Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2121/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 40 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2; art. 141; art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c; art. 151; art. 174; art. 183 par. 1; art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 33 pkt 6
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 51; art. 51 ust. 1 pkt 2; art. 93 ust. 1a
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 22
journal: Dz.U. 2005 nr 175 poz 1462
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Protokolant Dorota Gaj-Mizerska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [..] czerwca 2011 r. sygn. akt [..] w sprawie ze skargi [..] Spółki z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [..] listopada 2010 r. nr [..] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 199/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] wydane w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne i odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Wyrok ten zapadł na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

W dniu [...] grudnia 2009 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Warszawie (dalej: MWITD) wystawił tytuł wykonawczy o numerze KR-6/12/2009 obejmujący należność pieniężną z tytułu kary nałożonej na skarżącą Spółkę za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Tytuł wykonawczy został skierowany do Naczelnika US jako organu egzekucyjnego.

Następnie pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. A. Sp. z o. o. wniosła do Naczelnika Urzędu Skarbowego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. wierzyciel - Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego - uznał zarzuty dłużnika za bezzasadne.

Na skutek wniesionego przez A. Sp. z o.o. zażalenia, Główny Inspektor Transportu Drogowego - postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] - utrzymał w mocy postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r. o stwierdzeniu bezzasadności zarzutów spółki w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej.

Po o uzyskaniu stanowiska wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów, Naczelnik US wydał postanowienie z [...] maja 2010 r., którym uznał zarzuty za niezasadne i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to zostało następnie uchylone przez Dyrektora IS, zaś sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, postanowieniem z 22 lipca 2010 r. o numerze [...] Naczelnik US, uwzględniając stanowisko wierzyciela, ponownie uznał wniesione zarzuty za niezasadne i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Sygn. akt II GSK 2121/11

Skarżąca Spółka złożyła zażalenie na postanowienie Naczelnika US, po rozpoznaniu którego, Dyrektor IS utrzymał je w mocy zaskarżonym postanowieniem z [...] listopada 2010 r. o numerze [...].

A. Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. użyte w ustawie pojęcie "wierzyciela" oznacza podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Z treści art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wynika natomiast, iż uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do kar pieniężnych wymierzanych przez organy administracji rządowej - właściwy do orzekania organ I instancji, z zastrzeżeniem pkt 4.

Sąd pierwszej instancji zaakcentował, że art. 22 ustawy z 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1462 ze zm.), zmienił brzmienie art. 51 ustawy o transporcie drogowym. Przed wspomnianą nowelizacją art. 51 określał, że zadania inspekcji transportu drogowego wykonuje (oprócz Głównego Inspektora) wojewódzki inspektor transportu drogowego, a po tej zmianie - wojewoda działający za pośrednictwem wojewódzkiego inspektora transportu drogowego, jako kierownik wojewódzkiej inspekcji transportu drogowego wchodzącej w skład wojewódzkiej administracji zespolonej. Powyższa zmiana nie oznacza braku możliwości wydawania decyzji przez wojewódzkiego inspektora transportu drogowego. Zmiana wprowadzona powyższą ustawą miała bowiem na celu zupełnie inne założenia. W uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. zawarto wskazanie, że w celu podniesienia sprawności Państwa i jakości wykonywania przypisanych prawem zadań i kompetencji koniecznym jest m.in. zdefiniowanie pozycji wojewody jako przedstawiciela Rady Ministrów w województwie. W obowiązującym podziale kompetencji nie było - według autorów projektu ustawy - przypadków równoległego wykonywania tych samych zadań i kompetencji przez organy administracji rządowej i jednostki samorządu terytorialnego, liczne natomiast były przypadki, w których zadania i kompetencje określone w tej samej ustawie wykonywane były przez różne szczeble jednostek samorządu terytorialnego i przez wojewodów. W ustawie przyjęto zatem założenie, że zadania przypisane wojewodzie jako przedstawicielowi rządu na

Sygn. akt II GSK 2121/11

danym obszarze powinny ograniczać się m.in. do wykonywania funkcji zwierzchnika zespolonej administracji rządowej oraz funkcji inspekcyjno-kontrolnych. W ocenie autorów przesunięcie zadań i kompetencji do samorządu województwa miało wzmocnić ten poziom samorządu terytorialnego poprzez rozbudowanie jego roli w realizacji zadań publicznych. Konsekwencją przesunięcia zadań była również konieczność zespolenia służb, inspekcji i straży funkcjonujących na poziomie wojewódzkim i powiatowym, które zostały odzespolone wbrew założeniom reformy z 1999 r. (Państwowa Inspekcja Sanitarna oraz Inspekcja Transportu Drogowego). Wprowadzona zmiana art. 51 ustawy o transporcie drogowym nie spowodowała zatem zmiany organu właściwego do wydawania decyzji, ale miała na celu zespolenie służb inspekcji transportu drogowego.

