Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1142/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 34 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 62 poz 574
law: Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie.
journal: Dz.U.UE.L 2007 nr 180 poz 3 art. 2, art. 3  zd. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiające zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32,  wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 358 poz 59 art. 26
law: Rozporządzenie Rady (WE) NR 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w  ramach wspólnej polityki rybołówstwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2010 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 1142/10

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w G. w oparciu o art. 63 ust. 1 pkt 3 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 19 lutego 2004r. o rybołówstwie w zw. § 3 pkt 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie, wymierzył M. B., kapitanowi statku rybackiego [...] o długości całkowitej mniejszej niż 10 m karę pieniężną w wysokości 2600 zł, za połowy dorsza w Morzu Bałtyckim, w dniu 11 października 2007 r. z naruszeniem przepisów art. 34 pkt 4 ustawy z dnia 19 lutego 2004r. o rybołówstwie oraz art. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25 - 32, wody WE ) przez statki pływające pod banderą polską (Dz. U. UE L 180 z dnia 10 lipca 2007r.)

Decyzja ta została wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy, albowiem decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2009r. została uchylona wcześniejsza decyzja Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w G. z dnia [...] września 2008r. na podstawie, której wymierzono skarżącemu karę w wysokości 1000 zł, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] wydaną po rozpatrzeniu odwołania M. B., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy ww. decyzje Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w G. z dnia [...] listopada 2009r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister wskazał, iż w wyniku przeprowadzonych przez inspektora Okręgowego Inspektoratu Rybołówstwa Morskiego w G. czynności kontrolnych stwierdzono, na podstawie wpisu do kart dziennika połowowego nr [...], dokonanego przez kapitana statku rybackiego [...] M. B., który potwierdził, iż ten statek rybacki podczas rejsu połowowego zakończonego w dniu 11 października 2007r. złowił i przywiózł do portu 117 kg dorszy w relacji pełnej.

Ponownie badając sprawę, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] listopada 2009r. organ pierwszej instancji dokonał sprostowania decyzji z [...] listopada 2009r. w zakresie imienia strony postępowania oraz postanowieniem z dnia [...] lutego 2010r. organ pierwszej instancji z urzędu dokonał sprostowania zaistniałej pomyłki w zakresie dotyczącym powołanej podstawy prawnej.

Minister uznał za niezasadny zarzut strony wskazujący na naruszenie art.77 § 1 k.p.a., gdyż organ pierwszej instancji trafnie określił okoliczności faktyczne naruszenia przepisów o rybołówstwie tj. prowadzenie połowów dorszy podczas obowiązującego zakazu wprowadzonego przez Komisję Europejską. Fakty te został bowiem potwierdzone w dzienniku połowowym. Zdaniem organu decyzja stanowiąca o specjalnym zezwoleniu połowowym nie musiała być wyeliminowana z obrotu prawnego, gdyż nastąpiła częściowa utrata uprawnień w niej określona z mocy prawa, wskutek zaistnienia przesłanek określonych w art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007. Uprawnienia określone w tym zezwoleniu wygasły po wyłowieniu ogólnej kwoty połowowej dorszy przyznanej Polsce. Połowy ryb mogły być prowadzone po spełnieniu następujących przesłanek: na statku winna znajdować się licencja połowowa wraz z zezwoleniem połowowym oraz połowy mogą dotyczyć jedynie organizmów morskich, które są w nim określone i których ogólna kwota połowowa nie została wyczerpana. Organ ocenił zatem zarzut naruszenia art. 16 k.p.a. jako niezasadny.

Organ wskazał, że zakaz prowadzenia połowów dorszy podyktowany był znacznym przekroczeniem przez polskich rybaków ogólnej kwoty połowowej dorszy jaka została przyznana Polsce w 2007r. W preambule rozporządzenia Komisji nr 804/2007 wyraźnie wskazano, iż połowy stada dorsza przez polskie statki rybackie w 2007r. przekroczyły ilości zgłoszone przez Polskę i w związku z tym wielkości dopuszczalne uznaje się za wyczerpane. Minister wskazał przy tym, że pojęcie ogólnego dopuszczalnego połowu oraz zasady podziału poszczególnych kwot połowowych w ramach specjalnych zezwoleń połowowych są powszechnie znane w środowisku rybackim, przynajmniej od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 18 stycznia 1996r. o rybołówstwie morskim. Zdaniem organu niezaprzeczalnym pozostaje fakt, że wprowadzony zakaz połowu dorszy wskutek wyłowienia przez polskich rybaków ogólnej kwoty połowowej został przez stronę zignorowany. Wprowadzające zakaz połowu dorszy Rozporządzenie Komisji z istoty tego aktu prawnego w całości i bezpośrednio stało się częścią polskiego porządku prawnego z chwilą wejścia w życie. Polska z chwilą przystąpienia do Unii Europejskiej stała się adresatem ogółu przepisów wspólnotowych stanowiących wspólną politykę rybołówstwa.

