Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1002/97
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 1999-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Bank
Powołane przepisy: article: art. 64 par. 3
journal: Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: par. 6 ust. 1 pkt 1, par. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 1990 nr 47 poz. 281
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990 r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzania publicznej licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów ruchomości.
article: art. 156 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Żądanie umorzenia kosztów egzekucyjnych powinno zostać rozpatrzone przez właściwe organy przy zachowaniu toku instancji.

TEZY

Żądanie umorzenia kosztów egzekucyjnych powinno zostać rozpatrzone przez właściwe organy przy zachowaniu toku instancji.


SENTENCJA

stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych, w części zaś odnoszącej się do ustalenia kosztów egzekucyjnych - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Na mocy tytułu wykonawczego z 11 marca 1997 r. wystawionego przez Powszechną Kasę oszczędności BP oddział w W. Urząd Skarbowy w P. wszczął postępowanie egzekucyjne. W celu wyegzekwowania zobowiązania poborca skarbowy 27 marca 1997 r. spisał protokół o stanie majątkowym zobowiązanej Anny C. Po zbadaniu stanu majątkowego egzekucja administracyjna okazała się - w ocenie organu - bezskuteczna i postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu nieściągalności postanowieniem z 8 kwietnia 1997 r.

Na wniosek wierzyciela organ egzekucyjny wydał również postanowienie z 19 maja 1997 r. w sprawie kosztów egzekucyjnych. Wówczas to Powszechna Kasa oszczędności BP Oddział w W. pismem z 26 maja 1997 r. złożyła zażalenie do Izby Skarbowej w P.

Postanowieniem z 4 lipca 1997 r. Izba Skarbowa w P. utrzymała w mocy postanowienie organu pierwszej instancji stwierdzając, iż koszty egzekucyjne zostały naliczone prawidłowo na podstawie par. 1 ust. 1 pkt 11 i ust. 2 oraz par. 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990 r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzania publicznej licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów ruchomości /Dz.U. nr 47 poz. 281 ze zm./. Jeżeli zaś nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, wówczas obciąża się nimi wierzyciela na podstawie art. 64 par. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego wierzyciel wniósł o stwierdzenie nieważności powyższych postanowień z przyczyn określonych w art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa.  Zarzucił, iż postanowienie Urzędu Skarbowego w P. z dnia 19 maja 1997 r. wydane zostało z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż pochodzi od osoby nieuprawnionej do jego wydania, tj. pracownika Urzędu Skarbowego zajmującego stanowisko komornika skarbowego. Z postanowienia nie wynika, że posiadał on upoważnienie naczelnika Urzędu do wydania tego postanowienia. W skardze zarzucono też organowi egzekucyjnemu naruszenie par. 7 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia z 1990 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna. Co do pierwszego z podniesionych w skardze zarzutów, należy zauważyć, iż wbrew stwierdzeniom skarżącego Banku samo pominięcie na pieczęci osoby, która podpisała postanowienie w przedmiocie kosztów egzekucyjnych, słów "z upoważnienia" nie świadczy jeszcze o wadliwości kwestionowanego aktu /braku umocowania tej osoby do jego podjęcia/. W aktach sprawy znajduje się dokument określający zakres obowiązków komornika skarbowego w Urzędzie Skarbowym w P., z którego wynika, iż posiada on umocowanie do podpisywania postanowień związanych z realizacją zadań podległego mu działu. Tak więc w świetle tez sformułowanych w powołanym w odpowiedzi na skargę wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1996 r., III RN 6/96, zarzut skargi dotyczący wydania postanowienia przez organ niewłaściwy okazał się chybiony. W wyroku tym Sąd jednoznacznie stwierdził, iż jeśli istnieją podstawy regulaminowe do podpisywania decyzji przez inne osoby poza kierownikiem urzędu, decyzja taka "nie będzie wadliwa".

Co do drugiego z zarzutów, odnoszącego się do naruszenia przez organy egzekucyjne przepisu par. 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990 r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne (...), trzeba podkreślić, iż stosownie do niego, z zastrzeżeniem par. 8 ust. 2 rozporządzenia, koszty egzekucyjne mogą być w całości lub w części umarzane, o ile przemawiają za tym szczególne okoliczności gospodarcze. Wspomniany przepis uzależnia zatem zastosowanie tej nadzwyczajnej instytucji od zaistnienia określonej nieostro, lecz poddającej się obiektywizacji przesłanki. Skarżący Bank, występując do Izby Skarbowej z zażaleniem zawierającym wniosek o umorzenie części kosztów egzekucyjnych, powołał się na "dostatecznie duże straty" poniesione z tytułu dochodzenia należności od dłużnika. Rzecz w tym, iż żądanie sformułowane w zażaleniu na postanowienie Urzędu Skarbowego

w P. z 19 maja 1997 r. w przedmiocie umorzenia części kosztów egzekucyjnych przez ograniczenie ich do kwoty poniesionych wydatków, zgodnie z par. 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów, powinno zostać rozpatrzone odrębnie, przy zachowaniu toku instancji, przez właściwy organ. Wbrew temu jednakże, w ramach postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych, Izba Skarbowa w P. podjęła również rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia kosztów na podstawie par. 7 ust. 2 powołanego rozporządzenia. Wskazuje na to użycie słów: "Żądanie określone w zażaleniu (...) nie może jednak zostać uwzględnione, bowiem argumenty, zawarte w uzasadnieniu tego zażalenia nie spełniają przesłanek określonych w tym przepisie ". W zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięto zatem w dwóch odrębnych sprawach /istnienia i wysokości kosztów oraz odmowie ich umorzenia/.

Z tego powodu, na mocy art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych, w części zaś odnoszącej się do ustalenia kosztów egzekucyjnych - skargę oddalić. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy.