Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 21/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 131 ust. 2 pkt 2, art. 9 pkt 19, art. 128 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora "A" Wodnej w G. z dnia 9 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty K. z dnia 29 sierpnia 2017 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora "A" w G. na rzecz skarżącej W. K. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia 29 sierpnia 2017 r. odmówił udzielenia W. K. pozwolenia wodnoprawnego na:

a) pobór wód powierzchniowych z rzeki [..] w km 2+300 w rejonie jazu głównego przez ujęcie kanałem młyńskim, dz. [..],

b) spiętrzenie wody powierzchniowej rzeki [..] przy pomocy jazu głównego (piętrzącego) do rzędnej 127,53 m n.p.m. Kr 86,

c) szczególne korzystanie z wód powierzchniowych rzeki [..] doprowadzonych kanałem młyńskim do turbinowni, tj. wykorzystywanie ich do celów energetycznych przy pomocy turbiny wodnej zainstalowanej w obiekcie energetyki wodnej w miejscowości Ż. ul. P.

Decyzję oparto na podstawie art. 140 ust.1, art. 37 pkt 1 i 4, art. 122 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 4 i 4a, art. 126 pkt 1, art. 125 pkt 3, art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 ze zm.), Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 sierpnia 2006 r. w sprawie zakresu instrukcji gospodarowania wodą (Dz. U. z 2006 r. nr 150, poz. 1087) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.).

Decyzję wydano w związku z wnioskiem W. K. z dnia 25 listopada 2016 r., która wystąpiła do Starosty o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wody powierzchniowej rzeki [..] przy pomocy jazu piętrzącego w km 127,53 m n.p.m. Kr 86 oraz szczególne korzystanie z wód powierzchniowych do celów energetycznych turbiny wodnej zainstalowanej w obiekcie energetyki wodnej, na okres dwudziestu lat.

Wniosek stanowił kolejny wniosek o wykorzystanie do celów energetycznych rzeki [..] przy pomocy tego samego obiektu. Z załączonego do wniosku operatu wynikało, że stan faktyczny w tym zakresie nie uległ zmianie. Organ poinformował wnioskodawcę, że w trakcie prowadzonego wcześniej postępowania ustalono, iż na przedmiotowym obiekcie występować będzie pobór wody z rzeki do kanału młyńskiego oraz jej zrzut, po przejściu przez turbinę. Nadto poinformowano, że zgodnie z ustawą prawo wodne, pozwolenia wodnoprawnego wymagać będzie szczególne korzystanie z wód polegające na: piętrzeniu śródlądowych wód powierzchniowych, poborze oraz odprowadzaniu wód powierzchniowych i korzystaniu z wód do celów energetycznych.

Pismem z dnia 27 grudnia 2016 r. wnioskodawca została wezwana do uzupełnienia operatu wodnoprawnego dołączonego do wniosku i o doprecyzowanie wniosku.

Po uzupełnieniu i uszczegółowieniu przez wnioskodawcę wniosku pismami z dnia 16 stycznia 2017 r. i 18 stycznia 2017 r. – przyjęto, że dotyczył on piętrzenia i poboru wód powierzchniowych oraz ich wykorzystywania energetycznego.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na następujące argumenty popierające zajęte stanowisko merytoryczne.

Po pierwsze zauważył, że przedsięwzięcie zgodnie z wnioskiem dotyczyło piętrzenia i poboru wód powierzchniowych oraz ich wykorzystywania energetycznego, z uwagi na co pozwolenia wodnoprawnego wymagało: zarówno samo piętrzenie i pobór wód powierzchniowych oraz ich wykorzystanie energetyczne, jak i odprowadzanie spracowanych wód do rzeki [..], podczas gdy wniosek nie został przez wnioskodawcę – pomimo pouczenia – w tym zakresie uzupełniony.

Po drugie podniósł, że we wniesionym a następnie uzupełnionym wniosku wnioskodawca nie zmienił zakresu oddziaływania planowanego korzystania z wód o odcinek rzeki położony poniżej piętrzenia.

Zauważono zaś, że w wyniku realizacji wnioskowanego zamierzenia powstałyby nieuniknione, negatywne oddziaływania na ekosystem rzeki [..]. W tym zakresie wskazano trzy grupy problemów. Po pierwsze zaburzona byłaby ciągłość rzeki z powodu przekierowania części wody do kanału młyńskiego, co spowodowałoby, że na odcinku około 1 km poniżej jazu rzeka pozbawiona byłaby większej części wody, co wyraźnie pogorszyłoby warunki życia fauny i flory wodnej. Po drugie nieuniknione będą także straty wśród ryb przepływających przez turbiny elektrowni. Wreszcie na środowisko oddziaływać będą wszelkie prace konserwacyjne i naprawcze wymagające ingerencji w koryto rzeki.

W zakresie pierwszego problemu organ wskazał, że odnosząc się do warunków korzystania z wód, wnioskodawca podniosła, iż inwestycja nie będzie się wiązać z budową przegród morfologicznych, nie spowoduje wprowadzenia do wód substancji zanieczyszczających, a poniżej piętrzenia zostanie zachowany wymagany przepływ nienaruszalny, bowiem do koryta trafiają także wody z drenażu o średnicy 60 cm, spływające z górnego terenu powyżej piętrzenia, a ujście drenażu znajduje się kilkanaście metrów poniżej jazu piętrzącego, skutkiem czego spełnione będą warunki korzystania z wód zlewni W. – tj. niepogarszania ich stanu fizykochemicznego oraz morfologii koryta. Zdaniem wnioskodawcy z uwagi na zachowanie przepływu nienaruszalnego planowana działalność nie będzie miała wpływu na koryto rzeki na długości od jazu głównego do miejsca zrzutu spracowanych wód.

Organ zarzucił jednak, że nie uwzględniono, w jaki sposób na ciek wodny oddziaływać będzie wznowienie piętrzenia zaniechanego około siedmiu lat temu. Zauważono bowiem, że w stosunku do stanu obecnego powstanie cofka, co spowoduje wyhamowanie nurtu rzecznego na większym odcinku, niż ma to miejsce obecnie, natomiast w korycie rzeki poniżej jazu zmniejszy się znacznie ilość przepływającej wody.

