Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1104/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: 35 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi L. T. i M. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2010r. nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla M. K. - K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej (segment lewy) z dwoma lokalami mieszkalnymi na terenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] [...] (inwestycja na działce nr. geod.[...], arkusz[...], obręb [...]).

W wyniku odwołań wniesionych przez L. i M. T. oraz E. S., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż odcinkowe zespolenie projektowanego segmentu lewego na poziomie 1 piętra na odcinku 3,18 m (przy długości ściany budynku projektowanego 12,72 m i istniejącego na działce odwołujących się 10 m) spowodowało, że zabudowy nie można traktować jako zabudowy bliźniaczej. Wojewoda stwierdził więc, że projekt budowlany narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Jeżyce 3 w Poznaniu, zatw. Uchwałą Nr LXXIII/857/III/01 Rady Miasta Poznania z dnia 20 listopada 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 162, poz. 4483) i § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm. – dalej rozporządzenie).

Prezydent Miasta [...] po ponownym rozpatrzeniu wniosku inwestora, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm. – dalej ustawa), decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr[...]zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej (segment lewy), z dwoma lokalami mieszkalnymi na terenie niniejszej nieruchomości. Prezydent Miasta [...] stwierdził, że zgromadzone dowody wskazują, iż poprawiony projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przepisami Prawa budowlanego, w szczególności z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2, w zw. z § 12 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia.

L. i M. T. oraz E. S. wnieśli odwołania od powyższej decyzji zarzucając, iż zatwierdzono projekt budowlany budynku, który narusza § 5 ust. 2 i § 5 ust. 3 pkt a i c miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (budynek nie nawiązuje do skali i charakteru zabudowy istniejącej, nie jest dobudową brakującego segmentu typu bliźniaczego i narusza wyznaczone linie zabudowy). W odwołaniu zasygnalizowano wątpliwość, czy w ogóle jest możliwa zabudowy działki inwestora budynkiem o pow. zabudowy do 25 %.

Wojewoda [...] decyzją z dnia[...] maja 2011r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że podstawowe obowiązki inwestora określone są m.in. przepisami art. 18 ust. 1, art. 28 ust.l, art. 33 ust. 1 i 2, art. 34 ustawy. Głównym natomiast obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, jest sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy), zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy), sprawdzenie kompletności projektu budowlanego (art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy). Organ odwoławczy uznał, że zgodne z ustalonym stanem faktycznym jest stwierdzenie Prezydenta Miasta [...], że inwestor spełnił wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz ust. 4 Prawa budowlanego, stąd w sprawie organ nie może odmówić wydania decyzji pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutów skarżących, Wojewoda [...] stwierdził, że linie zabudowy na analizowanym obszarze "7M" są określone od strony przylegających do działek budowlanych ulic. Plan nie wyznaczył więc linii zabudowy od strony ogrodów przydomowych. Stąd w sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2, budynek na działce budowlanej może być usytuowany w odległości: - 4 m od granicy, gdy ściana budynku zwrócona w stronę tej granicy posiada otwory okienne lub drzwiowe, - 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie ma również zastosowanie przepis § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, ponieważ szerokość działki budowlanej inwestora jest mniejsza od 16 m, oraz § 12 ust. 3 pkt. 2, gdyż ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidują na działce nr [...] zabudowę typu bliźniaczego (§ 5 ust. 3 pkt a tego planu). Z tego powodu inwestor zobowiązany był do zaprojektowania segmentu lewego zabudowy typu bliźniaczego z ograniczoną długością i wysokością części budynku (w przyległym pasie o szer. 3 m do granicy z działką skarżących nr [...]) do długości i wysokości istniejącego budynku odwołujących się. Zgodnie z danymi zatwierdzonego projektu budowlanego jak na planie zagospodarowania działki (proj. bud. K.-[...]), warunki powyższe są spełnione. W ocenie organu odwoławczego, dane zawarte w projekcie budowlanym wskazują również, że projektowany budynek nawiązuje skalą i charakterem do budynku skarżących (prawy segment zabudowy typu bliźniaczego) oraz wysokość budynków (segmentów zabudowy typu bliźniaczego) przy wspólnej granicy jest nawiązana. Z planu zagospodarowania działki wynika, iż powierzchnia zabudowy budynku projektowanego jest nawiązana do powierzchni zabudowy budynku odwołujących się. Zdaniem organu odwoławczego, nie może przesądzać o uchyleniu zaskarżonej decyzji zlokalizowanie projektowanego budynku w odległości 1,57 m od granicy z działką nr [...]. Na usytuowanie projektowanego budynku przy tej granicy pozwala bowiem przepis § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia. Zdaniem organu odwoławczego, dane projektu budowlanego w zakresie powierzchni zabudowy, i powierzchni zieleni wskazują, że zatwierdzony projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przepisami Prawa budowlanego, w tym warunków technicznych, jakim powinny odpowiada budynki i ich usytuowanie.

L. i M. T., kwestionując powyższą decyzję, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm. dalej jako upzp) poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji, która narusza wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, albowiem projektowany budynek nie spełnia wymagań zabudowy bliźniaczej, gdyż styka się z już istniejącym budynkiem wyłącznie w zakresie drobnego fragmentu ściany wspólnej położonej w granicy, a nadto projektowany budynek znacznie przekracza wymiary istniejącego już budynku (ma być od niego wyższy i dłuższy), a w konsekwencji zajmuje powierzchnię zabudowy większą aniżeli przewidziana w planie miejscowym. Nadto, zdaniem skarżących, zatwierdzenie inwestycji naruszać będzie walory architektoniczne i krajobrazowe, albowiem powstanie budynek, który w żadnym stopniu nie odpowiada architektonicznie budynkom sąsiednim. Zdaniem skarżących, naruszono również art. 61 ust. 1 pkt 1 upzp poprzez określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy z naruszeniem zasad w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu polegającego na zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę obiektu odbiegającego od istniejącego już obiektu, w szczególności w zakresie wyżej umiejscowionego dachu (o ponad 2 metry) oraz cofniętej z tyłu działki linii zabudowy (o ponad 3 metry), co przy zabudowie bliźniaczej jest niedopuszczalne i spowoduje negatywne skutki dla osób korzystających z już istniejącego budynku, poprzez nadmierne zacienienie. Skarżący podkreślili również, że istotną różnicą jest dach projektowanego budynku. Jest to dach skośny, podczas gdy zdecydowana większość dachów na ulicy to dachy płaskie. Dach płaski ma także dach budynku należącego do skarżących. Tym samym, charakter zaprojektowanego budynku nie pozostaje w żadnym związku z istniejącą zabudową. Trudno bowiem uznać, że dwa połączone ścianą budynki w zabudowie bliźniaczej posiadające różne dachy, różną wysokość, różny obrys i powierzchnię użytkową oraz mieszkalną nawiązują skalą i charakterem jeden do drugiego. Skarżący wskazali także na niezgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie powierzchni zabudowy działki o obszarze poniżej 800 m2 przekraczającej 25% działki, wbrew warunkom określonym w § 5 ust. 3 ppkt h planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wskazali również na naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 11 kpa. oraz w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie rozstrzygnięcia, brak odniesienia do podniesionych w odwołaniu zarzutów i wad projektu budowlanego oraz nierozpoznanie istoty sprawy. Wobec powyższego, skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i odmowę udzielenia pozwolenia na budowę oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w całości. Ewentualnie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewodzie [...]emu.

Wojewoda [...] odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 października 2011r., sygn..akt IV SA/Po 648/11 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zasadne okazały się zarzuty w niej zawarte dotyczące naruszenia przez organ odwoławczy art.7, 11 i 107 kpa. Organ odwoławczy rozpoznaje bowiem sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, co oznacza, że ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. W przedmiotowej sprawi organ tego nie uczynił, albowiem planowany budynek, poza pasem 3m od granicy, jest wyższy od budynku sąsiedniego i tę część budynku, w przeciwieństwie do budynku sąsiedniego z dachem płaskim, inwestor zaplanował również pokryć dachem skośnym, a kwestie te choć podnoszone w odwołaniu zostały całkowicie pominięte w decyzji organu odwoławczego. Zatem nie zbadanie przez organ odwoławczy zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i brak prawnej argumentacji, która pozwalałaby przyjąć za dopuszczalne w świetle postanowień obowiązującego planu wybudowanie w zabudowie bliźniaczej budynku wyższego niż sąsiedni i pokrytego w części – poza pasem 3m od granicy – dachem stromym, uniemożliwiło uznanie zaskarżonej decyzji za spełniającą wymogi art.107§3 kpa. Nadto Sąd wskazał, iż niezdefiniowanie w ustawie – Prawo budowlane pojęcia "powierzchnia zabudowy" oznacza, iż należy przypisywać pojęciu temu takie znaczenie jakie przyjęto oficjalnie we właściwej Polskiej Normie. Polskie Normy nie są przepisami prawa, jednak z celów i zasad, dla których utworzono zbiór Polskich Norm, jak również z unormowań prawnych, zawartych w art. 2 pkt 3, 4 i 5 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. Nr 169, poz.1386 ze zm.) wynika, iż pod pojęciem normy rozumie się dokument przyjęty w drodze konsensusu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę, ustalający - do powszechnego i wielokrotnego stosowania - zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzających do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie (wyrok NSA z dnia 6 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 785/07, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z punktem 5.1.2.2 Normy, "powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do tej powierzchni nie wlicza się powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu, powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego, powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany, szopy)". W świetle powyższej definicji w ocenie Sądu nie sposób było uznać, że schody pod dachem wyprowadzone na wysokość II piętra (nie będące elementem bezpośrednio w przyziemiu i umożliwiające swobodne korzystanie z powierzchni mieszkalnych na piętrze), jak i tarasy wsparte na zewnętrznych filarach nie stanowią powierzchni zabudowy. Te elementy nie są bowiem "drugorzędne", a niewątpliwie wyznaczają "zewnętrzne krawędzie budynku" w rzucie pionowym. Takie stanowisko znalazło potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 05.05.2010r. sygn. akt II SA/Po 58/10, wyrok WSA w Krakowie z 16.11.2010r. sygn. akt II SA/Kr 774/10 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym do powierzchni zabudowy zalicza się również powierzchnię tarasów i schodów zewnętrznych. Tym samym, zatwierdzenie przez organy administracyjne projektu budowlanego, który przy uwzględnieniu przedstawionej wyżej wykładni przewiduje powierzchnie zabudowy wynoszącą 32%, stanowi naruszenie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego określającego limit 25 % zabudowy działki i art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy. Oznacza to, iż zasadnym było uchylenie przez Sąd decyzji organu I i II instancji.