Odnosząc się do zarzutu nie powołania biegłego na okoliczność, czy w rzeczywistości doszło do wyczerpania ogólnej kwoty połowowej organ wskazał, że fakty powszechnie znane i fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Przepisy Rozporządzenia Komisji nr 804/2007 zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE i z dniem 11 lipca 2007r. zaczęły obowiązywać, zatem jako prawo powszechnie obowiązujące powinny być znane stronie. Odnosząc się do zarzutu dowolnie przyjętych przez organ kryteriów kary, organ podniósł, iż określenie wysokości kary następuje w taki sposób by zadbać o skuteczne pozbawienie podmiotów, które są odpowiedzialne za naruszenia korzyści ekonomicznych uzyskanych w wyniku dopuszczenia się tych naruszeń, bez uszczerbku dla prawa wykonywania zawodu. Kary te mają powodować skutki proporcjonalne do wagi naruszenia i mają skutecznie odstraszać od dalszych naruszeń. Są to sankcje administracyjne, których wymierzenie nie jest zależne od stopnia zawinienia czy też braku winy, ale od samego faktu naruszenia przepisów o rybołówstwie przez dany podmiot. Wysokość ustalanej kary administracyjnej uzależniona jest od podmiotu, który dopuścił się naruszenia, długości całkowitej statku rybackiego oraz od społecznej szkodliwości naruszenia. Organ nie posiada kompetencji w zakresie ustalania stanu majątkowego strony i przepisy dotyczące rybołówstwa nie nakładają na niego takiego obowiązku.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- naruszenie prawa materialnego art. 34 ust. 4 ustawy o rybołówstwie w zw. z § 4 pkt 21 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005r w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy nie zaistniała przesłanka odpowiedzialności z tych przepisów w postaci wyczerpania kwoty połowowej,

- naruszenie prawa procesowego art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, polegające na niedokonaniu jakichkolwiek ustaleń w zakresie wyczerpania bądź niewyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007r. w momencie dokonywania przez skarżącego rejsów połowowych, w szczególności nie powołanie biegłego, nie przeprowadzenie dowodu z oficjalnych rejestrów połowowych, treści skargi Rzeczypospolitej Polskiej przeciwko Komisji Europejskiej oraz oficjalnych stanowisk Ministerstwa w 2007r.,

- naruszenie prawa procesowego art. 16 kpa poprzez nie uwzględnienie okoliczności, że inkryminowane połowy dokonywane były na podstawie niewyeliminowanych z obrotu prawnego ostatecznych decyzji administracyjnych w postaci licencji i specjalnego zezwolenia połowowego,

- naruszenie prawa materialnego § 4 pkt 21 w/w rozporządzenia poprzez wymierzenie kary za jeden połów w sytuacji, gdy w stosunku do strony toczą się również inne postępowania dotyczące połowów tego samego rodzaju, a przedmiotowy przepis przewiduje jedną sankcję za prowadzenie połowów,

- naruszenie prawa materialnego art. 6 kpa poprzez wymierzenie kary na podstawie dowolnie przyjętych kryteriów oraz nieustalenie sytuacji majątkowej skarżącego jako przesłanek wymiaru kary,

- naruszenie przepisów postępowania art. 139 kpa poprzez ukaranie skarżącego według przepisów przewidujących surowszą odpowiedzialność po uchyleniu przez Ministra decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że nie można utożsamiać zakazu połowów wprowadzonego Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 804/2007 z faktem wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007r. Rozporządzenie to samo w sobie nie jest dowodem w sprawie. To, że Komisja subiektywnie przyjęła, iż istnieje zagrożenie nie oznacza, że ono faktycznie nastąpiło. Rozporządzenie stało się przedmiotem zaskarżenia przez stronę polską do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu właśnie w oparciu o wątpliwości, co do tego czy ogólna kwota połowowa faktycznie została wyczerpana. Skarga została wycofana w wyniku uzyskania kompromisu, co do określenia wysokości przełowienia. Wyliczenia M. w G. wskazują, ze do końca 2007r. Polska wykorzystała jedynie 8,6 tyś. ton dorsza, kiedy limit wynosił 12,8 tyś. ton. Skarżący wykonywał jedynie swoje uprawnienia i nie złamał ustawowego zakazu poprzez dokonywanie połowów mimo faktycznego wyczerpania ogólnej kwoty połowowej. Dokonywanie połowów w czasie, gdy ogólna kwota połowowa została wyczerpana jest warunkiem koniecznym dla wymierzenia kary. Organ nie doprowadził jednak do zbadania czy faktycznie doszło do wyczerpania tej kwoty, przyjmując to jedynie za fakty powszechnie znane. Skarżący wskazał, że dokonał połowu ryb w inkryminowanym okresie na warunkach decyzji specjalnego pozwolenia połowowego. Nie naruszył zatem prawa, gdyż realizował prawa nabyte przez armatora. Nie można doprowadzić do ustania przedmiotowego prawa bez ustania decyzji ostatecznej przyznającej prawo nabyte i bez stosownego odszkodowania. Przedmiotowe uprawnienie nie wygasło, bowiem warunki wykonywania tej decyzji nie łączą połowów z uznaniem ogólnej kwoty połowowej za wyczerpaną. Specjalne zezwolenie połowowe nie podlegało żadnym zmianom. Organy przerzuciły odpowiedzialność będącą skutkiem ich bezczynności na obywatela, co nie powinno mieć miejsca. W ocenie skarżącego karą administracyjną objęte jest nie pojedyncze zachowanie, czy też jeden połów, lecz wykonywanie połowów sprzeczne z ustawą. W tej sytuacji połowy objęte różnymi postępowaniami musza być objęte jedna decyzją o karze. Organy ustalając karę nie dokonały jakichkolwiek ustaleń w zakresie stanu majątkowego skarżącego, posługując się dowolnie przyjętymi kryteriami. Suma nałożonych na skarżącego kar stanowi kwotę trudną do zapłaty dla przeciętnego obywatela. Na skutek ponownego rozpoznania spraw przez organ pierwszej instancji sytuacja skarżącego uległa pogorszeniu wobec wymierzenia surowszych kar, co nie powinno mieć miejsca ze względu na zakaz reformationis in peius. Zakaz ten dotyczy całego przebiegu postępowania, a nie wyłącznie jednej z jego faz.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji.

W toku rozprawy pełnomocnik Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyjaśniła dodatkowo, że użyte w decyzji określenie masy odłowionego dorsza "w relacji pełnej" oznacza rybę nie wypatroszoną natomiast stwierdzone wielkości w dzienniku połowowym dotyczyły dorsza już wypatroszonego. Organ pierwszej instancji dokonał przeliczenia kilogramów dorsza stwierdzonych w dzienniku połowowym jako wyładowanego na dorsza w relacji pełnej. Organ pierwszej instancji dokonuje takiego przeliczenia według odpowiednich procentowych wskaźników. Z rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 2807/83 ustanawiającego wzór dziennika połowowego obowiązującego we wszystkich państwach członkowskich wynika, iż w tym dzienniku należy wskazać ilość kilogramów ryb wypatroszonych, a nie w relacji pełnej. Stąd wynikają rozbieżności pomiędzy kilogramami przyjętymi w decyzjach, a kilogramami wynikającymi z dziennika połowowego. Kwota połowowa to ilość ryb w relacji pełnej. Pełnomocnik organu stwierdziła, iż obowiązuje wskaźnik 1,17 do przeliczenia rzeczywistych kilogramów ryb na kilogramy w relacji pełnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie Sądu skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu m.in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) uprawniony jest do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie naruszyła obowiązujących przepisów prawa zarówno wspólnotowego jak i krajowego w stopniu skutkujących koniecznością jej uchylenia. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest na podstawie wpisów w karcie dziennika połowowego, że statek rybacki [...], którego kapitanem był M. B. w trakcie rejsu połowowego zakończonego w dniu od 11 października 2007r. dokonał ukierunkowanych połowów dorsza. Połów ten wykonywany był po wprowadzeniu z dniem 11 lipca 2007r. przez Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 804/2007 (srt. 2 i 3 zd. 1), zakazu połowów tego gatunku ryb przez statki pływające pod polską banderą. Za dokonywanie połowów po wyczerpaniu ogólnej kwoty połowowej kapitanowi statku rybackiego została wymierzona kara pieniężna w wysokości: 2600 zł, a więc wysokości przewidzianej przez przepisy prawa.

Odnosząc się do zarzutu zastosowania wymienionej wyżej kary pieniężnej w przypadku braku w ocenie skarżącego zaistnienia przesłanki odpowiedzialności w postaci niewyczerpania ogólnej kwoty połowowej należy wskazać, że wobec faktu członkowstwa Rzeczpospolitej Polskiej w Unii Europejskiej krajowy porządek prawny kształtują zarówno akty stanowione na szczeblu krajowym i lokalnym, jak też bezpośrednio wiążące normy prawa stanowionego przez upoważnione instytucje tej międzynarodowej organizacji. Rozporządzenia (WE) zaliczane do pochodnego prawa wspólnotowego są aktami wiążącymi w całości, przewidzianymi do bezpośredniego stosowania w każdym państwie członkowskim. Dla ich mocy obowiązującej nie jest konieczny akt inkorporacji zawartych w nich treści do prawa wewnętrznego państw członkowskich. Stają się więc częścią krajowego systemu prawa, wywołują skutki bezpośrednie dla jednostek i mają charakter wiążący co do wszystkich zawartych w nich postanowień. Podstawą do wymierzenia skarżącemu kwestionowanej kary administracyjnej było naruszenie zakazu połowu dorsza, określonego w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 804/2007. Zakaz ten wprowadzono w wyniku wyczerpania ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce na rok 2007. Fakt owego wyczerpania, wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącego, nie może budzić wątpliwości. Wskazuje na to zawarte w akapicie 3 preambuły tego rozporządzenia stwierdzenie, iż połowy stada dorsza przez polskie statki rybackie w 2007r. trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone przez Polskę i jej przyznane, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1941/2006. Nadto Komisja w akapicie 5 preambuły stwierdziła jednoznacznie, że połowy dorsza dokonywane w morzu Bałtyckim na samym tylko obszarze Bałtyku Wschodniego (podobszar 25-32) wyczerpały całą kwotę połowową przyznaną Polsce i należy bezzwłocznie zakazać połowu tego stada.

Należy wskazać, że podstawę dla uprawnień Komisji Europejskiej w zakresie ustalania wielkości dopuszczalnych połowów na akwenach unijnych, jak też stosowania środków zapobiegawczych przed poważnym zagrożeniem dla ochrony żywych zasobów wodnych oraz wprowadzenia zakazu działalności połowowej w przypadku, gdy została wyczerpana kwota przyznana danemu państwu członkowskiemu (art. 26 ust. 4), stanowiło Rozporządzenie Rady (WE) Nr 2371/2002 z dnia 20.12.2002r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki i rybołówstwa (Dz. U. L Nr 358 z 31.12.2002r.). Stosownie bowiem do treści art. 26 w/w Rozporządzenia Komisja Europejska jest podmiotem odpowiadającym za ocenę i kontrolę stosowania zasad wspólnej polityki rybołówstwa przez Państwa Członkowskie. Treść art. 26 ust. 4 wskazuje, że Komisja uprawniona jest do wprowadzenia bezwzględnego zakazu działalności połowowej na podstawie dostępnych sobie informacji. W świetle zasady domniemania legalności działania instytucji stanowiących prawo nie można przyjąć, iż Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 804/2007 zostało wydane pomimo nieistnienia przewidzianych w art. 26 ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 2371/2002 przesłanek. Konsekwentnym następstwem ustalonego przez Komisję znacznego przekroczenia kwot połowowych był kolejny akt normatywny - Rozporządzenie Rady (WE) Nr 338/2008 z dnia 14.04.2008r. (Dz.U. L Nr 107 z 17.04.2008r.) na podstawie którego ograniczono kwotę połowową przyznaną Polsce na kolejne lata. Ustalenia Komisji nie zostały dotychczas zmienione, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że były wadliwe. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy nawet zaskarżenie Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 804/2007 do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości nie stanowi przesłanki do niestosowania przepisów Rozporządzenia do czasu, gdy funkcjonuje w porządku prawnym. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak jest także podstaw do twierdzenia, że rozpoznając przedmiotową sprawę organ niedostatecznie ustalił i ocenił stan faktyczny, gdyż w rzeczywistości ustalił okoliczności faktyczne naruszenia przepisów o rybołówstwie w postaci prowadzenia połowów dorszy podczas obowiązującego zakazu wprowadzonego przez Komisję Europejską w związku z przekroczeniem ogólne kwoty połowowej przyznanej Polsce na 2007r. Ustalenia dotyczące przekroczenia kwoty połowowej przez statki pływające pod polską banderą zostały dokonane przez Komisję Europejską na podstawie kontroli, które ujawniły nieprawidłowości w zakresie raportowanych danych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z prywatnej opinii prof. I. D., pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z listopada 2009r. oraz pytania deputowanego do Parlamentu Europejskiego M. G. i odpowiedzi udzielonej przez Komisję Europejską na okoliczność niewyczerpania ogólnej kwoty połowowej w 2007r. i niewiarygodności danych przyjętych przez Komisję, gdyż przeprowadzenie tych dowodów zmierzałoby do dokonania oceny legalności Rozporządzenia Komisji Nr 804/2007, a nie oceny legalności zaskarżonej decyzji. Pamiętać należy, że państwa członkowskie nie są uprawnione do podejmowania czynności zmierzających do pozbawienia rozporządzeń waloru źródeł prawa wspólnotowego ( Judgment of the Cort of 31.01.1978. Fratelli Zerbone Snc v, Amministrazione delie finanse delio Stato. Case 94/77. Europen Cort Reports 1978, Page 0099).

Z powyższych względów zarzuty naruszenia art. 34 ust. 4 ustawy o rybołówstwie w zw. z § 4 pkt 21 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. należy uznać za niezasadne.

Obowiązywanie w porządku prawnym normy prawnej upoważniającej Komisję Europejską do wprowadzania natychmiastowego zakazu prowadzenia działalności połowowej przez wszystkie statki pływające pod banderą konkretnego państwa członkowskiego {Rozporządzenie Nr 2371/2002) ma to znaczenie, że także ostateczna decyzja przyznająca specjalne zezwolenie połowowe konkretnemu podmiotowi, przyznawała określone w niej uprawnienie tylko w granicach obowiązującego porządku prawnego, kształtowanego także przez w/w Rozporządzenie. Uprawnienie do dokonywania połowu przyznane tą indywidualną decyzją obowiązywało więc w granicach wyznaczonych z jednej strony przez termin jej obowiązywania i indywidualnie określoną kwotę połowową, z drugiej przez termin związany z wprowadzeniem zakazu połowów o charakterze ogólnym. Oczywistym jest, że określona indywidualnie kwota połowowa musiała zawierać się w ogólnej kwocie połowowej przyznanej Polsce na dany rok. Z chwilą wprowadzenia zakazu działalności połowowej indywidualnie przyznane uprawnienie przestało obowiązywać. Zasada ta wynika więc z mocy prawa. Należy też wskazać na treść art. 34 pkt 4 ustawy o rybołówstwie, z którego wynika, że zabroniony jest połów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana. Przepis ten pozostaje w spójności z regulacjami unijnymi i wskazuje, że w razie wyczerpania kwoty połowowej określonych organizmów morskich uprawnienie do połowów wynikające z indywidualnego zezwolenia w części niewykorzystanej wygasa. Oczekiwane przez stronę skarżącą rozwiązanie wprowadzające skuteczność zakazu ustanowionego przez komisję Europejską dopiero w drodze indywidualnego rozstrzygnięcia administracyjnego pozostawałoby w sprzeczności z porządkiem prawnym Unii Europejskiej, wobec faktycznego ograniczenia zasady bezpośredniej skuteczności rozporządzeń.

Należy wskazać, że z Rozporządzenia wprowadzającego natychmiastowy zakaz połowów nie wynika zakaz ustanawiania regulacji prawnych służących kompensacji strat poniesionych przez podmioty, które nie mogą wykorzystać już przyznanych indywidualnie kwot połowowych. Rybacy, którzy ponieśli szkody zostali objęci określonymi programami w ramach środków pomocowych. Bez znaczenia zatem dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest zarzut pozostawania w obrocie decyzji uprawniającej do prowadzenia połowów - specjalnego zezwolenia połowowego, z którego limit indywidualny nie był wyczerpany, czy też licencji połowowej.

Niezasadny jest zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia § 3 pkt 20 rozporządzenia wykonawczego z uwagi na wymierzenie kary za jeden połów, w sytuacji gdy przepis ten przewiduje jedną sankcję za prowadzenie połowów, nie zaś za jeden połów, a w stosunku do skarżącego toczą się inne postępowania dotyczące połowów tego samego rodzaju.

Słusznie wskazuje organ w odpowiedzi na skargę, że zgodnie z definicją ustawową rybołówstwo morskie jest to prowadzenie połowów organizmów morskich w morzu w celach zarobkowych i stąd stosownie do treści § 4 pkt 21 kara pieniężna wymierzana jest za prowadzenie połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana. Trafnie więc wskazuje organ, ze połowy ryb oznaczają tak czynności połowowe związane z wydobywaniem ryb i organizmów morskich z ich środowiska, jak i efekt tych czynności w postaci wydobytej masy ryb dokonywane w trakcie rejsu połowowego. Wykładnia regulacji zastosowana przez organ jest racjonalna i taką wykładnie podziela Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wykładnia zaś proponowana przez stronę skarżącą prowadziłaby do nieuprawnionego różnicowania sytuacji prawnej podmiotów. Ilość popełnianych czynów podlegających karze administracyjnej zagrożonych wymierzeniem jednej kary pieniężnej uzależniona byłaby od czasokresu pomiędzy wszczęciem i zakończeniem postępowania administracyjnego. Kara taka stanowiłaby jednorazową sankcję dla połowów prowadzonych nawet w różnych latach i nie wykluczałaby możliwości wykonywania dalszych połowów przez podmiot w stosunku do którego wszczęto postępowanie administracyjne, w trakcie jego trwania. Ciągłość czynu uprawniająca do zastosowania jednorazowej sankcji w postaci kary pieniężnej, by była dopuszczalna, musiałaby wynikać wprost z przepisów ustawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w zakresie ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego jako przesłanek wymiaru kary należy wskazać, iż jest to zarzut niezasadny. Należy wskazać, że kara administracyjna stosowana jest automatycznie w związku z zaistniałym zdarzeniem. Odpowiedzialność karnoadministracyjna ma charakter obiektywny, niezależny od stopnia zawinienia podmiotu jej podlegającemu. Wysokość kary administracyjnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie niewątpliwie uzależniona jest od podmiotu, który dopuścił się naruszenia, długości całkowitej statku rybackiego oraz społecznej szkodliwości naruszenia. Okoliczności te organ administracji publicznej uwzględnił przy wymiarze kary. Niesłusznie jednak zdaniem Sądu organ wskazał, iż nie posiada kompetencji do badania sytuacji majątkowej podmiotu podlegającego karze. Organ nie posiada co prawda żadnych uprawnień kontrolnych w tym zakresie, ale nie jest pozbawiony możliwości oceny sytuacji dokumentowanej przez podmiot podlegający karze. Zdaniem Sądu zakreślenie przez ustawodawcę górnej granicy odpowiedzialności na poziomie wielokrotności minimalnej kary umożliwia i zakłada dokonywanie indywidualizacji wymierzanej przez organ kary, chociażby w oparciu o ogólne zasady proporcjonalności i słuszności wynikające z k.p.a. W przedmiotowej sprawie brak zainteresowania innymi niż wyrażonymi wprost w przepisach przesłankami wymiaru kary, w tym sytuacją majątkową skarżącego nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem organ wymierzył skarżącemu karę w wysokości dolnej granicy zagrożenia. Należy podkreślić przy tym, że przepisy ustawy o rybołówstwie nie przewidują możliwości złagodzenia kary bądź odstąpienia od jej wymierzenia, a zatem sytuacja majątkowa skarżącego nie mogła mieć w tej sytuacji wpływu na rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu zarzut naruszenia zakazu reformationis in peius w przedmiotowej sprawie nie jest zasadny, gdyż przepis art. 139 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego, wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Kwestia ta został przesądzona uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998r. (ONSA 1998/3/79). Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela powyższe zapatrywanie prawne.

Za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć należy, że zwrot "organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się", użyty w art. 139 k.p.a., wskazuje, że sformułowany w tej normie zakaz reformationis in peius dotyczy decyzji organu odwoławczego. Nie można zaś przyjąć, aby decyzja organu odwoławczego, do której nie odnosi się zakaz reformatio in peius (decyzja kasatoryjna), mogła "przenosić" ograniczenia związane z tym zakazem do "wynikającego" z niej postępowania przed organem pierwszej instancji, a co za tym idzie powyższy zarzut jest niezasadny.

Mając na względzie powyższe rozważania, należało oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.