Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 705/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją znak [...] z dnia [...] maja 2012 r. Prezydent Miasta R. (Prezydent, organ I instancji) działając na podstawie art. 2, art. 3, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 14, art. 17, art. 40 ust. 2 i 3 art. 101 ust. 1, art. 106 ust. 1 i 4 oraz art. 110 ust. 7 i 8 z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 ze zm., zwana dalej ustawą o pomocy społecznej) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwany dalej kpa), po ponownym rozpatrzeniu sprawy orzekł o odmowie przyznania M. S. (skarżąca) bezzwrotnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów związanych z rozbiórką i odbudową budynku mieszkalnego położonego w miejscowości [...].

Prezydent przedstawiając stan sprawy podał, iż skarżąca jest właścicielką nieruchomości położonej w miejscowości [...] Gmina W. i w wyniku powodzi, która miała miejsce w miesiącu maju 2010 r., pod wodą znalazły się budynki należące do skarżącej. W związku z ww. powodzią i poniesionymi stratami, decyzją Wójta Gminy w W. (Wójt) z dnia [...] czerwca 2010 r. (znak: [...]) skarżącej udzielona została pomoc finansowa w formie zasiłku celowego w wysokości [...] zł, a następnie Wójt przyznał skarżącej pomoc w formie bezzwrotnego zasiłku celowego w wysokości [...] zł, z przeznaczeniem na pokrycie kosztów związanych z remontem ww. budynku mieszkalnego. Skarżącej przyznano również pomoc w formie zasiłku celowego w kwocie [...] zł (decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. (znak: [...]). Wnioskiem z dnia [...] października 2010 r. skarżąca wniosła o zmianę decyzji przyznającej zasiłek celowy w kwocie [...] zł i przyznanie jej zasiłku w kwocie [...] zł, z uwagi na wydanie decyzji o nakazie rozbiórki ww. budynku. W toku rozpoznania ww. podania, [...] czerwca 2011 r. pracownik socjalny Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. (MOPS) przeprowadził wywiad środowiskowy ze skarżącą w jej mieszkaniu położonym przy ul. [...] w R. Z jej oświadczenia wynikało, że prowadziła ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i synem, zaś w miejscowości [...] była jedynie zameldowana. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. (Nr [...]) Wójt odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego zasiłku w kwocie [...] zł., zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. (znak: [...]) uchyliło decyzję w całości i umorzyło postępowanie przed organem I instancji.

Rozpoznając po raz pierwszy wniosek skarżącej, Prezydent w dniu [...] listopada 2011 r. (znak: [...]) odmówił przyznania przedmiotowego zasiłku, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (Kolegium, organ odwoławczy) decyzją z [...] grudnia 2011 r. (znak: [...]) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podstawą rozstrzygnięcia był brak ustaleń w zakresie możliwości zrekompensowania przez skarżącą strat materialnych w inny sposób np.: z ubezpieczenia, a także ustalenia czy skarżąca i jej rodzina jest w stanie wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości przezwyciężyć istniejące trudności.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I Instancji przeprowadził kolejny wywiad środowiskowy w wyniku którego ustalono, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem M. pozostającym na jej utrzymaniu. Pomimo wspólnego zamieszkiwania, mąż skarżącej prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Zarówno w okresie powodzi w 2010 r. jak również w chwili obecnej skarżąca nie posiadała i nie posiada własnych środków na rozbiórkę i odbudowę domu po powodzi. Ponadto organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość nie była ubezpieczona od skutków powodzi. Z dalszych ustaleń wynika, iż skarżąca przebywała w [...] jedynie w okresie wakacyjnym, zaś w innych miesiącach spędzała tam weekendy, przy czym skarżąca zamierzała zamieszkać tam na stałe po przejściu na emeryturę. Podała, iż obecnie wobec faktu, że sama ponosi koszty utrzymania mieszkania w R., a dysponuje tylko jedną pensją jej sytuacja finansowa jest trudna. Wskazując swój stan majątkowy wymieniała lokal mieszkalny (mieszkanie lokatorskie) o powierzchni [...] m2, oraz łączny dochód w kwocie [...] zł (dochód na osobę [...] zł). Następnie [...] lutego 2012 r. skarżąca oświadczyła, że od [...] lutego br. jej syn pobiera stypendium aplikanckie w wysokości [...] zł i utrzymuje się sam.