Zdaniem Sądu zwrócić należy uwagę na uregulowania zawarte w obowiązującej wówczas ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2001 r., Nr 80, poz. 872 ze zm.). W art. 2 pkt. 2 lit. b przewidziano, że administrację rządową na obszarze województwa wykonują działający pod zwierzchnictwem wojewody kierownicy zespolonych inspekcji, wykonujący zadania i kompetencje określone w ustawach, w imieniu własnym, jeśli ustawy tak stanowią. Z art. 93 ust.1 a) ustawy o transporcie drogowym wynika uprawnienie dla inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego do dokonywania kontroli drogowej, którzy mają prawo nałożyć karę pieniężną za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z ustawy o transporcie drogowym. Decyzja wydawana jest w imieniu organu właściwego ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli. We wspomnianym art. 52 pkt. 2 ustawy o transporcie drogowym wprost przewidziano, że wojewoda działa "za pośrednictwem" wojewódzkiego inspektora, a w pkt 6, że w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji organem właściwym jest wojewódzki inspektor. Z powyższych uregulowań zdaniem Sądu wypływa zatem kompetencja wojewódzkiego inspektora transportu drogowego do wydawania decyzji jako organ I instancji, związanych z zadaniami inspekcji transportu drogowego.

Jak wyżej wskazano, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym wojewódzki inspektor transportu drogowego jest kierownikiem wojewódzkiej inspekcji transportu drogowego wchodzącej w skład wojewódzkiej administracji zespolonej. Wskazać w tym kontekście należy, iż zgodnie z art. 51 ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i

Sygn. akt II GSK 2121/11

kompetencji inspekcji organem właściwym jest wojewódzki inspektor, a organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. - Główny Inspektor. Takie rozwiązanie dopuszcza ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2009 r. nr 31, poz. 206), która w art. 2 pkt 2 lit. b stanowi, iż zadania administracji rządowej w województwie wykonują organy rządowej administracji zespolonej w województwie, w tym kierownicy zespolonych służb, inspekcji i straży.

Uprawnieni do kontroli drogowej inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, stosownie do art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z przewozem karę pieniężną za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy. Podkreślenia wymaga przy tym, iż, zgodnie z art. 93 ust. 1a, decyzja, o której mowa w ust. 1, wydawana jest w imieniu organu właściwego ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli.

W świetle powyższych regulacji zdaniem Sądu za prawidłowe uznać należy stanowisko organów orzekających w sprawie, iż podmiotem uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z decyzji o nałożeniu na skarżącą Spółkę kary pieniężnej jest MWITD, jako właściwy do orzekania organ I instancji. W ocenie Sądu, należy zatem uznać, iż tytuł wykonawczy wystawiony przez ten organ spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a., a zaskarżone postanowienie nie narusza art. 22 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej.

Zasadnie również organy przyjęły, że w sprawie ma zastosowanie § 13 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Przepisy u.p.e.a. i akty wykonawcze do tej ustawy nie wprowadzają bowiem podziału na sposób powstania należności określając tylko i wyłącznie, że obowiązek przesłania upomnienia zobowiązanemu nie jest wymagany, gdy egzekucja dotyczy należności pieniężnej określonej w orzeczeniu. W rozpoznawanej sprawie orzeczeniem tym jest decyzja MWITD nakładająca na Spółkę karę pieniężną.

Sygn. akt II GSK 2121/11

Wprawdzie w treści rozporządzenia nie wskazano szczegółowo ani kategorii należności pieniężnych ani rodzajów orzeczeń, z którymi wiąże się brak doręczenia upomnienia, ale bez wątpienia do orzeczeń tych zaliczane są decyzje administracyjne, w tym nakładające kary pieniężne na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, stanowiącego materialnoprawną podstawę decyzji MWITD. Oparta na tym przepisie decyzja ma charakter konstytutywny.

Kary pieniężne, jako obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej wymienione zostały w art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Są to przy tym należności pieniężne w rozumieniu u.p.e.a. , o czym świadczy treść art. 2 § 1 pkt 3 tej ustawy, z mocy którego egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne "inne niż wymienione w pkt 1 i 2". Oznacza to, że kary pieniężne są należnościami pieniężnymi, o jakich mowa w § 13 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego.

Zdaniem Sądu użyte w tym przepisie pojęcie "orzeczenie" obejmuje zarówno decyzje o charakterze deklaratoryjnym, jak i konstytutywnym. Zważyć bowiem należało, że art. 15 § 5 u.p.e.a., udzielający Ministrowi Finansów delegacji do określenia należności, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, nakazuje mu kierowanie się rodzajem należności oraz sposobem ich powstawania.

Skoro zatem Minister Finansów w § 13 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, nie wskazał wyłącznie orzeczeń o charakterze deklaratoryjnym, ani też nie ograniczył stosowania tego przepisu do należności powstające z mocy prawa, brak jest podstaw aby ograniczenie takie wywodzić w drodze wykładni.

Nie znajduje w ocenie Sądu uznania powoływanie się przez pełnomocnika skarżącej Spółki na wytyczne Ministra Finansów w tym zakresie, bowiem nie stanowią one źródła prawa powszechnie obowiązującego. Przypomnieć należy, iż zgodnie z generalną zasadą postępowania administracyjnego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), do których nie sposób zaliczyć wytycznych Ministra Finansów. Podobnie w art. 7 § 1 u.p.e.a. zapisano, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 27 u.p.e.a. W szczególności pozbawione racji jest twierdzenie, iż niezałączenie -jak to wyraził się autor skargi -"upomnienia" do tytułu wykonawczego narusza § 1 tego przepisu. Wskazać należy, iż omawiany przepis reguluje warunki jakim odpowiadać winien tytuł wykonawczy i nie normuje kwestii upomnienia. Dopiero w § 3 art. 27 u.p.e.a. wprowadzono wymóg

Sygn. akt II GSK 2121/11

dołączenia dowodu doręczenia upomnienia, z tym jednak zastrzeżeniem, że dotyczy to tylko przypadków, w których doręczenie upomnienia było wymagane. W pozostałych przypadkach - a z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie - w tytule wykonawczym należy podać podstawę prawną braku tego obowiązku. MWITD uczynił zadość omawianej regulacji, bowiem w poz. 50 tytułu wykonawczego wskazał na § 13 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Sąd uznał za chybiony również zarzut naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 w zw. z art. 32 u.p.e.a. Sąd podał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości pogląd, iż dopiero od momentu skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego organ egzekucyjny ma do czynienia ze stroną, której uprawnienia są uregulowane m. in. w art. 32 i 40 k.p.a., a zatem może ona działać przez pełnomocnika, któremu -jeżeli został ustanowiony - doręcza się pisma. W tym kontekście tytuł wykonawczy musi być doręczony bezpośrednio zobowiązanemu, co w sprawie niniejszej miało miejsce.

Ponadto Sąd wskazał, że w u.p.e.a. nie została uregulowana instytucja pełnomocnika. Przepisy k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uwzględniały specyfikę postępowania egzekucyjnego. O wszczęciu postępowania egzekucyjnego i stosowaniu środków przymusu przez organ egzekucyjny, zobowiązany winien być informowany bezpośrednio przez ten organ, a nie przez pełnomocnika lub inną wskazaną przez niego osobę. Wystawienie przez wierzyciela tytułu wykonawczego, a następnie jego doręczenie organowi egzekucyjnemu nie wywołuje skutku prawnego w postaci wszczęcia egzekucji. Na tym etapie postępowania egzekucyjnego, organ bada jedynie przesłanki określone w art. 29 § 2 u.p.e.a. Kodeks postępowania administracyjnego, poza przypadkami określonymi w art. 1 pkt 3 i 4 k.p.a., normuje postępowanie administracyjne. Jego przepisy nie mają, co do zasady, zastosowania do czynności organu administracji publicznej dokonywanych przed jego wszczęciem. Organ egzekucyjny powinien skierować odpis tytułu wykonawczego bezpośrednio do strony postępowania, nie zaś do pełnomocnika, ustanowionego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Z uwagi zatem, iż postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego nie prowadzi się przed doręczeniem mu tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny nie ma obowiązku stosowania art. 40 § 2 k.p.a.

Sąd zaakcentował, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem

Sygn. akt II GSK 2121/11

odrębnym od postępowania zakończonego decyzją o nałożeniu na skarżącą Spółkę kary pieniężnej. Odrębność ta dotyczy również prowadzących je organów administracyjnych. Zatem za prawidłowe przyjąć należało działanie organu, który podejmował czynności wobec zobowiązanej a nie pełnomocnika reprezentującego Spółkę we wcześniejszym, odrębnym postępowaniu. Dopiero bowiem z chwilą zgłoszenia się pełnomocnika do nowego postępowania można było przyjąć, że Spółka działa przez pełnomocnika. Zwrócić należy ponadto uwagę, iż mimo tego, że tytuł wykonawczy został skierowany wprost do Spółki, nie pozbawiło jej to możliwości obrony swoich praw w postępowaniu egzekucyjnym, skoro pismem z 21 stycznia 2010 r. wystąpiła z zarzutami w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Skargą kasacyjną z dnia 5 września 2011 r., A. Sp. z o. o. zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie

art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 22

ustawy z 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w

podziale zadań i kompetencji administracji terenowej oraz art. 51 ustawy z 6

września 2001 r. o transporcie drogowym, poprzez uznanie, że tytuł wykonawczy, na

podstawie którego przeciwko skarżącej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne,

pochodzi od uprawnionego do jego złożenia organu;

2. przepisów postępowania w postaci art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 ustawy z dnia 25

lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.

1269 ze zm.) powoływanej dalej jako p.u.s.a.i art. 141 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1

lit. a.) i c.) p.p.s.a. w związku z art. 33 pkt 6 ustawy o egzekucji w administracji w

związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że

egzekucja administracyjna przeciwko skarżącej jest dopuszczalna, wobec

niedoręczenia tytułu wykonawczego jej pełnomocnikowi, co miało wpływ na wynik

postępowania, bowiem mogło skutkować oddaleniem skargi wniesionej na

postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik Spółki A. wniósł o:

Sygn. akt II GSK 2121/11

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi I instancji,

2. zasądzenie na rzecz A. Sp. z o. o. zwrotu kosztów postępowania, w tym

kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący zawarł argumenty na poparcie powyższych zarzutów.

Główny Inspektor Transport Drogowego nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 3 § 2, art. 141, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 33 pkt. 6 u.p.e.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 3 § 2 p.p.s.a. Powołany przepis zawiera 8 punktów, a skarga kasacyjna nie przytacza ani jednego z nich. Żaden przepis prawa nie nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązku domyślania się bądź wybierania odpowiedniego przepisu, który mógłby mieć zastosowanie. Ta powinność spoczywa na autorze skargi kasacyjnej. Niezależnie od powyższego, powołany przepis wyznacza właściwość rzeczową sądów administracyjnych, tj. zakres przedmiotowy sprawy sądowoadministracyjnej. O jego naruszeniu można mówić np. w sytuacji, gdy sąd rozpozna skargę na akt lub czynność pomimo braku kognicji, uzna skargę za niedopuszczalną w sytuacji, gdy powinien wydać orzeczenie merytoryczne itp. W niniejszej sprawie tego rodzaju sytuacja nie zachodzi.

Zgodnie z przepisem art. 33 pkt 6 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niedopuszczalność egzekucji

Sygn. akt II GSK 2121/11

administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. W petitum skargi

kasacyjnej skarżąca stwierdziła, że naruszenie tych przepisów doprowadziło do

oddalenia skargi z uwagi na błędne przyjęcie, że egzekucja administracyjna

przeciwko niej była dopuszczalna, mimo niedoręczenia tytułu wykonawczego jej

pełnomocnikowi. Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że organ nie miał

w stanie faktycznym i prawnym tej sprawy obowiązku doręczenia tytułu

wykonawczego nr KR-6/12/2009 pełnomocnikowi skarżącej. Z treści art. 40 § 2 k.p.a.

wynika, że jeżeli strona ustanowiła w sprawie pełnomocnika, to pisma doręcza się

temu pełnomocnikowi. Przepis ten nakłada na organ obowiązek doręczania pism

pełnomocnikowi, ale by mógł realizować ten obowiązek organ musi powziąć wiedzę o

tym, że strona pełnomocnika ustanowiła. W rozpoznawanej sprawie miało to miejsce

dopiero wraz ze złożeniem przez skarżącą pisma z dnia 21 stycznia 2010 r. "Zarzuty

w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z wnioskiem o umorzenie

postępowania egzekucyjnego". Z akt sprawy wynika, że pismo to zostało podpisane

przez radcę prawnego B.S., który załączył do niego kopię

dokumentu pełnomocnictwa udzielonego mu do działania w imieniu skarżącej. Mając

na uwadze tak datę (27 stycznia 2010 r.), jak i treść tego pisma, stwierdzić należy, że

zostało ono sporządzone w wyniku uzyskania przez skarżącą wiedzy o wystawieniu

w dniu [...] grudnia 2009 r. tytułu wykonawczego nr [...]. Za całkowicie

bezzasadny należało wiec uznać zarzut wadliwej akceptacji przez Sąd I instancji, że

egzekucja administracyjna przeciwko skarżącej była dopuszczalna, skoro powyższy

tytuł wykonawczy został doręczony skarżącej. Na marginesie tylko Sąd zauważa, że

skarżąca nie podjęła nawet próby wykazania w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, czy

zarzucane uchybienie miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a to przecież jest

decydujące z punktu widzenia oceny zasadności zarzutów naruszenia przepisów

postępowania.

Z powołanych wyżej względów, zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia w zaskarżonym wyroku przepisów postępowania nie są oparte na usprawiedliwionej podstawie.

Zarzucając w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt. 1 p.p.s.a.) wskazuje się na naruszenie przepisów art. 33 pkt 10 u.p.e.a. w zw. z art. 22 ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej oraz art. 51 u.t.d. Błędne jest, jak zarzuca skarżąca, przyjęcie, że organem właściwym do wystawienia omawianego tytułu

Sygn. akt II GSK 2121/11

wykonawczego jest Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Zdaniem skarżącej organem właściwym w tym zakresie jest Wojewoda Mazowiecki. Stanowisko to uzasadniała zmiana treści art. 51 u.t.d., na mocy art. 22 ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej.

Powyższy zarzut, jak i jego uzasadnienie, nie znajdują żadnych podstaw w przepisach prawa. Stosownie do treści art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego -właściwy do orzekania organ pierwszej instancji, z zastrzeżeniem pkt 4, który nie dotyczy rozpoznawanej sprawy. Rozdział 5 u.t.d. "Inspekcja Transportu Drogowego" określa zadania tej inspekcji i kompetencje (właściwość) jej inspektorów. I tak, stosownie do treści art. 50 pkt 1 lit. a) u.t.d., do zadań tej Inspekcji należy kontrola przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 22 (w tym obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy). Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 u.t.d., którego naruszenie zarzucono w skardze kasacyjnej, przed nowelizacją dokonaną art. 22 ustawy z 2005 r. przewidywał, że zadania inspekcji transportu drogowego wykonuje Główny Inspektor Transportu Drogowego (pkt 1) i wojewódzki inspektor transportu drogowego (pkt 2). Po tej zmianie, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 u.t.d., zadania inspekcji transportu drogowego wykonuje "wojewoda działający za pośrednictwem wojewódzkiego inspektora transportu drogowego, jako kierownika wojewódzkiej inspekcji transportu drogowego wchodzącej w skład wojewódzkiej administracji zespolonej".

Skarżąca upatruje w tej zmianie przepisów pozbawienie wojewódzkiego inspektora transportu drogowego kompetencji do wykonywania zadań Inspekcji Transportu Drogowego, w tym kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych w sprawie kar pieniężnych. Tymczasem przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 u.t.d. musi być interpretowany z uwzględnieniem art. 51 ust. 6 tej ustawy, z których to przepisów wyraźnie wynika, że to "pośrednictwo" wojewódzkiego inspektora transportu drogowego obejmuje występowanie w postępowaniu administracyjnym w roli organu pierwszej instancji. Nieuzasadnione jest zatem wyprowadzanie z tej nowelizacji wniosku, jakoby zadania Inspekcji Transportu Drogowego (poza zastrzeżonymi dla Głównego Inspektora Transportu Drogowego), łącznie z zadaniami polegającymi na

Sygn. akt II GSK 2121/11

wydawaniu decyzji administracyjnych, miał wykonywać wojewoda, NSA wypowiadał już w orzecznictwie pogląd, co do celu, jakiemu miała służyć omawiana nowelizacja, powołując się między innymi na uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (por. wyroki NSA: z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 871/11, z dnia 17 marca 2011 r. sygn. akt II GSK 343/10, z dnia 22 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 1103/09 i z dnia 23 lutego 2010 r. sygn. akt II GSK 191/09).

W świetle uzasadnienia projektu tej ustawy, w celu podniesienia sprawności Państwa i jakości wykonywania przypisanych prawem zadań i kompetencji, koniecznym jest m. in. zdefiniowanie pozycji wojewody jako przedstawiciela Rady Ministrów w województwie. W obowiązującym podziale kompetencji nie było -według autorów projektu ustawy - przypadków równoległego wykonywania tych samych zadań i kompetencji przez organy administracji rządowej i jednostki samorządu terytorialnego. Liczne natomiast były przypadki, w których zadania i kompetencje określone w tej samej ustawie wykonywane były przez różne szczeble jednostek samorządu terytorialnego i przez wojewodów.. W ustawie przyjęto zatem założenie, że zadania przypisane wojewodzie jako przedstawicielowi rządu na danym obszarze powinny ograniczać się m. in. do wykonywania funkcji zwierzchnika zespolonej administracji rządowej oraz funkcji inspekcyjno-kontrolnych. Przesunięcie zadań i kompetencji do samorządu województwa miało wzmocnić ten poziom samorządu terytorialnego poprzez rozbudowanie jego roli w realizacji zadań publicznych. Konsekwencją przesunięcia zadań była również konieczność zespolenia służb, inspekcji i straży funkcjonujących na poziomie wojewódzkim i powiatowym, które nie działały w strukturze zespolonej, wbrew założeniom reformy z 1999 r. (Państwowa Inspekcja Sanitarna oraz Inspekcja Transportu Drogowego).

Toteż wprowadzona nowelizacja art. 51 u.t.d. nie spowodowała zmiany organu właściwego do wykonywania zadań Inspekcji Transportu Drogowego, w tym do wydawania przez inspektorów decyzji administracyjnych na podstawie ustawy o transporcie drogowym. Organem właściwym do wydania omawianej decyzji o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej trafnie był Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Umocowanie do wydania tej decyzji, na podstawie której wystawiono kwestionowany w tej sprawie tytuł wykonawczy, wynika z art. 93 ust. 1 i ust. 1a) w związku z art. 89 u.t.d. Przepisy te, ustanowione w Rozdziale 11 omawianej ustawy "Kary pieniężne", określają bowiem uprawnienie dla inspektorów

Sygn. akt II GSK 2121/11

Inspekcji Transportu Drogowego dokonujących kontroli drogowej, do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z ustawy o transporcie drogowym w drodze decyzji administracyjnej, która jest wydawana w imieniu organu właściwego ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli.

W związku z treścią omówionych przepisów nie może budzić wątpliwości kompetencja wojewódzkiego inspektora transportu drogowego, jako organu pierwszej instancji, właściwego do wydawania decyzji w sprawach związanych z realizacją zadań Inspekcji Transportu Drogowego. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego posiadał zatem umocowanie do wydania decyzji o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej. Organ ten był również w konsekwencji umocowany - na podstawie art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z tej decyzji, to jest do wystawienia w dniu [...] grudnia 2010 r. tytułu wykonawczego o numerze [...].

O właściwości organów Inspekcji Transportu Drogowego w omawianym zakresie świadczy również uregulowanie zawarte w ustawie z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2009 r., Nr 31, poz. 206 ze zm.). W myśl art. 2 pkt 2 tej ustawy zadania administracji rządowej w województwie wykonują organy rządowej administracji zespolonej w województwie, w tym kierownicy zespolonych służb, inspekcji i straży. Powyższe rozumienie umocowania wojewódzkiego inspektora transportu drogowego do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym jest utrwalone w orzecznictwie NSA (por. wyżej wymienione wyroki). Taki też pogląd zaprezentował Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, a zatem zarzut skargi kasacyjnej i w tym zakresie nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku