące na pracownika w ciągu dnia pracy przez okres jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować negatywnych zmian w stanie zdrowia. Z powyższego nie wynika natomiast by czynniki szkodliwy nie przekraczający dopuszczalnych stężeń nie mógł spowodować w organizmie pracownika zmian prowadzących do wystąpienia choroby będącej chorobą zawodową.

W świetle poczynionych ustaleń, biorąc pod uwagę treść orzeczenia lekarskiego sporządzonego przez lekarzy orzeczników Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany decyzji pierwszoinstancyjnej, wobec czego orzekł o utrzymaniu jej w mocy w całości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Huta B nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego stwierdziła, że wydana przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. decyzja z dnia [...] Nr [...] jest dla niej krzywdząca i wniosła o jej zmianę przez wyłączenie jej z grupy zakładów wyszczególnionych w decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T., w których zarejestrowane do [...] i w latach późniejszych stężenia pyłów dla stanowiska spawacza przekraczały wartości normatywne oraz o wyłączenie jej z decyzji organu pierwszej instancji, bowiem w jej ocenie praca Z.K. w zakładzie skarżącej nie spowodowała w jego organizmie choroby zawodowej.

Uzasadniając swoje żądania skarżąca powtórzyła w całości argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Dodatkowo wskazała, w odniesieniu do zarzutu dotyczącego braku związku zatrudnienia Z.K. w jej zakładzie z wystąpieniem u niego choroby zawodowej, że był on zatrudniony w charakterze spawacza w latach 1963 – 2003 w różnych przedsiębiorstwach. Skarżąca była drugim z kolei przedsiębiorstwem zatrudniającym wyżej wymienionego, a praca w kolejnych zakładach zatrudniających Z.K. wiązała się z koniecznością przeprowadzenia u niego badań lekarskich wstępnych i okresowych, w wyniku których nie wykryto u niego zmian w obrębie płuc. W przypadku wykrycia takich zmian orzekający o jego zdolności do pracy na stanowisku spawacza lekarze powinni wydać opinię negatywną i nie dopuścić go do pracy na tym stanowisku. Nadto skarżąca wskazała, że czteroletni okres zatrudnienia Z.K. w jej przedsiębiorstwie był stosunkowo krótkim okresem jego aktywności zawodowej, w związku z tym traktowanie Huty B na równi z innymi zakładami, w których świadczył on pracę na stanowisku spawacza przez czas dłuższy jest niesprawiedliwe.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu swej decyzji i ponownie podkreślił, iż specjalistyczne badania lekarskie przeprowadzone przez kompetentną placówkę orzeczniczą doprowadziły do wydania orzeczenia kwalifikującego rozpoznane u Z.K. schorzenie jako chorobę wyszczególnioną w wykazie chorób zawodowych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych.

Nadto, odnosząc się wprost do zarzutów skargi, organ odwoławczy ponownie wyjaśnił, że w sytuacji gdy pomiary kontrolne nie wykazały przekroczenia NDS czynników szkodliwych dla zdrowia, nie jest to równoznaczne z brakiem narażenia pracownika na działanie tych czynników. Już bowiem samo narażenie na ich działanie, przy uwzględnieniu wrażliwości osobniczej, może prowadzić do wystąpienia w organizmie pracownika zmian chorobowych kwalifikowanych jako choroba zawodowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Po myśli art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności tej działalności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Regulacja zawarta w art. 134 §1 przywołanej ustawy stanowi, iż sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przystępując do kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności do sprawdzenia, czy skargę wniósł podmiot do tego uprawniony ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1676/07 niepublikowany). Stosownie do postanowień art. 50 ustawy p.p.s.a uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Wniesienia skargi przez podmiot, który nie legitymuje się interesem prawnym powoduje jej oddalenie. W postępowaniu administracyjnym interes ten musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego. W postępowaniu sądowo-administracyjnym, może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (por. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, "Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne", Warszawa 2003, s. 424).

Merytoryczne badanie sprawy, jakie stało się obowiązkiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskutek wniesionej przez Hutę B skargi, poprzedzone przeto musiało zostać zbadaniem legitymacji skargowej skarżącej Huty B.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym zerwano z obowiązującym do 2002r. dualizmem podmiotów zobowiązanych do wypłaty jednorazowych odszkodowań dla poszkodowanych pracowników. W poprzednim bowiem okresie, tj. pod rządami ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t. j. Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) pracodawcy byli zobowiązani do wypłaty jednorazowych odszkodowań poszkodowanym pracownikom, niezależnie od świadczeń wypłacanych z tego tytułu przez ZUS. Ten system świadczeń zastąpiony został obecną regulacją zawartą w ustawie z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.), zgodnie z którą wyłącznie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaca świadczenia z tytułu choroby zawodowej. W związku z tym, iż zakład pracy nie jest już zobowiązany do wypłacenia pracownikowi jednorazowego świadczenia z tytułu choroby zawodowej odpadła materialnoprawna podstawa do udziału zakładu pracy w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, a podmiotowi takiemu przysługuje jedynie interes faktyczny ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1676/07 niepublikowany czy II OSK 1447/08 z dnia 12 grudnia 2008 –centralna baza orzeczeń NSA ).

W świetle przyjętej interpretacji jedynie słuszna jest konstatacja, iż wnosząca skargę Huta B legitymuje się jedynie interesem faktycznym, natomiast nie wykazała ona na żadnym etapie prowadzonego postępowania administracyjnego, jak i postępowania sądowoadministracyjnego swojego interesu prawnego w tej sprawie. O posiadaniu przez wskazany podmiot interesu prawnego nie może przesądzać fakt, że uczestniczył on w sposób aktywny w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, gdyż sąd administracyjny dokonuje samodzielnej oceny interesu prawnego, a w konsekwencji przymiotu strony postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o odrębne unormowania prawne, a mianowicie przywołany wyżej art. 50 ustawy p.p.s.a.

Mając na względzie zarzuty postawione przez skarżącą na etapie wniesionej skargi, a także w treści wniesionego odwołania od decyzji organu I instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za stosowne dodatkowo wyjaśnić skarżącej jej sytuację prawną i faktyczną w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, jako pracodawcy zatrudniającego Z.K. w określonych w wywiadzie środowiskowym latach.

Zwraca uwagę, iż w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej konieczne jest ustalenie środowiska pracy, gdyż choroby zawodowe nie powstają poza tym środowiskiem. Za zawodowe bowiem uważa się choroby spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy i organy inspekcji sanitarnej są obowiązane badać środowisko pracy, czyli miejsce, w którym praca była wykonywana. Chodzi tu wyłącznie o to, gdzie pracownik narażony był na działanie czynnika szkodliwego, nie zaś na czyją rzecz wykonywał pracę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2001r. sygn. I SA 1780/00).

Ustalenia organu dotyczą przeto zakładu, w którym występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia, nie zaś "zakładu, w którym doszło do zakażenia", zwłaszcza że - w przeciwieństwie do wypadku przy pracy - ustalenie daty pewnej miejsca powstania choroby zawodowej z reguły nie jest możliwe. W decyzji stwierdzającej chorobę zawodową organ inspekcji sanitarnej nie wskazuje pracodawcy, u którego pracownik nabawił się choroby zawodowej, lecz dokonuje ustaleń związanych ze środowiskiem pracy.

Odnosząc się w dalszym ciągu do sformułowanych w skardze zarzutów Huty B podnieść trzeba, iż wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musi być zawinione przez pracodawcę lecz wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika szkodliwego tylko dla jednego pracownika, z uwagi na jego osobniczą wrażliwość. Fakt wystąpienia choroby zawodowej spowodowanej względami natury biologicznej u konkretnej osoby nie narusza natomiast dobrego imienia zakładu, w którym dana osoba była zatrudniona ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2005r. sygn. akt SA/Wa 591/04 publ. LEX nr 171700). Stosownie do brzmienia § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, dla rozpoznawania i stwierdzenia choroby zawodowej nie ma znaczenia okoliczność, czy poddany badaniom w kierunku stwierdzenia choroby zawodowej pracownik świadczył pracę w warunkach przekroczenia dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia. Istotnym jest natomiast, czy wykonywał on pracę będąc eksponowanym na działanie takich czynników, bowiem dla rozpoznawania i stwierdzenia choroby zawodowej wystarczającymi przesłankami jej stwierdzenia jest wystąpienie choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie związku przyczynowego między wystąpieniem tej choroby, a warunkami pracy. Przesłanką konieczną jest także możliwość stwierdzenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Z kolei po myśli § 2 ust. 3 pkt 1 tego rozporządzenia, oceniając narażenie zawodowe uwzględnia się w odniesieniu do czynników chemicznych i fizycznych - rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i okres narażenia zawodowego. Bezspornym jest, że w okresie pracy na stanowisku spawacza w Hucie B (w latach 1968 – 1972) Z.K. był narażony na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia w postaci pyłów, dymów i gazów spawalniczych, co wynika z dołączonych do skargi wyników badań środowiskowych wykonanych pomiędzy [...] i [...]. Skoro zatem w okresie zatrudnienia w przedsiębiorstwie skarżącej świadczył on pracę w warunkach narażenia na działanie czynników szkodliwych, to zasadnie orzekające w sprawie organy administracyjne zaliczyły również ten okres do okresu, w którym był on eksponowany na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, bez względu na wartość ich stężeń lub natężeń.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana ex officio wykazała nadto, że została ona wydana na skutek przeprowadzenia koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy dowodów, właściwej ich oceny, poprawnych rozważań faktycznych, które znalazły dostateczny wyraz w jej motywach. Decyzja ta zatem odpowiada prawu, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych ani przepisów procedury.

Pojęcie choroby zawodowej definiuje art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa w art. 237 §1 pkt 2 Kodeksu pracy, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Wykaz chorób zawodowych zawarty został w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszana podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), zwanego w dalszej części rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych.

W tym miejscu przyjdzie wskazać, że przepisy przywołanego wyżej art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy oraz wydanego na ich podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, stały się przedmiotem pytania prawnego o zgodność z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które mocą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lutego 2007 r. (sygn. akt III SA/Kr 125/06) zostało skierowane do Trybunału Konstytucyjnego.

Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. (sygn. akt P 23/07) Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 237 §1 Kodeksu pracy oraz wydanego na jego podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Okoliczność ta nie uzasadnia jednak uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 §1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem w przywołanym orzeczeniu określono równocześnie, że cytowane wyżej przepisy art. 237 §1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. tracą moc obowiązującą dopiero z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wspomnianego wyroku w Dzienniku Ustaw.

W konsekwencji, skoro w dacie orzekania omawiane unormowania zachowały moc obowiązującą, ocenę legalności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia należało przeprowadzić uwzględniając ich treść.

Zgodnie zatem z brzmieniem § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., przez choroby zawodowe rozumie się schorzenia ujęte w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do tego aktu, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zatem, jak zgodnie przyjęły organy sanitarne obydwu instancji, zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do przywołanego rozporządzenia oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Należy podkreślić, że wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego zaś ocena działania czynnika szkodliwego powinna zostać dokonana z uwzględnieniem okoliczności wymienionych w § 2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia. W toku postępowania orzekające w sprawie organy administracyjne bezspornie uznały, że Z.K. będąc zatrudnionym w latach 1963 - 2003 na stanowisku spawacza, wykonywał pracę w warunkach narażenia na działanie czynników mogących wywołać przewlekłą chorobę zawodową narządów oddechowych.

Stosownie do brzmienia § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r., podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, w szczególności dane zawarte w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych wymienionych w § 5 tego aktu normatywnego.

Zgodnie z § 5 ust. 1 cytowanego rozporządzenia właściwym do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, wymienionych w tym rozporządzeniu. Lekarz ten wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Wskazane orzeczenie lekarskie, dotyczące rozpoznania choroby zawodowej, jest jedynie opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Jednak trafnie wskazuje się, że bez tej opinii, bądź sprzecznie z nią, organ administracji nie może we własnym zakresie dokonywać rozpoznania choroby zawodowej ani nie może ustalać czy rozpoznane schorzenie mieści się w powoływanym wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu z obowiązku dokonania oceny tych opinii, jako dowodów w sprawie. Zasadne jest stwierdzenie, że opinia powinna, aby organ administracji mógł się na niej skutecznie oprzeć, zawierać przekonywujące uzasadnienie.

W niniejszej sprawie Z.K. był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. Z uwagi na charakter schorzenia, biorąc pod uwagę aktualne badania spirometryczne oraz ocenę radiogramu płuc, a także analizę wywiadu zawodowego, lekarze orzecznicy wyżej wskazanej placówki diagnostycznej rozpoznali u niego chorobę zawodową w postaci pylicy płuc – pylicy płuc spawaczy wymienioną w poz. 3.4 stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, wykazu tych chorób. Zdaniem lekarzy orzeczników, którzy wydali orzeczenie z dnia [...] Nr [...], zmiany występujące w obrębie płuc badanego w postaci zagęszczeń ogniskowych, stwierdzone na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej wykonanym w dniu [...], odpowiadają efektom oddziaływania pyłów zwłókniających pod postacią pylicy drobnoguzkowej ograniczonej, co w połączeniu z przeprowadzoną przez nich analizą narażenia zawodowego strony, analizą różnicową oraz wykonanymi badaniami spirometrycznymi (które nie wykazały upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc) dało podstawy do rozpoznania u Z.K. pylicy płuc spawaczy.

Konkludując, orzeczenie lekarskie zostało wydane przez profesjonalną jednostkę, dysponującą specjalistycznymi wiadomościami, a jego uzasadnienie jest przekonywujące. Wywiedziono w jego treści w sposób nie budzący wątpliwości, iż przeprowadzone badania specjalistyczne pozwoliły na stwierdzenie choroby zawodowej. Rozpoznanie u Z.K. choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych oraz stwierdzenie związku przyczynowego pomiędzy zdiagnozowanym schorzeniem płuc, a warunkami wykonywanej przez niego pracy, pozwoliło na stwierdzenie u niego choroby zawodowej.

Zasadnie wobec tego orzekające w sprawie organy sanitarne pierwszej i drugiej instancji wydały decyzje o stwierdzeniu u Z.K. choroby zawodowej w postaci pylicy płuc spawaczy. Konstatacja powyższa powoduje konieczność oddalenia skargi również z przyczyn merytorycznych.

W tym stanie rzeczy, pomimo subiektywnego przekonania skarżącej o wadliwości zapadłych decyzji, do uwzględnienia skargi dojść nie mogło.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.