Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 988/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2010-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: § 2, § 4, § 8
journal: Dz.U. 2004 nr 73 poz 657
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie   działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant referent Adam Janas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi B.M.-S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2005 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżona decyzja wydana została w konsekwencji ponownego rozpatrzenia sprawy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 24 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Go 163/09 decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] tego organu, utrzymującej w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturacji i Modernizacji Rolnictwa o odmowie przyznania na rzecz B.M. – S. płatności ONW na rok 2005.

W wyroku tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zakwestionował zastosowanie przez organy przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 2004 roku w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm.). Wyjaśnił, iż organy uznały za kluczową w sprawie kwestię ustalenia czy działki rolne zgłoszone we wniosku

o płatności ONW spełniają przesłanki wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm. - dalej jako "rozporządzenie ONW"), w tym także w zakresie "utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej". Jednakże ustalenia czy działki zadeklarowane we wniosku były użytkowane rolniczo (tj. czy była na nich prowadzona działalność rolnicza) organy dokonały odnosząc się do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 2004 roku w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm.). Organy uznały, iż skarżący dokonując koszenia trawy na działkach rolnych w dniach wskazanych w pismach kierowanych do organu I instancji, wykonał te prace po upływie terminu wynikającego ze wskazanego rozporządzenia, a zatem działki rolne nie były użytkowane rolniczo. Organy nie wskazały przy tym terminu

w jakim skarżący powinien dokonać tej czynności, ograniczając się jedynie do powołania się na rozporządzenie z dnia 7 kwietnia 2004 roku. Tymczasem wynikającym z rozporządzenia ONW z dnia 14 kwietnia 2004 roku warunkiem udzielenia producentowi rolnemu płatności ONW jest prowadzenie na zadeklarowanych działkach działalności rolniczej zgodnie z zasadami "zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE".

Z powołanego rozporządzenia nie wynika natomiast zastosowany przez organy wymóg "utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej". W myśl właściwych przepisów prawa krajowego i wspólnotowego postępowanie wyjaśniające prowadzone w sprawie powinno być nakierowane na ustalenie i ocenę czy skarżący, jako producent rolny, wykorzystywał rolniczo i przestrzegał zasad dobrej praktyki rolniczej na działkach zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW.

Natomiast dla celów należytego rozstrzygnięcia sprawy określenie "zwykłej dobrej praktyki rolnej" oznacza normy gospodarowania, których racjonalnie postępujący rolnik przestrzegałby w danym regionie. O ile więc warunkiem przyznania płatności wynikającym z § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW jest prowadzenie działalności rolniczej na deklarowanym areale, to warunek ten może być spełniony przy uwzględnieniu określonego standardu gospodarowania w odniesieniu do konkretnie określonego w zaskarżonej decyzji areału w regionie, a to wiąże się z oceną praktyki prowadzonej na zadeklarowanym obszarze użytkowanym rolniczo, w kontekście warunków określonych w powoływanym załączniku rozporządzenia. Zastosowanie

w sprawie normatywnie niedookreślonego wymogu "zwykłej dobrej praktyki rolniczej" wymaga ustalenia w postępowaniu administracyjnym znaczenia w odniesieniu do określonego standardu gospodarowania uzależnionego od miejscowych warunków,

z dochowaniem zaleceń, o których mowa w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1257/1999.

Ponadto Sąd wskazał, iż wydanie w sprawie decyzji nastąpiło nie tylko

z naruszeniem w/w przepisów prawa materialnego, ale też z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, w szczególności przepisów art. art. 7 kpa obligującego organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a nadto art. 77 § 1 kpa nakładającego na te organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W tym miejscu należy dodatkowo wskazać, iż organy całkowicie pominęły informację zawartą w pismach skarżącego z dnia [...] listopada 2005 roku, że wszystkie łąki na spornych działkach rolnych, zostały skoszone. Organy nie dokonały weryfikacji powyższej informacji, co powinno nastąpić w kontekście przesłanki prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej. Nadto organy nie wyjaśniły czy przeprowadzona w dniu [...] października 2005 roku kontrola była pierwszą czy też kontrolą kolejną, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia wynikającego z dyspozycji przepisu § 8 rozporządzenia ONW, którym określono sposób postępowania organu w przypadku przeprowadzenia pierwszej i następnej kontroli na miejscu oraz konsekwencje nieprzestrzegania przez producenta rolnego zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR orzekając ponownie w sprawie (po wyroku z dnia 24 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Go 163/09), decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], powołując się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 poz. 1071 z 2000 r. ze zm.) utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturacji i Modernizacji Rolnictwa o odmowie przyznania na rzecz B.M. – S. płatności ONW na rok 2005.

W uzasadnieniu wydanej decyzji, organ wskazał, iż w dniu 29 marca 2005 roku do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek B.M.-S. o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) na rok 2005. Do uzyskania płatności ONW wnioskodawca zadeklarował we wniosku działki rolne oznaczone identyfikatorami A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N i O, o łącznej powierzchni 73,54 ha. W wyniku zmiany wniosku dokonanej w dniu [...] maja 2005 roku łączna powierzchnia zadeklarowanych działek rolnych wyniosła 73,23 ha. Wezwany do uzupełnienia braków wniosku, wnioskodawca, dokonując jego korekty, nie uwzględnił w niej działki rolnej oznaczonej w pierwotnym wniosku literą F (szkółka drzew) o nr ewidencyjnym [...] o powierzchni 0,3 ha. Wobec nieuzupełnienia wniosku we wskazanym zakresie organ I instancji pozostawił go w tej części bez rozpoznania w wyniku czego całkowita powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych do płatności wyniosła 72,93 ha.

W dniu [...] października 2005 roku w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARIMR kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej w związku

ze złożonym przez producenta rolnego wnioskiem o wspieranie przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Kontrola przeprowadzona została

w obecności wnioskodawcy. Z przeprowadzonej kontroli sporządzony został protokół z dokonanych czynności (numer protokołu z kontroli [...] z dnia [...].10.2005r).

W trakcie kontroli inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu OR ARiMR stwierdzili następujące nieprawidłowości:

- działka rolna D (pastwisko) położona na działce ewidencyjnej [...] o pow. deklarowanej 7,79 ha była użytkowana rolniczo jedynie na powierzchni 0,65 ha;

- działka rolna E (trawy na gruntach ornych) położona na działce ewidencyjnej [...] o powierzchni deklarowanej 19,54 ha była użytkowana rolniczo jedynie na powierzchni 6,88 ha;

- działka rolna G (pastwisko) położona na działce ewidencyjnej [...] o powierzchni deklarowanej 1,17 ha w całości nie była użytkowana rolniczo;

- działka rolna J (łąka trwała) położona na działce ewidencyjnej [...] o deklarowanej powierzchni 1,10 ha w całości nie była użytkowana rolniczo;

- działka rolna K (łąka trwała) położona na działce ewidencyjnej [...] o powierzchni deklarowanej 3,56 ha w całości nie była użytkowana rolniczo;

- działka rolna L (łąka trwała) położona na działce ewidencyjnej [...] o powierzchni deklarowanej 1,86 ha w całości nie była użytkowana rolniczo;

- działka rolna M (łajka trwała) położona na działce ewidencyjnej [...] o powierzchni deklarowanej 4,30 ha w całości nie była użytkowana rolniczo;

- działka rolna N (łąka trwała) położona na działce ewidencyjnej [...] o powierzchni deklarowanej 0,65 ha w całości nie była użytkowana rolniczo;

- działka rolna O (trawa na gruntach ornych) położona na działce ewidencyjnej [...] o powierzchni deklarowanej 4,91 ha w całości nie była użytkowana rolniczo;

- działka rolna P (łąka trwała) położona na działce ewidencyjnej [...] o powierzchni deklarowanej 0,88 ha w całości nie była użytkowana rolniczo.

Organ wskazał, iż w odniesieniu do w/w działek rolnych inspektorzy terenowi zastosowali kod nieprawidłowości DR18, który oznacza, iż na danej działce nie była prowadzona działalność rolnicza. Dodatkowo na str. 4/9 protokołu w polu uwagi inspektorzy terenowi wnieśli zapisy w treści: "Działka rolna D skoszona na powierzchni 0,65 ha; Działka rolna E skoszona (użytkowana) na powierzchni 6,88 ha". Z wniesionych przez inspektorów do protokołu uwag wynika również, że pomiary działek rolnych dokonywane były wg wskazań producenta rolnego (vide str. 4/9 protokołu). B.M.-S. do sporządzonego protokołu nie wniósł żadnych uwag, natomiast dołączył do niego przygotowane wcześniej wyjaśnienie, w którym podaje przyczyny braku wykoszenia całkowitego traw zgodnie z wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych (vide; protokół nr [...] - wyjaśnienia producenta rolnego z dnia [...].10.2005r.). Jednocześnie organ podkreślił, iż w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2005, była to jedyna kontrola na miejscu jaka została przeprowadzona w gospodarstwie B.M.-S.. W dniu [...] października 2005 r. do Biura Powiatowego ARMR wpłynął wniosek B.M.-S. o przywrócenie terminu do wykoszenia trawy na pastwiskach i łąkach w gospodarstwie rolnym w [...]. We wniosku tym strona wskazała, iż nie mogła dokonać koszenia trawy, ponieważ dopiero w dniu 25 października 2005 r. otrzymała decyzję z Urzędu Gminy o warunkach zabudowy. Strona we wniosku z dnia [...] października 2005 r. zadeklarowała również, iż po przywróceniu terminu wykoszenia traw, natychmiast przystąpi do czynności wykaszania. Rozstrzygając powyższy wniosek, organ I instancji wydał w dniu [...] listopada 2005 r. postanowienie o odmowie przywrócenia terminu wykoszenia trawy, wskazując w uzasadnieniu, iż terminy wykonania zabiegów agrotechnicznych w celu utrzymania gruntów rolnych wynikają z przepisów Rozporządzenia MRiRW z dnia 7 kwietnia 2004r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. z 2004 r. nr 65 poz. 600 z poz. zmian.) i jako terminy prawa materialnego nie podlegają przywróceniu. Wnioskodacwa nie wniósł zażalenia na powyższe postanowienie.

Nadto organ wskazał, iż w dniu [...] listopada 2005 r. do Biura Powiatowego ARiMR

wpłynęła informacja B.M.-S., zgodnie z którą wszystkie trawy na działkach [...] w gospodarstwie rolnym w [...] zostały skoszone i uprzątnięte oraz że od dnia [...] listopada 2005 r., strona przystąpi do wykoszenia traw w gospodarstwie rolnym w [...]. Z kolei w dniu 24 listopada 2005 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęła kolejna informacja B.M.-S., iż wszystkie trawy na działkach [...] w gospodarstwie rolnym w [...] oraz na działkach [...] położonych w [...] zostały skoszone i uprzątnięte.

Organ wskazał na przeprowadzone w toku postępowania rozprawy administracyjne oraz wyjaśnienia udzielone przez przesłuchanych podczas czynności świadków. Wyjaśnienia świadków, w ocenie organu, nie wniosły istotnych faktów w sprawie.

Z kolei świadek – R.C. podczas rozprawy administracyjnej złożył szczegółowe wyjaśnienia na temat przeprowadzonej przez niego w dniu [...] października 2005 r. kontroli na miejscu w gospodarstwie B.M.-S.. Inspektor terenowy stwierdził m.in., że położenie działek gruntu rolnego wskazywał M.-S. i w jego obecności wykonywano dokumentację fotograficzną (zdjęcia). Świadek podał również, że podczas kontroli producent rolny był informowany, że na wskazanych działkach nie była prowadzona działalność rolnicza oraz, że rolnik nie kwestionował takiego stwierdzenia.

Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał także, iż w dniu 7 sierpnia 2006 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo strony z dnia [...] lipca 2006 r., w którym przedstawia dowody wskazujące na wystąpienie błędów w protokole z przeprowadzonej dnia [...] października 2005 r. kontroli na miejscu.

Jednocześnie organ II instancji wskazał, iż warunki i tryb przyznawania producentom rolnym płatności ONW uregulowano w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach

o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm.). Zgodnie z § 2 rozporządzenia ONW, płatności ONW udziela się producentowi rolnemu, który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego

i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późn. zm.) oraz jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach

o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW" na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Stosownie do § 2 ust. 2 za działalność rolnicza, o której mowa w ust, 1 pkt. 2, uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą. Na podstawie art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE płatność ONW jest przyznawana na każdy hektar gruntów użytkowanych rolniczo przez rolników, którzy prowadzą działalność rolniczą na areale min. 1 ha, oraz podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarze

o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego, oraz stosują dobrą praktykę gospodarki rolnej, zgodną z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności poprzez zrównoważoną gospodarkę rolną. Przy czym działalność rolnicza jest prowadzona zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE, jeżeli

w gospodarstwie rolnym są przestrzegane wymagania w zakresie:

1) stosowania nawozów i ich przechowywania,

2) rolniczego wykorzystania ścieków na terenie gospodarstwa rolnego,

3) rolniczego wykorzystania komunalnych osadów ściekowych,

4) stosowania i przechowywania środków ochrony roślin,

5) gospodarki na użytkach zielonych,

6) utrzymywania czystości i porządku w gospodarstwie rolnym,

7) ochrony siedlisk przyrodniczych,

8) ochrony gleb,

9) gospodarki wodnej - określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia (§ 3 rozporządzenia ONW) .

Natomiast zgodnie z § 4 ust. 1 w/w rozporządzenia ONW wysokość płatności ONW ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu rolnego i deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek rolnych w rozumieniu przepisów

o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W § 4 ust. 2 wskazano, że płatność ONW jest udzielana producentowi do położonych na obszarach ONW działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, sady, łąki trwałe oraz pastwiska trwałe.

Jednocześnie organ podkreślił, że analizy stanu faktycznego przedmiotowej sprawy dokonano pod kątem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm.).

Dyrektor wskazał jednakże, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w decyzji [...] wskazując na terminy koszenia użytków zielonych, błędnie odwołał się do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, gdyż przedmiotowego rozporządzenia nie stosuje się do oceny spełniania warunków uprawniających do otrzymywania przez producentów rolnych płatności ONW. Wskazał, iż w ocenie organu odwoławczego, wadliwość uzasadnienia decyzji organu I instancji może także naprawić organ II instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 1999 r. I SA/Ka 136/98), w związku z tym organ II instancji mógł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, jednocześnie uzasadniając swoją decyzję zgodnie z wymogami. Wskazał w tym zakresie, iż w jego ocenie stwierdzona nieścisłość w decyzji nr [...] pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ I instancji.

W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie zasadniczą kwestią jest fakt, iż na działkach rolnych o identyfikatorach: G, J, K, L, M, N, O, P, oraz na części działek D i E, stwierdzono całkowity brak prowadzenia działalności rolniczej przez B.M.-S. (dowód: protokół z czynności kontrolnych nr [...] z dnia [...] października 2005 r.). W tym zakresie organ wskazał także, iż powyższy stan faktyczny użytkowania omawianych działek rolnych został ustalony w postępowaniu dotyczącym złożonego przez B.M.-S. wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich

do gruntów rolnych na rok 2005, złożonego w dniu [...] marca 2005 r. (zakończonym prawomocną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. której to prawidłowość potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 24 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Go 162/09). W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego pozwala to na stwierdzenie, iż producent rolny nie spełnił przesłanek określonych w § 2 rozporządzenia ONW. Zgodnie z powyższym przepisem, warunkiem koniecznym do przyznania producentowi płatności ONW jest bowiem prowadzenie przez tego producenta działalności rolniczej na deklarowanych działkach, rozumianej jako prowadzenie produkcji roślinnej i zwierzęcej. Kluczowym dowodem w niniejszej sprawie jest protokół z czynności kontrolnych nr [...] z dnia [...] października 2005 r., określający stan użytkowania przedmiotowych działek rolnych. Prawidłowość ustalenia przez inspektorów terenowych stanu faktycznego działek rolnych strony, potwierdza m. in. wykonana w trakcie kontroli dokumentacja fotograficzna, w skład której wchodzą fotografie o nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13. Przedmiotowe fotografie wskazują na całkowity brak prowadzenia działalności rolniczej na spornych działkach rolnych. W sprawie nie zastosowano przepisu § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (Dz. U. nr 73, poz. 657 ze zm.), gdyż ten odnosi się do nieprzestrzegania przez producenta rolnego zasad dobrej praktyki rolniczej, tymczasem w niniejszym przypadku o takowych wcale nie można mówić, bowiem stwierdzony stan faktyczny dowodzi całkowitego braku prowadzenia przez stronę działalności rolniczej na spornych działkach. Uwidocznione na fotografiach niewykoszone zeschnięte trawy, wieloletnie chwasty, samosiewy drzew liściastych, a nawet stos zeschniętych gałęzi, skłaniają w ocenie organu do wniosku, iż na spornych działkach z całą pewnością działalność rolnicza nie była prowadzona w roku gospodarczym 2005, a więc w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności ONW przez B.M.-S., do dnia wykonania inspekcji terenowej, tj. [...] października 2005 r. W ocenie organu II instancji, taki stan utrzymania działek gruntu rolnego jest stanem niekwalifikującym się do przyznania producentowi rolnemu płatności ONW. Zdaniem organu II instancji B.M.-S. składając w dniu 29 marca 2005 r. wniosek przyznanie płatności ONW, wprowadził w błąd organ administracji publicznej deklarując we wniosku, iż prowadzi w roku 2005 działalność rolniczą na spornych działkach gruntu rolnego.

Powołując się natomiast na zasady postępowania administracyjnego wynikające

z dyspozycji art. 6 i art. 7 kpa organ wskazał, iż w niniejszej sprawie w słusznie pojętym interesie społecznym nie można doprowadzić do sytuacji, w której beneficjentem pomocy będzie osoba, która nie spełniła kryteriów do jej uzyskania.

W przeciwnym przypadku organ administracji publicznej doprowadziłby do naruszenia w/w przepisów kpa, jak również naruszenia prawa materialnego (w omawianej sprawie przepisów rozporządzenia ONW). Strona nie prowadziła na spornych działkach działalności rolniczej, rozumianej w myśl § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW, jako produkcja roślinna i zwierzęca.

Czynność wykoszenia traw, o której strona informowała w pismach z dnia [...] listopada 2005 r., w ocenie Dyrektora została wykonana przez producenta rolnego (po fakcie przeprowadzenia kontroli) jedynie w celu spełnienia warunków do uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności ONW na rok 2005. Koszenie traw na użytkach zielonych w miesiącu listopadzie, przeczy bowiem wszelkim prawom prawidłowej gospodarki na użytkach zielonych. Koszenie zeschniętej w omawianym okresie trawy, miejscami silnie zachwaszczonej oraz porośniętej samosiewami drzew, nie służy zdaniem organu II instancji, prowadzeniu jakiejkolwiek produkcji roślinnej lub zwierzęcej. Z zasad prawidłowej gospodarki użytkami zielonymi wynika, iż nie wolno doprowadzić do stanu ich odłogowania (zdziczenia), a jeżeli nie są wykorzystywane produkcyjnie, powinny być przynajmniej raz w roku wykaszane, aby nie dopuścić do ekspansji roślin krzewiastych.

W wyroku z dnia 16 grudnia 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 1671/05 (Legalis), WSA

w Warszawie wskazał, iż obowiązkiem producenta rolnego jest utrzymanie łąk

w odpowiednim stanie, zgodnie z zasadami prowadzenia łąk, z obowiązkiem przynajmniej jednokrotnego jej wykoszenia (...). Oznacza to, jeżeli wymaga tego stan łąki, m. in. ze względu na warunki pogodowe, że konieczne jest podjęcie tyle razy tych zabiegów pielęgnacyjnych, ile wymaga tego utrzymanie łąki w stanie właściwym. Jednocześnie organ wskazał, iż z materiałów udostępnionych na witrynie internetowej Ośrodka Doradztwa Rolniczego (opracowanie J.G.), dotyczących gospodarowania na użytkach zielonych wyczytać można m.in. iż: Jesienne prace pielęgnacyjne i porządkowe powinny być przeprowadzone sprawnie i w odpowiednim terminie (najpóźniej do końca października), ponieważ rośliny ląkowo-pastwiskowe powinny mieć możliwość niezakłóconego przygotowania się do spoczynku zimowego. Między innymi z tego też powodu nie jest zalecany wypas bydła bardzo późną jesienią na trwałych użytkach zielonych. Spasanie powinno się zakończyć mniej więcej na 20-30 dni przed nastaniem mrozów, aby trawa mogła przed zimą odpocząć i odrosnąć na 10-12 cm.

Nadto w kontekście w/w uwag dotyczących działania wnioskodawcy, organ wyjaśnił, iż obowiązujący mechanizm kontroli wykorzystania środków pomocowych oparty jest na zaufaniu organu do rzetelności informacji rolnika, zawartych w składanych przez niego oświadczeniach. Natomiast, jeżeli jakiekolwiek nieprawidłowości we wniosku rolnika zostaną wykryte przez organ i gdy poinformował rolnika o tych nieprawidłowościach, bądź powiadomił rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, rolnik traci wówczas możliwość ekskulpacji tzn. usprawiedliwienia

i wyjaśnienia okoliczności, dlaczego doszło do nieprawidłowości we wniosku lub w wykonaniu zobowiązań rolnika, wynikających ze złożonych przez rolnika oświadczeń.

W konsekwencji organ odwoławczy wskazał, iż w świetle ustalonego stanu faktycznego niniejszej sprawy zadeklarowane działki rolne G, J, K, L, M, N, O, P, oraz część działek D i E nie kwalifikują się do dopłat ONW na rok 2005.

Jednocześnie odnosząc się do zarzutów podniesionych przez stronę w treści odwołania, Dyrektor wskazał, iż nie znajdują one odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zgodnie bowiem z przepisem art. 7 kpa organ I instancji dopuścił, jako materiał dowodowy w niniejszej sprawie protokół z kontroli terenowej z dnia [...] października 2005 r., przeprowadzonej w związku ze złożonym wnioskiem

o wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Powyższy protokół został dołączony do akt sprawy, ponieważ pozwala on ustalić stan upraw na działkach rolnych o identyfikatorach D, E, G, J, K, L, M, N, O, P, które to zostały zgłoszone przez B.M.-S. we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowoskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Przepis art. 65 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) stanowi, iż przypadki niezgodności uznaje się za stwierdzone, jeżeli są ustalone w wyniku jakiejkolwiek kontroli przeprowadzonej zgodnie z niniejszym rozporządzeniem lub gdy właściwe organy kontroli dowiedzą się o niezgodności w jakikolwiek inny sposób. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie kontrola przeprowadzona została w obecności Wnioskodawcy. B.M.-S. został powiadomiony o terminie kontroli w dniu [...] października 2005 r. (vide: informacja na str. 2/9 protokołu nr [...]). Z przeprowadzonej kontroli sporządzony został protokół

z czynności kontrolnych, który określa stan użytkowania działek rolnych oznaczonych identyfikatorami: E, G, J, K, L, M, N, O i P. Stan użytkowania omawianych działek rolnych został udokumentowany wykonanymi fotografiami o nr: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13. Z protokołu wynika, iż w odniesieniu do działek G, J, K, L, M, N, O, P, stwierdzono brak prowadzenia działalności rolniczej na tych działkach (zastosowano kod DR18), natomiast w odniesieniu do działek D i E stwierdzono, iż są one użytkowane jedynie częściowo, tzn. działka D na powierzchni 0,65 ha, działka E na powierzchni 6,88 ha. Dokumenty te udostępniano stronie wielokrotnie. Nadto

z protokołu wynika, iż B.M.-S. nie wniósł żadnych uwag, co do przeprowadzonej kontroli (vide: str. 5/9 protokołu), natomiast dołączył do protokołu przygotowane wcześniej wyjaśnienie z dnia [...].10.2005 r. , w którym wskazał przyczyny braku wykoszenia całkowitego traw, tj. brak zabudowań gospodarczych, trudności w zakupieniu sprzętu, trudności związane z zebraniem trawy ze względu na brak miejsca na przechowanie. Wyjaśnienia strony potwierdzają ustalenia inspektorów terenowych, o niewłaściwym stanie użytkowania działek rolnych. Strona nie zakwestionowała ustaleń zawartych w protokole z kontroli, lecz wskazała jedynie przyczyny powstania nieprawidłowości. Organ odwoławczy wskazał, iż także kolejne pisma strony, którymi informowała o wykonaniu już obowiązku wykoszenia traw potwierdzają prawidłowość ustaleń kontroli z dnia [...] października 2005 r.

Dyrektor wskazał, iż w wyniku wykluczenia działek rolnych niespełniających ustawowych warunków do przyznania płatności ONW, organ I instancji ustalił zawyżenie powierzchni kwalifikującej się do przyznania przedmiotowej płatności. Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności ONW w roku 2005 wynosiła 72,87 ha , natomiast powierzchnia stwierdzona po uwzględnieniu wyników kontroli na miejscu wyniosła 34,64 ha. Wyliczenie procentowej różnicy w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonych w czasie kontroli administracyjnej

i kontroli na miejscu wynosi 110,36 % i w znaczny sposób przekracza próg, przy którym odmawia się producentom rolnym przyznania płatności ONW.

