Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 996/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2010-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 139 poz 1 rozdz. X pkt 1, 2, 3, rozdz. II pkt I lit. e, rozdz. IX pkt 1 rozdz. IX pkt 5 zał. II, rozdz. IV pkt 5 sekcja II załącz. III
law: Rozporządzenie (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2010r. sprawy ze skargi "B" Sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powołując się na przepisy art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwszy i drugi , art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. 2006 r. Nr 17 poz. 127, zm.: Dz.U. 2006 r. Nr 171 poz. 1225, Dz.U. 2007 r. Nr 64 poz. 429, Dz.U. 2008 r. Nr 145, poz. 916, Dz.U. 2008 r. Nr 214, poz. 1346), oraz w związku z § 1 pkt 6, 7, 8, 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2006r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. 2007 r. Nr 2 poz. 22, zm. Dz.U. 2008 r. Nr 63 poz. 395) i art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) Powiatowy Lekarz Weterynarii, decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r. wymierzył zakładowi "B" Sp. z o.o., wet. Nr identyfikacyjny: [...]

1. karę pieniężną w wysokości 5000 zł (słownie: pieć tysięcy złotych) za składowanie nie zabezpieczonej przed zanieczyszczeniami, zabrudzonej, kurzem i pleśnią folii do pakowania jednostkowego w pomieszczeniu kartonowania - rozdział X pkt. 1,2,3 załącznika II rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych ( Dz. Urz. WE L 139 z 30/04/2004 str. 0001-0054 z późn. zm.),

2. karę pieniężną w wysokości 2000 zł (słownie: dwa tysiące złotych), za obecność znaczących uszkodzeń drzwi w pomieszczeniach: przedsionka do mroźni oraz mroźni i tunelu zamrażania - rozdział II pkt. l lit. e załącznika II rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 139 z 30/04/2004 str. 0001-0054 z późn. zm.),

3. karę pieniężną w wysokości 1000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych) za brak wykonywania i utrzymywania procedur na podstawie zasad HACCP, tj. za brak monitoringu w punkcie krytycznym CCP 2 od [...].01.2009r. oraz za brak przeglądu procedur i weryfikacji systemu HACCP w związku ze stwierdzonymi powtarzającymi się niezadowalającymi wynikami badań wymazów z tuszek - artykuł 5 ust. 2, rozdziału II rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2Q04r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 139 z 30/04/2004 str. 0001-0054 z późn. zm.),

4. karę pieniężną w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych) za zaniedbania

w wykonywaniu czynności oczyszczania mięsa, tj. za obecność licznych pozostałości piór na skrzydłach indyczych, zabrudzeń treścią pokarmową oraz krwiaków - rozdział IV pkt. 5 sekcja II załącznika III Rozporządzenia (WE) Nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego ( Dz Urz. WE L 139 z 30/4/2004 str. 0055-0205 ze zm.),

5. karę pieniężną w wysokości 2000 zł (słownie: dwa tysiące złotych) za brak pełnej identyfikacji składowanych środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego w przedsionku do mroźni, w mroźni, w pomieszczeniu rozbioru mięsa białego, w chłodni mięsa białego i w pomieszczeniu pakowania mięs białych - rozdział IX pkt. 1 załącznika II rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 139 z 30/04/2004 str. 0001-0054 z późn. zm.),

6. karę pieniężną w wysokości 2000 zł (słownie: dwa tysiące złotych) za naruszenie łańcucha chłodniczego i nie osiąganie temperatury zamrażania w mroźni - rozdział IX pkt. 5 załącznika II rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 139 z 30/04/2004 str. 0001-0054 z późn. zm.).

Jednocześnie organ orzekł, iż na podstawie art. art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż w dniach [...] czerwca 2009r.

w zakładzie "B" Sp. z o.o., inspektorzy weterynaryjni ds. higieny środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego przeprowadzili kontrolę, której wyniki zostały udokumentowane w protokołach z kontroli: Lista Kontrolna SPIWET nr [...] oraz Lista Kontrolna SPIWET - 00/ kontrola doraźna (zakład produkujący produkty pochodzenia zwierzęcego) nr [...]. W trakcie kontroli stwierdzono, iż zakład narusza wymagania obowiązujących przepisów zawartych w rozporządzeniu (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 139 z 30/04/2004 str. 0001-0054 z późn. zm.).

Organ omówił kolejno wynikające z przepisów obowiązki i stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości.

Organ wyjaśnił, iż w rozdziale II pkt l lit. e załącznika II w/w rozporządzenia wskazane zostało, iż drzwi muszą być łatwe do czyszczenia oraz do dezynfekcji. Wymaga to zastosowania gładkich i niepochłaniających powierzchni. Tymczasem w trakcie przeprowadzonej inspekcji stwierdzono obecność uszkodzeń drzwi w pomieszczeniach: przedsionka do mroźni — zarwane drzwi, brak ościeżnicy oraz uszkodzona uszczelka, w odniesieniu do mroźni i tunelu zamrażania - znaczące uszkodzenia i oblodzenie.

Nakładając karę pieniężną za powyższe naruszenie przepisów prawa organ uwzględnił, że problem uszkodzonych drzwi do przedsionka przed mroźniami ma charakter trwały, bowiem już w trakcie kontroli w maju 2008r. (protokół : Lista kontrolna SPIWET nr [...] z dnia [...] maja 2008r.) stwierdzono uszkodzenia, co zostało utrwalone w formie raportu nr [...] z dnia [...] maja 2008r. Zalecenia pokontrolne uwzględniały w zaleceniu nr 10 naprawę uszkodzonych drzwi i ościeżnicy drzwi do przedsionka przed mroźniami. W dniach [...] listopada 2008r. miała miejsce kolejna kontrola kompleksowa, w trakcie której stwierdzono, że zakład nadal nie wywiązał się z obowiązku naprawy drzwi w przedsionku do mroźni. (protokół : Lista kontrolna SPIWET nr [...] z dnia [...] listopada 2008r.). W związku z trudnościami wyegzekwowania zalecenia, Powiatowy Lekarz Weterynarii uwzględnił w/w obowiązek w decyzji z dnia [...] czerwca 2009r., znak: [...] w punkcie 9, z nowo ustalonym terminem wykonania – do 31października2009r., jednocześnie postanowił ukarać podmiot za powstałe i niewyeliminowane zaniedbania. W ocenie organu istotną okoliczność stanowi także fakt, iż nieprawidłowości stwierdzone zostały w pomieszczeniach, w których odbywają się czynności manipulacyjne oraz tymczasowo przetrzymywane są surowce mrożone oraz w mroźni i tunelu zamrażania, przez co mogą one wpływać na wystąpienie niekontrolowanych wahań temperatury oraz zanieczyszczenia surowca.

Stwierdzono także niezgodność z obowiązkami określonymi w rozdziale IX pkt. 1 załącznika II rozporządzenia, gdzie wskazano, iż żaden z surowców lub składników używany w przetwarzaniu produktów nie będzie zaakceptowany przez przedsiębiorstwa sektora spożywczego, jeśli jest lub można by oczekiwać, że jest niewiadomego pochodzenia. W trakcie przeprowadzonej inspekcji stwierdzono brak pełnej identyfikacji składowanych środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego w przedsionku do mroźni, w mroźni, w pomieszczeniu rozbioru mięsa białego, w chłodni mięsa białego i w pomieszczeniu pakowania mięs białych.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności "podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymaganiami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów". Nie można natomiast zapewnić możliwości monitorowania żywności na wszystkich etapach, skoro już w jej początkowej fazie, tj. dla surowca nie zapewnia się zawieszek z określeniem pochodzenia, czy numeru partii. Przepisy nakładają obowiązek identyfikowania żywności, a zakład nie był w stanie udokumentować wywiązywania się z tego obowiązku nie zapewniając oznakowania fizycznie w zakładzie, jak i nie prowadząc stosownej dokumentacji wymaganej zgodnie z opracowanymi przez siebie procedurami.

Z koleli w rozdziale IX pkt. 5 załącznika II rozporządzenia założono, iż surowce muszą być przechowywane w temperaturach, które nie powodowałyby ryzyka dla zdrowia; nie można naruszać łańcucha chłodniczego. Natomiast w trakcie przeprowadzonej inspekcji stwierdzono, że wydruki temperatur z mroźni zakładowej wskazują na nie osiąganie temperatury minimalnej -18 st. C, a wydruki temperatur z tunelu mrożenia wskazują na nie osiąganie temperatury zamrażania, tj. na podstawie zapisów rejestratora temperatur w pomieszczeniach z kontrolowaną temperaturą, przedstawionych przez zakład ustalono, że temperatura w mroźni w dniach: [...].05-[...].06.2009r. ani razu nie osiągnęła progu - 18 st. C. Z kolei w dniu [...] czerwca 2009r., kiedy to odbywała się kontrola zakładu i stwierdzono obecność mięsa w tunelu zamrażania, temperatura tego pomieszczenia w przedziale od godziny 8.00 do godziny 23.00 ani razu nie osiągnęła - 18 st. C, a kształtowała się

w przedziale od -12 do - 6st. C. W tym zakresie organ powziął wątpliwości co do skuteczności takiej obróbki, jeśli żadne z tych pomieszczeń nie zapewniało temperatury gwarantującej właściwej jakości środków spożywczych.

Wskazując na nieprawidłowości w zakresie niezapewnienia zasad HACCP organ wyjaśnił, iż w artykule 5 ust.2 , rozdziału II zapisano, iż zasady HACCP obejmują:

– lit. d. ustanowienie i wprowadzenie w życie skutecznych procedur monitorowania w krytycznych punktach kontroli; tymczasem w trakcie przeprowadzonej inspekcji stwierdzono brak monitoringu w punkcie krytycznym CCP 2 od [...].01.2009r.;

– lit. f. ustanowienie procedur, które powinny być regularnie wykonywane, w celu sprawdzenia, czy środki systemu HACCP działają skutecznie; jednakże w trakcie przeprowadzonej inspekcji stwierdzono, że:

• procedura weryfikacji systemu HACCP nie zawiera podstawowych przyczyn uruchomienia czynności weryfikacyjnych np. z powodu powtarzających się złych wyników badań.

• brak jest przeglądu procedur i weryfikacji systemu HACCP w związku ze stwierdzonymi powtarzającymi się niezgodnymi wynikami badań wymazów z tuszek.

Powiatowy Lekarz Weterynarii wskazał, iż zakład od początku roku otrzymywał powtarzające się niezadowalające wyniki badań wymazów z tuszek indyczych i nie podejmował działań naprawczych i zapobiegawczych lub jego działania były nieadekwatne do występującego problemu. Ponadto procedura weryfikacji nie uwzględniała wprost uruchomienia działań w takiej sytuacji. Jednakże zgodnie

z przepisami prawa ujętymi w art. 5 ust. 1 rozdziału II rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych zakład zobowiązany jest do opracowania, wykonywania i utrzymywania procedur na podstawie zasad HACCP. W momencie, gdy powiatowy lekarz weterynarii zaakceptuje i zatwierdzi stosowną dokumentację, a zakład nie realizuje jej zapisów, to tym samym narusza wymogi prawa wspólnotowego dotyczące wykonywania i utrzymywania stałych procedur.

W rozdziale X pkt. 1, 2, 3 załącznika II wskazano, iż materiały używane do produkcji opakowań jednostkowych nie mogą być źródłem zanieczyszczenia, muszą być składowane w taki sposób, aby nie były wystawione na ryzyko zanieczyszczenia, a prace związane z opakowaniami jednostkowymi muszą być prowadzone w taki sposób, aby zapobiec zanieczyszczeniu produktów. W trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono natomiast obecność nie zabezpieczonej przed zanieczyszczeniami, zabrudzonej kurzem i pleśnią folii do pakowania jednostkowego w pomieszczeniu kartonowania.

Organ wskazał także, iż stwierdzone nieprawidłowości stanowiły również uchybienia w stosunku do przepisów Rozporządzenia (WE) Nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. WE L 139 z 30/04/2004 str. 0055-0205 z późn. zm.) ujętych w rozdziale IV pkt 5 sekcja II załącznika III, zgodnie z którym czynności oczyszczania trzeba wykonać bez zbędnej zwłoki i w sposób zapobiegający zanieczyszczeniu mięsa. W szczególności należy podjąć środki zapobiegające rozlaniu treści przewodu pokarmowego w trakcie patroszenia. W trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono natomiast liczne pozostałości piór na skrzydłach indyczych, zabrudzenia treścią pokarmową oraz krwiaki.

Organ wyjaśnił, iż w związku z powyższymi uchybieniami wydał następujące decyzje: - decyzję z dnia [...] czerwca 2009r. , znak: [...], dotyczącą zakazu wprowadzania do obrotu i produkcji surowców mrożonych,

- decyzję z dnia [...] czerwca 2009r., znak: [...], dotyczącą nakazu usunięcia uchybień stwierdzonych podczas kontroli przeprowadzonej w dniach [...] czerwca 2009r. Decyzje te stały się ostateczne.

Jednocześnie organ wskazał, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005r. o produktach pochodzenia zwierzęcego, kto prowadząc przedsiębiorstwo sektora spożywczego narusza wymagania w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego, określone w rozporządzeniu (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych oraz w Rozporządzeniu (WE) Nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego , podlega karze pieniężnej. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005r. o produktach pochodzenia zwierzęcego kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, powiatowy lekarz weterynarii. Wysokość kar pieniężnych została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2006r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2007r., Nr 2 , poz. 22 z późn. zm).

W tym zakresie, organ wskazał, iż w świetle § 1 pkt 6 tego rozporządzenia wysokość kary pieniężnej za niespełnianie wymagań określonych w rozdziale X załącznika II rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych , tj. w tym konkretnym przypadku za składowanie nie zabezpieczonej przed zanieczyszczeniami, zabrudzonej kurzem i pleśnią folii do pakowania jednostkowego w pomieszczeniu kartonowania wynosi od 5 000 zł do 33 000 zł.

Stosownie do treści § 1 pkt 7 tegoż rozporządzenia wysokość kary pieniężnej za niespełnianie wymagań określonych w rozdziale II i IX załącznika II przedmiotowego rozporządzenia tj. w tym konkretnym przypadku za obecność znaczących uszkodzeń drzwi w pomieszczeniach: przedsionka do mroźni oraz mroźni i tunelu zamrażania, za brak pełnej identyfikacji składowanych środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego w przedsionku do mroźni, w mroźni, w pomieszczeniu rozbioru mięsa białego, w chłodni mięsa białego i w pomieszczeniu pakowania mięs białych oraz za naruszenie łańcucha chłodniczego i nie osiąganie temperatury zamrażania w mroźni wynosi od 2 000 zł do 33 000zł.

W myśl § 1 pkt 8 tegoż rozporządzenia wysokość kary pieniężnej za niespełnianie wymagań określonych w art. 5 przedmiotowego rozporządzeniu tj. w tym konkretnym przypadku za brak wykonywania i utrzymywania procedur na podstawie zasad HACCP, czyli za brak monitorowania krytycznego punktu kontrolnego- CCP 2 od [...].01.2009r. oraz za brak przeglądu procedur i weryfikacji systemu HACCP w związku ze stwierdzonymi powtarzającymi się niezadowalającymi wynikami badań wymazów z tuszek wynosi od 1 000 zł do 33 000 zł.

Natomiast w świetle § 1 pkt 11 tego rozporządzenia wysokość kary pieniężnej za niespełnienie wymagań określonych w rozporządzeniu nr 853/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustalającym szczególne przepisu dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego w załączniku III tj. w tym konkretnym przypadku za zaniedbania w wykonaniu czynności oczyszczania mięsa, czyli za obecność licznych pozostałości piór na skrzydłach indyczych, zabrudzeń treścią pokarmową oraz krwiaków wynosi od 500 zł do 10 000 zł.

Orzekając w sprawie organ uwzględnił także, iż zgodnie z rozdziałem II pkt 1 załącznika II rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych w pomieszczeniach, w których się przygotowuje, poddaje obróbce lub przetwarza środki spożywcze, projekt i wystrój muszą umożliwiać dobrą praktykę higieny żywności, w tym ochronę przed zanieczyszczeniem miedzy, oraz podczas działań zmierzających do jej pozyskania. Organ uwzględnił także stopień szkodliwości społecznej popełnionego czynu, w tym fakt, iż powstałe naruszenia wynikają z zaniedbania podmiotu prowadzącego działalność i nie mają charakteru jednostkowego. Uwzględniono także okoliczność, iż zakład nie zastosował się do rygorów nałożonych na niego we wcześniejszej decyzji organu z dnia [...] czerwca 2009 r. nie zapewniono monitorowania krytycznego punktu kontrolnego (CCP2), nie usunięto z pomieszczenia kartonowania zabrudzonej kurzem i pleśnią folii do pakowania jednostkowego, stwarzając dalsze zagrożenie dla produkcji. Wysokość kary wymierzona została z uwzględnianiem globalnej sytuacji rynku, w tym kryzysu gospodarczego.

W odwołaniu od w/w decyzji "B" Sp. z o.o. wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia sprawy. Strona zarzuciła dokonanie nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także uchybienia natury formalnej i merytorycznej ze strony inspektorów przeprowadzających kontrolę oraz zastosowanie sytuacyjnej interpretacji prawa, przełożenie jej na korzyść urzędników, a także brak zrozumienia dla nadzorowanego podmiotu i wymuszenie wykonania zaleceń pokontrolnych poprzez nałożenie kar pieniężnych. Strona zarzuciła również brak obiektywizmu inspektorów oraz ich osobiste uprzedzenie w stosunku do podmiotu.

W treści odwołania strona zakwestionowała wyniki kontroli oraz podkreśliła brak wcześniejszej reakcji inspektorów na stwierdzone "nieprawidłowości". W ocenie spółki brak reakcji organu świadczyć może o znikomym stopniu szkodliwości tych uchybień.

Zdaniem odwołującego się w dokumentacji z kontroli oraz w dokumentacji pokontrolnej nie określono ilości kwestionowanej - zabrudzonej folii. Tymczasem w trakcie postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez zakład stwierdzono, że zaniedbanie dotyczyło jednej rolki folii, która uległa uszkodzeniu w trakcie transportu do zakładu i oczekiwała w magazynie na protokolarne zdjęcie jej ze stanu magazynowego. W decyzji wymierzającej kary pieniężne podano, że problem uszkodzonych drzwi ciągnie się od maja 2008r. Jednakże pomimo wiedzy w tym zakresie, inspektorzy nie podjęli stosownych działań przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Po kontroli przeprowadzonej w dniach [...] maja 2008 r. naprawa drzwi została ujęta jako zalecenie do wykonania w raporcie

z kontroli. Zalecenie podtrzymano po kontroli przeprowadzonej w dniach [...] listopada 2008r. W ocenie odwołującego się, raport jest pismem, które nie ma żadnej mocy prawnej i nie może być podstawą zastosowania postępowania egzekucyjnego w administracji. W decyzji z dnia [...].09.2009r. wprawdzie podano, że podmiot uchylał się od wykonania obowiązku., jednakże naprawa drzwi do czasu wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2009 była wyłącznie zaleceniem ujętym w raporcie, a nie obowiązkiem ustalonym w decyzji.

W dalszej części odwołania strona podkreśliła, iż zakład prowadził monitoring procesu zamrażania w tunelu, ale wyników monitoringu nie ujmował w dokumentacji systemu HACCP. W stosunku do osób winnych zaniedbań wyciągnięto konsekwencje służbowe. Strona nie zlekceważyła także złych wyników badań bakteriologicznych wymazów z tuszek, choć przyznała, że działania przez nią podjęte były niewystarczające i nie zawiadomiono o nich Inspekcji Weterynaryjnej. Przy czym nieadekwatne działanie względem występujących problemów było nie tylko ze strony zakładu, ale również ze strony wyznaczonych do nadzoru urzędowych lekarzy weterynarii oraz pracowników Inspekcji Weterynaryjnej. O wynikach byli na bieżąco informowani wyznaczeni dla zakładu urzędowi lekarze weterynarii. Ponadto należy podkreślić, że laboratorium przeprowadzające badania każdy wynik przekazuje do wiadomości Powiatowego Lekarza Weterynarii. Organ nadzoru, który przyjmował informacje o problemach w badaniach wymazów z tuszek, nie reagował z urzędu na nieprawidłowości. Działania zakładu nie były nazwane weryfikacją systemu HACCP, ale miały zapewnić eliminację zakwestionowanych materiałów. Weryfikowano dokumentację przywozową ptaków, wyniki badań w kierunku obecności pałeczek Salmonella przeprowadzane na fermach drobiu, zaś o złych wynikach wymazów z tuszek powiadomiono dostawców drobiu w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w miejscu produkcji indyków.

Odwołujący wyjaśnił również, iż w zakładzie "B" Sp. z o.o. całość surowca jest pozyskiwana z indyków pochodzących z ferm pozostających pod nadzorem weterynaryjnym, dostarczanych do zakładu ze stosowną dokumentacją przywozową. Używane dodatki produkcyjne, materiały opakowaniowe są dostarczane przez właściwe firmy, z właściwą dokumentacja przywozową. W ocenie odwołującego się użyte w decyzji określenie " brak pełnej identyfikacji" jest nieprecyzyjne. Nie podano jakiego rodzaju identyfikacja była zapewniona oraz na czym polegała "identyfikacja niepełna".

Wojewódzki Lekarz Weterynarii decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r., działając na podstawie art. 15 ust. 2 pkt l ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 121 poz. 842 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odniósł się kolejno do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Organ odwoławczy wskazał, iż podczas kontroli stwierdzono obecność niezabezpieczonej przed zanieczyszczeniami, zabrudzonej kurzem i pleśnią folii do pakowania jednostkowego w pomieszczeniu kartonowania. Obecny w trakcie kontroli przedstawiciel zakładu, nie zgłosił okoliczności oczekiwania na protokolarne zdjęcie zabrudzonej folii ze stanu magazynowego, wręcz przeciwnie - był wyraźnie zaskoczony i zaniepokojony stwierdzonym faktem - w danym miejscu zakładu (pomieszczenie kartonowania, zgodnie z zatwierdzonym projektem technologicznym, nie służy do magazynowania materiałów opakowaniowych, lecz do formowania kartonów). Zakład nie przedstawił przeprowadzonego przez siebie postępowania wyjaśniającego, ani dokumentacji dotyczącej stanów magazynowych folii. Przyjmując tok wyjaśnienia zakładu, dodatkowo nie zostały spełnione procedury przyjęcia opakowań (uszkodzona w trakcie transportu folia nie powinna zostać przyjęta na teren zakładu oraz uwzględniona w stanie magazynowym). Natomiast wystąpienie zanieczyszczenia kurzem i pleśnią wskazuje na fakt dłuższego przebywania folii w zakładzie poza kontrolą.

Obecność zakurzonej i zapleśniałej folii w pomieszczeniu kartonowania, a więc na terenie zakładu, zawsze stwarza ryzyko wykorzystania jej do pakowania produktu gotowego, niezależnie czy jest to jedna rolka, czy większa ilość. Z kolei zabrudzona kurzem i pleśnią folia w kontakcie z produktem gotowym stwarza zagrożenie zanieczyszczenia wtórnego produkowanej żywności oraz dodatkowo zanieczyszczenia innych opakowań znajdujących się w tym pomieszczeniu. Poza tym folia nawet nie użyta do pakowania jest zagrożeniem biologicznym dla produkowanej żywności. Mykotosyny wytwarzane przez pleśnie mogą powodować zatrucia, uszkodzenia wielonarządowe, wywoływać choroby.

Inspektorzy podjęli natychmiastowe działania mające na celu wyegzekwowanie usunięcia uchybienia, tj. już w trakcie kontroli zwrócili uwagę na zaistniałą nieprawidłowość i zażądali usunięcia zabrudzonej folii z terenu zakładu, a wobec braku natychmiastowej woli działania ze strony zakładu, organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. znak: [...], w której w punkcie 13 nakazał z rygorem natychmiastowej wykonalności wycofanie z użytkowania zabrudzonych kurzem i pleśnią oraz zużytych folii przeznaczonych do pakowania jednostkowego.

Stwierdzono także obecność uszkodzeń drzwi w pomieszczeniach: przedsionka do mroźni - zerwane drzwi, brak ościeżnicy oraz uszkodzona uszczelka; mroźni i tunelu zamrażania - znaczące uszkodzenia i oblodzenie. W tym przedmiocie organ uwzględnił trwały charakter tego uchybienia oraz brak reakcji ze strony podmiotu zobowiązanego.

Kontrola wykazała również, iż procedura weryfikacji systemu HACCP nie zawiera podstawowych przyczyn uruchomienia czynności weryfikacyjnych, np. z powodu powtarzających się złych wyników badań, a także brak przeglądu procedur i weryfikacji systemu HACCP, w związku ze stwierdzonymi powtarzającymi się niezgodnymi wynikami badań wymazów z tuszek. Organ odwoławczy wskazał, że podmiot sam zaznaczył, iż system HACCP podlega ciągłym zmianom w zakładzie. Nie zauważył jednak, że kolejne wersje procedur, w tym wielokrotnie zmieniana przez podmiot procedura dotycząca weryfikacji systemu, powinna na bieżąco zostać przedstawiona do akceptacji powiatowego lekarza weterynarii, czego nie uczyniono. Ponadto organ wyjaśnił, iż inspektorzy nie mają obowiązku przy każdej kontroli weryfikować wszystkich procedur, sytuacja ulega jednak zmianie, kiedy występują nieprawidłowości, jak miało to miejsce w tym przypadku. Zakład od początku roku otrzymywał powtarzające się niezadowalające wyniki badań wymazów z tuszek indyczych i nie podejmował działań naprawczych oraz zapobiegawczych lub jego działania były nieadekwatne do występującego problemu. Wobec stwierdzenia obecności pałeczek Salmonella w skórach szyi zbadanych tuszek indyczych podmiot winien szczególnie starannie dokonać przeglądu procedur systemu HACCP. Procedura weryfikacji nie uwzględniała wprost uruchomienia działań w takiej sytuacji. Ponadto inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Weterynarii już wcześniej mieli zastrzeżenia co do sposobu realizacji procedury weryfikacji, np. stwierdzono brak udokumentowanej weryfikacji systemu HACCP w latach: 2005, 2006, 2007 (udokumentowane w protokole z kontroli: Lista Kontrolna SPIWET nr [...] z dnia [...] maja 2008j:).

Jednocześnie organ nadrzędny zauważył, iż pracownicy Inspekcji Weterynaryjnej nie podjęli działań w z związku z otrzymywaniem niezadowalających wyników badań wymazów z tuszek. Wyjawił jednocześnie, iż Salmonella w odniesieniu do wymazów z tuszek stanowi kryterium higieny procesu, a nie bezpieczeństwa żywności, nie ma więc powodu do uruchamiania działań urzędowych mających na celu wycofanie produktu z rynku, gdyż działania naprawcze oraz zapobiegawcze należą do obowiązków podmiotu i dotyczą poprawy higieny oraz przeglądów środków kontrolnych procesu produkcji. W związku z uzyskiwaniem kolejnych, niezadowalających wyników badań świadczących o podejmowaniu przez zakład nieskutecznych działań, pismem z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], Powiatowy Lekarz Weterynarii zobowiązał Panią D.W., pełniącą funkcję Prezesa Zarządu Zakładu, do przeprowadzenia działań naprawczych i zapobiegawczych oraz poinformowania o ich wykonaniu. Wykonanie powyższego obowiązku zostało ostatecznie udokumentowane w protokole z kontroli: Lista kontrolna SPIWET-00/Kontrolna doraźna (zakład produkujący produkty pochodzenia zwierzęcego) nr [...] z dnia [...] czerwca / [...] lipca 2009 r.). Kara pieniężna została nałożona za dopuszczenie przez zakład do wystąpienia powyższego uchybienia, czyli za brak przeglądu procedur i weryfikacji systemu HACCP w związku ze stwierdzonymi powtarzającymi się niezadowalającymi wynikami wymazów z tuszek, pomimo pisma z dnia [...] maja 2009 r. nr [...]. W ocenie organu należało również podkreślić, że zakład ponownie otrzymuje powtarzające się, niezadowalające wyniki badań wymazów z tuszek. Powiatowy Lekarz Weterynarii pismem z dnia [...] września 2009 r. nr [...] zobligował podmiot do wdrożenia skutecznych działań naprawczych i zapobiegawczych i przedstawienia stosownej dokumentacji w terminie do [...] września 2009 r. zakład nie przedstawił informacji o podjętych przez siebie czynnościach.

Wreszcie organ II instancji wskazał, iż w trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono także liczne pozostałości piór na skrzydłach indyczych, zabrudzenia treścią pokarmową oraz krwiaki. Wskazał, że to na podmiocie spoczywa główny obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa żywności. W stosunku do wyznaczonych do badania zwierząt rzeźnych i mięsa oraz nadzoru urzędowych lekarzy weterynarii zostały podjęte czynności służbowe (szkolenia), celem skuteczniejszego wykonywania przez nich obowiązków. Podmiot wykazuje brak zrozumienia dla istoty nadzoru nad jakością zdrowotną swoich produktów, mylnie klasyfikuje stwierdzone zanieczyszczenia jako zmiany chorobowe.

Pióra i treść pokarmowa stwierdzone na mięsie indyczym to nie zmiany chorobowe,

a skutki niestarannej produkcji. Strona nie została ukarana za fakt stwierdzenia obecności zanieczyszczeń na mięsie, lecz za niepodjęcie środków zapobiegających wystąpieniu tych zanieczyszczeń. Duża ilość zanieczyszczonych elementów jednoznacznie wskazywała na błędy w procesie technologicznym wynikające z problemów technicznych lub niewłaściwego wyszkolenia załogi. Podmiot po pierwsze nie zidentyfikował zagrożenia, a po drugie nie wdrożył żadnych procedur w celu wyeliminowania problemu.

W ocenie organu odwoławczego nie można zapewnić możliwości monitorowania żywności na wszystkich etapach, skoro już w jej początkowej fazie, tj. dla surowca, nie zapewnia się zawieszek z określeniem pochodzenia, czy numeru partii. Przepisy nakładają obowiązek identyfikowania żywności, a zakład nie był w stanie udokumentować wywiązywania się z tego obowiązku, nie zapewniając oznakowania fizycznie w zakładzie, jak i nie prowadząc stosownej dokumentacji wymaganej zgodnie z opracowanymi przez siebie procedurami.

Z artykułu 18 w/w rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady

z dnia 28 stycznia 2002r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności wynika, że wszystko, co jest wykorzystywane w procesie produkcji żywności powinno być właściwie oznaczone. Zatem wydanie decyzji potwierdza podjęcie działań z urzędu mających na celu ochronę zdrowia publicznego. Wojewódzki Lekarz Weterynarii wskazał, iż organ I instancji uwzględniła jednocześnie okoliczność, że podmiot posiadał surowiec wyłącznie z zakładów i ferm drobiu będących pod nadzorem weterynaryjnym, jak również dysponował dokumentacją ogólną dotyczącą stanów mroźni, handlowymi dokumentami identyfikacyjnymi oraz świadectwami zdrowia, w związku z tym nie nakazał utylizacji surowca bez oznakowania, a umożliwił uporządkowanie spraw brakującej identyfikacji, biorąc pod uwagę możliwość jej odtworzenia na bazie posiadanych przez zakład dokumentów i nienarażania zakładu na ogromne straty finansowe. Zauważył przy tym, iż dla organu kontrolującego nie jest istotna ilość palet z surowcem bez identyfikacji (którą to ilość trudno określić w mroźni o możliwości przechowywania do kilkuset ton, przy braku zapewnienia korytarzy inspekcyjnych i możliwości dojścia do wszystkich asortymentów), ale sam fakt braku jakiegokolwiek oznakowania, chociażby na jednej partii surowca, co już podważa wiarygodność zakładu w kontekście przestrzegania procedury śledzenia drogi żywności. Ponadto w przypadku zakwestionowania jakości zdrowotnej produktu gotowego w obrocie, zakład niedysponujący pełną identyfikacją na każdym etapie produkcji, może wskazać niewłaściwego dostawcę surowca użytego do produkcji niezgodnego wyrobu, co może nieść za sobą konsekwencje prawne

i finansowe. Sytuacja taka uniemożliwia bądź utrudnia dotarcie do przyczyn wystąpienia nieprawidłowości w produkowanej żywności.

Zakład utrzymuje też, że prowadzenie rejestru dotyczącego surowca wprowadzanego do mroźni nie jest wymagane przepisami prawa. Przepisy nakładają jednak obowiązek identyfikowania żywności. Zakład może wywiązać się z tego obowiązku, zapewniając oznakowania fizycznie w zakładzie, jak i prowadząc stosowną dokumentację zgodnie z opracowanymi przez siebie procedurami.

Następnie organ odwoławczy wskazał, iż w trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że wydruki temperatur z mroźni zakładowej wskazują na nieosiąganie temperatury minimalnej (-) 18 °C, a wydruki temperatur z tunelu mrożenia wskazują na nieosiąganie temperatury zamrażania, tj. na podstawie zapisów rejestratora temperatur w pomieszczeniach z kontrolowaną temperaturą, przedstawionych przez zakład ustalono, że temperatura w mroźni w dniach: [...].05 - [...].06.2009 r. ani razu nie osiągnęła progu (-) 18 °C. Z kolei w dniu [...] czerwca 2009 r., kiedy to odbywała się kontrola zakładu stwierdzono obecność mięsa w tunelu zamrażania, natomiast temperatura tego pomieszczenia w przedziale od godziny 8.22 do godziny 23.00 ani razu nie osiągnęła (-) 18st.C, a kształtowała się w przedziale od (-) 12 do (-) 6 st. C. W konsekwencji Powiatowy Lekarz Weterynarii uznał proces obróbki za nieskuteczny, ponieważ w żadnym z tych pomieszczeń nie zapewniono temperatury gwarantującej zapewnienie bezpieczeństwa środków spożywczych.

Posiadając komputerowy system rejestracji temperatur, odwołująca się spółka zarzuciła Inspekcji, że nie określiła zakresu wahań temperatury, podczas gdy sama przedstawiła wydruki z komputera i ma do nich dostęp w każdym momencie. Inspekcja ustaliła wahania temperatury na podstawie wydruków z komputerowego systemu rejestracji temperatur. Wydruki te udostępniono inspektorom podczas kontroli zakładu. Wprowadzanie towaru do tunelu zamrażania nie może powodować znacznych wzrostów temperatury pomieszczenia. Zaistniałe wahania temperatury świadczą o niesprawności technicznej urządzeń chłodniczych. Organ zauważył, iż zakład nie zidentyfikował nieprawidłowości i nie wdrożył działań naprawczych, co stanowi naruszenie w stosunku do ustaleń wielu procedur, np. obowiązku codziennej kontroli stanu sanitarno - technicznego pomieszczeń i urządzeń oraz odnotowywania nieprawidłowości w tym zakresie.

Zgodnie z własnymi procedurami zakład ma obowiązek składowania wszystkich surowców mrożonych w temperaturze nie wyższej niż (-) 18 st. C, co sam deklaruje. Tymczasem z kontroli wydruków komputerowego systemu rejestracji temperatur z analizowanych sześciu dni wynikają duże odchylenia - (od (-) 12 do (-) 17 st. C. Nałożona kara została wymierzona za konkretne uchybienie, w tym przypadku za niezachowanie łańcucha chłodniczego i nieosiąganie temperatury zamrażania w mroźni, co stanowi naruszenie przepisów prawa i procedur zakładowych. W ocenie organu odwoławczego nie bez znaczenia jest też fakt, że w dniu [...] czerwca 2009 r. w Powiatowym Inspektoracie Weterynarii odbyło się spotkanie z Panią Prezes zakładu D.W. w celu omówienia wyników kontroli. Pani Prezes została uprzedzona o tym, że za stwierdzone w trakcie kontroli kompleksowej uchybienia zostanie nałożona kara pieniężna, zadeklarowała wdrożenie natychmiastowych działań naprawczych. Przedstawiciel odwołującej się spółki oświadczył, że nie była świadoma wagi problemów, jakie dotyczą jej zakładu. Ponadto podpisał protokół z kontroli, nie wnosząc przy tym żadnych uwag do protokołu (protokół z kontroli: Lista kontrolna SPIWET nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r.), nie składał wniosków i zastrzeżeń (zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie decyzji o nakazie usunięcia uchybień z dnia [...] czerwca 2009 r. znak: [...] oraz zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie decyzji o karze pieniężnej z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak: [...]). Organ odwoławczy podkreślił w treści uzasadnienia, iż wskazane uchybienia stanowią naruszenie właściwych regulacji rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 139 z 30/04/2004 str. 0001-0054, z późn. zm.).

Mając na uwadze celowość i powód nałożenia kar pieniężnych, należy zauważyć, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r. Nr 17 poz. 127, z późn. zm.) "kto, prowadząc przedsiębiorstwo sektora spożywczego, nie wykonuje obowiązków lub narusza wymagania:

- w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego, określone

w rozporządzeniu nr 852/2004 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 14 ust. 2 tego rozporządzenia, lub

- określone w rozporządzeniu nr 853/2004 lub przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 12 ust. 2 tego rozporządzenia (. . .) podlega karze pieniężnej (. . .)".

Wysokości wymierzonych kar pieniężnych zostały określone na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2007 r. Nr 2, poz. 22, z późn. zm.) i stanowią kwoty minimalne za każdy rodzaj naruszenia.

"B" Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji nr [...]r z dnia [...] października 2009r. znak: [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] września 2009r znak: [...] nakładającej kary pieniężne na podmiot "B" sp. z o.o. w łącznej wysokości 12 500 zł.

Skarżąca zarzuciła błąd organu w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż strona skarżąca składowała folię do pakowania jednostkowego w pomieszczeniu kartonowania niezabezpieczoną przed zanieczyszczeniem, zabrudzoną kurzem i pleśnią, podczas gdy inspektorzy z Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w punkcie protokołu Ad III.C6 -6 SPIWET [...] wskazali, iż w trakcie kontroli w pomieszczeniu kartonowania stwierdzono "obecność zabrudzonych folii do pakowania". Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na stwierdzeniu "zarwanych" drzwi, braku ościeżnicy oraz uszkodzenia uszczelki opisane jako "znaczące uszkodzenia drzwi w pomieszczeniu przedsionka do mroźni oraz mroźni i tunelu zamrażania", podczas gdy z materiału dowodowego wynika, iż występowały jedynie trudności w otwieraniu i zamykaniu drzwi, które nie wynikały z zarwania drzwi. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu braku wykonywania i utrzymywania procedur na podstawie zasad HACCP tj. braku monitoringu w punkcie krytycznym CCP2 od dnia [...] stycznia 2009r., podczas gdy w rzeczywistości monitoring w punkcie krytycznym CCP2 był wykonywany, nie został jednak należycie udokumentowany przez odpowiedzialną za to pracownicę. Nadto błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu braku przeglądu procedur i weryfikacji systemu HACCP w związku z niezadowalającymi wynikami wymazów z tuszek. W protokole z kontroli przeprowadzonej w dniach [...]. 06. 2000 r. inspektorzy w punkcie Ad 1X.9-11 dotyczącym nieprawidłowości ujętych w sekcji II stwierdzili, że zakład "nie podjął skutecznych działań" po uzyskaniu powtarzających się, niezgodnych wyników badań wymazów z tuszek w kierunku pałeczek Salmonella, zaś w decyzji z dnia [...] września 2009r. Powiatowy Lekarz Weterynarii mając świadomość, że takie działania były podejmowane oprócz stwierdzenia, że zakład nie podejmował działań naprawczych i zapobiegawczych dodał, że "działania zakładu były nieadekwatne do występującego problemu", podczas gdy z materiału dowodowego wynika, iż strona skarżąca podjęła odpowiednie działania, min. skierowane w stronę dostawców indyków. Zostało to potwierdzone przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w uzasadnieniu decyzji znak: [...], uchylającej decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. dotyczącą zamknięcia części przedsiębiorstwa - działu uboju, gdzie zapisano, iż "zakład przedstawił wyczerpującą dokumentację przeprowadzonych działań naprawczych i zapobiegawczych związanych z uzyskaniem powtarzających się niezadowalających wyników badań wymazów z tuszek, a podjęte działania miały charakter wielokierunkowy" oraz stwierdził, że "zakład dokonał przeglądu środków kontrolnych procesu uboju jak również pochodzenia zwierząt", a zatem działania naprawcze zostały wdrożone. Nadto strona zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu braku identyfikacji środków spożywczych w pomieszczeniach zakładowych przedsionka do mroźni, w mroźni, w pomieszczeniu pakowania,

w pomieszczeniu rozbioru mięsa białego, w chłodni, w pomieszczeniu pakowania mięs białych, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, iż brak oznakowania polegał jedynie na niepełnej identyfikacji składowanych środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego. Wreszcie błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu naruszenia łańcucha chłodniczego i nie osiąganiu temperatury zamrażania w mroźni, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, iż nie określono w jakiej wysokości wystąpiły wahania względem poziomu temperatury -18 st. C. W protokołach z kontroli nie udokumentowano dokładnie i czytelnie parametrów temperatury, a w/w protokoły stanowiły podstawę uzasadnienia decyzji z dnia [...].09.2009r. oraz decyzji z [...].10.2009r. Nie ustalono również jakie środki spożywcze znajdowały się w tym czasie w mroźni, czy było to mięso odkostnione mechanicznie, w jakiej ilości, jaka była temperatura bloków składowanego MOMu oraz jakie były skutki wahań temperatury na jakość zdrowotną MOMu.

Wreszcie skarżący zakład podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 kpa i art. 77 kpa w zw. z art 19a i 19 c ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. o Inspekcji Weterynaryjnej poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny materiału dowodowego polegającej na zawarciu w dokumentacji z kontroli nieprecyzyjnych sformułowań i nieprawdziwych ustaleń, przeczących sobie wzajemnie. Naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 kpa i art. 77 kpa poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny materiału dowodowego polegającej na przyjęciu, iż strona skarżąca ponosi odpowiedzialność za zaniedbania w wykonywaniu czynności oczyszczania mięsa polegające na obecności licznych pozostałości piór na skrzydłach indyczych, zabrudzeń treścią pokarmową oraz krwiaków, podczas gdy nie określono dokładnie, w którym miejscu taśmy ubojowej czy pomieszczeniu zakładu stwierdzono mięso z wyżej określonymi nieprawidłowościami. Nadto wskazał również naruszenie w/w przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 kpa i art. 77 kpa, poprzez dokonanie nieprawidłowej analizy materiału dowodowego, polegającej na nie ustaleniu przyczyn naruszenia łańcucha chłodniczego i nie osiągania temperatury zamrażania w mroźni, w szczególności, czy wynikała ona z wprowadzenia do mroźni dużej ilości świeżego MOMu, czy też

z uszkodzenia czujek rejestrujących temperaturę. Zarzucił także naruszenie w/w przepisów prawa procesowego w zw. z art 19 a i 19 c ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. o Inspekcji Weterynaryjnej mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny materiału dowodowego, polegającej na zawarciu w dokumentacji z kontroli nieprecyzyjnych sformułowań i nieprawdziwych ustaleń, przeczących sobie wzajemnie.

Podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca podkreśliła, iż sformułowania zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji są nieprecyzyjne, nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Strona podkreśliła, iż z protokołu kontroli przeprowadzonej w dnia [...] czerwca 2009r. nie wynika ilość foli do pakowania jednostkowego, co do której stwierdzono zabrudzenia, a także nie wskazano jakiego rodzaju są to zabrudzenia. Tymczasem, w ocenie strony, są to istotne okoliczności w sprawie. W wyniku własnego postępowania wyjaśniającego strona ustaliła, iż zaniedbanie dotyczyło jednej rolki folii, która była zabrudzona, gdyż uległa uszkodzeniu w trakcie transportu do zakładu (rolka wypadła z samochodu w trakcie rozładunku) i dlatego nie została skierowana do magazynu opakowań. Przechowywano ją w pomieszczeniu kartonowania do czasu protokolarnego zdjęcia jej ze stanu magazynowego.

Z kolei użyte przez osoby kontrolujące nieprecyzyjne określenie, ubarwione w dalszej dokumentacji - zakażeniem pleśnią - daje fałszywy obraz wyników kontroli i wysuwa bardzo poważny zarzut, że całość materiału opakowaniowego będącego w zakładzie jest zakurzona i zakażona pleśnią, a w ten sposób może być powodem zatrucia ludzi. Jednocześnie skarżący zakład wskazał, iż sama obecność zabrudzonej folii, nie oznacza, iż wykorzystano ją do pakowania żywności. W ocenie strony w tym zakresie nałożenie kary, oraz jej wysokość nie były adekwatne do stwierdzonego w trakcie kontroli zaniedbania.

Skarżąca zakwestionowała ustalenia organu co do uszkodzeń drzwi oraz braku ościeżnicy, podkreślając, iż występowały jedynie trudności w otwieraniu i zamykaniu drzwi, wynikające z uszkodzenia wózkami jezdnymi, na których był dostarczany towar do składowania oraz towar opuszczający mroźnie. Jednocześnie podkreśliła, iż w ramach sprawowanej kontroli wewnętrznej, zrealizowano bieżące naprawy kwestionowanych drzwi i zgromadzono środki na ich całkowitą wymianę. Jednocześnie, w ocenie strony, uszkodzenia drzwi nie mogły mieć żadnego wpływu na zanieczyszczenie surowca mięsnego, bowiem nie było uszkodzeń tak znaczących czy dziur, przez które mogły przedostawać się zanieczyszczenia. Ponadto towar mrożony jest zawsze opakowany folią zabezpieczającą przed zabrudzeniem. Uszkodzenia w powierzchni drzwi mogły utrudniać jedynie ich mycie i dezynfekcję oraz występowały trudności dla pracowników z ich otwieraniem i zamykaniem. Podkreśliła brak aktywności w tym zakresie inspektorów kontrolujących, bowiem w ocenie skarżącej, obowiązkiem organu wobec ustalenia uchybienia o takim znaczeniu, jak wskazano w decyzji, było wydanie wcześniej odpowiedniej decyzji służącej ich wyeliminowaniu. Tymczasem poprzestano jedynie na zaleceniach pokontrolnych.

Zdaniem skarżącej organ błędnie ustalił, iż w zakładzie nie wykonywano

i utrzymywano procedur na podstawie zasad HACCP tj. braku monitoringu w punkcie krytycznym CCP2 od dnia [...] stycznia 2009r. Spółka wyjaśniła, iż w rzeczywistości monitoring w punkcie krytycznym CCP2 był wykonywany, nie został jednak należycie udokumentowany przez odpowiedzialną za to pracownicę. Strona skarżąca wskazała także, iż prowadziła pomiary temperatur procesu zamrażania w tunelu, ale wyniki kontroli temperatur z przyczyn zawinionych przez pracownicę strony skarżącej, nie zostały ujęte w dokumentacji systemu HACCP. Osoba pełniąca obowiązki nadzoru nad systemem HACCP nie dopilnowała dokumentowania.

Skarżąca wskazała również, iż w protokole z kontroli przeprowadzonej w dniach [...].06.2000r. inspektorzy IW w punkcie Ad DC.9-11 dotyczącym nieprawidłowości ujętych w sekcji II stwierdzili, że strona nie podjęła skutecznych działań po uzyskaniu powtarzających się, niezgodnych wyników badań wymazów z tuszek w kierunku pałeczek Salmonella. W decyzji z dnia [...] września 2009r. Powiatowy Lekarz Weterynarii mając świadomość, że takie działania były podejmowane oprócz stwierdzenia, że zakład nie podejmował działań naprawczych i zapobiegawczych dodał, że działania zakładu były nieadekwatne do występującego problemu. Taką ocenę sytuacji podtrzymał także Wojewódzki lekarz Weterynarii. Tymczasem o złych wynikach badań laboratoryjnych byli na bieżąco informowani wyznaczeni dla zakładu urzędowi lekarze weterynarii, którzy jednak nie wykazali większego zainteresowania i uważali, że działania strony w tej kwestii są wystarczające. Instrukcja Głównego Lekarza Weterynarii w sprawie metodologii urzędowych kontroli stanowi, że urzędowy wyznaczony lekarz weterynarii zobowiązany jest do informowania powiatowego lekarza weterynarii o uchybieniach stwierdzonych w nadzorowanym zakładzie. Zdaniem skarżącej, budzi zatem uzasadnione wątpliwości, czy urzędowi lekarze weterynarii dopełnili obowiązku informacji urzędników szczebla powiatowego, i jakie było dalsze postępowanie w tym względzie ze strony powiatowego lekarza weterynarii. Podkreśliła także, iż laboratorium przeprowadzające badania, każdy wynik przekazuje do wiadomości Powiatowego Lekarza Weterynarii. W ocenie skarżącej wyjaśnienie Lekarza Weterynarii, że organ nadzoru szczebla powiatowego, który podejmował informacje o problemach w badaniach wymazów z tuszek nie reagował z urzędu na zakwestionowania, gdyż dotyczyły one wyłącznie nieprawidłowości stanowiących kryterium higieny procesu - jest nie do przyjęcia. Podkreśliła, iż w zakładzie podejmowano stosowane działania, nie były one nazwane weryfikacją systemu HACCP, ale miały zapewnić eliminację złych wyników. Działania były podjęte w zakładzie oraz skierowano je w stronę dostawców indyków. Weryfikowano dokumentację przywozową ptaków, wyniki badań w kierunku obecności pałeczek Salmonella przeprowadzane na fermach drobiu.

O złych wynikach wymazów z tuszek powiadomiono dostawców drobiu w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w miejscu produkcji indyków. Strona skarżąca wskazała, że obecność pałeczek Salmonella w skórach szyi tuszek indyczych nie ogranicza się wyłącznie do zachowania higieny uboju, higieny w zakładzie oraz higieny pracowników. Zanieczyszczenia mikrobiologiczne mogą mieć i najczęściej mają związek z higieną odchowu ptaków, higieną na fermach, stanem zdrowotnym ptaków. W konsekwencji, w sytuacji gdy organ nadzoru nie rozwiąże w/w kwestii u dostawców żywca, strona skarżąca dodatkowymi dezynfekcjami pomieszczeń, sprzętu, urządzeń, samochodów transportujących żywiec, szkoleniami pracowników nigdy nie wyeliminuje pałeczek Salmonella. Jednocześnie strona skarżąca wskazała, iż powtarzające się złe wyniki monitoringu pałeczek Salmonella, jako kryterium procesu jest zatrważające i w związku z tym oczekuje oprócz nakładania kar pieniężnych ukierunkowania i pomocy ze strony nadzoru urzędowych lekarzy weterynarii oraz inspektorów IW w rozwiązywaniu problemów bardzo istotnych dla zdrowia konsumenta.

W zakresie ujawnionej w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach [...] czerwca 2009r. nieprawidłowości polegającej na tym, że procedura weryfikacji systemu HACCP nie zawierała podstawowych przyczyn uruchomienia czynności weryfikacyjnych, strona wyjaśniła, że żaden z obowiązujących aktów prawnych nie określa treści, którą powinny zawierać zakładowe procedury systemu HACCP. W praktyce wygląda to w następujący sposób: zakład tworzy procedury, a organ zatwierdzający wskazuje jakie ewentualne braki zawiera dokumentacja zakładowego systemu nadzoru nad jakością.

Zdaniem skarżącej nie naruszyła ona prawa zawartego w przepisach rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004 z późn. zm.) odnoszących się do surowca, półproduktów czy składników używanych do przetwarzaniu produktów, które mogły być niewiadomego pochodzenia. Mając bowiem dokumentację dostaw mięsa i żywca dostarczanego do uboju strona ustaliła numery partii produkcyjnych, które zostały za przyzwoleniem nadzoru ujęte na etykietach. Ponadto nadzór weterynaryjny zezwolił, aby żywność w mroźni z "niepełną identyfikacją" została posegregowana i uporządkowana", a pozostałą żywność bez problemu i ograniczeń przekazano do produkcji i obrotu. Zdaniem skarżącej użyte w decyzji określenie "brak pełnej identyfikacji" należy uznać za nieprecyzyjne, zaś w decyzji nie podano, jakiego rodzaju identyfikacja była zapewniona oraz na czym polegała "identyfikacja niepełna".

W ocenie skarżącej w protokołach z kontroli oraz w dokumentacji weterynaryjnej nie udokumentowano dokładnie i czytelnie parametrów temperatury, a stanowiły one podstawę uzasadnienia decyzji z dnia [...] września 2009r. oraz decyzji z [...].10.2009r. Nadto nie podano jakiego rodzaju środki spożywcze były na stanie w mroźni. Jednocześnie wyraziła wątpliwość - skoro zastosowana temperatura mrożenia nie gwarantowała bezpieczeństwa środków spożywczych - dlaczego Inspekcja Weterynaryjna szczebla powiatowego nie zainteresowała się zdrowotnością tej żywności. Nie zastosowano również urzędowego zatrzymania praktycznie przyjmując, że wahania temperatury były nieistotne dla jakości zdrowotnej składowanej żywności. Strona wskazała, iż w przepisach rozporządzenia dopuszczono ograniczone okresy kiedy temperatura jest niekontrolowana w trakcie transportu, magazynowania, pod warunkiem, że nie powoduje to ryzyka dla zdrowia. Tymczasem należy wskazać, iż ryzyko nie wystąpiło skoro nie zastosowano dalszego postępowania wyjaśniającego względem mrożonego surowca. Strona skarżąca podniosła, że wahania temperatury w tunelu zamrażania mogły mieć związek

z wprowadzeniem świeżego towaru do zamrażania, bądź z uszkodzeniem czujek rejestrujących temperaturę.

W ocenie skarżącej spółki organ z naruszeniem art. 7 kpa i art. 77 kpa przyjął, iż strona ponosi odpowiedzialność za zaniedbania w wykonywaniu czynności oczyszczania mięsa polegające na obecności licznych pozostałości piór na skrzydłach indyczych, zabrudzeń treścią pokarmową oraz krwiaków, podczas gdy nie określono dokładnie, w którym miejscu taśmy ubojowej czy pomieszczeniu zakładu stwierdzono mięso z wyżej określonymi nieprawidłowościami oraz innych istotnych okoliczności, Z kolei strona wycofała mięso objęte w/w nieprawidłowościami z produkcji oraz obrotu, a także zobowiązała protokolarnie pracowników do eliminowania w/w nieprawidłowości.

Wszystkie wskazane zarzuty, podniesione i wyjaśnione w obszernym uzasadnieniu skargi, stanowiły w ocenie skarżącej podstawę stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Stan prawny w rozpatrywanej sprawie pozostawał poza sporem stron postępowania sądowoadministracyjnego.

Strona skarżąca zgłosiła zarzuty oparte na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, będącego podstawą zastosowania przez organ administracji publicznej określonych przepisów prawa, przewidujących sankcje pieniężne w stosunku do prowadzącego przedsiębiorstwo sektora spożywczego, za niewykonywanie obowiązków lub naruszenie określonych wymagań ( błąd w subsumcji).

W tym miejscu należy wskazać, że na mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed są sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwana dalej p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może jednak wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

A zatem, niezależnie od zarzutów i wniosków skargi, sąd bada sprawę – w zakresie legalności zaskarżonego orzeczenia - w jej "całokształcie".

Podstawą prawną wymierzenia skarżącej kar pieniężnych wymienionych w sentencji decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii nr [...] z dnia [...] września 2009 r. był przepis art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze i drugie, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. 2006 r. Nr 17 poz. 127, zm.: Dz. U. 2006 r. Nr 171 poz. 1225, Dz. U. 2007 r. Nr 64 poz. 429, Dz. U. 2008 r. Nr 145, poz. 916, Dz. U. 2008 r. Nr 214, poz. 1346) – dalej zwana ustawą.

Stosownie do treści art. 26 ust. 1 ustawy, kto: 1) prowadząc przedsiębiorstwo sektora spożywczego:

a) nie wykonuje obowiązków lub narusza wymagania :

- w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego, określone w rozporządzeniu nr 852/2004 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 14 ust. 2 tego rozporządzenia, lub

- określone w rozporządzeniu nr 853/2004 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 12 ust. 2 tego rozporządzenia,

podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego urzędu Statystycznego.

Wysokość kar za poszczególne naruszenia określona została w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2006r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. 2007 r. Nr 2 poz. 22 26).

W myśl art. 27 ust. 1 ustawy kary pieniężne wymierza w drodze decyzji administracyjnej, powiatowy lekarz weterynarii.

Na mocy art. 4 ustawy do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że prawodawstwo weterynaryjne, w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. i Inspekcji Weterynaryjnej (DZ.U. Nr 33 poz. 287 ze zm.), stanowi inaczej.

W art. 17 Rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego (...) (DZ.U. UE.L.02.31.1) wskazano, że podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Nadto – Państwa Członkowskie, w celu kontroli przestrzegania przez podmioty działające na rynku spożywczym i pasz odpowiednich wymogów prawa żywnościowego – zachowują system oficjalnych kontroli i innych działań stosownych do okoliczności. Państwa Członkowskie ustanawiają również zasady dotyczące środków i kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego i paszowego.

Ogólne zasady urzędowych kontroli w odniesieniu do wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego określone zostały w art. 4 Rozporządzenia (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r ustanawiające szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi (DZ.U. UE.L.04.139.206). W przepisie tym zawarto uregulowania dotyczące sposobu, zakresu oraz celu przeprowadzania urzędowych kontroli przez właściwy organ. Zgodnie z treścią tegoż przepisu (ust. 1 ) Państwa Członkowskie zapewniają, że podmioty działające na rynku spożywczym udzielają wszelkiej pomocy niezbędnej w celu zagwarantowania skutecznego przeprowadzania urzędowych kontroli przez właściwy organ.

W szczególności podmioty te:

– zapewniają dostęp do wszystkich budynków, nieruchomości, instalacji lub innych obiektów infrastruktury;

– udostępniają dokumentacje i rejestry wymagane na podstawie niniejszego rozporządzenia, uznane za konieczną przez właściwy organ dla oceny sytuacji.

2. Właściwy organ przeprowadza urzędowe kontrole w celu weryfikacji przestrzegania przez podmioty działające na rynku spożywczym, wymogów określonych w:

a) rozporządzeniu (WE) nr 852/2004;

b) rozporządzeniu (WE) nr 853/2004;

oraz

c) rozporządzeniu (WE) nr 1774/2002.

3. Urzędowe kontrole określone w ust. 1 obejmują:

a) audyty w zakresie dobrej praktyki higienicznej i procedur opartych na analizie zagrożeń i krytycznych punktów kontroli (HACCP);

b) urzędowych kontroli wymienionych w art. 5-8;

oraz

c) wszelkich zadań w zakresie audytu określonych w załącznikach.

4. Audyty w zakresie dobrej praktyki higienicznej sprawdzają nieprzerwane i właściwe stosowanie przez podmioty działające na rynku spożywczym, procedur dotyczących co najmniej:

a) kontroli informacji dotyczących łańcucha pokarmowego;

b) projektowania i utrzymania obiektów i wyposażenia;

c) higieny na etapie przygotowania czynności operacyjnych,

wykonywania tych czynności oraz po ich zakończeniu;

d) higieny osobistej;

e) szkoleń w zakresie higieny i procedur roboczych;

f) zwalczania szkodników;

g) jakości wody;

h) kontroli temperatury;

oraz

i) kontroli żywności wprowadzanej do zakładu i opuszczającej zakład oraz towarzyszącej jej dokumentacji.

5. Audyty procedur opartych na zasadach HACCP sprawdzają nieprzerwane i właściwe stosowanie przez podmioty działające na rynku spożywczym tego rodzaju procedur, przy szczególnym upewnieniu się co do tego, że przedmiotowe procedury dają gwarancje określone w załączniku II sekcja II do rozporządzenia (WE) nr 853/2004. W szczególności audyty określają, czy omawiane procedury gwarantują, w możliwym zakresie, że produkty pochodzenia zwierzęcego:

a) są zgodne z kryteriami mikrobiologicznymi ustanowionymi w prawodawstwie wspólnotowym;

b) są zgodne z prawodawstwem wspólnotowym dotyczącym pozostałości, zanieczyszczeń i substancji zakazanych;

oraz

c) nie zawierają zagrożeń fizycznych, takich jak ciała obce.

W przypadku gdy zgodnie z art. 5 rozporządzenia (WE) nr 852/2004, podmiot działający na rynku spożywczym stosuje procedury ustalone w przewodnikach na temat stosowania zasad HACCP zamiast ustalać swoje własne procedury, audyt obejmuje prawidłowe korzystanie z tych przewodników.

6. Weryfikacja zgodności z wymogami rozporządzenia (WE) nr 853/2004, dotyczącymi stosowania znaków identyfikacyjnych, następuje we wszystkich zakładach zatwierdzonych zgodnie z wymienionym rozporządzeniem, niezależnie od weryfikacji zgodności z innymi wymaganiami w zakresie możliwości monitorowania.

7. (12) W przypadku rzeźni, zakładów przetwórstwa dziczyzny oraz zakładów rozbioru mięsa, wprowadzających świeże mięso do obrotu, urzędowy lekarz weterynarii wykonuje zadania audytu określone w ust. 3 i 4.

8. Wykonując zadania audytu, właściwy organ stara się zwłaszcza, aby:

a) ustalić, czy personel i działania personelu w zakładzie na wszystkich etapach procesu produkcyjnego są zgodne z odpowiednimi wymogami rozporządzeń określonych w ust. 1 lit. a) i b). W celu wsparcia audytu, właściwy organ może przeprowadzać test wydajności w celu upewnienia się, że wydajność personelu spełnia wymienione parametry;

b) sprawdzić odpowiednie rejestry prowadzone przez podmioty działające na rynku;

c) pobrać próbki do analizy laboratoryjnej, ilekroć jest to konieczne;

oraz

d) udokumentować uwzględnione okoliczności i ustalenia audytu.

9. Rodzaj i nasilenie zadań audytu w odniesieniu do poszczególnych zakładów zależy od ocenianego ryzyka. W tym celu właściwy organ systematycznie ocenia:

a) zagrożenia dla zdrowia publicznego i, tam gdzie jest to stosowne, dla zdrowia zwierząt;

b) (13) w przypadku rzeźni, względy dobrostanu zwierząt;

c) rodzaj i wydajność stosowanej technologii;

oraz

d) historię przestrzegania prawa żywnościowego w przeszłości przez dany podmiot działający na rynku spożywczym.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności – protokołów z przeprowadzonej w dniach [...] czerwca 2009 r. kontroli na miejscu - wykazała, że organ administracyjny nie naruszył procedur dotyczących urzędowych kontroli obowiązujących w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi, określonych we wskazanym powyżej rozporządzeniu (WE) nr 854/2004.

Stwierdzone w wyniku kontroli nieprawidłowości wyczerpują dyspozycje przytoczonych w decyzji pierwszoinstancyjnej i decyzji organu odwoławczego przepisów Prawa Wspólnotowego, a kary pieniężne wymierzone zostały w dolnych granicach wysokości kar przewidzianych za dane przewinienie, stosownie do treści § 1 pkt 6, 7, 8, 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2006r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. 2007 r. Nr 2 poz. 22, zm. Dz.U. 2008 r. Nr 63 poz. 395).

Przede wszystkim należy wskazać, że treść przepisów Prawa Wspólnotowego, będących podstawą wymierzenia kar pieniężnych za analizowane w niniejszej sprawie nieprawidłowości, dowodzi jednoznacznie, że sam fakt zaistnienia określonych okoliczności, które z punktu widzenia prawa żywnościowego (por. art. 5 Rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego (...) (DZ.U. UE.L.02.31.1) mogą stanowić zagrożenie dla ochrony zdrowia i życia ludzi oraz ochrony interesów konsumentów, stwierdzony w trakcie urzędowej kontroli, pociąga za sobą konsekwencje w postaci kary pieniężnej. W istocie wszelkie okoliczności dotyczące bądź to przyczyn, bądź to rozmiaru uchybienia, czy też ocena dokonana przez podmiot kontrolowany w zakresie przewidywanego skutku w postaci zagrożenia dla zdrowia, lub też zachowanie podmiotu po stwierdzeniu uchybienia, nie mają wpływu na fakt zastosowanie sankcji w formie pieniężnej. Okoliczności tutaj wymienione mogą mieć ewentualnie wpływ na wysokość wymierzonej kary pieniężnej.

Powyższe wynika również z przytoczonego powyżej art. 17 Rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, w którym mowa jest wprost, iż to podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji zgodność żywności lub pasz z wymogami prawa wspólnotowego.

Prawo Wspólnotowe przewiduje instrumenty prawne oraz instytucje prawne, których celem jest wspomożenie podmiotu na drodze przestrzegania prawa żywnościowego. Do powyższych należy zaliczyć przykładowo zasady HACCP oraz instytucję urzędowego lekarza weterynarii.

Stosownie do treści art. 5 ust. 1 Rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych przedsiębiorstwa sektora spożywczego opracowują, wykonują i utrzymują stałą procedurę lub procedury na podstawie zasad HACCP.

Ust. 2. Zasady HACCP określone w ust. 1 obejmują następujące:

a) określanie wszelkich zagrożeń, którym należy zapobiec, wyeliminować lub ograniczyć do akceptowalnych poziomów;

b) określanie krytycznych punktów kontroli w działaniu lub działaniach, w których kontrola jest konieczna do zapobieżenia lub wyeliminowania zagrożenia lub do ograniczenia go do akceptowalnych poziomów;

c) ustanowienie limitów krytycznych w punktach kontroli krytycznej, które oddzielają poziom akceptowalny od nieakceptowalnego w celu zapobieżenia, wyeliminowania lub ograniczenia zidentyfikowanych zagrożeń;

d) ustanowienie i wprowadzenie w życie skutecznych procedur monitorowania w krytycznych punktach kontroli;

e) ustanowienie działań naprawczych, gdy monitoring wykazuje, że krytyczny punkt kontroli jest poza kontrolą;

f) ustanowienie procedur, które powinny być regularnie wykonywane, w celu sprawdzenia, czy środki wyszczególnione w lit. a) - e) działają skutecznie; oraz

g) ustanowienie dokumentów i archiwów proporcjonalnych do charakteru i rozmiaru przedsiębiorstwa sektora spożywczego w celu wykazania skutecznego stosowania środków wyszczególnionych w lit. a) - f).

Jeżeli dokonuje się jakiejkolwiek modyfikacji w produkcie, procesie lub jakimkolwiek działaniu, przedsiębiorstwa sektora spożywczego dokonują przeglądu procedury i wprowadzają niezbędne w niej zmiany.

Ust. 3. Ust.1 stosuje się jedynie do przedsiębiorstw sektora spożywczego uczestniczące w jakimkolwiek etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności po produkcji podstawowej i tych powiązanych działaniach, które są wymienione w załączniku I.

Ust. 4. Przedsiębiorstwa sektora spożywczego:

a) dostarczają właściwemu organowi dowodów dotyczących zgodności działania z ust. 1 w sposób, w jaki wymagają tego właściwe organy, uwzględniając charakter i rozmiar przedsiębiorstwa sektora spożywczego;

b) zapewniają, że każdy dokument opisujący procedury opracowane zgodnie z niniejszym artykułem jest zawsze aktualny;

c) utrzymują inne dokumenty i archiwa dotyczące właściwego okresu.

Ust. 5. Szczegółowe ustalenia dotyczące stosowania niniejszego artykułu mogą zostać ustanowione zgodnie z procedurą określoną w art. 14 ust. 2. Takie ustalenia mogą ułatwiać wykonanie zastosowanie niniejszego przez niektóre przedsiębiorstwa sektora spożywczego, w szczególności poprzez zapewnienie wykorzystania procedur określonych w wytycznych w celu zastosowania zasad HACCP, aby zachować zgodność z ust. 1. Takie ustalenia mogą również ustalać okres, podczas którego przedsiębiorstwa sektora spożywczego powinni utrzymywać dokumenty i archiwa zgodnie z ust. 4 lit. c).

Skarżąca Spółka zarówno w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji jaki i w skardze do Sądu, dowodziła że wprawdzie stwierdzone w protokole pokontrolnym nieprawidłowości miały miejsce, to jednak nie wyczerpywały one dyspozycji wskazanych przepisów Rozporządzeń (WE) nr 852/2004 i 853/2004.

Odnośnie nieprawidłowości opisanej w punkcie 1) sentencji decyzji organu I instancji należy wskazać, iż stwierdzenie o zabrudzeniu folii pleśnią nie ma odzwierciedlenia z zgromadzonym materiale dowodowym. Jednakże sama obecność zabrudzonej folii w pomieszczeniu kartonowania, które służy do formowania kartonów przeznaczonych do pakowania żywności, należy zakwalifikować jako naruszenie obowiązku o którym mowa w Rozdz. X pkt 3 rozporz. 852/2004. Nadto stwierdzony stan miał miejsce przez stosunkowo długi okres czasu.

Nie budzi również żadnych wątpliwości fakt uszkodzonych drzwi (pkt 2 sentencji decyzji). Sama skarżąca podaje w skardze, że w ramach sprawowanej kontroli wewnętrznej, zrealizowano bieżące naprawy kwestionowanych drzwi i zgromadzono środki na ich całkowitą wymianę, a uszkodzenia w powierzchni drzwi mogły utrudniać jedynie ich mycie i dezynfekcję oraz występowały trudności dla pracowników z ich otwieraniem i zamykaniem. We wskazanym przepisie Rozporządzenia nr 852/2004 mowa jest wprost, że: cyt."drzwi muszą być łatwe do czyszczenia, oraz w miarę możliwości, do dezynfekcji (...)". W tym przypadku również stan nieprawidłowości trwał przez stosunkowo długi okres czasu.

Skarżąca posiadała zatwierdzony przez Powiatowego Lekarza Weterynarii system HACCP. Od początku 2009 r. skarżąca otrzymywała niezadowalające wyniki badań wymazów z tuszek indyczych (okoliczność bezsporna) – obecność pałeczek Salomonelli. Kontrola wykazała, że procedura HACCP nie przewidywała uruchomienia działań w takiej sytuacji. Jak podaje skarżąca, faktycznie działania były podejmowane, podkreśliła, iż w zakładzie przeprowadzono stosowane działania, które nie były nazwane weryfikacją systemu HACCP, ale miały zapewnić eliminację złych wyników. Działania były podjęte w zakładzie oraz skierowano je w stronę dostawców indyków. Weryfikowano dokumentację przywozową ptaków, wyniki badań w kierunku obecności pałeczek Salmonella przeprowadzano na fermach drobiu.

O złych wynikach wymazów z tuszek powiadomiono dostawców drobiu w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w miejscu produkcji indyków. Nadto procedura HACCP w tym zakresie była zmieniona, jednak nie przedstawiona do zatwierdzenia. Skarżąca wskazała na uchybienia urzędowych lekarzy w tym zakresie.

Przepis art. 5 ust. 1 Rozporządzenia nr 852/2004 nakłada na przedsiębiorstwo sektora spożywczego obowiązek opracowania, wykonywania i utrzymania stałej procedury lub procedury na podstawie zasad HACCP. Z przytoczonego powyżej przepisu ust. 2 art. 5 wynika, że w systemie HACCP winny być uwzględnione m.in. krytyczne punkty kontroli oraz ustanowienie i wprowadzenie w życie skutecznych procedur monitorowania w krytycznych punktach kontroli. Wykładnia przytoczonego przepisu prawa, wskazuje iż system HACCP ma na celu zapobieżenie oraz wyeliminowanie sytuacji, w których może dojść do zagrożenia życia lub zdrowia konsumenta. Trwająca przez kilka miesięcy sytuacja faktyczna, w której na skutek istniejących nieprawidłowości może dojść do zagrożenia życia lub zdrowia konsumenta, dowodzi, że założenia wprowadzonego systemu bądź nie są przestrzegane, bądź jego uregulowania nie są prawidłowe. Z ustaleń kontroli wynika, że pomimo zaistniałych nieprawidłowości, skarżąca nie zweryfikowała systemu HACCP w kierunku wyeliminowania nieprawidłowości. Za to uchybienia nałożona została kara pieniężna.

Nie mogły zostać uwzględnione zarzuty dotyczące naruszenia prawa określonego w punkcie czwartym sentencji decyzji organu pierwszej instancji. Odpowiedzialność za zaniedbania w wykonywaniu czynności oczyszczania mięsa skarżąca usiłowała przenieść na inne podmioty, w tym na urzędowego lekarza weterynarii. Tymczasem, jak wyżej wskazano, obowiązki dotyczące utrzymania higieny uboju nałożone zostały na przedsiębiorstwo sektora spożywczego – por. załącznik nr III, rozdział IV Higiena uboju Rozporządzenia nr 853/2004.

Z zapisu protokołu z kontroli nr [...] wynika, że w mrożni stwierdzono brak pełnej identyfikacji składowanych środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego - brak oznakowania. Odnosząc się do stwierdzonego uchybienia skarżąca stwierdziła, że mając dokumentację dostaw mięsa i żywca dostarczanego do uboju strona ustaliła numery partii produkcyjnych, które zostały za przyzwoleniem nadzoru ujęte na etykietach. Ponadto nadzór weterynaryjny zezwolił, aby żywność w mroźni z "niepełną identyfikacją" została posegregowana i uporządkowana", a pozostałą żywność bez problemu i ograniczeń przekazano do produkcji i obrotu. Zdaniem skarżącej użyte w decyzji określenie "brak pełnej identyfikacji" należy uznać za nieprecyzyjne, zaś w decyzji nie podano, jakiego rodzaju identyfikacja była zapewniona oraz na czym polegała "identyfikacja niepełna".

W załączniku nr II - Wymogi dotyczące poszczególnych produktów pochodzenia zwierzęcego Rozporządzenia nr 853/2004, na przedsiębiorstwo sektora spożywczego nałożono obowiązek zapewnienia, aby produkty pochodzenia zwierzęcego były opatrzone znakiem identyfikacyjnym. W punkcie A.4 stwierdzono, że przedsiębiorstwo sektora spożywczego muszą posiadać systemy i procedury identyfikacji przedsiębiorstw, od których otrzymały produkty pochodzenia zwierzęcego, lub którym te produkty dostarczyły. Okoliczność braku znakowania produktów – co do zasady – nie jest przez skarżącą kwestionowana. Fakt, że po usunięciu nieprawidłowości w tym zakresie towar został dopuszczony do obrotu, nie ma znaczenia dla istoty omawianego tu uchybienia. Należy bowiem przyjąć, że ustalenie pochodzenia surowców wyeliminowało ewentualny stan zagrożenia dla zdrowia i życia konsumentów, przez co wprowadzenie towaru do obrotu stało się możliwe.

Również w wypadku nieprawidłowości opisanej w pkt 6), co do zasady skarżąca nie podważała okoliczności jej zaistnienia, twierdząc jedynie, że z materiału dowodowego nie wynika w jakiej wysokości wystąpiły wahania względem poziomu temperatury -18 st. C, nie ustalono również jakie środki spożywcze znajdowały się w tym czasie w mroźni, czy było to mięso odkostnione mechanicznie, w jakiej ilości, jaka była temperatura bloków składowanego MOMu oraz jakie były skutki wahań temperatury na jakość zdrowotną MOMu. Okoliczności wskazane przez skarżącą nie mogły być jednak uwzględnione. Przepis Rozdz. IX pkt 5 Rozporządzenia nr 852/2004 nakazuje obowiązek zachowania łańcucha chłodniczego przy przechowywaniu żywności, a ograniczone okresy, kiedy temperatura nie jest kontrolowana są dopuszczalne jedynie w określonych sytuacjach, które – jak wskazuje na to materiał dowodowy - w danym przypadku nie miały miejsca.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji.