Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1046/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: stwierdzono nieważność uchwały w części, w pozostałym zakresie oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11a
journal: Dz.U. 2020 poz 638
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr) sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Mogilnie na uchwałę Rady Miejskiej w Mogilnie z dnia 29 kwietnia 2020 r. nr XVII/173/20 w przedmiocie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy 1. stwierdza nieważność § 8 ust. 2 pkt 2 w części obejmującej zwrot "w przypadku obfitych opadów śniegu i niskich temperatur powietrza" załącznika do zaskarżonej uchwały, 2. w pozostałej części skargę oddala.


UZASADNIENIE

P. M. wniósł skargę na Uchwałę nr [...]19 Rady Miasta z dnia [...] kwietnia 2020r. w sprawie przyjęcia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy M. na rok 2020.

Przedmiotowej uchwale zarzucił naruszenie art. 11a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2020r., poz. 638, dalej jako: "u.o.o.z.") przez:

- przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego i wskazanie w przepisie § 6 ust 3 zał. do zaskarżonej uchwały- M. Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej sp. z o.o. jako podmiotu właściwego do odławiania bezdomnych zwierząt

z terenu Gminy M. w sytuacji, gdy realizacja w/w zadania może zostać powierzona wyłącznie podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt,

- niewskazanie w przepisie § 6 ust. 5 załącznika do uchwały dokładnego adresu siedziby schroniska dla zwierząt oraz niewskazanie w §12 ust. 1 załącznika do uchwały, adresu gospodarstwa rolnego zajmującego się opieką nad bezdomnymi zwierzętami gospodarskimi,

- przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego i określenie w przepisie § 8 ust. 1 pkt 2 załącznika do uchwały okresu roku kalendarzowego (pory roku) w jakim zapewnia się dokarmianie bezdomnych kotów, kiedy to obowiązek powinien być wykonywany całorocznie,

- przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego i wskazanie w przepisie § 9 ust. 1 pkt 1 b załącznika do uchwały, że obligatoryjną sterylizację lub kastrację zwierząt bezdomnych będzie wykonywał także zakład leczniczy dla zwierząt z którym schronisko dla zwierząt posiada umowę na zapewnienie opieki weterynaryjnej, kiedy to zadania

w tym zakresie należą wyłącznie do schroniska dla zwierząt,

- przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego i określenie w przepisie § 9 ust. 1 pkt 2 załącznika do uchwały zadań związanych z edukacją w zakresie ochrony zwierząt przed bezdomnością, kiedy zadanie takie nie wynika z ustawy.

Prokurator wniósł zatem o stwierdzenie nieważności załącznika nr 1 do w/w uchwały w zakresie § 6 ust. 3 i 5, § 8 ust. 1 pkt 2, § 9 ust. 1 pkt 1b, § 9 ust. 1 pkt 2 i § 12 ust. 1.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 11a ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2020r., poz.638, dalej jako: "u.o.o.z.") realizacja zadania polegającego na odławianiu zwierząt może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. Jednocześnie stosownie do art. 11 ust. 3 u.o.o.z. zabrania się odławiania zwierząt bezdomnych bez zapewnienia im miejsca w schronisku dla zwierząt, chyba że zwierzę stwarza poważne zagrożenie dla ludzi lub innych zwierząt. Łączna analiza powyższych przepisów uzasadnia wyprowadzenie wniosku, iż obowiązek powierzenia podmiotowi prowadzącemu schronisko zadań związanych z odławianiem zwierząt ogranicza się wyłącznie do konieczności zapewnienia odłowionym zwierzętom miejsca w schronisku. Za powyższą interpretacją, w sposób jednoznaczny przemawia brzmienie aktualnie obowiązującego § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 sierpnia 1998 r. w sprawie zasad i warunków wyłapywania bezdomnych zwierząt (Dz.U. z 1998r., Nr 116, poz.753), zgodnie z którym organ gminy może zawrzeć umowę na przeprowadzenie wyłapywania zwierząt bezdomnych (zarówno domowych jak i gospodarskich)

z podmiotem prowadzącym schronisko lub przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej. Organ odwołał się do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego wyrażonego w wyroku z 22 listopada 1999 r., K 6/99, w myśl którego treść rozporządzenia jest zdeterminowana przez cel ustawy, którą ma wykonywać. W konsekwencji przepisy wykonawcze muszą pozostawać w związku merytorycznym i funkcjonalnym w stosunku do rozwiązań ustawowych. Zasadnym jest zatem wyprowadzenie wniosku, że wolą ustawodawcy było pozostawienie organom gminy wyboru w zakresie podmiotu zajmującego się odławianiem zwierząt w sposób adekwatny do lokalnych potrzeb wspólnoty samorządowej. Gdyby intencją racjonalnego ustawodawcy było ograniczenie uprawnienia Gminy do powierzania odławiana zwierząt wyłącznie podmiotom prowadzącym schronisko, wówczas w/w Rozporządzenie zostałoby zmienione lub uchylone. W związku z czym, zasadnym jest przyjęcie takiej wykładni art. 11a ust. 4 u.o.o.z., w myśl której obowiązek powierzenia zadań związanych z odławianiem zwierząt podmiotowi prowadzącemu schronisko ogranicza się wyłącznie do konieczności zapewnienia miejsca dla odłowionych zwierząt w schronisku i wskazania w programie opieki nad zwierzętami schroniska, które zajmie się odłowionymi zwierzętami, co jest spójne z brzmieniem art. 11 ust. 3 uo.o.z. i wydanym na podstawie art. 11 ust. 2 u.o.o.z. rozporządzeniem określającym zasady wyłapywania zwierząt bezdomnych. Tym samym, w ocenie organu, zarzut naruszenia art.11a ust. 4 u.o.o.z. w zw. z art.11a ust. 2 pkt 3) u.o.o.z. należy uznać za chybiony.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nie podania dokładnego adresu siedziby schroniska dla zwierząt oraz gospodarstwa rolnego zajmującego się opieką nad bezdomnymi zwierzętami organ stwierdził, iż art. 11a zobowiązuje radę gminy do wskazania "konkretnego podmiotu" tylko w zakresie art. 11a ust. 2 pkt 7 u.o.o.z., stanowiącym o wskazaniu gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich, który to wymóg przedmiotowa uchwała spełnia w § 12 ust. 1 Załącznika do uchwały. W zaskarżonej uchwale zostało bowiem wskazane gospodarstwo rolne w sposób dostatecznie umożliwiający jego identyfikację, tj. przez wskazanie gospodarstwa rolnego Fundacji Powiatu M. w B. . Jednocześnie podkreślenia wymaga okoliczność, że art. 11a ust. 2 pkt 7 nie wymaga wskazania adresu siedziby gospodarstwa rolnego, lecz ogranicza się wyłącznie do wskazania "konkretnego podmiotu", co w niniejszej sprawie zostało uczynione. Dokonując zaś wykładni art. 11a ust. 2 pkt 7) u.o.o.z. a contario, zasadnym jest wyprowadzenie wniosku, że w pozostałym zakresie obligatoryjnych elementów programu opieki nad zwierzętami, obowiązek wskazania konkretnego podmiotu nie istnieje.

Ustawodawca w zakresie elementów wskazanych w art. 11a ust. 2 pkt 1-6 i 8 nałożył na organ obowiązek o charakterze ogólnym, pozostawiając sposób jego realizacji uznaniu gminy, uzależniony od szczegółowych potrzeb danej gminy. Tym samym to od dokonanej przez Radę Miejską oceny aktualnie istniejących i prognozowanych potrzeb

w zakresie poszczególnych aspektów związanych z zapewnieniem opieki nad zwierzętami na dany rok, uzależniony jest stopień szczegółowości rozwiązań podjętych w Programie. Jednocześnie podkreślenia wymaga okoliczność, iż § 8 ust. 5 Załącznika do zaskarżonej uchwały zawiera uregulowanie, zgodnie z którym schroniskiem zapewniającym miejsca dla bezdomnych zwierząt jest schronisko w Brąszewicach, prowadzone pod firmą H. dla Z. i P. D., L. S. G. W., S., C. R.-S.-A., co

w ocenie organu jednoznacznie przesądza o zapewnieniu adekwatnej do potrzeb lokalnej społeczności opieki nad zwierzętami w tym aspekcie i jest równoznaczne

z wypełnieniem dyspozycji zawartej w art. 11 ust. 2 pkt 1 i 7 u.o.o.z. Zdaniem organu,

w uchwale wskazano w sposób identyfikowalny schronisko dla bezdomnych zwierząt oraz konkretne gospodarstwo rolne dla zwierząt gospodarskich - czyli podmioty, przy udziale których program będzie przez Gminę realizowany. Tym samym w/w postanowienia wskazują na to, że problem zapobiegania bezdomności zwierząt i opieki nad nimi jest w gminie należycie rozpoznany i zidentyfikowany, a szczegółowa treść programu kładzie nacisk na te obszary koniecznych działań, które wymagają największej uwagi. Ewentualne stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawa (por. wyrok NSA z dnia 12 października 1990 r., SA/Lu 663/90, ONSA 1990, Nr 4, poz. 6), co

w niniejszej sprawie nie ma miejsca.

Przechodząc do zarzutu przekroczenia zakresu upoważnienia ustawowego

i określenia w § 8 ust. 1 pkt 2 Załącznika do uchwały okresu kalendarzowego w jakim zapewnia się dokarmianie bezdomnych kotów, kiedy to obowiązek ten powinien być wykonywany całorocznie organ wskazał, że również nie znajduje podstaw do uznania jego zasadności. § 8 Załącznika reguluje kwestię zapewnienia opieki nad kotami wolno żyjącymi a nie bezdomnymi, spełniając tym samym dyspozycję art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.o.z. Rada Miejska jest zobowiązana do wyczerpania zakresu upoważnienia ustawowego poprzez uregulowanie wszystkich kwestii uznanych przez ustawodawcę za istotne. Tym samym ustalenie częstotliwości dokarmiania kotów wolno żyjących jest pozostawione gestii organu stanowiącego gminy, która to zobligowana jest do podjęcia działań zmierzających do realizacji celu, jakim jest zapewnienie opieki nad kotami wolno żyjącymi w sposób adekwatny do lokalnych potrzeb. Fakt występowania kotów wolnożyjących na terenie Gminy M. jest marginalny. Ponadto sposób karmienia kotów przez ich opiekunów (pokarm wystawiany jest na zewnątrz budynków mieszkalnych, w budynkach lub pomieszczeniach gospodarczych, czy wręcz na podwórku) sprzyja ewentualnemu pożywieniu się przez inne wolno żyjące koty. Tym samym w ocenie organu, ewentualna konieczność w zakresie dokarmiania kotów wolno żyjących zachodzi jedynie w okresie zimowym i taki właśnie sposób zapewnienia opieki tym zwierzętom został zapewniony w zaskarżonej uchwale. Nie ulega bowiem wątpliwości, że działania określone w Programie muszą być związane z opieką nad wolnożyjącymi kotami, z poszanowaniem natury tej kategorii zwierząt oraz istnieniem rzeczywistych potrzeb zidentyfikowanych na obszarze gminy. W konsekwencji, brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutu formułowanego w skardze.

Kolejnym zarzutem formułowanym przez Skarżącego jest przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego i wskazanie w § 9 ust. 1 pkt. 1 b Załącznika do uchwały podmiotu leczniczego przeprowadzającego obligatoryjną sterylizację lub kastrację bezdomnych zwierząt, który ma zawartą umowę ze schroniskiem zapewniającym opiekę bezdomnym zwierzętom z terenu Gminy M.. Organ w całości nie podziela zaprezentowanego stanowiska. Zgodnie z kwestionowanym brzmieniem § 9 ust. 1 Załącznika do uchwały, ograniczenie populacji bezdomnych zwierząt będzie realizowało schronisko dla zwierząt oraz zakład leczniczy weterynaryjny, z którym schronisko ma zawartą umowę na opiekę weterynaryjną. Analiza powyższego postanowienia uzasadnia wyprowadzenie wniosku, że obligatoryjna sterylizacja albo kastracja zwierząt

w schroniskach dla zwierząt została powierzona schronisku dla zwierząt, nie zaś zakładowi leczniczemu weterynaryjnemu, co w sposób jednoznaczny przesądza

o nietrafności stawianego zarzutu. Oczywistym jest, że schronisko dla zwierząt zobowiązane jest do zapewnienia opieki weterynaryjnej dla zwierząt, natomiast sposób zrealizowania tego obowiązku czy to przez zatrudnienie lekarza weterynarii pracującego "wyłącznie" w ramach prowadzonego schroniska czy też zawarcie umowy z podmiotem zewnętrznym o świadczenie usług weterynaryjnych jest irrelewantne z punktu widzenia programu opieki nad bezdomnymi zwierzętami. W związku z czym, wskazanie

w przedmiotowej uchwale podmiotu, który będzie świadczył usługi weterynaryjne

w ramach stosunku cywilnopranwego nawiązanego ze schroniskiem, któremu została powierzona obligatoryjna sterylizacja i kastracja bezdomnych zwierząt stanowi jedynie uszczegółowienie programu i jednocześnie jest neutralne w kontekście art. 11a ust. 2 pkt 5) u.o.o.z. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w/w obowiązek został powierzony schronisku, zaś Rada Miejska skorzystała z możliwości zawarcia dodatkowych elementów w programie na podstawie art. 11a ust. 2 u.o.o.z. mających charakter wyłącznie informacyjny. Tym samym nie sposób mówić o przekroczeniu zakresu upoważnienia ustawowego zawartego w art. 11 a ust. 2 pkt 5) u.o.o.z.

Zdaniem Organu nie można również zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącego

w przedmiocie przekroczenia upoważnienia ustawowego przez określenie w § 9 ust. 1 pkt 1 Załącznika do uchwały zadań związanych z edukacją w zakresie ochrony zwierząt przed bezdomnością. Posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem

"w szczególności" w art. 11 ust. 2 u.o.o.z. w odniesieniu do merytorycznej zawartości uchwały w przedmiocie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt wskazuje na otwarty katalog elementów stanowiących przedmiot regulacji w Programie, z tym zastrzeżeniem, że program opieki nad bezdomnymi zwierzętami musi zawierać wszystkie elementy, o których mowa w art. 11 ust. 2 pkt 1-9 u.o.o.z. Pomimo, iż edukacja społeczna w zakresie zachowania wobec zwierząt nie została objęta przepisem art. 11a ust. 2 pkt 1-8 ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt, nie można uznać, że kwestia ta nie może być przedmiotem regulacji lokalnego prawodawcy. Rada gminy skorzystała z możliwości wprowadzenia dodatkowych postanowień w zaskarżonej uchwale w przedmiocie działań edukacyjno-informacyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawa, co jest oczywiste

i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 k.p.a.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały należy mieć też na uwadze zasadę praworządności, wynikającą z art. 7 Konstytucji RP. Wymaga ona, aby materia regulowana wydanym aktem prawa wynikała z upoważnienia ustawowego, nie przekraczała zakresu tego upoważnienia, ale także realizowała wszystkie obowiązki

z upoważnienia tego wynikające.

Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego, obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie

i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP), są aktami normatywnymi niższego rzędu, które powinny być zgodne

z aktami prawnymi wyższego rzędu. Organ uchwałodawczy gminy ma zatem obowiązek przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego w ustawie w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów.

Katalog spraw programu opieki nad zwierzętami, zawarty w uchwale rady gminy,

o którym mowa w art. 11a ust. 2 u.o.z. mimo, że ma otwarty charakter, nie jest wyliczeniem przykładowym. Ustawodawca nałożył na prawodawcę lokalnego obowiązek uszczegółowienia w drodze uchwały programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Analiza art. 11a ust. 2, ust. 3, ust. 3a oraz ust. 5 u.o.z. pozwala stwierdzić, że przepisy te wskazują elementy obligatoryjne, jakie ma zawierać ten program oraz elementy fakultatywne programu. Prawodawcy lokalnemu pozostawiono nadto możliwość regulacji innych, niż wymienione w art. 11a ust. 2 u.o.z. aspektów, związanych z opieką nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, co potwierdza zawarte w tym przepisie określenie

"w szczególności:". Powyższe oznacza, że poza katalogiem wymienionym w art. 11a ust. 2 u.o.z., przedmiotem regulacji zawartej w uchwale, mogą być także inne aspekty, ale nie aspekty dowolne. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tego, że program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt jest aktem prawa miejscowego. Kwestie zakresu unormowań w tym akcie nie mogą mieć charakteru dowolnego, ale muszą wynikać z uprawnień nadanych prawodawcy lokalnemu.

Stosownie do treści art. 11a ust. 1 u.o.z. rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Art. 11a ust. 2 u.o.z. stanowi natomiast, że program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje

w szczególności:

1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt;

2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie;

3) odławianie bezdomnych zwierząt;

4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt;

5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt;

6) usypianie ślepych miotów;

7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich;

8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt.

Realizacja zadań, o których mowa w ust 2 pkt 3-6 może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt (art. 11a ust.4). Dotyczy to więc również zadania polegającego na odławianiu zwierząt, które może zostać powierzone podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt.

W odpowiedzi na zarzut przekroczenia zakresu upoważnienia ustawowego przez wskazanie w przepisie § 6 ust 3 zał. do zaskarżonej uchwały - M. Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej sp. z o.o. jako podmiotu właściwego do odławiania bezdomnych zwierząt z terenu Gminy M., słusznie organ zwraca uwagę, że dla właściwej interpretacji i możliwości przyjęcia opisanej regulacji należy odwołać się jednocześnie do art. 11 ust. 3 u.o.o.z., który stanowi, że zabrania się odławiania zwierząt bezdomnych bez zapewnienia im miejsca w schronisku dla zwierząt, chyba że zwierzę stwarza poważne zagrożenie dla ludzi lub innych zwierząt. Łączna analiza powyższych przepisów uzasadnia wyprowadzenie wniosku, iż obowiązek powierzenia podmiotowi prowadzącemu schronisko zadań związanych z odławianiem zwierząt ogranicza się wyłącznie do konieczności zapewnienia odłowionym zwierzętom miejsca w schronisku. Taką interpretację należy uznać za właściwą, wspierając ją jeszcze kompatybilnościa zapisu § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 sierpnia 1998 r. w sprawie zasad i warunków wyłapywania bezdomnych zwierząt (Dz.U. z 1998r., Nr 116, poz.753), zgodnie z którym organ gminy może zawrzeć umowę na przeprowadzenie wyłapywania zwierząt bezdomnych (zarówno domowych jak

i gospodarskich) z podmiotem prowadzącym schronisko lub przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy z dnia [...] grudnia 1988 r.

o działalności gospodarczej. W tych okolicznościach, nie ma podstaw do uznania, że doszło do przekroczenia zakresu upoważnienia ustawowego przez wskazanie

w przepisie § 6 ust 3 zał. do zaskarżonej uchwały- M. Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej sp. z o.o. jako podmiotu właściwego do odławiania bezdomnych zwierząt z terenu Gminy M.. Program i jego realizacja niewątpliwie wymaga uprzedniego zawarcia stosownych umów. W rozpoznawanej sprawie jest to podmiot komunalny, a skarżący nie zarzuca braku możliwości zapewnienia stosownych umiejętności do przeprowadzania tego zadania w sensie wykonawczym.

Sąd nie podziela zarzutu w odniesieniu do § 6 ust. 5 załącznika do uchwały w sprawie braku dokładnego adresu siedziby schroniska dla zwierząt oraz niewskazanie w §12 ust. 1 Uchwały adresu gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich. W programie opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt należy wskazywać nie tylko konkretne gospodarstwo rolne w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich, ale również konkretne schronisko dla zwierząt, w którym gmina zapewnia miejsce dla bezdomnych zwierząt, konkretny podmiot zajmujący się odławianiem bezdomnych zwierząt. Nie budzi wątpliwości, że wobec kategorycznego brzmienia art. 11a ust. 2 pkt 7 ustawy

o ochronie zwierząt, w uchwale należy wskazać konkretny podmiot, który będzie realizował zadania w zakresie przyjmowania zwierząt gospodarskich. Organ wykonawczy gminy, który przygotowuje projekt programu, jest zobowiązany zadbać o to, aby przed uchwaleniem programu, miejsce w konkretnym gospodarstwie rolnym było zapewnione. Zaskarżony w § 12 ust. 1 załącznika do uchwały zapis wymóg ten spełnia, dostatecznie identyfikując gospodarstwo rolne ale i schronisko ( § 6 ust. 5), a skarżący nie wskazuje, że mogą być wątpliwości czy chodzi o właściwe podmioty lub, że występują trudności w ich zidentyfikowaniu.

Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, podejmowany na podstawie art. 11a ust. 2 ustawy powinien zawierać konkretne i jednoznaczne regulacje, dostosowane do warunków lokalnych. W odniesieniu do zarzutu przekroczenia zakresu upoważnienia ustawowego i wskazania w § 9 ust. 1 pkt. 1 b Załącznika do uchwały podmiotu leczniczego przeprowadzającego obligatoryjną sterylizację lub kastrację bezdomnych zwierząt wskazano, że będzie to podmiot, który ma zawartą umowę ze schroniskiem zapewniającym opiekę bezdomnym zwierzętom

z terenu Gminy M.. Zgodnie z kwestionowanym brzmieniem § 9 ust. 1 pkt 1b Załącznika do uchwały, nie ulega wątpliwości, że ograniczenie populacji bezdomnych zwierząt będzie realizowało schronisko dla zwierząt a faktycznie, wykonawczo - zakład leczniczy weterynaryjny, z którym schronisko ma zawartą umowę na opiekę weterynaryjną. Zapis o zawarciu stosunku umownego nie zdejmuje odpowiedzialności

i przeniesienia zadania na inny podmiot. Obligatoryjna sterylizacja albo kastracja zwierząt w schroniskach dla zwierząt została powierzona schronisku dla zwierząt, nie zaś zakładowi leczniczemu weterynaryjnemu ale schronisko dla zwierząt zobowiązane jest do zapewnienia opieki weterynaryjnej dla zwierząt, natomiast sposób zrealizowania tego obowiązku czy to przez zatrudnienie lekarza weterynarii pracującego "wyłącznie"

w ramach prowadzonego schroniska czy też zawarcie umowy z podmiotem zewnętrznym o świadczenie usług weterynaryjnych nie wyłącza realizacji zadania właściwego podmiotu opracowującego program opieki nad bezdomnymi zwierzętami. W związku z czym, wskazanie w przedmiotowej uchwale podmiotu, który będzie świadczył usługi weterynaryjne w ramach stosunku cywilnopranwego nawiązanego ze schroniskiem, któremu została powierzona obligatoryjna sterylizacja i kastracja bezdomnych zwierząt stanowi jedynie uszczegółowienie programu i jednocześnie jest neutralne w kontekście art. 11a ust. 2 pkt 5) u.o.o.z. na co słusznie zwraca uwagę organ. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w/w obowiązek został normatywnie powierzony schronisku. Niezasadny jest zatem zarzut Prokuratora wskazujący na przekroczenie przez Radę Gminy delegacji ustawowej, poprzez powierzenie w ramach stosunku cywilnoprawnego podmiotowi leczniczemu obligatoryjnej sterylizacji lub kastracji bezdomnych zwierząt. Nie ulega wątpliwości, że taki podmiot zatrudniający profesjonalistów, posiadających stosowne umiejętności i uprawnienia do przeprowadzania tego typu zabiegów jest podmiotem uprawnionym do ich dokonywania, a jednocześnie nie realizuje swojego zadania lecz innego podmiotu (w tym przypadku schroniska), w ramach stosunku cywilnoprawnego.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut przekroczenia upoważnienia ustawowego przez określenie w § 9 ust. 1 pkt 2 Załącznika do uchwały zadań związanych z edukacją w zakresie ochrony zwierząt przed bezdomnością. Katalog treści programu ma charakter otwarty, o czym świadczy zwrot "w szczególności" w art. 11 ust. 2 u.o.o.z. w odniesieniu do merytorycznej zawartości uchwały w przedmiocie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Mieści się on przy tym w zakresie treściowym programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi.

Zasadny jest natomiast zarzut skargi, że doszło do przekroczenia zakresu upoważnienia ustawowego i określenie w przepisie § 8 ust. 1 pkt 2 załącznika do uchwały okresu roku kalendarzowego (pory roku) w jakim zapewnia się dokarmianie bezdomnych kotów. Obowiązek ten powinien być wykonywany całorocznie. Zapewnienie opieki nad kotami wolno żyjącymi w sposób adekwatny do lokalnych potrzeb nie oznacza możliwości pominięcia zapewnienia pożywienia w części roku kalendarzowego, gdy koty mogą korzystać z pożywienia wystawianego na zewnątrz budynków mieszkalnych,

w budynkach lub pomieszczeniach gospodarczych, czy na podwórku. Także twierdzenie, że występowanie kotów wolno żyjących na terenie Gminy M. jest problemem marginalnym, nie usprawiedliwia braku konieczności zapewnienia pożywienia w okresie pozazimowym. Uznając konieczność regulacji pozytywnej w zakresie dokarmiania kotów wolno żyjących nie tylko w okresie zimowym, Sąd uznał za zasadne wyeliminowanie

z obrotu części normy zawierającej zwrot " w przypadku obfitych opadów śniegu i niskich temperatur powietrza"

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a orzekł

o stwierdzeniu nieważności części normy zawartej w § 8 ust. 1 pkt 2 (opisanej powyżej) załącznika do zaskarżonej uchwały, a w pozostałym zakresie skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.