Tymczasem w sprawach dotyczących udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2004-2006 stosuje się przepisy prawa wspólnotowego, w szczególności rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004

z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. U. L 153, z dnia 30.04.2004 r. z późn. zm.), które regulują zasady przeprowadzania kontroli gospodarstw rolnych, co. do których wystąpiono o przyznanie płatności, zasady ustalania podstaw do obliczania płatności, jak również zasady obliczania obniżek i wyłączeń w przypadku stwierdzenia uchybień we wnioskach będących podstawą przyznania płatności. Art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 nakazuje stosowanie między innymi art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 w odniesieniu do płatności obszarowych, tj. płatności przyznawanych

na bazie powierzchni gruntów rolnych - zatem m.in. w odniesieniu do płatności ONW. Zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych

w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., ze zm.) w wersji obowiązującej w odniesieniu do wniosków o przyznanie dopłat ONW na rok 2005, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia -wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli na miejscu pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Natomiast jeżeli różnica ta przekracza 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Za daną grupę upraw uważa się obszary ONW. Wobec tego, zgodnie z powyższym przepisem art. 51 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004, jeżeli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym

a stwierdzonym wynosi więcej niż 20 % to płatności nie przyznaje się.

Wnioskodawca – B.M. – S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na w/w decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego i procesowego, w stopniu uzasadniającym wznowienie postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3, 4 i 5 kpa.

Skarżący zakwestionował przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające, zarzucając nie wyjaśnienie stanu faktycznego, nieuwzględnienie przedstawionych przez stronę dowodów a także uniemożliwienie złożenia innych dowodów w sprawie.

Skarżący wskazał, iż ustalenia protokołu z dnia [...] października 2005 r. nie są prawidłowe, bowiem strona prowadziła działalność rolniczą, co potwierdzają dokumenty dotyczące uzyskania nawozu, zakupu nasion trawy, oleju napędowego do traktora, odchwaszczenie mechaniczne i ręczne w okresie od dnia [...] kwietnia 2005 r. do dnia [...] lipca 2005 r. etc. Jednocześnie strona podkreśliła,

iż organy uniemożliwiły jej złożenie dowodów w tym zakresie, potwierdzających działalność od kwietnia 2005 r. do [...] lipca 2005 r. Podkreślił również, iż przepisy nie precyzują daty koszenia traw, w związku z tym ustalenia organu w tym zakresie nie są uzasadnione.

Nadto w ocenie skarżącego decyzja została wydana przez pracownika, który podlega wyłączeniu stosownie do treści art. 24 oraz art. 27 kpa. W tym zakresie strona wskazała na prowadzone przez Prokuratora Rejonowego postępowania

(sygn. akt 3Ds 189/09), w którym stroną jest Dyrektor J.G.. W ocenie strony nowym, istotnym dowodem w sprawie jest także protokół "w zakresie prawidłowości postępowania Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawach płatności bezpośrednich do gruntów rolnych" powołany w piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który dowodzi, iż Dyrektor OR ARiMR nieprawidłowo sprawuje kontrolę, co również uzasadnia wyłączenie tego organu od rozpatrywania jego sprawy (art. 24 § 3 kpa).

Skarżący podkreślił także, iż nie umożliwiono mu w toku postępowania wypowiedzenia się co do zebranego materiału i dowodów zgodnie z art. 10 kpa,

z uwagi na nieotrzymanie zawiadomienia organu w tym zakresie. W ocenie strony uzasadnia to stwierdzenia, iż strona bez własnej winy nie brała udziału

w postępowaniu.

Jednocześnie B.M.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wskazał na zawartą w niej argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej "ppsa"), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiej decyzji.

Jednocześnie podkreślić należy, iż zgodnie z art. 153 ppsa, ocena prawna

i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Ocena prawna może dotyczyć zarówno stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania

z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji.

W tym zakresie wyjaśnić także należy, iż ocena prawna zawarta w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, uchylającym zaskarżoną decyzję organu administracji publicznej, w wyniku czego dochodzi do ponownego rozpoznania sprawy przez organ administracji, a następnie przez wojewódzki sąd administracyjny, ma istotne znaczenie także dla Naczelnego Sądu Administracyjnego przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wniesionej od ponownego wyroku sądu administracyjnego wydanego w pierwszej instancji, gdyż byłby on niezgodny

z prawem, jeżeli przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy nie uwzględniałby wiążącej oceny prawnej i wskazań, o jakich mowa w art. 153 ppsa

( por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2009 r. sygn. akt I GSK 452/08, wyrok WSA

w Gorzowie Wlkp. z dnia 22 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Go 84/08).

Powyższe ma istotne znaczenie, bowiem zaskarżona decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydana została w konsekwencji uchylenia wcześniejszej decyzji tego organu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 24 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Go 163/09. We wskazanym orzeczeniu Sąd podkreślił, że organy w postępowaniu dotyczącym wniosku ONW nie uwzględniły uregulowań prawnych, znajdujących zastosowanie w sprawie, a tym samym nie dokonały także prawidłowych ustaleń faktycznych, koniecznych dla prawidłowego rozstrzygnięcia istoty sprawy. Z przedstawionego przez Sąd stanu prawnego wynika, że w toku kontroli przestrzegania warunków przyznania płatności ONW organy zobowiązane są dokonać sprawdzenia, czy producent rolny przestrzega wymogu prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, co jest jednym z warunków otrzymania płatności ONW. Jednocześnie Sąd wskazał, iż wydanie w rozpatrywanej sprawie zaskarżonej decyzji nastąpiło zarówno z naruszeniem prawa materialnego, jak również z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, w szczególności przepisów art. art. 7 kpa obligującego organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a nadto art. 77 § 1 kpa nakładającego na te organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Podkreślił, iż organy całkowicie pominęły informację zawartą w pismach skarżącego z dnia [...] listopada 2005 roku, że wszystkie łąki na spornych działkach rolnych, zarówno w [...] jak i [...], zostały skoszone, tymczasem powinny dokonać weryfikacji tych informacji w kontekście przesłanki prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej.

Dokonując analizy zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Sąd doszedł do przekonania, iż odpowiada ona przepisom prawa, w tym także jest zgodna z art. 153 ppsa. Organ II instancji zastosował się do wynikającej z wyroku z dnia 24 czerwca 2009 r. sygn. akr II SA/Go 163/09 oceny prawnej niniejszej sprawy przyznania B.M. – S. płatności ONW na rok 2005.

Organ przeprowadził analizę stanu faktycznego przedmiotowej sprawy zgodnie

z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm.). Jednocześnie wskazał, iż organ I instancji wskazując na terminy koszenia użytków zielonych, błędnie odwołał się do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych

w dobrej kulturze rolnej, gdyż przedmiotowego rozporządzenia nie stosuje się do oceny spełniania warunków uprawniających do otrzymywania przez producentów rolnych płatności ONW.

Wskazać jednak należy, podobnie jak uczynił to organ odwoławczy, iż wadliwość uzasadnienia decyzji organu I instancji może także naprawić organ II instancji. Wynika to z faktu, iż stosownie do treści art. 138 § 2 kpa, przesłanki uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, ukształtowane są bardzo wąsko i mają charakter wyjątku, od generalnej zasady merytorycznego orzeczenia w sprawie. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną jedynie w sytuacji, gdy niezbędne okaże się przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej jego części. Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym uchylenie decyzji w toku instancji z powodu błędnego powołania podstawy prawnej decyzji oraz niewłaściwego jej uzasadnienia jest sprzeczne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Wadliwości takie może bowiem usunąć organ odwoławczy (por. wyrok NSA z dnia 29 września 1987r., IV SA 220/87, ONSA 1987, nr 2, poz. 67, wyrok NSA z 6 maja 1999 r., II SA/Gd 134/97), co też w rozpatrywanej sprawie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uczynił w ramach przysługujących mu kompetencji.

Ponadto organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny niespełnienia przez wnioskodawcę warunków przyznania spornej należności, określonych w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (Dz. U. nr 73, poz. 657 ze zm.). W tym zakresie organ wykazał, iż zarówno z czynności kontrolnych,

z których sporządzono protokół nr [...] z dnia [...] października 2005 r. jak i z załączonej do niego dokumentacji zdjęciowej wynika jednoznacznie całkowity brak prowadzenia działalności rolniczej przez B.M.-S.. Opierając się na ustaleniach protokołu z dnia [...] października 2005 r. organ działał zgodnie z przepisem art. 65 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.), zgodnie z którym przypadki niezgodności uznaje się za stwierdzone, jeżeli są ustalone w wyniku jakiejkolwiek kontroli przeprowadzonej zgodnie z niniejszym rozporządzeniem lub gdy właściwe organy kontroli dowiedzą się o niezgodności w jakikolwiek inny sposób. Ponadto ustalenia te potwierdzają kolejne wyjaśnienia strony zawarte w piśmie z dnia [...] października 2005 r. załączonym do protokołu kontroli, a także z dnia [...] października 2005 r., którym strona wniosła o przywrócenie terminu do wykoszenia traw, oraz w pismach z dnia [...] listopada 2005r. We wskazanej korespondencji skarżący wyjaśniał przyczyny niewykoszenia traw oraz nieprowadzenia, bez swojej winy, na spornych działkach działalności rolniczej, a także informował o uzupełnieniu tych czynności (wykoszeniu trawy) w późniejszym terminie. Organ podkreślił jednocześnie, że powyższy stan faktyczny użytkowania omawianych działek rolnych został ustalony w postępowaniu dotyczącym złożonego przez B.M.-S. wniosku

o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, złożonego

w dniu [...] marca 2005 r., zakończonym prawomocną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. której to prawidłowość potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 24 czerwca 2009 r. (sygn. akt II SA/Go 162/09). W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił, iż na spornych działach w dacie przeprowadzenia kontroli nie prowadzono żadnej działalności rolniczej. Tym samym nie można tu rozpatrywać, czy producent rolny dochował zasad dobrej gospodarki rolnej. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w dniu kontroli na miejscu sporne działki gruntu znajdowały się w stanie nieprowadzenia na nich jakiejkolwiek działalności rolniczej.

Zgodnie ze wskazanym powyżej przepisem § 2 rozporządzenia ONW, warunkiem koniecznym do przyznania producentowi płatności ONW jest bowiem prowadzenie przez tego producenta działalności rolniczej na deklarowanych działkach, rozumianej jako prowadzenie produkcji roślinnej i zwierzęcej. Jednocześnie organ, zgodnie ze wskazaniem zawartym w wyroku tut. Sądu z dnia 24 czerwca 2009 r. dokonał analizy złożonych przez Skarżącego informacji

o wykoszeniu wszystkich traw na spornych działkach, wskazując, iż koszenie traw na użytkach zielonych w miesiącu listopadzie, przeczy wszelkim prawom prawidłowej gospodarki na użytkach zielonych. Wskazał, iż koszenie zeschniętej w omawianym okresie trawy, miejscami silnie zachwaszczonej oraz porośniętej samosiewami drzew, nie służy prowadzeniu jakiejkolwiek produkcji roślinnej lub zwierzęcej. Sąd podziela stanowisko organu wynikające z zaskarżonej decyzji, iż działania wnioskodawcy w tym zakresie służyły jedynie stworzeniu warunków, które w ocenie skarżącego miały doprowadzić, do przyznania mu wnioskowanej płatności i jako dokonane po złożeniu wniosku i przeprowadzeniu kontroli na miejscu nie miały nic wspólnego z prawidłową gospodarką rolną czy z prowadzeniem takiej działalności w ogóle. Wyjaśnienia organu w tym zakresie są spójne i logiczne. W tym przedmiocie za wystarczające należy uznać przeprowadzone postępowanie wyjaśniające oraz poczynione na jego podstawie ustalenia. W ocenie Sądu postępowanie organu II instancji odpowiada przepisom art. 77 § 1 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz art. 80 kpa, który wskazuje, iż organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Uwzględniając powyższe uwagi, Sąd stwierdził również, iż organ prawidłowo zastosował w sprawie także art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów

w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, zgodnie z którym jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia -wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli na miejscu pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Natomiast jeżeli różnica ta przekracza 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Za daną grupę upraw uważa się obszary ONW. Wobec tego, zgodnie z powyższym przepisem art. 51 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004, jeżeli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynosi więcej niż 20 % to płatności nie przyznaje się. Wobec ustalenia, iż powierzchnia zgłoszona przez B.M. – S. we wniosku o przyznanie płatności ONW w roku 2005 wynosiła 72,87 ha , natomiast powierzchnia stwierdzona po uwzględnieniu wyników kontroli na miejscu wyniosła 34,64 ha, co daje procentową różnicę rzędu 110,36 % organ zobowiązany był odmówić producentowi rolnemu – B.M. – S. przyznania płatności ONW.

Sąd nie podziela jednocześnie poglądu strony skarżącej, iż zaskarżona decyzja wydana została przez pracownika organu, który z mocy ustawy powinien zostać wyłączony od jej rozpatrzenia, co stanowiłoby kwalifikowaną wadę przeprowadzonego postępowania administracyjnego, mogącą stanowić podstawę wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Wskazane

w skardze okoliczności, tj. prowadzenie przez Prokuratora Rejonowego zainicjowanego przez Dyrektora J.G. postępowania wyjaśniającego (sygn. akt 3 Ds 189/09) nie wypełnia, żadnej z przesłanek wymienionych w art. 24 kpa, które uzasadniałoby wyłączenie tego organu od rozpatrywania niniejszej sprawy administracyjnej. Wskazane postępowanie nie dotyczy bowiem czynności dyrektora, a jedynie zostało przez niego zainicjowane. Podnoszone w tym zakresie przez stronę zarzuty dotyczące działalności organu, w ocenie Sądu nie stanowią o uprawdopodobnieniu okoliczności uzasadniających wątpliwości co do bezstronności organu (art. 24 § 3 kpa). Okoliczności takiej nie stanowi także powołane przez stronę pismo z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Sąd nie podziela także oceny, iż wskazany w tym piśmie protokół można uznać za nowy istotny dowód w sprawie, nieznany organowi, wskazany w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, którego ujawnienie mogłoby stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. W konsekwencji stwierdzić należy również brak podstaw do uznania braku upoważnienia zastępcy dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR do działania w imieniu organu, w tym do przeprowadzenia postępowania w sprawie oraz wydania decyzji kończącej to postępowanie.

W ocenie Sądu nie znajduje uzasadnienia także zarzut zawarty w skardze,

o uniemożliwieniu stronie udziału w postępowaniu oraz zaistnieniu okoliczności,

o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, tj. strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy Skarżący aktywnie uczestniczył w prowadzonym postępowaniu, składając wnioski dowodowe oraz zapoznając się

z aktami sprawy. Akta sprawy wielokrotnie stronie udostępniano, także przesyłając kserokopie dokumentów zgodnie z jej żądaniem. Wprawdzie w aktach brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia o możliwości zapoznania się

z aktami i wypowiedzenia co do zebranych w sprawie materiałów i wniosków z dnia [...] września 2009 r. nr [...] jednakże strona została poinformowana o planowanym wydaniu decyzji w sprawie, a także, o treści w/w zawiadomienia pismem z dnia [...] października 2009 r. nr [...] (data doręczenia stronie – 15 października 2009 r. zwrotne potwierdzenie odbiory w aktach administracyjnych). Wskazane uchybienie pozostaje w ocenie Sądu bez wpływu na rozstrzygniecie sprawy. Niezasadne jest również twierdzenie strony, iż nie mógł on złożyć nowych dowodów do sprawy, bowiem żadne z działań organu odwoławczego nie mogło skutkować faktycznym uniemożliwieniem przesłania mu wskazanych w skardze dowodów. Wyjaśnić bowiem należy, iż strona może w toku postępowania zgłaszać wnioski dowodowe. Zgodnie z art. 78 § 1 kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Wobec faktu, iż to strona nie wniosła do organu prowadzącego postępowania administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją wskazanych w skardze dokumentów, za niezasadny należy uznać zarzut dotyczący winy organu w tym zakresie.

W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty w całości nie zasługiwały na uwzględnienie.

Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji

w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.