Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 838/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Łukasz Trochym po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2018 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania M. J. od decyzji Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że pismem 4 maja 2016 r. [...] Sp. z o. o. w W. zwróciła się do Prezydenta [...] o wydanie decyzji ograniczającej, w trybie art. 124 ustawy z [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 z późn. zm.- dalej ugn), sposób korzystania z nieruchomości położonej w W. w Dzielnicy [...] przy ul. [...] , uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] oznaczonej jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...] , poprzez zezwolenie na realizację inwestycji liniowej, polegającej na budowie linii kablowej [...] na działce nr [...] w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - fragment obszaru [...] w rejonie ul. [...] .

Z treści księgi wieczystej wynika, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest M. J. .

Decyzją z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] Prezydent [...] ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonej w W. w Dzielnicy [...] , uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] , stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] (zgodnie z załącznikiem mapowym nr 1, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji) poprzez udzielenie zezwolenia [...] Sp. z o.o. w W. na realizację inwestycji liniowej, polegającej na budowie linii kablowej średniego napięcia, zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu obszaru [...] w rejonie ulicy [...] , zatwierdzonego uchwałą Rady [...] nr [...] z [...] grudnia 2003 r. wraz z ustanowieniem strefy bezpieczeństwa o szerokości 1,5 m, w której należy zaniechać zabudowy oraz dokonywania nasadzeń. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 124 ugn. Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. J. .

Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy Wojewoda [...] wskazał, że stosownie do art. 124 ust. 1 ugn starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Wojewoda podniósł, że organ wydający decyzję o ograniczeniu korzystania z nieruchomości powinien wziąć pod uwagę następujące kwestie: czy planowana realizacja inwestycji liniowej jest inwestycją spełniającą przesłanki inwestycji celu publicznego; czy planowane ograniczenie korzystania następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; czy właściciel, użytkownik wieczysty lub odpowiednio posiadacz nieruchomości nie wyraża zgody na wykonanie na nieruchomości prac niezbędnych do realizacji inwestycji celu publicznego oraz czy wniosek o wydanie zezwolenia został złożony przez uprawniony podmiot.

Wojewoda stwierdził, że budowa linii kablowej średniego napięcia stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ugn, zgodnie z którym celem publicznym jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Jak wynika z informacji z Rejestru Przedsiębiorców KRS nr [...] Sp. z o.o. zmieniła nazwę na [...] Sp. z o.o.

Organ odwoławczy wskazał, że rokowania z właścicielem w sprawie wejścia na przedmiotowy teren w celu realizacji inwestycji nie dały rezultatu. Z załączonej do wniosku korespondencji wynika, że właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na realizację planowanej inwestycji. Pismem z [...] stycznia 2014 r. inwestor zwrócił się do M. J. o wyrażenie zgody na ustanowienie prawa służebności przesyłu na działce nr [...] pod istniejącymi urządzeniami energetycznymi (po wykonaniu modernizacji), tj. na gruncie pod stacją trafo oraz na pasach gruntu wzdłuż przebiegu istniejących linii i nowo wybudowanej linii kablowej [...] oraz na gruncie stanowiącym dojazd do stacji. Za ustanowienie służebności zaproponowano wypłatę jednorazowego wynagrodzenia w wysokości [...] zł netto. Pełnomocnik właściciela pismem z 17 kwietnia 2014 r. zwróciła się do [...] o podjęcie niezwłocznych działań mających na celu usunięcie napowietrznej linii elektroenergetycznej z działki. W piśmie z 7 sierpnia 2014 r. [...] podtrzymał swoje stanowisko dotyczące wypłaty jednorazowego wynagrodzenia w kwocie [...] zł w zamian za wyrażenie zgody na realizację inwestycji polegającej na zdemontowaniu istniejącej linii napowietrznej SN i zastąpieniu jej linią kablową w drodze ustanowienia prawa służebności przesyłu. Pismem z 7 stycznia 2015 r. [...] ponownie zwrócił się do pełnomocnika właściciela o przedstawienie stanowiska w zakresie uregulowania sprawy korzystania przez spółkę z gruntu wzdłuż przebiegu linii kablowych SN na działce nr [...] . Powyższe pismo pozostało bez odpowiedzi.

Wojewoda wskazał, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości następuje zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dla obszaru [...] w rejonie ul. [...] obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwałą nr [...] Rady [...] z [...] grudnia 2003 r. Treść planu zagospodarowania przestrzennego, opisująca zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej w części dotyczącej zaopatrzenia w energię elektryczną, dopuszcza modernizację istniejących sieci niskiego napięcia i rozbudowę sieci energetycznej o nowe linie kablowe i stacje transformatorowe wnętrzowe [...]. Tym samym planowana inwestycja jest uwzględniona w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego. Powyższe wynika również z zaświadczenia wydanego przez Zarząd Dzielnicy [...] W., w którym Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] poinformował, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z ustaleniami wyżej wskazanego planu miejscowego.

Z załączonej do wniosku specyfikacji zadania wynika, że zaplanowana inwestycja będzie polegała na budowie linii kablowej Al. o przekroju 3x1x150/20kV ze stacji nr [...] i połączeniu jej z linią kablową SN o kierunkach: stacja nr [...] - słup linii nap. SN z odłącznikiem nr [...] w taki sposób, aby powstał nowy kierunek: stacja nr [...] - stacja nr [...] oraz demontażu linii napowietrznej SN na odcinku: słup linii nap. SN z odł. nr [...] - słup linii nap. SN z odł. nr [...] oraz linii kablowych SN ją zasilających pomiędzy stacją nr [...] , a miejscem połączenia, o którym mowa w pkt 1.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda zauważył, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż strony nie doszły do porozumienia w sprawie realizacji planowanej inwestycji. Na rozprawie administracyjnej [...] grudnia 2016 r. pełnomocnik właściciela oświadczyła, że jest możliwość zawarcia porozumienia pod warunkiem uprzedniego usunięcia napowietrznej linii elektrycznej i rozważenia możliwości przesunięcia stacji transformatorowej. Natomiast pełnomocnik inwestora oświadczył, że w terminie jednego miesiąca zajmie stanowisko w tej sprawie. Wobec powyższego, organ prowadzący postępowanie wyznaczył stronom termin do 9 stycznia 2017 r. na zajęcie stanowiska, czy rokowania zakończyły się pozytywnie czy negatywnie. W piśmie z 20 czerwca 2017 r. pełnomocnik inwestora wskazał, iż przedstawione na rozprawie przez pełnomocnika właściciela warunki nie są możliwe do spełnienia. Ze względu bowiem na konieczność zachowania ciągłości zasilania w energię elektryczną linia napowietrzna SN przebiegająca nad działką M. J. zostanie zlikwidowana niezwłocznie po wybudowaniu podziemnej linii kablowej zgodnie ze specyfikacją zadania nr [...] z [...] grudnia 2012 r. wydaną przez [...] Sp. z o.o. (obecnie [...] Sp. z o.o.). Natomiast przesunięcie stacji transformatorowej jest niemożliwe. Jedyną możliwością byłaby budowa nowej stacji, w innej lokalizacji, zastępującej istniejącą [...] . Jednakże biorąc pod uwagę stan techniczny stacji oraz uwzględniając, że została wybudowana pod koniec lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku nie ma aktualnie możliwości realizacji tego zadania przez [...] Sp. z o. o.

Powyższe wskazuje, że prowadzone rokowania nie doprowadziły do zawarcia porozumienia pomiędzy właścicielem i inwestorem.

Organ powołując się na orzecznictwo, zaznaczył, że chociaż art. 124 ust. 3 ugn stanowi o "wyrażeniu zgody", to w istocie chodzi w tym przypadku o zawarcie umowy cywilnoprawnej określającej sposób ograniczenia, i jego warunki zgodnie z wolą zainteresowanych stron (por. wyrok NSA z 9 lutego 2000 r., sygn. akt I SA/363/99, wyrok WSA w Szczecinie z 19 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 933/08, wyrok WSA w Lublinie z 31 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 2/09).

Wojewoda wskazał, że brak porozumienia pomiędzy stronami toczących się rokowań nie może stanowić podstawy do ich oceny jako pozornych, bądź uznania, że rokowań takich w ogóle nie było. Ustawa nakłada jedynie obowiązek przeprowadzenia rokowań, a nie ich pozytywnego zakończenia. W niniejszej sprawie strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, których żadna nie chciała uwzględnić i ostatecznie nie doszło do porozumienia. Nie oznacza to jednak, że rokowania się nie odbyły. Rokowania nie oznaczają bowiem konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich stanowiskach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Jeżeli zatem mimo zaproponowania stanowisk strony nie doszły do porozumienia, to tym samym rokowania były przeprowadzone, lecz strony nie wyraziły zgody na zawarcie umowy (por. wyroki WSA w Poznaniu z 3 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Po 894/09; WSA w Krakowie z 30 października 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 878/15).

Wojewoda stwierdził, że w przedmiotowej sprawie rokowania zostały zakończone wynikiem negatywnym, nie doszło bowiem do zawarcia porozumienia pomiędzy inwestorem a właścicielem nieruchomości. Jeżeli w sprawie mimo prowadzonych rokowań nie doszło do zawarcia umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonanie prac. Z powyższych przyczyn organ odwoławczy nie widział potrzeby przeprowadzania rozprawy administracyjnej w celu ustalenia, że w niniejszej sprawie nie doszło do przeprowadzenia rokowań.

Wojewoda wyjaśnił, że z wniosku inwestora oraz z mapy wynika, iż planowana inwestycja ma polegać na budowie linii kablowej SN, a nie przyłącza.

Jednakże niezależnie od powyższego organ zwrócił uwagę na orzecznictwo sądowe wskazujące na definicję sieci energetycznej zawartą w art. 3 ustawy Prawo energetyczne, ale też na wynikające z przepisów tej ustawy obowiązki przedsiębiorstwa energetycznego. Stosownie do treści art. 3 pkt 11 ustawy Prawo energetyczne sieci to instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii. Według art. 7 ust. 5 tej ustawy przedsiębiorstwo energetyczne ma obowiązek zapewnić realizację i finansowanie budowy i rozbudowy sieci, w tym na potrzeby przyłączania podmiotów ubiegających się o przyłączenie. Nie ma więc wątpliwości, że na podstawie tych przepisów budowa lub rozbudowa sieci na potrzeby przyłączania nowych odbiorców energii jest elementem koniecznym, planowym infrastruktury sieciowej, a zatem stanowi również inwestycję celu publicznego (por. wyroki WSA w Warszawie z 16 listopada 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1340/16; z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2564/16)

Poruszona natomiast w odwołaniu kwestia bezumownego korzystania z nieruchomości, poprzez posadowienie na działce stacji transformatorowej nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania.

Wojewoda wyjaśnił, że w przedmiotowym postępowaniu przyjęty przebieg przewodu stanowi najkrótszą trasę łączącą stację transformatorową z drogą publiczną, w której przebiegała będzie pozostała część inwestycji. Za nieuzasadniony uznał zarzut braku wskazania zakresu i czasu ograniczenia korzystania z nieruchomości.

Konieczność określenia w decyzji czasowego zakresu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, tj. terminu, na który udzielono zezwolenia, nie ma umocowania w art. 124 ust. 1 ugn. Dopuszczalne jest nałożenie na stronę w drodze decyzji administracyjnej dodatkowego obowiązku w postaci warunku, terminu lub zlecenia, tylko w takim przypadku, gdy przepis prawny będący podstawą tej decyzji, wyraźnie na to zezwala. Skoro ustawodawca nie nakłada na organ orzekający w trybie art. 124 ust. 1 ugn obowiązku wskazania w przedmiotowej decyzji terminu, to ustalenie takowego terminu na podstawie powyższego przepisu byłoby działaniem bez podstawy prawnej (por. wyroki NSA z 12 października 2016 r., sygn. akt I OSK 3159/15; z 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 774/15; z 12 października 2016 r., sygn. akt 1 OSK 3332/15).

Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z art. 124 ust. 4 ugn na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zrealizowaniu inwestycji liniowej. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty stosuje się odpowiednio art. 128 ust. 4 ugn. Zgodnie z tym przepisem za szkody powstałe wskutek przeprowadzenia na nieruchomości, tzw. inwestycji liniowej przysługuje odszkodowanie odpowiadające wartości poniesionych szkód. Natomiast kwestia ustalenia odszkodowania nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Jest to przedmiot odrębnego postępowania i może być rozstrzygnięty dopiero po zakończeniu inwestycji.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] października 2018 r. złożył M. J. . Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa, tj.:

1) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, poprzez zaniechanie dogłębnej analizy sprawy w poszanowaniu praw podmiotowych strony postępowania oraz niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, w szczególności polegające na:

- zaniechaniu ustalenia zakresu i rodzajów ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomością skarżącego;

- zaniechaniu ustalenia dokładnego okresu w jakim będą prowadzone prace na nieruchomości oraz czasu na jaki zostanie ograniczone korzystanie z nieruchomości, co jest elementarnym wykroczeniem poza dyspozycję przepisów;

- zaniechaniu ustalenia możliwych do wystąpienia szkód na przedmiotowej nieruchomości oraz osób potencjalnie odpowiedzialnych za naprawienie takich szkód;

- zaniechaniu ustalenia powierzchni gruntu podlegającej zmianom w związku z pracami budowlanymi (tj. drogi dojazdowe, miejsce składowania elementów konstrukcji, miejsca posadowienia maszyn i urządzeń w okresie budowy, zieleń konieczna do usunięcia), w konsekwencji powyższego utrzymanie w mocy decyzji wydanej w oparciu o niepełny materiał dowodowy i dokonania ograniczenia korzystania z nieruchomości o bliżej nieokreślonej powierzchni;

- zaniechaniu przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w celu ustalenia, że w niniejszej sprawie nie doszło do przeprowadzenia rokowań.

2) art. 7, art. 8 kpa poprzez wadliwe ustalenia faktyczne, gdyż urządzenia (napowietrzna linia energetyczna i stacja transformatorowa) należące do inwestora [...] Sp. z o.o. znajdujące się na nieruchomości nie mają uregulowanego stanu prawego,

3) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa poprzez brak odniesienia się do prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w W. z [...] sierpnia 2007 r., sygn. akt [...] , dotyczącego nakazania inwestorowi usunięcia linii napowietrznej średniego napięcia z nieruchomości skarżącego i bezkrytyczne przyjęcie stanowiska inwestora,

4) art. 8 kpa w zw. z art. 32 Konstytucji RP wobec naruszenia zasady zaufania do organów administracji publicznej, poprzez brak przeprowadzenia postępowania w sposób uwzględniający interesy wszystkich stron postępowania i faworyzowania inwestora, w tym poprzez uznanie wszystkich twierdzeń inwestora za prawdziwe i nieuwzględnieniu stanowiska skarżącego i zignorowaniu okoliczności, zgodnie z którymi kwestia korzystania z dotychczasowej infrastruktury przesyłowej położonej na nieruchomości skarżącego nie została uregulowana,

5) art. 8 kpa w zw. z art. 32 Konstytucji RP w związku z naruszeniem zasady zaufania do organów administracji publicznej, poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w celu ustalenia, że w niniejszej sprawie nie doszło do przeprowadzenia rokowań, a rokowania na które powołuje się inwestor miały charakter pozorny,

6) art. 2 Konstytucji RP, poprzez nadmierną ochronę interesu publicznego oraz nieprzestrzeganie wartości konstytucyjnych, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji przy braku zgody właściciela nieruchomości,

7) art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa, poprzez niewyjaśnienie jakie znaczenie dla możliwości realizacji w przyszłości inwestycji na działce nr [...] będzie miało wybudowanie nowej podziemnej linii energetycznej,

8) art. 77 , 78 , 80 , 84 kpa poprzez niewyjaśnienie czy wskazany we wniosku przebieg linii kablowej średniego napięcia nie koliduje z istniejącą infrastrukturą, tj. budowle, kanalizacja; brak oceny uciążliwości przebiegu trasy linii kablowej i wariantów trasy; nieokreślenie rodzaju i charakteru całej inwestycji,

9) art. 77 , 78 , 80 , 84 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie opisu nieruchomości na której ma być prowadzona inwestycja i przyjęcie jej jako zachwaszczonego terenu, gdy w rzeczywistości jest to część nieruchomości o przeznaczeniu przemysłowym, w bezpośrednim sąsiedztwie placu pokazowego dla maszyn budowlanych i hangarów skarżącego, w których są one garażowane - co sprawia, że przyjęto stan nieruchomości jako bezużyteczny - co jest niezgodne zarówno z rzeczywistym stanem faktycznym jak i przeznaczeniem nieruchomości na której ma być posadowiona planowana inwestycja,

10) art. 107 § 3 kpa poprzez niekompletne i nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, w której organ nie wskazał przyczyn, z powodu których odmówił przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w celu ustalenia nieprawidłowości w prowadzeniu rokowań,

11) art. 107 § 3 kpa, poprzez niekompletne i nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, w której organ zaniechał precyzyjnego opisu realizacji inwestycji, która będzie miała wpływ na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Opis powinien być przedstawiony na tyle precyzyjnie, aby nie ulegało wątpliwości, na czym będzie polegało ograniczenie korzystania z nieruchomości skarżącego,

12) art. 7 w zw. z art. 77 kpa, poprzez brak wszechstronnego rozważenia interesu skarżącego i przyjęcia w całości arbitralnego stanowiska inwestora w sprawie,

13) art. 7 w zw. z art. 77 kpa, poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy przy uwzględnieniu słusznego interesu uczestnika, a bezkrytyczne przyjęcie stanowiska inwestora co do realizowania inwestycji celu publicznego i przeprowadzenia rokowań,

14) art. 8 w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa, przez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji polegające na braku analizy uciążliwości planowanej inwestycji dla skarżącego,

15) art. 124 ust. 1 ugn, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten dopuszcza określenie zakresu ograniczenia korzystania poprzez odesłanie do treści innych aktów lub decyzji (plan zagospodarowania przestrzennego); nieustalanie okresu korzystania z nieruchomości w decyzji, podczas gdy zakres ograniczenia musi być ściśle wskazany w samej decyzji, zaś okres w jakim następuje korzystanie jest istotnym elementem decyzji,

16) art. 124 ust. 3 ugn poprzez utrzymanie w mocy decyzji pomimo wadliwego przyjęcia, że został spełniony ustawowy wymóg uprzedniego przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości, podczas gdy czynności podejmowane przez inwestora dotyczyły innego stanu faktycznego, tj. uregulowania stanu prawnego urządzeń inwestora znajdujących się na nieruchomości skarżącego bezumownie, a nie planowanej inwestycji objętej wnioskiem, w konsekwencji czego stwierdzić należy, że rokowań w niniejszej sprawie nie przeprowadzono, a przedłożone przez inwestora dokumenty dowodzą jedynie pozorności,

17) art. 124 ust. 3 ugn, poprzez niedostateczne wyjaśnienie prawidłowości przeprowadzonych rokowań, bowiem przedmiotem rokowań nie było uzyskanie zgody na czasowe zajecie nieruchomości, pozostawienia na niej wybudowanych urządzeń, przewodów i związanych z tym zezwoleń na korzystanie z nieruchomości w celu usunięcia awarii i konserwacji tych urządzeń i przewodów, kwestii szkód powstałych w związku z przeprowadzonymi pracami oraz ograniczeniami związanymi z korzystaniem z nieruchomości w toku eksploatacji urządzeń i przewodów,

18) art. 124 ust. 3 ugn przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji błędne i nieuprawnione przyjęcie, że inwestor przeprowadził rokowania ze skarżącym w sytuacji, gdy jedyne spotkanie jakie się odbyło między stronami dotyczyło wykonania powołanego wyżej prawomocnego wyroku Sądu, a nie rokowań w niniejszej sprawie,

19) art. 124 ust. 1 ugn, poprzez brak ustalania alternatywnych wariantów trasy linii kablowej; brak oceny szkód wynikających z ustalonego decyzją przebiegu linii kablowej; brak oceny zmniejszenia wartości nieruchomości wskutek trwałego usytuowania na niej urządzeń przesyłowych oraz wybór wariantu szczególnie uciążliwego dla skarżącego pomimo możliwości wyboru innego wariantu tj. poprowadzenie linii kablowej przez słupy wzdłuż ul. [...] ,

20) art. 124 ust. 1 w zw. z art. 6 pkt 2 i art. 112 ugn, poprzez błędne przyjęcie, że wniosek inwestora dotyczy inwestycji o charakterze publicznym, podczas gdy inwestor zmierza wyłącznie do odpłatnego podłączenia nowego indywidulanego odbiorcy, co konsekwentnie ukrywa - sugerując konieczność przeprowadzenia inwestycji celu publicznego,

21) art. 124 ust. 4 w zw. z art. 119 ust. 1 ugn, w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji nie określającej terminu czasowego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości

22) art. 124 ust. 4 w zw. z art. 119 ust. 1 ugn w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez brak szczegółowego wyjaśnienia przebiegu linii energetycznej, jej lokalizacji i zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,

23) art. 124 ust. 1 ugn w zw. z § 23 pkt 3 uchwały Rady Miasta [...] z [...] grudnia 2003 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez utrzymanie w mocy decyzji pomimo wadliwego przyjęcia, że planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji i o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 27 października 2020 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2020 r., poz. 347 ze zm.) sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym pełnomocnik skarżącego, organ oraz pełnomocnik uczestnika postępowania zostali powiadomieni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 ugn starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości, m.in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie powyższego zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac inwestycyjnych. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (art. 124 ust. 2 i 3 ugn).

Zważyć zatem należy, że jedynymi przesłankami wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez jej właściciela, jest zgodność inwestycji publicznej z planem miejscowym, a w przypadku jego braku z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz brak zgody właściciela na wykonanie prac, która to okoliczność musi wynikać z przeprowadzonych przed wydaniem decyzji rokowań. W takim wypadku zezwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 ugn daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na określony cel i zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy ten nie wyraża zgody.

Należy także podkreślić, że wynikające z art. 124 ust. 1 ugn uprawnienie organu do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy i może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie wymienione powyżej przesłanki, warunkujące wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, w trybie art. 124 ugn.

Niewątpliwie przedmiotowa inwestycja jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ugn, polega bowiem na budowie linii kablowej średniego napięcia. Przy czym mamy tutaj do czynienia zarówno z ważnym interesem społecznym, jak i ważnym interesem gospodarczym, gdyż budowa linii między innymi poprawi bezpieczeństwo energetyczne i zwiększy niezawodność i efektywność systemu przesyłu.

Inwestycja jest zgodna z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Rady [...] z [...] grudnia 2003 r. Zgodnie z ustaleniami planu teren inwestycji obejmuje ul. [...] [...] w tym część działki nr [...] (teren [...]). Zgodnie z § 23 stanowiącym o ustaleniach zapatrzenia w energię elektryczną plan ustala modernizację istniejącej sieci niskiego napięcia i rozbudowę sieci energetycznej o nowe linie kablowe i stacje transformatorowe wnętrzowe [...] (vide: wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zaświadczenie Zarządu Dzielnicy [...] z [...] czerwca 2016 r.)

Wobec tego zarzuty skargi dotyczące wadliwego przyjęcia przez organy, że planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego są chybione.

W ocenie Sądu został spełniony również warunek przeprowadzenia rokowań między inwestorem, a skarżącym jako właścicielem nieruchomości. Należy zgodzić się z organem, że przepis art. 124 ust. 3 ugn nie określa żadnych reguł prowadzenia rokowań, a spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów, nie doszło do zawarcia umowy. Nie przewidziano bowiem w treści wskazanej normy prawnej jakiejś szczególnej formy zakończenia rokowań, ustawodawca nie zawęził też formy, w jakiej mają zostać one zainicjowane. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć. Wyraźnie zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 22 lutego 2012 r., sygn. I OSK 357/11; z 6 lipca 2017 r., sygn. I OSK 1723/15; z 2 lutego 2017 r., sygn. I OSK 2054/16. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że negocjacje mogą być zakończone w dowolnym czasie, a ich zakończenie obejmuje również przypadek, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia. Niemożność uzyskania zgody właściciela nieruchomości (o której mowa w art. 124 ust. 1 ugn) oznacza (wobec treści art. 124 ust. 3 ugn) sytuacje, w których właściciel nieruchomości nie tylko nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań albo wyraźnie sprzeciwił się wyrażeniu zgody, lecz również przypadek, gdy strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Ponad wszelką wątpliwość w niniejszej sprawie skarżący i inwestor nie doszli do porozumienia.

Wynika to z protokołu rozprawy administracyjnej z [...] grudnia 2016 r. oraz pism inwestora i pełnomocnika skarżącego powołanych przez organ, a znajdujących się w aktach sprawy. Przy czym, wbrew twierdzeniom skargi, i co wynika z tych dokumentów rokowania dotyczyły ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ugn. Zważyć należy, że rokowań nie można prowadzić w nieskończoność. Jak wynika z protokołu rozprawy oraz pism inwestora i pełnomocnika skarżącego warunki jakie stawiały sobie te podmioty, były dla drugiej strony nie do zaakceptowania. Jak trafnie wskazał organ brak porozumienia pomiędzy stronami rokowań nie może stanowić podstawy do ich oceny jako pozornych, bądź uznania, że rokowań takich w ogóle nie było. Jak wyżej wspomniano ustawa nakłada jedynie obowiązek przeprowadzenia rokowań, a nie ich pozytywnego zakończenia. W tej sytuacji nie było także potrzeby przeprowadzania rozprawy administracyjnej w celu ustalenia, że w niniejszej sprawie nie doszło do przeprowadzenia rokowań. Ze wszystkich powyżej wskazanych przyczyn zarzuty skargi dotyczące rokowań i związane z nimi zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w skardze są niezasadne. Wbrew zarzutowi skargi Wojewoda wyjaśnił dlaczego nie przeprowadził rozprawy w celu ustalenia przebiegu rokowań. Zważyć przy tym należy, że obowiązek przeprowadzenia rozprawy w celu ustalenia przebiegu rokowań nie wynika z przepisów ustawy.

Także niezasadny jest zarzut dotyczący zaniechania ustalenia zakresu i rodzajów ograniczeń związanych z wydaną decyzją. Otóż jak wynika z treści decyzji ograniczenie sposobu korzystania nastąpiło co do części działki nr [...] zgodnie z opisem zwartym na załączniku mapowym nr 1 (załączonym do decyzji organu I instancji) i stanowiącym jej integralną część. Z mapy wynikają granice działki ewidencyjnej, przebieg planowanej inwestycji i strefa bezpieczeństwa.

Chybiony jest zarzut braku ustalenia czasu, w jakim mają być prowadzone prace,

bowiem ustawodawca nie nakłada na organ, orzekający w trybie art. 124 ust. 1 ugn, obowiązku wskazania w przedmiotowej decyzji takiego terminu (pr. wyrok NSA z 12 października 2016 r., sygn. akt I OSK 3159/15). To samo dotyczy ustalenia alternatywnych wariantów trasy linii kablowej.

Odnośnie zarzutu barku odniesienia się przez organy do wyroku Sądu Rejonowego dla [...] z [...] sierpnia 2007 r., sygn. akt [...] , to zważyć należy, że jak wskazała pełnomocnik w piśmie z 17 kwietnia 2014 r. skierowanym do [...] wyrok ten został uchylony przez Sąd Najwyższy wyrokiem z 30 września 2010 r., sygn. akt I CKS 656/09.

Natomiast podnoszona w skardze ochrona własności, którą zapewniają przepisy Konstytucji RP, nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja RP stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Decyzja udzielająca zezwolenia na przeprowadzenie na nieruchomości prac określonych w art. 124 ust. 1 ugn stanowi wprawdzie ingerencję w konstytucyjnie chronione prawo własności, ale jest przewidziana w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

Niezasadne są zarzuty skargi dotyczące przyjęcia arbitralnego stanowiska inwestora i nie uwzględnienia interesu skarżącego. Organy wyjaśniły przesłanki z art. 124 ust. 1 ugn i odniosły je do stanu faktycznego w niniejszej sprawie, wskazały na publiczny charakter inwestycji i konieczność wydania decyzji o określonej treści.

Natomiast kwestia wystąpienia szkód może być badana w postępowaniu odszkodowawczym, a nie w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności uznać należy, że organy nie naruszyły przepisów art. 124 ust. 1 i ust. 3 ugn w zw. z art. 6 pkt 2, art. 112 i art. 119 ust.1 ugn.

Chybione są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Organy właściwie ustaliły stan faktyczny w sprawie, rozpatrzyły cały materiał dowodowy konieczny do rozpoznania sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się wydając decyzję. Rozstrzygnięcia organów administracji zostały też należycie uzasadnione, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.

Ze wszystkich powyższych przyczyn Sąd, z mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.