Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 395/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1, 10 par. 1, 77, 78, 79, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 19 w zw. z par. 18 ust. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu uchodźcy; I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]. II. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. S. C. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy). III. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Nr [...], wydaną w dniu [...] grudnia 2009 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. orzekającą o pozbawieniu małoletniej M. S. ur. [...] marca 1992r. obywatelki F. statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż w dniu 19 czerwca 2007r. małoletnia M. S. obywatelka F., deklarująca narodowość czeczeńską złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Ustanowiony postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] czerwca 2007r. kurator początkowo reprezentował jej interesy. Z pisma z dnia 23 listopada 2007r. skierowanego do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców przez M. B. wynikało, że małoletnia cudzoziemka jest jej córką i przebywa w Polsce pod jej opieką, wobec czego sąd uchylił orzeczenie o kurateli. Cudzoziemka natomiast wnosząc o nadanie córce statusu uchodźcy wskazała, że decyzją z dnia [...] maja 2007r. Nr [...] Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców nadał M. B. status uchodźcy w RP. Wskutek natomiast niezależnych od niej okoliczności strony zostały rozdzielone i dlatego małoletnia córka M. S. nie została objęta wspólnym z matką wnioskiem.

W wyniku rozpoznania wniosku małoletniej cudzoziemki reprezentowanej w postępowaniu przez matkę decyzją z dnia [...] marca 2008r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nadał M. S. status uchodźcy w Rzeczpospolitej Polskiej.

W dniu 26 lutego 2009r. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wpłynęła informacja, że M. B. w ciągu ostatniego roku wielokrotnie podróżowała, także z córką - małoletnią M. S., do kraju pochodzenia tj. do C..

Po uzyskaniu z Komendy Głównej Straży Granicznej informacji dotyczącej odnotowanych w zbiorach ewidencyjnych Straży Granicznej faktów odprawy granicznej M. B. przekraczającej czterokrotnie granicę państwową RP na przejściu granicznym T. – B. w okresie od 1 maja 2008r. do 8 kwietnia 2009r., w tym wraz z córką M. S. ( nieobecność w kraju od 30 sierpnia 2008r. do 17 października 2008r.) Szef Urzędu pismem z dnia 15 kwietnia 2009r. wezwał M. B. wraz z córką do osobistego stawiennictwa, celem jej przesłuchania na okoliczności związane z wyjazdem i pobytem na terytorium F., jednocześnie informując ją o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia cudzoziemce i jej córce statusu uchodźcy na terytorium RP. Wezwanie to nie zostało stronie doręczone. Kolejny termin przesłuchania wyznaczono na 14 maja 2009r. kierując wezwanie w sprawie do wyłącznie do małoletniej cudzoziemki. M. B. nie stawiła się w wyznaczonym terminie. W dniu 21 maja 2009r. przesłuchano świadka K. K.- R., autorkę zawiadomienia organu o wyjazdach cudzoziemki i jej córki do kraju pochodzenia po uzyskaniu przez nich statusu uchodźcy w Polsce. Świadek złożyła również kopię listu przesłanego jej z terytorium FR przez rodzinę B..

W oparciu o powyższe decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009r. wydaną na podstawie art. 21 ust 1 pkt 1 ustawy z 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U.2003, Nr 128 poz.1176 ze zm.) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców pozbawił M. S. statusu uchodźcy. Tego samego dnia decyzją wydaną sprawie nr [...] organ pozbawił M. B. statusu uchodźcy.

Organ I instancji przyjął, że dowody w postaci pisemnego oświadczenia oraz zeznania świadka wskazują, że małoletnia cudzoziemka wyjechała do C. pod koniec sierpnia 2008r. wraz z matką której kilkukrotny wcześniej pobyt w powyższej republice miał na celu m.in. załatwienie spraw urzędowych. Szef Urzędu wskazał ponadto, że fakt czterokrotnego opuszczania przez matkę małoletniej terytorium RP na okres ponad miesiąca potwierdzony został informacją Komendy Głównej Straży Granicznej. W tej sytuacji, zdaniem organu zachowanie cudzoziemki świadczy o dobrowolnym ponownym zwróceniu się przez nią o ochronę państwa jej obywatelstwa. Dalej Szef Urzędu uznał, że cudzoziemka i jej matka w rzeczywistości nie obawiają się prześladowań w kraju pochodzenia, w przeciwnym bowiem wypadku matka małoletniej nie zdecydowałaby się na tak częste wyjazdy na terytorium F. a tym bardziej dokonywanie tam formalności urzędowych. Na poparcie swego stanowiska zacytował pkt 121 Poradnika UNHCR.

W odwołaniu od powyższej decyzji złożonym do organu w dniu 3 lipca 2009r. reprezentująca małoletnią stronę M.B. wnosząc o jej uchylenie zarzuciła wydanemu rozstrzygnięciu :

- naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 21 ust 1 ustawy z 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP ( Dz. U. z 2003r. nr 128 poz. 1176 ze zm.);

-naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy: art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107§ 3 kpa.

W uzasadnieniu swego stanowiska zainteresowana zakwestionowała ustalenia organu o powrocie do kraju pochodzenia wskazując, że jednokrotne przekroczenie przez córkę granicy RP związane było z jej wyjazdami do B. w celu spotkania z ojcem w związku z podejmowaniem przez nią działań w celu sprowadzenia go do kraju i zalegalizowania tu jego pobytu. Zarzuciła, że ustalenia organu opierają się wyłącznie informacjach pochodzących od świadka i bazujących wyłącznie na zasłyszanych doniesieniach i nie popartych obiektywnymi okolicznościami, jak również nieprawdziwe są ustalenia, iż córka dwukrotnie wyjeżdżała z nią do C. bowiem z paszportu córki wynika, że po uzyskaniu statusu uchodźcy granicę wschodnią przekraczała tylko jeden raz. Na koniec uzasadniła swoje stanowisko co do zarzutu naruszenia wskazanych w odwołaniu zasad postępowania administracyjnego.

W piśmie z dnia 9 listopada 2009r. skierowanym do Rady do Spraw Uchodźców M. B. w sprawie dotyczącej pozbawienia jej statusu uchodźcy odwołując się od decyzji organu I instancji złożyła w trybie art. 136 kpa wniosek o przesłuchanie jej w charakterze strony. Usprawiedliwiła fakt nieobecności na przesłuchaniu wyznaczonym przez organ w dniu 14 maja 2009r. w sprawie własnej oraz córki nieobecnością w kraju i nie poinformowaniem o odbiorze korespondencji z Urzędu przez osobę, u której mieszka. Na powyższe złożyła oświadczenie osoby , która odebrała korespondencję skierowaną do strony.

Następnie do odwołania w powyższej sprawie matka małoletniej dołączyła również pisma i korespondencję z której wynika, że pomiędzy nią, a osobą, u której z polecenia świadka K. K.-R. wraz z córką mieszkała, doszło do głębokiego konfliktu. Wnioskodawczyni w związku z tym zarzuciła brak wiarygodności dowodów pochodzących od świadka jako osoby zaangażowanej w konflikt.

W wyniku rozpoznania odwołania małoletniej cudzoziemki Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] grudnia 2009r. nr [...], wydaną na podstawie art. 21 ust 1 pkt 1 i art. 89 p ust 1 ustawy z 13 czerwca 2003r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U z 2003 Nr 123 poz.1176 ze zm.) oraz art. 138 §1 pkt 1 kpa, utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy w całości podzielił ustalenia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, iż odwołująca się odbyła wraz z matką podróż do kraju pochodzenia posługując się przy tym dokumentem podróży wydanym przez to państwo i przebywała tam przez dłuższy okres czasu, co jest równoznaczne z dobrowolnym, ponownym przyjęciem ochrony państwa, którego jest obywatelem. Ustalenia w sprawie powyższej organ II instancji poczynił w ścisłym związku z ustaleniami poczynionymi przez Radę do Spraw Uchodźców w odrębnym postępowaniu odwoławczym dotyczącym matki wnioskodawczyni które zakończyło się wydaniem przez Radę decyzji nr [...] w dniu [...] grudnia 2009r. o utrzymaniu w mocy decyzji Szefa Urzędu o pozbawieniu M. B. statusu uchodźcy.

Rada do Spraw Uchodźców uznała informacje od świadka K. K.- R. za wiarygodne podkreślając, że pochodzą one od osoby zaangażowanej w pomoc dla osób pochodzących z C. oraz posiadającej liczne kontakty osobiste w tym kraju. Uznała natomiast za niewiarygodne twierdzenia wnioskodawczyni, że od momentu uzyskania statusu uchodźcy nie wyjeżdżała do C., a granicę przekraczała jedynie udając się do B. w celu odwiedzin ojca w związku z podejmowaniem przez matkę działań sprowadzenia go do Polski i zalegalizowania jego pobytu. Świadczy o tym, w ocenie Rady, ilość wyjazdów i długotrwałość pobytów poza terytorium RP matki wnioskodawczyni.

Ponadto Rada wskazała, że sprawę małoletniej wnioskodawczyni należy rozpatrywać świetle jedności rodziny łącznie ze sprawą jej matki M. B., która to sprawa zakończyła się rozstrzygnięciem o pozbawieniu jej statusu uchodźcy.

W dalszej części uzasadnienia decyzji Rada przedstawiła swoją ocenę w zakresie zmiany sytuacji co do przestrzegania praw człowieka, jaka nastąpiła w C. od daty przyznania cudzoziemce statusu uchodźcy wskazując na istotną jej poprawę. Na koniec wskazała, że wnioskodawczyni miała zapewnioną w toku całego postępowania możliwość pełnego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów , materiałów i zgłoszonych żądań.

W skardze na powyższą decyzję, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przedstawicielka ustawowa małoletniej cudzoziemki matka M. B. wniosła o uchylenie decyzji organów administracyjnych obu instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Wydanym decyzjom skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego, tj :

- art. 1C Konwencji Genewskiej dotyczącej Statusu Uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1958 r. (Dz. U. 1991 ner 119 poz, 517 i 518 ) i art. 21 ust 1 ustawy z 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony ( Dz. U. 2003 Nr 128 poz. 1176 ze zm. ) poprzez nieprawidłową interpretację w.w. przepisów i przyjęcie, że cudzoziemka spełnia przesłanki do pozbawienia jej statusu uchodźcy.

2. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 kpa przez przekroczenie zasady prawdy obiektywnej,

- art. 77 kpa poprzez naruszenie zasady oficjalności postępowania dowodowego,

-art. 80 kpa przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów,

- art. 107 § 3 kpa poprzez niewystarczające uzasadnienie decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż w jej sytuacji, wbrew ustaleniom organów, nie zaistniały przesłanki do ustania przyznanej jej ochrony międzynarodowej, o których mowa w art. 1C Konwencji, tj. dobrowolność, zamiar i rzeczywiste uzyskanie ochrony. Zarzuciła, że organy oparły przedmiotowe decyzje na okoliczności odbycia przez stronę podróży do C., wyłącznie na informacjach pochodzących od świadka pozostającego ze stroną w konflikcie, wyłącznie przez niego zasłyszanych, bez sprawdzenia źródła informacji. Pominęły natomiast inne przedstawione z odwołaniem wniesionym w jej sprawie dowody, obecnie dołączone do skargi. Skarżąca nie zgodziła się również z dokonaną przez organ odwoławczy oceną obecnej sytuacji w C. pod kątem przestrzegania praw człowieka, podnosząc, że w dalszym ciągu jest ona niestabilna.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw uchodźców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W trakcie postępowania przez WSA cudzoziemka M. S. z dniem [...] marca 20010r. stała się pełnoletnia uzyskując tym samym zdolność do czynności prawnych i zdolność sądową tj. występowania przesądem we własnym imieniu w charakterze strony.

W piśmie procesowym z dnia 30 września 2010r. ( k. 58 akt sąd. ), złożonym w trakcie postępowania przed WSA, stanowiącym uzupełnienie skargi ustanowiony w sprawie z urzędu pełnomocnik cudzoziemki podtrzymał dotychczasowe zarzuty, twierdzenia i wnioski przedstawione w skardze, dodatkowo uzasadniając obszernie zarzuty naruszenia zasad procedury administracyjnej w zakresie swobodnej oceny dowodów (art. 80kpa), nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego ( art. 7, 77 §2 kpa), uniemożliwienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania ( art. 10 §1 i art. 78 kpa), a w konsekwencji tak prowadzonego postępowania naruszenia art. 107 §3 kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje ;

Podkreślić należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią bez wątpienia sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi, stwierdzić należy, że jest ona zasadna, o ile zarzuca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasad procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W tym miejscu wskazać należy, iż w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [Dz. U. z 2003 r., Nr 128, poz. 1176 ze zm.] cudzoziemca pozbawia się statusu uchodźcy, jeżeli po nadaniu tego statusu właściwy organ stwierdził, że cudzoziemiec dobrowolnie, ponownie przyjął ochronę państwa, którego jest obywatelem. "Przyjęcie ochrony państwa", w rozumieniu tego przepisu oznacza, że cudzoziemiec ma ochronę państwa, którego jest obywatelem i może z tej ochrony korzystać oraz nie istnieją uzasadnione obawy zagrożenia prześladowaniem.

Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 8 września 2010r. sygn. akt II OSK 189/10 przyjęcie ochrony państwa to realne posiadanie przez cudzoziemca ochrony państwa pochodzenia. Przy czym jak zostało to wyjaśnione w Poradniku UNHCR( pkt 120) uchodźca, który nie działa dobrowolnie, nie przestaje być uchodźcą, zaś przy rozstrzyganiu, czy wystąpiły okoliczności ustania statusu uchodźcy należy dokonać rozróżnienia między faktycznym oddaniem się pod ochronę, a incydentalnymi kontaktami z władzami danego kraju. Jeśli uchodźca występuje o paszport lub jego przedłużenie i uzyskuje je, zostanie to przy braku kontrargumentów uznane za chęć oddania się pod ochronę kraju obywatelstwa ( pkt. 121 Poradnika UNHCR).

W sprawie niniejszej rację ma organ administracyjny, że sprawę cudzoziemki należało rozpatrywać w świetle zasady jedności rodziny łącznie ze sprawą jej matki M. B. zwłaszcza, że nadanie małoletniej stronie statusu uchodźcy nastąpiło z faktem wcześniejszego przyznania międzynarodowej ochrony matce. Cudzoziemka bowiem z racji późniejszego przybycia na terytorium RP nie została objęta wnioskiem matki o nadanie statusu uchodźcy. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie o nadanie małoletniej statusu uchodźcy przyczyny wyjazdu cudzoziemki z kraju pochodzenia by dołączyć do matki były tożsame z przyczynami wyjazdu jej matki, a kierując się zasadą jedności rodziny wyrażającej się w zapewnieniu ochrony rodzinie ( w tym zwłaszcza niepełnoletnich jej członków), w sytuacji jeżeli głowa rodziny spełniała konieczne warunki dla ochrony międzynarodowej status uchodźcy małoletniej został przyznany.

Powyższe, z kolei prowadzi do wniosku, że o ile zostaną spełnione tzw. klauzule ustania koniecznej i usprawiedliwionej ochrony międzynarodowej dla głowy rodziny nie będzie także konieczności udzielania tej ochrony ze względu na jedność rodziny jej członkom zwłaszcza małoletnim dzieciom. W tej sytuacja sprawa pozbawienia statusu uchodźcy skarżącej w istocie uzależniona była od sprawy o pozbawienie tego statusu matki małoletniej cudzoziemki M. B.

W tym miejscu wskazać należy, że wyrokiem z dnia 21 grudnia 2010r. wydanym w sprawie VSAWa 383/10 WSA w Warszawie uchylił decyzje administracyjne organów obu instancji w sprawie pozbawienia M. B. statusu uchodźcy, co nie mogło pozostać bez wpływu na wynik sprawy niniejszej.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, jak zaznaczył Sąd w sprawie VSA/Wa 383/10 dotyczącej matki cudzoziemki, iż mając na uwadze konsekwencje, jakie pociąga za sobą uznanie, że cudzoziemiec dobrowolnie przyjął ponownie ochronę państwa, którego jest obywatelem konieczne jest wszechstronne wyjaśnienie i uwzględnienie całokształtu okoliczności sprawy, a ocena zdarzeń, które mogą o tym świadczyć winna być przeprowadzona zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, z poszanowaniem zasad procedury administracyjnej.

Zasady postępowania w sprawie pozbawienia statusu uchodźcy określa m.in. art. 51 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Zgodnie z ust 2 tego przepisu w postępowaniu tym organ je prowadzący przesłuchuje cudzoziemca w celu wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i doręcza mu protokół przesłuchania lub umożliwia złożenie wyjaśnień na piśmie. Organy prowadzące postępowanie administracyjne w sprawie pozbawienia statusu uchodźcy zobligowane są ponadto zgodnie z ogólnymi zasadami procedury administracyjnej określonymi w k.p.a. - art. 7 k.p.a., do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z powyższym obowiązkiem koresponduje nakaz wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Następnie, zgodnie z art. 80 k.p.a., organ winien ocenić, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wydana w wyniku postępowania administracyjnego decyzja o pozbawieniu cudzoziemca statusu uchodźcy winna ponadto określać termin, z którym następuje utrata tego statusu, wyznaczony przez organ przy uwzględnieniu konieczności załatwienia przez cudzoziemca niezbędnych spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, związanych z opuszczeniem terytorium RP ( art. 52 ustawy ).

W sprawie niniejszej organy administracyjne pozbawiły małoletnią cudzoziemkę statusu uchodźcy na podstawie art. 21 ust 1 pkt 1 ustawy uzasadniając swoje stanowisko ustaleniami, iż w okresie od sierpnia 2008r do października 2008r. wraz z matką odbyła podróż do kraju pochodzenia ( C.) Matka zaś w celu załatwienia w celu załatwiania przez m.in. formalności meldunkowych i otrzymania rekompensaty za zniszczone mienie kilkakrotnie takie podróże odbywała . Przy czym obie posługując się przy tym dokumentem podróży wydanym przez organy F.. Istotne dowody, na których organy poczyniły powyższe ustalenia to pisemne oświadczenie świadka K. K.-R. z 25 lutego 2009r., zeznania tego świadka złożone przed organem w dniu 21 maja 2009r. oraz informacja udzielona przez Komendanta Straży Granicznej z 10 kwietnia 2009r. o odnotowanych przekroczeniach przez cudzoziemkę granicy polsko-białoruskiej na podstawie wydanego przez F.dokumentu podróży. Organ odwoławczy natomiast zakwestionował wiarygodność twierdzeń cudzoziemki zawartych w odwołaniu, że granicę przekraczała wielokrotnie jedynie w celu odwiedzin męża w B. w związku z podejmowaniem działań związanych ze sprowadzeniem go do Polski i zalegalizowaniem tu jego pobytu. Organ II instancji nie podzielił także zarzutu strony kwestionującej wiarygodność świadka jako osoby zaangażowanej w konflikt między cudzoziemką, a osobą u której mieszkała z polecenia K. K.- R..

W sprawie niniejszej, w ocenie Sądu zasadne są zarzuty skargi braku wyczerpującego wyjaśnienia sprawy (art. 7, 77 k.p.a.),naruszenia reguł postępowania dowodowego oraz przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów ( art. 80 k.p.a)., które mogły mieć wpływ na wynik postępowania.

Podważając bowiem wiarygodność skarżącej organ odwoławczy jednocześnie uznał za wiarygodne informacje uzyskane od świadka, gdyż jak wskazał pochodzą one od osoby zaangażowanej w pomoc dla osób pochodzących z C., a ponadto są spójne i wskazują osobę, od której świadek uzyskała informacje. W tym miejscu wskazać należy, iż nie kwestionując zasług świadka, skądinąd znanej dziennikarki, obeznanej i zaangażowanej w problematykę wschodnią ( w tym czeczeńską), udzielającej uchodźcom pomocy (także matce małoletniej w postępowaniu o nadanie jej statusu uchodźcy), organ z naruszeniem uregulowań wynikających z art. 10 §1 i 78, 79 kpa wadliwie przeprowadził postępowanie i zebrał materiał dowodowy. M. B. działając w imieniu małoletniej córki bowiem wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 79 kpa nie została zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka, a tym samym pozbawiona została możliwości wzięcia udziału w jego przeprowadzeniu oraz składania na tym etapie postępowania wyjaśnień i wniosków. Nie zawiadomiono jej również o przesłuchaniu w sprawie córki wyznaczonym nadzień 14 maja 2009r. Po zakończeniu postępowania przez Szefa Urzędu organ ten również wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 10 §1 kpa nie zawiadomił przedstawicielki małoletniej cudzoziemki o zakończeniu postępowania wyjaśniającego przed tym organem. Tym samym uniemożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji cudzoziemka dopiero w odwołaniu zakwestionowała ustalenia organu I instancji, a w sprawie własnej o pozbawienie jej statusu uchodźcy przedłożyła wnioski dowodowe oraz wyjaśniła powody swej nieobecności na przesłuchaniu przed organem I instancji , wnosząc o uzupełniające postępowanie dowodowe, w tym jej przesłuchanie. Kwestionując natomiast zeznania świadka przedstawiła wyjaśnienia i dowody wskazujące na pozostawanie w głębokim konflikcie ze świadkiem. Mając zatem powyższy konflikt na uwadze ( niekwestionowany przez organ) oraz oczywistą sprzeczność między zeznaniami świadka, a stanowiskiem skarżącej organ prowadzący postępowanie powinien podjąć rzeczywiste kroki w celu gruntownej oceny wiarygodności zeznań świadka oraz stanowiska strony. Organ odwoławczy błędnie uznał , że reprezentująca córkę cudzoziemka miała zapewnioną w toku całego postępowania możliwość pełnego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odmowa przesłuchania strony narusza zatem przepis art. 78 kpa jak również stoi w sprzeczności z obowiązkiem organu przesłuchania cudzoziemca przed wydaniem decyzji w sprawie o pozbawienie statusu uchodźcy, o czym stanowi przepis art. 51 ust 2 ustawy z 13 czerwca 2003r. W przeprowadzonym wadliwie postępowaniu administracyjnym wymóg umożliwienia złożenia cudzoziemcowi wyjaśnień na piśmie o którym mowa w art. 51 ust 2 nie może być utożsamiany, na co zdaje się wskazywać organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z wypełnieniem tego obowiązku przez przyjęcie wyjaśnień zawartych w środku odwoławczym.

Sąd wskazuje także, iż w ustalonym przez organ I instancji stanie faktycznym przyjętym zasadniczo na podstawie zeznań świadka, zaakceptowanym przez organ odwoławczy ustalono, że powrót matki strony do kraju pochodzenia stoi w oczywistej sprzeczności z deklarowanymi przez nią obawami, a o faktycznym dobrowolnym przyjęciu ochrony państwa, którego cudzoziemka jest obywatelem świadczy, iż zainteresowana podczas powyższych pobytów na terytorium F. korzystała bez przeszkód z usług rosyjskiej administracji w tym procedur związanych z otrzymaniem rekompensaty za zniszczone mienie oraz załatwiała tam formalności meldunkowe.

W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności rozpoznanie sprawy administracyjnej i rozstrzygniętej decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji, co oznacza obowiązek przeprowadzenia przez organ odwoławczy ponownego postępowania wyjaśniającego, tym bardziej w sytuacji, gdy jak w sprawie niniejszej w postępowaniu odwoławczym skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodów, które w jej ocenie pozwoliłyby na potwierdzenie złożonych przez nią wyjaśnień.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, wskazane wyżej naruszenia reguł procedury administracyjnej i braki w postępowaniu wyjaśniającym, spowodowane nie przeprowadzeniem postępowania w celu zbadania okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również wynik postępowania w sprawie VSA/Wa 383/10 WSA w Warszawie w sprawie pozbawienia statusu uchodźcy matki cudzoziemki, uzasadniają uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organów administracyjnych obu instancji na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c), ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U., Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji kierując się obowiązkiem zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego z poszanowaniem zasady uczestnictwa stron w postępowaniu dokona ustaleń najważniejszych faktów dotyczących obecnie pełnoletniej już cudzoziemki celem stwierdzenia czy koniecznym i usprawiedliwionym w świetle prawa jest potrzeba dalszego udzielania jej ochrony międzynarodowej i zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.a. określi ważność przedstawionych przez stronę dowodów oraz oceni wiarygodność jej oświadczeń z uwzględnieniem wyniku postępowania w sprawie o pozbawienie statusu uchodźcy matki cudzoziemki

Ponadto mając na uwadze odnotowane przez Straż Graniczną i niekwestionowane fakty przekraczania przez cudzoziemkę i jej matkę granicy polsko- białoruskiej oraz posługujących się w tym celu, uprawniającymi obywateli Rosji do przekroczenia granicy, wydanymi przez władze F. dokumentami podróży organ administracji rozważy, czy w świetle przedstawionych przez cudzoziemkę powodów opuszczenia terytorium RP, wystąpiły okoliczności faktycznego i dobrowolnego oddania się pod ochronę kraju pochodzenia czyli F.. W tym względzie organ weźmie pod uwagę wskazówki zawarte w pkt. 120 i 121 Podręcznika UNHCR dotyczącego Zasad i trybu udzielania statusu uchodźcy. Do wyjaśnienia sprawy w tej kwestii mogą przyczynić się też dowody zgromadzone w sprawie ojca cudzoziemki ubiegającego się wg. twierdzeń skarżącej o legalizację pobytu w Polsce.

W przypadku dysponowania sprzecznymi ze sobą dowodami organ dokona wyboru wskazując kryteria jakimi się kierował uznając daną okoliczność za udowodnioną. Po dokonaniu powyższego organ rozważy, czy w przypadku obecnie pełnoletniej już cudzoziemki nie zachodzą okoliczności ustania statusu uchodźcy mając również na uwadze zastosowanie dyrektywy Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony oraz zawartości przyznanej ochrony (Dz. U. L 304, s.12). Dokonując bowiem wykładni art. 11 ust. 1 lit. e tej dyrektywy Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 2 marca 2010 r. C-175/08; C -176/08, C-178/08 i C-179/08 wyjaśnił, iż pozbawienie statusu uchodźcy wymaga ustalenia, czy nie istnieją inne powody uzasadniające obawę przed prześladowaniem w rozumieniu art. 2 lit. c dyrektywy oraz czy w przypadku pozbawienia cudzoziemca statusu uchodźcy będzie on miał możliwość realnej ochrony przed prześladowaniami w kraju pochodzenia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U., Nr 153, poz. 1270 ze zm.] orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie §19 w związku z § 18 ust 1 pkt1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu ( Dz. U. 2002 Nr163 poz. 1348 ze zm. ).