Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 858/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 § 1 pkt 10, art. 15 § 1, art. 26 § 1, art. 56 § 1 pkt 1, art. 125 § 1, art. 29 § 1 zd. drugie, art. 33 § 1 pkt 5, art. 7 § 1 i 2, art. 121 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej: PINB) postanowieniem z dnia [...] 2016 r., nr [...] znak: [...] na podstawie art. 122 § 1 i 2 oraz art. 121 § 2 i 4 w zw. z art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U z 2016 r. poz. 599, dalej: u.e.p.a.) oraz art. 124 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U z 2016 r. poz. 23, dalej: K.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. nałożył na K. J. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 10.000 zł w związku z niewykonaniem obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2016 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia PINB wyjaśnił, że w dniu [...] 2015 r. wydał decyzję nr [...] znak: [...], którą nakazał ówczesnemu właścicielowi T. J. rozbiórkę stropu o pow. ok. 97,4 m2, wykonanego nad parterem w prawej części budynku (od frontu) mieszkalnego przy ul. [...] w P., wykonywanego po doręczeniu postanowienia wydanego w dniu 14 listopada 2014 r. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, którym wstrzymano prowadzenie robót budowlanych w zakresie przebudowy w przedmiotowym budynku. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) z dnia [...] 2015 r., sygn. [...] Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 18 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Po 574/15 odmówił wstrzymania wykonania decyzji rozbiórkowej. PINB wskazał, że w dniu [...] 2016 r. adw. B. W. pełnomocnik M. M. - strony postępowania powiadomił organ, że obowiązek rozbiórki stropu nie został wykonany. W związku z tym organ uznał za konieczne skierowanie sprawy na drogę administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Równocześnie ustalono, że od 9 października 2015 r. doszło do zmiany właściciela przedmiotowej nieruchomości, a nowymi jej właścicielami, a tym samym adresatami obowiązku rozbiórki stali się K. J. i K. J..

PINB wyjaśnił, że pełniąc rolę wierzyciela, zgodnie z art. 6 § 1 oraz art. 15 § 1 u.p.e.a., wystosował w dniu 29 kwietnia 2016 r. upomnienie wzywające zobowiązanych - nowych właścicieli do dobrowolnego wykonania obowiązku rozbiórki. Upomnienie to zawierało zagrożenie, iż dalsze uchylanie się od wykonania decyzji PINB z dnia [...] 2015 r. spowoduje wszczęcie administracyjnego postępowania egzekucyjnego, w którym zastosowane zostaną środki egzekucyjne. Upomnienie doręczono w dniu 9 maja 2016 r., a zobowiązani w żaden sposób na nie nie zareagowali.

Stwierdzono, że decydującą dla wszczęcia administracyjnego postępowania egzekucyjnego okolicznością, niesporną w niniejszej sprawie, jest to, że zobowiązana pomimo upływu znacznego okresu czasu jaki minął od dnia wymagalności obowiązku rozbiórki uchyla się od dobrowolnego jego wykonania. W związku z powyższym PINB, pełniąc rolę wierzyciela i organu egzekucyjnego zobowiązany był zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. wdrożyć administracyjne postępowanie egzekucyjne oraz zastosować środki egzekucyjne. Wyjaśniono, że podstawowe wytyczne warunkujące wybór adekwatnego do konkretnego stanu faktycznego środka egzekucyjnego zawarte są w art. 7 u.p.e.a Ów przepis nakazuje stosować jedynie środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, zakazuje ich stosowania w momencie wykonania obowiązku lub jego bezprzedmiotowości oraz powinien kierować się zasadą stosowania najmniej uciążliwego środka i zasadą stosowania środka prowadzącego bezpośrednio do wykonania egzekwowanego obowiązku. Zważywszy, iż obowiązek objęty tytułem wykonawczym [...] obejmuje wykonanie określonych czynności przez zobowiązaną organ egzekucyjny może zastosować jedynie jeden z dwóch środków egzekucyjnych – grzywnę w celu przymuszenia bądź wykonanie zastępcze. PINB uznał, że odpowiednim, służącym podstawowemu celowi egzekucji będzie zastosowanie grzywny w celu przymuszenia.

Wyjaśnił przy tym, że orzeczenie wykonania zastępczego byłoby niecelowe oraz sprzeczne z zasadą stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 127 u.p.e.a. polega ono na powierzeniu wykonania egzekwowanego obowiązku innemu podmiotowi, który wykona go na koszt i ryzyko zobowiązanego. W przypadku zastosowania grzywny, to zobowiązany pozostaje głównym podmiotem decydującym o wykonaniu obowiązku. Może on w każdym czasie wykonać obowiązek, a tym samym uchronić się od konieczności zapłacenia grzywny, zgodnie bowiem z art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Wykonanie zastępcze wprowadza do postępowania egzekucyjnego nowy podmiot, jakim jest wykonawca. Od momentu przystąpienia do prowadzenia robót, zgodnie z art. 132 § 2 u.p.e.a., to również wykonawca decyduje o tym, czy odstąpi na wniosek zobowiązanego od kontynuowania prac. Stawia to zobowiązanego w zdecydowanie gorszej pozycji, bowiem odbiera mu możność zdecydowania o samodzielnym wykonaniu obowiązku. Idąc dalej, nawet gdyby wykonawca i organ egzekucyjny przychylili się do wniosku zobowiązanego o zaniechanie stosowania wykonania zastępczego, organ powinien nałożyć na zobowiązanego konieczność złożenia odpowiedniego zabezpieczenia wykonania objętego tytułem wykonawczym obowiązku, co stanowi dla zobowiązanego kolejną dolegliwość, której należy unikać. Dlatego PINB uznał, że należy zobowiązaną w pierwszej kolejności przymusić do wykonania, nałożonego obowiązku rozbiórki stropu poprzez zastosowanie grzywny w celu przymuszenia. Jednocześnie zaznaczył, że jeżeli środek ten nie przyniesienie oczekiwanych skutków niezwłocznie przystąpi do orzeczenia wykonania zastępczego - środka prowadzącego bezpośrednio do wykonania obowiązku. Organ stan na stanowisku, że na obecnym etapie zasadnym jest jednak okazanie zaufania zobowiązanej poprzez przyjęcie, że groźba wyrządzenia jej dolegliwości finansowej jest wystarczająca do skłonienia jej do wykonania obowiązku.

Dalej PINB wskazał, że objęta nakazem rozbiórki jest wprawdzie część obiektu budowlanego - strop budynku, jednakże ponieważ powierzchnia zabudowy, która służy do obliczania wysokości grzywny (art. 121 § 5 u.p.e.a.), nie jest wyznaczana przez powierzchnię stropu, a rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu (w szczególności ścian zewnętrznych budynku), to uznał, iż zachodzi konieczność wymierzenia grzywny uznaniowej (art. 121 § 2 u.p.e.a.), a nie grzywny naliczanej z art. 121 § 5 u.p.e.a. Objęta nakazem rozbiórki nie jest bowiem część budynku wyznaczona powierzchnią zabudowy w rozumieniu powyższej definicji - rozbiórka obejmuje strop, natomiast okalające go ściany nie podlegają rozbiórce. Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 121 § 2 u.p.e.a. ponieważ zobowiązana jest osobą fizyczną, grzywnę można wymierzyć w wysokości do [...] zł, lecz jej wysokość winna zostać uzasadniona. Kwota [...]zł jest w ocenie organu adekwatnym środkiem perswazyjnym oraz przymuszającym do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wyjaśniono, że okres czasu jaki minął od przejścia na zobowiązaną egzekwowanego obowiązku był wystarczający do przygotowania, zorganizowania i przedsięwzięcia czynności stanowiących wykonanie decyzji. Nie został on jednak przez zobowiązaną wykorzystany w sposób należyty - egzekwowanego obowiązku nie wykonano. Grzywna zaś musi zachować swój przymuszający charakter. Ponieważ zakres robót stanowiących wykonanie egzekwowanego obowiązku jest dość szeroki, a roboty te można uznać za kosztowne, w ocenie PINB tylko grzywna w maksymalnej wysokości stanowić będzie odczuwalny bodziec skłaniający zobowiązaną do wykonania egzekwowanego obowiązku. Nieopłacalnym i nieracjonalnym jest narażenie się na konieczność uiszczenia grzywny w powyższej wysokości, w sytuacji gdy kwotę tę można spożytkować na choćby częściowe pokrycie kosztów wykonania egzekwowanego obowiązku. Organ zważył przy tym, że konieczność uiszczenia kwoty [...]zł nie wyrządzi zobowiązanej znacznej szkody majątkowej, nie jest też zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym, a jednocześnie kwota ta będzie stanowić istotny, odczuwalny bodziec ekonomiczny, skłaniający do wykonania egzekwowanego obowiązku. Organ podkreślił, że kwota grzywny nie powinna być determinowana możliwościami finansowymi zobowiązanej. Równocześnie zaznaczył, że nie ma też obaw, by grzywna pozbawiła zobowiązaną środków niezbędnych do zapewnienia minimum egzystencji. Przeciwdziałają temu stosowne przepisy ograniczające egzekucję, wyłączające spod egzekucji określone przedmioty (art. 8 i 8a u.p.e.a.), chroniące przed zajęciem określoną część wynagrodzenia, emerytury, renty czy też środków na rachunku bankowym (art. 8a, art. 9, art. 10 u.p.e.a.), umożliwiające wyłączenie spod egzekucji określonych składników majątkowych, gdy wymaga tego ważny interes zobowiązanego (art. 13 u.p.e.a.). PINB podkreślił też, że grzywna w celu przymuszenia nie stanowi kary za niewykonanie obowiązku; jest bowiem nakładana dopiero w przypadku uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku.

K. J. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie PINB, zarzucając mu:

- naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania dowodów oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego jej interesu,

- naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego, który nie prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku,

- nałożenie grzywny na jednego ze współwłaścicieli w maksymalnej kwocie, gdy kwota ta powinna zostać podzielona zgodnie z udziałami we współwłasności,

- wydanie postanowienia bez przeprowadzenia oględzin i zbadania przyczyn braku realizacji obowiązku, bez stwierdzenia co stanowi wykonanie decyzji skoro organ stwierdził, że nie ma możliwości przywrócenia do stanu poprzedniego,

- pominięcie opinii ekspertów w zakresie zagrożenia katastrofą budowlaną oraz wysokimi kosztami, a także w zakresie braku celowości wykonalności decyzji, która w istocie prowadzi do odtworzenia tego samego stropu w tym samym kształcie (celem zabezpieczenia całości konstrukcji budynku, której elementem składowym jest między innymi strop),

- nałożenie grzywny w celu przymuszenia na współwłaścicieli pomimo, że poprzedni właściciel ma prawo dożywotniego użytkowania nieruchomości i w istocie jest użytkownikiem nieruchomości,

- wydanie postanowienia bez merytorycznego rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny podstawy jego wydania- decyzji o orzeczeniu rozbiórki, której podstawa sprowadza się do stwierdzenia, czy prowadzone przez T. J. prace w istocie były pracami zabezpieczającymi,

- wydanie postanowienia pomimo pierwotnego wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 10 września 2015 r. postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji nakazującej rozbiórkę

- wydanie postanowienia pomimo braku precyzyjności określenia przedmiotu rozbiórki,

- wydanie postanowienia w stanie wątpliwości co do okoliczności, czy decyzja będąca podstawą wydanego postanowienia dotyczy postępowania egzekucyjnego związanego z niewykonaniem decyzji nakazującej T. J. zaniechanie prowadzenia dalszych robót budowlanych, polegających na przebudowie budynku położonego przy ulicy [...], czy też postępowania egzekucyjnego związanego z niewykonaniem jakiejś innej decyzji, w której nakazano stronie rozbiórkę, pomimo, że takie wątpliwości nie zostały wyjaśnione pomimo wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt: II SA/Po 1017/15,

- wydanie postanowienia pomimo sprzeczności występujących pomiędzy decyzją organu I, a organu II instancji, który w decyzji utrzymującej zaskarżoną decyzję o rozbiórce w mocy wskazał, że "uzasadnione jest nakazanie rozbiórki robót budowlanych wykonanych po doręczeniu postanowienia (niecelowe jest wydanie nakazu doprowadzenia do stanu wcześniejszego, skoro istniał wcześniej inny strop)",

- wydanie postanowienia w sytuacji, kiedy organ nie wie, w jaki sposób decyzja ma zostać wykonana i co znaczy wykonanie przedmiotowej decyzji i wskazuje na niecelowość doprowadzenia do stanu faktycznego (decyzja [...]), a jedynie nakazanie rozbiórki praw budowlanych dokonanych po doręczeniu postanowienia, bez ustalenia zakresu tych prac.

Z uwagi na powyższe zarzuty żaląca się wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Jednocześnie na podstawie art. 17 § 3 u.p.e.a. wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia.

Uzasadniając zażalenie K. J. w pierwszej kolejności przedstawiła okoliczności faktyczne i prawne związane z wydaniem decyzji PINB nr [...] z dnia [...] 2015 r., znak [...] nakazującej ówczesnemu właścicielowi T. J. rozbiórkę stropu o pow. ok. 97,4 m2, wykonanego nad parterem w prawej części budynku (od frontu) mieszkalnego przy ul. [...] w P., działka nr [...], arkusz [...]. Wskazała przy tym, że tego samego dnia [...] 2015 r. PINB wydał również decyzję nakazującą ówczesnemu właścicielowi zaniechanie dalszych robót budowlanych polegających na przebudowie przedmiotowego budynku, wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W związku z tym, jej zdaniem, zachodzą wątpliwości, czy decyzja będąca podstawą zaskarżonego postanowienia dotyczy postępowania egzekucyjnego związanego z niewykonaniem obowiązku zaniechania prowadzenia dalszych robót budowlanych, czy postępowania egzekucyjnego związanego z niewykonaniem obowiązku rozbiórki stropu. Nadto zobowiązana podniosła, że przed WSA w Poznaniu toczy się pod sygn. akt II SA/Po 574/15 postępowanie ze skargi T. J. na decyzję WWINB z dnia [...] 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję PINB z dnia [...] 2015 r. o nakazie rozbiórki. Jej zdaniem już sama ta okoliczność powinna skutkować zaprzestaniem prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Następnie strona przedstawiła zarzuty odnoszącego się do ww. decyzji, zaznaczając przy tym, że w rzeczywistości decyzja jest niewykonalna, albowiem jej wykonanie w rzeczywistości polegałoby na wykonaniu tego samego stropu żelbetowego celem zabezpieczenia konstrukcji. W tym zakresie strona zarzuciła PINB naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności.

Następnie zobowiązana podniosła, iż PINB w sposób arbitralny nałożył na nią grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 10.000 zł, nie podejmując ustaleń co do faktycznych kosztów rozbiórki stropu i nie wyjaśniając dostatecznie, jakimi konkretnie przesłankami kierował się nakładając grzywnę maksymalnej wysokości. Wskazała tez, iż brak jest jakiejkolwiek informacji o tym, aby organ przeprowadzał oględziny.

Nadto wskazała, że obowiązek rozbiórki nie przechodzi na obdarowanych, zwłaszcza, że T. J. ma ustanowioną dożywotnią służebność przedmiotowej nieruchomości i ją użytkuje. Zaznaczyła też, że aktualnie jest dwóch współwłaścicieli, zatem wysokość grzywny winna być w równej części podzielona na każdego ze współwłaścicieli, a nie zostać odrębnie nałożona na każdego ze współwłaścicieli w maksymalnej wysokości.

Strona podniosła też, że wykonanie zaskarżonej decyzji grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków i dlatego konieczne jest wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zażalenia. Następnie zobowiązana odniosła się do obowiązku określonego w tytule wykonawczym, wskazując na nieprecyzyjność w określeniu zakresu rozbiórki i powołując się na opinie rzeczoznawców budowlanych, których zdaniem konieczne jest niezwłoczne dokończenie już rozpoczętej konstrukcji zabezpieczającej, a nie jej rozbiórka. Zaznaczyła, że w sprawie rozbiórki przedmiotowego stropu sporządzonych było pięć niezależnych opinii i w każdej z nich specjaliści stwierdzili konieczność podjęcia prac zabezpieczających, a także uznali, że realizacja decyzji jest niemożliwa, albowiem może doprowadzić do katastrofy budowlanej. Dodała, że opinie te zostały przedłożone do sprawy toczącej się przed WSA w Poznaniu sygn. akt II SA/Po 574/15, a WWINB wydając decyzję utrzymującą w mocy decyzję o nakazie rozbiórki stropu stwierdził, że "uzasadnione jest nakazanie rozbiórki robót budowlanych wykonanych po doręczeniu postanowienia (niecelowe jest wydanie nakazu doprowadzenia do stanu wcześniejszego, skoro istniał wcześniej inny strop)".

Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] 2016 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając je wskazał na wstępie, że WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. II SA/Po 574/15 odmówił zmiany postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 18 lutego 2016 r., sygn. II SA/Po 574/15 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji WWINB z dnia [...] 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB z dnia [...] 2015 r., Nr [...] znak [...] W związku zaś z niewykonaniem przez zobowiązanego ww. decyzji i zbyciem nieruchomości w dniu 9 października 2015 r. PINB prowadzi w przedmiotowej sprawie postępowanie egzekucyjne wobec nowych właścicieli nieruchomości tj. K. J. (tytuł wykonawczy nr [...]) i K. J. (tytuł wykonawczy nr [...]). Organ odwoławczy wyjaśnił, że

postanowieniem z dnia [...] 2016 r., nr [...] znak [...] [...]/2016 organ I instancji oddalił zarzuty wniesione przez K. J. w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem WWINB z dnia [...] 2016 r., znak [...]

Odnosząc się do zarzutów K. J. WWINB stwierdził, że określona w tytule wykonawczym ww. decyzja PINB z dnia [...] 2015 r., Nr [...] znak [...] podlega wykonaniu, a egzekucja administracyjna obowiązków nią nałożonych jest dopuszczalna. Wyjaśnił, iż organ egzekucyjny będąc zobligowany do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 29 § 1 u.p.e.a.), nie jest jednocześnie uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.). Oznacza to, że chociaż z jednej strony obowiązkiem tego organu jest zbadanie, czy dany obowiązek może być egzekwowany w oparciu o przepisy u.p.e.a., czy tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony oraz czy zostało doręczone zobowiązanemu upomnienie (dopuszczalność egzekucji administracyjnej), to z drugiej nie może on odnieść się do treści nałożonego obowiązku, czy też w ogóle do potrzeby jego egzekwowania (zasadność i wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym), gdyż postępowanie egzekucyjne ma służyć wyegzekwowaniu takiego obowiązku, a nie stanowić kolejną drogę prawną do jego weryfikacji. Przystępując do badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej organ II instancji stwierdził, że: obowiązek rozbiórki nałożony decyzją PINB z [...] 2015 r. może być egzekwowany w oparciu o przepisy art. 2 § 1 pkt 10 w zw. z art. 3 § 1 u.p.e.a. Pisemne upomnienie zostało w dniu 05 maja 2016 r. doręczone skutecznie zobowiązanej, a tytuł wykonawczy nr [...] został prawidłowo wystawiony. Wobec faktu, iż nałożony obowiązek pozostawał nadal niewykonany, obowiązkiem organu I instancji jako organu egzekucyjnego było zastosowanie środka egzekucyjnego tj.: albo grzywny w celu przymuszenia albo wykonania zastępczego. Zdaniem WWINB zarzuty zażalenia są więc nieuzasadnione.

Ocenę prawidłowości zastosowania w tym przypadku grzywny w celu przymuszenia organ odwoławczy rozpoczął od przywołania zasady stosowania środków egzekucyjnych najmniej uciążliwych dla zobowiązanego (art. 7 § 2 u.p.e.a.), stwierdzając, że wykonanie zastępcze w przypadku obowiązków z zakresu Prawa budowlanego jest środkiem egzekucyjnym bardziej dolegliwym. Pociąga bowiem za sobą nieodwracalne dla zobowiązanego skutki natury finansowej. Stawia to zobowiązaną w zdecydowanie gorszej pozycji, bowiem odbiera jej możliwość zdecydowania o samodzielnym wykonaniu obowiązku gdyż od momentu przystąpienia do prowadzenia robót wykonawca (zastępczy) decyduje o tym, czy odstąpi od kontynuowania prac. Natomiast, zgodnie z art. 125 i 126 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku przez zobowiązaną nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanej. Natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą jej być zwrócone w całości lub w części.

Ponadto WWINB stwierdził, że uciążliwość grzywny w celu przymuszenia jest zazwyczaj mniejsza niż koszty wykonania zastępczego przez wyspecjalizowaną firmę, a ponoszone przez zobowiązanego, stąd - jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że zobowiązana wykona obowiązek w celu uniknięcia płacenia grzywny, należy zastosować w pierwszej kolejności ten środek. Przeniesienie ciężaru wykonania nałożonego obowiązku na administrację publiczną (a taki de facto byłby skutek zastosowania wykonania zastępczego) winno być dopiero efektem bezskuteczności zagrożenia wynikającego z grzywny w celu przymuszenia. Innymi słowy: na tym etapie postępowania egzekucyjnego - w świetle powyższych okoliczności - niecelowe byłoby zastosowanie wykonania zastępczego, a tym samym uzasadnione jest nałożenie grzywny w celu przymuszenia. W związku z powyższym WWINB wskazał, że w pełni podziela stanowisko PINB, iż w tym przypadku środkiem egzekucyjnym najmniej uciążliwym dla zobowiązanego jest grzywna w celu przymuszenia. Dodał, że dla oceny poprawności ustalenia wysokości zastosowanej grzywny zasadnicze znaczenie ma treść nałożonego obowiązku. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do wysokości ustalonej grzywny, podkreślając, że grzywna ma postawić zobowiązanego w sytuacji przymusowej, aby dobrowolnie wykonał obowiązek, zatem jej wysokość nie może być zbyt niska.

K. J. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższe postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego powtórzyła zarzuty postawione w zażaleniu od postanowienia organu I instancji. Nadto podniosła, iż postanowieniem z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt II OZ 920/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Po 574/16 o odmowie zmiany postanowienia odmawiającego wstrzymania zaskarżonej decyzji WWINB z dnia [...] 2015 r. o nakazie rozbiórki stropu i wstrzymał jej wykonanie. Powyższe zdaniem skarżącej uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżąca wskazała, że organy I i II instancji bagatelizują okoliczność ewentualnej katastrofy budowlanej, do której może dojść w związku z wykonaniem obowiązku określonego w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Sąd postanowieniem z dnia 2 grudnia 2016 r., rozpoznając wniosek skarżącej, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Wady, skutkujące koniecznością uchylenia postanowienia, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania go z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.) Sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.), względnie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Ponadto przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność postanowienia w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze, jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego.

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. nakazał właścicielowi nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] – T. J. rozbiórkę stropu o pow. ok. 97 m2, wykonanego nad parterem w prawej części budynku mieszkalnego (patrząc od frontu budynku). Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] 2015 r., kiedy to Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w ją w mocy decyzją znak: [...]

Wyjaśnić należy, iż powyższa decyzja PINB z dnia [...] 2015 r. podlegała również od dnia [...] 2015 r. wykonaniu, choć została zaskarżona do tutejszego Sądu. Zgodnie bowiem z 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W związku z powyższym PINB jako wierzyciel, a jednocześnie organ egzekucyjny - w sytuacji stwierdzenia, że obowiązek o charakterze niepieniężnym nałożony tą decyzją nie został wykonany - miał podstawy do skierowania na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. upomnienie do skarżącej, wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] i na jego podstawie wszczęcia postępowania egzekucyjnego (art. 26 § 1 u.p.e.a.).

W tym miejscu należy wskazać, że tak w dacie wszczęcia niniejszego postępowania egzekucyjnego, następnie w dacie wydania postanowienia PINB z dnia [...] 2016 r. nr [...] o nałożeniu na skarżącą grzywny w celu przymuszenia, jak i w dacie wydania zaskarżonego postanowienia ([...] 2016 r.) decyzja PINB określająca obowiązek podlegający egzekucji w ramach niniejszego postępowania, nie podlegała wstrzymaniu wykonania.

Przypomnieć należy, że tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Po 574/15 odmówił wstrzymania wykonania decyzji WWINB z dnia [...] 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB z dnia [...] 2015 r. nr [...], a następnie postanowieniem z dnia [...] 2016 r. odmówił zmiany ww. postanowienia z dnia [...] 2016 r. Zatem w okresie, kiedy doszło do wydania wobec skarżącej postanowień organów egzekucyjnych obu instancji w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce stropu o pow. ok. 97 m2, wykonanego nad parterem w prawej części budynku mieszkalnego (patrząc od frontu budynku), decyzja PINB z dnia [...] 2015 r. nr [...] nakładająca ów obowiązek podlegała wykonaniu. Stosownie zaś do treści art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części m.in. w razie wstrzymania wykonania obowiązku. Skoro więc przedmiotowy obowiązek podlegał wykonaniu organy egzekucyjne nie miały podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Jednocześnie Sąd pragnie wskazać, że wiadomym jest mu z urzędu, co podniesiono w skardze, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 września 2016 r. sygn. akt II OZ 920/16 uchylił wyżej wskazane postanowienie tutejszego Sądu z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Po 574/15 i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji WWINB z dnia [...] 2015 r. w przedmiocie rozbiórki przedmiotowego stropu w budynku przy ul. [...] w P.. Jednakże jak już wskazano na wstępie, rolą sądu administracyjnego w myśl 1 § 1 i 2 ustawy o ustroju sądów administracyjnych jest kontrola administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem, co oznacza, że w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd dokonuje oceny legalności wydanych postanowień w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia w stanie faktycznym i prawnym obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia. Skoro zaś do wstrzymania wykonania obowiązku określonego w decyzji PINB z dnia [...] 2015 r., nr [...] doszło po wydaniu zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia WWINB w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, to brak było podstaw, aby uznać, że organy egzekucyjne dopuściły się naruszenia wspomnianego art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., gdyż wstrzymanie wykonania obowiązku nastąpiło później.

Sąd nie podzielił też zarzutu skargi co do błędu w określeniu K. J. jako jednej (poza K. J.) z dłużników przedmiotowego obowiązku w sytuacji, gdy dotychczasowy właściciel nieruchomości T. J. uzyskał prawo osobiste nieodpłatnego i dożywotniego jej użytkowania. Bezsporne jest, na co zwrócił uwagę organ egzekucyjny I instancji, że od dnia 9 października 2015 r. w wyniku umowy darowizny pomiędzy T. J. a K. J. i K. J. doszło do zmiany właścicieli przedmiotowej nieruchomości. Dotychczasowy właściciel przeniósł własność nieruchomości na rzecz K. J. i K. J., jednocześnie uzyskując prawo osobiste nieodpłatnego i dożywotniego użytkowania nieruchomości.

Przepis art. 52 Prawa budowlanego określa, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w pierwszej kolejności podmiotem zobowiązanym do rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jest inwestor, chyba że w okolicznościach sprawy podmiot ten w dacie orzekania już nie istnieje bądź nie ma tytułu do nieruchomości lub obiektu. Nie można orzec nakazu rozbiórki wyłącznie wobec inwestora - sprawcy samowoli budowlanej, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2016 r., II OSK 1278/16, Lex nr 2190739; wyrok NSA z dnia 21 lipca 2016 r., II OSK 742/16, Lex nr 2102286).

Na podstawie decyzji PINB z dnia [...] 2015 r. nr [...] zobowiązanym do wykonania nałożonego nań obowiązku był T. J.. Zważywszy, że na podstawie umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 9 października 2015 r. nr [...] (jak wynika z wypisy księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości – k. 55 akt adm. I inst.) zbył on własność na rzecz K. J. i K. J., a sam uzyskał jedynie prawo dożywocia określone w art. 908-916 K.c., które nie mieści się w kategorii praw, o których mowa w art. 52 P.b. prawidłowo organy egzekucyjne przyjęły, że następstwo prawne spowodowało przejście obowiązku na nowych właścicieli nieruchomości (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 maja 2014 r., II SA/Kr 266/14, Lex nr 1531388).

Z uwagi na alternatywne wymienienie w art. 52 P.b. inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, nie jest wykluczone, że egzekucja może toczyć się dalej przeciwko dotychczasowemu właścicielowi - jest to jednak dopuszczalne tylko wówczas, gdy dotychczasowy właściciel jest nadal posiadaczem i zarządcą nieruchomości (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 stycznia 2009 r., II SA/Lu 218/08, Lex nr 558393). Z uwagi zaś na fakt, że T. J. w trakcie prowadzenia niniejszego postępowania egzekucyjnego i wydania kontrolowanych postanowień łączyło z przedmiotową nieruchomością jedynie prawo dożywocia, czego skarżąca nie kwestionowała, należy stwierdzić, że organy egzekucyjne prawidłowo uznały za zobowiązanych nowych właścicieli nieruchomości.

Nie sposób też zgodzić się z zarzutem skarżącej jakoby niedopuszczalne było nałożenie grzywny w celu przymuszenia w określonej przez PINB maksymalnej kwocie zarówno wobec skarżącej, jak i K. J.. Sąd pragnie zwrócić uwagę, że stosownie do przepisu art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Zatem wykonanie przez jednego ze współwłaścicieli obowiązku wskazanego w treści postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oznacza w świetle norm postępowania egzekucyjnego w administracji, że obowiązek określony w tytule wykonawczym został spełniony wobec obu zobowiązanych (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., II OSK 1571/11, Lex nr 1367329). Zważywszy na nabycie przedmiotowej nieruchomości wspólnie przez K. J. i K. J. są oni jako następcy prawni poprzedniego zobowiązanego T. J. wspólnie zobowiązani do wykonania obowiązku określonego w decyzji PINB z dnia [...] 2015 r., nr [...]. W rezultacie uprawnione było wystawienie tytułów wykonawczych do nich obojga i prowadzenia równolegle dwóch postępowań egzekucyjnych wobec każdego z zobowiązanych. W konsekwencji, wobec niewykonania obowiązku, należało w każdym z tych postępowań zastosować środek egzekucyjny, aby doprowadzić do wyegzekwowania wykonania obowiązku.

W ocenie Sądu nie można też zgodzić się z zarzutem skarżącej naruszenia przez organy orzekające przepisów art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i nieodniesienie się do zgromadzonego materiału dowodowego. Po pierwsze zważyć należy, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, tylko gdy przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej. Tym samym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się w administracyjny postępowaniu egzekucyjnym jedynie uzupełniająco. Odnośnie postępowania wyjaśniającego kwestie związane z obowiązkiem egzekwowanym w postępowaniu egzekucyjnym trafnie wskazały organy obu instancji, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 zd. drugie u.p.e.a.). Postępowanie egzekucyjne nie jest bowiem procedurą, w ramach której mają zostać skonkretyzowane prawa lub obowiązki strony, wynikające z przepisów prawa materialnego. Taka konkretyzacja ma bowiem miejsce na etapie wcześniejszym, określanym jako postępowanie jurysdykcyjne. Postępowanie egzekucyjne jest fazą następną, a jego celem jest doprowadzenie do wykonania aktu administracyjnego, który został wydany na zakończenie etapu jurysdykcyjnego. Organ egzekucyjny ma ograniczone możliwości badania sprawy, jego kognicja ogranicza się tylko i wyłącznie do zagadnień, związanych z samym wykonaniem aktu administracyjnego albo brakiem możliwości jego wykonania. Nie ma natomiast umocowania, aby sięgać "wstecz" i badać prawidłowość sposobu, w jaki w fazie jurysdykcyjnej skonkretyzowano prawa i obowiązki strony. Nie może zatem odnosić się do zagadnień, związanych z ustaleniami faktycznymi i zastosowaniem do nich przepisów prawa materialnego. Punktem wyjścia dla organu egzekucyjnego jest wykonywany akt administracyjny. Dopóki znajduje się on w obrocie prawnym, organ prowadzący egzekucję jest nim związany. W żadnym wypadku nie może samodzielnie dokonywać jego weryfikacji (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2016 r., II FSK 1138/14, Lex nr 2082790).

W tym kontekście zważyć nalży, że organy egzekucyjne nie były uprawnione do badania zasadności obowiązku nałożonego decyzją PINB z dnia [...] 2015 r., nr [...]. Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż podnoszone przez skarżącą kwestie techniczno-budowlane związane z rozbiórką stropu w powiązaniu z wynikającym z decyzji PINB z dnia [...] 2015 r. nr [...] obowiązkiem zaniechania w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w P. dalszych robót budowlanych polegających na jego przebudowie, również sprowadzają się do kwestionowania obowiązku. Skarżąca podniosła, że pomimo przedłożenia przez T. J. ekspertyz o konieczności dokończenia konstrukcji żelbetowej (w tym stropu pomiędzy kondygnacją parteru a I piętra) ze względu na bezpieczeństwo budynku, PINB wydał decyzję nr [...]. Następnie, odwołując się do złożonego przez T. J. do tutejszego Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Po 574/15 wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji WWINB z dnia [...] 2015 r., wskazała, że wedle oceny ekspertów z dziedziny budownictwa rozbiórka stropu (tj. wykonanie obowiązku) jest niemożliwa bez spowodowania katastrofy budowlanej. Powołała się przy tym na postanowienie NSA o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu można uznać, że obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Niewykonalność ta musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 25 lutego 2015 r., II SA/Go 81/15, Lex nr 1937429). Trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób, zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 maja 2014 r., Lex nr 15313880).

W związku z powyższym zdaniem Sądu podnoszone przez skarżącą ewentualne trudności natury technicznej w wykonaniu obowiązku rozbiórki stropu wybudowanego w przedmiotowym budynku mieszkalnym nie świadczą o niewykonalności obowiązku, do którego wykonania zmierzają organy egzekucyjne w niniejszej sprawie, lecz de facto oznaczają podjęcie próby zakwestionowania samego obowiązku, a zatem odnoszą się do istoty decyzji PINB z dnia [...] 2015 r., nr [...].

Dlatego też Sąd uznał, że organ nie prowadząc ustaleń w tym zakresie nie dopuścił się zarzucanego przez skarżącą naruszenia przepisów postępowania.

Nadto należy zwrócić uwagę, że kwestia niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym winna być podnoszona przez zobowiązaną i oceniana przez organ egzekucyjny jako podstawa zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., nie zaś jako zarzut przeciwko postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

Niezasadny okazał się również zarzut strony skarżącej naruszenia przez organy orzekające w niniejszej sprawie art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Skarżąca wskazała, że organy nie podjęły ustaleń co do kosztów wykonania obowiązku (rozbiórki stropu) i nie wyjaśniły dokładnie, jakimi przesłankami kierowały się nakładając grzywnę w maksymalnej wysokości 10.000 zł. Teza ta jest chybiona.

Zważyć zaś należy, iż w szerokim uzasadnieniu postanowienia z dnia 23 czerwca 2016 r. PINB rozpoczął od przywołania art. 7 u.p.e.a., by następnie wskazać, że zważywszy, iż obowiązek objęty tytułem wykonawczym [...] obejmuje wykonanie określonych czynności przez zobowiązaną organ egzekucyjny może zastosować jedynie jeden z dwóch środków egzekucyjnych – grzywnę w celu przymuszenia bądź wykonanie zastępcze. Uznał, że odpowiednim, służącym podstawowemu celowi egzekucji będzie zastosowanie grzywny w celu przymuszenia wyjaśnił, że orzeczenie wykonania zastępczego byłoby niecelowe oraz sprzeczne z zasadą stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, gdyż zgodnie z art. 127 u.p.e.a. polega ono na powierzeniu wykonania egzekwowanego obowiązku innemu podmiotowi, który wykona go na koszt i ryzyko zobowiązanego. Organ egzekucyjny wskazał, że w przypadku zastosowania grzywny, to zobowiązany pozostaje głównym podmiotem decydującym o wykonaniu obowiązku. Może on w każdym czasie wykonać obowiązek, a tym samym uchronić się od konieczności zapłacenia grzywny, zgodnie bowiem z art. 125 § 1 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Tymczasem wykonanie zastępcze wprowadza nowy podmiot – wykonawcę, który od momentu przystąpienia do prowadzenia robót, zgodnie z art. 132 § 2 u.p.e.a., decyduje o tym, czy odstąpi na wniosek zobowiązanego od kontynuowania prac. PINB wyjaśnił, że stawia to zobowiązanego w zdecydowanie gorszej pozycji, bowiem odbiera mu możność zdecydowania o samodzielnym wykonaniu obowiązku. Dalej organ I instancji stwierdził, że nawet gdyby wykonawca i organ egzekucyjny przychylili się do wniosku zobowiązanego o zaniechanie stosowania wykonania zastępczego, organ powinien nałożyć na zobowiązanego konieczność złożenia odpowiedniego zabezpieczenia wykonania objętego tytułem wykonawczym obowiązku, co stanowi dla zobowiązanego kolejną dolegliwość, której należy unikać.

Dlatego PINB uznając prymat zastosowania grzywny w celu przymuszenia zaznaczył, że jeżeli środek ten nie przyniesienie oczekiwanych skutków niezwłocznie przystąpi do orzeczenia wykonania zastępczego - środka prowadzącego bezpośrednio do wykonania obowiązku. Jednocześnie stwierdził, że na obecnym etapie zasadnym jest okazanie zaufania zobowiązanej poprzez przyjęcie, że groźba wyrządzenia jej dolegliwości finansowej jest wystarczająca do skłonienia jej do wykonania obowiązku.

Skarżąca mija się również z prawdą twierdząc, że organy orzekające nie wyjaśniły, dlaczego nałożyły nań grzywnę w celu przymuszenia w kwocie maksymalnej. Otóż PINB wyjaśnił jasno, że objęta nakazem rozbiórki jest wprawdzie część obiektu budowlanego - strop budynku, jednakże ponieważ powierzchnia zabudowy, która służy do obliczania wysokości grzywny (art. 121 § 5 u.p.e.a.), nie jest wyznaczana przez powierzchnię stropu, a rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu (w szczególności ścian zewnętrznych budynku), to zachodzi konieczność wymierzenia grzywny uznaniowej (art. 121 § 2 u.p.e.a.), a nie grzywny naliczanej z art. 121 § 5 u.p.e.a. Objęta nakazem rozbiórki nie jest bowiem część budynku wyznaczona powierzchnią zabudowy w rozumieniu powyższej definicji - rozbiórka obejmuje strop, natomiast okalające go ściany nie podlegają rozbiórce. Następnie wskazując, że na podstawie art. 121 § 2 u.p.e.a. zobowiązanej jako osobie fizycznej można wymierzyć grzywnę w wysokości do 10.000 zł, uzasadnił wymierzenie grzywny w maksymalnej kwocie tym, że jest ona adekwatnym środkiem perswazyjnym oraz przymuszającym do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Podał, że okres, jaki minął od przejścia na zobowiązaną egzekwowanego obowiązku był wystarczający do przygotowania, zorganizowania i przedsięwzięcia czynności stanowiących wykonanie decyzji (od października 2015 r.), a nie został on przez zobowiązaną wykorzystany w sposób należyty - egzekwowanego obowiązku nie wykonano. Jednocześnie stwierdził, że grzywna musi zachować swój przymuszający charakter, a ponieważ zakres robót jest dość szeroki, a roboty te można uznać za kosztowne, tylko grzywna w maksymalnej wysokości stanowić będzie odczuwalny bodziec skłaniający zobowiązaną do wykonania obowiązku. Dodał, że nieopłacalnym i nieracjonalnym byłoby narażenie się na konieczność uiszczenia grzywny w tej wysokości, w sytuacji gdy kwotę tę można spożytkować na choćby częściowe pokrycie kosztów wykonania obowiązku. Dodatkowo PINB zaznaczył, że nie ma też obaw, by grzywna pozbawiła zobowiązaną środków niezbędnych do zapewnienia minimum egzystencji. Przeciwdziałają temu stosowne przepisy ograniczające egzekucję, wyłączające spod egzekucji określone przedmioty (art. 8 i 8a u.p.e.a.), chroniące przed zajęciem określoną część wynagrodzenia, emerytury, renty czy też środków na rachunku bankowym (art. 8a, art. 9, art. 10 u.p.e.a.), umożliwiające wyłączenie spod egzekucji określonych składników majątkowych, gdy wymaga tego ważny interes zobowiązanego (art. 13 u.p.e.a.).

W ocenie Sądu powyższe wyjaśnienia należało uznać za wyczerpujące, a w ich świetle za chybione twierdzenia, że wbrew zasadzie określonej w art. 7 § 2 u.p.e.a. organy egzekucyjne nie zastosowały najmniej uciążliwego środka, który nie prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku. Z istoty zasady racjonalnego działania i zasady niezbędności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika obowiązek zastosowania takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji obowiązku. Co do zasady grzywna w celu przymuszenia stanowi środek o mniejszej dolegliwości niż wykonanie zastępcze (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2016 r., II OSK 3318/14, Lex nr 2169126). Odwrotna sytuacja, w której w pierwszej kolejności zastosowanie znajdzie wykonanie zastępcze powinna mieć miejsce wyjątkowo, np. kiedy to grzywna w celu przymuszenia z jakichś oczywistych względów nie może doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 sierpnia 2016 r., II SA/Sz 606/15, Lex nr 2116300). W ocenie Sądu skoro grzywna w celu przymuszenia została ustalona na kwotę 10.000 zł, a obowiązek objęty postępowaniem egzekucyjnym sprowadza się do zaawansowanych robót budowalnych polegających rozbiórce stropu, niecelowe było w rozumieniu art. 119 § 2 u.p.e.a. zastosowanie wykonania zastępczego. Jak trafnie wskazał WWINB doprowadzenie do wyegzekwowania obowiązku poprzez wykonanie zastępcze oznaczałoby konieczność poniesienia przez zobowiązaną kosztów działań wyspecjalizowanego przedsiębiorcy, na którego wybór nie miałaby ona wpływu, gdyż dokonałby go organ egzekucyjny (art. 130 u.p.e.a.). Ponadto uiszczenie grzywny w celu przymuszenia nie jest nieodzowne, albowiem zobowiązana może doprowadzić do wykonania obowiązku, co powoduje jej umorzenie (art. 125 § 1 u.p.e.a.). Wykonanie zastępcze może zaś wiązać się z koniecznością wpłacenia zaliczek na jego kosz (art. 129 u.p.e.a.), a organ egzekucyjny zobowiązany jest uwzględnić wniosek o zaniechanie dalszego prowadzenia wykonania zastępczego tylko wówczas, gdy uzna to oświadczenie za niebudzące wątpliwości (art. 132 § 2 u.p.e.a.). Może też uzależnić wyrażenie zgody na wniosek zobowiązanego od złożenia przez niego zabezpieczenia wykonania egzekwowanego obowiązku w formie, jaką uzna za wskazaną (art. 132 § 2 u.p.e.a.).

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem i dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę K. J. oddalono.

Uzupełniająco wyjaśnić należy, że spraw został rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 120 P.p.s.a. w zw z. art. 119 pkt 3 i P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.