Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 202/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 78d - art. 78i
journal: Dz.U. 2015 poz 615
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. O. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...] marca 2016 r. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. O. S. (dalej też "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...]marca 2016 r. (dalej też "Komisja II stopnia" lub "Komisja Odwoławcza") z dnia [...] grudnia 2016 roku nr [...]. Zaskarżoną uchwałą utrzymana została w mocy uchwała Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w W. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dacie j.w. w przedmiocie ustalenia negatywnego wyniku z egzaminu adwokackiego.

Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowi art. 78h ust. 1, ust. 9 i 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2015 r., poz. 615 ze zm., dalej też "poa") w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: kpa).

Do wydania przedmiotowej uchwały doszło w następującym stanie faktycznym:

W dniach od 15 do 18 marca 2016 r. skarżąca przystąpiła do egzaminu adwokackiego przed Komisją Egzaminacyjną Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w W..

Następnie uchwałą z dnia [...] kwietnia 2016 roku nr [...] Komisja I stopnia stwierdziła, że skarżąca uzyskał negatywny wynik egzaminu adwokackiego.

Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że zdająca z zadania z zakresu prawa karnego otrzymała ocenę dostateczną, z zadania z zakresu prawa cywilnego ocenę niedostateczną, z zadania z zakresu prawa gospodarczego ocenę dobrą, z zadania

z zakresu prawa administracyjnego ocenę dobrą oraz z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki ocenę dobrą. Powołując się na treść przepisu art. 78f ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, który to przepis określa, że pozytywny wynik

z egzaminu, otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu otrzymał ocenę pozytywną, Komisja wskazała, że skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu.

Zadanie z prawa cywilnego, z którego skarżąca uzyskała ocenę negatywną, obejmowało, po zapoznaniu się z treścią zadania (opracowanego na potrzeby egzaminu), jako prawidłowo umocowany pełnomocnik wnioskodawcy – adwokat J. N., przygotowanie apelacji albo w przypadku uznania, że brak jest podstaw do jej wniesienia, sporządzenie opinii prawnej - z uwzględnieniem interesu reprezentowanej strony. W opisanym w zadaniu stanie faktycznym wnioskodawca – A. B., wnosił o dokonanie podziału majątku wspólnego przez przyznanie mu na wyłączną własność lokalu mieszkalnego nr [...], stanowiącego odrębną własność, o wartości [...] zł, położonego przy ul. [...] w [...], zakupionego ze środków własnych wnioskodawcy przed zawarciem związku małżeńskiego z uczestniczką postępowania A. B.. A. B. wnosił także o zasądzenie na jego rzecz od A. B. kwoty [...]zł tytułem podziału środków pieniężnych wypłaconych przez uczestniczkę postępowania ze wspólnego rachunku bankowego bez zgody i wiedzy wnioskodawcy.

A. B. wnosiła o dokonanie podziału majątku wspólnego przez przyznanie jej na wyłączną własność lokalu mieszkalnego nr [...], położonego przy ul. [...] w [...]. Wnosiła także o zasądzenie od niej na rzecz A. B. kwoty [...]zł i rozłożenie jej na raty.

Strony zawarły związek małżeński w dniu [...]kwietnia 2004 r. Rozdzielność majątkowa pomiędzy nimi ustanowiona została wyrokiem sądu z dniem [...]lipca 2010 r.

Umowa przedwstępna dotycząca sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...]przy ul. [...]zawarta została pomiędzy A. B., a M. K. w dniu [...]lutego 2004 r. Kupujący zapłacił całość ceny w kwocie [...]zł w dniu [...] marca 2004 r. Umowa sprzedaży sporządzona została w formie aktu notarialnego [...] czerwca 2004 r. pomiędzy A. B. i A. B. jako kupującymi a M. K. jako sprzedającym. M. K. oświadczył w nim, że sprzedaje opisany wyżej lokal mieszkalny wraz z prawami związanymi na rzecz A. B. i A. B. za cenę [...]zł, natomiast A. B. i A. B. oświadczyli, że lokal ten wraz z prawami związanymi kupują do majątku wspólnego.

Na rozprawie, [...] października 2015 r., strony zgodnie oświadczyły, że aktualna wartość mieszkania wynosi [...]zł. A. B. wypłaciła w dniu [...]marca 2008 r. ze wspólnego rachunku bankowego małżonków kwotę [...]zł. A. B. wypłacił w dniach od [...]lutego 2008 r. do [...]lipca 2010 r. ze wspólnego rachunku bankowego małżonków kwotę [...]zł. W dniu [...]marca 2010 r. A. B. sprzedał swojemu ojcu samochód marki [...]za cenę [...]zł. Z propozycji rozliczenia majątku wspólnego złożonej przez A. B. wynika, że uznaje on całą wartość lokalu mieszkalnego jako swój nakład z majątku odrębnego na majątek wspólny, nie uznaje wypłaconej przez siebie z rachunku bankowego kwoty [...]zł oraz ceny samochodu - [...]zł jako podlegających rozliczeniu przy podziale majątku. Uznaje natomiast, że uczestniczka postępowania powinna się z wnioskodawcą rozliczyć z pobranej przez nią z rachunku bankowego kwoty [...]zł.

Kwota zaproponowana wnioskodawcy przez uczestniczkę postępowania ([...]zł) wynikała z rozliczenia wartości mieszkania ([...]zł : 2 = [...]zł) przy uwzględnieniu rozliczenia środków pieniężnych wypłaconych przez wnioskodawcę ze wspólnego rachunku bankowego bez zgody i wiedzy uczestniczki ([...]zł: 2 = [...]zł) oraz ceny sprzedaży samochodu ([...]zł: 2 = [...]). Z wyliczenia tego wynika, że uczestniczka postępowania uznaje należność na rzecz A. B. w kwocie połowy wartości mieszkania, to jest [...]zł, a na swoją rzecz należność w sumie połowy wartości wypłaconych przez męża z rachunku bankowego środków oraz połowy ceny samochodu (łącznie [...]zł). Daje to różnicę [...]zł ([...]zł - [...]zł.). Nie uznaje zatem, że powinna się rozliczyć z pobranej przez siebie kwoty [...]zł.

Sąd Rejonowy dla [...]postanowieniem z dnia [...]lutego 2016 r.:

1. ustalił, że w skład majątku wspólnego A. B. i A. B. wchodzi nieruchomość stanowiąca odrębną własność lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w [...]przy ul. [...]wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu i w częściach wspólnych budynku, dla której Sąd Rejonowy [...] w [...]prowadzi księgę wieczystą [...], o wartości [...]zł;

2. przyznał opisaną w pkt 1 nieruchomość lokalową na wyłączną własność A.B.;

3. oddalił żądanie wnioskodawcy A. B. o dokonanie rozliczenia nakładów z jego majątku osobistego na majątek wspólny;

4. nakazał wnioskodawcy A. B. opróżnienie opisanego w pkt 1 lokalu i wydanie go A. B. w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia;

5. zasądził od A. B. na rzecz A. B. kwotę [...]zł;

6. zasądzoną w pkt 5 kwotę rozłożył na [...] raty miesięczne, pierwsza z rat w kwocie [...]zł, a pozostałe raty miesięcznie po [...]zł;

7. ustalił, że każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Sąd Rejonowy:

- uznał, że lokal mieszkalny wchodzi w skład majątku wspólnego stron;

- ustalił w ramach stanu faktycznego, iż wnioskodawca zapłacił całość ceny za lokal mieszkalny przed zawarciem związku małżeńskiego, jednak nie uznał kwoty uiszczonej z tego tytułu za nakład z majątku odrębnego, argumentując, że przed zawarciem małżeństwa strony pozostawały w związku nieformalnym, wspólnie korzystając

z zarabianych przez siebie pieniędzy; jednocześnie za bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy uznał twierdzenia obu stron dotyczące uzyskania przez A. B. przed zawarciem związku małżeńskiego kwoty [...]zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych;

- uwzględnił w rozliczeniach pomiędzy stronami kwotę [...]zł uzyskaną przez wnioskodawcę ze sprzedaży samochodu marki [...]oraz środki pieniężne wypłacone przez A. B. w kwocie [...]zł;

- nie uwzględnił w rozliczeniach pomiędzy stronami kwoty [...]zł wypłaconych przez A. B..

Skarżąca, rozwiązując zadanie, przygotowała apelację do Sądu Okręgowego zaskarżając postanowienie Sądu Rejonowego w całości.

Obaj egzaminatorzy oceniający opracowanie apelacji przez skarżącą wystawili oceny niedostateczne. Poczynili następujące uwagi:

Egzaminator adw. L. B.:

1.w zakresie zachowania wymogów formalnych:

- niezachowanie wymogu konstrukcyjnego z art. 368 § 1 pkt 5 kpc,

- błędny zakres zaskarżenia obejmujący całe postanowienie, gdy właściwym było zaskarżenie w części,

- wniosek apelacji o zmianę zaskarżonego postanowienia i wskazany w nim zakres żądanej zmiany nie koresponduje z zakresem zaskarżenia,

- nieprawidłowy wniosek ewentualny,

- pomimo zaskarżenia postanowienia w całości wniosek apelacyjny nie dotyczył wszystkich zaskarżonych punktów postanowienia, ogranicza się tylko do punktu 2 i 3,

- brak wskazania jak miałaby wyglądać zmiana postanowienia w pkt 1, 4, 5, 6, 7,

- brak wniosku o zasądzenie kosztów postępowania za II instancję,

- braki, niedokładności lub sprzeczności we wskazaniu granic zaskarżenia oraz zaznaczeniu zakresu żądanej zmiany lub uchylenia postanowienia stanowią okoliczność uniemożliwiającą nadanie apelacji właściwego biegu;

2.w zakresie prawidłowości zastosowanych przepisów i ich interpretacji:

- zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego: podniesiono zarzut naruszenia art. 212 § 3 kc, art. 45 kro, przy których nie wskazano formy naruszenia prawa tj. czy polegało ono na błędnej wykładni czy jego niewłaściwym zastosowaniu; wskazując w zarzutach art. 320 kpc nie uwzględniono, że przepis ten ma charakter materialny, zarzut niezasadny;

- zarzuty naruszenia prawa procesowego: niezasadnie wskazano art. 278 kpc; wskazując naruszenia prawa procesowego nie wskazano, że naruszenia te mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, wniosek na podstawie art. 382 kpc zbędny, wartość mieszkania nie była przez strony kwestionowana.

Nadto egzaminator wskazał na formułowanie zarzutów na słabym poziomie,

a postawione przez apelacyjnego zarzuty w większości nie są prawidłowo sformułowane, tylko częściowo prawidłowe zinterpretowanie i zastosowanie przepisów, nie wskazanie na wszystkie popełnione przez sąd I instancji błędy natury materialnej i procesowej;

3. w zakresie poprawności proponowanego sposobu rozstrzygnięcia problemu

z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje:

- pkt 1 postanowienia sądu nie powinien być zaskarżony;

- właściwe byłoby zaskarżenie postanowienia w części: przyznania lokalu na wyłączną własność A. B., nakazania wnioskodawcy opróżnienia lokalu, oddalenie żądania dotyczącego rozliczenia nakładów wnioskodawcy z majątku osobistego na majątek wspólny, zasądzenia spłaty, rozłożenia na raty zasądzonej spłaty oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania (pkt: 2 – 7 postanowienia);

4. odnośnie innych uwag (język, styl, staranność pracy):

- przedstawiono niepełny wywód prawny dotyczący uzasadnienia zarzutów apelacji,

- brak stanowiska doktryny,

- w uzasadnieniu apelacji nie wyodrębniono w oddzielnych częściach uzasadnienia poszczególnych zarzutów,

- w treści apelacji występują literówki, błędy interpunkcyjne.

Egzaminator SSA M. B.:

1.w zakresie zachowania wymogów formalnych:

- zakres zaskarżenia nie jest skorelowany z wnioskami apelacji bowiem zdająca wskazała, że skarży postanowienie w całości, a z uzasadnienia nie wynika by skarżyła ustalenia składu majątku wspólnego (pkt 1 postanowienia);

- wniosek apelacji jest węższy niż zakres zaskarżenia;

- wniosek apelacji nie wskazuje jakiego rozstrzygnięcia domaga się apelujący od sadu II instancji;

- nie sformułowano wniosku o zasądzenie kosztów za II instancję.

2.w zakresie prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji:

- apelacja częściowo nie spełnia wymogów z art. 368 § 1 pkt 1 i 5 kpc ;

- zachodzą braki formalne uniemożliwiające nadanie jej biegu;

- zarzut naruszenia art.. 233 kpc jest jedynie częściowo uzasadniony poprawnie,

w części dotyczy okoliczności nieistotnych dla rozstrzygnięcia;

- brak jest zarzutu błędnych ustaleń faktycznych;

- brak zarzutów co do oceny sposobu wykorzystania środków pobranych z konta przez uczestniczkę i wnioskodawcę;

- wadliwy zarzut odnośnie samochodu – należało uznać, że środki uzyskane ze sprzedaży samochodu zostały przeznaczone przez wnioskodawcę na zapłatę alimentów i własne utrzymanie i dlatego nie mogły być brane pod uwagę przy podziale majątku;

- zdający mimo prawidłowego wniosku dotyczącego przyznania wnioskodawcy lokalu – formułuje żądanie "dokonania rozliczenia nakładów z majątku osobistego wnioskodawcy na majątek wspólny", nie wyjaśnia przy tym o jakie nakłady chodzi;

- zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie zaniechania ustalenia wartości nieruchomości jest błędny bowiem wniosek dowodowy w tym zakresie został cofnięty, ponieważ wnioskodawca i uczestnicy zgodnie wskazali wartość mieszkania;

- błędnie powołany wniosek z opinii biegłego – dla określenia wartości mieszkania, dodatkowo ze wskazaniem wadliwej podstawy prawnej art. 382 kpc;

- nie wskazano przy zarzutach naruszenia prawa procesowego, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy uchybieniem sądu, a treścią rozstrzygnięcia i na czym on polega;

- nie podważenie wszystkich błędnie ustalonych okoliczności, sąd II instancji przy braku zarzutu wadliwej oceny dowodów nie będzie mógł dokonać odmiennych ustaleń, jako że jest związany zarzutami procesowymi lub ich brakiem;

- wadliwy wniosek ewentualny apelacji.

3.w zakresie poprawności proponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje:

- zdająca dostrzega wadliwości zaskarżonego orzeczenia, nie wystarcza to jednak – wobec opisanych wyżej uchybień – na przyjęcie tezy, że interes strony reprezentowanej przez zdającą jest uwzględniony;

- brak zarzutów i wniosków co do żądanej przez wnioskodawcę kwoty 50000 zł, co działa na jego niekorzyść;

4.inne uwagi (język, styl, staranność pracy):

-praca napisana niestarannie, uzasadnienie szczątkowe, argumentacji w zasadzie brak.

W odwołaniu, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca zakwestionowała ocenę wystawioną za rozwiązanie zadania z zakresu prawa cywilnego. Wniosła o zmianę zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej

i stwierdzenie, że otrzymała ocenę pozytywną z egzaminu adwokackiego.

Komisja Odwoławcza, przywołaną na wstępie uchwałą z dnia [...] grudnia 2016 r. utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę Komisji Egzaminacyjnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiła zasady rozpatrywania odwołań od uchwał Komisji Egzaminacyjnej oraz zasady oceny prac egzaminacyjnych. Stwierdziła, że skarżąca przyjęła prawidłowo, iż w przedstawionym w zadaniu egzaminacyjnym stanie faktycznym należy sporządzić apelację, a nie opinię prawną. Wskazany zakres zaskarżenia nie koreluje z treścią zarzutów i wnioskiem apelacji. Odwołująca się zaskarżyła postanowienie sadu w całości, co nie przełożyło się na wniosek apelacji,

z którego nie wynika, że skarżone było ustalenie masy podziału, co zasadnie uznają za błąd egzaminatorzy. Nie istnieje bowiem żaden inny poza przedmiotową nieruchomością, majątek (w sensie aktywów) podlegający podziałowi, a ewentualne roszczenia z tytułu pobranych środków pieniężnych jeszcze w trakcie trwania wspólności ustawowej, podlegają jedynie rozliczeniu między byłymi małżonkami, bowiem w wypadku gdy jeden z małżonków wypłacił z konta bankowego znaczne środki pieniężne, a następnie doprowadził do ich nieuzasadnionego zużycia, drugiemu małżonkowi przysługuje odszkodowanie w wysokości połowy wartości wydatkowanych w ten sposób środków. Kwoty takie nie wchodzą do majątku wspólnego, gdy zostały zużyte. To zaś czyni ocenę prawną tego zagadnienia dokonana przez skarżącą

w odwołaniu, błędną. Również błędny jest pogląd skarżącej wyrażony w apelacji jakoby sąd uznał za składnik majątku wspólnego podlegającego podziałowi samochód sprzedany przez wnioskodawcę. Takiego ustalenia nie poczynił sąd, wynika to z treści pkt 1 postanowienia, sąd jedynie dokonał rozliczenia wartości zbytego składnika majątkowego. Z treści w/w zarzutu zdaniem Organu odwoławczego może wynikać, że skarżąca błędnie uznaje, iż sam fakt braku składnika majątku w dacie podziału wyłącza możliwość jego rozliczenia.

Odnosząc się do kwestii zakresu zaskarżenia i wniosków apelacji, Komisja uznała za bezzasadny zarzut jednego z egzaminatorów, że apelacja podlega odrzuceniu w sytuacji, gdy nie spełnia wymagań określonych w art. 368 § 1 pkt 1 i 5 kpc i odniesienie do uchwały SN z dnia 26 kwietnia 2007 r. III CZP 20/07, która w związku

z wyrokiem z 20 maja 2008 r. (P 18/07, OTK-A 2008, Nr 4, poz. 61) w którym Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis art. 370 ¹ kpc jest niezgodny z art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji RP nie odnosi się do obowiązującego stanu prawnego. Komisja Odwoławcza wskazała, że na skutek wyeliminowania z obowiązującego prawa w/w normy szczególnej nastąpił powrót do uregulowania o charakterze ogólnym, zawartym w art. 130 kpc, stąd należy podzielić stanowisko drugiego z egzaminatorów, który oceniając również jako błąd apelacji ową niezgodność, wskazał na konieczność wdrożenia procedur naprawczych. Jednocześnie Komisja II Stopnia uznała, że stanowisko wyrażone w uzasadnieniu w/w uchwały co do wymagań owej zgodności za oczywiście aktualne, stąd ostatecznie stwierdziła, że nie istniały przesłanki do zaskarżenia rozstrzygnięcia z pkt 1 postanowienia i z tego względu należy przyjąć, że wystąpiła niezgodność polegająca na tym, że określony w apelacji zakres zaskarżenia jest szerszy od sformułowanego w niej wniosku apelacyjnego. Zgodnie z zasadą skargowości o zakresie orzekania sadu decydują strony. Wskazany w apelacji zakres zaskarżenia ma zdaniem Komisji Odwoławczej kluczowe znaczenia dla granic kognicji sądu II instancji. Zakres zaskarżenia, aczkolwiek jest samodzielnym warunkiem formalnym apelacji, to jednak pozostaje w ścisłym związku z wnioskiem apelacyjnym, który prawidłowo sformułowany powinien zawierać żądanie zmiany lub uchylenia orzeczenia z zaznaczeniem zakresu oczekiwanej zmiany lub uchylenia – art. 368 § 1 pkt 5 kpc. Okoliczność, że wniosek apelacyjny nie wyznacza granic zaskarżenia, a ponadto sąd II instancji nie jest nim związany nie zmienia tej oceny. W doktrynie – jak wskazała Komisja Odwoławcza - zgodnie przyjmuje się, że zakres przedmiotowy zaskarżenia i zakres przedmiotowy wniosku apelacyjnego powinny być tożsame, aby można było uznać, że apelacja – z punktu widzenia omawianych warunków – sporządzona została prawidłowo, natomiast w judykaturze podkreśla się, że zakres przedmiotowy wniosku apelacyjnego musi "w całości" wypełniać zakres przedmiotowy zaskarżenia orzeczenia sądu I instancji. Sam wniosek jest nieprawidłowy również

i dlatego, co podkreślają egzaminatorzy, że ze szkodą dla interesu wnioskodawcy nie zawiera konkretnego postulatu rozstrzygnięcia. Wniosek taki winien zawierać żądanie zmiany zaskarżonego postanowienia, a kierunek tej zmiany winien wynikać z przyjętej koncepcji rozwiązania zadania egzaminacyjnego. We wniosku należało sformułować żądanie co do uchylenia określonych punktów postanowienia i to również w odniesieniu do przyjętej koncepcji. Koncepcja, apelacyjnego wniosku reformatoryjnego nakazuje domyślać się sądowi II instancji, że apelujący wnosi także o uchylenie obowiązku zapłaty na rzecz wnioskodawcy, rozłożenia zasadzonej kwoty na raty oraz

o uwzględnienie żądania o rozliczenie nakładów z majątku osobistego wnioskodawcy na majątek wspólny, a wiec że wnosi o uchylenie de facto punktów 2, 3, 4 5 i 6 postanowienia, przy czym Komisja podzieliła stanowisko egzaminatorów, że wniosek nie wskazuje jakiego rozstrzygnięcia domaga się apelujący co do "dokonania rozliczeń nakładów z majątku osobistego wnioskodawcy na majątek wspólny", co oceniono jako błąd pracy wskazujący nie tylko jako nieumiejętność formułowania wniosków apelacji, ale i budzący wątpliwość czy zdająca dokonała właściwej oceny materialnoprawnej zagadnienia występującego w zadaniu egzaminacyjnym. Z utrwalonego orzecznictwa i dorobku doktryny wynika, że nakłady z majątku osobistego poniesione na zakup majątku wspólnego nie podlegają rozliczeniu w kwocie nominalnej, ale proporcjonalnie do wartości lokalu. Skoro wnioskodawca uiścił całą cenę z majątku osobistego, to jego nakład z majątku osobistego na wspólny odpowiada aktualnej wartości nieruchomości, która, co przyznały strony, wynosi [...]zł. Oznacza to, zdaniem Komisji II stopnia, że w takim stanie faktycznym należało żądać przyznania przedmiotowej nieruchomości bez spłaty na rzecz uczestniczki, a żądanie sformułowane jako dokonanie rozliczenia nakładów nie odnosi się wprost do istoty problemu. Jako oczywiście błędny Komisja uznała wniosek ewentualny o uchylenie postanowienia, bowiem nie zachodzą przesłanki z art. 386 § 4 kpc wskazane we wniosku przy czym wniosek w tym zakresie nie został w żaden sposób uzasadniony. Komisja Odwoławcza wskazała też, że sporządzona przez skarżącą apelacja dotknięta jest innymi uchybieniami bowiem błędnie wskazano wartość przedmiotu zaskarżenia, gdyż interes majątkowy wnioskodawcy zawiera się w tej wartości, która nie została uznana przez sąd I instancji jako nakład z majątku osobistego na wspólny (jest to połowa wartości mieszkania, którą należałaby się uczestniczce postępowania czyli [...]zł) ewentualnie (w zależności od zarzutów apelacji) powiększona o połowę kwoty [...]zł, którą wnioskodawca zużył na własne potrzeby i połowę kwoty, którą uczestniczka zużyła na własne potrzeby ([...]zł), a w żadnym z tych wariantów wartość przedmiotu zaskarżenia nie wynosi [...]zł, jak wskazała skarżąca. W apelacji zbędnie wskazano miejsce zamieszkania stron, gdy apelacja nie jest pierwszym pismem procesowym w sprawie (art. 126 § 2 kpc). Jako podstawę zaskarżenia skarżąca wskazała przepis art. 367 § 1 i 2 kpc, nie powołała art. 13 § 2 kpc, podobnie jak przy art. 368 § 1 kpc i 233 § 1 kpc, nie przywołała też art. 518 zd. 1 kpc. Z formalnego punktu widzenia zarzut naruszenia art. 684 kpc winien być powiązany z art. 567 § 3 kpc, a zarzut naruszenia art. 212 § 3 kc z art. 1035 kc i art. 46 kro. Jak zauważyła Komisja nawet gdyby podzielić zarzuty skarżącej co do możliwości zmiany, uzupełnienia w zakresie elementów konstrukcyjnych apelacji w toku postępowania apelacyjnego lub naprawczego to nie zmienia to oceny jej pracy dokonanej przez egzaminatorów, w zakresie podniesionych uchybień co do zachowania wymogów formalnych, bowiem w formule egzaminu praca winna być sporządzona tak aby tego nie wymagała. Opisane błędy i mankamenty obniżają ocenę o 1 stopień

w stosunku do bardzo dobrej pracy, posiadającej wszystkie wymagane elementy skonstruowane w sposób prawidłowy. Komisja wskazała też, że Skarżąca nie sformułowała żadnych wniosków związanych z pobraniem z kont środków finansowych, w sytuacji gdy żadna ze stron nie udowadnia by przeznaczyła te środki na uzasadnione, zwykłe potrzeby dnia codziennego. W szczególności wskazano na pominięcie

w apelacji kwestii dotyczącej środków pobranych przez uczestniczkę, co zasadnie zarzucają egzaminatorzy, a co jest działaniem na szkodę klienta. Należało też, w ocenie Komisji, podnieść zarzut naruszenia art. 31 § 1 kro polegający na przyjęciu przez sąd, że wspólne pozycie stron przed zawarciem związku małżeńskiego implikowało powstanie wspólności majątkowej jak pomiędzy małżonkami, tymczasem takiego zarzutu brak. Nie zostały też sformułowane prawidłowo zarzuty naruszenia prawa procesowego art. 233 § 1 kpc, bowiem zabrakło zarzutu kwestionującego ustalenia faktyczne sądu co do pochodzenia środków wydatkowanych przez Andrzeja Borowskiego na zakup lokalu mieszkalnego, w sytuacji wadliwego przyjęcia przez sąd że środki te nie stanowiły jego majątku osobistego. Brak też zarzutu naruszenia art. 212 § 2 kc w zw. z art. 1035 kc i art. 46 kro wskutek przyznania prawa własności lokalu uczestniczce, co należy uznać za błąd, na który słusznie wskazują egzaminatorzy. Skarżąca pominęła też błędną ocenę zeznań uczestniczki dokonana przez sąd i nie wskazała jak te błędy przełożyły się na ustalony przez sąd stan faktyczny

i rozstrzygniecie sądu. Niezasadnym był zarzut skarżącej dotyczący niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego, wobec zgodnych stanowisk stron w tym zakresie i cofnięcia tego wniosku przez wnioskodawcę. Z pracy egzaminacyjnej nie wynika jakie znaczenie w sprawie miałoby mieć niedopuszczenie tego dowodu, a nadto do czego miałby prowadzić ten zarzut (skoro wnioskodawca uiścił z majątku osobistego całą cenę, to jego nakład z majątku osobistego na wspólny odpowiada aktualnej wartości nieruchomości – zgodnie ustalonej przez strony na [...]zł). Skarżąca nie podniosła zarzutu naruszenia art. 212 § 3 kc w zw. z art.1035 kc i 46 kro w odniesieniu do braku orzeczenia o odsetkach, a wymagało tego należyte zabezpieczenie słusznego interesu majątkowego wnioskodawcy, podobnie jak i zakwestionowanie rozłożenia należności zasądzonej na rzecz wnioskodawcy od uczestniczki aż na 142 raty i to bez zastrzeżenia obowiązku zapłaty odsetek na wypadek uchybienia terminowi zapłaty którejkolwiek

z rat.

Reasumując, zdaniem Komisji Odwoławczej Zdająca nieprawidłowo określiła zakres zaskarżenia i wadliwie sformułowała zarzuty jak i wniosek apelacji. Nie potrafiła również w stopniu dostatecznym diagnozować uchybień sądu i konstruować na ich podstawie zarzutów apelacyjnych, co obniżyło ocenę o kolejne dwa stopnie. Najistotniejszym błędami pracy są:

1. zaskarżenie postanowienia w całości co nie przełożyło się na wniosek apelacji,

z którego nie wynika, aby skarżone było ustalenie masy podziału;

2. wskazany zakres zaskarżenia nie korelujący z treścią zarzutów;

3. wadliwie sformułowany wniosek apelacyjny nie odnoszący się do poszczególnych punktów postanowienia. Sam wniosek apelacji jest nieprawidłowy również i dlatego, co podkreślają egzaminatorzy, że ze szkodą dla interesu wnioskodawcy nie zawiera konkretnego postulatu rozstrzygnięcia. Wniosek winien zawierać żądanie zmiany zaskarżonego postanowienia, a kierunek tej zmiany winieni wynikać z przyjętej koncepcji rozwiązania zadania egzaminacyjnego. We wniosku należało sformułować żądanie co do uchylenia określonych punktów postanowienia i to również w odniesieniu do przyjętej koncepcji. Konstrukcja apelacyjnego wniosku reformatoryjnego nakazuje domyślać się sądowi drugiej instancji, że apelujący wnosi także o uchylenie obowiązku zapłaty na rzecz wnioskodawcy, rozłożenia zasądzonej spłaty na raty oraz

o uwzględnienie żądania o rozliczenie nakładów z majątku osobistego wnioskodawcy na majątek wspólny a więc chociaż w sposób mało profesjonalny, ale wystarczający dla przyjęcia, że wnosi o uchylenie de facto punktów 2, 3 ,4 ,5 i 6. postanowienia, przy czym należy podzielić stanowisko egzaminatorów, iż wniosek nie wskazuje jakiego rozstrzygnięcia domaga się apelujący co do "dokonania rozliczeń nakładów z majątku osobistego wnioskodawcy na majątek wspólny", co należy ocenić jako błąd pracy wskazujący nie tylko na nieumiejętność formułowania wniosków apelacji, ale budzący również wątpliwość czy zdająca dokonała właściwej oceny materialnoprawnej zagadnienia występującego w zadaniu egzaminacyjnym;

4. nie podniesienie zarzutów prowadzących do zakwestionowania ustaleń faktycznych w zakresie pochodzenia środków pieniężnych przeznaczonych przez wnioskodawcę na zakup nieruchomości;

5. wadliwie sformułowane zarzuty naruszenia prawa procesowego;

6. brak zarzutów naruszenia prawa materialnego art. 212 § 3 kc co do odsetek oraz art. 212 § 2 kc;

7. brak żądania zasądzenia kosztów za II instancję;

8. błędnie podniesiony zarzut naruszenia art. 278 k.p.c. i 320 k.p.c.,

9. wadliwa wartość przedmiotu zaskarżenia.

Suma popełnionych błędów nie równoważy pozytywnych aspektów pracy, do których należy decyzja o wniesieniu apelacji, spełniającej w części wymogi formalne. Prawidłowy zasadniczy kierunek rozwiązania przyjęty przez zdającą, iż środki uiszczone przez A. B. przed zawarciem związku małżeńskiego jako cena za mieszkanie mogą być rozpatrywane jedynie jako nakład z majątku osobistego na majątek wspólny stron, nie zaś jako surogacja.

W rezultacie powyższego, Komisja II stopnia uznała, że skarżąca nie potrafiła sporządzić apelacji na korzyść reprezentowanej strony, nie umiejąc w stopniu dostatecznym diagnozować uchybień sądu i konstruować na ich podstawie zarzutów apelacyjnych.

Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie na powyższą uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia z dnia [...] grudnia 2016 roku nr [...], zarzucając :

I. naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7, 77 § 1, 80,107 § 3 k.p.a. poprzez:

1. nieustosunkowanie się organu II instancji tj. Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości, w uzasadnieniu swojej uchwały do wszystkich zarzutów odwołania wniesionego przez skarżącą od uchwały Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r., a mianowicie:

a. zarzutów opisanych w punkcie I dotyczących charakterystyki warunków formalnych apelacji w postępowaniu nieprocesowym, w tym w szczególności w sprawach działowych, Komisja II Stopnia podtrzymując stanowisko Komisji I stopnia powtórzyła argumenty i oceny egzaminatorów, które są prawidłowe jednakże w odniesieniu do postępowania procesowego i skarżąca się z nimi zgadza, zaś Komisja II stopnia pominęła zupełnie odmienność jaka zachodzi pomiędzy postępowaniem procesowym, a nieprocesowym w procesie cywilnym, tym samym nie odnosząc się w ogóle w tym

zakresie do zarzutów skarżącej, w których wykazuje że nie zachodzą braki formalne sporządzonej apelacji;

b. żadnego z zarzutów odwołania wniesionego przez skarżącą oznaczonego cyfrą rzymską III - 1, 2, 3 dotyczących prawidłowo wskazanych w apelacji przepisów, które należało podnieść oraz poprawności rozwiązania zadania egzaminacyjnego;

2. dokonanie powierzchownej i nie wszechstronnej analizy przedstawionego zagadnienia prawnego, bez odniesienia się do orzecznictwa przytaczanego przez stronę skarżącą, co w konsekwencji spowodowało przyjęcie, iż zdająca "wadliwie sformułowała wniosek apelacyjny, wskazany zaś zakres zaskarżenia nie korelował

z treścią zarzutów" oraz "zaskarżenie postanowienia w całości nie przełożyło się na wniosek apelacji, z którego nie wynikało, aby skarżone było ustalenie masy podziału",

w sytuacji, gdy:

a. przyczyną oceny niedostatecznej z pracy z zakresu prawa cywilnego wg. Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą

w W. był błędnie skorelowany zakres zaskarżenia z wnioskiem apelacji, który to zdaniem organu I instancji powodował uchybienie formalne pisma procesowego uniemożliwiające nadanie mu prawidłowego biegu, Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości stwierdziła zaś, iż bezzasadny jest zarzut egzaminatorów, iż "apelacja ulegałaby odrzuceniu";

b. wskazywanie w uchwale Komisji II stopnia poglądu, iż "Konstrukcja apelacyjnego wniosku reformatoryjnego nakazuje się domyślać Sądowi II instancji, iż apelujący wnosi, także o uchylenie obowiązku zapłaty na rzecz wnioskodawcy, rozłożenia zasądzonej spłaty na raty oraz o uwzględnienie żądania o rozliczenie nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny wnioskodawcy, a więc w sposób mało profesjonalny, ale wystarczający do przyjęcia, że wnosi o uchylenie de facto punktów 2, 3, 4, 5 i 6", jest zbyteczne w sytuacji gdy zaskarżono postanowienie w całości, więc nie było potrzeby wskazywania poszczególnych punktów, a co w konsekwencji powoduje, iż w tak ustalonym przez organ II instancji stanie faktycznym Komisja Egzaminacyjna II stopnia uznała zarzut skarżącej w w/w zakresie, tym samym odpadła przyczyna (podnoszona przez Komisję Egzaminacyjną nr [...]) uzasadniająca wystawienie skarżącej oceny niedostatecznej z pracy z zakresu prawa cywilnego;

c. podtrzymanie przez Komisję II stopnia stanowiska organu I instancji, że sporządzona apelacja nie zawiera konkretnego postulatu rozstrzygnięcia i wskazanie przez organ II instancji co winien zawierać wniosek, w sytuacji gdy wniosek apelacyjny sporządzony przez skarżącą odpowiada zaleceniom poczynionym przez Komisję II stopnia;

d. powyżej zacytowane wnioski zostały poczynione całkowicie w oderwaniu od przygotowanego przez zespół powołany przez Ministra Sprawiedliwości "Opisu istotnych zagadnień do zadania z zakresu prawa cywilnego" i choć skarżąca ma świadomość, iż opis istotnych zagadnień nie ma charakteru wiążącego i nie tworzy nowych kryteriów ocen, gdyż te zawarte są wyłącznie w ustawie Prawo o adwokaturze, to jednak stanowi on instrument mający za zadanie ujednolić kryteria oceny dla wszystkich zdających i nie może być on całkowicie pominięty;

e. nadto organ II instancji nie odniósł się w ogóle w swoich rozważaniach prawnych do utrwalonego poglądu doktryny i orzecznictwa, iż apelacja w sprawach działowych niezależnie od tego, czy została skierowana przeciwko całemu orzeczeniu, co do istoty sprawy czy też tylko przeciwko jego części jest apelacją dotyczącą całego orzeczenia, gdyż rozstrzygnięcie w sprawach działowych stanowi integralną całość bowiem poszczególne rozstrzygnięcia są wzajemne zależne i uwarunkowane;

3. dokonanie powierzchownej i nie wszechstronnej analizy przedstawionego zagadnienia prawnego, przejawiającej się w stwierdzeniu, iż praca budzi wątpliwość czy zdająca dokonała właściwej materialnoprawnej oceny zagadnienia występującego

w zadaniu egzaminacyjnym w sytuacji gdy:

a. zaskarżona uchwała z dnia 3 grudnia 2016 r. nie daje jednoznacznej odpowiedzi na podstawowe pytanie czy powyższy kazus został rozwiązany prawidłowo (w sensie materialnoprawnym), mimo, iż za zaletę pracy skarżącej przyjmuje się, iż: zdająca zdecydowała się wnieść apelację, oparła się na prawidłowych przepisach materialnoprawnych, wniosła o przyznanie nieruchomości lokalowej wnioskodawcy na mocy art. 45 § 1 k.r.o, co więcej zauważyła rozliczne uchybienia Sądu I instancji w rozłożeniu świadczenia uczestniczki na rzecz wnioskodawcy na raty, czym de facto Komisja Egzaminacyjna II stopnia nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości dowiodła - wbrew podnoszonym przezeń wątpliwością - iż przedstawiony problem prawny został rozwiązany poprawnie;

b. skarżąca w swojej podnosi pracy wszystkie zarzuty materialnoprawne oraz zdecydowaną większość zarzutów procesowych, które należało zastosować w kazusie egzaminacyjnym;

4. dokonanie dowolnej i nie wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, przejawiające się w przyjęciu iż "zarzuty skarżącej w najistotniejszym zakresie uznać należy za chybione", w sytuacji, gdy takie użycie powyższego stwierdzenie nakazuje przyjąć, iż część zarzutów zdającej wyrażonych w odwołaniu

z dnia [...]maja 2016 r. (data sporządzenia) została uwzględniona, jednak

z uzasadnienia i z wniosków końcowych nie wynika po pierwsze jakie to były zarzuty wniesionego odwołania, po wtóre wreszcie z uzasadnienia kwestionowanej uchwały nie wynika, które zdaniem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr 2, zagadnienie egzaminacyjne było "najistotniejsze";

5. art. 8, 10 § 1, 75 § 1 i 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez odstąpienie od przeprowadzenia wnioskowanych w odwołaniu dowodów z dokumentów w postaci prac ocenionych pozytywnie z innych Komisji Egzaminacyjnych w W., powołanego na okoliczność dowolności i rozbieżności w ocenianiu prac egzaminacyjnych

w poszczególnych Komisjach, zarzucone bowiem skarżącej uchybienie jest wymogiem formalnym pisma procesowego i obligatoryjnie musi znajdować się w każdej pracy

z zakresu prawa cywilnego, w pozostałych Komisjach za błąd pracy nie było poczytywane ani zaskarżenie postanowienia w całości ani nawet nie zawarcie wniosku o przyznania mieszkania na własność wnioskodawcy. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że indywidualność oceny powoduje jej nieporównywalność w aspekcie zachowania wymogów formalnych apelacji (!).

6. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 12 ust. 1 Prawa

o adwokaturze polegające na nieprawidłowej ocenie przygotowania prawniczego skarżącego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. dokonanej na podstawie fragmentarycznej i wybiórczej ocenie niektórych elementów i w oderwaniu od pozostałych części zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz uzyskanych wyników pozytywnych z pozostałych części egzaminu.

7. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do przywołanych w uchwale Komisji II stopnia innych mankamentów i uchybień w pracy, które nie były wytknięte skarżącej w ocenie dokonanej przez egzaminatorów Komisji I stopnia, i co do których nie mogła się w odwołaniu wypowiedzieć i ustosunkować

w formie zarzutów (np: co do wskazanej wartości przedmiotu zaskarżenia, co do braku podniesienia zarzutu naruszenia art. 212 § 2 k.c. w zw. z art. 1035 k.c. i art. 46 k.r. i o. w odniesieniu do braku orzeczenia o odsetkach, czy zbędnego wskazania adresu stron), by następnie w oparciu o te właśnie "nowe" uchybienia i mankamenty "utrzymać" negatywną ocenę pracy.

II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1192 zpóźn. zm.) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że:

a. organ odwoławczy rozważając i wyjaśniając kryteria, jakimi się posługuje oceniając sprawę pominął, konieczność odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania oraz winien dokonać tego szczegółowo,

b. przedstawienie własnej całościowej oceny sprawy przez Komisję nie oznacza spełnienia obowiązku polemiki prawnej z zarzutami i tezami odwołania;

2. art. 78e punkt 2 zdanie 1 zw. z art. 78d ust. 1 i 10 PrAdw, poprzez ustalenie oceny negatywnej z części drugiej egzaminu adwokackiego w sytuacji, gdy zaproponowane przez skarżącą rozwiązanie zadania prawa cywilnego jest poprawne, zachowuje wymagania formalne, stanowi właściwe zastosowanie przepisów prawa i wskazuje na umiejętność ich interpretacji oraz uwzględnia interes reprezentowanej strony, co świadczy o tym, iż skarżąca jest przygotowana do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata; praca skarżącej nie pretenduje do wystawienia jej oceny wzorowej, jednak, jako, że zagadnienie materialnoprawne zostało rozstrzygnięte poprawnie, a interesy Mocodawcy zostały zabezpieczone, skarżąca z pracy z zakresu prawa cywilnego winna otrzymać ocenę pozytywną;

3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 78d ust. 10 lit. a-d ustawy Prawo

o adwokaturze, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w przyjęciu przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia Nr [...], iż dostrzeżone przez nią błędy obniżają ocenę skarżącej łącznie o 3 stopnie (strona 20

i 24 uchwały) co skutkuje-oceną niedostateczną, w sytuacji, gdzie zgodnie z powołaną normą oceny poszczególnych zadań dokonuje się w skali sześciostopniowej, a co za tym idzie praca skarżącej winna otrzymać ocenę dostateczną.

W uzasadnieniu rozwinęła podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 roku, poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Istotnym jest, że ocena dokonywana jest przez sąd administracyjny według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2017 roku, poz. 1369 zwaną dalej "p.p.s.a.").

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest uchwała Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...]marca 2016 r. z dnia [...] sierpnia 2016 roku nr [...]. Zaskarżoną uchwałą utrzymana została w mocy uchwała Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w [...]w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia negatywnego wyniku z egzaminu adwokackiego.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że postępowanie w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego ma szczególny, swoisty charakter i nie jest typowym postępowaniem administracyjnym. Celem tego postępowania jest przede wszystkim sprawdzenie przygotowania prawniczego osoby przystępującej do tego egzaminu pod względem zdolności do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu zaufania publicznego - adwokata. W postępowaniu dotyczącym ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego obowiązkiem organów administracyjnych jest ochrona interesu publicznego, który w tym wypadku należy rozumieć jako zapewnienie możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego przez osoby do tego należycie przygotowane. Samo postępowanie związane z egzaminem adwokackim regulują przepisy art. 78d – art. 78i Prawa o adwokaturze. Egzamin adwokacki składa się

z pięciu części pisemnych (zadanie z zakresu prawa karnego; cywilnego lub rodzinnego, gospodarczego; administracyjnego; zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki) i polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata.

Zadanie z zakresu prawa cywilnego lub rodzinnego polega na przygotowaniu pozwu lub wniosku albo apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowany na potrzeby egzaminu. Egzaminatorzy dokonują oceny każdej

z części egzaminu adwokackiego z zastosowaniem następującej skali ocen:

- oceny pozytywne: 1. celująca (6), 2. bardzo dobra (5), 3. dobra (4), 4. dostateczna (3);

- ocena negatywna – niedostateczna (2).

Oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu

z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Oceny rozwiązania zadania z części piątej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy wyznaczeni przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę

w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu publicznego.

Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową sporządzając pisemne uzasadnienie wystawionej oceny, a następnie przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu przebiegu egzaminu adwokackiego. Ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu adwokackiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów przy czym: oceny pozytywne to: celująca – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 6,00; bardzo dobra – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 5,00 lub 5,50; dobra – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 4 lub 4,50; dostateczna – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 3,00 lub 3,50; ocena negatywna – niedostateczna – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 2,00 lub 2,50. Pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną.

W przypadku Skarżącej możliwość uzyskania oceny pozytywnej z egzaminu adwokackiego wykluczyło otrzymanie oceny niedostatecznej z części obejmującej swoim zakresem zadanie z prawa cywilnego.

W ocenie Sądu, Komisja Odwoławcza dokonała prawidłowej oceny pracy Skarżącej z zakresu prawa cywilnego, wskazując na uchybienia, które w jej ocenie nie kwalifikowały tego zadania na ocenę pozytywną.

Nie dokonując oceny pracy Skarżącej, lecz wyłącznie mając ją na uwadze, jako stan faktyczny sprawy, należy podzielić argumentację Komisji Odwoławczej, co do istotnych jej stwierdzeń.

Wnioski organu zostały wyciągnięte po przeprowadzeniu postępowania

w oparciu o istniejący materiał dowodowy w sprawie i właściwie uzasadnione. Trafne wywody merytoryczne zawarte w zakwestionowanej uchwale pozwalają na pominięcie

i nieprzytaczanie w tym miejscu ponownie argumentów dotyczących mankamentów pracy z zakresu prawa cywilnego sporządzonej przez Skarżącą. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej uchwały wskazuje na to, że ocena rozwiązania zadania

z zakresu prawa cywilnego została dokonana w aspekcie zachowania wymogów formalnych, prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji.

Zdaniem Sądu Komisja Odwoławcza prawidłowo wywiodła, że sporządzona przez Skarżącą praca egzaminacyjna zawiera mankamenty, których waga stanowi

o nieprawidłowym rozwiązaniu tego zadania i świadczy o niewystarczającym przygotowaniu egzaminowanej do wykonywania zawodu adwokata. Zasadnie Komisja wskazała, że projekt apelacji sporządzony przez Skarżącą dotknięty był takimi błędami jak: zaskarżenie postanowienie Sądu Rejonowego w całości w sytuacji, gdy nie istnieje żaden inny poza przedmiotową nieruchomością majątek podlegający podziałowi, bowiem ewentualne roszczenia z tytułu pobranych środków pieniężnych w trakcie trwania wspólności ustawowej podlegają jedynie rozliczeniu między byłymi małżonkami, tu małżeństwo trwa, ustanowiono jedynie wyrokiem sądu rozdzielność majątkową; to zaś czyni ocenę tego zagadnienia prawnego przez Skarżącą błędną.

Błędny jest też pogląd Skarżącej o uznaniu przez sąd za składnik majątku wspólnego samochodu, który sprzedał wnioskodawca, skoro o samochodzie nie ma mowy w pkt 1 postanowienia. Zatem Skarżąca błędnie uznaje w proponowanym rozwiązaniu zadania, że sam fakt braku składnika majątku w dacie podziału wyłącza możliwość jego rozliczenia.

Zasadny jest pogląd Komisji, ze nie zaistniały przesłanki do zaskarżenia rozstrzygnięcia z pkt 1 postanowienia; wystąpiła też niezgodność polegająca na tym, że zakres zaskarżenia określony apelacją Skarżącej jest szerszy od sformułowanego

w niej wniosku apelacyjnego, a jak zgodnie przyjmuje się w doktrynie, zakres przedmiotu zaskarżenia i wniosku winny być tożsame - zatem nie można uznać, że projekt apelacji z punktu widzenia omawianych warunków sporządzono prawidłowo, co słusznie wytknięto jako mankament pracy. I bez znaczenia jest, wbrew zarzutom formułowanym w skardze, jakie ewentualne rozstrzygniecie procesowe podjąłby sąd,

(a to w związku z brakiem związania sądu wnioskiem apelacyjnym) bowiem praca egzaminacyjna winna być oceniana pod kątem, czy egzaminowany posiada umiejętności zawodowe niezbędne do świadczenia pomocy prawnej w ramach wykonywanego zawodu. W tym miejscu należy przypomnieć, że przy ocenie pracy egzaminacyjnej istotnym jest to, czy zdający prawidłowo ocenił problem oraz czy przy prawidłowym zastosowaniu przepisów właściwie skonstruował pismo procesowe, uzasadnił je i sformułował odpowiednie wnioski. W ocenie Sądu sposób sprawdzenia wiedzy Skarżącej został dokonany zgodnie z art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze,

a wadliwość sporządzonej przez Skarżącą pracy egzaminacyjnej uzasadniała otrzymanie przez niego oceny negatywnej.

Marginesowo zauważyć też trzeba, że Komisja Odwoławcza podzieliła stanowisko tego z egzaminatorów, który nie ocenił tego błędu w kategoriach odrzucenia apelacji, a opowiedział się za koniecznością wdrożenia procedury naprawczej czego zdaje się nie zauważać Skarżąca w swej skardze sugerując, że zignorowano ten zarzut odwołania, co nie miało miejsca.

Podzielić należy stanowisko Komisji, że skoro wniosek apelacji nie zawiera konkretnego postulatu rozstrzygnięcia "co do rozliczeń nakładów z majątku osobistego wnioskodawcy na majątek wspólny" to ta nieprawidłowość świadczy o nieumiejętności formułowania wniosków apelacji, ale nie tylko, bowiem jak wynika z utrwalonego orzecznictwa i dorobku doktryny nakłady z majątku osobistego poniesione na zakup majątku wspólnego nie podlegają rozliczeniu w kwocie nominalnej ale proporcjonalnie do wartości lokalu. Skoro wnioskodawca uiścił z majątku osobistego całą cenę to jego nakład z majątku osobistego na majątek wspólny odpowiada aktualnej wartości nieruchomości, która (co strony zgodnie przyznały) wynosi [...] zł. Zatem żądać należało przyznania nieruchomości bez spłaty na rzecz uczestniczki. Żądanie sformułowane jako dokonanie rozliczenia nakładów nie odnosi się wprost do istoty problemu, co słusznie budzi wątpliwości co do prawidłowości dokonanej oceny materialnoprawnej.

Wniosek ewentualny sformułowany przez Skarżącą - o uchylenie postanowienia -jest błędny, brak bowiem przesłanek z art. 386 § 4 kpc. Dodatkowym mankamentem, co zasadnie wytyka Komisja, brak jest uzasadnienia wniosku ewentualnego. Skarżąca

w swym projekcie apelacji nie podniosła też zarzutów co do zakwestionowania ustaleń faktycznych sądu odnośnie pochodzenia środków pieniężnych na zakup mieszkania,

a przecież oczywiście wadliwe były ustalenia, że środki te nie stanowiły majątku osobistego wnioskodawcy.

Słusznie też wytknięto brak podniesienia w ocenianej apelacji zarzutu naruszenia art. 212 § 2 kc w zw. z art. 1035 kc i art. 46 kro wskutek przyznania prawa własności lokalu dla uczestniczki, brak zarzutu błędnej oceny wyjaśnień uczestniczki i jak te błędy przełożyły się na ustalenia faktyczne sądu, a w konsekwencji na treść postanowienia podziałowego. Należy podzielić stwierdzenie, że w projekcie apelacji zarzuty formułowane były zbyt ogólnie by móc uznać je za prawidłowe - nie jest bowiem wystraczające samo powołanie się na wadliwość oceny materiału dowodowego,

a należy ją jeszcze wykazać. Zasadnie też Komisja nie podzieliła zasadności zarzutu apelacji odnośnie niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego wobec zgodnego stanowiska stron co do wartości nieruchomości i cofnięcia wniosku dowodowego

w trakcie postępowania przez wnioskodawcę. Kolejnym mankamentem było, co prawidłowo wytyka Komisja II stopnia, nie podniesienie zarzutu - przy braku orzeczenia o odsetkach - naruszenia 212 § 3 kc, co narusza interes majątkowy wnioskodawcy. Ochrona interesu wnioskodawcy wymagała też zakwestionowania rozłożenia należności na 142 raty i to bez obowiązku zapłaty odsetek, zażądania zasądzenia od uczestniczki kosztów postępowania, czego zabrakło w apelacji Skarżącej. Dodatkowo, zasadnie uznano, że wadliwie Skarżąca wskazała wartość przedmiotu zaskarżenia.

W tej sytuacji zasadnie uznano, że suma popełnionych błędów nie równoważy pozytywnych aspektów pracy, a więc decyzji o wniesieniu apelacji, czyli prawidłowego zasadniczego kierunku rozstrzygnięcia. Zadaniem profesjonalnego pełnomocnika jest zabezpieczenie interesu klienta w możliwie najszerszy sposób. Z powodu wskazanych w uchwale uchybień, sporządzona przez Skarżącą w wykonaniu zadania praca - apelacja z zakresu prawa cywilnego - tego interesu nie zabezpieczyła, co skutkowało niemożliwością jej oceny w skali ocen pozytywnych. Jedynie częściowa poprawność pracy egzaminacyjnej nie jest wystarczająca do uzyskania oceny pozytywnej, przy uwzględnieniu wszystkich mankamentów pracy Skarżącej.

Brak jest zdaniem Sądu podstaw do uznania zasadności zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa poprzez pozbawienie możliwości wypowiedzenia się co do innych mankamentów pracy nie wytkniętych przez Komisję I stopnia. Zauważyć trzeba, że postępowanie odwoławcze jest postępowaniem szczególnym, którego zakres strona określa w odwołaniu. Komisja kontroluje tylko tę część egzaminu, którą strona zakwestionowała - nie jest to zatem II instancja postępowania administracyjnego

w rozumieniu przepisów kpa, a szczególne postępowanie odwoławcze, którego celem jest rozpatrzenie zasadności zarzutów, nie kontrola całego egzaminu czy ponowne sprawdzenie wszystkich prac. Jednakże gdy Komisja rozpatrując odwołanie dostrzeże błędy nie podnoszone dotychczas to ma obowiązek brania ich pod uwagę i powołanie się organu na takie błędy nie narusza zakazu reformationis in peius, gdy nie dochodzi do obniżenia oceny z zaskarżonej części egzaminu. Oczywiście organ bierze też pod uwagę pozytywy pracy nie dostrzeżone wcześniej przez egzaminatorów czy stronę skarżącą.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem orzekania Sądu pozostaje ocena zgodności z prawem uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia podjęta w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego M.S. i to ta uchwała wyznacza granice rozpoznawanej sprawy. Uwzględnienie wniosku dowodowego Skarżącej i dopuszczenie dowodu z prac z innych komisji egzaminacyjnych w [...], które zostały ocenione pozytywnie mimo, iż zaskarżały postanowienie w całości, a zatem prac i uchwał poświęconych wynikom egzaminu adwokackiego innych osób, nie znajdowałoby oparcia w art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgłoszone dowody nie dotyczą rozstrzyganej sprawy, tylko innych nie będących przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej i wobec tego dowód ten nie miałby waloru dowodu uzupełniającego. Okoliczności, które decydowały o przyznaniu ocen pozytywnych w innych postępowaniach w innych postępowaniach dotyczących wyników z egzaminu innych osób uchylają się spod kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie. Te same uwagi dotyczą nieprzeprowadzenia wnioskowanego dowodu na etapie postępowania odwoławczego.

Odnosząc się do zarzutu obniżenia oceny o 3 stopnie w skali 6 stopniowej

i wynikającego stąd wniosku, że Skarżąca powinna otrzymać ocenę dostateczną wskazać trzeba, że oceną wyjściową była ocena bardzo dobra. Należy podzielić pogląd Komisji II stopnia, że wskazane mankamenty pracy uzasadniały utrzymanie oceny niedostatecznej stwierdzonej uchwałą Komisji I stopnia. Przesądziły o tym zarówno liczba jak i charakter popełnionych błędów w ocenianej pracy. Zaznaczenia wymaga, że uchwały komisji odwoławczych przy egzaminach prawniczych zawodowych nie maja charakteru uznaniowego, jednakże pewnego rodzaju "luz decyzyjny" organu wynika

z ocennego poniekąd charakteru badania samej pracy egzaminacyjnej. Ocena ta jednak musi wynikać z pogłębionej analizy tego zasadniczego dowodu, musi być poparta rzetelną wiedzą prawniczą, przy założeniu, że nie mamy do czynienia

z przedmiotem ścisłym, w związku z czym dopuszczalne są niekiedy różne warianty podejścia do zagadnienia, o ile mieszczą się w ramach zakreślonych treścią kazusu egzaminacyjnego i w sposób należyty zabezpieczają interes reprezentowanej strony postępowania. Rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z prawa cywilnego przez Skarżącą nie mogło być uznane za poprawne w świetle kryteriów określonych

w ustawie. W uzasadnieniu organ wyszczególnił wszystkie błędy pracy egzaminacyjnej

i uczynił to mając na uwadze ustawowe kryteria oceny. Komisja stanęła na stanowisku, iż w świetle celu egzaminu oraz kryteriów oceny zakwestionowana praca Skarżącej nie zasługiwała na ocenę pozytywną i wskazano to w treści zaskarżonej uchwały.

Podkreślenia wymaga, że w art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze zostały wyszczególnione jedynie najważniejsze kryteria oceny prac pisemnych z egzaminu: zachowanie wymogów formalnych, prawidłowe zastosowanie przepisów prawa i ich interpretacji, poprawność rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą reprezentuje. W orzecznictwie podkreśla się, że kryteria zawarte w powołanym przepisie muszą być spełnione łącznie – tylko wtedy uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Poprawne rozwiązanie zadania pod względem formalnym i materialnoprawnym, które jednak nie uwzględnia interesu strony, nie może świadczyć o należytym przygotowaniu do zawodu adwokata. Taka surowa regulacja ma na celu ochronę interesu społecznego i ma gwarantować dopuszczenie do wykonywania zawodu adwokata osób, których przygotowanie pod względem samodzielności i należytej wiedzy nie będzie budzić wątpliwości (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2015 r. sygn. akt II GSK 921/11, z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1854/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2965/15).

Sąd wskazuje, że celem egzaminu adwokackiego jest przede wszystkim sprawdzenie umiejętności stosowania przepisów prawa w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego, stanowiącego zadanie egzaminacyjne. Podkreślić należy, że w myśl materialnej podstawy rozstrzygnięcia, podany w zadaniach z zakresu prawa cywilnego stan faktyczny realizował cel egzaminu adwokackiego. Art. 78d ust. 1 Prawa

o adwokaturze, określając zakres przedmiotowy egzaminu, kładzie nacisk na sprawdzenie przygotowania prawniczego zdającego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. W związku z tym wymagania stawiane zdającym nie przewidują odmiennego ich traktowania od takiego, jakiemu poddaje się czynnego zawodowo adwokata. Dlatego Skarżąca wykazując się wiedzą prawniczą, powinna także wykazać się właściwym przygotowaniem do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Należy w tym miejscu odnotować, że wiedza

w zakresie prawidłowego i zupełnego zastosowania odpowiednich przepisów prawa jest gwarantem właściwego wykonywania zawodu. Egzamin adwokacki jest dla predestynującego do zawodu adwokata ostatnim sprawdzianem jego umiejętności. Zdaniem Sądu, skoro więc zdanie egzaminu adwokackiego ma uprawniać do wykonywania zawodu adwokata, zatem sporządzany na tym egzaminie projekt winien odpowiadać wymogom przepisów prawa, aby mógł funkcjonować w obrocie prawnym, jako środek skuteczny oraz należycie chroniący interesy strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu zdający powinien w toku egzaminu wykazać się zdobytą wiedzą i nabytymi umiejętnościami w zakresie poprawnego formułowania pism procesowych i stosowania poszczególnych instytucji prawnych. Ocenie egzaminatorów muszą zatem podlegać wszystkie elementy projektu pisma procesowego sporządzanego przez zdającego na pisemnym egzaminie adwokackim,

a stwierdzone uchybienia i błędy stanowią podstawę do obniżenia oceny w tym również do poziomu oceny negatywnej.

W ocenie Sądu, sposób sprawdzenia wiedzy Skarżącej został dokonany zgodnie z art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze przez ocenę rozwiązania każdego z zadań przez dwóch egzaminatorów z dziedzin prawa, których dotyczyła praca pisemna i niezależnie od siebie. Wynik egzaminu adwokackiego ustalany jest na podstawie uzyskanych wyników cząstkowych. Odnotować przy tym należy, że wśród kryteriów ocen prac

z poszczególnych zadań nie znalazło się kryterium wyniku uzyskanego z rozwiązań pozostałych części egzaminu. W ocenie Sądu oznacza to, że ustawowe kryterium braku przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata może być odnoszone do określonej części egzaminu adwokackiego sprawdzającej przygotowanie w ramach jednej z dziedzin prawa i uzyskanie negatywnej oceny z tej części egzaminu zgodnie z art. 78e ust. 4 Prawa o adwokaturze wskazuje na nieprzygotowanie do wykonywania zawodu adwokata.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone

w sposób prawidłowy, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu adwokackiego. Rozstrzygnięcie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...]przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...] marca 2016 r. zostało przy tym uzasadnione w sposób odpowiadający prawu. Także wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd

z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia,

a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak

w sentencji.