Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 526/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 34, art. 52 a ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 124
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.), sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. na rzecz skarżącego J. Z. kwotę 4217 (słownie: cztery tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w sprawie wymierzenia J.Z. na podstawie art. 52a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t. j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 124 z późn. zm.) kary pieniężnej w wysokości 20.000,00 zł za wprowadzanie w okresie do dnia 22 maja 2015 r. do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych w postaci następującego produktu: kryształki koloru białego zawierające 3-MMC (3-metylometkatynon).

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w wyniku przeszukania przeprowadzonego w dniu 22 maja 2015 r. w mieszkaniu zajmowanym przez J.Z. policjanci z Komendy Powiatowej Policji w Ś. znaleźli woreczek strunowy zawierający biały proszek zmieszany z bezbarwnymi kryształkami (o wadze netto 38,61 g) oraz kopertę bąbelkową. Przesłuchany w tym samym dniu w charakterze świadka J. Z. wyjaśnił, że zakupił na portalu internetowym "dopalacz" o nazwie 3-MMC o wadze 50 g i około 10 g zużył na własne potrzeby, a ponadto częstował tym środkiem kolegę D. L. 4 – 5 razy, po 0,5 – 1 g za każdym razem i łącznie mógł poczęstować kolegę 4 – 5 g tego środka. Zgodnie z opinią Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji we W. z dnia 29 września 2015 r. na podstawie badań fizykochemicznych stwierdzono, że kryształki zawierają 3-MMC (3-metylometkatynon).

Po otrzymaniu kopii materiałów dotyczących posiadania przez stronę powyższych substancji chemicznych, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. wszczął z urzędu w dniu 30 października 2015 r. postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia stronie kary pieniężnej za wprowadzanie w okresie do dnia 22 maja 2015 r. do obrotu środka zastępczego. Następnie po przesłuchaniu strony w dniu 16 listopada 2015 r. oraz świadka D. L. w dniu 8 grudnia 2015 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 20.000,00 zł za wprowadzanie w okresie do dnia 22 maja 2015 r. do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych w postaci następującego produktu: kryształki koloru białego zawierające 3-MMC (3-metylometkatynon). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że substancja 3-MMC (3-metylometkatynon) do dnia 30 czerwca 2015 r. spełniała definicję środka zastępczego, zawartą w art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, natomiast po zmianie tej ustawy od dnia 1 lipca 2015 r. substancja ta znajduje się w wykazie substancji psychotropowych (grupa I-P), stanowiącym załącznik nr 2 do ustawy. O wprowadzaniu do obrotu tych środków świadczy zmiana zeznań przez stronę w stosunku do zeznań złożonych Policji, jak również wzajemne wykluczanie się treści zeznań strony i świadka. Strona zeznała obecnie, że nie zna adresu zamieszkania świadka, natomiast z zeznań świadka wynika, że strona przyszła do mieszkania świadka bezpośrednio po złożeniu zeznań Policji. Strona tłumaczyła również, że wymyśliła na poczekaniu w komendzie, że częstowała środkami zastępczymi świadka. Zdaniem organu osoba niewinna nie powinna składać obciążających siebie i innych zeznań, ponadto osoba w stresie związanym z zatrzymaniem ma ograniczone możliwości fantazjowania i wymyślania logicznych wersji wydarzeń. Wzajemnie wykluczające się zeznania podważają ich prawdziwość i budzą uzasadnione wątpliwości, dlatego organ nie dał im wiary i odmówił im mocy dowodowej.

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie:

- art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w związku z art. 77 k.p.a., bowiem z całokształtu sprawy nie wynika, aby wprowadzał on do obrotu środki zastępcze, a interpretacja definicji "wprowadzania do obrotu" jest niewłaściwa,

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie, że ujawniona substancja stanowi środek zastępczy w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Strona wyjaśniła, że nigdy nie wprowadzała do obrotu takich środków, co w swoich zeznaniach potwierdził świadek. Organ nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność wprowadzania przez stronę środków zastępczych do obrotu. Z materiału dowodowego wynika, że strona zakupiła te środki jedynie na użytek własny i nie udostępniała ich osobom trzecim. Ocena materiału dowodowego przez organ jest całkowicie dowolna i wybiórcza. Nie ustalono też w sposób wiarygodny, że substancja 3-MMC stanowi środek zastępczy, ponieważ Laboratorium Kryminalistyczne we W. nie jest podmiotem uprawnionym do przeprowadzania badań środków zastępczych. Ustawodawca definiuje "środek zastępczy" przez jego funkcjonalność (oddziaływanie na ośrodkowy układ nerwowy), tj. przez podobieństwo działania do środków odurzających i substancji psychotropowych. W tej sytuacji opinia Laboratorium Kryminalistycznego we W. jest zupełnie nieprzydatna do rozstrzygania kwestii istotnych z punktu widzenia zaskarżonej decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, że pojęcie wprowadzania do obrotu należy rozumieć szeroko, tak jak to zostało dosłownie zdefiniowane w art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Organ zauważył, że Policja dokonała przeszukania mieszkania strony wskutek informacji uzyskanej od anonimowej osoby, według której w mieszkaniu tym strona przechowuje "Mefkę" (mefedron), który wówczas był środkiem zastępczym. Znaleziono wtedy woreczek strunowy z zawartością białego proszku, zmieszanego z bezbarwnymi kryształkami. Opinię Laboratorium Kryminalistycznego co do zawartości w badanych kryształkach 3-MMC potwierdziło Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji w W. W Komendzie strona zeznała, że częstowała tym środkiem kolegę D. L. Fakt wprowadzania do obrotu środka zastępczego przez stronę został potwierdzony podczas przesłuchania w dniu 16 listopada 2015 r. Podczas tego przesłuchania strona zaprzeczyła następnie, że częstowała kolegę środkiem zastępczym. Według organu należy dać wiarę zeznaniom złożonym w dniu 22 maja 2015 r., ponieważ zgodnie z zasadami logiki, osoba niewinna nie składałaby obciążających siebie zeznań.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że art. 6 noweli ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zawiera jedynie niepełną regulację intertemporalną. Nowela nie zawiera przepisów przejściowych w odniesieniu do stanów faktycznych zaistniałych przed dniem 1 lipca 2015 r., co do których nie wszczęto postępowania administracyjnego przed 1 lipca 2015 r. Natomiast naruszenie zakazu retroaktywności musi wynikać w sposób nie nasuwający wątpliwości z ustawy. Ponadto w przypadku decyzji deklaratoryjnych, stwierdzających ukształtowanie się stosunku administracyjnoprawnego z mocy samego prawa we wcześniejszym okresie, stosować należy przepisy obowiązujące w chwili konkretyzacji tego stosunku, na mocy których doszło do powstania stosunku prawnego (przepisy poprzednie). Jeżeli czyn miał miejsce przed 1 lipca 2015 r., to stosujemy materialnoprawne przepisy dotychczasowe (przepisy sprzed noweli ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii), także wtedy, gdy postępowanie zostało wszczęte po 1 lipca 2015 r. Decyzje o wymierzeniu kary pieniężnej są decyzjami skierowanymi wyłącznie na ocenę określonego zdarzenia przeszłego i wyciągnięcie z tego tytułu określonych sankcji prawnych. Natomiast w odniesieniu do przepisów proceduralnych obowiązuje zasada, iż brak przepisów przejściowych jest tożsamy z obowiązkiem stosowania rozwiązań procesowych, określonych w nowych przepisach.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie:

- art. 52a ust. 1 w związku z art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w związku z art. 77 k.p.a., bowiem z całokształtu sprawy nie wynika, aby skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze, a interpretacja definicji "wprowadzania do obrotu" jest niewłaściwa,

- art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. przez dokonanie wadliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,

- art. 107 § 3 k.p.a. przez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanej decyzji,

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez niezastosowanie zmiany do ustawy, zgodnie z którą środek zastępczy objęty postępowaniem został wciągnięty na listę narkotyków, a organy nie posiadały w ogóle uprawnień orzeczniczych.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że ustawodawca wyraźnie odróżnił pojęcie "wprowadzenie do obrotu" od pojęcia "udzielenia innej osobie". Każde udostępnienie środków odurzających, substancji psychotropowych lub ich prekursorów, a także słomy makowej innej osobie, pod warunkiem że osobą tą nie jest konsument tych środków lub substancji, jest wprowadzeniem do obrotu. Wprowadzanie do obrotu polega na hurtowym uzyskiwaniu narkotyków i takim też przekazywaniu ich kolejnym osobom. W sytuacji, gdy odbiorcą narkotyków jest ich konsument, czyli osoba nabywająca je dla spożycia ich przez siebie, zachowanie sprawcy będzie formą udzielenia, o jakiej mowa w art. 59 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Osobą trzecią w rozumieniu art. 4 pkt 34 ustawy nie jest konsument, jako osoba nabywająca środki psychoaktywne w celu ich użycia.

Z zeznań skarżącego pochodzących z postępowania karnego wyraźnie wynika, że środki zastępcze kupił na własny użytek i nie częstował nimi w ogóle D. L. W rezultacie w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy brak było podstaw do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej. Nie doszło do ustalenia, czy skarżący tylko udzielał środków zastępczych innym osobom na ich własny użytek, które nie stanowi ani deliktu administracyjnego ani karnego, czy działanie miało charakter wprowadzania środków zastępczych do obrotu. W sprawie doszło ewentualnie jedynie do udzielania środków zastępczych, a nie wprowadzania ich do obrotu.

Skarżący zarzucił również, że organ administracji wydając decyzję administracyjną, powinien stosować przepisy prawa materialnego, obowiązujące w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego również obowiązującego w dniu wydania decyzji. Tym samym winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw. Wobec powyższego organy obu instancji nie posiadały w ogóle uprawnień orzeczniczych, gdyż środek zastępczy objęty niniejszym postępowaniem nowelą ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z dnia 24 kwietnia 2015 r. został wciągnięty na listę narkotyków. Decyzje organów obu instancji zostały wydane bez jakiejkolwiek podstawy prawnej.

W odpowiedzi na skargę D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty strony Sąd uznał za zasadne.

Spór pomiędzy stronami dotyczy prawidłowości decyzji dotyczącej wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 20.000,00 zł za wprowadzanie do obrotu w okresie do dnia 22 maja 2015 r. środka zastępczego o nazwie 3-MMC (3-metylometkatynon).

Wypada w tym miejscu przytoczyć treść art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1412), zgodnie z którym do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących między innymi zakazu wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (pkt 9a).

W polskim porządku prawnym zakaz wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych przewiduje art. 44 b ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Z powyższego wynika, że nie jest możliwe prowadzenie legalnej działalności polegającej na wytwarzaniu i wprowadzaniu do obrotu środków zastępczych, w tym na obrocie hurtowym bądź detalicznym środkami zastępczymi.

Przepis art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zawiera definicję legalną pojęcia środka zastępczego, wedle której jest to substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślina, grzyb lub ich część, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Zauważyć należy, że konstrukcja definicji ustawowej pojęcia środka zastępczego jako środka używanego zamiast lub w takich samych celach, jak środki odurzające i substancje psychotropowe, wskazuje na to, że nie wymaga się każdorazowego badania jak dany środek jest faktycznie wykorzystywany przez konsumenta, lecz ustalenia z jakim przeznaczeniem został wyprodukowany lub wprowadzony do obrotu. Z definicji tej wynika, że dla określenia czy dany produkt ma charakter środka zastępczego konieczne jest posiadanie przez niego działania psychoaktywnego analogicznego, jak działanie narkotyków (środków odurzających i substancji psychotropowych), będącego warunkiem sine qua non używania zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa.

Natomiast przez wprowadzanie do obrotu, stosownie do art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, należy rozumieć udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Natomiast zgodnie z art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy podlega karze pieniężnej w wysokości od 20.000 zł do 1.000.000 zł.

Podkreślić w tym miejscu należy, że przepisy art. 44b i 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zostały dodane do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii ustawą z dnia 8 października 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 213, poz. 1396), zmieniającą przedmiotowa ustawę z dniem 27 listopada 2010 r. Celem zmiany było przeciwdziałanie rozwojowi zjawiska wprowadzania do legalnego obrotu nowych substancji posiadających działanie psychoaktywne, nazywanych potocznie "dopalaczami". Ustawa wprowadziła w tym celu odpowiedzialność administracyjną, uzupełniając pierwotną ustawę o cały nowy rozdział 6a. Ustawodawca uznał, że prócz obowiązujących regulacji penalizujących wprowadzanie do obrotu środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej, w celu realizacji podstawowych założeń ustawy, należy wyodrębnić instytucję odpowiedzialności administracyjnej za wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu na terytorium Polski środków zastępczych. Wprowadzenie do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w art. 52a sankcji administracyjnej z tytułu wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego miało na celu szybkie reagowanie na pojawiające się zagrożenia życia i zdrowia jednostki.

Zaznaczyć należy, że regulacja art. 52a funkcjonuje aktualnie obok wcześniejszych postanowień ustawy, przewidujących odpowiedzialność karną za wprowadzanie do obrotu środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej lub uczestniczenie w takim obrocie. Ustawodawca odrębnie penalizuje udzielanie innej osobie środka odurzającego lub środków psychotropowych, określając w art. 58 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, że kto, wbrew przepisom ustawy, udziela innej osobie środka odurzającego lub substancji psychotropowej, ułatwia albo umożliwia ich użycie albo nakłania do użycia takiego środka lub substancji, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Podobnie w art. 59 u.p.n. przewiduje środki karne m. in. za udzielanie innej osobie środka odurzającego lub substancji psychotropowej w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej.

Uwzględniając powyższe rozważania stwierdzić należy, że w razie ustalenia, że wytworzono lub wprowadzono do obrotu na terytorium RP środek zastępczy określony w art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii organ inspekcji sanitarnej obowiązany jest nałożyć administracyjną karę pieniężną w wysokości uwzględniającej w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego (art. 52a ust. 3). W ocenie Sądu pojęcie "wprowadzania do obrotu" środków zastępczych, o którym mowa w art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oznacza udostępnienie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim zarówno niebędącymi ich konsumentami, jak i będącymi ich konsumentami tj. nabywającymi je w celu własnego spożycia. Ustawodawca w hipotezie i dyspozycji normy art. 52a ust. 1-3 u stawy o przeciwdziałaniu narkomanii wyraźnie wskazuje, że odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środek zastępczy (tzw. "dopalacz"). W konsekwencji prowadząc postępowanie w celu wymierzenia kary pieniężnej, organ inspekcji sanitarnej ustala i ocenia, czy doszło do "wprowadzenia do obrotu", czyli do udostępnienia w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie, środka zastępczego.

Rozważania powyższe prowadzą do konkluzji, że argumentacja przedstawiona w skardze, a odwołująca się do orzecznictwa sądów karnych, odnoszącego się do przestępstw opisanych w rozdziale 7. omawianej ustawy nie może mieć w przedmiotowej sprawie zastosowania. Nie ma bowiem podstaw do przenoszenia na grunt rozdziału 6a niedotyczących go orzeczeń odnoszących się do przestępstw i wykroczeń zawartych w rozdziale 7. ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Ocena, w ramach odpowiedzialności administracyjnej podmiotu, który wprowadza do obrotu środki zastępcze, w oparciu o reguły i zasady prawa karnego, jest nie do pogodzenia z ratio legis nowelizacji ustawy z 2010 r. Niewątpliwie wykładnia postanowień art. 52a ust. 1-3 u stawy o przeciwdziałaniu narkomanii powinna uwzględniać cel wprowadzenia tej regulacji oraz jej miejsce w systematyce ustawy, a także związek normatywny z postanowieniami art. 44b i 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W konsekwencji w procesie ustalania treści normatywnej art. 52a u stawy o przeciwdziałaniu narkomanii, nie powinno się odwoływać do poglądów doktryny i judykatury ukształtowanych na gruncie przepisów karnych zawartych w rozdziale 7. ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a zwłaszcza tych ukształtowanych przed wejściem w życie noweli ustawy z dnia 8 października 2010 r., albowiem ugruntowały się one na tle innego reżimu normatywnego, penalizującego wprowadzanie do obrotu środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej, czyli narkotyków.

W tej sytuacji nie ma także zastosowania zasada interpretacyjna wykluczająca na gruncie jednego aktu prawnego nadawanie takim samym wyrażeniom odmiennego znaczenia. Wyraźne rozdzielenie przez ustawodawcę części karnej ustawy regulującej zagadnienia związane z popełnianiem przestępstw (z wyłączeniem regulacji odnoszących się do środków zastępczych) od części odnoszącej się do kary administracyjnej, dotyczącej środków zastępczych pozwala na zastosowanie systemowej wykładni dopuszczającej nadanie wyrażeniu "wprowadzanie do obrotu" odmiennego znaczenia, w przypadku stosowania kary administracyjnej, a innego znaczenia, w przypadku stosowania przepisów karnych. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w wyroku NSA z 2 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2684/13, wyroku NSA z 8 lipca 2015 r. w sprawie II OSK 2965/13, wyroku NSA z 9 września 2015 r. w sprawie II OSK 77/14, (dostępne na stronie http://orzeczenia.ms.gov.pl.).

Nieuzasadniony jest więc zarzut skargi odnośnie naruszenia art. 4 pkt 34 w związku z art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przez niewłaściwą interpretację definicji wprowadzania do obrotu.

Odnosząc się natomiast do zarzutu niewłaściwego zastosowania przez organy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2015 r. należy wskazać, że w ustawie z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 875) zamieszczony został tylko jeden przepis intertemporalny odnoszący się do kwestii stosowania przepisów ustawy w określonym brzmieniu w prowadzonych postępowaniach administracyjnych, tj. art. 6, zgodnie z którym postępowania wszczęte na podstawie m. in. art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, toczą się na podstawie przepisów dotychczasowych. Stosownie do art. 10 ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw ustawa ta weszła w życie z dniem 1 lipca 2015 r. Artykuł 6 tej ustawy wskazuje więc jedynie, że postępowania wszczęte i niezakończone przed dniem 1 lipca 2015 r., toczą się na podstawie przepisów dotychczasowych. Nie można jednak zgodzić się ze stroną skarżącą, że wszystkie postępowania wszczęte po 1 lipca 2015 r. toczą się na podstawie znowelizowanych przepisów ustawy.

Wnioskowanie z przeciwieństwa jest zasadniczo dopuszczalne w tych przypadkach, w których regulacja ma charakter zamknięty i wyczerpujący, tak że można założyć, że dany przepis reguluje wszystkie sytuacje, z którymi normodawca chciał powiązać dany skutek prawny. Powszechnie uważa się, że gdy w kontekście danego przepisu występują zwroty typu "wyłącznie", "jedynie", "tylko", to należy zastosować wnioskowanie z przeciwieństwa, ponieważ użycie tych zwrotów sugeruje, iż intencją prawodawcy było ograniczenie danej normy wyłącznie do faktów w niej wskazanych. Podobnie, wnioskowanie a contrario stosuje się w tych sytuacjach, w których zakres regulacji jest taksatywnie określony. Za niedopuszczalne uznać należy również wnioskowanie a contrario w sytuacjach określonych w regułach odstępstwa, a więc wtedy gdyby prowadziło ono ad absurdum, do rezultatów rażąco niesprawiedliwych lub nieracjonalnych, a także do rażącej sprzeczności z konstytucją lub oczywistego błędy legislacyjnego (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, wydanie II, s. 246-247).

Tymczasem z treści art. 6 ustawy nie można wyprowadzić wniosku, aby zamiarem ustawodawcy było ograniczenie stosowania zasady wynikającej z tego przepisu "wyłącznie", "jedynie", "tylko" do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 lipca 2015 r. W ocenie Sądu nieuzasadnione jest więc wnioskowanie a contrario, że do postępowań wszczętych po 1 lipca 2015 r. zastosowanie zawsze znajdą przepisy ustawy po nowelizacji z 24 kwietnia 2015 r. Skoro przedmiotem oceny w prowadzonym postępowaniu administracyjnym było zachowanie skarżącego w dniu 22 maja 2015 r. i przed tą data, to zgodnie z zakazem retroaktywności do tej oceny należy stosować przepisy prawa materialnego, a więc przepisy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, obowiązujące w tym okresie, czyli przed nowelizacją wprowadzoną od 1 lipca 2015 r. Należy też zauważyć, że stosowanie znowelizowanych przepisów, nieznanych skarżącemu w momencie popełnienia czynu, mogłoby doprowadzić do rezultatów rażąco niesprawiedliwych. Dlatego też w ocenie Sądu nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i wydanie decyzji bez podstawy prawnej przez zastosowanie przepisów ustawy sprzed nowelizacji, kiedy to substancja 3-MMC zaliczana była do środków zastępczych, a nie do substancji psychotropowych grupy I-P (załącznik nr 2 do ustawy, część 1, l.p. 48). Należy również zauważyć, że organy ścigania, umarzając w dniu 15 października 2015 r. dochodzenie, wszczęte w dniu 25 maja 2015 r. przeciwko skarżącemu w sprawie posiadania w dniu 22 maja 2015 r. substancji psychotropowych, z uwagi na brak znamion czynu zabronionego, stosowały przepisy ustawy sprzed nowelizacji, kiedy substancja 3-MMC nie stanowiła substancji psychotropowej. Interpretacja art. 6 ustawy zmieniającej przedstawiona przez skarżącego prowadziłaby do nieracjonalnych rezultatów, ponieważ skarżący nie ponosiłby konsekwencji ani za posiadanie i wprowadzanie do obrotu substancji psychotropowych ani też za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. Z pewnością nie było to zamiarem ustawodawcy, który z dniem 1 lipca 2015 r. postanowił wprowadzić środek zastępczy 3-MMC na listę substancji psychotropowych.

Uzasadnione są natomiast zarzuty skarżącego co do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 poz. 23 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. Analizując wydane w sprawie orzeczenie Sąd stwierdził, że przeprowadzone w sprawie postępowanie obarczone było wadami wynikającymi z naruszenia zasad dotyczących prowadzenia postępowania dowodowego oraz zasady całościowego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd podkreślający kluczowe znaczenie zebrania w toku postępowania całego materiału dowodowego, zaś obowiązek w tym zakresie spoczywa na organie, o czym stanowi art. 77 § 1 k.p.a. W myśl art. 7 k.p.a., statuującego zasadę prawdy obiektywnej i art. 77 § 1 k.p.a., konkretyzującego i rozwijającego tę zasadę - na organach administracyjnych spoczywa obowiązek podjęcia niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. To przede wszystkim na organie administracyjnym ciąży obowiązek określenia, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego oraz przeprowadzenia z urzędu niezbędnych dowodów i rozpatrzenia materiału dowodowego w całości.

W rozpoznawanej sprawie organy uznały za wiarygodne złożone w dniu 22 maja 2015 r. w Komendzie Powiatowej Policji zeznania skarżącego, który wyjaśnił, że zakupił na portalu internetowym "dopalacz" o nazwie 3-MMC o wadze 50 g i około 10 g zużył na własne potrzeby, a ponadto częstował tym środkiem kolegę D. L. 4 – 5 razy, po 0,5 – 1 g za każdym razem i łącznie mógł poczęstować kolegę 4 – 5 g tego środka. Organy mianowicie uznały, że osoba niewinna nie powinna składać obciążających siebie i innych zeznań, ponadto osoba w stresie związanym z zatrzymaniem ma ograniczone możliwości fantazjowania i wymyślania logicznych wersji wydarzeń. Organy nie uznały natomiast za wiarygodne zeznań skarżącego złożonych przed organem w dniu w dniu 16 listopada 2015 r., ponieważ są one sprzeczne z zeznaniami złożonymi w Komendzie oraz sprzeczne z zeznaniami świadka D. L.. Nie uznano za wiarygodne również zeznań świadka D. L. złożonych w dniu 8 grudnia 2015 r.

Należy zauważyć, że skarżący ostatecznie zaprzeczył w toku postępowania administracyjnego, jakoby wprowadzał do obrotu i częstował środkiem zastępczym kolegę D. L.. Wyjaśnił, że środek ten nabył na własne potrzeby i zużył około 10 gramów 3-MMC. Natomiast D. L. zdecydowanie zaprzeczył, aby skarżący udostępniał mu środki zastępcze. W ocenie Sądu organy nie wskazały jednak powodów, znajdujących potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, które uzasadniałyby odmowę wiarygodności zeznań skarżącego złożonych w toku postępowania administracyjnego. Organy oparły bowiem swoje stanowisko na domysłach, że skarżący w stresie związanym z zatrzymaniem miał ograniczone możliwości wymyślania logicznych wersji wydarzeń i nie obciążałby siebie. O braku wiarygodności zeznań skarżącego związanych z wprowadzaniem środków zastępczych do obrotu nie świadczą również sprzeczności co do znajomości adresu zamieszkania D. L.. Ponadto organy nie wyjaśniły, z jakich względów nie dały wiary zeznaniom świadka D. L..

Trzeba też stwierdzić, że wiarygodne zdaniem organów zeznania skarżącego z dnia 22 maja 2015 r. nie są precyzyjne. Skoro skarżący, jak zeznał, zużył na własne potrzeby około 10 g środka zastępczego, a znaleziono środek o wadze netto 38,61 g, to brakująca ilość środka wynosi 1,39 g. Natomiast skarżący wyjaśnił, że udostępnił koledze 4-5 g tego środka.

W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne rozstrzygnięcie, czy skarżący wprowadzał do obrotu środek zastępczy 3-MMC, udostępniając go D. L. czy też nabył go jedynie na własne potrzeby. Organy nie ustaliły, czy organy ścigania dysponują materiałami świadczącymi o wcześniejszym posiadaniu i wprowadzaniu do obrotu środków zastępczych przez skarżącego, skoro według organów wprowadzanie do obrotu środków zastępczych obejmuje pewien okres do dnia 22 maja 2015 r. Organy nie uwzględniły również faktu, że skarżący otrzymał przesyłkę ze środkiem zastępczym od osoby o nazwisku K., ul. [...] (adres na kopercie). W tej sytuacji organy winny ustalić, czy właściwy inspektor sanitarny posiada informacje dotyczące posiadania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych przez tę osobę oraz ewentualnych kontaktów ze skarżącym.

W rozpatrywanej sprawie organy w toku prowadzonego postępowania nie spełniły wymogów wynikających z powołanych wyżej przepisów k.p.a. Organy naruszyły bowiem obowiązek zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i nie dopełniły obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia i ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Organy orzekające w sprawie w uzasadnieniach decyzji jednoznacznie nie wykazały faktu naruszenia przez skarżącego zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych, o którym mowa w art. 44b ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.