Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2820/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 81 c ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant ref. staż. Magdalena Bąba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2014r., nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...] nakładające na Wspólnotę Mieszkaniową [...] obowiązek przedłożenia oceny technicznej wykonanych instalacji (inst. wodnej, kanalizacji sanitarnej, elektrycznej, centralnego ogrzewania) w lok. nr [...] poprowadzonych do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], w zakresie zapewnienia zgodności z ustawa Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. oraz z przepisami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz.U. nr 75 poz. 690 z późn. zm): W przypadku stwierdzenia niezgodności należy wskazać roboty konieczne do wykonania w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi - uchylił w całości zaskarżone postanowienie i na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową [...] obowiązek przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dla [...] oceny technicznej instalacji (inst. wodnej, kanalizacji sanitarnej, elektrycznej, centralnego ogrzewania) poprowadzonych przez lok. nr [...] do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], w zakresie jakości wyrobów użytych do ich wykonania oraz prawidłowości ich wykonania pod względem technicznym, jak również obecnego jej stanu technicznego, w odniesieniu do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz.U. nr 75 poz. 690 z późn. zm). W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości należy wskazać roboty konieczne do wykonania w celu ich usunięcia. Ocena powinna być sporządzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Obowiązek należy wykonać w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał na stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy. I tak, w związku z pisemną informacją przedstawiciel organu powiatowego w dniu [...] września 2013 r. przeprowadził oględziny poprowadzonych instalacji w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], stwierdzając poprowadzenie instalacji obsługujących lokal nr [...] pod sufitem lokalu nr [...] oraz możliwość wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, natomiast w dniu [...] stycznia 2014 r. ponowił oględziny w sprawie poprowadzonych instalacji w lokalu nr [...] oraz w lokalu nr [...] w w/w budynku.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].01.2014 r. nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową [...] obowiązek przedłożenia oceny technicznej wykonanych instalacji w lok. nr [...] poprowadzonych do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], w zakresie zapewnienia zgodności z ustawa Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. oraz z przepisami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz.U. nr 75 poz. 690 z późn. zm). W przypadku stwierdzenia niezgodności należy wskazać roboty konieczne do wykonania w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2014 r. uchylił w całości w/w rozstrzygniecie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Następnie organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w w/w przedmiocie.

Organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał na potrzebę starannego ustalenia pierwotnego przebiegu kontrolowanej instalacji i odniesienia ustaleń do stanu jaki m a obecnie miejsce.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, zapadło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., a w wyniku rozpoznania zażalenia postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżone w niniejszej sprawie - z dnia [...] października 2014r., nr [...] (oba opisane na wstępie).

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] dokonał nieprawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, stąd skarżone rozstrzygnięcie winno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Postanowienie zostało wydane przez organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego, na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w trakcie postępowania w sprawie poprowadzonych instalacji: wodno-kanalizacyjnej, elektrycznej oraz centralnego ogrzewania w lokalu nr [...] do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]. Zgodnie z art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że podstawą nałożenia na stronę w oparciu o przywołany przepis obowiązku dostarczenia określonych ocen technicznych lub ekspertyz muszą być uzasadnione wątpliwości organu co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych czy też stanu technicznego obiektu budowlanego. Taka okoliczność zaistniała w niniejszej sprawie. W trakcie przeprowadzonych w dniu [...] września 2013 r. oględzin przedstawiciel organu powiatowego stwierdził możliwość wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, ponadto z treści pism inicjujących postępowanie wynika występowanie zmian grzybiczych na podwieszanych sufitach i ściankach kartonowo-gipsowych, które mogły być skutkiem przecieków z elementów instalacji wspólnych budynku, a usytuowanych pod sufitem w lokalu nr [...]. Zdaniem tutejszego organu powyższe uzasadnia nałożenie na właściciela budynku - Wspólnotę Mieszkaniową [...] obowiązku przedłożenia żądanej dokumentacji, w związku z powstałymi uzasadnionymi wątpliwościami organów nadzoru budowlanego co do jakości wyrobów użytych do wykonania instalacji oraz prawidłowości ich wykonania pod względem technicznym,' jak również obecnego jej stanu technicznego mając na uwadze przepisy techniczno-budowlane.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w świetle przepisu art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlanego nieuprawnione jest żądanie organu I instancji, by ocena techniczna zawierała ocenę prawną co do zgodności wykonanych robót budowlanych z bliżej nieokreślonymi przepisami ustawy Prawo budowlane, co uzasadniało wyeliminowanie skarżonego rozstrzygnięcia z tego powodu. Dokonywanie wszelkich ocen stanu faktycznego pod kątem obowiązujących przepisów prawa należy bowiem do organu nadzoru budowlanego prowadzącego postępowanie, co oznacza, że organ ten nie powinien ciążącego na nim obowiązku przerzucać na uczestnika postępowania. Ponadto uchylenie skarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy wynika z potrzeby uzupełnienia przez organ II instancji zakresu granic opracowania. Ocena techniczna dotycząca wyłącznie zgodności wykonanych instalacji w lok. nr [...] poprowadzonych do lokalu nr [...] z przepisami prawa nie rozwiewałaby stwierdzonych powyżej wskazanych wątpliwości. Dlatego też niezbędne było zmodyfikowanie zakresu żądanej oceny o wypowiedzenie się uprawnionej osoby w zakresie jakości wyrobów użytych do ich wykonania oraz prawidłowości ich wykonania pod względem technicznym, jak również obecnego jej stanu technicznego, w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie.

Zdaniem organu drugiej instancji organ powiatowy prawidłowo określił adresata nałożonego obowiązku, gdyż przedmiotowe instalacje, pomimo obsługiwania tylko jednego lokalu stanowią, jak instalacje w całym budynku, część wspólną, za których użytkowanie i utrzymanie odpowiedzialny właściciel obiektu budowlanego. Analiza przedłożonej dokumentacji wskazanej w sentencji postanowienia stanowić będzie podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia w ramach nadzoru budowlanego.

Reasumując [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w opisanych powyżej okolicznościach sprawy należało podjąć w postępowaniu zażaleniowym rozstrzygnięcie w trybie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. , tzn. uchylić zaskarżone postanowienie i orzec co do istoty sprawy.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wniosła wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...]., dochodząc uchylenia zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2014 r. oraz o uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] czerwca 2014 r. i zasądzenie kosztów postępowania. Zgłoszony w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia został odrębnie rozpoznany.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w postępowaniu, w którym wydano zaskarżone postanowienie doszło do naruszeń prawa: Postępowanie przed organami nadzoru budowlanego od [...] marca 2014 r. toczyło się z udziałem osób, które nie są jego stroną. Jak wynika ze złożonej do postępowania księgi wieczystej lokalu nr [...], G. A. i B. A. utraciły wraz z tą datą własność tego lokalu. Ich prawo do udziału w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego, wynikało z przysługującego im prawa własności. Wraz ze zbyciem tego prawa przymiot strony postępowania administracyjnego z dotychczasowych właścicielek przeszedł - zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. - na nabywcę lokalu. Okoliczności tej nie uwzględnił ani organ I, ani nawet II instancji, mimo że ten drugi o fakcie tym wiedział, gdyż jego rozstrzygnięcie, będące przedmiotem niniejszej skargi, zostało wydane na skutek zażalenia, do którego był dołączony odpis zupełny księgi wieczystej lokalu nr [...].

Skarżąca wspólnota powołując się na przepis art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane podniosła, że kompetencja organu nadzoru budowlanego do żądania ocen technicznych albo ekspertyz, jest kompetencją funkcjonalną, służebną względem kompetencji szczególnych tej inspekcji. Tymi kompetencjami - spośród tych, które mogą mieć zastosowania do stanu faktycznego będącego przedmiotem sprawy - są: prawo do żądania doprowadzenia robót budowlanych przeprowadzonych w sposób mogący zagrażać bezpieczeństwu ludzi, lub bezpieczeństwu mienia, lub środowisku, do stanu zgodnego z prawem - art. 50 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane,

prawo do żądania doprowadzenia robót przeprowadzonych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub przepisach budowlanych do stanu z godnego z prawem - art. 50 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 wyżej wymienionej ustawy ; - prawo do żądania zapewnienia właściwego stanu obiektu budowlanego, który może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, lub jego użytkowanie takie zagrożenia powoduje, lub jego stan jest nieodpowiedni - art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Mając na względzie przesłanki nakazów, jakie może wydać organ nadzoru budowlanego, realizujący swoje kompetencje, i ustalenia, których w sprawie dokonano, brak jest podstaw, aby przyjąć niezbędność nałożenia ciężaru sporządzenia oceny technicznej, o której mowa w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż nie można wskazać kompetencji szczególnej organu nadzoru budowlanego, której służyć miałyby ustalenia zawarte w wymaganej ocenie technicznej. Przeprowadzenie instalacji, w sposób naruszający prawo własności sąsiedniego lokalu mieszkalnego, ani nie jest istotnym odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę budynku [...], ani też nie zagraża bezpieczeństwu życia, zdrowia lub mienia względnie środowiska. Przeprowadzone oględziny nie wykazały istnienia tych zagrożeń. W świetle takich ustaleń faktycznych nie wiadomo, do czego organowi nadzoru budowlanego miałaby być przydatna ocena techniczna, której sporządzenia się domaga. Formułowanie obowiązku sporządzania takiej oceny technicznej stanowi błędne stosowanie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Organy nadzoru budowlanego nie są powołane do powszechnej kontroli jakości robót budowlanych lub wyrobów budowlanych, domaganie się przez nadzór budowlany ocen technicznych i ekspertyz musi mieć uzasadnienie w ich niezbędności dla realizacji przez tę inspekcję jej skonkretyzowanych  kompetencji, ujętych w ustawowych warunkach

formułowania rozstrzygnięć władczych. Zebrany materiał dowodowy nie wskazuje, by sprawa choćby potencjalnie pozwalała na wydanie takich rozstrzygnięć organu nadzoru budowlanego.

Zdaniem Wspólnoty sprawa, którą zajmują się organy nadzoru budowlanego, jest sporem granicznym: będącym następstwem naruszenie prawa własności jednego lokalu mieszkalnego przez instalacje służące korzystaniu z drugiego lokalu. Właściwym forum załatwienia takiej sprawy jest sąd cywilny, a nie postępowanie organu nadzoru budowlanego.

3. Wspólnota podniosła również to, że przepisy Prawa budowlanego nie dają wskazań, kto - w przypadku wielolokalowych budynków mieszkalnych - powinien być adresatem obowiązku nakładanego przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Osobą tą jednak powinna być osoba, który jednocześnie będzie adresatem ewentualnych nakazów organu, których treść zostanie sformułowana na podstawie wyników ustaleń zawartych w ocenach technicznych lub ekspertyzach. W tej konkretnej sprawie nakazy odnoszące się do instalacji, służących wyłącznie jednemu lokalowi powinny być adresowane do właściciela lokalu, któremu służą. Pociąga to za sobą także to, że także nakaz przewidziany art. 81 c. ust. 2 Prawa budowlanego, powinien być adresowany do właściciela lokalu nr 61, a nie do wspólnoty mieszkaniowej. Wprawdzie rozstrzygnięcie, co jest przedmiotem własności wspólnej - przynależnej wspólnocie mieszkaniowej, a co wyłącznej - przynależnej właścicielowi lokalu, niejednokrotnie nastręcza trudności. Nie jest bowiem łatwo wskazać tę część instalacji prowadzonych w budynkach wielomieszkaniowych, która jest instalacją wspólną, a więc wszystkie obowiązki jej dotyczące obciążają wspólnotę mieszkaniową, a która jej część, jako należąca do właściciela lokalu, powoduje, że obowiązki się do niej odnoszące obciążają tylko jego. Jednak w tej konkretnej sprawie nie można przyjąć, że nakaz nadzoru budowlanego, dotyczący części instalacji służących wyłącznie jednemu lokalowi mieszkalnemu przeprowadzony w przestrzeni drugiego lokalu, może być adresowany do wspólnoty mieszkaniowej. Nie ma bowiem żadnej racji, by wspólnota mieszkaniowa ponosiła koszty wypełniania obowiązków powstałych na skutek działań właściciela jednego lokalu mieszkalnego w przestrzeni drugiego lokalu mieszkalnego. Inne ustalenie dokonane przez organy nadzoru budowlanego przesądza o błędnym zastosowaniu art. 81 c ust. 1 w związku z ust. 2 Prawa budowlanego.

Wspólnota wskazała również, że Istnieje niezbędność zastosowania art. 135 prawa o postępowania przed sądami administracyjnymi w stosunku do wydanej w ramach sprawy, wcześniejszej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2014, uchylającej pierwszoinstancyjną decyzję z [...] kwietnia 2014 r. o umorzeniu postępowania. Osoby, które wniosły odwołanie, B. A. i G. A., jeszcze przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej, bo [...] marca 2014 r., przestały być stroną postępowania, na skutek sprzedaży swojego lokalu. Odwołanie pochodziło zatem od osób nieuprawnionych i jako takie powinno spowodować wydanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia o jego niedopuszczalności. Merytoryczne zajęcie się sprawą przez organ odwoławczy, wyniknęło z wadliwego niezastosowania art. 134 w związku z art. 127 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniej prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył ,co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa. Sąd dostrzega uchybienia w postępowaniu w niniejszej sprawie, ocenia je jednak, jako pozostające bez wpływu na wynik postępowania.

Przedmiotem sądowej kontroli było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego , którym organ uchylił orzeczenie organu pierwszej instancji i w oparciu o tą samą podstawę prawną art. 81 c ustawy Prawo budowlane nałożył na skarżącą Wspólnotę obowiązek przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dla [...] oceny technicznej instalacji (inst. wodnej, kanalizacji sanitarnej, elektrycznej, centralnego ogrzewania) poprowadzonych przez lok. nr [...] do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], w zakresie jakości wyrobów użytych do ich wykonania oraz prawidłowości ich wykonania pod względem technicznym, jak również obecnego jej stanu technicznego, w odniesieniu do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz.U. nr 75 poz. 690 z późn. zm). W postanowieniu wskazano tez, że w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości należy określić roboty konieczne do wykonania w celu ich usunięcia, ocena powinna być sporządzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, a obowiązek należy wykonać w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy ,organ miał podstawy do wydania orzeczenia na podstawie przepisie art. 81 c ustawy Prawo budowlane. Zgodnie ze wskazanym przepisem, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.

W trakcie przeprowadzonych oględzin przedstawiciel organu powiatowego stwierdził możliwość wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, organ powziął uzasadnione wątpliwości, co do stanu instalacji w kontekście stwierdzonych przecieków z elementów instalacji wspólnych budynku, a usytuowanych pod sufitem w lokalu nr [...].

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie w którym jest ono podejmowane stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Przepis ten nie zawiera tym samym żadnych ograniczeń co do rodzaju postępowań, w których może być stosowany (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2012r., w sprawie o sygnaturze akt II OSK 353/11, LEX nr 1219138). Postanowienie wydane w trybie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma jedynie charakter dowodowy i dopiero realizacja obowiązków nałożonych w trybie powołanego przepisu pozwoli na zgromadzenie materiału dowodowego stanowiącego podstawę merytorycznego zakończenia postępowania.

Adresatami rozstrzygnięcia w świetle ww. przepisu art. 81c ust.2 w zw. z treścią ust.1 mogą być od uczestnicy procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. O tym, czy obowiązek wynikający z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane nałożony winien być na wspólnotę mieszkaniową, która nie była inwestorem, czy też na inny podmiot, o którym stanowi ww. przepis, przesądza każdorazowo prawidłowo ustalony stan faktyczny związany z wyjaśnieniem, czy roboty budowlane dotyczyły części wspólnych, czy też części wyodrębnionych, które stanowią własność indywidualną członka wspólnoty mieszkaniowej.

Sąd stwierdza, że organ prawidłowo skierował nakaz do Wspólnoty Mieszkaniowej wskazując, że objęta rozstrzygnięciem instalacja, choć ulokowana w lokalu stanowiącym odrębną własność jest fragmentem instalacji całego budynku, a zatem częścią wspólną ogółu właścicieli tworzących wspólnotę mieszkaniową.

Organ drugiej instancji zasadnie wskazał na wadliwy zakres obowiązku sformułowanego w orzeczeniu organu pierwszej instancji i po jego uchyleniu zawarł rozstrzygnięcie, które odpowiada zakresem dyspozycji art. 81c ust 2 ustawy Prawo budowlane

W świetle powyższych wskazań Sąd stwierdza, że zarzuty sformułowane w skardze pozostają bez wpływu na sądową ocenę zaskarżonego postanowienia.

Skarżąca Wspólnota stwierdziła, że postępowanie przed organami nadzoru budowlanego od [...] marca 2014 r. toczy się z udziałem osób, które nie są jego stroną. Zgodnie że stanem księgi wieczystej lokalu nr [...], G. A. i B. A. utraciły własność tego lokalu. Ich prawo do udziału w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego, wynikało z przysługującego im prawa własności. Wraz ze zbyciem tego prawa przymiot strony postępowania administracyjnego z dotychczasowych właścicielek przeszedł - zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. - na nabywcę lokalu. Wspólnota nie wskazała jaki wpływ na wynik postępowania miało to uchybienie. Tymczasem w ocenie Sądu, zarzut formalnie zasadny, nie mógł jednak skutkować uchyleniem zaskarżanego orzeczenia w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) nie miał bowiem wpływu na wynik postępowania. Aktualny właściciel lokalu – F. P. na etapie postępowania sądowego do udziału w sprawie wstąpił w charakterze strony. Zajął stanowisko w sprawie tożsame z tym jakie prezentowały jego poprzedniczki prawne, wniósł o oddalenie skargi.

Sąd rozważał dopuszczalność, czy też konieczność uwzględnienia zarzutu, co do niezbędności zastosowania art. 135 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w stosunku do wydanej w ramach sprawy, wcześniejszej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2014, uchylającej pierwszoinstancyjną decyzję z [...] kwietnia 2014 r. o umorzeniu postępowania. Odwołanie, wniosły B. A. i G. A., jeszcze przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej, bo [...] marca 2014 r., przestały być stroną postępowania, na skutek sprzedaży swojego lokalu. Zdaniem Sądu, taka konieczność nie zachodzi w niniejszej sprawie, gdy zważyć na zaprezentowane w toku postępowania sądowego stanowisko w sprawie F. P. - tożsame ze stanowiskiem jego poprzedniczek prawnych.

Wspólnota wskazała na to, że uprawnienia z art. 81 c ustawy Prawo budowlane stanowią kompetencję funkcjonalną, służebną względem kompetencji szczególnych organu nadzoru budowlanego. Tymi kompetencjami - spośród tych, które mogą mieć zastosowania do stanu faktycznego będącego przedmiotem sprawy - są: prawo do żądania doprowadzenia robót budowlanych przeprowadzonych w sposób mogący zagrażać bezpieczeństwu ludzi, lub bezpieczeństwu mienia, lub środowisku, do stanu zgodnego z prawem (art. 50 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego); - prawo do żądania doprowadzenia robót przeprowadzonych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub przepisach budowlanych do stanu z godnego z prawem (art. 50 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego); - prawo do żądania zapewnienia właściwego stanu obiektu budowlanego, który może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, lub jego użytkowanie takie zagrożenia powoduje, lub jego stan jest nieodpowiedni (art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego),Zdaniem Wspólnoty mając na względzie przesłanki nakazów, brak jest podstaw, aby przyjąć niezbędność nałożenia ciężaru sporządzenia oceny technicznej, o której mowa w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż nie można wskazać kompetencji szczególnej organu nadzoru budowlanego, której służyć miałyby ustalenia zawarte w wymaganej ocenie technicznej.

Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić. Jak wskazano powyżej nakaz zawarty w postanowieniu zaskarżonym ma charakter dowodowy, dopiero ocena przedłożonego materiału dowodowego we wskazanym tam zakresie będzie determinowało wszczęcie postępowania w określonym trybie i zakresie. Nie ma racji skarżąca Wspólnota, że stwierdzony przez organ sposób przeprowadzenie instalacji, nie zagraża bezpieczeństwu szczególności zdrowia i mienia. Ma rację skarżąca, że organy nadzoru budowlanego nie są powołane do powszechnej kontroli jakości robót budowlanych lub wyrobów budowlanych, domaganie się przez nadzór budowlany ocen technicznych i ekspertyz musi mieć uzasadnienie w ich niezbędności dla realizacji przez tę inspekcję jej skonkretyzowanych kompetencji, ujętych w ustawowych warunkach. Ale właśnie stan sprawy wskazuje na ową niezbędność, nałożonego obowiązku.

W oczywisty sposób błędna jest teza skarżącej Wspólnoty o tym, że sprawa, którą zajmują się organy nadzoru budowlanego, jest sporem granicznym: będącym następstwem naruszenie prawa własności jednego lokalu mieszkalnego przez instalacje służące korzystaniu z drugiego lokalu. Instytucja sporu granicznego dotyczy granicy nieruchomości gruntowych, w odniesieniu do lokali nawet wyodrębnionych w formie odrębnej własności nie ma odniesienia. Przebieg oraz stan techniczny instalacji badany w mniejszej sprawie nie wiąże się z naruszeniem granicy nieruchomości, a dotyczy części wspólnych, które w przypadku tego lokalu zostały w nim ulokowane. Stan ten wbrew twierdzeniom skarżącej Wspólnoty nie zamyka drogi organom nadzoru budowlanego do podjętej w niniejszym trybie ingerencji. Droga postępowania cywilnego przed sądem powszechnym jest zaś w pełni otwarta dla każdego, kto sformułuje powództwo poprzez określenie jego żądania i wskaże pozwanego. Jego zasadność nie może być jednak przedmiotem sądowej oceny w niniejszym postępowaniu

Odnośnie prawidłowości określenia adresata Sąd zajął już stanowisko powyżej. W nawiązaniu do zarzutu skargi w tym zakresie stwierdzić należy, że są one bezzasadne choć za prawidłową należy uznać tezę, w której określa skarżąca adresata nakazu jako - osobę, który jednocześnie będzie adresatem ewentualnych nakazów organu, których treść zostanie sformułowana na podstawie wyników ustaleń zawartych w ocenach technicznych lub ekspertyzach, tyle, że właśnie adresatem może być Wspólnota bo dotyczą one instalacji stanowiącej części wspólne budynku. Tego nie zmieni fakt, że na odcinku przedmiotowym w sprawie badana instalacja służy wyłącznie jednemu lokalowi bowiem w tym lokalu kończy swój bieg instalacja całego budynku.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)