W zakresie problemu drugiego podniesiono, że użytkowanie energetyczne piętrzeń oddziałuje negatywnie na ichtiofaunę. Wbrew powszechnej opinii o czystej ekologicznej energii elektrycznej, oddziaływanie elektrowni w stosunku do ekosystemów wodnych nie jest przyjazne. Powoduje bowiem wysokie straty w ichtiofaunie i innych organizmach wodnych, tj. straty na kratach, w turbinach, spowodowane zmianami parametrów fizykochemicznych wody w spiętrzonym odcinku rzeki oraz gwałtownymi zmianami poziomu wody w rzece poniżej elektrowni i zamuleniem jej wypłukiwanymi osadami. Jak wskazano, sam fakt funkcjonowania stopnia wodnego od wielu lat nie przesądza o tym, że nie wywiera on negatywnego wpływu na środowisko. Nadto wyłączenie rzeki R. z programu udrażniania rzek województwa oraz nie wykazanie jej w wykazie cieków lub ich odcinków istotnych pod względem zachowania ciągłości morfologicznej, co prawda nie daje możliwości zobowiązania do wykonania na cieku przepławki, ale wymusza konieczność stałego zarybiania większością gatunków ryb typowych dla tego siedliska, z uwagi na brak możliwości naturalnego rozrodu m.in. z powodu niedrożności rzek.

Organ zauważył, że zarówno w operacie wodnoprawnym, jak i jego uzupełnieniu nie poruszono wskazanych problemów. Trudno więc określić, czy planowana działalność nie będzie stała w sprzeczności z założonymi dla cieku celami środowiskowymi.

Po trzecie, podniesiono, że wnioskodawca nie zmienił zakresu oddziaływania planowanego korzystania z wód o działki przyległe do kanału młyńskiego.

Zdaniem organu wnioskodawca nie wykazała, że zamierzony sposób korzystania z wód nie spowoduje szkód na gruntach sąsiednich. Pismem z dnia 15 marca 2017 r. zauważyła co prawda, że istnieją urządzenia melioracyjne (drenaże), które ujmowały wody kanału młyńskiego i doprowadzały je na sąsiednie działki, jak również określiła w jakiej odległości od planowanej rzędnej lustra wody w kanale będą się one znajdować. Do urządzeń tych nie odniesiono się jednak w treści operatu wodnoprawnego, jak również nie naniesiono ich na mapy sytuacyjno – wysokościowe oraz nie przeanalizowano wpływu planowanej działalności na te urządzenia melioracyjne, a w efekcie także na sąsiednie działki.

Po czwarte, organ zarzucił, że w przedstawionym operacie wodnoprawnym nie uwzględniono przelewu burzowego i jazu ulgowego.

W tym zakresie wnioskodawca wyjaśniła, że jaz ulgowy i przelew burzowy nie będą wykorzystywane do upuszczania nadmiaru wody z kanału młyńskiego w związku z wnioskowanym poziomem piętrzenia, który wyniesie 127,53 m n.p.m., przy którym korona przelewu burzowego umiejscowiona będzie 33 cm powyżej wnioskowanego poziomu piętrzenia oraz że piętrzenie wody prowadzone będzie w sposób ciągły, wobec czego nie będzie wykorzystywany jaz ulgowy. Organ zważył jednak, że zarówno przelew burzowy, jak i jaz ulgowy, wymienione są w operacie wodnoprawnym i brak informacji o zamiarze ich likwidacji czy zabezpieczeniu w sposób uniemożliwiający ich funkcjonowanie. Dodatkowo brak analizy hydrologicznej, która wskazywałaby, że przy obniżonym piętrzeniu oraz ciągłej pracy elektrowni są one zbędne. Ponadto w przedłożonej dokumentacji zarówno jaz ulgowy, jak i przelew burzowy, wymienione są jako urządzenia wchodzące w skład Hydrowęzła Ż.

W ocenie organu deklaracja o nieużywaniu na potrzeby piętrzenia jazu ulgowego oraz przelewu burzowego budzi wątpliwości, ponieważ skoro pierwotnie obiekt był wyposażony w takie urządzenia, oznacza to, że były one potrzebne dla bezpiecznego funkcjonowania obiektu celem przeprowadzania wód katastrofalnych. Samo zaś otwarcie zastawek na jazie głównym nie wystarcza do przeprowadzenia takowych wód. Przelew burzowy w sytuacji spiętrzenia wody jest typowym wentylem bezpieczeństwa dla kanału młyńskiego, ponieważ oddaje wody do rzeki i nie pozwala na podniesienie się lustra wody w kanale, a wykonany został w celu przeprowadzenia wód w sytuacjach ekstremalnych.

Po piąte organ zauważył, że zgodnie z art. 125 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy.

Zauważono, że decyzją Wójta Gminy nr [..] z dnia 16 września 2010 roku ustalono warunki zabudowy na inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku młyna z urządzeniami - na skansen, posadowionego na działkach nr [..]-[..] położonych w miejscowości Ż., gmina Ż. Tym samym w ocenie organu planowany sposób korzystania z wód jest sprzeczny z obowiązującą decyzją o warunkach zabudowy, a prowadzenie w budynku młyna zamierzonej działalności gospodarczej polegającej na wytwarzaniu energii elektrycznej – to jest małej elektrowni wodnej - wymaga uzyskania kolejnej decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej zmiany sposobu użytkowania obiektu.

Jednocześnie wskazano, że status budynku pozostał bez zmian po zmianie sposobu użytkowania młyna na skansen, ujawnionej na wniosek właściciela w ewidencji gruntów i budynków. Zmiana sposobu użytkowania młyna na skansen nie spowodowała zmiany jego konstrukcji, zagospodarowania terenu i instalacji zachowujących istniejący stan i wyposażenie.

Po szóste organ zauważył, że zgodnie z art. 125 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne, pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać wymagań ochrony dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków. W efekcie na organie spoczywało zobowiązanie do zbadania, czy zabytkowe urządzenia wodne, które mają służyć do realizacji pozwolenia, znajdują się w stanie technicznym pozwalającym na ich wykorzystanie.

Jak podkreślono, budynek młyna stanowi obiekt zabytkowy. Obszar zespołu dawnej papierni i kanału rzeki S. w Ż. przy ul. P., w którego skład wchodzi m.in. budynek przedmiotowego młyna, został wpisany do Rejestru Zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 25 czerwca 1988 r. pod nr [..].

Piętrzenia wody na jazie zaprzestano w 2010 roku, w efekcie czego ustalono, że od około siedmiu lat woda nie była piętrzona i nie przepływała przez urządzenia wchodzące w skład Hydrowęzła Ż.

W tej optyce w ocenie organu nie sposób uznać, że obiekt nadaje się do prowadzenia zamierzonej działalności bez naruszenia dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków. Stan techniczny obiektu wymaga gruntownego zbadania przez rzeczoznawcę przed rozpoczęciem w nim jakiejkolwiek działalności.

Po siódme, organ podniósł, że podczas toczących się w ubiegłych latach postępowań w zakresie piętrzenia wód rzeki [..] i w efekcie napełnienia kanału wodą, ustalono, że z uwagi na swój zły stan techniczny nie nadaje się on do użytkowania bez przeprowadzenia wcześniej niezbędnych prac budowlanych, tak aby jego eksploatacja była bezpieczna. Z kolei zgodnie z wnioskiem spiętrzona na jazie głównym woda miałaby być doprowadzana do turbinowni zlokalizowanej w budynku dawnego młyna za pomocą tego kanału.

Organ powołał się w tym zakresie na dokumenty, w których treści podniesiono zły stan techniczny kanału i konieczność jego remontu – pismo Starosty z dnia 16 lipca 2014 roku, pismo A. z dnia 31 sierpnia 2010 rok – wskazujące, że kanał wymaga podniesienia w trybie awaryjnym korony ziemnej obwałowania o ok. 0,5 m; z dnia 6 września 2010 roku – wskazujące na przeciekanie obwałowania kanału; z dnia 25 marca 2011 roku – wskazujące na nieszczelność kanału; z dnia 14 stycznia 2011 roku – wskazujące na konieczność wykonania ścianki szczelnej, która zabezpieczy ewentualne przesiąki z kanału; a także pismo A. i J. J. z dnia 5 maja 2011 roku – wskazujące na prace wykonane w kanale w postaci zabicia ścianki Larsenowskiej. Nadto zauważono, że stan kanału młyńskiego opisuje się jako budzący poważne zastrzeżenia w Ekspertyzie dotyczącej stanu technicznego budowli piętrzących i obwałowań kanału młyna wodnego Ż. – D., wydanej w 1988 roku przez Zespół Rzeczoznawców Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych. Zwraca się uwagę na brak właściwych umocnień brzegów, znaczne zamulenie kanału, ubezpieczenie grobli wykonane z płyt chodnikowych na odcinku kilkudziesięciu metrów, które nie jest w pełni prawidłowe pod względem technicznym oraz konieczność przebudowy grobli na niektórych odcinkach.

Zgodnie z informacjami organu od czasu wydania ekspertyzy nie wykonano prac na kanale młyńskim, które usunęłyby usterki wymienione w opracowaniu rzeczoznawców. W szczególności od lat 50-tych ubiegłego wieku nie przeprowadzono żadnych prac konserwacyjnych grobli, pomimo projektów renowacji kanału. Podczas oględzin w 2015 roku stwierdzono, że ubezpieczenie grobli wykonane z płyt chodnikowych na odcinku kilkudziesięciu metrów istnieje nadal. Jak podkreślono, zły stan techniczny kanału młyńskiego potwierdza opinia prof. dr hab. inż. S. B.z dnia 7 grudnia 2015 r.

Po ósme, organ zauważył, że zamierzone przedsięwzięcie nie jest możliwe z uwagi na brak wyjaśnienia wpływu na obiekt wykonanych w ostatnim czasie prac budowlanych dotyczących ujęcia wody wraz z niezbędnymi instalacjami – przede wszystkim wprowadzenia do budynku młyna rurociągu betonowego o średnicy 1200 mm.

Jak zauważono, decyzją z dnia 25 lutego 2010 roku Konserwator Zabytków zezwolił na prowadzenie prac przy młynie w zakresie demontażu rurociągu nad drogą przed młynem, demontażu zadaszenia młyna, montażu turbiny wodnej poniżej młyna wraz z rurociągiem doprowadzającym wodę pod ziemią, z zachowaniem warunków zawartych w opinii Inspektora Wojewódzkiego ds. Zabytków Techniki z dnia 21 stycznia 2010 r. W jej treści stwierdzono, że stan estakady doprowadzającej wodę do turbinowni – z której wnioskodawca zamierza korzystać przy zamierzonym przedsięwzięciu celem doprowadzania wody do elektrowni – opisano jako marny i podniesiono, że rozwiązanie to nie jest najlepsze ze względu na duże obciążenia dodatkowe budynku młyna i wprowadzenie zmiennych obciążeń od termicznych zmian długości rurociągu. Estakada nie została rozebrana w związku z niewyrażeniem zgody przez Burmistrza Gminy.

W tym zakresie stwierdzono również, że podczas oględzin z dnia 17 września 2015 roku ujawniono, iż od wykonanej w ostatnim czasie obudowy ujęcia wody zlokalizowanej na terenie działki nr [..] obręb [..], poprowadzony został betonowy kanał o średnicy 1200 mm, który przechodzi pod ziemią przez mur młyna na terenie działki nr [..] obręb [..]. Przebieg kanału jest łatwy do zlokalizowania po zapadniętej powierzchni gruntu powyżej ułożonego rurociągu. Stanowi on betonową instalację odwodnienia o przekroju kołowym. Kanał został naniesiony na mapy ewidencyjne znajdujące się w zasobach organu – wraz z wodociągiem o średnicy 50 mm i kanałem odwadniającym obudowę ujęcia wody o średnicy 1600 mm.

