Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 205/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15, 59 ust. 1 i 6, 63
journal: Dz.U. 1991 nr 95 poz 425
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Lech, Sędzia NSA Maciej Dybowski, Sędzia del. WSA Iwona Kosińska (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 1010/12 w sprawie ze skargi A. S., J. S., A. L., E. K., J. W., D. W., J. G. na uchwałę Rady Miejskiej w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia Szkoły Podstawowej w K. w Szkołę Filialną Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w W. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek A. S., J. S., A. L., E. K., J. W., D. W., J. G. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 1010/12, po rozpatrzeniu skargi A. S., J. S., A. L., J. W., J. G., E. K. i D., stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia Szkoły Podstawowej w K. w Szkołę Filialną Szkoły Podstawowej nr [...] w W. oraz odrzucił skargę J. G. i E. K.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

A. S., J. S., A. L., J. W., D. W., D. D., M. R., M. W., I. B., M. K., M. D. i I. Z. złożyli, skierowane do Rady Miejskiej w W., wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na podjęciu w dniu [...] kwietnia 2012 r. przez Radę Miejską w W. uchwał nr: [...] o przekształceniu Szkół Podstawowych: w S. D. w Szkołę Filialną Szkoły Podstawowej we W., w T. w Szkołę Filialną Szkoły Podstawowej nr [...] w W., w A. w Szkołę Filialną Szkoły Podstawowej im. [...] w S. W. i w K. w Szkołę Filialną Szkoły Podstawowej nr [...] w W., jako podjętych z naruszeniem powszechnie obowiązującego prawa, w tym zwłaszcza art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Po jego rozpatrzeniu Rada Miejska w W. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, uznając je za bezzasadne. W jej uzasadnieniu Rada powołała treść art. 59 ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.) i stwierdziła, że Wojewoda W. nie zakwestionował w żaden sposób zgodności z prawem uchwał, o których mowa, działając w ramach nadzoru prawnego nad legalnością uchwał w myśl art. 85 i art. 86 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.). Wskazała także, że organem opiniującym przekształcenie był również W. Kurator Oświaty, który został powiadomiony w ustawowym terminie o zamiarze przekształceń szkół z dniem 1 września 2012 r., a który nie wniósł żadnych uwag w tej kwestii, co zgodnie z art. 89 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym daje prawo do uznania, że jego opinia jest pozytywna. Potwierdzają to sformułowania zawarte w pismach z dnia 10 i 11 lipca 2012 r. przesłanych przez Dyrektora Delegatury w L. W. Kuratorium Oświaty w P. Rada wyjaśniła, że zgodnie z procedurą ustawową w określonym przepisami terminie poinformowano o zamiarach dotyczących przekształceń szkół w K., T., S. D. i A. Zarząd Związku Nauczycielstwa Polskiego w W. i Komisję Zakładową NSZZ "Solidarność" w W. Obie organizacje związkowe wyraziły pisemnie pozytywne opinie w tej sprawie. Zdaniem Rady, wobec dopełnienia przez organ prowadzący czyli Gminę W. wszelkich wymogów proceduralnych wynikających przede wszystkim z ustawy o systemie oświaty oraz uzyskania pozytywnych opinii ze strony instytucji opiniujących, a także niewniesienia żadnych uwag co do zgodności z prawem przez nadzór prawny Wojewody, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w niniejszej sprawie należało uznać za bezzasadne.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem A. S., J. S., A. L., J. G., E. K., J. W. i D. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwały Rady Miasta Wolsztyna z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr: [...], zaskarżając je w całości i wnosząc o stwierdzenie ich nieważności jako naruszających obowiązujące prawo.

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu udzielonej odpowiedzi wskazano również, że dwie spośród osób, które skierowały skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie były autorami pisma z dnia 12 lipca 2012 r. skierowanego do Rady Miejskiej wzywającego do usunięcia naruszenia prawa. Osobami tymi są E. K. i J. G. Z uwagi na powyższą okoliczność, zdaniem Rady, osoby te nie mają legitymacji do występowania ze skargą do sądu, bowiem nie występowały uprzednio z wezwaniem o uchylenie uchwał w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zdaniem organu skarżący nie wskazali interesu prawnego. Nie wykazali również istnienia związku przyczynowego pomiędzy ich interesem prawnym a zaskarżonymi uchwałami. W zakresie meritum Rada podniosła, że dokonane przekształcenie szkół w szkoły filialne szkół podstawowych w niczym nie zmienia sytuacji prawnej ani faktycznej dzieci uczęszczających do tych szkół, a więc przyjąć należy konsekwentnie, że przekształcenie to nie narusza także praw i obowiązków rodziców tychże dzieci. Organ wywodził w związku z tym, że skoro o naruszeniu interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym rozstrzyga zmiana sytuacji prawnej skarżącego, a skarżący nie wykazali tej zmiany, to skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wskazał również, że z uwagi na okoliczność, iż sesja Rady odbyła się w dniu 4 września 2012 r. Rada nie mogła uwzględnić wniosku skarżących o wstrzymanie zaskarżanych uchwał, których skutki prawne wystąpiły w dniu 31 sierpnia 2012 r. Pismem z dnia 8 listopada 2012 r. skarżący ustosunkowali się do odpowiedzi na skargę.

Sprawy ze skargi A. S., J. S., A. L., E. K., J. W., D. W. i J. G. na poszczególne uchwały Rady Miejskiej w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. zostały rozdzielone i zarejestrowane pod nowymi sygnaturami akt (pozostałe sprawy: IV SA/Po 954/12, IV SA/Po 1012/12 oraz IV SA/Po 1011/12).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdzając wyrokiem z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 1010/12 nieważność uchwały Rady Miejskiej w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia Szkoły Podstawowej w K. w szkołę filialną Szkoły Podstawowej nr [...] w W. wyjaśnił, że niewątpliwie uchwała ta narusza interes prawny rodziców uczniów tej szkoły. Z art. 15 w związku z art. 14 b ustawy o systemie oświaty wynikają obowiązki rodziców związane z realizacją przez ich dzieci obowiązku szkolnego. Jednocześnie na gminie ciąży z mocy art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym obowiązek zaspokajania zbiorowych potrzeb mieszkańców gminy w zakresie edukacji publicznej. W ocenie Sądu I instancji, uwzględniając powyższą regulację prawną uznać należy, że rodzice dzieci uczęszczających do likwidowanej (przekształcanej) szkoły mają legitymację skargową do zaskarżenia uchwały o przekształceniu (likwidacji) tej szkoły (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 520/12). Zdaniem tego Sądu legitymacja do wniesienia skargi przez A. S., J. S., A. L., J. W. i D. W., jako rodziców dzieci uczęszczających do Szkoły Podstawowej w K. została wykazana, a sama skarga poprzedzona została wezwaniem przez nich do usunięcia naruszenia prawa i złożona w terminie. W zakresie natomiast skargi złożonej przez J. G. i E. K. Sąd I instancji uznał, że osoby te nie złożyły wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w związku z czym nie został wyczerpany tryb postępowania i podmioty te nie posiadają legitymacji skargowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że podjęta na podstawie art. 59 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty uchwała Rady Miejskiej w W. nr [...] o przekształceniu szkoły jest przykładem uchwały opartej na przepisach prawa administracyjnego (kształtującej władczo sytuację innych podmiotów).

Sąd I instancji przywołał treść art. 59 ust.1 ustawy o systemie oświaty i stanął na stanowisku, że z przepisu tego wynika, iż procedura likwidacji szkoły składa się z dwóch etapów. W pierwszej kolejności podejmowana jest uchwała o zamiarze likwidacji (przekształcenia) szkoły, która ma charakter intencyjny, następnie zaś organ prowadzący szkołę jest zobowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji (przekształcenia), zawiadomić o zamiarze likwidacji (przekształcenia) wymienione w nim podmioty. Procedura ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wynikający z przepisów i taka jej chronologia została potwierdzona w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2001 r. sygn. akt SA/Sz 149/2001, WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 32/2011).

Sąd I instancji podkreślił, że szkoła publiczna może zostać zlikwidowana (przekształcona) z końcem roku szkolnego, co wynika z art. 59 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o systemie oświaty. Zgodnie zaś z art. 63 tej ustawy końcem roku szkolnego jest dzień 31 sierpnia roku następnego po rozpoczynającym się w dniu 1 września roku szkolnym. Termin likwidacji (przekształcenia), ustanowiony przepisem prawa publicznego, tj. 31 sierpnia ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że ani organ prowadzący, ani organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie może wyznaczyć innej daty likwidacji lub przekształcenia (M. Pilch - Komentarzu do art. 59 ustawy o systemie oświaty - System Informacji Prawnej Lex, druga teza wyroku NSA z dnia 5 maja 1998 r. sygn. akt II SA/Wr 1472/97, wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 264/2010). Natomiast zaskarżoną uchwałą z dnia [...] kwietnia 2012 r. Rada Miejska w W. postanowiła o przekształceniu Szkoły Podstawowej w K. w szkołę filialną z dniem 1 września 2012 r. W ocenie Sądu I instancji skoro Rada Miejska wskazała inną datę przekształcenia Szkoły niż zostało to określone w ustawie o systemie oświaty, to w konsekwencji naruszyła w sposób istotny prawo (art. 59 ust. 1 w zw. z art. 63 tej ustawy), co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały, bowiem jedyną możliwą datą przekształcenia szkoły winien być dzień 31 sierpnia, a wskazanie innej daty obwarowane jest sankcją nieważności.

Nadto zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w procedurze podjęcia zaskarżonej uchwały naruszony został również art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty poprzez niedochowanie 6-miesięcznego terminu do zawiadomienia rodziców o planowanym przekształceniu szkoły. Informacja ta powinna zostać imiennie skierowana do każdego z rodziców i musi do niego dotrzeć, natomiast nie ma istotnego znaczenia, w jakiej formie to nastąpi. Skoro termin likwidacji (przekształcenia) szkoły publicznej wyznacza data 31 sierpnia, to termin sześciomiesięczny obliczony z zastosowaniem zasad określonych w art. 112 k.c. upływa 28 lutego (a w roku przestępnym w dniu 29 lutego) tego roku kalendarzowego, który został wyznaczony w uchwale intencyjnej jako rok likwidacji. Zawiadomienie dokonane później (np. 1 marca) spowoduje nieważność uchwały podjętej w sprawie likwidacji (przekształcenia) szkoły publicznej. Sąd I instancji podkreślił, że zawiadomienie, o którym mowa w art. 59 ust. 1 (zdanie drugie) ustawy musi być prawnie skuteczne, a to oznacza, że musi dotrzeć (być doręczone) każdemu rodzicowi co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji (przekształcenia), a data nadania przesyłki poleconej w placówce pocztowej nie jest więc równoznaczna z tym zawiadomieniem. W ocenie Sądu I instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, że organ prowadzący wywiązał się prawidłowo z obowiązku zawiadomienia o planowanym przekształceniu szkoły, bowiem w aktach sprawy brak dowodów doręczenia wszystkim rodzicom dzieci szkoły w K. zawiadomień o planowanym przekształceniu szkoły, w związku z czym brak też możliwości zweryfikowania, czy został zachowany sześciomiesięczny termin. Sąd ten wyjaśnił, że do celów dowodowych organ prowadzący powinien dołożyć starań, aby poświadczyć, bądź dokonać doręczenia pism listami poleconymi, bądź dostarczyć innych dowodów należytego powiadomienia, np. listy obecności rodziców uczniów na zebraniu informacyjnym. W żadnym wypadku nie jest jednak możliwe przyjęcie domniemania, że skuteczne powiadomienie nastąpiło, co oznacza, że ciężar wykazania tej okoliczności spoczywa na organie. Jeżeli władza rodzicielska bądź piecza nad dzieckiem przysługuje obojgu rodzicom (opiekunom), informacja powinna być adresowana do obojga, a nie tylko do jednego z nich. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie uchybiono więc ustawowemu obowiązkowi zawiadomienia co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia. Jest to zatem również istotne naruszenie prawa i stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności uchwały. Wskazane naruszenia procedury związanej z przekształceniem szkoły, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skutkować musiały stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały.

Skargę kasacyjną od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w części której dotyczył pkt 1 i 3 wyroku, wniosła Rada Miejska w W. W złożonej skardze Rada zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym uznaniu, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w W. narusza interes prawny osób, które wniosły skargę na tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu;

- art. 59 ust. 1 i 6 ustawy o systemie oświaty poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przekształcenie szkoły nie może nastąpić z dniem 1 września, a jedynie z dniem 31 sierpnia i tym samym uznaniu, że do procedury przekształcenia szkoły stosuje się wprost przepisy tegoż artykułu, podczas gdy ww. artykuł nakazuje stosowanie tych przepisów odpowiednio.

Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesiono o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z kompletu dokumentacji potwierdzającej zawiadomienie rodziców dzieci uczęszczających do Szkoły Podstawowej w K. o zamiarze przekształcenia szkoły w szkołę filialną z zachowaniem 6-miesięcznego terminu, protokołu z sesji Rady Miejskiej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. oraz kart 1, 2, 3 i 7 protokołu nr [...] Komisji Oświaty, Kultury, Sportu i Rekreacji Rady Miejskiej w W. wraz z załącznikiem numer [...] do protokołu.

Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o:

- uchylenie w części zaskarżonego wyroku i odrzucenia skargi, ewentualnie

- na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylenie w zaskarżonej części wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie

- na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, oraz

- zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Skarżąca kasacyjnie m.in. ponownie podkreśliła, że w jej ocenie skarżący na żadnym etapie postępowania nie skonkretyzowali swojego interesu prawnego lub prawa zagrożonego wykonaniem przedmiotowej uchwały, a tym bardziej nie wykazali jego naruszenia. Sąd zaś bardzo lakonicznie uzasadnił swoje stanowisko w tym względzie. Siedziba przekształconej szkoły znajduje się w tym samym miejscu, nie zmienił się stopień organizacji szkoły (klasy 0-III), liczba oddziałów pozostała bez zmian, a dowozy uczniów funkcjonują również w takim samym kształcie jak dotychczas. Natomiast nieliczne zmiany personalne, które miały miejsce nie były w żaden sposób związane ze zmianą statusu szkoły, a wynikały z przypadków losowych, takich jak np. rozwiązanie umowy o pracę zawartej na zastępstwo za nieobecnego nauczyciela. Ponadto w ocenie skarżącej Rady brak jest jakichkolwiek negatywnych sygnałów ze strony rodziców, uczniów, jak i nauczycieli zatrudnionych w przedmiotowej szkole, a związanych z samym faktem zmiany statusu szkoły z samodzielnej na filialną. Odnośnie zarzutu niedochowania 6-miesięcznego terminu do zawiadomienia rodziców skarżąca kasacyjnie Rada wskazała, że jedynym rodzicem, którego nie udało się bezpośrednio zawiadomić o zamiarze przekształcenia jest P. K., do którego skierowane pismo wróciło z adnotacją poczty: "zwrot adresat wyprowadził się". Podkreślono przy tym, że matka dziecka E. K. powzięła informacje o zamiarze przekształcenia szkoły albowiem doręczono jej osobiście stosowne pismo.

