Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 131/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 185
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 395/05 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. i R. B. na decyzję Ministra Środowiska z dnia 13 stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie wygaszenia koncesji na eksploatację złoża kruszywa naturalnego p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 12 września 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 395/05 WSA w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną A. B. od postanowienia WSA w Warszawie z dnia 21 czerwca 2005 r. odrzucającego skargę A. i R. B. z udziałem G. S. – Firma Handlowa "[...]" na decyzję Ministra Środowiska z dnia 13 stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie wygaszenia koncesji na eksploatację złoża kruszywa naturalnego.

W uzasadnieniu WSA stwierdził, że nieskutecznie pełnomocnik skarżącej podnosi, iż wiedzę o treści zaskarżonego postanowienia powziął dopiero w dniu 19 lipca 2005 r., a zatem wniesioną w dniu 12 sierpnia 2005 r. skargę kasacyjną należałoby uznać za wniesioną w terminie, gdyż doręczenie tego postanowienia nastąpiło w dniu 12 lipca 2005 r. (k. 29 akt sądowych). W ocenie WSA, trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 p.p.s.a. upłynął w dniu 11 sierpnia 2005 r., a zatem skarga kasacyjna złożona za pośrednictwem poczty w dniu 12 sierpnia 2005 r. (przesyłka polecona nr R 40348 – k. 39 akt sądowych) została wniesiona po terminie i na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. należało ją odrzucić.

Sąd stwierdził ponadto, że skarga na decyzję Ministra Środowiska z dnia 13 stycznia 2005 r. została sporządzona i podpisana przez adw. A. M.-P. i adw. M. Z.-J., które występowały w imieniu skarżących – A. i R. B., jednakże pełnomocnictwa złożone do akt sprawy w postępowaniu administracyjnym nie obejmują możliwości złożenia skargi i reprezentowania mocodawców przed sądem administracyjnym. Do skargi nie dołączono pełnomocnictw oraz nie uczyniono tego na wezwanie Sądu, co skutkowało odrzuceniem skargi. Sąd stwierdził, że dokonał wyboru, któremu z pełnomocników należy dokonywać doręczeń, gdyż nie wynikało to z treści skargi.

A. B., reprezentowana przez adw. A. M.-P. złożyła na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie i nadanie biegu skardze kasacyjnej.

W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że adw. M. Z.-J. była pełnomocnikiem jedynie R. B., co wynika z treści pełnomocnictw złożonych w toku postępowania administracyjnego i to ona otrzymała postanowienie o odrzuceniu skargi w dniu 12 lipca 2005 r. W ocenie skarżącej, Sąd I instancji naruszył treść art. 67 § 1 i § 5 oraz art. 76 § 3 p.p.s.a., gdyż nie można uznać za skuteczne w stosunku do A. B. doręczenie postanowienia pełnomocnikowi ustanowionemu przez inną stronę postępowania, tj. R. B.. Małżonkowie – A. i R. B. są odrębnymi stronami postępowania, zatem należy oddzielnie dokonywać im doręczeń. Brak doręczenia postanowienia skarżącej powoduje, że została ona pozbawiona możności działania w sprawie, co skutkuje nieważnością postępowania. WSA powinien bowiem przyjąć datę 19 lipca 2005 r., jako pierwszy dzień terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez A. B..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie A. B. należy uznać za uzasadnione.

W myśl art. 183 § 1 zd. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Przesłanki nieważności zostały wymienione w § 2 tego przepisu. Zgodnie z treścią art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi (...) gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany, a w pkt 5 tego przepisu, jeżeli strona została pozbawiona możliwości obrony swych praw. Na mocy art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej.

W niniejszej sprawie, co stwierdził WSA w zaskarżonym postanowieniu, pełnomocnictwa złożone do akt sprawy w postępowaniu administracyjnym nie obejmują możliwości złożenia skargi i reprezentowania mocodawców przed sądem administracyjnym. Nie zostały one również nadesłane na wezwanie Sądu.

Zdaniem NSA, w tej sytuacji, nie zasługuje na akceptację stanowisko WSA, który odrzucił skargę kasacyjną A. B. pomijając fakt, że postanowienie o odrzuceniu skargi zostało doręczone tylko adw. M. Z.-J., tj. – jak twierdzi skarżąca – pełnomocnikowi R. B., który nie wykazał należytego umocowania do wniesienia tej skargi i reprezentowania strony przed sądem administracyjnym. WSA wezwał bowiem M. Z.-J. (k. 13 akt sądowych) m.in. o złożenie pełnomocnictw procesowych - obydwu osób, które podpisały skargę - do sporządzenia skargi i występowania w imieniu skarżących w postępowaniu przed WSA, a w sytuacji niewykonania przez pełnomocnika wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, odrzucił skargę postanowieniem z dnia 21 czerwca 2005 r. i doręczył to postanowienie M. Z.-J. (k. 29 akt sądowych), podczas gdy powinien był je doręczyć skarżącym w sytuacji, gdy pełnomocnik nie uzupełnił braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie. WSA jednak tego nie uczynił, a tym samym pozbawił skarżących możliwości skutecznego zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi.

W ocenie NSA niezrozumiałe i niekonsekwentne jest stanowisko WSA, który prowadził korespondencję w niniejszej sprawie z jednym z adwokatów – M. Z.-J., tj. (wykonanie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI z dnia 2 marca 2005 r. i wezwanie w dniu 11 marca 2005 r. do usunięcia braków formalnych skargi – k. 13 akt sądowych, doręczenie postanowienia z dnia 21 czerwca 2005 r. – k. 29 akt sądowych), która obok adwokat A. M.-P. podpisała skargę, skoro, jak sam Sąd stwierdził, nie była ona prawidłowo umocowana. Nienadesłanie dokumentów świadczących o umocowaniu tych pełnomocników do działania w imieniu stron tego postępowania prowadzi bowiem do konieczności stwierdzenia, że nie zostało ustalone, który z w/w adwokatów jest pełnomocnikiem stron skarżących w tym postępowaniu.

Zdaniem NSA, brak doręczenia A. B. postanowienia o odrzuceniu skargi (skoro pełnomocnictwo do jej wniesienia nie zostało nadesłane na wezwanie Sądu), świadczy o tym, że strona została pozbawiona możności obrony swych praw, a także z uwagi na to, że korespondencja z Sądu była wysyłana do pełnomocnika strony, który nie był należycie umocowany, stwierdzić należy, że naruszony został wskazany w zażaleniu przepis dotyczący doręczeń w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. art. 67 § 1 p.p.s.a., co skutkuje na gruncie niniejszej sprawy, w związku z pozbawieniem strony możliwości obrony swych praw, stwierdzeniem nieważności postępowania przed WSA, zgodnie z treścią art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.

Wymaga ponadto podkreślenia, że na gruncie niniejszej sprawy został naruszony przepis art. 76 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli jest kilku pełnomocników jednej strony, Sąd doręcza pismo tylko jednemu z nich. WSA stwierdził bowiem, że do skargi nie dołączono pełnomocnictw oraz nie uczyniono tego na wezwanie Sądu, a z treści skargi nie wynikało, któremu z pełnomocników należy dokonywać doręczeń, wybór został dokonany przez Sąd (s. 3 uzasadnienia postanowienia z dnia 12 września 2005 r., k. 44 akt sądowych). W ocenie NSA, Sąd I instancji nie mógł dokonać takiego wyboru w sytuacji braku, co przyznał, prawidłowego umocowania obydwu adwokatów. Ponadto, o czym była mowa wyżej, Sąd dowolnie przyjął założenie, że obydwaj adwokaci, których podpisy znajdują sią na skardze mają zamiar wspólnie reprezentować skarżących.

Na marginesie tylko należy zdaniem NSA zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym R. B. ustanowił pełnomocnikiem adw. M. Z.-J. do prowadzenia sprawy o Nr [...], natomiast adw. A. M.-P. została ustanowiona pełnomocnikiem do prowadzenia sprawy o Nr [...] zarówno przez A. B., jak i przez R. B., co wynika z pełnomocnictw znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. Z uwagi na powyższe oraz to, że obydwaj adwokaci podpisali w niniejszej sprawie skargę do WSA i nie załączyli pełnomocnictw do jej wniesienia i do reprezentowania stron przed tym Sądem, niezrozumiałe jest stanowisko WSA, który wysyłał korespondencję tylko do jednego z tych adwokatów – M. Z.-J., o czym była mowa wyżej.

Nie jest natomiast zasadny zarzut naruszenia przepisów art. 67 § 5 p.p.s.a., bowiem pełnomocnictwo do złożenia skargi i reprezentowania A. B. w postępowaniu przed WSA nie zostało złożone na wezwanie Sądu. Skarżąca dopiero w dniu 11 sierpnia 2005 r. umocowała adw. A. M.-P. do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Warszawie i zastępowania jej w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 395/05 (k. 34 akt sądowych). Należy zatem przyjąć, że do tego momentu pełnomocnik nie był należycie umocowany. Temu adwokatowi zostało skutecznie doręczone w dniu 23 września 2005 r. (k. 49 akt sądowych) dopiero postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Ponadto adw. A. M.-P. podniosła w skardze kasacyjnej, że o odrzuceniu skargi dowiedziała się dopiero w dniu 19 lipca 2005 r., podczas przeglądania akt w sekretariacie Sądu. Z adnotacji znajdującej się w aktach sprawy wynika natomiast, że akta o sygn. VI SA/Wa 395/05 przeglądała w dniu 19 lipca 2005 r. M. Z.-J.. Okoliczność w jaki sposób adw. A. M.-P. dowiedziała się o odrzuceniu skargi nie ma jednak znaczenia na gruncie niniejszej sprawy, bowiem nie była ona skutecznie umocowana do reprezentowania A. B. na tym etapie postępowania, z przyczyn wyżej wyjaśnionych, a zatem należy stawierdzić, że postanowienie o odrzuceniu skargi powinno zostać skutecznie doręczone skarżącym, nie zaś pełnomocnikowi, czy też pełnomocnikom, którzy podpisali skargę, a nie wykazali umocowania do dokonania tej czynności w imieniu skarżących.

Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 183 § 1 i § 2 pkt 2 i pkt 5 oraz w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.