Jak podniesiono, decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 15 kwietnia 2015 roku zezwolono A., na wykonanie instalacji wodociągowej i przyłączeniowej do budynku młyna. Brak jednak informacji, czy wydano pozwolenie na wykonanie ww. odwodnienia (odpowietrzenia).

W ocenie organu wykonane prace ziemne i przejście przez mur młyna kanału o ustalonej – znacznej – średnicy, mogło naruszyć konstrukcję budynku. Tym samym zauważono, że wyjaśnienia wymaga wpływ na przedmiotowy obiekt wykonanych w ostatnim czasie prac budowlanych dotyczących ujęcia wody wraz z niezbędnymi instalacjami oraz wprowadzenia do budynku młyna rurociągu betonowego.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła W.K.

Rozpoznając odwołanie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z dnia 9 listopada 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy przywołał obowiązującą regulację prawną, wskazując, że na podstawie art. 131 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne udziela się na wniosek, do którego dołącza się: operat wodnoprawny, opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym, a w przypadku gdy wniosek dotyczy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego - decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzję o warunkach zabudowy.

Według art. 126 pkt 1 w zw. z art. 125 ustawy Prawo wodne wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, gdy projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia zawarte w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, decyzjach o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzjach o warunkach zabudowy oraz gdy realizacja naruszała będzie wymagania wynikające z odrębnych przepisów.

Zauważono, że przez korzystanie z wód dla celów energetycznych w rozumieniu art. 37 pkt 5 ustawy Prawo wodne należy rozumieć - wykorzystanie różnicy poziomów wody (potencjału hydroenergetycznego) do produkcji energii elektrycznej. Korzystanie z wód do celów energetycznych ma miejsce wówczas, gdy elektrownia zlokalizowana jest w przekroju piętrzenia, razem z budowlami piętrzącymi, a spiętrzona woda jest spracowywana przez elektrownię i zrzucana do koryta rzeki bezpośrednio na dolne stanowisko budowli piętrzącej. W przypadku, gdy następuje ujęcie wody, następczo jest ona odprowadzana kanałem do elektrowni i po jej spracowaniu odprowadzana z powrotem do koryta rzeki, następuje pobór a następnie odprowadzanie wód do rzeki. W sytuacji takiej zgodnie z art. 37 pkt 1 cyt. ustawy wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego zarówno na pobór, jak i zrzut spracowanej wody.

Organ odwoławczy zauważył, że wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dotyczył piętrzenia wody powierzchniowej oraz szczególnego korzystania z wód dla celów energetycznych przy wykorzystaniu turbiny wodnej. Wniosek nie został również prawidłowo uzupełniony – pomimo pouczenia. W efekcie wskazano, że organ I instancji nie mógł udzielić uprawnień jedynie w zakresie samego poboru – bez jednoczesnego odprowadzania wód. Nie mógł również udzielić uprawnienia w zakresie szerszym niż wnioskowane.

Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu I instancji co do braku możliwości eksploatacji wskazanego przez wnioskodawcę urządzenia wodnego (kanału) ze względu na jego zły stan techniczny. Opierając się na wnioskach opinii sporządzonej przez prof. dr hab. inż. S. B. na zlecenie Sądu Rejonowego w sprawie sygn. [..], zauważył, że kanał jest nieczynny, lokalnie zarośnięty, uszkodzony, a nawet kompletnie zdegradowany. Miejscami w dnie zalegają duże kałuże wody oraz następują wysięki wód gruntowych pochodzących ze wzniesień. Jednocześnie wskazano jednak, że pomimo tych niedostatków i znacznych uszkodzeń, kanał po odbudowaniu i udrożnieniu może służyć do doprowadzania wody do młyna.

Podkreślono, że zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne, do odbudowy urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące wykonania urządzeń wodnych, zaś na podstawie art. 122 ust. 1 ustawy na wykonanie urządzeń wodnych wymagane jest wcześniejsze uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Ze złożonej zaś dokumentacji nie wynika, aby wnioskodawca wystąpiła z takim żądaniem, z uwagi na co użytkowanie kanału młyńskiego w obecnym kształcie powodowałoby naruszenie przepisów ustawy – art. 125 pkt 3, co w świetle art. 126 pkt 1 ustawy musiało skutkować odmową wydania wnioskowanych uprawnień.

Organ odwoławczy zauważył nadto, że z przedstawionych dokumentów wynika, iż wytwarzanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii ma następować w budynku dawnego młyna wodnego, przy czym dokonano zmiany sposobu użytkowania budynku młyna z urządzeniami na skansen. Podkreślono, że wnioskodawca nie przedstawiła żadnego dokumentu świadczącego o uzyskaniu pozwolenia od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na kolejną zmianę sposobu użytkowania budynku dawnego młyna wodnego, umożliwiającą wytwarzanie w nim energii elektrycznej. W optyce powyższego udzielenie żądanych uprawnień skutkowałoby naruszeniem art. 36 ust. 1 pkt 9 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, co na podstawie art. 126 pkt 1 w zw. z art. 125 pkt 3 ustawy Prawo wodne nakazywało wydanie decyzji o odmowie udzielenia wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego.

Jednocześnie zauważono, że do wniosku wnioskodawca nie dołączyła kompletu wymaganych dokumentów, bowiem załączony opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym nie został podpisany przez osobę go sporządzającą. Wskazano jednak, że organ II instancji nie wzywał wnioskodawcy do złożenia dodatkowych wyjaśnień oraz uzupełnienia braków w dokumentacji, gdyż zebrany materiał obligował go do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca W. K. zarzuciła:

- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. nierzetelną i nie obiektywną ocenę materiałów służących do rozpatrzenia odwołania,

skarżąca wskazała, że organ nie oparł rozstrzygnięcia na przepisach ustawy Prawo wodne oraz nie przywołał przepisu właściwego dla odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego;

- nie właściwe uzasadnienie wydanej decyzji,

skarżąca podniosła, że z akt sprawy wynika, iż stan technicznych urządzenia wodnego umożliwia jego eksploatację; opinia prof. dr hab. inż. S. B. nie jest opinią techniczną, a opinią wydaną na zlecenie sądu w postępowaniu cywilnym dotyczącym stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości, nadto autor opinii wyszedł w jej treści poza zakres zlecenia sądu i nie mając ku temu legitymacji dokonał własnej oceny stanu technicznego kanału; skarżąca powołała się na ocenę stanu technicznego kanału młyńskiego na obszarze Hydrowęzła opracowaną przez mgr inż. D. S., w której zostało stwierdzone, ze stan techniczny kanału nie budzi zastrzeżeń co do jego szczelności i stateczności prawej skarpy nasypowej, natomiast wymagane jest przeprowadzenie zabiegów konserwacyjnych poprzez uregulowanie kształtu koryta kanału, usunięcie z niego roślinności i innych zanieczyszczeń powstałych w wyniku bieżącej eksploatacji;

w ocenie skarżącej organ niewnikliwie ocenił zebrany materiał w zakresie stanu akweduktu, nie wziął bowiem pod uwagę, że współwłaściciele uzyskali decyzję Wojewody na jego remont, o czym organ I instancji był powiadomiony przed wydaniem decyzji;

podkreślono także, że odpowiedzialnym za utrzymanie należytego stanu technicznego urządzeń jest ich właściciel, zaś organ nie zobowiązał wnioskodawcy przed wydaniem decyzji, aby załączył on ocenę stanu technicznego urządzeń wodnych, których właścicielem nie jest;

- błędne wskazanie podstawy prawnej decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego,

skarżąca zauważyła, że ustawodawca wyraźnie wskazał podstawy odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego w art. 126 ustawy Prawo wodne, zaś organ nie ustalił, by wnioskowany sposób korzystania z wody naruszył art. 125 ust. 1 ustawy – tj. ustalenia planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza lub ustalenia warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni;

podkreślono, że zamierzenie nie może być niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, bowiem Miasto i Gmina nie posiada takiego planu; chybiony jest także zarzut naruszenia nieistniejącej decyzji lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak również decyzji o warunkach zabudowy. Do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego należy dołączyć decyzję o warunkach zabudowy jedynie wówczas, gdy przedsięwzięcie obejmuje wykonanie także urządzeń wodnych, zaś niniejsze postępowanie nie dotyczyło wykonania takich urządzeń;

skarżąca zanegowała, by planowane przedsięwzięcie groziło naruszeniem dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków. W jej ocenie potwierdza to decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 22 listopada 2012 roku, która pozwala na zmianę sposobu użytkowania budynku młyna – bez zmian w konstrukcji i instalacjach, z zachowaniem istniejącego stanu i wyposażenia. Podkreślono, że z materiału zebranego w postępowaniu wynika bezspornie, że wnioskowany sposób wytwarzania energii elektrycznej nie będzie wymuszał przeprowadzenia jakichkolwiek zmian konstrukcyjnych budynku młyna, ani jego wyposażenia;

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 37 pkt 1 ustawy Prawo wodne,

skarżąca podkreśliła, że w jej ocenie – wbrew stanowisku organu - regulacja ta nie znajduje zastosowania do zrzutu spracowanej wody, zawiera bowiem katalog szczególnego korzystania z wody w zakresie – poboru oraz odprowadzania wód powierzchniowych lub podziemnych oraz korzystania z wód do celów energetycznych; tym samym powtórzyła, że nie domagała się od organu prawa na zrzut wody powierzchniowej i o to nie wnioskowała.

Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i obciążenie kosztami postępowania sądowego organu II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi w szczególności zauważono, że jako dowód w postępowaniu administracyjnym można dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Tym samym dopuszczono jako dowód opinię techniczną sporządzoną przez prof. dr hab. inż. S. B. W ocenie organu opinia mgr inż. D. S. - sporządzona na zlecenie skarżącej - nie odpowiada zaś stanowi faktycznemu i z uwagi na to nie została wzięta pod uwagę. Nadto organ podtrzymał swoje stanowisko w zakresie przyjęcia, że organy nie mogły udzielić uprawnienia we wnioskowanym przez skarżącą zakresie, ponieważ wydanie takiego pozwolenia wodnoprawnego skutkowałoby milczącym przyzwoleniem na odprowadzanie spracowanych wód do rzeki [..] bez pozwolenia wodnoprawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zarówno zaskarżona decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 9 listopada 2017 r. jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty z dnia 29 sierpnia 2017 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa.

Podstawę prawną rozpoznania wniosku W. K. z dnia 25 listopada 2016 r. określały przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią art. 1 ust. 1 tej ustawy ustawa reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, a w szczególności kształtowanie i ochronę zasobów wodnych, korzystanie z wód oraz zarządzanie zasobami wodnymi.

Wnioskiem z dnia 25 listopada 2016 r., uzupełnionym w dniu 16 stycznia 2017 r. i w dniu 18 stycznia 2017 r., W. K. zwróciła się do Starosty o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na okres 20 lat dla Hydrowęzła "[..]" rzeka [..], km 2+300, na: piętrzenie wody powierzchniowej rzeki [..] przy pomocy jazu piętrzącego w km 127,53 m n.p.m. Kr 86; szczególne korzystanie z wód powierzchniowych rzeki [..] doprowadzonych kanałem młyńskim do turbinowni i wykorzystanych do celów energetycznych przy wykorzystaniu turbiny wodnej zainstalowanej w obiekcie energetyki wodnej w miejscowości Ż. przy ul. P.; pobór wody powierzchniowej z rzeki [..] w rejonie jazu głównego przez ujęcie kanałem młyńskim na działce nr [..].

Art. 122 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy stanowi, że jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód. Zgodnie zaś z treścią art. 37 ustawy szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności:

1) pobór oraz odprowadzanie wód powierzchniowych lub podziemnych;

2) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi;

3) przerzuty wody oraz sztuczne zasilanie wód podziemnych;

4) piętrzenie oraz retencjonowanie śródlądowych wód powierzchniowych;

5) korzystanie z wód do celów energetycznych;

6) korzystanie z wód do celów żeglugi oraz spławu;

7) wydobywanie z wód kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, a także wycinanie roślin z wód lub brzegu;

8) rybackie korzystanie ze śródlądowych wód powierzchniowych.

Zakres złożonego przez skarżącą wniosku stanowi więc wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, o którym mowa w art. 37 pkt 1, 4 i 5 ustawy.

Orzekające w sprawie organy nie miały przy tym podstaw do żądania od skarżącej rozszerzenia zakresu złożonego wniosku o "odprowadzanie spracowanych wód do rzeki [..]". Skarżąca, jak podkreśliła, wnioskowała o spiętrzenie wód rzeki [..], ich pobór, a następnie wykorzystanie do celów energetycznych, bez ich odprowadzania.

Przede wszystkim zaś, art. 131 ust. 1 ustawy wskazuje, że pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek. Tym samym, to wniosek skarżącej z dnia 25 listopada 2016 r., uzupełniony w dniu 16 stycznia 2017 r. i w dniu 18 stycznia 2017 r., określał przedmiot żądania strony a organ orzekający tym żądaniem był związany. Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. O tym, jaka jest treść żądania strony w postępowaniu administracyjnym decyduje strona, a nie organ, do którego żądanie zostało skierowane (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 300/07, LEX nr 337783). Inaczej mówiąc organ jest związany treścią żądania strony i tylko strona jest uprawniona do zmiany żądania wskazanego wniosku i może to uczynić do czasu wydania decyzji administracyjnej. Żądanie wszczęcia postępowania określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, a nie do oceny organu administracji. W razie wątpliwości co do charakteru zamierzenia inwestycyjnego, którego dotyczy wniosek, obowiązkiem organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśniających treść żądania strony (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 272/08, LEX nr 526580) a rozpoznanie sprawy ponad żądanie lub niezgodnie z żądaniem traktuje się jako działanie bez podstawy prawnej, a tym samym jako dotknięte istotną wadą prawną.

Ponadto, nie można zgodzić się z orzekającymi organami, że zaplanowana przez skarżącą inwestycja dotyczyć powinna również "zrzutu spracowanych wód, po przejściu przez turbinę, do rzeki [..]". W operacie wodnoprawnym, dołączonym do złożonego wniosku, wskazano bowiem, że celem zamierzonego korzystania z wód jest korzystanie szczególne przy pomocy jazu głównego przez zakład wodny na stopniu piętrzącym [..]. Wodę piętrzoną zamierza się wykorzystać do celów energetycznych przy pomocy urządzenia wodnego tj. turbiny wodnej zlokalizowanej w obiekcie energetyki wodnej – byłym młynie wodnym przy ul. P. w Ż. Jak wskazano, woda piętrzona jazem głównym przepływać będzie kanałem młyńskim o długości 1 km do akweduktu umieszczonego nad ulicą P., wlot wody do akweduktu tuż za kratą na działce nr [..] a wylot wody z akweduktu opartego na konstrukcji ściany murowanej budynku młyna wprost do komory turbinowej. W komorze turbinowej umieszczona jest turbina wodna o przełyku od 0 do 1 m3/s. Wypływ wody z komory turbinowej nastąpi w sposób dotychczasowy do rzeki [..] kanałem wodnym usytuowanym na działce nr [..]. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego podkreślała ponadto, że zamierzenie związane jest z ujęciem wody czyli oddaniem wody z powrotem do koryta cieku, z którego nastąpiło ujęcie a tym samym nie ma wpływu na bilans wodny.

Taka konfiguracja zaplanowanej inwestycji nie będzie zawierała w sobie "odprowadzania wód powierzchniowych lub podziemnych", o którym mowa w art. 37 pkt 1 ustawy, i mającego stanowić rodzaj szczególnego korzystania z wód. Wody wprowadzone do urządzenia wodnego przestają bowiem stanowić wody powierzchniowe lub podziemne, w związku z czym ich ewentualnego odprowadzania z powrotem do środowiska nie można traktować w kategorii odprowadzania wód powierzchniowych.

W toku postępowania administracyjnego nie został ponadto ujawniony materiał dowodowy, na podstawie którego należałoby stwierdzić, że wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wniosek skarżącej narusza dokumenty, o których mowa w art. 125 pkt 1 i 2 ustawy a opinie pozyskane w toku postępowania nie zawierają stwierdzeń, które prowadziłyby do ustalenia, że pozwolenie wodnoprawne narusza wymagania ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów odrębnych.

Podkreślić zaś należy, że zgodnie z art. 126 ustawy wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli:

1) projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1 – 2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3;

2) projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.

Jeżeli natomiast wnioskodawca przedłoży wszystkie dokumenty wymagane przepisami Prawa wodnego a jednocześnie przeszkody wymienione w przepisie art. 126 Prawa wodnego nie wystąpią, to organ administracji wodnej winien uwzględnić wniosek strony, o czym świadczy treść przepisu art. 127 Prawa wodnego. Przepis ten przewiduje bowiem, że "pozwolenie wodnoprawne wydaje się" a nie, że "pozwolenie wodnoprawne może być wydane" (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 939/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Złożony przez skarżącą wniosek był kompletny w świetle wymogów art. 131 ustawy Prawo wodne. Do wniosku załączono bowiem: operat wodnoprawny, instrukcję gospodarowania wodą oraz opis w języku nietechnicznym.

Nie można zaś zgodzić się z orzekającymi w sprawie organami, które uznały, że z uwagi na to, że istnieją urządzenia melioracyjne na terenie działek nr [.] i [..], które ujmowały wody kanału młyńskiego i doprowadzały je na sąsiednie działki, błędnie w treści operatu wodnoprawnego nie przeanalizowano wpływu planowanej działalności na przedmiotowe urządzenia melioracyjne, a tym samym na sąsiednie działki nr [.] i [..].

Niewątpliwie, art. 132 ust. 2 ustawy Prawo wodne stanowi, że operat wodnoprawny powinien zawierać: wyszczególnienie celu i zakresu zamierzonego korzystania z wód (pkt 2a), stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, z podaniem siedzib i adresów ich właścicieli (pkt 2c), obowiązków ubiegającego się o wydanie pozwolenia w stosunku do osób trzecich (pkt 2d).

Nie można jednakże uznać, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na działki nr [..] i [..] z uwagi na to, że do działek tych dochodzą rury od kanału młyńskiego. Z akt sprawy wynika, że działki nr [..] i [..] przylegają do działek nr [..] i [..], będących własnością Skarbu Państwa. Działki nr [..] i [..] są gruntami tworzącymi urządzenie wodne w postaci kanału doprowadzającego spiętrzone wody rzeki [..] do młyna. Między linią brzegową w kanale a działkami nr [..] i [..] istnieje obwałowanie kanału. Ponadto, Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Województwa, w piśmie z dnia 21 stycznia 2014 r., wskazał, że: "niewykluczone, że w grobli kanału od strony działki Państwa J. istnieją niezaewidencjonowane rurowe ujęcia wody służące do nawodnień stokowych". Wykładnia systemowa i celowościowa przepisów ustawy Prawo wodne wskazuje zaś, aby wpływ planowanej inwestycji na tereny sąsiednie badany był wyłącznie w oparciu o legalnie istniejące i zewidencjonowane urządzenia wodne. Urządzenia wodne niezewidencjonowane nie mogą stanowić punktu odniesienia do urządzenia mającego powstać legalnie.

Nie można zgodzić się również z orzekającymi w sprawie organami, które uznały, że wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wniosek W. K. z dnia 25 listopada 2016 r. naruszałoby ustalenia decyzji o warunkach zabudowy, o której mowa w art. 125 pkt 2 Prawa wodnego.

Art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne stanowi, że do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dołącza się decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli jest ona wymagana – w przypadku wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Zgodnie zaś z treścią art. 9 pkt 19 ustawy Prawo wodne urządzeniem wodnym jest urządzenie służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a w szczególności: a) budowle: piętrzące, upustowe, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy; b) zbiorniki, obiekty zbiorników i stopni wodnych; c) stawy rybne oraz stawy przeznaczone do oczyszczania ścieków, rekreacji lub innych celów; d) obiekty służące do ujmowania wód powierzchniowych oraz podziemnych; e) obiekty energetyki wodnej; f) wyloty urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzania ścieków do wód lub urządzeń wodnych oraz wyloty urządzeń służące do wprowadzania wody do wód lub urządzeń wodnych; g) stałe urządzenia służące do połowu ryb lub do pozyskiwania innych organizmów wodnych; h) mury oporowe, bulwary, nabrzeża, pomosty, przystanie, kąpieliska; i) stałe urządzenia służące do dokonywania przewozów międzybrzegowych.

Wniosek W. K. nie obejmował zmiany zagospodarowania terenu w celu wykonania urządzenia wodnego. Wniosek nie dotyczy bowiem ani wykonywania nowych urządzeń wodnych czy też innych budowli lub budynków ani też zmiany sposobu korzystania z nieruchomości. Pismem z dnia 11 stycznia 2013 r. Starosta zawiadomił o przyjęciu do wiadomości zgłoszonej zmiany sposobu użytkowania młynu wodnego na skansen (bez zmiany w konstrukcji, zagospodarowania terenu i instalacjach – z zachowaniem istniejącego stanu i wyposażenia) na terenie działek nr [..]-[..] w Ż. Zaplanowany przez skarżącą sposób wytwarzania energii elektrycznej nie będzie wymuszał przeprowadzenia jakichkolwiek zmian konstrukcyjnych ani istniejącego wyposażenia skansenu.

Z kolei, decyzja Burmistrza Gminy z dnia 16 września 2010 r., nr [..], którą wskazały orzekające organy, dotyczy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku młyna z urządzeniami na skansen na działkach nr [..]-[..] położonych w Ż. i planowana inwestycja nie mogła być oceniana co do zgodności z tą właśnie decyzją, jako dotyczącą innego zamierzenia.

Nie można także uznać, za orzekającymi w sprawie organami, że pozwolenie wodnoprawne wydane na wniosek W. K. z dnia 25 listopada 2016 r. naruszać będzie dobra kultury, o których mowa w art. 125 pkt 3 ustawy.

Niewątpliwie, jak wynika z akt sprawy, obszar zespołu dawnej papierni i kanału rzeki S. w Ż. przy ul. P., w którego skład wchodzi: budynek młyna z zespołem turbiny Francis´a i urządzeniami napędowymi, budynek mieszkalny dawnego dzierżawcy – papiernika, kanał rzeki S. wraz z urządzeniami i budowlami wodnymi (z wyłączeniem objętych już ochroną Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody dębów szypułkowych i buków wpisanych do rejestru decyzjami nr [..]-[..]) został wpisany do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 25 czerwca 1988 r., pod nr [..]. W dniu 7 listopada 2017 r. do organu odwoławczego wpłynęło pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, w którym wskazano m.in., że w świetle okoliczności, zgodnie z którymi rozpatrywana kwestia dotyczy istniejących i funkcjonujących w zabytku urządzeń do wytwarzania energii elektrycznej (a nie zakładanych do wykonania robót budowlanych lub montażowych) sprawa dla organu ochrony zabytków pozostaje bezprzedmiotowa.

Organ odwoławczy nie uwzględnił powyższej oceny a organ I instancji, dokonując swojej oceny w tym zakresie, nie uwzględnił, choć miał o tym wiedzę, że Wojewódzki Konserwator Zabytków zajmuje się sprawą dokonania oceny, czy obiekt znajduje się w dostatecznym stanie technicznym, by można było wykorzystać go do wytwarzania energii elektrycznej, zgodnie z wnioskiem strony. Ocena dokonana przez orzekające organy a stanowisko Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie są zaś ze sobą spójne.

Jako dowolna, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jawi się ponadto dokonana przez orzekające w sprawie organy ocena, zgodnie z którą kanał młyński, który zgodnie z wnioskiem, miałby doprowadzać wodę spiętrzoną na jazie głównym do turbinowni zlokalizowanej w budynku dawnego młyna, jest w złym stanie technicznym i nie nadaje się do użytkowania.

W ocenie orzekających organów na powyższe wskazuje okoliczność, że piętrzenia wody na jazie spółka A. zaprzestała w 2010 r. Ponadto, jak wskazały, wynika to z toczących się w ubiegłych latach postępowań dotyczących piętrzenia wód rzeki [..] a także z "Ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego budowli piętrzących i obwałowań kanału młyna wodnego [..]" wydanej w 1988 r. przez Zespół Rzeczoznawców Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych. Organ ustalił przy tym, że od czasu wykonania tej ekspertyzy nie wykonano prac na kanale młyńskim, które usunęłyby usterki wymienione w opracowaniu rzeczoznawcy. Zły stan kanału potwierdził także, jak wskazały organy, prof. dr hab. inż. S. B. w opinii z dnia 7 grudnia 2015 r. wskazując, że kanał po odbudowaniu i udrożnieniu może służyć do doprowadzania wody do młyna. Opinia ta wykonana została na zlecenie Sądu Rejonowego w sprawie o zasiedzenie działek nr [..] i [..], której celem było udzielenie odpowiedzi na pytanie: "czy grunty pod wodami stojącymi czy płynącymi; czy też wody te znajdują się w zagłębieniach terenu powstałych w wyniku działania człowieka".

Dokonując powyższej oceny organy nie uwzględniły jednakże, że w aktach sprawy znajduje się ocena stanu technicznego Kanału [..] na obszarze Hydrowęzła [..] opracowana w maju 2015 r. przez mgr inż. D. S., legitymującą się uprawnieniami budowlanymi w zakresie inżynierii wodnej. W dokumencie tym stwierdzono zaś, że stan techniczny Kanału [..] nie budzi zastrzeżeń w zakresie jego szczelności i stateczności prawnej skarpy nasypowej. Natomiast wymagane jest przeprowadzenie zabiegów konserwacyjnych poprzez uregulowanie kształtu koryta kanału, usunięcie z koryta roślinności i innych zanieczyszczeń powstałych w wyniku braku bieżącej eksploatacji.

Niewątpliwie, ocena ta, wykonana przez osobę legitymującą się uprawnieniami budowlanymi w 2015 r. wskazuje aktualniejszy stan kanału młyńskiego aniżeli uwzględnione przez organy dokumenty.

Co więcej, dokonując powyższe oceny organy nie uwzględniły, że art. 128 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo wodne stanowi, że w razie potrzeby w pozwoleniu wodnoprawnym dodatkowo ustala się obowiązek wykonania robót lub uczestniczenia w kosztach utrzymania urządzeń wodnych, stosownie do odnoszonych korzyści. Regulacja tego przepisu umożliwia nałożenie na inwestora w pozwoleniu wodnoprawnym obowiązku wykonania pewnych robót konserwacyjnych, które poprawią stan techniczny obiektu.

Przedstawione okoliczności świadczą, w ocenie Sądu, o przeprowadzeniu przez orzekające w sprawie organy postępowania z naruszeniem z naruszeniem art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa.

Zgodnie bowiem z tymi przepisami w toku postępowania organy administracji publicznej powinny stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 Kpa). Ponadto, organy administracji publicznej obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego a także czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wskazówek i wyjaśnień (art. 9 Kpa). Organy administracji publicznej obowiązane są przy tym w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 81 Kpa).

Sąd uznał jednocześnie za błędne postanowienie Starosty z dnia 29 sierpnia 2017 r., nr [..]. Postanowieniem tym Starosta odmówił skarżącej zawieszenia prowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania do czasu wykonania zaleceń z opinii prawnej radcy prawnego Ł. G. z dnia 27 czerwca 2017 r.

Art. 98 § 1 Kpa stanowi, że organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu.

W ocenie Sądu wszystkie przesłanki określone w powołanym przepisie wystąpiły:

Wnioskiem z dnia 3 lipca 2017 r. skarżąca zwróciła się do Starosty o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu wykonania zaleceń z opinii prawnej radcy prawnego Ł. G. z dnia 27 czerwca 2017 r. Starosta, pismem z dnia 26 lipca 2017 r., zwrócił się do wszystkich 10 stron postępowania o wskazanie, w terminie 14 dni, czy wyrażają zgodę na zawieszenie. Odpowiedzi udzielił: w piśmie z dnia 1 sierpnia 2017 r. Starosta, wskazując, że wyraża zgodę na wnioskowane przez skarżącą zawieszenie oraz w piśmie z dnia 8 sierpnia 2017 r. Zarząd Melioracji i urządzeń Wodnych również nie negując złożonego przez skarżącą wniosku. Pozostałe strony nie udzieliły odpowiedzi na wezwanie. Żadna ze stron nie sprzeciwiła się więc zawieszeniu postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie.

Podkreślić bowiem należy, że przepis art. 98 § 1 Kpa nie wymaga wyrażenia zgody na zawieszenie postępowania przez wszystkie strony a jedynie wymaga, aby żadna ze stron nie wniosła sprzeciwu do wnioskowanego zawieszenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zarówno decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 9 listopada 2017 r. jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty z dnia 29 sierpnia 2017 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotne wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem prawa materialnego, które również miało wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł o ich uchyleniu.

O kosztach postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sąd wskazuje, że ponownie rozpoznając sprawę orzekające w sprawie organy winny, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kierować się oceną prawną oraz wytycznymi sformułowanymi przez sąd w niniejszym wyroku.