Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 4262/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 27 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 października 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 626/20 w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od O. S.A. z siedzibą w [...] na rzecz W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 października 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 626/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na skutek skargi O. S.A. z siedzibą w [...] (skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) oraz zasądził zwrot kosztów postępowania (pkt 2).

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W. Sp. z o.o. w [...] (inwestor) zwróciła się [...] grudnia 2018 r. do Burmistrza Gminy [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia pn.: "Uruchomienie działalności związanej z produkcją peletu i brykietu na działce nr [...] obręb [...]", zaś organ zakwalifikował planowane przedsięwzięcie jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wymagane może być sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko i zachodzi obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Następnie pismem z dnia [...] marca 2019 r. inwestor poinformował Burmistrza o zmianie rodzaju surowców wykorzystywanych do produkcji peletu i brykietu (zrezygnowano z wykorzystania i przetwarzania odpadów w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach na rzecz produktów uznanych za produkty uboczne zgodnie z art. 11 ustawy o odpadach wytwarzanych w tartakach, stolarniach, zakładach produkujących meble takich jak trociny, zrębki, wióry), co w ocenie inwestora świadczy o braku podstaw do kwalifikacji przedmiotowego przedsięwzięcia, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71).

Burmistrz Gminy [...] decyzją z [...] sierpnia 2019 r. znak: [...] orzekł o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia.

Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji SKO w [...] decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Burmistrz ponownie rozpoznając sprawę zwrócił się do Spółki o wyjaśnienie niejasności zawartych w Karcie informacyjnej.

Następnie po dokonaniu oceny materiału zgromadzonego w aktach sprawy oraz po przeprowadzeniu, zgodnie z art. 62 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 2 ustawy, oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z uwzględnieniem uwarunkowań wymienionych w art. 63 ust. 1 ustawy, lokalizacji, zakresu i rodzaju przedsięwzięcia, charakteru i skali generowanych oddziaływań na środowisko organ I instancji decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] orzekł o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia.

Odwołanie od tej decyzji złożyła Spółka O. S.A., po rozpoznaniu którego decyzja z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji zachowując tryb określony w art. 84 ustawy prawidłowo wydał decyzję stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu decyzji zawarto informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, co odpowiada wymogom stawianym w przepisach art. 84 i art. 85 ustawy. Zdaniem Kolegium organ I instancji dokonał wyczerpującej charakterystyki inwestycji, która wraz z ustaleniami wynikającymi z zapisów Karty Informacyjnej przedsięwzięcia prowadzą do stwierdzenia, że planowane przedsięwzięcie nie zagraża środowisku.

Za niezasadne SKO uznało zarzuty dotyczące braku wydania postanowień o jakich mowa w art. 63 ust. 2 u.i.o.ś. i błędnego przywołania rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. W ocenie organu II instancji na etapie przedmiotowego postępowania organ bada czy planowana inwestycja spełnia wymagania dotyczące ochrony środowiska. Natomiast wszystkie inne kwestie rozpatrywane są na etapie postępowań związanych z uzyskaniem zezwoleń na realizację inwestycji. Dotyczy to także kwestii dotyczących odprowadzania ścieków, czy zagrożenia pożarowego.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziło się O. S.A. i w skardze zarzuciło organowi naruszenie art. 2 pkt 8, 9, 10, 11 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków; art. 9 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz art. 3 pkt 38 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w ich wersjach obowiązujących w dniu zawarcia aktu notarialnego z dnia 12 grudnia 2007 r.; art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a.; art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.; art. 11, art. 107 § 3 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.; art. 10 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Rozpoznając skargę Sąd I instancji wyjaśnił, że w ramach postępowania poprzedzającego wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, właściwy organ zobligowany jest uwzględnić takie kryteria oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, które wynikają z treści art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., do których w szczególności zalicza się: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie (art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. a u.i.o.ś.), emisji i występowania innych uciążliwości (art. 63 ust. 1 pkt. 1 lit. d u.i.o.ś.), usytuowanie przedsięwzięcia uwzględniające wody i obowiązujące dla nich cele środowiskowe (art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. k u.i.o.ś.), rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1, wynikające z charakteru, wielkości, intensywności i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej oraz przewidywanego momentu rozpoczęcia oddziaływania (art. 63 ust. 1 pkt 3 lit. c u.i.o.ś.).