Ponadto na podstawie pisma Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Zarząd Zlewni Wisły l. i B. granicznego z siedzibą w L. ustalono, że miejscowość [...] znajduje się na terenach zagrożonych powodzią i jest to teren określany przez ustawę prawo wodne jako narażony na zalanie w przypadku zniszczenia lub uszkodzenia wału przeciwpowodziowego, bądź przelania się wód przez koronę wałów.

W dalszej części uzasadnienia, wskazując treść przepisów regulujących kwestię udzielania pomocy finansowej w razie powodzi, oraz wydanych w tym zakresie wytycznych organ I instancji stwierdził, iż ww. pomoc nie przysługuje skarżącej. Podał, iż aktywność życiowa skarżącej, zarówno przed jak i po powodzi koncentruje się przede wszystkim w R., gdzie skarżąca mieszka, pracuje, natomiast nieruchomość w [...] wykorzystywana była jako miejsce spędzania wypoczynku letniego. Z dotychczasowego miejsca zamieszkania do ww. miejscowości skarżąca wymeldowała się dopiero z dniem [...] maja 2010 r. Na stałe, jak twierdziła skarżąca zamierzała zamieszkać dopiero po przejściu na emeryturę, we wrześniu 2012 r. Prezydent potwierdził, iż na skutek powodzi doszło do znacznych zniszczeń budynku mieszkalnego co skutkowała wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki tego obiektu. Jednakże zarówno przed powodzią, w jej trakcie jak i w chwili obecnej skarżąca oraz jej syn mają zapewnione warunki mieszkaniowe w R. przy ulicy [...], gdzie skarżąca mieszka nieprzerwanie od 1981 r.

W ocenie organu I instancji sytuacji skarżącej nie da się zatem porównać z położeniem, w jakim znalazła się przeważająca większość rodzin dotknięta powodzią z 2010 r., jej sytuacja choć trudna, nie jest wystarczająca do udzielenia żądanej pomocy. Ponadto organ wywiódł, że z istoty pomocy społecznej wynika, że udziela się jej tylko osobom i rodzinom, które nie są w stanie pokonać trudnych sytuacji życiowych w oparciu o własne uprawnienia w zasoby i możliwości. Przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów remontu czy też odbudowy zniszczonego budynku mieszkalnego nie jest uzasadnione, gdy sytuacja rodziny jest nieporównywalnie lepsza z położeniem, w jakim znalazła się zdecydowana większość rodzin dotkniętych powodzią, i wobec faktu, że uszkodzony wskutek żywiołu budynek mieszkalny nie był centrum życiowym rodziny. Podkreślono, że środki przeznaczone na pomoc osobom poszkodowanym powodzią winny zostać skierowane przede wszystkim do rodzin, które na skutek klęski żywiołowej nie mają zaspokojonych podstawowych potrzeb życiowych, zaś samo powstanie na skutek zdarzenia losowego straty w nieruchomości budynkowej, nie może stanowić wyłącznej przesłanki udzielenia pomocy osobie, która ma zaspokojone potrzeby życiowe w innym miejscu niż dotkniętym klęską. Nie bez znaczenia według organu jest fakt, iż sporna działka znajduje się na terenie zagrożonym powodzią, winna być zatem ubezpieczona na wypadek ww. zdarzenia.

W odwołaniu wniesionym na powołaną decyzję skarżąca podniosła naruszenie prawa materialnego – art. 40 ustawy o pomocy społecznej, poprzez jego błędną wykładnię oraz procedury - art. 7 kpa, polegające na nie wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Podniosła, iż straty których doznała w wyniku powodzi oraz jej sytuacja majątkowa uzasadniają udzielenie jej pomocy tym bardziej, że przez próbę przywrócenia przez nią stanu poprzedniego wykazała, iż w jej sprawie ma zastosowanie zasada subsydiarności. Uważa, że powołane przez organ I instancji orzeczenia sądów administracyjnych nie wykluczają przyznania wnioskowanej przez nią pomocy. Obowiązujące w tym zakresie przepisy nie uzależniają udzielenia pomocy od faktu niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, czy też dochodów osoby poszkodowanej. Stanowisko Prezydenta jest jedynie odbiciem rozumienia przez organ przepisu w kontekście stanu faktycznego i jej zdaniem nie należy uogólniać wniosków w nich zawartych. Ponadto za błędny uznała argument, iż odmowę przyznania pomocy uzasadniał brak ubezpieczenia oraz okoliczność, że organ ten nie posiadał środków wystarczających do jej udzielenia.

Skarżąca wskazała, że ustalając jej sytuację finansową organ nie uwzględnił, iż poprawa jest chwilowa, bowiem we wrześniu 2012 r. przechodzi na emeryturę, co spowoduje znaczne obniżenie jej przychodów. Skarżąca podniosła, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. stwierdzono nieważność decyzji przyznającej zasiłek celowy w kwocie [...] zł, obecnie toczy się postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie. Nie zgadza się również ze stwierdzeniem, iż w postępowaniu jako miejsce zamieszkania wskazała [...]. Podała, iż w momencie przeprowadzania wywiadu środowiskowego tj. od połowy czerwca do września 2010r., przebywała na stałe w tej miejscowości walcząc ze skutkami powodzi. Powyższe potwierdza fakt wypełnienia przez nią obowiązku meldunkowego na terenie gminy W. Ponadto we wniosku z [...] października 2010 r. wnosiła o przyznanie zasiłku celowego do [...]zł, a nie [...]zł, co było powszechną praktyką, zaś zasiłki były przyznawane zgodnie z kosztorysem remontu, rozbiórki czy odbudowy.

Decyzją znak [...] z [...] czerwca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (Kolegium, organ odwoławczy), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania oraz przepisów obowiązujących w przedmiotowej materii, organ odwoławczy stwierdził zasadność podjętego przez Prezydenta rozstrzygnięcia. Na podstawie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kolegium ustaliło, iż zarówno przed powodzią jak i po tym wydarzeniu centrum spraw życiowych skarżącej skoncentrowane jest w R., gdzie skarżąca mieszka i pracuje. Organ odwoławczy podkreślił, że zgłoszona szkoda dotyczyła budynku mieszkalnego położonego w miejscowości [...], w którym skarżąca przebywała okresowo, w ramach letniego wypoczynku. Kolegium za fakt uznało, że w dniu [...] maja 2010 r. skarżąca wymeldowała się do gminy W., jednakże nie przebywała tam z zamiarem stałego pobytu ale w celu usuwania skutków powodzi, co podniosła w odwołaniu od zaskarżonej decyzji. Zniszczenie zatem w wyniku powodzi budynku mieszkalnego nie ograniczyło możliwości zaspokojenia koniecznej potrzeby życiowej bowiem w dalszym ciągu centrum spraw życiowych koncentrowało się i koncentruje w R.

Kolegium wskazało na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż samo powstanie na skutek powodzi straty w nieruchomości budynkowej stanowiącej własność osoby ubiegającej się o pomoc społeczną w sytuacji, gdy osoba ta ma zaspokojone potrzeby życiowe, a przede wszystkim mieszkaniowe w innym miejscu oznacza, że pomoc ze strony państwa nie jest jej niezbędna. Taka sytuacja wyklucza możliwość udzielenia pomocy socjalnej w postaci zasiłku celowego. Zasiłek ten nie stanowi bowiem rekompensaty, odszkodowania, czy zadośćuczynienia ze strony państwa, ma natomiast służyć obywatelom w najcięższych dla nich sytuacjach życiowych, kiedy ich podstawowe potrzeby egzystencjalne nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie. Środki przeznaczone na pomoc osobom poszkodowanym powodzią i rozdysponowane w oparciu o art. 40 ustawy powinny zostać skierowane przede wszystkim do rodzin, które z powodu klęski żywiołowej nie mają zaspokojonych podstawowych potrzeb życiowych. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, iż zniszczenie przez powódź budynku mieszkalnego skarżącej, położonego w [...] pomimo, że dotkliwe, nie ograniczyło jej możliwości zaspokojenia koniecznej potrzeby życiowej, ma ona bowiem zapewnione warunki bytowe w R.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium uznało prawidłowość podjętych przez organ I instancji działań w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz sytuacji majątkowej i dochodowej skarżącej. Za nieuprawniony Kolegium uznało zarzut dotyczący ustalenia dochodu skarżącej po uzyskaniu prawa do emerytury. Podobnie zdaniem Kolegium prowadzone przez sądem administracyjnym postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej zasiłek celowy nie ma wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również uporczywego twierdzenia organu I instancji, iż skarżąca ubiegała się o zasiłek celowy w wysokości [...] zł, w podaniu inicjującym niniejsze postępowanie wnosiła bowiem o przyznanie jej kwoty [...] zł a nie jak podniosła w odwołaniu do [...] zł.

Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyła skarżąca, wnioskując uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca powtórzyła argumenty prezentowane wobec decyzji organu I instancji dotyczące naruszenia art. 40 ustawy o pomocy społecznej i art. 7 kpa, nadto podniosła naruszenie art. 138 § 2 kpa. Wskazała, iż przepisy stanowiące podstawę decyzji Kolegium nie uzasadniają odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia, a ich wykładnia prezentowana przez organ jest niewłaściwa. Wnioskowana pomoc może być przyznana niezależnie od kryterium dochodowego, co oznacza iż w sprawach pomocy udzielanej ofiarom zdarzenia losowego nie ma znaczenia rozmiar majątku osoby pokrzywdzonej.

Ustawodawca zdaniem autorki skargi wychodzi z założenia, iż zdarzenie losowe, do którego bez wątpienia można zaliczyć gwałtowną powódź jest na tyle dotkliwe, iż postanowił odejść od podstawowej zasady kierującej przyznawaniem pomocy społecznej, jakim jest kryterium dochodowe. Innymi słowy wszyscy poszkodowani wskutek takiego zdarzenia powinni być traktowani podobnie. Znajduje to pełne odzwierciedlenie w praktyce uruchamiania rezerw celowych z przeznaczeniem dla skutków usuwania powodzi.

Niewłaściwe jest zatem jak podnosi skarżąca odwoływanie się przy interpretacji art. 40 ustawy o pomocy społecznej, do zasad ogólnych wynikających z art. 2 ust 1 i art. 3 ust 1 ustawy o pomocy społecznej, nie wpływających, jako legis generalis na wykładnię sprzecznej z ich treścią legis specialis czyli art. 40 ust 3 w/w ustawy. Tym bardziej niedopuszczalne jest powoływanie się przy wykładni ww. przepisu na treść orzeczeń stojących w sprzeczności z jego literalnym rozumieniem.

Skarżąca wskazała, iż zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja były wydane na skutek uchylającej decyzji Kolegium z [...] grudnia 2011 r. mocą której przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 138 § 2 kpa w takim wypadku organ był związany wskazaniami organu odwoławczego, co do okoliczności, jakie powinny zostać ustalone. Dla zakreślenia ram postępowania dowodowego Kolegium użyło definicji negatywnej zakazując Prezydentowi opierania swojej decyzji jedynie na ustaleniu, iż skarżąca ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. Ponownie orzekając w sprawie organy obu instancji zalecenia tego nie wypełniły, gdyż jedyną podstawą faktyczną odmownej oraz utrzymującej ją w mocy decyzji, była okoliczność zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organy prawidłowo orzekły o odmowie przyznania wnioskowanej przez skarżącą pomocy z tytuł zdarzenia losowego – powodzi.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowi art. 40 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (ust. 1), bądź też klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2). Zasiłek taki może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3).

Użycie w powołanym przepisie sformułowania "może" jednoznacznie wskazuje, iż przyznanie ww. świadczenia, a także jego wysokość pozostają w dyspozycji właściwego organu, co sprawia, że decyzja taka ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż kontrola legalności takiej decyzji sprowadza się do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. W szczególności kontrola ta polega na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, do czego organy obu instancji zobowiązane są na podstawie art. 7, 77 § 1, 80 i 136 kpa.

Uznanie administracyjne oznacza przyznanie organowi administracji publicznej przepisem prawa materialnego pewnego luzu decyzyjnego polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej , przy czym działanie to musi mieścić się w granicach zakreślonych art. 7 kpa.

Rozstrzygając w przedmiocie przyznania świadczeń z pomocy społecznej, w tym w przedmiocie wniosku o przyznanie zasiłku celowego, organy powinny mieć na uwadze dyspozycje art. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, z których wynika, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne środki i możliwości, nadto, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Rodzaj forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.

Niewątpliwie zasady te nakazują organom pomocy społecznej z jednej strony brać pod uwagę całokształt okoliczności i warunków życia, w jakich znajduje się osoba wnioskująca o pomoc, a z drugiej strony, możliwości pomocy społecznej. Co istotne okoliczność, że ustawodawca przy przyznawaniu niektórych świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego, zrezygnował z kryterium dochodowego, nie oznacza, że takie świadczenie przysługuje każdemu, kto o nie wystąpi, a kto poniósł szkody w wyniku zdarzenia losowego. Przeczy temu zamieszczenie przez ustawodawcę w art. 40 ustawy o pomocy społecznej zwrotu "może" (tak m. in. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2010 r., I OSK 2176/11, niepubl.).

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, należy podnieść, iż zaskarżona decyzja Kolegium, odmawiająca przyznania skarżącej zasiłku celowego w wysokości [...] zł mieści się w granicach przysługującego organowi uznania administracyjnego. Przedmiotem żądania skarżącej było przyznanie bezzwrotnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów związanych z rozbiórką i odbudową budynku mieszkalnego, położonego w miejscowości [...], który został zniszczony w wyniku powodzi w 2010 r.

Sąd uznał, iż organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające i oceniły zebrany w jego toku materiał dowodowy. Zaskarżone rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie w aktualnej sytuacji bytowej skarżącej, która jest w stanie samodzielnie pokonać trudności wynikające z uszczerbku w jej majątku, będącego skutkiem powodzi. Prowadzi ona bowiem (aktualnie) samodzielne gospodarstwo domowe i od wielu lat zamieszkuje w R., gdzie znajduje się jej centrum życiowe i ma zapewnione podstawowe potrzeby bytowe. W dacie podejmowania zaskarżonych rozstrzygnięć skarżąca posiadała stały dochód z tytułu zatrudnienia w kwocie [...] zł miesięcznie.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniu skarżącej miejscem jej stałego zamieszkania jest R. Stosownie do art. 25 Kodeksu cywilnego, miejsce zamieszkania to, miejscowość, w której dana osoba przebywa z zamiarem pobytu stałego. Fakt zameldowania danej osoby w określonej miejscowości jest tylko jednym z czynników pozwalających na ustalenie jej miejsca zamieszkania. Co kluczowe na terenie nieruchomości [...] w [...] skarżąca zameldowała się po wymeldowaniu z pobytu stałego w R. w dniu [...] maja 2010 r. Wcześniej na terenie ww. działki przebywała jak sama oświadczyła jedynie w okresie wakacji. Ponadto zmiana miejsca zamieszkania, jak wskazywała skarżąca spowodowana była potrzebą usunięcia skutków powodzi.

Za bezsporną Sąd uznaje okoliczność, że skarżąca została poszkodowana w wyniku powodzi. Znacząca jednak jest okoliczność, iż w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym w sprawach dotyczących przyznania zasiłków celowych, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej, a nie subiektywne oczekiwania osób uprawnionych, zmierzające do obarczenia organów pomocy społecznej pełnym zakresem obowiązków przejęcia całkowitej opieki finansowej i życiowej nad osobą dotkniętą jedną z form niedostatku, określonych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej (wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2010 r., I OSK 116/10). Prawidłowe jest zatem stanowisko Kolegium, iż udzielenie pomocy z tytułu strat poniesionych na skutek zdarzenia losowego nie stanowi bezwzględnego obowiązku organu i z całą pewnością nie można uznać, iż organ jest zobligowany do pokrycia w całości poniesionych przez stronę strat. Specjalne zasiłki celowe przyznawane w związku ze zdarzeniami losowymi, jak słusznie podniósł organ odwoławczy, nie mają charakteru odszkodowawczego. Regulacja prawna związana z udzielaniem pomocy osobom znajdującym się w trudnych sytuacjach życiowych, w tym także osobom, które poniosły straty w wyniku zdarzeń losowych, czy klęski żywiołowej lub ekologicznej została zawarta w ustawie o pomocy społecznej, co nie pozwala na interpretowanie poszczególnych, określonych w niej rodzajów form pomocy bez zwrócenia uwagi na zasadnicze cele tego aktu prawnego i utożsamiania wsparcia udzielanego ze środków publicznych z sui generis odszkodowaniem za straty majątkowe (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 980/11; wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 346/11).

Przyjęcie odmiennego rozwiązania oznaczałoby, że nawet osoby bardzo zamożne, posiadające kilka nieruchomości mogłyby skutecznie domagać się przyznania omawianego zasiłku.

Podkreślenia wymaga także fakt, że decyzja administracyjna wydawana w przedmiocie uregulowanym treścią art. 40 ust. 2 o pomocy społecznej ma charakter uznaniowy, co wpływa na zakres i sposób kontroli dokonywanej przez sąd w postepowaniu administracyjnym. Ocenie sądu podlega bowiem jedynie poprawność przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, a w szczególności to, czy rozstrzygnięcie podjęte zostało zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej, wskazać należy, że w niniejszej sprawie organy orzekające w sprawie wnikliwie, wszechstronnie i rzetelnie ustaliły stan faktyczny oraz szczegółowo wyjaśniły motywy rozstrzygnięcia nie naruszając przy tym zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej. Również sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, a podkreślenia wymaga, iż organy zastosowały prawidłową wykładnię przepisu art. 40 ustawy o pomocy społecznej.

Niezasadny jest także zarzut autorki skargi naruszenia art. 138 § 2 kpa. Kwestia stanu majątkowego skarżącej wbrew zarzutom skargi została zbadana w sposób rzetelny i prawidłowy. Całkowicie natomiast chybiony jest argument podniesiony w skardze, co do konieczności oceny stanu majątkowego skarżącej po nabyciu prawa do emerytury. W dacie wydawania decyzji skarżąca posiadała źródło utrzymania z wynagrodzenia za pracę, a nie z emerytury, zatem przy wydawaniu decyzji organy nie miały obowiązku badać i oceniać jej przyszłej sytuacji majątkowej. Pomoc społeczna powinna być udzielana osobom najbardziej potrzebującym, które na skutek powodzi doznały strat uniemożliwiających albo znacznie utrudniających zaspokojenie jednej z zasadniczych potrzeb życiowych, jaką jest miejsce zamieszkania. Sytuacja skarżącej jest znacznie lepsza od sytuacji osób, które w wyniku klęski żywiołowej utraciły jedyne miejsce zamieszkania.

Analizując przebieg postępowania oraz treść wydanych w tym postępowaniu decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa procesowego, które skutkowałyby uchyleniem tych decyzji, czy też stwierdzeniem ich nieważności.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.