W zakresie podniesionego przez Sąd błędnego oznaczenia terminu przekształcenia 1 września, zamiast 31 sierpnia 2012 r. w ocenie skarżącej kasacyjnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dokonał błędnej wykładni art. 59 ust. 1 i 6 ustawy o systemie oświaty. Skarżąca Rada podkreśliła, że wymóg odpowiedniości zamieszczony w art. 59 ust. 6 tej ustawy o systemie oświaty oznacza, że przepis odnoszący się do innej, wyraźnie uregulowanej sytuacji wymaga dostosowania, a więc pewnej modyfikacji ze względu na różnice zachodzące pomiędzy dwoma abstrakcyjnie określonymi stanami faktycznymi. W przypadku przekształcenia szkoły uzasadnionym było zastosowanie odmiennego terminu aniżeli 31 sierpnia ponieważ byt prawny w postaci szkoły filialnej rozpoczyna działalność z dniem 1 września, czyli pierwszego dnia roku szkolnego. W tym zatem dniu obowiązki w zakresie nadzoru organizacyjnego przejmuje dyrektor szkoły macierzystej (szkoły w W.). W wypadku zastosowania terminu 31 sierpnia jako dnia przekształcenia szkoły doszłoby do sytuacji, w której ostatniego dnia roku szkolnego formalnie nie byłoby podmiotu, który realizował przez cały rok szkolny obowiązek gminy w zakresie zaspokajania potrzeb edukacyjnych jej mieszkańców. W wypadku zastosowania wprost w zakresie terminu przekształcenia szkoły przepisu ust. 1 art. 59 ustawy o systemie oświaty zdaniem skarżącej kasacyjnie wystąpiłaby sytuacją, w której w ramach roku szkolnego (od 1 września do 31 sierpnia roku następnego) doszłoby do takich zmian organizacyjnych, których ustawodawca właśnie chciał uniknąć wprowadzając przy likwidacji szkoły termin ostatniego dnia roku szkolnego 31 sierpnia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania wnieśli o jej oddalenie, oddalenie nowych wniosków dowodowych dołączonych do skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał właściwej i prawidłowej wykładni przepisów prawa powołanych w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie skarżąca Rada oparła skargę kasacyjną jedynie na zarzucie naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego. Oparcie skargi kasacyjnej jedynie na przesłance określonej w art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wywiera ten skutek, że w rozpatrywanej sprawie dla oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego miarodajny i prawidłowy jest stan faktyczny, który był podstawą wydania zaskarżonego wyroku.

W skardze kasacyjnej zawarto zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. z 2001 r. Dz. U. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym uznaniu, że uchwała Rady Miejskiej w W. w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej w K. w Szkołę Filialną Szkoły Podstawowej nr [...] w W. narusza interes prawny osób, które wniosły skargę na tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zarzut ten uznać należy za całkowicie niezasadny. Zgodnie z treścią powołanego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Rację ma Sąd I instancji wywodząc, że rodzicie dzieci uczęszczających do szkoły, która ma ulec przekształceniu, mają interes prawny w rozumieniu powołanego przepisu do zaskarżenia uchwały o przekształceniu szkoły do sądu administracyjnego. Artykuł 15 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. z 2004 r. Dz. U. Nr 256, poz. 2572, ze zm.) ustanawia bowiem obowiązek szkolny dziecka, natomiast z art. 18 tej ustawy wynika szereg obowiązków rodziców dziecka podlegającego obowiązkowi szkolnemu, np. dopełnienie czynności związanych ze zgłoszeniem dziecka do szkoły czy zapewnienie regularnego uczęszczania dziecka na zajęcia szkolne. Skoro zatem dzieci skarżących uczęszczają do Szkoły Podstawowej w K. (fakt niekwestionowany przez strony), która według zaskarżonej uchwały ma być włączona do Szkoły Podstawowej nr [...] w W., a wyżej powołane przepisy ustawy o systemie oświaty nakładają na rodziców dzieci podlegających obowiązkowi szkolnemu określone obowiązki, to całkowicie uzasadnione jest stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku, że skarżący legitymują się interesem prawnym w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały do sądu administracyjnego. Postawiony zatem w tym zakresie w skardze kasacyjnej zarzut uznać należy za całkowicie niezasadny.

W skardze kasacyjnej zawarto również zarzut błędnej wykładni art. 59 ust. 1 i 6 ustawy o systemie oświaty poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przekształcenie szkoły nie może nastąpić z dniem 1 września, a jedynie z dniem 31 sierpnia i tym samym uznaniu, że do procedury przekształcenia szkoły stosuje się wprost przepisy tegoż artykułu, podczas gdy ww. artykuł nakazuje stosowanie tych przepisów odpowiednio. Także ten zarzut uznać należy za niezasadny. Zgodnie z treścią powołanych przepisów szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2 art. 59, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Przepisy te stosuje się odpowiednio w przypadku przekształcenia szkoły lub placówki. Z treści art. 63 ustawy o systemie oświaty wynika, że rok szkolny we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy - z dniem 31 sierpnia następnego roku. Tak określony termin likwidacji szkoły jest obligatoryjny. Ponieważ zaś został on ustanowiony przepisem prawa publicznego, mającym charakter bezwzględnie obowiązujący, ani organ prowadzący, ani organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie może wyznaczyć innej daty likwidacji (Mateusz Pilich, komentarzu do art. 59 ustawy o systemie oświaty, Systemie Informacji Prawnej Lex). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie, możliwość odpowiedniego stosowania przepisów określonych w ust. 1-5 art. 59 i art. 58 w przypadku przekształcenia szkoły lub placówki, na które powołuje się skarżąca kasacyjnie, nie może doprowadzić do zmiany, modyfikacji terminów bezwzględnie obowiązujących. Dopuszczenie takiej możliwości dawałoby bowiem możliwość obejścia bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa. W konsekwencji tego stanowiska, za zasadne należy uznać stanowisko Sądu I instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że przyjęcie w uchwale o przekształcenia szkoły publicznej, innego niż wynikający z art. 63 ustawy o systemie oświaty terminu przekształcenia szkoły, stanowi rażące naruszenie tego przepisu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 maja 1998 r. sygn. akt II SA/Wr 1472/97, opubl. w internecie: https://cbois.nsa.gov.pl).

Dodatkowo jedynie wyjaśnić należy, że jednym z powodów stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały było ustalenie przez Sąd I instancji, że nie wszyscy rodzice uczniów przekształcanej Szkoły zostali prawidłowo powiadomieni o tym fakcie. Taka ocena Sądu, dotycząca braku skutecznego doręczenia zawiadomienia o zamiarze przekształcenia szkoły wszystkim rodzicom uczniów sama w sobie uprawnia do stwierdzenia nieważności uchwały. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera żadnego zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa procesowego (np. w zakresie nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy), co jak wyżej wskazano wywiera ten skutek, że w rozpatrywanej sprawie dla oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego miarodajny i prawidłowy jest stan faktyczny, który był podstawą wydania zaskarżonego wyroku. Ustalenia stanu faktycznego sprawy nie mogą być zwalczane podnoszeniem zarzutu naruszenia prawa materialnego, mogą być zaś w podstawie kasacji powiązane z naruszeniem prawa procesowego. Taka jednak podstawa kasacyjna nie została objęta złożoną skargą kasacyjną. Oznacza to, że jak wynika to z nadesłanych wraz ze skargą kasacyjną kserokopii dokumentów oraz pisma Rady Miejskiej w W. z dnia 5 marca 2013 r. skierowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeden z rodziców dziecka uczęszczającego do przekształcanej szkoły (P. K.) nie został w ustawowym terminie prawidłowo powiadomiony o jej przekształceniu. W tej sytuacji przypomnieć jedynie należy, że już w wyroku z dnia 3 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 66/07 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że o zamiarze likwidacji (przekształcenia) szkoły powinien zostać zawiadomiony każdy rodzic i że tej okoliczności nie można domniemywać. Dlatego też informacja o zamiarze likwidacji szkoły powinna zostać imiennie skierowana do każdego z rodziców i musi do niego dotrzeć. Stanowisko to podziela Sąd orzekający a także zostało ono podzielone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2009 r. sygn. akt I OSK 871/09. Wykładnia ta koresponduje także z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy w zakresie sprawowania władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi. Zgodnie z art. 92 i 93 § 1 tego Kodeksu dziecko pozostaje aż do pełnoletniości pod władzą rodzicielską, która przysługuje obojgu rodzicom. Dopiero jeżeli jedno z rodziców nie żyje albo nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, władza rodzicielska przysługuje drugiemu z rodziców. To samo dotyczy wypadku, gdy jedno z rodziców zostało pozbawione władzy rodzicielskiej albo gdy jego władza rodzicielska uległa zawieszeniu (art. 94 § 1 Kodeksu). Natomiast zgodnie z art. 97 § 2 tegoż Kodeksu o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie. Bezsprzecznie do tych istotnych spraw należą sprawy dotyczące nauki i kształcenia i dlatego też obowiązek wynikający z art. 59 ustawy dotyczy konieczności poinformowania obojga rodziców. Należy również mieć na uwadze, że rodzice dzieci pozostają ze sobą w różnych relacjach i nie zawsze współpracują w wykonaniu obowiązków związanych w rodzicielstwem, dlatego też organ winien w miarę posiadanych możliwości podjąć wszelkie możliwe działania w celu zawiadomienia wszystkich rodziców dzieci uczęszczających do likwidowanych szkół. Akta sprawy winny natomiast zawierać wszelką dokumentację ilustrującą podejmowane w tym celu działania, która będzie mogła podlegać ocenie Sądu co do spełnienia przesłanek zawartych w art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Nie jest wystarczające dowodowo jedynie oświadczenie organu, że podejmował próby poinformowania rodzica o fakcie likwidacji placówki oświatowej, które okazały się jednak bezskuteczne. Oznacza to, że nieprawidłowości w poinformowaniu rodziców o likwidacji szkoły w określonym terminie nie może usprawiedliwiać ani krótki okres pomiędzy podjęciem uchwały a terminem powiadomienia rodziców, ani problemy z uzyskaniem adresu rodzica lub możliwością doręczenia mu informacji lub zawiadomienia. Chcąc zachować procedurę konieczną dla skutecznego i zgodnego z prawem zlikwidowania (przekształcenia) szkoły, rada gminy powinna podjąć określone działania odpowiednio wcześniej. To na organie podejmującym taki proces ciąży bowiem obowiązek dopilnowania i podjęcia wszelkich możliwych działań, aby wszystkie osoby uprawnione odpowiednie zawiadomienia skutecznie otrzymały. Przystępując do procedury przekształcenia szkoły organ prowadzący we własnym zakresie bądź w drodze zlecenia kierownictwu szkoły niezbędne dane winien uzupełnić bądź zaktualizować tak, aby możliwe było spełnienie obowiązku informacyjnego w stosunku do wszystkich rodziców.

Przedstawiona argumentacja prowadzi do wniosku, że sprawa co do istoty została prawidłowo rozpatrzona, a dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocena prawidłowości zaskarżonej uchwały odpowiada prawu.

Mając powyższe na względzie na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd orzekł jak w sentencji.

Sąd, na podstawie art. 204 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił wniosek A. S., J. S., A. L., J. W. i D. W. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, ze względu na fakt, że składający wniosek nie wykazali aby ponieśli jakiekolwiek koszty postępowania kasacyjnego.