Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2557/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant ref. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ) w decyzji z [...] sierpnia 2019 r., znak [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. siedzibą w [...] (dalej: Spółka - obecnie w upadłości) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: [...] WIOŚ) z [...] października 2017 r., znak [...], wymierzającej administracyjną karę pieniężną w wysokości 200 000 zł (słownie dwieście tysięcy złotych) za mieszanie odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne oraz mieszanie odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami stwierdzone w dniu [...] maja 2017 r., wbrew warunkom, o których mowa w art. 21 ust. 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 701, dalej: u.o.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.

[...] WIOŚ w decyzji z [...] października 2017 r. wymierzył Spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 200 000 zł (słownie: dwieście tysięcy złotych), za mieszanie odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne oraz mieszanie odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami stwierdzone w dniu [...] maja 2017 r., wbrew warunkom, o których mowa w art. 21 ust. 2 ustawy z 13 grudnia 2012 r. o odpadach.

W piśmie z dnia [...] października 2017 r. Spółka odwołała się od ww. decyzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy [...] WIOŚ do ponownego rozpatrzenia. Jednoczenie Spółka na podstawie art. 42 k.p.a., zaskarżyła również postanowienie organu I instancji z [...] sierpnia 2017 r., o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych Spółki. Dodatkowo Spółka wniosła o zobowiązanie [...] WIOŚ do przedstawienia GIOŚ zestawienia obejmującego wszystkie kary pieniężne nałożone przez organ I instancji w latach 2015 - 2017 w trybie art. 194 ustawy 14 grudnia 2012 r. o odpadach wraz z zanonimizowanymi decyzjami nakładającymi te kary.

GIOŚ w decyzji z [...] sierpnia 2019 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji z [...] sierpnia 2019 r. GIOŚ wskazał, że [...] WIOŚ w dniach od [...] maja 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. prowadził czynności kontrolne zakończone na terenie Spółki w dniu [...] czerwca 2017 r. W trakcie trwania przedmiotowych czynności kontrolnych Spółka prowadziła na terenie zlokalizowanym przy ul. [...] w [...] działka nr [...] działalność, która polegała na zbieraniu odpadów niebezpiecznych oraz innych niż niebezpieczne z terenu całego kraju. Strona w powyższym zakresie działała na podstawie decyzji Starosty [...] z [...] lutego 2015 r., udzielającej temu podmiotowi zezwolenia na zbieranie odpadów niebezpiecznych (412 rodzajów odpadów) oraz innych niż niebezpieczne (479 rodzajów odpadów). W ww. decyzji określono m. in. rodzaje odpadów dopuszczonych do zbierania, miejsca i sposób ich magazynowania oraz ustalono dodatkowe warunki prowadzenia działalności w zakresie zbierania odpadów. GIOŚ w uzasadnieniu decyzji z [...] sierpnia 2019 r. wyjaśnił, że zgodnie z warunkami decyzji Starosty [...] z [...] lutego 2015 r., odpady o kodzie 05 01 09* - osady z zakładowych oczyszczalni ścieków zawierające substancje niebezpieczne zmagazynowano m.in. w betonowym zbiorniku ze ściętym narożnikiem zlokalizowanym przed halą magazynową odpadów. W wyniku oceny wizualnej przeprowadzonej w trakcie oględzin przedmiotowego zakładu [...] WIOŚ stwierdził, że w betonowym zbiorniku, odpady o kodzie 05 01 09* zmieszane były z innego rodzaju odpadami, tj. odpadami z tworzyw sztucznych, odpadami folii, zamkniętymi workami wypełnionymi niewiadomym materiałem, puszkami metalowymi oraz izolacją budowlaną. [...] WIOŚ przedmiotową nieprawidłowość stwierdził w dniu [...] maja 2017 r., tj. w trakcie przeprowadzonych oględzin na terenie Spółki. Powyższy stan faktyczny został udokumentowany protokołem oględzin z [...] maja 2017 r. wraz z wykonaną dokumentacją fotograficzną, który podpisał bez zastrzeżeń prokurent Spółki. Biorąc pod uwagę powyższe [...] WIOŚ stwierdził, że strona naruszyła art. 21 ust. 1 u.o. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z posiadaną przez stronę decyzją Starosty [...] z [...] lutego 2015 r., zbiornik na odpady o kodzie 05 01 09* przeznaczony jest na osady z zakładowych oczyszczalni ścieków zawierające substancje niebezpieczne, który według rozporządzenia w sprawie katalogu odpadów zaliczany jest do grupy odpadów z przeróbki ropy naftowej, oczyszczania gazu ziemnego oraz pirolitycznej przeróbki węgla oraz podgrupy 05 01 przeznaczonej na odpady z przeróbki (np. rafinacji) ropy naftowej. Odpady o kodzie 05 01 09* nie zawierają w swoim składzie, stwierdzonych w trakcie kontroli tworzyw sztucznych, folii, worków z niezidentyfikowaną zawartością, części i przedmiotów metalowych oraz izolacji budowlanej.

Zdaniem GIOŚ, powyższy stan faktyczny, stwierdzony przez organ I instancji w wyniku oględziny, świadczył jednoznacznie o ich zmieszanym charakterze, co pozostawało w sprzeczności z punktem 4 decyzji Starosty [...] z [...] lutego 2015 r., nakazującym stronie selektywne magazynowanie odpadów oraz art. 21 ust.1 u.o., który zakazuje mieszania odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów, mieszania odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne, a także mieszania odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami, w tym rozcieńczania substancji niebezpiecznych (zaskarżona decyzja dotyczy naruszenia art. 21 ust. 1 u.o.).

W trakcie trwania kontroli [...] WIOŚ nie stwierdził, aby zachodziły przesłanki dopuszczalności mieszania odpadów uregulowane w art. 21 ust. 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach tj. aby zmieszanie służyło poprawie bezpieczeństwa procesów przetwarzania odpadów powstałych po zmieszaniu i aby w wyniku prowadzenia przedmiotowych procesów nie nastąpił wzrost zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub środowiska. Według GIOŚ, [...] WIOŚ w trakcie trwania przedmiotowej kontroli dokonał również oceny realizacji zarządzeń pokontrolnych przekazanych stronie w piśmie dnia [...] sierpnia 2016 r., tj. po zakończeniu poprzedniej kontroli. Organ I instancji w wyniku poprzedniej kontroli przeprowadzonej w 2016 r. wymierzył stronie administracyjną karę pieniężną w wysokości 100 000 zł (słownie: sto tysięcy złotych), za mieszanie odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów, mieszanie odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne oraz mieszanie odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami stwierdzone w dniach [...], [...], [...] i [...] lipca 2016 r., wbrew warunkom, o których mowa w art. 21 ust. 2 u.o. Strona nie zrealizowała zarządzenia pokontrolnego z [...] sierpnia 2016 r., zakazującego Spółce mieszania zbieranych odpadów.

W ocenie GIOŚ, administracyjna kara pieniężna wymierzona w decyzji organu I instancji z [...] października 2017 r., została orzeczona prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Naruszenie zostało stwierdzone i udokumentowane w protokole kontroli podpisanym jednostronnie przez kontrolującego w dniu [...] lipca 2017 r. GIOŚ podkreślił, że fakt zmieszania odpadów w zbiorniku przeznaczonym do magazynowania odpadów o kodzie 05 01 09* był możliwy do oceny przez pracowników organu I instancji w trakcie oględzin, albowiem tak wiele części stałych i przedmiotów znajdowało się w mieszaninie magazynowanych odpadów, co nie wymagało tym samym prowadzenia dodatkowych czynności, w tym poboru prób. GIOŚ analizując materiał dowodowy świadczący o skali naruszeń uznał wymierzoną karę jako adekwatną do ich rozmiaru i wystarczająco dotkliwą dla strony, by stanowić skuteczny środek zapobiegający dalszemu naruszaniu prawa. Za chybiony GIOŚ uznał argument strony, że słusznym powinno być wymierzenie Spółce kary w wysokości bliskiej 1 000 zł. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do obniżenia wysokości kary. W kwestii okresu trwania naruszenia, GIOŚ podzielił ustalenia organu I instancji, stwierdzając, że naruszenie to było długotrwałe, a strona w sposób ciągły, naruszała przepisy prawa oraz warunki posiadanego zezwolenia, nakazujące jej selektywne magazynowanie odpadu o kodzie 05 01 09*. Przedmiotowe naruszenie zostało dwukrotnie potwierdzane przez organ I instancji w toku prowadzonych czynności kontrolnych, tj. w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] maja 2017 r., a także już w 2016 r., kiedy w trakcie wówczas prowadzonej kontroli naruszenie dotyczyło nieselektywnego magazynowania odpadów o kodzie 05 01 09* stwierdzano w trakcie oględzin kontrolowanego terenu w dniach [...], [...], [...] i [...] lipca 2016 r.

Zdaniem GIOŚ, nieprawidłowości związane z magazynowaniem odpadów o kodzie 05 01 09* na terenie należącym do Spółki mają charakter permanentny, a nałożona dotychczas przez organ I instancji administracyjna kara pieniężna nie przyniosła oczekiwanego rezultatu, tj. nie okazała się skutecznym środkiem prewencyjnym czy przymuszającym stronę do zaprzestania prowadzenia działalności w sposób naruszający przepisy prawa oraz warunki zezwolenia. W ocenie organu odwoławczego, podnoszony przez stronę zarzut wymierzenia kary w wysokości rażąco wygórowanej w stosunku do tej, która była wymierzona w wyniku wcześniejszej kontroli, nie może stanowić dla organu odwoławczego przesłanki do uchylenia decyzji, czy obniżenia jej wysokości.

Syndyk D. G. [...] Sp. z o.o. w upadłości (dalej: skarżący) wniósł skargę na decyzję GIOŚ z [...] sierpnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając decyzję w całości i zarzucając jej: naruszenie prawa materialnego, a to:

a) art. 194 ust. 1 pkt 2 u.o. polegające na wymierzeniu odwołującej kary pieniężnej za mieszanie odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne oraz odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami pomimo, że Spółka nigdy nie dopuściła się podobnego naruszenia, zaś organ uznał, że wystarczające do wymierzenia kary na podstawie tego przepisu jest ustalenie, że Spółka przyjmuje od podmiotów trzecich zmieszane odpady;

b) art. 194 ust. 3 w zw. z art. 199 u.o. polegające na wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości rażąco wygórowanej tj. w wysokości 200-krotnie wyższej od minimalnej wysokości kary i jednocześnie 2-krotnie wyższej niż wcześniejsza kara wymierzona odwołującemu przez ten sam organ w zbliżonym stanie faktycznym (tj. za takie samo naruszenie), przy braku uwzględnienia przez orzekające organy w dostatecznym stopniu obligatoryjnych dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej i pomimo stwierdzenia, że przypisane odwołującej naruszenie nie spowodowało żadnych negatywnych skutków, nie stworzyło żadnego zagrożenia oraz nie miało najmniejszego wpływu na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko;

c) art. 21 ust. 1 u.o. polegające na uznaniu, że podmiot, który nie jest wytwórcą odpadów i prowadzący działalność w zakresie zbierania odpadów, który przejął odpady zmieszane przez ich wytwórcę narusza zakaz mieszania odpadów wyrażony w powołanym przepisie;

d) art. 27 ust. 3 u.o. polegające na uznaniu, że przekazanie odpadów zmieszanych przez ich wytwórcę następnemu posiadaczowi powoduje odpowiedzialności admninistracyjnoprawnej m. in. z tytułu uprzedniego naruszenia przez wytwórcę odpadów ustawowego zakazu mieszania odpadów;

2. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a. polegające na uznaniu, że odwołująca dopuściła się naruszenia polegającego na mieszaniu odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne oraz odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami pomimo braku dysponowania przez organ I instancji żadnymi dowodami potwierdzającymi, że ewentualnego zmieszania odpadów dokonała odwołująca, a nie wytwórca odpadów,

b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegającego na ustaleniu stanu faktycznego w sposób błędny i poczynienie przez GIOŚ w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych, nieuprawnionych i nieopartych w materiale dowodowym ustaleń faktycznych, polegających na stwierdzeniu, że Spółka dopuściła się naruszenia polegającego na mieszaniu w betonowym zbiorniku na odpady o kodzie 05 01 09* odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne oraz odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami pomimo braku dysponowania przez organ żadnymi dowodami na zmianę zawartości zbiornika na odpady o kodzie 05 01 09* od dnia [...] lipca 2016 r. tj. dnia stwierdzenia i usankcjonowania ostateczną decyzją GIOŚ z [...] sierpnia 2018 r. tożsamego naruszenia, za które skarżącej wymierzono administracyjną karę pieniężną w wysokości 100.000,00 zł.

Wskazując na powyższe zarzuty, na podstawie w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., wniesiono o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji [...] WIOŚ z [...] października 2017 r.;

2. zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pełnomocnictwa według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały błędnej wykładni przepisów art. 21 ust. 1 i art. 27 ust. 3 u.o. W ramach przyjętej przez organy wykładni przywołanych regulacji, Spółka nie była uprawniona do przyjmowania odpadów o zmienionych właściwościach od ich wytwórców, a jeżeli przyjmie odpady zmieszane i przystąpi do gospodarowania nimi, to sama ponosi odpowiedzialność za zakazane mieszanie odpadów niebezpiecznych z innymi odpadami, substancjami, materiałami lub przedmiotami. Zdaniem skarżącego, taka interpretacja powołanych przepisów jest błędna. Żaden powszechnie obowiązujący przepis prawa nie ustanawia zakazu zbierania zmieszanych odpadów. W ocenie skarżącego, próba wyinterpretowania z przepisów u.o. ogólnego zakazu zbierania lub szerzej - gospodarowania zmieszanymi odpadami, prowadziłaby do uznania, że takie odpady nie mogłyby zostać zgodnie z prawem zagospodarowane, co z całą pewnością prowadziłoby do wypaczenia celu samej ustawy. Skarżący uważa, że Spółka zbierając odpady danego rodzaju zawierające śladowe ilości substancji charakterystycznych dla innych rodzajów odpadów, tj. odpady zmieszane uprzednio przez ich wytwórcę lub poprzedniego posiadacza nie narusza jakiegokolwiek przepisu ustawy, albowiem ta nie zakazuje zbierania takich odpadów. Nie ponosi ona również odpowiedzialności za sam fakt ich uprzedniego zmieszania. Zdaniem skarżącego, nie jest prawidłowe stanowisko organów obu instancji jakoby z chwilą przekazania odpadów Spółce przez ich wytwórcę, to Spółka odpowiada za skład tych odpadów, będący następstwem działań podjętych przez ich wytwórcę przed przejściem odpowiedzialności i ponosiła odpowiedzialność za mieszanie odpadów. Skarżący podnosi, że wymierzona zaskarżoną decyzją sankcja - administracyjna kara pieniężna - narusza zakaz ne bis in idem. Na Spółkę nałożono w dwóch niezależnych postępowaniach za ten sam czyn (w niezmienionym stanie faktycznym) na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 2 u.o. tj. mieszanie opadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne oraz mieszanie odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami dwie represyjne sankcje administracyjne o charakterze sankcji karnej zaskarżoną decyzją oraz ostateczną decyzją z [...] sierpnia 2018 r. GIOŚ w postaci kar pieniężnych w kwocie 100.000,00 zł oraz 200.000,00 zł.

Zdaniem skarżącego, wizualne stwierdzenie przez pracowników organu I instancji w toku przedmiotowych oględzin części stałych i przedmiotów w odpadzie, który był magazynowany w zbiorniku na odpady o kodzie 05 01 09* bez przeprowadzania prób i badań laboratoryjnych nie pozwala na stwierdzenie, że ww. części stałe i przedmioty nie znajdowały się w zbiorniku przed dniem [...] lipca

2016 r., a co zostało usankcjonowane ostateczną decyzją GIOŚ z [...] sierpnia

2018 r. administracyjną karę pieniężną w wysokości 100.000,00 zł na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 2 u.o. Niezależnie od powyższego skarżący podnosi, że wbrew twierdzeniu organu o adekwatności wymierzonej zaskarżoną decyzją kary pieniężnej, kara została orzeczona w wysokości rażąco wygórowanej i przy braku uwzględnienia przez orzekające organy w dostatecznym stopniu wszystkich obligatoryjnych dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przewidzianych w art. 199 u.o. Organy całkowicie pominęły okoliczność, że naruszenie przepisów u.o. nie spowodowało żadnych negatywnych skutków, nie stworzyło żadnego zagrożenia oraz nie miało najmniejszego wpływu na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko.

Według skarżącego, ustawodawca wprowadzając do systemu prawa administracyjnego art. 189d w szczególności pkt 1 i 2 k.p.a. w sposób bezpośredni zgodnie z zasadą racjonalności prawodawcy, powszechnymi regułami interpretacyjnymi przepisów należących do tej samej gałęzi prawa wskazał, że w ramach przesłanek wymiaru administracyjnych kar pieniężnych "czas trwania naruszenia" nie jest równoznaczny "częstotliwości niedopełniania w przeszłości obowiązku" czyniąc je dwiema odrębnymi przesłankami. Odmiennie uczyniły organy orzekające w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącego, nie sposób podzielić stanowiska, że przedmiotowa kara administracyjna jest sprawiedliwa, adekwatna i proporcjonalna.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja GIOŚ z [...] sierpnia

2019 r., znak [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] WIOŚ z [...] października 2017 r., znak [...] wymierzająca Spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości

200 000, 00 zł (słownie: dwieście tysięcy złotych), za mieszanie odpadów niebezpiecznych z odpadami innymi niż niebezpieczne oraz mieszanie odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami stwierdzone w dniu [...] maja 2017 r., wbrew warunkom, o których mowa w art. 21 ust. 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja GIOŚ nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem przepisów prawa procesowego, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi przedstawionych w pkt lit. "a" i "b" wskazać należy, że orzekające organy prawidłowo wypełniły obowiązki wynikające z treści art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., dokonując czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy przez wszechstronną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organy rozpoznały sprawę w zakresie, który należał do ich kompetencji, gdyż dokonały czynności zmierzających do ustalenia, że skarżąca dopuściła się naruszenia przepisu prawa materialnego wprowadzającego zakaz mieszania odpadów (art. 21 ust. 1 u.o.). Bez znaczenia dla odpowiedzialności administracyjnej Spółki jest podnoszony w skardze zarzut, że zmieszania odpadów dokonał ich wytwórca (inny podmiot niż Spółka). Spółka przejmując odpady od innych podmiotów stała się wraz z tym przejęciem ich posiadaczem. Spółka jako podmiot profesjonalnie zajmujący się gospodarowaniem odpadów w momencie przyjmowania odpadów zobowiązana była do zachowania należytej staranności wraz z dokładną oceną czy przyjmowane odpady są zgodne treścią znajdującą się na karcie przekazania odpadu (sprawdzenia czy kod odpadu jest zgodny ze stanem faktycznym przekazywanego odpadu). Powyższy obowiązek reguluje jedna z zasad ogólnych prawa ochrony środowiska, której podstawa prawna znajduje się w art. 6 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1396 ze zm., dalej: p.o.ś.). Zgodnie z treścią ww. przepisu, kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu. Zbieranie odpadów niebezpiecznych jest działalnością mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko.

Spółka powinna zachować należytą staranność, prowadząc działalność polegającą na zbieraniu odpadów niebezpiecznych również na podstawie treści art. 5 u.o., według którego zakazuje się zmiany klasyfikacji odpadów niebezpiecznych na odpady inne niż niebezpieczne przez ich rozcieńczanie lub mieszanie ze sobą, lub z innymi odpadami, substancjami lub materiałami, prowadzące do obniżenia początkowego stężenia substancji niebezpiecznych do poziomu niższego niż poziom określony dla odpadów niebezpiecznych.

Spółka jako następny posiadacz odpadów niebezpiecznych miała obowiązek przestrzegania przepisów regulujących obowiązki posiadacza odpadów wynikających w szczególności z art. 27 ust. 3 u.o. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów przekazuje odpady następnemu posiadaczowi odpadów, który posiada decyzję wymienioną w ust. 2 pkt 1 lub 2 albo posiada wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a, odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami, z chwilą ich przekazania, przechodzi na tego następnego posiadacza odpadów. Z chwilą przekazania odpadów niebezpiecznych Spółce przez wytwórcę odpadów lub innego posiadacza odpadów przeszła na Spółkę odpowiedzialność za gospodarowanie tymi odpadami. Powyższa zasada jest uregulowana wprost w art. 27 ust. 3 u.o. Do przejścia odpowiedzialności za przekazane odpady na następnego posiadacza odpadów na podstawie art. 27 ust. 3 u.o., niezbędne jest wystąpienie dwóch przesłanek obejmujących: 1. faktyczne przekazanie odpadów i posiadanie przez odbiorcę stosownych zezwoleń. Łączne ich spełnienie rodzi skutek w postaci uwolnienia się od odpowiedzialności za odpady przez dotychczasowego posiadacza odpadów.

Spółka działała na podstawie decyzji Starosty [...] z [...] lutego 2015 r., znak [...], udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów niebezpiecznych oraz innych niż niebezpieczne. W decyzji tej określono rodzaje odpadów dopuszczonych do zbierania oraz miejsca i sposób ich magazynowania. Decyzja jest ważna do dnia [...] lutego 2025. Odpady magazynowane były w [...] przy ul. [...] – działka nr [...]. W trakcie kontroli stwierdzono naruszenie art. 21 ust. 1 u.o. Organ ustalił podczas kontroli, że odpad o kodzie 05 01 09* - osady z zakładowych oczyszczalni ścieków zawierające substancje niebezpieczne zmagazynowano m.in. w betonowym zbiorniku ze ściętym narożnikiem zlokalizowanym przed halą magazynową odpadów. Organ stwierdził, że w zbiorniku tym odpad o kodzie 05 01 09* zmieszany był z innego rodzajami odpadów. Na podstawie oceny wizualnej ustalono, że w zbiorniku widoczne są odpady tworzyw sztucznych, folii, zamknięte worki wypełnione niewiadomym materiałem, puszki metalowe oraz izolacja budowlana. Powyższe zostało udokumentowane protokołem oględzin z [...] maja 2017 r. wraz z dokumentacją fotograficzną. Przedmiotowy zbiornik, zgodnie z posiadaną przez Spółkę decyzją Starosty [...] przeznaczony był na odpad 05 01 09* - osady z zakładowych oczyszczalni ścieków zawierające substancje niebezpieczne, który zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1923) zaliczany jest do grupy odpadów z przeróbki ropy naftowej, oczyszczania gazu ziemnego oraz pizolitycznej przeróbki węgla podgrupy 05 01 odpady z przeróbki (np. rafinacji) ropy naftowej. Organ prawidłowo wyjaśnił, że tego typu odpady nie zawierają w składzie stwierdzonych w trakcie kontroli tworzyw sztucznych, folii worków z niezidentyfikowaną zawartością, części i przedmiotów metalowych oraz izolacji budowlanej. Zgodzić należy się z organem, że świadczyło to jednoznacznie o zmieszanym charakterze odpadów magazynowanych w przedmiotowym zbiorniku. [...] WIOŚ jako organ Inspekcji Ochrony Środowiska powołanej zgodnie z art. 1 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 poz. 1355) do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania stanu środowiska posiadał wiedzę fachową (specjalistyczną) do wizualnego stwierdzenia powyższych okoliczności bez konieczności wykonywania specjalistycznych badań. Według art. 6 u.o., odpadami niebezpiecznymi są odpady wskazane w katalogu odpadów, określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3, jako odpady niebezpieczne, z zastrzeżeniem art. 7. [...] WIOŚ uprawniony był zatem do dokonania kwalifikacji odpadów niebezpiecznych oraz ich zawartości na podstawie przeprowadzonych czynności kontrolnych oraz przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1923). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt1 lit. l ww. ustawy, do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy: 1) kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska w zakresie: przestrzegania przepisów ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, z poszanowaniem zasad ogólnych uregulowanych w k.p.a. Organy zgromadziły bardzo obszerny materiał dowodowy, dokonały jego wszechstronnej oceny, a zawarta w uzasadnieniu decyzji argumentacja jest logiczna i przekonująca. Organy w wyniku dokonanych ustaleń i prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, w sposób prawidłowy zastosowały art. 194 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.o. Skarżący kwestionuje zarówno ustalenia faktyczne dokonane przez organ (a więc, że magazynowane przez Spółkę odpady o kodzie 05 01 09 nie miały cech właściwych dla tego kodu odpadów, a działalność polegająca na ich magazynowaniu doprowadziła do zanieczyszczenia środowiska), jak też możliwość przypisania jej odpowiedzialności za mieszanie odpadów w sytuacji, gdy jej zdaniem ewentualną odpowiedzialność ponosi wytwórca odpadów, który je dostarczył.

Wbrew wszystkim zarzutom skarżącego zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał, że Spółka ponosi odpowiedzialność za przypisane jej naruszenie przepisów u.o.

Organ dokonał prawidłowej wykładni art. 27 ust. 3 u.o. oceniając, że z chwilą przekazania odpadów Spółce przez ich wytwórcę nastąpiło przejęcie przez nią odpowiedzialności za te odpady. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, ze przejęcie odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami nie oznacza odpowiedzialności za działania podjęte jeszcze przed przekazaniem odpadów, a więc ich uprzednie zmieszanie przez wytwórcę. Skarżący nie ma racji. Przejęcie odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami oznacza odpowiedzialność za właściwy, a więc zgodny z obowiązującymi przepisami i warunkami udzielonego zezwolenia sposób postępowania z przyjętymi odpadami. Oznacza to, że Spółka nie była uprawniona do przyjmowania odpadów o zmienionych właściwościach od wytwórców, a więc odpadów, które nie były zgodne z kodem wskazanym w karcie przekazania odpadów. Jeżeli Spółka dokonała przyjęcia odpadów zmieszanych i następnie przystąpiła do gospodarowania nimi (w tym przypadku tymczasowego magazynowania w zbiorniku dla odpadów o kodzie 05 01 09*), oznacza to, że sama ponosi pełną odpowiedzialność za zakazane mieszanie odpadów niebezpiecznych z innymi.

Według art. 4 ust. 1 pkt 1 i 3 u.o., klasyfikacja odpadów polegająca na zaliczeniu ich do odpowiedniej grupy, podgrupy i rodzaju następuje przy uwzględnieniu źródła ich powstawania oraz składników odpadów, dla których przekroczenie wartości granicznych stężeń substancji niebezpiecznych może powodować, że odpady są odpadami niebezpiecznymi. To źródło powstania odpadów ma zatem decydujące znaczenie dla zaliczenia odpadów do określonej grupy odpadów. Dlatego też ustalenie, że w miejscu magazynowania odpadów o kodzie 05 01 09* istniały substancje charakterystyczne dla innych grup z katalogu odpadów oznacza, że pochodziły one z innych źródeł powstawania odpadów, aniżeli odpady o kodzie 05 01 09*. Charakterystyka odpadów przekazywanych o kodzie 05 01 09* Spółce przez ich wytwórcę potwierdza, że odpad ten był wyłącznie mieszaniną produktów naftowych, wody oraz zanieczyszczeń stałych.

Spółka ponosi odpowiedzialność za mieszanie niebezpiecznych odpadów niezależnie od tego czy działanie to było wynikiem zaniedbań związanych z przyjmowaniem odpadów nieodpowiadających kodowi określonemu w karcie przekazania odpadów, czy też bezpośrednich działań związanych z dodawaniem do miejsca magazynowania tego rodzaju odpadów, odpadów z innego źródła pochodzenia. Wystarczające dla przypisania jej odpowiedzialności za mieszanie odpadów było ustalenie składu magazynowanych przez Spółkę odpadów, które nie odpowiadało charakterystyce odpadów o kodzie 05 01 09*.

Odnosząc się do kwestionowanej przez skarżącego prawidłowości ustaleń organu w zakresie skutku działalności polegającego na mieszaniu odpadów w postaci zanieczyszczenia środowiska i stworzenia zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, wskazać należy, że w sprawie spełnione zostały przesłanki do wymierzenia Spółce kary na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 194 ust. 3 u.o.

Nieuzasadniony jest zarzut wymierzenia kary w wysokości rażąco wygórowanej. W ocenie Sądu, kara w wysokości 200 000 zł. (słownie: dwieście tysięcy złotych), choć niewątpliwie stanowi odczuwalną, dużą dolegliwość, to jednocześnie w okolicznościach tej sprawy jest sprawiedliwą konsekwencję stwierdzonych naruszeń o poważnym charakterze. Wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w niniejszej sprawie nie narusza treści art. 189d pkt 1 i 2 k.p.a. Zasady wymierzania w drodze decyzji administracyjnej, kary pieniężnej za mieszanie odpadów niebezpiecznych zostały ustalone w przepisach u.o., tak więc przepis art. 189d k.p.a. nie ma w tym postępowaniu zastosowania.

Wymierzenie Spółce administracyjnej kary pieniężnej w tej wysokości jest ponadto konsekwencją obowiązywania zasady "zanieczyszczający płaci". Mieszanie odpadów niebezpiecznych z innymi odpadami lub substancjami i przedmiotami wbrew zakazowi wynikającemu z art. 21 ust. 1 u.o. jest źródłem zanieczyszczenia środowiska. Zgodnie z art. 7 ust. 1 p.o.ś., kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty usunięcia skutków tego zanieczyszczenia. Kto może spowodować zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty zapobiegania temu zanieczyszczeniu (art. 7 ust. 2 p.o.ś.). Zasada "zanieczyszczający płaci" oparta jest na odpowiedzialności administracyjnej niezależnej od winy podmiotu ponoszącego ten rodzaj odpowiedzialności prawnej w ochronie środowiska. Odpowiedzialność administracyjna Spółki w niniejszej sprawie jest sankcją za naruszenie art. 21 ust. 1 u.o. Administracyjna kara pieniężna wymierzona Spółce realizuje dwie podstawowe funkcje: 1) represyjną, i 2) prewencyjną.

Odpowiedzialność administracyjna w przepisach u.o. oznacza regulowaną prawem możliwość uruchomienia wobec określonego podmiotu z powodu jego działalności naruszającej stan środowiska środków prawnych realizowanych w swoistych dla administracji formach i procedurze. Tak sformułowane określenie odpowiedzialności administracyjnej opiera się na następujących założeniach: 1) odpowiedzialność administracyjnoprawna obejmuje tylko te konsekwencje działalności naruszającej stan środowiska, które są sformułowane normatywnie, zatem ten element określenia odpowiedzialności nie ma charakteru postulatywnego; 2) odpowiedzialności podlega zawsze określony konkretnie podmiot co oznacza, że ustalenie tego podmiotu następuje w toku wypowiedzi typu aktu administracyjnego; 3) odpowiedzialność można wiązać i uruchamiać tylko z powodu naruszającej stan środowiska działalności określonego podmiotu. Podstawowym źródłem odpowiedzialności administracyjnej Spółki w niniejszej sprawie jest szeroko rozumiany obowiązek prawny wynikający z cytowanych wyżej przepisów u.o. W niniejszej sprawie tym podstawowym obowiązkiem prawnym jest postępowanie zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 u.o. Zasadniczym celem odpowiedzialności wynikającej z art. 21 ust. 1 u.o. jest zapobieganie negatywnemu oddziaływaniu na środowisko spowodowane przez posiadacza odpadów naruszającego zakaz uregulowany w art. 21 ust. 1 u.o. Naruszenie zakazu tam uregulowanego powoduje sankcję administracyjnoprawną w postaci administracyjnej kary pieniężnej.

Odpowiednikiem cytowanego wyżej art. 7 p.o.ś., w u.o. jest art. 22 u.o., według którego, koszty gospodarowania odpadami są ponoszone przez pierwotnego wytwórcę odpadów lub przez obecnego lub poprzedniego posiadacza odpadów. W przypadkach określonych w przepisach odrębnych koszty gospodarowania odpadami ponosi producent produktu lub podmiot wprowadzający produkt na terytorium kraju, określony w tych przepisach. Spółka (obecnie w upadłości) od lat zajmująca się gospodarowaniem odpadami i powinna mieć świadomość możliwych sankcji administracyjnoprawnych za działania nielegalne. W ocenie Sądu, organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa materialnego i procesowego.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.