Następnie wskazał, iż obowiązek organu polegający na konieczności przeanalizowania w wyszczególnionych kryteriów w ramach dokonywanej oceny, ciąży na nim także w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co wynika z treści art. 85 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś.

W konsekwencji Sąd uznał, iż z uwagi na wyszczególnione regulacje materialnoprawne obowiązkiem organów było w zakończonym przed SKO postępowaniu rozważenie wpływu odprowadzanych wód opadowych i roztopowych z terenu planowanego przedsięwzięcia, a więc z terenów utwardzonych oraz powierzchni dachów budynków na środowisko wodne oraz związaną z tym działaniem infrastrukturę techniczna. Wyjaśnił, iż obowiązek ten zaktualizował się w niniejszej sprawie bowiem inwestor w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia oświadczył, iż podczas funkcjonowania inwestycji będą powstawały zanieczyszczone wody opadowe i roztopowe. W jej treści stwierdzono również, iż wody opadowe i roztopowe z terenu działki o nr [...], będą wprowadzane do istniejącej kanalizacji deszczowej, z której trafią do układu oczyszczenia składającego się z osadników i separatora. Sąd podniósł, iż układ oczyszczający oczyszcza zanieczyszczone wody opadowe z wszystkich terenów utwardzonych i zabudowanych znajdujących się w obszarze przemysłowym, po dawnej rafinerii [...], zaś oczyszczone wody opadowe roztopowe będą następnie odprowadzane do wód płynących rzeki Jasionka.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, z treści "Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia" płynie wyraźna informacja o tym, że przedsięwzięcie będzie wpływać negatywnie (poprzez zanieczyszczenie) na wody opadowe i roztopowe, które to zanieczyszczone wody mają trafiać do istniejącej kanalizacji deszczowej, aby po oczyszczeniu zostać odprowadzone do wód płynących - rzeki [...]. W ocenie Sądu, skarżąca Spółka słusznie zwróciła zatem uwagę na wyraźną niespójność tych informacji z treścią pisma wyjaśniającego z [...] listopada 2019 r. oraz z treścią księgi wieczystej dla nieruchomości składającej się z działki o nr [...] a także z załączoną do odwołania kopią odpisu aktu notarialnego z [...] grudnia 2007 r. o ustanowieniu służebności zrzutu ścieków.

Sąd podniósł, iż w piśmie wyjaśniającym z [...] listopada 2019 r. pełnomocnik W. Sp. z o.o. w odpowiedzi na pytanie organu, na jakich zasadach odbywa się zrzut wód opadowych i roztopowych do kanalizacji deszczowej wyjaśnił, iż wieczysty użytkownik działek o nr [...] i [...], ma uprawnienie do zrzutu ścieków sanitarnych i przemysłowych do kanalizacji przemysłowej i ogólnospławnej na działce [...] oraz że inwestor nie jest właścicielem kanalizacji, do której są odprowadzane wody opadowe.

Zdaniem Sądu I instancji służebność polegająca na uprawnieniu działek o nr [...] i [...], do zrzutu ścieków sanitarnych i przemysłowych do kanalizacji przemysłowej i ogólnospławnej zabudowanej na działce [...], nie obejmuje uprawnienia do wprowadzania do tej kanalizacji wód opadowych i roztopowych. W jego ocenie z treści postanowienia złożonego do akt administracyjnych i sądowych aktu notarialnego wynika jedynie prawo do zrzutu ścieków sanitarnych i przemysłowych, a takimi nie są wody opadowe i roztopowe, co potwierdzają definicje ustawowe wyrażone w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2019 r., poz. 1437), dalej "u.z.z.w." oraz art. 16 pkt 69 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r., poz. 310).

Dalej wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami nieobowiązującej ustawy - Prawo wodne z 2001 r., na gruncie której doszło do zawarcia aktu notarialnego i ustanowienia służebności zrzutu ścieków sanitarnych i przemysłowych, pod pojęciem ścieków należało rozumieć m.in. wprowadzane do wód lub do ziemi wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z miast, portów, lotnisk, terenów przemysłowych, handlowych, usługowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów (art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c). Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, iż ustawodawca w słowniczku ustawowym Prawa wodnego z 2001 r. wyodrębnił pojęcie ścieków przemysłowych, czyli pojęcia użytego przy formułowaniu treści służebności. Przez ścieki przemysłowe należało rozumieć ścieki, niebędące ściekami bytowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, powstałe w związku z prowadzoną przez zakład działalnością handlową, przemysłową, składową, transportową lub usługową, a także będące ich mieszaniną ze ściekami innego podmiotu, odprowadzane urządzeniami kanalizacyjnymi tego zakładu (art. 9 ust. 1 pkt 17). Sąd wskazał, iż analogiczne zabiegi definicyjne dostrzegalne są w przepisach u.z.z.w., bowiem w świetle art. 2 pkt 8 i 11 u.z.z.w., ścieki przemysłowe są odrębnie traktowane względem ścieków i z całą pewnością nie są one wodami opadowymi i roztopowymi

Dalej Sąd zauważył, iż obowiązujące obecnie oraz w czasie zawarcia umowy o ustanowienie służebności zrzutu, przepisy nie zawierały normatywnej definicji ścieków sanitarnych, zaś w literaturze przedmiotu pod pojęciem ścieków sanitarnych rozumie się ścieki bytowo-gospodarcze lub socjalno-bytowe, które są bezpośrednio związane z życiem człowieka. Skoro zaś ścieki sanitarne podobnie jak przemysłowe są wytwarzane poprzez aktywność bytową i gospodarczą człowieka, to nie są one wodami opadowymi i roztopowymi, czyli wodami będącymi skutkiem opadów atmosferycznych. W świetle art. 9 ust. 1 u.z.z.w., zdaniem Sądu, zabronione jest wprowadzanie wód opadowych i roztopowych oraz wód drenażowych do kanalizacji sanitarnej.

W konsekwencji Sąd I instancji przyjął, iż w świetle treści służebności zrzutu dysponent działek o nr [...] i [...], posiada prawo z zrzutu ścieków do kanalizacji przemysłowej zlokalizowanej na działce [...], zawężone rodzajowo do ścieków sanitarnych i przemysłowych. Tym samym nie posiada on uprawnień do wprowadzania do tej kanalizacji wód opadowych i roztopowych, co jednocześnie mija się z treścią przedłożonej wraz z wnioskiem o wydanie decyzji Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia.

Następnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, iż pomimo tego, że odwołanie mocno uwypuklało kwestię istotną dla ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, bo związaną z rozwiązaniami technicznymi w zakresie gospodarki wodnej zanieczyszczonymi wodami opadowymi lub roztopowymi, mającymi zapewnić odprowadzanie tych wód z terenu inwestycji, to Kolegium nie odniosło się żadną miara do tak podniesionego zarzutu. Ponadto nie przeprowadzono dowodu z załączonej do odwołania kopii odpisu aktu notarialnego potwierdzającego twierdzenia O. S.A., jak również nie starano się podważyć twierdzeń strony o różnicach zachodzących pomiędzy pojęciami wód opadowych i roztopowych oraz ścieków przemysłowych i sanitarnych.

W analogiczny sposób – w ocenie Sądu I instancji – organ odwoławczy uchybił obowiązkom w zakresie zarzutu odwołania Spółki zwracającego uwagę na ewentualność zrealizowania przedsięwzięcia polegającego na produkcji przez Inwestora peletu i brykietu. Zauważył, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, za wyjątkiem postępowania legalizacyjnego, może dotyczyć wyłącznie inwestycji dopiero planowanych do rozpoczęcia, a nie już funkcjonujących.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w skardze kasacyjnej zarzucając mu na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego art. 85 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze. zm.), dalej: "u.i.o.ś." poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie prowadzące do uznania, iż do każdego ze wskazanych w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. elementów charakterystyki planowanego przedsięwzięcia organ administracji musi się obligatoryjnie i odrębnie odnieść, gdy tym czasem ww. przepisy nie generują konieczności szczegółowego uzasadniania w decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych w sposób odrębny każdego z elementów charakterystyki przedsięwzięcia, a jedynie organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zobligowany jest w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, do podania w uzasadnieniu decyzji informacji o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Tym samym organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest zobligowany, wbrew błędnej wykładni dokonanej w zaskarżonym wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, do wskazania w uzasadnieniu decyzji wszystkich informacji, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., a jedynie tych informacji o uwarunkowaniach, które zostały uwzględnione przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W oparciu o przytoczony zarzut skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto Spółka oświadczyła iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że analizując przepisy art. 85 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. dokonał niczym nieuzasadnionej rozszerzającej wykładki tych przepisów, bowiem uznał, że organy wydające decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, w oparciu o powołane przepisy winny w uzasadnieniu swoich decyzji każdorazowo uwzględnić wszystkie uwarunkowania, wskazane w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. Zdaniem Spółki takie stanowisko jest jednak błędne i nie znajduje uzasadnienia w treści przepisu art. 85 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś., gdyż w przepisie tym leży istota wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skarżąca kasacyjnie zwróciła uwagę, iż z treści ww. przepisu nie wynika, aby organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach miał obowiązek zawarcia w uzasadnieniu takiej decyzji informacji o wszystkich uwarunkowaniach, wymienionych w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. Podkreśliła, iż ustawodawca w art. 85 ust. 2 zawarł sformułowanie "powinno zawierać", co jednak nie oznacza, że nakłada na organ taki obowiązek. Zdaniem Spółki gdyby zamierzeniem ustawodawcy było nałożenie na organ obligatoryjnego obowiązku zawarcia takich uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., w przepis art. 85 ust. 2 miałby brzmienie: Uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego "zawiera".

Ponadto skarżąca kasacyjnie Spółka zwróciła uwagę na brzmienie pkt 2 ust. 2 art. 85 u.i.o.ś., którego sformułowanie przez wskazuje, iż organ w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinien wskazać informacje o takich uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, które uwzględnił przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem skarżącej kasacyjnie gdyby zamiarem ustawodawcy było zobowiązanie organy do wskazania informacji o wszystkich uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. ustawodawca połączyłby zdania rozdzielone przecinkiem spójnikiem "i".

Dalej skarżąca kasacyjnie podniosła, że planowane przedsięwzięcie zlokalizowane ma być w obiekcie budowlanym, znajdującym się na działce nr 1536/116, a oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia mieści się w granicach przedmiotowej działki, stanowiącej jej własność. Na tym terenie nie prowadzi ona żadnej działalności, dla której konieczne było uprzednie wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W konsekwencji, zdaniem Spółki, organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nie miał podstaw do weryfikowania powiązań z innymi przedsięwzięciami, ponieważ na terenie planowanego przedsięwzięcia skarżąca nie realizuje innych przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko. Tym samym nie wystąpi kumulacja przedsięwzięć, dla których wydawane byłyby decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach, jak również nie wystąpi kumulacja oddziaływań takich przedsięwzięć.

Spółka wyjaśniła, iż gospodarka wodami oraz ściekami, w związku z planowanym przedsięwzięciem nie ulegnie zmianie, wobec dotychczasowej. Zauważyła, że produkcja peletu i brykietu na działce nr [...], obręb [...], nie będzie źródłem stwarzającym jakiekolwiek zagrożenie dla środowiska wodnego jak i gruntowo-wodnego, bowiem specyfika produkcji peletu i brykietu wyklucza powstawanie ścieków przemysłowych. Podniosła, iż cały proces produkcyjny wraz z magazynowaniem surowców, odbywa się z halach, zatem jedynymi ściekami, jakie będą powstawały podczas funkcjonowania zakładu będą ścieki bytowe oraz wody opadowe i roztopowe. Zauważyła także, że teren działki posiada system ujmowania i odprowadzania wód opadowych i roztopowych, zaś budynki zakładu są wyposażone w system rynnowy zbierający i odprowadzający wody opadowe lub roztopowe do istniejącej kanalizacji ogólnospławnej. Następnie Spółka zwróciła uwagę, iż tereny utwardzone znajdujące się we władaniu skarżącej są wyposażone w system wpustów i kratek ulicznych, które służą do odprowadzania wód opadowych i roztopowych do istniejącego systemu kanalizacji ogólnospławnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, to jest art. 85 ust. 2 w zw. z art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie prowadzące do uznania, że do każdego ze wskazanych elementów charakterystyki planowanego przedsięwzięcia organ administracyjny musi się obligatoryjnie odnieść, w sytuacji gdy organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji kiedy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zobligowany jest do podania w uzasadnieniu decyzji informacji o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., uwzględnionych przy stwierdzeniu braku potrzeb przeprowadzenia oddziaływania na środowisko.

Odnosząc się do powyższego zarzutu skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie.

Nie jest kwestionowanym, że planowane przedsięwzięcie będące przedmiotem postępowania należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ma więc charakter fakultatywny (art. 59 u.i.o.ś.), a o tym czy zachodzi taka konieczność decyduje organ administracji w formie postanowienia uwzględniając kryteria wymienione w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. W przypadku stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko organ nie wydaje odrębnego postanowienia, a brak potrzeby przeprowadzania oceny na środowisko stwierdza w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a u.i.o.ś. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji.

Z art. 85 ust. 1 u.i.o.ś. wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Przy czym, niezależnie od wymagań wynikających z k.p.a., decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna zawierać dodatkowe elementy, przy czym zakres tego uzasadnienia zależy od okoliczności, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko. W przypadku, kiedy została przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko treść decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinna spełniać dodatkowo wymogi zakreślone art. 85 ust. 2 pkt 1 u.i.o.ś. Odmienne wymogi są zaś postawione w stosunku do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, której wydanie nie było poprzedzone oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 85 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. uzasadnienie decyzji powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Rację ma więc skarżąca kasacyjnie Spółka, że powyższy przepis nie wymaga zawarcia w uzasadnieniu wszystkich kryteriów wymienionych w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. , a jedynie tych, które zostały uwzględnione przy stwierdzeniu braku potrzeb oddziaływania na środowisko.

W rozpoznanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że organ nie rozważył wpływu odprowadzanych wód opadowych i roztopowych z terenu planowanego przedsięwzięcia, a więc z terenów utwardzonych oraz powierzchni dachów budynków, na środowisko wodne oraz związaną z tym działaniem infrastrukturę techniczną. Przy czym wadliwości tej Sąd pierwszej instancji dopatrzył się w braku przeprowadzenia dowodu z umowy o ustanowienie służebności zrzutu ścieków, a więc ustaleniu czy inwestor posiada uprawnienie do zrzutu wód opadowych i roztopowych do istniejącej kanalizacji przemysłowej, albowiem O. S.A. z siedzibą w [...], kwestionuje tą okoliczność. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny treści umowy służebności doszedł do wniosku, że dysponent działek o nr [...] i [...] posiada prawo zrzutu ścieków do kanalizacji przemysłowej zlokalizowanej na działce nr [...] jedynie dla ścieków sanitarnych i przemysłowych, a nie posiada uprawnień do wprowadzania do tej kanalizacji wód opadowych i roztopowych, co mija się z treścią przedłożonej wraz z wnioskiem o wydanie decyzji Karty Informacji Przedsięwzięcia.

Powyższe stanowisko Sądu I instancji nie odnosi się więc do kwestii oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z treścią art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., lecz do oceny zasadności sporu pomiędzy skarżącą kasacyjnie, a O. S.A., co do wykładni umowy dotyczącej służebności zrzutu ścieków do kanalizacji zlokalizowanej na działce nr [...]. Spór pomiędzy tymi stronami nie należy do elementów podlegających ocenie w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Kwestie własnościowe, czy uprawnienia obligacyjne nie stanowią elementu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z art. 71 ust. 1 u.i.o.ś., decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Przedmiotem postępowania w sprawie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia jest ocena i analiza dopuszczalności konkretnego planowanego dopiero przedsięwzięcia, jego oddziaływania na środowisko, ludzi, krajobraz oraz przy spełnieniu ustawowych warunków. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter rozstrzygnięcia wstępnego względem przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia inwestycyjnego i pełni wobec niego funkcję prejudycjalną. Enumeratywne wyliczenie przyczyn odmowy wydania decyzji środowiskowej, traktowane jako wyjątek od zasady pozytywnego określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, wynika z charakteru decyzji środowiskowej, która służy jedynie ocenie, związanych z realizacją danego przedsięwzięcia, następstw dla środowiska. Decyzja środowiskowa nie przesądza o przystąpieniu do realizacji przedsięwzięcia, ale otwiera inwestorowi drogę do ubiegania się o wydanie decyzji pozwalających na jego realizację. Dopiero na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego, tj. w postępowaniu o wydanie decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 u.i.o.ś., następuje konkretyzacja i materializacja warunków określonych w decyzji środowiskowej. Innymi słowy, decyzja środowiskowa określa ograniczenia realizacji przedsięwzięcia konieczne ze względu na wymogi ochrony środowiska w różnych jego aspektach, nie rodzi praw do nieruchomości, nie uprawnia też do realizacji inwestycji. Decyzja ta nie pociąga za sobą żadnych konsekwencji w sferze prawa własności, czy realizacji obowiązków obligacyjnych. Jak zasadnie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze kwestie te rozpatrywane będą na dalszym etapie postępowania związanym z uzyskaniem zezwoleń na realizacje inwestycji. Decyzja ta będzie stanowiła podstawę do ich wydania, przy czym co ponownie należy podkreślić, nie przesądza ona o jakichkolwiek uprawnieniach własnościowych czy obligacyjnych przysługujących stronie. Z powyższego wynika, że Kolegium odniosło się także do tego zarzutu odwołania.

Z tych względów jako zasadny należało uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 u.i.o.ś.

Mając na względzie, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie i rozpoznał skargę przy zastosowaniu art. 188 p.p.s.a.

Powyższe pociąga za sobą konieczność odniesienia się do drugie wymienionej przez Sąd I instancji przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji, to jest zarzutu, że inwestycja, której dotyczy decyzja mogła zostać już zrealizowana, a co za tym idzie nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Nieodoniesienie się przez organ odwoławczy do tak sformułowanego zarzutu odwołania nie miało wpływu na wynik sprawy. Z akt administracyjnych, w tym z pisma inwestora z dnia [...] maja 2019 r. wynika, że planowane przedsięwzięcie nie zostało zrealizowane.

Nie jest zasadny także zawarty w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzut dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie O. S.A. w toku postępowania odwoławczego o prawie do przejrzenia akt i złożenia ewentualnych wniosków i oświadczeń na etapie końcowym. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy i które uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji z tego powodu, to naruszenie uprawnień strony, które powoduje, że wydana została decyzja o odmiennej treści niż gdyby została wydana po przedstawieniu swojego stanowiska przez stronę. Innymi słowy, do tego rodzaju naruszenia dochodzi, gdy strona zostaje pozbawiona możliwości wyrażenia stanowiska, które miałoby wpływ na wynik sprawy. O. S.A. poza powołaniem się na naruszenie art. 10 oraz przytoczeniem art. 15 zzzzn ustawy z dnia 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID -19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 r., poz. 1842) pozwalającym organom na odstąpienie od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a., w sytuacji gdy strony zrzekną się tego prawa, nie przytoczył jakie negatywne konsekwencje miało to uchybienie. O. nie wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, przy czym w takiej sytuacji to na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Zaistnienia takich okoliczności O. e nie wykazał.

Kończąc podkreślić należy, że zarówno Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie wydały opnie o braku potrzeby przeprowadzania oceny na środowisko. Organy obu instancji przychyliły się do opinii wykwalifikowanych organów, a ponadto wyjaśniono, że przedmiotowe przedsięwzięcie planowane jest do zrealizowania poza granicami wielopowierzchniowych form ochrony przyrody, znajduje się poza granicami głównych korytarzy ekologicznych wyznaczonych w projekcie korytarzy ekologicznych łączących Europejską Sieć Natura 2000 w Polsce. Ponadto organ wziął pod uwagę zakres, rodzaj i lokalizację przedsięwzięcia oraz skalę generowanych oddziaływań na środowisko przyrodnicze, a także odległość od najbliższej granicy państwa, która pozwoliła stwierdzać na brak wystąpienia oddziaływania o charakterze transgranicznym. Organy oceniły, że wpływ przedsięwzięcia na klimat nie będzie znaczny, a fakt że zalkalizowane jest ono w istniejącym obiekcie budowlanym nie wpłynie na lokalny krajobraz. W sytuacjach awaryjnych nie będzie stanowić nadzwyczajnego zagrożenia dla środowiska.

Mając na względzie powyższe rozważania w oparciu o art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, bowiem strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do treści art. 182 § 2 p.p.s.a., jej przeprowadzenia.