Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1051/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 58 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA Jerzy Rypina, Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 624/10 w sprawie ze skargi P. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 14 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 624/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 14 grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie oddalenia zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku podatkowego.

Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez Sąd pierwszej instancji, stanie faktycznym:

Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. działając na podstawie art. 58, art. 59 § 2 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "k.p.a.", oraz art. 18, art. 34 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.e.a.", odmówił P. W. (dalej: "skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 3 października 2005 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych, obejmujących zobowiązanie w podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowym od osób fizycznych. W toku tego postępowania organ egzekucyjny dokonał w dniu 28 lipca 2005 r. zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczone zostało skarżącemu za pośrednictwem poczty w dniu 9 sierpnia 2005 r.

Pismem z dnia 10 sierpnia 2005 r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, wskazując jako podstawę nieistnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi.

W dniu 25 sierpnia 2005 r. organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów, informując jednocześnie o powyższym pełnomocnika skarżącego – E. W.. Postanowieniem z dnia 8 września 2005 r. (doręczonym w dniu 19 września 2005 r.) wierzyciel oddalił wniesione zarzuty.

W dnia 8 września 2005 r. organ egzekucyjny na podstawie art. 34 § 3 u.p.e.a., wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia przez wierzyciela zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego. Postanowienie to doręczone zostało skarżącemu w dniu 19 września 2005 r.

Postanowieniem z dnia 3 października 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. działając jako organ egzekucyjny oddalił zarzuty skarżącego dotyczące nieistnienia egzekwowanego obowiązku. Postanowienie to zostało wysłane na adres pełnomocnika skarżącego listem poleconym, za pośrednictwem poczty i doręczone w sposób zastępczy w dniu 26 października 2005 r. W dniu 30 czerwca 2009 r. wydano pełnomocnikowi skarżącego kserokopie dokumentów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Pismem z dnia 5 lipca 2009 r. pełnomocnik skarżącego powołując się na art. 59 § 2 k.p.a. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 3 października 2005 r. W uzasadnieniu wskazała, iż korespondencja zawierająca to postanowienie wróciła do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Powyższa korespondencja, zdaniem pełnomocnika dowodzi, że organ egzekucyjny nie wykazał, że znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie doręczenia dotyczy tego właśnie postanowienia, bowiem jest adresowane bezpośrednio na skarżącego, podczas gdy awizacja dotyczy pełnomocnika, tj. E. W.. Ponadto pełnomocnik wskazała, że w części postanowienia "otrzymują" nie widnieje imię i nazwisko ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Potwierdza to, że postanowienie nie zostało skutecznie doręczone skarżącemu lub jego pełnomocnikowi. Jednocześnie na poparcie swego wniosku o przywrócenie terminu wskazała, iż o istnieniu postanowienia oddalającego zarzuty dowiedziała się dopiero w dniu 30 czerwca 2009 r. z kserokopii akt otrzymanych od organu egzekucyjnego. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, pełnomocnik skarżącego złożyła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 3 października 2005 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. uzasadniając odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia przytoczył treść art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a. oraz art. 57 § 1 i art. 58 k.p.a. Wyjaśnił, że z powyższych przepisów wynika, że dla uzyskania przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia skarżący winien uprawdopodobnić, m.in. brak swojej winy przy dokonywaniu czynności, a więc wskazać zaistnienie takich okoliczności, które uniemożliwiały mu wniesienie zażalenia w terminie. Następnie organ wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz koperty, które znajdują się aktach sprawy wynika, iż przesyłka zawierająca postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 3 października 2005 r. adresowana była na E. W. - pełnomocnika skarżącego. Przesyłka ta wysłana została za pośrednictwem poczty na adres wskazany w zarzutach, tj. "W. ul. R. 5" i doręczona w sposób zastępczy, w trybie i na zasadach określonych w art. 39, art. 40 i art. 44 k.p.a. - w dniu 26 października 2005 r. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, zarzuty pełnomocnika skarżącego nie mają potwierdzenia w materiale dowodowym. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał ponadto, że zarówno na kopercie, w której znajduje się egzemplarz przeznaczony dla wnoszącego zarzuty, jak i na druku "potwierdzenie odbioru" dotyczącym tej przesyłki, znajdują się zapisy jednoznacznie wskazujące, że przesyłka zawierająca postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 3 października 2005 r. adresowana była na pełnomocnika skarżącego. Bez znaczenia jest w tym przypadku fakt, że w części "otrzymują" tego postanowienia widnieje wyłącznie adnotacja stwierdzająca, że jeden egzemplarz przeznaczony jest dla skarżącego.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. W jego ocenie, wydane postanowienie zostało wydane z naruszeniem:

- art. 10 § 1 k.p.a. - organ nie powiadomił skarżącego o zakończonym postępowaniu dowodowym, a taki obowiązek wynika z w/w przepisu; skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranych przez organ podatkowy dowodów, a gdyby miał umożliwiony wgląd w akta sprawy przed wydaniem postanowienia, mógłby już wtedy przedstawić dokumenty potwierdzające spłatę zobowiązań;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., na podstawie których organ jest zobowiązany do zebrania wszystkich dokumentów dotyczących sprawy i prawidłowej ich oceny. W tym przypadku wierzyciel ograniczył się jedynie do określonych twierdzeń, na poparcie których nie przedstawił żadnych dowodów;

- art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a.;

- art. 6, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. - wydane postanowienie naruszyło zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Wierzyciel nie wykonał swojego obowiązku do należytego i wyczerpującego informowania stron oraz nie podjął kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Uzasadniając zarzuty skargi pełnomocnik skarżącego nie zgodziła się z twierdzeniem, iż postanowienie oddalające zarzuty zobowiązanego zostało jej wysłane. Następnie powołując się na art. 58 § 1 i art. 59 § 2 k.p.a. stwierdziła, że o wydanym postanowieniu dowiedziała się dopiero w dniu 30 czerwca 2009 r. i w ciągu 7 dni od tej daty złożyła stosowny wniosek wraz z zażaleniem, wyraźnie w nim wykazując, iż nie ma jej winy w niedopełnieniu obowiązku, ponieważ złożenie zażalenia na postanowienie z dnia 3 października 2005 r. było niemożliwe, gdyż go nie otrzymała. Jednocześnie wskazała, że dowód doręczenia, na który powołuje się Dyrektor Izby Skarbowej w swoim postanowieniu, jest jej nieznany - nie został dołączony jako załącznik do wydanego postanowienia, a także w aktach sprawy, które oglądała i których kopie posiada, nie ma takiego dokumentu.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o oddalenie skargi.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 15 listopada 2010 r. podtrzymując swoje stanowisko zawarte w skardze wskazała ponadto, że postanowienie z dnia 3 października 2005 r. zostało wysłane na błędny adres. Jako adresat powyższego postanowienia wskazany został P. W., ul. R. 5, 02-495 W.. Koperta została zaadresowana na nazwisko pełnomocnika, ale na adres skarżącego. Tymczasem pełnomocnik skarżącego w swoim piśmie z dnia 26 września 2005 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego zwracała się z prośbą o kierowanie wszelkiej korespondencji na adres ul. D. 9, W.. Według otrzymanej ustnej informacji z kancelarii Urzędu Skarbowego W., powyższa korespondencja wpłynęła do Urzędu w dniu 3 października 2005 r., natomiast postanowienie z dnia 3 października 2005 r. zostało nadane w dniu 10 października 2010 r. Pełnomocnik skarżącego podniosła także, iż ani ona sama, ani skarżący nie dysponując pełnymi aktami administracyjnymi dotyczącymi tej sprawy, nie mogli wcześniej podnieść powyższego zarzutu. Z dowodem nadania pocztowego postanowienia z dnia 3 października 2005 r. zapoznała się dopiero z akt sądowych. Pełnomocnik strony załączyła kopię pisma z dnia 26 września 2005 r. informującego o jej adresie oraz uwierzytelnione notarialnie (za zgodność z oryginałem) potwierdzenie nadania przesyłki poleconej z dnia 26 września 2005 r. o numerze 35210.

Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia 3 grudnia 2010 r. odniósł się do pisma procesowego pełnomocnika skarżącego z dnia 15 listopada 2010 r. Wyjaśnił m.in., że pismem z dnia 10 sierpnia 2005 r. skarżący wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Do zarzutów dołączone zostało udzielone E. W. pełnomocnictwo. W piśmie zawierającym zarzuty wskazany został adres – W., ul. R. 5, zaś w dołączonym pełnomocnictwie nie został podany inny adres do doręczeń. W związku z powyższym, postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 3 października 2005 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne wysłane zostało na adres wskazany w zgłoszonych zarzutach, tj. W., ul. R. 5. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że z informacji przekazanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wynika, iż nie jest on w posiadaniu pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 26 września 2005 r. zawierającego prośbę o kierowanie korespondencji na adres pełnomocnika, tj. 02-413 W., ul. D. 9. Organ pierwszej instancji posiada jedynie pismo z dnia 26 września 2005 r. skierowane do ZUS I Oddział w W., a przesłane do Urzędu do wiadomości, w którym pełnomocnik wnosi o przekazanie rozliczenia kwot wymienionych w zarzutach do tytułów wykonawczych oraz o udzielenie informacji, które wpłaty wpłynęły na zmniejszenie i umorzenie tytułów wykonawczych, w związku z postanowieniem z dnia 13 września 2005 r. otrzymanym w dniu 19 września 2005 r. W załączeniu przedstawił kserokopię pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 2 grudnia 2010 r., kserokopię pisma E. W. z dnia 26 września 2005 r. skierowanego do ZUS I Oddział w W. oraz wydruk danych rejestracyjnych dotyczących E. W.. Dołączono także kserokopię pierwszej strony koperty (przesyłki) kierowanej na adres Naczelnika Urzędu Skarbowego W., opatrzonej pocztowym numerem nadania 35214.

Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 10 grudnia 2010 r. wyjaśniła, że w dniu 26 września 2005 r. do Urzędu Skarbowego skierowała dwa pisma - jedno o numerze nadania 35210 zawierające prośbę o kierowanie wszelkiej korespondencji na adres ul. D. 9, W. (dołączyła kopię pisma wraz z uwierzytelnionym dowodem nadania). Drugie pismo wysłane tego samego dnia o numerze nadawczym 35214 zawierało pismo skierowane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych a przesłane do wiadomości Urzędu Skarbowego (co jest zgodne z opisem na potwierdzeniu nadania). Do niniejszego pisma dołączyła kopię pisma do ZUS z dnia 26 września 2005 r. wraz potwierdzeniem nadania. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wyjaśniła, iż ze względu na fakt, iż w udzielonym pełnomocnictwie z dnia 16 marca 2005 r. dołączonym do akt sprawy brak jest jej adresu do doręczeń, stało się konieczne poinformowanie Urzędu Skarbowego o danych adresowych pełnomocnika, co zostało uczynione pismem z dnia 26 września 2005 r. W jej ocenie, dokumenty przesłane przez Dyrektora Izby Skarbowej potwierdzają, iż Urząd Skarbowy wiedział o właściwym adresie pełnomocnika do przesyłania korespondencji, tj. potwierdził otrzymanie korespondencji z dnia 26 września 2005 r. o numerze nadawczym 35210 w dniu 3 października 2005 r.

Sąd pismem z dnia 14 grudnia 2010 r. wezwał Dyrektora Izby Skarbowej do niezwłocznego wskazania, czy do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wpłynęła przesyłka E. W. reprezentującej P. W. o numerze nadawczym 35210 oraz przesłania za pomocą telefaksu kopii pisma znajdującego się w tej przesyłce.

Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia 16 grudnia 2010 r. odpowiadając na wezwanie Sądu wyjaśnił, że do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wpłynęła przesyłka E. W., reprezentującej P. W. o numerze nadawczym 35210. Jednocześnie dołączył kopię pisma znajdującego się w tej przesyłce. W piśmie tym (z dnia 26 września 2005 r.) pełnomocnik skarżącego wniosła o uzupełnienie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 8 września 2005 r. o "dokumenty potwierdzające zawarte w piśmie informacje, tj.: kopie doręczeń upomnień nr 61283 z dnia 9 kwietnia 2002 r. za miesiąc grudzień 2001 r. oraz nr 68025 z dnia 24 maja 2002 r. za miesiąc marzec 2002 r. (...)".

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Odniósł się do kwestii prawidłowości doręczenia skarżącemu postanowienia Dyrektora Urzędu Skarbowego W. z dnia 3 października 2005 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji podnoszona w tej mierze przez pełnomocnika skarżącego i oparta na coraz to nowych okolicznościach argumentacja zmierzająca do wykazania, że powyższe postanowienie nie zostało w sposób przewidziany przepisami doręczone skarżącemu jest niezasadna. W aktach sprawy znajduje się korespondencja kierowana na nazwisko i adres pełnomocnika skarżącego, zawierająca sporne postanowienie. Zdaniem składu orzekającego w sprawie organ zasadnie uznał, że przesyłka powinna zostać skierowana do pełnomocnika skarżącego i że skoro w udzielonym pełnomocnictwie nie był podany adres pełnomocnika, to przesyłkę tę należało skierować na adres wskazany w piśmie zawierającym zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Ponadto zostały wypełnione wszelkie warunki zawarte w art. 44 k.p.a. pozwalające uznać przesyłkę organowi egzekucyjnemu za doręczoną w sposób zastępczy.

Sąd odniósł się także do kwestii zmiany adresu przez pełnomocnika skarżącego oraz do twierdzenia, że strona nie dysponowała pełnymi aktami administracyjnymi dotyczącymi tej sprawy. Powyższe sformułowania, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, są bezzasadne, gdyż jak wynika z akt sprawy już na etapie sporządzania zażalenia z dnia 5 lipca 2009 r. pełnomocnik strony dysponowała kopiami koperty oraz odnoszącego się do niej potwierdzenia odbioru, a Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zaprzeczył, jakoby był w posiadaniu pisma, w którym pełnomocnik skarżącego informuje o zmianie adresu do korespondencji. Sąd zwrócił uwagę na pewną niekonsekwencję pełnomocnika strony skarżącej, która także w dowodach nadania przesyłek, mających rzekomo zawierać informację o zmianie adresu, podawała adres tożsamy z tym, na który wysłano postanowienie w przedmiocie zarzutów. Końcowo Sąd wskazał, iż strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jej winy, a jedynie kwestionowała fakt doręczenia jej postanowienia z dnia 3 października 2005 r.

Na powyżej powołane rozstrzygnięcie strona wniosła skargę kasacyjną, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono, na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi pomimo naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, iż postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 3 października 2005 r. zostało skarżącemu doręczone na prawidłowy adres;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi pomimo naruszenia przez organ w toku postępowania administracyjnego art. 58 § 1 k.p.a. poprzez odmowę skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 3 października 2005 r. pomimo uprawdopodobnienia przez skarżącego, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy;

c) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu wyroku do kwestii pouczenia skarżącego lub jego pełnomocnika przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o obowiązku zawiadomienia organu administracji publicznej o każdej zmianie adresu;

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi pomimo naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niedokonanie, ustaleń czy skarżący lub jego pełnomocnik zostali prawidłowo pouczeni przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o obowiązku zawiadomienia organu administracji publicznej o każdej zmianie adresu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, prezentowane na etapie wnoszenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Organ nie skorzystał z możliwości udzielenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Na rozprawie jego pełnomocnik wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, co uzasadnia jej oddalenie.

Strona skarżąca postawiła w niej wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Oprócz wskazania przepisów, jakie w jej ocenie zostały naruszone, strona winna zatem wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.174 p.p.s.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi i z urzędu pod rozwagę bierze tylko nieważność postępowania (art.183 § 1 p.p.s.a.), która w tej sprawie nie występuje. Kontroluje zaskarżony wyrok tylko w granicach zakreślonych przez wnoszącego skargę kasacyjną.

Przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, odmawiającego skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie wówczas, gdy upłynął ustawowy termin na dokonanie czynności procesowej. Jeżeli termin ten nie upłynął, nie ma potrzeby rozważania, czy spełniona została kolejna przesłanka, od której art. 58 § 1 k.p.a. uzależnia przywrócenie terminu, to jest czy strona uprawdopodobniła, że uchybiła terminowi bez swej winy, a wniosek o przywrócenie terminu jest bezprzedmiotowy. Podkreślał to w uzasadnieniu wyroku także Sąd pierwszej instancji.

Mimo to w ramach pierwszego z zarzutów skargi kasacyjnej strona skarżąca ponownie usiłuje podważyć prawidłowość doręczenia jej pełnomocnikowi postanowienia oddalającego zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. W jej ocenie ustalenia dotyczące prawidłowości doręczenia, zostały dokonane wadliwie, a Sąd z niezrozumiałych względów odrzucił argumentację skarżącego, wskazującą na zawiadomienie organu o nowym adresie pełnomocnika skarżącego jeszcze przed wysłaniem mu postanowienia o oddaleniu zarzutów. W tym zakresie Sądowi zarzucono obrazę art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a. Z tym zarzutem korespondują zarzuty naruszenia przez Sąd art.141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do kwestii pouczenia skarżącego o konieczności zawiadomienia o zmianie adresu oraz art.145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie ustaleń, czy skarżący został pouczony o konieczności zawiadomienia o zmianie adresu.

Zarzutów tych nie można podzielić. Przede wszystkim należy zauważyć, że kwestia zmiany adresu pełnomocnika skarżącego została podniesiona dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego. Organ nie prowadził w tym zakresie postępowania dowodowego, taki zarzut nie został bowiem przez stronę podniesiony, a w aktach organu podatkowego nie było dokumentu, potwierdzającego zawiadomienie o zmianie adresu. Tym samym organ podatkowy nie mógł ustaleń dotyczących zmiany adresu dokonać z naruszeniem art.7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a., a Sąd pierwszej instancji nie miał powodów, aby uchylić postanowienie z uwagi na istotne naruszenie przepisów postępowania na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. Ustalenia dotyczące zawiadomienia organu o nowym adresie pełnomocnika skarżącego były dokonywane dopiero w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji, stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. Oceny tych dowodów dokonał Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art.106 § 5 p.p.s.a., a nie na podstawie art. 80 k.p.a., który w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie ma zastosowania. Zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art.106 § 5 p.p.s.a. w skardze kasacyjnej jednakże nie postawiono. Ponadto oceny dokonanej przez Sąd, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, nie można uznać za wadliwą i dowolną. Przede wszystkim sprawdzono obie przesyłki polecone, które zostały nadane przez pełnomocnika skarżącego na adres organu i których dowodami nadania dysponował skarżący. Żadna z nich nie zawierała pisma informującego o zmianie adresu. Sąd ocenił wyjaśnienia udzielane przez pełnomocnika skarżącego i dowody z dokumentów i w sposób logiczny i zgodny z doświadczeniem życiowym wywiódł, dlaczego uznał za nieudowodniony fakt zawiadomienia organu o zmianie adresu (m.in. odwołując się do adresu, podanego na dowodach nadania, praktyki wysyłania nawet mniej ważnych pism listami poleconymi). Strona sugeruje, że to organ powinien wykazać, że nie otrzymał pisma, ona nie ma natomiast obowiązku wykazania, że pismo to skutecznie na adres organu wysłała. Zdaje się zapominać, że organ sprawdzał, czy otrzymał przesyłki o wskazanych przez stronę numerach nadania i za każdym razem potwierdził, że przesyłki takie wprawdzie otrzymał, ale zawierały one pisma dotyczące innych kwestii. Nie wiadomo w jaki sposób miałby w związku z tym wykazać, że nie otrzymał kolejnego pisma, zwłaszcza że strona nie dysponowała nawet dowodem jego nadania.

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie odniesienia się do kwestii nieupouczenia strony skarżącej o konieczności zawiadamiania organu o zmianie adresu. Zarzut braku pouczenia został postawiony dopiero na etapie skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji ma obowiązek odniesienia się (poprzez wyjaśnienie podstawy prawnej) do zarzutów skargi. Obowiązek taki wywodzi się w orzecznictwie z treści art.141 § 4 p.p.s.a. - skoro sąd ma przytoczyć zarzuty skargi, to jest to jednoznaczne z obowiązkiem ich oceny. Nie można jednak skutecznie zarzucić mu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy zarzut braku pouczenia został postawiony dopiero w skardze kasacyjnej.

Nie jest także zasadny zarzut, że Sąd zaakceptował brak ustaleń organu co do pouczenia o obowiązku zmiany adresu. Sąd ma obowiązek z urzędu wziąć pod uwagę także i te naruszenia przepisów postępowania, do których doszło w granicach danej sprawy i których nie podniesiono w skardze, ale zaniechanie takiego obowiązku stanowi naruszenie art.134 § 1 p.p.s.a., a nie art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. Zarzutu naruszenia art.134 § 1 p.p.s.a. w skardze kasacyjnej nie postawiono. Ponadto nawet prawidłowe sformułowanie zarzutu nie mogłoby odnieść pożądanego przez stronę skarżącą skutku, z akt sprawy wynika bowiem, że pouczenie o konieczności zawiadamiania o zmianie adresu zostało skarżącemu doręczone (znajdowało się w treści tytułu wykonawczego). Nie można też nie zauważyć, że zarzut ten pozostaje w pewnej sprzeczności z argumentacją strony dotyczącą zawiadomienia organu o zmianie adresu pełnomocnika.

Nie doszło także do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. Jak trafnie zauważono w zaskarżonym wyroku strona skarżąca skupiła się na wykazaniu, że postanowienie o oddaleniu zarzutów nie zostało jej skutecznie doręczone. Skutkiem podzielenia tej argumentacji byłoby uznanie, że termin na złożenie zażalenia nie rozpoczął biegu. Wniosek o przywrócenie terminu ma jednakże służyć przywróceniu terminu, który upłynął bezskutecznie. Strona ma w nim uprawdopodobnić, że nie dopełniła czynności w terminie bez swej winy. Tymczasem strona na żadną z takich okoliczności w istocie nie wskazała, kwestionując jedynie (jak wskazano wyżej niezasadnie) prawidłowość doręczenia.

Z tych względów na podstawie art.184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalono.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art.209, art. 204 pkt 2 i art.205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c i ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).