Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2140/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 159,  art. 130
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 77  par. 1,  art. 85
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 133  par. 1,  art. 106  par. 3,  art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 4,  par. 36  ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 207 poz 2109
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego
article: art. 244  par. 1,  art. 245
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania M.C., reprezentowanej przez adwokat J.F. utrzymał w mocy decyzję Starosty C. z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] ustalającą odszkodowanie m.in. na rzecz A.C. w ¼ części - za grunt położony w C., obręb [...], oznaczony w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] i [...] o pow. [...] m2, zajęty pod drogę publiczną (gminną).

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Starosta C. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. ustalił odszkodowanie m.in. dla M.C. za ¼ wyżej opisanej nieruchomości w wysokości [...] zł, zobowiązując Gminę Miejską C. do jego wypłaty.

Powyższa nieruchomość była przedmiotem współwłasności i stała się własnością Gminy Miejskiej C. z mocy decyzji Starosty C. z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] ustalającej lokalizację inwestycji pn.: "budowa drogi gminnej stanowiącej odcinek wewnętrznej pętli miejskiej od ul. [...] do ul. [...] w C.", utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. nr 80, poz. 721 z późn. zm.).

Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. Starosta C. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, zawieszonego następnie postanowieniem Starosty C. z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] do czasu prawomocnego postanowienia o nabyciu praw do spadku po jednym ze zmarłych współwłaścicieli nieruchomości.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało podjęte z urzędu przez organ postanowieniem Starosty C. z dnia [...] marca 2010 r., który następnie zlecił rzeczoznawcy majątkowemu wykonanie wyceny nieruchomości.

W toku przeprowadzonej, w dniu [...] kwietnia 2010 r., rozprawy strony postępowania sformułowały zarzuty do wykonanej przez rzeczoznawcę majątkowego Z.M. wyceny nieruchomości stanowiącej dz. ew. nr [...] i [...], położonej w C. (operat szacunkowy z marca 2010 r.).

Pełnomocnik A.C. zarzuciła ekspertyzie nierzetelność skutkującą zaniżeniem wartości nieruchomości, wnioskując jednocześnie o powołanie w sprawie biegłego sądowego - rzeczoznawcę do ustalenia wartości nieruchomości. Wniosła także o dołączenie do akt sprawy rozbiórki w 1981 r. budynku mieszkalnego zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości, który jak to twierdzi pełnomocnik został rozebrany przez władze miasta C. bez odszkodowania. Zdaniem pełnomocnika dz. nr [...] i [...] mają kwalifikację działek budowlanych i są położone w centrum miasta, zaś przyjęte przez rzeczoznawcę do porównań nieruchomości mają znacznie gorsze położenie, co skutkuje zaniżeniem wartości wycenianej nieruchomości. Ponadto skarżąca zarzuciła, iż rzeczoznawca nie dokonał wizji nieruchomości z udziałem właścicieli nieruchomości, przez co dowód z opinii jest "subiektywny i nieadekwatny".

Podobny zarzut sformułowany został przez innych współwłaścicieli nieruchomości.

Z kolei przedstawiciel Prezydenta Miasta C. zarzucił opinii, że do porównań przyjęto dwie transakcje, które nie były transakcjami pod drogi publiczne (dz. [...] i [...]), co spowodowało zawyżenie wartości przedmiotowej nieruchomości.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. rzeczoznawca majątkowy odniósł się do zarzutów podniesionych podczas rozprawy administracyjnej. W szerokim uzasadnieniu sformułował następujące stanowisko:

– w okresie ostatnich dwóch lat, licząc od daty na którą określono wartość przedmiotowej nieruchomości stwierdzono 15 transakcji gruntami zajętymi pod drogi publiczne; średnia cena transakcyjna wynosiła [...] zł/m2 (spośród tego zbioru do porównań przyjęto transakcje nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem sprzedaży w okresie najbliższym poprzedzającym wycenę);

– przyjęte do porównań działki położone w obrębie [...] nie posiadają lokalizacji "znacznie gorszej" od nieruchomości przyjętej do porównań, co wynika z dokładnie określonego katalogu cech położenia i sąsiedztwa;

– zgodnie z obowiązującymi przepisami rzeczoznawca majątkowy jest zobowiązany do przyjęcia dla wycenionej działki funkcji drogowej, niezależnie od przeznaczenia pozostałej części nieruchomości;

– przyjęcie do porównań transakcji działkami nr [...] i [...] było zasadne, gdyż nabycie przedmiotowych nieruchomości nastąpiło w związku z realizacją inwestycji drogowej p.n. " budowa pętli miejskiej ".

Stanowisko rzeczoznawcy majątkowego zostało przedstawione stronom postępowania.

Pełnomocnik pozostałych współwłaścicieli nieruchomości podtrzymał swoje zarzuty zgłoszone do operatu szacunkowego. Z kolei Starosta C. wystąpił, pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...], do Urzędu Skarbowego w C. o podanie informacji dotyczącej przyjmowanych do celów podatkowych wartości gruntów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe w latach 2008 -2010. Z uzyskanej informacji wynika, że ceny te nie przekraczają kwoty [...] zł/m2. W konsekwencji decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Starosta C. ustalił odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako działki ewidencyjne nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2 na rzecz jej współwłaścicieli na łączną kwotę [...] zł. Wysokość odszkodowania oparto na sporządzonej w marcu 2010 r. wycenie nieruchomości przez Z.M.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji odniósł się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania, a w konkluzji stwierdził, że ustalona na poziomie [...] zł/m2 kwota odszkodowania należnego jej byłym współwłaścicielom w żaden sposób nie narusza zasady "słusznego odszkodowania".

Od powyższej decyzji odwołanie, do Wojewody [...], wniosła współwłaścicielka przedmiotowej nieruchomości A.C., reprezentowana przez adwokat J.F.. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 128 oraz 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W ocenie skarżącej, skoro działka miała charakter budowlany, to przyjmowanie do porównań nieruchomości nabytych pod drogi publiczne powoduje zaniżenie odszkodowania, a tym samym narusza prawo właściciela do "słusznego odszkodowania".

Organ drugiej instancji wskazał, że operat szacunkowy sporządzony dla potrzeb postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomości przeznaczone pod inwestycje drogową powinien odpowiadać przepisowi § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109), zgodnie z którym przy określeniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów na te cele. W.w. przepis rozporządzenia obliguje rzeczoznawcę przy szacowaniu wartości nieruchomości do brania w pierwszej kolejności pod uwagę cen transakcyjnych uzyskanych przy sprzedaży gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne, jeżeli tego rodzaju rynek na danym lub podobnym obszarze został wykreowany. Rynek taki na terenie m. C. istniał w dacie sporządzenia operatu, a zatem przyjęte przez rzeczoznawcę zasady wyceny oparte na wybranych transakcjach tego rynku były prawidłowe. Organ podniósł, że tylko w przypadku braku cen, o których mowa w § 36 ust. 1 cyt. rozporządzenia wartość gruntów określa się w inny sposób, z uwzględnieniem m. in. przeznaczenia gruntów, z których wydzielono działki pod drogi publiczne.

Wojewoda wskazał, że rozporządzenie z dnia 21 września 2004 r. wydane zostało na podstawie art.159 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. Z 2010 r. Nr 102, poz. 651), a jego postanowienia wiążą zarówno rzeczoznawcę majątkowego jak i organ prowadzący postępowanie w tej sprawie. Trafnie, zdaniem Wojewody, organ pierwszej instancji wskazał, że rzeczoznawca w procesie wyceny uwzględnił różnice stanu nieruchomości wycenionej i przyjętych do porównań, w tym kwestionowanych przez skarżącą działek, z terenu obrębu ,, [...]". Wojewoda zgodził się ze stanowiskiem Starosty, że sprawa budynku usytuowanego na przedmiotowej nieruchomości przed 1988 r. nie może być przedmiotem niniejszego postępowania. Odszkodowanie za przejętą nieruchomość uwzględniać bowiem musi zgodnie z art. 18 ust. 1 " specustawy drogowej " stan prawny oraz stan faktyczny tej nieruchomości na dzień wydania przez organ pierwszej instancji decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. Ponadto, w ocenie Wojewody, bak jest także podstaw do przyjęcia, że brak udziału w oględzinach nieruchomości jej właścicieli miał wpływ na ustalenie opinii o wartości, skoro strony w sposób dostatecznie czynny mogły zgłosić swoje uwagi do operatu szacunkowego w toku postępowania.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła A.C., reprezentowana przez adwokat J.F.

Skarżąca zarzuciła, że kwota odszkodowania proponowana przez biegłego nie została zweryfikowana przez organ, została przyjęta jednostronnie, a materiał dowodowy ograniczony został do jednego operatu bez skonfrontowania jego wiarygodności.

Skarżąca podniosła, że analiza nieruchomości została przeprowadzona chaotycznie bez żadnego rozróżnienia przeznaczenia działek. Ponadto wskazała, że wiarygodność oceny podważa także fakt, iż nie zostały wzięte pod uwagę, przy sporządzaniu operatu, skrajnie wysokie ceny nieruchomości, zaś uwzględniono skrajnie niskie - znacznie odbiegające od cen występujących na lokalnym rynku. Skarżąca zarzuciła, iż rzeczoznawca błędnie dobrał cechy charakteryzujące działki przeznaczone pod drogi, gdyż pomylił je z cechami inwestycji budowlanej. Nie powinien był wziąć pod uwagę takich cech jak sąsiedztwo i otoczenie działki, kształt działki oraz dostęp działki do drogi publicznej i jej uzbrojenie. Szczególną wadą dyskwalifikującą rzetelność wyceny przedmiotowej nieruchomości jest wzięcie pod uwagę cechy "dostępu do drogi publicznej", gdyż wyceniana nieruchomość jest sama przeznaczona pod drogę publiczną. Nadto błędem rzeczoznawcy jest wzięcie pod uwagę tych cech działki [...] i [...] oraz działek porównywanych, które są tożsame. Są to cechy: "sąsiedztwo i otoczenie" oraz "zagospodarowanie działki". Tożsame cechy, zdaniem skarżącej powinno się pominąć. Ponadto została niewłaściwie zastosowana przez rzeczoznawcę metoda porównywania parami. Nieprawidłowość polega na tym, że do określenia wartości rynkowej działek [...] i [...] rzeczoznawca przyjął błędnie, opisane w punkcie 21 cechy charakterystyczne dla inwestycji budowlanej (zamiast drogowej), przy których uwzględnieniu wycena została zaniżona. Następnie tak zaniżone działki rzeczoznawca porównał ze sprzedanymi działkami przeznaczonymi pod inwestycję drogową oraz całkowicie odmiennymi nieruchomościami przeznaczonymi pod zabudowę, które błędnie uznał za podobne. Ponadto określając wartość nieruchomości wybranych do porównania z działkami [...] i [...] rzeczoznawca w ogóle nie podał sposobu badania rynku i w konsekwencji ustalenia cen transakcyjnych. W związku z brakiem podania powyższego sposobu niemożliwa jest weryfikacja prawidłowości działania rzeczoznawcy. W konsekwencji zdaniem skarżącej analiza rzeczoznawcy nie jest prawidłowa, ze względu na brak uzasadnienia przyjmowania poszczególnych danych za wiarygodne. Błędem jest, że nie zostały wskazane konkretne rynki równoległe oraz nie został scharakteryzowany zarówno rynek lokalny jak i rynki równoległe, co powinno nastąpić poprzez ujawnienie ich cen i konkretnego położenia.

W tej sytuacji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej oraz o powołanie biegłego sądowego z dziedziny wyceny nieruchomości w celu prawidłowego określenia ceny wywłaszczonej nieruchomości. Ponadto wniosła o zasądzenie od organu na rzecz M.A.C. kwoty [...] zł tytułem odszkodowania i o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

Wskazaną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty C. z dnia [...] czerwca 2010 r. ustalającą odszkodowanie za nieruchomość położoną w C., oznaczoną jako działka nr [...] i [...].

We wniesionej skardze jedna ze współwłaścicielek nieruchomości kwestionuje sposób ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

W niniejszej sprawie podstawą prawną decyzji ustalającej odszkodowanie były przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Zgodnie z brzmieniem art. 18 w.w. ustawy wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się wg jej wartości rynkowej w dniu wydawania decyzji o wywłaszczeniu. W myśl zaś art. 23 w sprawach w niej nieuregulowanych stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. Kwestie związane z odszkodowaniem za wywłaszczoną nieruchomość uregulowane są w ustawie o gospodarce nieruchomościami w art. 128 do 135 (dział III rozdział 5) oraz wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego.

Stosownie do art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Pozycja rzeczoznawcy majątkowego, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 sierpnia 1997 r., zbliżona jest do statusu osoby zaufania publicznego. Zarówno przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami jak również standardy zawodowe oraz kodeks etyki, nakładają na rzeczoznawcę majątkowego przy dokonywaniu wyceny nieruchomości obowiązek wykorzystania zarówno swojej wiedzy specjalistycznej jak również dokładania należytej staranności. Dlatego też ocena prawidłowości pod względem merytorycznym operatu szacunkowego - wyceny nieruchomości, dla sporządzenia, której wykorzystana została pewna wiedza specjalistyczna, może być dokonywana jedynie z dużą ostrożnością.

Zgodnie z § 36 ust. 1 powołanego rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r. przy określaniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. W przypadku braku cen, o których mowa w ust. 1, wartość gruntów zajętych pod drogi publiczne określa się jako iloczyn wartości 1 m2 gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych i ich powierzchni, z tym że jeżeli przeznaczenie gruntów przyległych powoduje, że ich wartość jest niższa niż wartość gruntów przeznaczonych pod drogi, tak ustaloną wartość powiększa się o 50 % (§ 36 ust. 2 pkt 2). Stosownie zaś do § 4 ust. 2 rozporządzenia w podejściu porównawczym stosuje się metodę porównywania parami, metodę korygowania ceny średniej albo metodę analizy statystycznej rynku.

Z powołanych przepisów wynika zatem, że inny sposób określenia wartości rynkowej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną stosuje się w sytuacji, gdy na terenie właściwej jednostki samorządu terytorialnego miały miejsce transakcje sprzedaży nieruchomości odpowiednio zajętych lub przeznaczonych pod drogi publiczne, a inny wówczas, gdy takich transakcji sprzedaży nie było. W rozpoznawanej sprawie na terenie Gminy C. występowały transakcje sprzedaży gruntami przeznaczonymi lub zajętymi pod drogi publiczne. W konsekwencji do określenia wartości nieruchomości rzeczoznawca majątkowy zastosował podejście porównawcze, metodę porównywania parami.

Rzeczoznawca z bazy danych wybrał 16 transakcji sprzedaży z lat kwiecień 2008 – marzec 2010 r. nieruchomościami gruntowymi przeznaczonymi lub zajętymi pod drogi publiczne, zaś do wyceny wybrał z rynku lokalnego 3 transakcje gruntami przeznaczonymi pod drogi w przedziale obszarowym od 102m2 do 340m2, zawarte w okresie najbliższym poprzedzającym wycenę i posiadających te same przeznaczenie. Sąd zauważa, że o wyborze podejścia i metody szacowania nieruchomości decyduje wyłącznie rzeczoznawca. Również tylko rzeczoznawca decyduje o doborze nieruchomości, które przyjmuje do porównania. W ocenie Sądu, w świetle obowiązujących w tym względzie przepisów, przyjęta za podstawę wyceny metoda i podejście nie budzi wątpliwości i są prawnie dopuszczalne.

Za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące niezawiadomienia strony o przeprowadzeniu przez rzeczoznawcę majątkowego oględzin nieruchomości i pozbawienia w ten sposób skarżącego możliwości wypowiedzenia się co do operatu szacunkowego. Oględziny te bowiem nie były dowodem dopuszczonym przez organ w toku postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 85 k.p.a. Dowodem w sprawie był dowód z opinii biegłego i z tą opinią skarżący został zapoznany. Biegły zobowiązany do wydania w sprawie opinii nie ma zaś obowiązku powiadamiania stron o dacie, w której dokonuje oglądu nieruchomości.

Należy mieć na uwadze, że operat szacunkowy stanowi sformalizowaną prawnie opinię rzeczoznawcy majątkowego wydawaną w zakresie posiadanych przez niego wiadomości specjalnych odnośnie szacowania nieruchomości. Ocena operatu szacunkowego przez organ administracji nie jest więc możliwa w takim zakresie, w jakim miałaby dotyczyć wiadomości specjalnych. Ocena taka może dotyczy tylko i wyłącznie kwestii wykonania opinii zgodnie z przepisami prawa. Natomiast ustawowy zakres kontroli legalności rozstrzygnięć administracyjnych przypisany sądowi administracyjnemu nie obejmuje weryfikacji wiadomości specjalnych. Organ, na którego zlecenie biegły wykonał opinię w formie operatu szacunkowego dokonuje weryfikacji, czy operat ten spełnia w szczególności wymogi określone w § 56 powołanego rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r. W szczególności kontroluje, czy opinia zawiera wszystkie wymagane w tym przepisie elementy.

Operat szacunkowy jest dowodem w sprawie i podlega ocenie, tak jak każdy inny dowód, stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu, organ administracji sprawdził w sposób wyczerpujący na jakich przesłankach biegły oparł swoje twierdzenia i skontrolował prawidłowości tego rozumowania.

Skoro organ uznał, iż operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z przepisami prawa i może zostać wykorzystany do ustalenia odszkodowania, to brak było podstaw do występowania przez organ o sporządzenie nowego operatu, czy też o jego ocenę przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych, o której mowa w art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Niewątpliwie uprawnienie takie przysługiwało stronie niezadowolonej, która mogła wystąpić o taką ocenę do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, strona tego jednak nie uczyniła .

Odnosząc się zaś, do wniosku pełnomocnika strony skarżącej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego – rzeczoznawcy majątkowego na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, (która to opinia miałaby być dopiero sporządzona), Sąd zauważa, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., który jednak nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z tym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.c., zgodnie z którymi dokumenty można podzielić na urzędowe - art. 244 § 1 k.p.c. (sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania) stanowiące dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone oraz prywatne - art. 245 k.p.c., stanowiące dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie.

Tylko te dowody mogą więc być przedmiotem ewentualnego rozpatrzenia przez sąd administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie mają tego waloru dowody, które w istocie mają charakter opinii biegłego (por. wyr. siedmiu sędziów NSA z dnia 25 września 2000 r., FSA 1/00, ONSA 2001, nr 1, poz. 1). W krytycznej glosie do tego wyroku A. Skoczylas podniósł, że dowód z dokumentu zawierającego tzw. prywatną opinię biegłego może być dopuszczony przez sąd administracyjny jedynie dla oceny, czy organy administracji publicznej ustaliły stan faktyczny sprawy administracyjnej zgodnie z unormowaniami procedury administracyjnej, a następnie tego, czy prawidłowo dokonały subsumpcji przepisu prawa materialnego do poczynionych ustaleń faktycznych (por. A. Skoczylas, glosa do wyroku NSA z dnia 25 września 2000 r., FSA 1/00, OSP 2001, z. 2, poz. 19). Dopuszczalność wyjaśnienia istotnych wątpliwości musi być oceniana na tle konkretnej sprawy i w aspekcie okoliczności, które mają wpływ na treść jej rozstrzygnięcia. Najtrafniej do istoty postępowania dowodowego odniósł się NSA w wyroku z dnia 6 października 2005 r. (II GSK 164/05, ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 45). Stwierdził w nim mianowicie, że przeprowadzenie przez sąd administracyjny uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu (art. 106 § 3) będzie dopuszczalne w sytuacji, gdy wnioskowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Celem tego postępowania nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń.

Tym samym - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - stwierdzić trzeba, że odszkodowanie za nieruchomość położoną w C., zajętą pod drogę publiczną, ustalone zostało w sposób prawidłowy, zgodnie z przepisami prawa materialnego. Zaskarżona decyzja jest więc zgodna z prawem i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonej skargi.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

10