Decyzją z dnia [...] marca 2012r nr [...], ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. K. – K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej (segment lewy) z dwoma lokalami mieszkalnymi na terenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] [...] (inwestycja na działce nr. geod.[...], arkusz[...], obręb [...]). W uzasadnieniu organ podniósł, iż inwestor w wyznaczonym terminie złożył cztery egzemplarze nowego, zmienionego projektu budowlanego, w którym zrezygnował ze spornych zewnętrznych schodów i tarasu (spełniając wymóg planu 25 % zabudowy działki), na elewacjach wrysowano przyległy budynek sąsiada. Ponadto inwestor przedłożył dokumentację zdjęciową okolicznych budynków. W kwestii typu dachu – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru Jeżyce 3 w Poznaniu, jedynie budynkom mieszkalnym o 1 kondygnacji nadziemnej narzuca typ dachu – dach stromy (§5 ust.3v planu). Zgodnie z jego wskazaniem nowe budynki winny nawiązywać do skali i charakteru zabudowy istniejącej (§5 ust.2 planu), do określonego planem układu przestrzennego sieci ulicznej, a wybór rodzaju i typ zabudowy musi uwzględniać indywidualne warunki wynikające z istniejącej sytuacji w terenie (§5 ust.3 planu). Inwestor przedłożył dokumentację zdjęciową okolicznych budynków, z której wynika, że są one różnorodne i posiadają zarówno dachy strome, jak i płaskie. Pobliskie budynki w zabudowie bliźniaczej przy ul.[...] 19 i 19a mają dachy strome lewa i prawa strona, ale zasadniczo różnią się zarówno wysokością, jak i kątem nachylenia połaci dachowej. Nowy budynek nawiązuje do skali i charakteru okolicznej istniejącej zabudowy i uwzględnia indywidualne warunki wynikające z istniejącej sytuacji w terenie.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli L. i M. T. oraz E. S.. Podnieśli, iż kolejny przedłożony przez inwestora projekt nie uwzględnia wytycznych Sądu. W projekcie zlikwidowano bowiem podpory pod terasy, które stały się balkonami, a nadal mający powstać bliźniak jest wyższy od istniejącego, nadto dachy przy ul.[...] (m.in. pod numerem [...]) są płaskie. Domagali się uchylenia decyzji organu I instancji.

Decyzją z dnia [...]maja 2012r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wymaga wyjaśnienia i zebrania dodatkowych dowodów przez organ I instancji ( w związku ze sprzecznymi wyjaśnieniami składanymi przez inwestora i odwołujących) charakter dachu budynku przy ul.[...] [...] tj.czy jest to budynek z dachem stromym czy płaskim. Takim dowodem wiarygodnym mogą być np. zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Nadto uszło uwadze organowi I instancji sprawdzenie zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi. Poza tym poprawiony projekt budowlany jest niekompletny, bowiem nie zawiera danych odnośnie wymiarów miejsc postojowych, odległości miejsca gromadzenia nieczystości stałych od granicy z działką odwołujących, danych dotyczących właściwości cieplnych stropodachu, stolarki okiennej i drzwiowej.

Decyzją z dnia [...] lipca 2012r. nr 1554/2012[...] Prezydent Miasta [...] ponownie zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej (segment lewy) z dwoma lokalami mieszkalnymi na terenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] [...] (inwestycja na działce nr. geod.[...], arkusz[...], obręb [...]). W uzasadnieniu organ podniósł, iż postanowieniem z dnia [...].06.2012r. inwestor został zobowiązany do usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym zgodnie ze wskazaniami organu II instancji. W dniu [...].06.2012r. inwestor złożył uzupełnioną dokumentację. W celu ustalenia możliwości zastosowania spornego dachu stromego w części budynku, w toku postępowania przeprowadzono wizję lokalną, która wykazała, że w rejonie projektowanego obiektu budynki posiadają zróżnicowaną formę przekrycia. Budynki przy ul.[...] [...],[...],[...] i [...] przekryte są dachami stromymi, natomiast przy ul.[...] [...],[...],[...],[...] dachami płaskimi. Projektowany budynek w pasie o szerokości 3,3m wzdłuż granicy z istniejącym prawym segmentem posiadać będzie dach płaski, w nawiązaniu do dachu prawego segmentu zabudowy bliźniaczej, natomiast w pozostałej części budynku dach stromy. Takie rozwiązanie spełnia § 12 ust.3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. oraz przepisy planu miejscowego. Zaprojektowany dach stromy w części poza pasem trzymetrowym przy granicy z działką sąsiednią nie narusza uzasadnionego interesu osób trzecich. Nadto przepisy techniczno-budowlane dotyczące wydzielonych miejsc postojowych ustalają możliwość sytuowania ich w odległości 7m od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi oraz 3m od granicy działki budowlanej (w przypadku do 4 stanowisk włącznie) z zachowaniem wymiarów 2,3m x 5m oraz minimalnej szerokości dojazdu do miejsca parkingowego wynoszącej 3m ( (§19 ust.1 pkt 1 i ust.2 pkt 1, § 21 ust.1 i §14 ust.1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r.). Przedłożony, poprawiony projekt budowlany jest zgodny z tymi przepisami. Inwestor usunął także nieprawidłowości dotyczące zwymiarowania miejsca na gromadzenie odpadów i wskazania właściwości cieplnych stropodachu, stolarki okiennej i drzwiowej.

Odwołanie od tej decyzji złożyli L. i M. T., domagając się jej uchylenia. Wskazali, iż projekt budowlany pomimo wielu poprawek nadal nie nawiązuje do zabudowy bliźniaczej, lewy segment bliźniaka nie jest zgodny z podręcznikiem projektowania architektonicznego, powinien być bowiem mniejszy. Nowy projekt nie uwzględnia także stanowiska Sądu w zakresie wysokości i dachu na lewego segmentu.

Decyzją z dnia [...] września 2012r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w niniejszej sprawie wiążąca jest ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Sądu z dnia 27 października 2011r. Zaprojektowany budynek stanowi brakujący segment zabudowy bliźniaczej i wypełnia dyspozycję § 5 ust.3 planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten nie zawiera wymogu, aby segmenty zabudowy bliźniaczej były projektowane jako lustrzane odbicie. Dom w zabudowie bliźniaczej może posiadać zróżnicowaną powierzchnię zabudowy segmentów i wysokość zgodną z przepisami tj. planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy. Odnośnie terenu 7M nieprzekraczalna, maksymalna wysokość zabudowy mieszkalnej od poziomu terenu zabudowy została ograniczona do 10 m do kalenicy dachu stromego lub 7,5 m do stropu dachowego dachu płaskiego. Z zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, że wysokość budynku do kalenicy wynosi 977 cm (proj.bud. rys.11) natomiast w części z dachem płaskim 723 cm (rys.8 i rys.9, poziom murłaty + poziom terenu 583cm + 140 cm). Dowody te wskazują na spełnienie przez projekt budynku warunku wysokości, w granicach wynikających z planu zagospodarowania przestrzennego. Zaprojektowana powierzchnia zabudowy segmentu zabudowy nie przekracza 25% i jest dostosowana do aktualnie obowiązujących przepisów dotyczących sposobu ustalania powierzchni zabudowy, określonej w przepisach § 8 ust.2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012r.,poz.462). Decyzja w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę nie ma charakteru uznaniowego, inwestor wypełnił nałożone przepisami prawa budowlanego obowiązki określone m.in. przepisami art.32 ust.1 pkt 2, ust.4 pkt 1 i 2, art.33 ust.1, ust.2 pkt 1-3 Prawa budowlanego, a podnoszony zarzut niezadowolenia skarżących ze sposobu rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją i wniosek o jej uchylenie, w ocenie organu II instancji nie zasługiwał na uwzględnienie.

Skargę na powyższą decyzję złożyli L. i M. T., zarzucając jej naruszenie art.1 ust.2 pkt 1 i 2 oraz art.61 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz.717), albowiem projektowany budynek nie spełnia wymagań zabudowy bliźniaczej, gdyż styka się z już istniejącym budynkiem wyłącznie w zakresie fragmentu ściany wspólnej (położonej w granicy), a nadto znacznie przekracza wymiary istniejącego już budynku, ma być od niego wyższy i dłuższy, a w konsekwencji zajmuje powierzchnię zabudowy większą aniżeli przewidziana w planie miejscowym, czym naruszać będzie walory architektoniczne i krajobrazowe. Projektowany budynek ani swoją skalą, ani charakterem nie nawiązuje do istniejącej już zabudowy. Nadto umieszczenie dachu wyższego o ponad 2 m od budynku skarżących oraz cofnięcie z tyłu działki linii zabudowy o ponad 3 m w stronę ogrodu jest niedopuszczalne przy zabudowie bliźniaczej i spowoduje negatywne skutki dla osób korzystających z już istniejącego budynku, poprzez nadmierne zacienienie, czym naruszy zasadę dobrego sąsiedztwa. Nadto większość dachów na ulicy [...] to dachy płaskie, w związku z czym charakter zaprojektowanego budynku nie pozostaje w żadnym związku z istniejącą zabudową. Skarżący zarzucili także naruszenie art.7, 11, 107 § 1 i 3 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie rozstrzygnięcia i nierozpoznanie istoty sprawy. Nie sposób także uznać w ocenie skarżących, że balkony (będące uprzednio tarasami wspartymi na zewnętrznych filarach), znajdujące się tuż nad powierzchnią gruntu nie stanowią powierzchni zabudowy, w związku z czym przekroczony został również 25 % wskaźnik zabudowy powierzchni działki, co narusza zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym skarżący domagali się uchylenia decyzji obu instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując prezentowane wcześniej stanowisko (k[...].).

W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania M. K. – K. domagała się jej oddalenia (k[...]. i k[...].).

Pełnomocnik uczestniczki postępowania E.y S. wniósł jak w skardze, podnosząc, iż umknął uwadze organów fakt, że sporny dach częściowo jest płaski, a częściowo skośny, choć prawdą jest, że przy ulicy [...] występują dachy zarówno płaskie, jak i skośne, lecz nie ma budynku o dachu częściowo płaskim, a częściowo skośnym. Zatem dach budynku wybudowanego później w zabudowie bliźniaczej powinien być taki sam, jak budynku pierwotnego, to jest w tym przypadku płaski.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej ppsa), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 kpa, a więc w sposób przekonywujący. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 ppsa). Nadto zgodnie z przepisem art.153 i art.170 cytowanej ustawy, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia oraz orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Zasadniczą i wiążącą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 października 2011r., sygn.akt IV SA/Po 648/11 oraz fakt, czy wytyczne Sądu zostały zrealizowane przez organy administracyjne I i II instancji.

Należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymaganiami ochrony środowiska. Oznacza to, że przed wydaniem ww. decyzji organ zobowiązany jest do oceny zgodności przedstawionego projektu budowlanego z ustaleniami planu miejscowego stanowiącego obowiązujące prawo miejscowe. W sytuacji więc, gdy ustalenia planu miejscowego są niezgodne z wnioskowanym do zatwierdzenia projektem budowlanym, organ nie ma możliwości wydania pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego.

Uwzględniając fakt, iż organy administracyjne wykonując wytyczne Sądu udzieliły w niniejszym postępowaniu pozwolenia na budowę, zasadnym jest ponowne sięgnięcie do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Jeżyce 3 w Poznaniu, zatw. Uchwałą Nr LXXIII/857/III/01 Rady Miasta Poznania z dnia 20 listopada 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 162, poz. 4483). Jak wynika z postanowień planu dla obszaru 7M, na którym znajduje się inwestycja planowana na działce nr. geod.[...], arkusz [...], obręb [...], nowe budynki winny nawiązywać do skali i charakteru zabudowy istniejącej (§5 ust. 2 planu). Zabudowa domami mieszkalnymi musi być sytuowana zgodnie z wyznaczonymi liniami zabudowy (§5 ust. 3 lit. c planu). Dopuszczalny, maksymalny % zabudowy działki (budynku mieszkalnego i pomocniczego) wynosi z zabudową wolnostojącą i bliźniaczą na działkach: do 800 m2 powierzchni - do 25% ich powierzchni (§5 ust. 3 lit. h planu).

Mając powyższe na uwadze Sąd Administracyjny w sprawie o sygn.IV SA/Po 648/11 przesądził, iż planowany budynek ma charakter mieszkalny, a powierzchnia zabudowy projektowanego budynku jest mniejsza od budynku sąsiedniego. Przy uwzględnieniu faktu, iż szerokość działki, na której ma być wybudowany przedmiotowy budynek jest również dużo mniejsza od działki sąsiedniej, wybudowanie budynku, który wystaje w głąb działki względem budynku sąsiedniego, stanowiącego segment prawy, co do zasady, nie narusza dyspozycji §5 ust. 2 planu. Wysunięcie nowego (lewego) segmentu zabudowy bliźniaczej w głąb działki względem istniejącego już segmentu nie narusza również przepisów dotyczących linii zabudowy. Bowiem zasadniczo obowiązek wyznaczenia linii zabudowy dotyczy frontu działki znajdującego się przy drodze publicznej, nie zaś każdej strony działki. Dla terenu zaś, na którym znajduje się planowana inwestycja wyznaczona jest jedna linia zabudowy od strony drogi publicznej. Taki sposób ustalania linii zabudowy jest również uzasadniony względami celowościowymi. Ustalenie linii zabudowy ma służyć zapewnieniu ładu przestrzennego. Zapewnienie harmonijnego usytuowania budynków jest bowiem szczególnie istotne od strony przestrzeni publicznej, najczęściej drogi publicznej. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd w sprawie objętej sygnaturą IV SA/Po 648/11 uznał, że decyzja w tym zakresie nie narusza również obowiązujących przepisów. Jak wynika bowiem z przyjętego projektu budowlanego, w pasie 3 m od granicy - szerokość projektowanego budynku odpowiada wysokości i szerokości części bliźniaka wybudowanej na działce sąsiedniej. Jest to zgodne z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który zastrzega, że długość projektowanego budynku w granicy nie może być większa niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej. Dlatego też zarzuty zawarte w skardze dotyczące braku zachowania linii zabudowy, naruszenia zasady dobrego sąsiedztwa poprzez wysunięcie budynku o 3m w głąb działki – ogrodu, co spowoduje brak ładu architektonicznego, efekt zacienienia nieruchomości skarżących nie mogły być przedmiotem rozpoznawania w niniejszym postępowaniu, albowiem zostały już merytorycznie rozpoznane.

Wyjaśnienia wymagały jedynie kwestie związane z wysokością i dachem budynku poza pasem trzymetrowym od granicy działek. Albowiem jak wskazał Sąd, planowany budynek, poza pasem 3 m od granicy, jest wyższy od budynku sąsiedniego. Tę część budynku, w przeciwieństwie do budynku sąsiedniego z dachem płaskim, inwestor zaplanował również pokryć dachem skośnym. Należy zaważyć, iż słusznie ponownie rozpoznając sprawę organy wskazały, iż zaprojektowany budynek stanowi brakujący segment zabudowy bliźniaczej i wypełnia dyspozycję § 5 ust.3 planu zagospodarowania przestrzennego. Należy mieć na względzie, iż budynki w zabudowie bliźniaczej (pojęcie to nie zostało bowiem zdefiniowane w przepisach z zakresu zagospodarowania przestrzennego) nie muszą być identyczne architektonicznie. Również przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz.1623 ze zm.), nie zawierają legalnej definicji zabudowy bliźniaczej. Do pojęcia tego odwołuje się jedynie art.3 pkt 2a pr.bud., definiujący budynek mieszkalny jednorodzinny. Zgodnie z nim, przez taki budynek należy rozumieć budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Segment budynku w zabudowie bliźniaczej nie musi być lustrzanym odbiciem, lecz powinien zachowywać przynajmniej pewien stopień podobieństwa. Owe podobieństwa powinny występować w zakresie gabarytów każdego z segmentów tj. powierzchni zabudowy, kubatury, szerokości elewacji frontowej itp. Projektowany budynek w pasie szerokości 3,3 m wzdłuż granicy z prawym segmentem ma dach płaski i nawiązuje do zabudowy sąsiedniej, w pozostałej dopiero części jest dach stromy. W § 5 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego brak wymogu, aby segmenty zabudowy bliźniaczej były projektowane jako lustrzane odbicie segmentu istniejącego (w § 5 ust.3 pkt n planu przewiduje obligatoryjnie, iż jedynie budynek mieszkalny o 1 kondygnacji naziemnej musi mieć dach stromy). W rejonie zaś projektowanego budynku przy ul.[...] nr [...], [...] [...], [...] występują budynki o dachach stromych, zaś przy budynkach nr [...], [...], [...],[...] są dachy płaskie. A zatem projektowany budynek nawiązuje do zabudowy istniejącej. Również w ocenie Sądu organy prawidłowo rozstrzygnęły kwestię dotyczącą wysokości projektowanego budynku, która mieści się w granicach wynikających z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dom w zabudowie bliźniaczej może bowiem posiadać zróżnicowaną powierzchnię zabudowy segmentów i wysokość zgodną z przepisami tj.planem zagospodarowania przestrzennego (lub decyzją o warunkach zabudowy). Odnośnie terenu 7M w planie miejscowym nieprzekraczalna, maksymalna wysokość zabudowy domu mieszkalnego od poziomu terenu zabudowy została ograniczona do 10m do kalenicy dachu stromego lub 7,5 m do stropu dachowego dachu płaskiego. Z akt sprawy wynika, co zresztą słusznie podkreśliły organy w zaskarżonych decyzjach, że wysokość projektowanego budynku do kalenicy wynosi 977 cm, natomiast w części z dachem płaskim 723 cm. A zatem projekt budynku spełnia warunek wysokości w granicach wynikających z planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu zaprojektowana powierzchnia zabudowy, segment zabudowy nie przekracza 25% i jest dostosowana do aktualnie obowiązujących przepisów dotyczących sposobu ustalania powierzchni zabudowy, określonej w przepisach § 8 ust.2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012r. poz.462). Nie przekroczono określonego w § 5 ust.3 lit.h planu dopuszczalnego limitu powierzchni zabudowy wynoszącego 25%. W przedłożonym nowym zmienionym projekcie budowlanym zrezygnowano ze schodów zewnętrznych i tarasów wspartych na zewnętrznych filarach, w związku z czym powierzchnia zabudowy wyniosła 24,9%.

Niezasadne zatem w ocenie Sądu okazały się zarzuty skarżących dotyczące naruszenia przez organ odwoławczy zarówno przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzenny, jak i art. 7, art. 11 i art. 107 kpa. Przepis art. 7 kpa nakazuje bowiem organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zasada prawdy obiektywnej). Zasada ta realizowana jest przede wszystkim przez przepisy normujące postępowanie dowodowe (wyjaśniające), zwłaszcza przez art. 77 § 1 kpa, nakazujący organom zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, oraz art. 80 kpa, nakazujący ocenę faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego. Organ odwoławczy rozpoznaje więc sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, co oznacza, że ma on obowiązek rozpoznać - podane w odwołaniu - wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji (por. wyrok NSA z 20 grudnia 1999 r., IV SA 274/97 - LEX nr 48234; wyrok WSA w Warszawie z 14 kwietnia 2005 r., III SA/Wa 180/05 -LEX nr 166546).

W niniejszym postępowaniu organy obu instancji zbadały zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i dokonały prawnej argumentacji, która pozwalała przyjąć za dopuszczalne w świetle postanowień obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego wybudowanie w zabudowie bliźniaczej budynku częściowo wyższego niż sąsiedni i pokrytego w części - poza pasem 3 m od granicy - dachem stromym.

Mając powyższe na uwadze oraz fakt, iż zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa, Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.