Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1206/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 35
journal: Dz.U. 2010 nr 217 poz 1427
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: Sędzia WSA Renata Czeluśniak ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2021 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewody z dnia 21 sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzja nr [...] z dnia 21 sierpnia 2020 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z [...] 2020 r., nr [...] orzekającą o wymeldowaniu z pobytu stałego K. D. (dalej: "skarżący") z budynku mieszkalnego położonego w W przy ulicy F. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. j. Dz. U. z 2021, poz. 510 ze zm., dalej: "u.e.l.").

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 20 sierpnia 2018 r. T. D. (dalej: "wnioskodawca") złożył do Burmistrza Miasta i Gminy wniosek o wymeldowanie K. D. z miejsca pobytu stałego pod adresem ul. F z powodu opuszczenia lokalu w czerwcu 2017 r.

W toku postępowania przesłuchano strony oraz świadków: D. J., P. P., E. S., I. K., M. T., E. K., W. B., A. B., mieszkańców bloku numer [...] na osiedlu X w W (J. L., A. W., J. W., W. K., W. K.), mieszkańców bloku na osiedlu S (M. G., J. Ś.) oraz matkę skarżącego – I. K. D. Przeprowadzono dowód z informacji Komisariatu Policji w sprawie wykazu interwencji Policji w budynku przy ulicy F. W dniu 12 grudnia 2018 r. przeprowadzono oględziny lokalu. Do akt postępowania administracyjnego dołączono dokumentację z leczenia alkoholowego wnioskodawcy, wyciągi z protokołów rozpraw przed Sądem Rejonowym, Wydział III Rodzinny (sygn. akt [...]) w sprawie ustalenia rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami T. D. a I. K. – D. oraz w sprawie o rozwód toczącej się przed Sądem Okręgowym (sygn. akt [...].

Decyzją z dnia [...] 2020 r. Burmistrz Gminy i Miasta orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego K. D. z budynku mieszkalnego położonego w W przy ulicy F. Podstawę decyzji stanowił art. 35 u.e.l. oraz art. 104 k.p.a. Organ ustalił, że z zeznań świadków wynika, że skarżący opuścił nieruchomość z powodu rozwodu rodziców i złych stosunków rodzinnych, a zebrany materiał dowodowy nie potwierdza, aby opuszczenie lokalu przez skarżącego miało charakter tymczasowy. Skarżący nie wystąpił na drogę sądową w celu ochrony swoich uprawnień do zamieszkiwania w lokalu przy ulicy F, w szczególności nie wystąpił do sądu z powództwem o ochronę posiadania, co w ocenie organu daje podstawę do przyjęcia, że skarżący dotychczasowe miejsce pobytu opuścił dobrowolnie. Organ podniósł, że dla oceny dobrowolności opuszczenia lokalu przez skarżącego, znaczenie ma nie tyle fakt czynienia skarżącemu utrudnień w korzystaniu z mieszkania, lecz okoliczność zamieszkiwania w mieszkaniach stanowiących jego własność lub współwłasność, przy jednoczesnym braku aktywności w dochodzeniu ochrony praw do posiadania lokalu. Zdaniem organu, w świetle ustaleń powziętych podczas oględzin mieszkania, nie sposób uznać, że dom przy ulicy F nadal stanowi centrum życiowe skarżącego. Pozostawienie w lokalu rzeczy będących własnością osoby objętej wnioskiem o wymeldowanie, nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym miejscu, jeżeli nie wiąże się z faktycznym trwałym przebywaniem właściciela rzeczy w miejscu stałego zameldowania. Organ wskazał ponadto, że korespondencja skierowana na adres osiedle X została odebrana przez matkę skarżącego, a skierowana na adres osiedle S przez samego skarżącego. W oparciu o powyższe ustalenia, organ stwierdził, że w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 35 u.e.l., a zatem zaistniała podstawa do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego z lokalu przy ulicy F.

W odwołaniu od decyzji skierowanym do Wojewody skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77§ 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nieuwzględnienie przy wydawaniu rozstrzygnięcia braku dobrowolności przy podejmowaniu przez skarżącego decyzji o opuszczeniu budynku położonego w W przy ulicy F;

- art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem kwestii istotnych do uznania zasadności złożonego wniosku o wymeldowanie i tym samym przyjęcie, że zaszły przesłanki warunkujące wydanie decyzji o wymeldowaniu skarżącego, podczas gdy całokształt okoliczności sprawy oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadniają przekonanie, że opuszczenie lokalu położonego w W przy ulicy F nie miało przymiotu dowolności, ani trwałości;

- art. 35 u.e.l. poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z budynku mieszkalnego [...] w sytuacji, gdy opuszczenie lokalu nie miało charakteru trwałego, ani dobrowolnego, jako że było powodowane wyłącznie bezprawnymi działaniami T. D., a skarżący podejmował działania mające na celu przywrócenie mu dostępu do budynku.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji o odmowie wymeldowania.

Pismem z dnia 16 kwietnia 2020 r. Wojewoda zwrócił się do organu I instancji o uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez: przesłanie dokumentacji z akt sprawy [...] od strony 12 do 143, załączenie tytułu prawnego do nieruchomości przy ulicy F, ponowne przesłuchanie K. D. oraz T. D.

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 sierpnia 2020 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy. W ocenie organu II instancji materiał zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazuje, że skarżący aktualnie nie koncentruje swoich spraw życiowych pod adresem: W, ul. F. Przesłuchania stron i świadków ujawniły głęboki konflikt skarżącego z ojcem, a skarżący nie ma swobodnego dostępu do nieruchomości. Organ wskazał, że nie kwestionuje, iż opuszczenie lokalu przez skarżącego nastąpiło w wyniku konfliktu z wnioskodawcą, niemniej jednak w ocenie organu wynikało ze świadomej i przemyślanej decyzji skarżącego, a nie bezprawnych działań osób trzecich. Skarżący nie wystąpił do sądu z powództwem o ochronę naruszonego posiadania. W ocenie organu do czasu naprawienia relacji z ojcem, powrót skarżącego do mieszkania przy ulicy F nie jest realny. Organ odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazując, że sama deklaracja zamiaru powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania w bliżej nieokreślonej przyszłości, nie jest przeszkodą wymeldowania, nie może też samoistnie przesądzać o braku przesłanek wymeldowania. Organ uznał za udowodnione, że nie istnieje realna szansa na powrót skarżącego do budynku przy ulicy F w W, a skoro ewidencja ludności polega na rejestracji faktycznego miejsca pobytu osób na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a skarżący aktualnie nie koncentruje swoich spraw życiowych pod wskazanym adresem, to nie może pozostawać tam zameldowany na pobyt stały. Gdyby natomiast ponownie zogniskował swoje sprawy życiowe pod adresem F W, wówczas powstanie obowiązek odzwierciedlenia tego w ewidencji ludności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 35 u.e.l. poprzez błędne i dowolne zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji burmistrza Miasta i Gminy o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w budynku mieszkalnym w W przy ul. F, podczas gdy opuszczenie przez skarżącego lokalu nie nosiło przymiotu dobrowolności ani trwałości, albowiem nastąpiło na skutek eskalacji bezprawnych działań wnioskodawcy, wykraczających dalece poza ramy konfliktu rodzinnego, zaś sam skarżący wielokrotnie podejmował próby odzyskania faktycznego dostępu do ww. budynku mieszkalnego, znajdujących się tam ruchomości, a nadto skarżący podtrzymuje wolę powrotu do ww. budynku,

- art. 25 ust. 2 u.e.l. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie przez organ II instancji, że skarżący ma pobyt stały w lokalu mieszkalnym położonym przy os. S w W, podczas gdy skarżący zamiar stałego przebywania odnosi tylko do adresu przy ulicy F w W, nie posiada nawet jednego miejsca tymczasowego pobytu, gdzie nadto ww. lokal został nabyty przezeń w celach inwestycyjnych – na wynajem, zaś skarżący tam nie zamieszkuje,

- art. 7 k.p.a. oraz art. 77§1 k.p.a. poprzez: błędne przyjęcie depozycji wnioskodawcy w całości za wiarygodne, podczas gdy pozostają one wewnętrznie sprzeczne, a także pozostają w opozycji do większości dowodów zgromadzonych w sprawie; zaniechanie uwzględnienia okoliczności przyznania przez wnioskodawcę, iż stosował on agresję słowną wobec żony i syna, utrudniał żonie prowadzenie działalności gospodarczej oraz niszczył użytkowane przez nich ruchomości; zaniechanie uwzględnienia okoliczności wynikających z udokumentowanych interwencji Policji inicjowanych przez matkę skarżącego z uwagi na wysoce naganne zachowanie wnioskodawcy oraz okoliczności prowadzenia przez Prokuraturę Rejonową postępowania karnego w przedmiocie naruszenia nietykalności cielesnej matki skarżącego na terenie nieruchomości przy ulicy F w W; zaniechanie uwzględnienia okoliczności wynikających z depozycji skarżącego oraz świadków, jednoznacznie identyfikujących zachowanie wnioskodawcy wobec skarżącego i jego matki jako nękanie, znęcanie się psychiczne i agresja pod wpływem alkoholu, a nadto, że skarżący i jego matka mają zamiar powrotu do nieruchomości położonej przy ulicy F; błędnej interpretacji zachowań wnioskodawcy podczas każdorazowej próby fizycznego powrotu skarżącego i jego matki do nieruchomości przy ulicy F, z których wynika, że skarżący nie miał realnej możliwości fizycznego odzyskania posiadanej nieruchomości, co pozostawało od niego w pełni niezależne; pominięciu okoliczności stwierdzonej w toku wizji lokalnej, iż większość rzeczy osobistych skarżącego i jego matki nadal znajduje się w budynku mieszkalnym przy ulicy F, co świadczy o rzeczywistym braku przeniesienia przez skarżącego stałego centrum życiowego w inne miejsce; pominięciu okoliczności, że skarżący pozostaje w konflikcie jedynie z ojcem, ominięciu istotnej okoliczności, że matka wnioskodawcy odmówiła składania zeznań w sprawie, a przecież skoro miałaby potwierdzić obiektywnie rzekomo zaistniałe okoliczności o dobrowolnym wyprowadzeniu się skarżącego, to nic nie stało na przeszkodzie, by takie okoliczności potwierdziła w zeznaniach, których jednak mimo wszystko nie złożyła – których to okoliczności właściwa ocena i uwzględnienie prowadzą do jednoznacznego wniosku, że po stronie skarżącego brak było dobrowolności w opuszczeniu budynku mieszkalnego przy ulicy F w W, a nadto stan ten pozostaje jedynie tymczasowy (a więc nietrwały) zarówno z subiektywnego punktu widzenia skarżącego, jak i w ocenie większości świadków przesłuchanych w niniejszej sprawie, znających plany oraz wolę skarżącego oraz pozostałego materiału dowodowego;

- art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ II instancji dowolnej i dalece subiektywnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, prowadzącej do błędnego przyjęcia, iż materiał ten pozwala na wyrzeczenie, że w niniejszej sprawie zrealizowane zostały po stronie skarżącego przesłanki dobrowolności i trwałości opuszczenia stałego miejsca zamieszkania przy ulicy F w W, podczas gdy powyższe nie wynika w sposób obiektywny ze zgromadzonych w sprawie faktów i okoliczności, jednoznacznie wskazujących na opuszczenie przez skarżącego budynku mieszkalnego w obawie o własne bezpieczeństwo, i przy uznaniu przezeń ww. stanu za przejściowy;

- art. 107§3 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania przez organ II instancji w uzasadnieniu decyzji na jakiej podstawie, tj. w oparciu o które fakty, przyjęte zostało przez organ, iż powrót skarżącego do przedmiotowego budynku jest "nierealny", wobec czego powołany wniosek należy uznać za nieuprawniony oraz nie mający podstaw w okolicznościach niniejszej sprawy.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Pismem z dnia 21 grudnia 2020 r. skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci pisma z Komisariatu Policji z dnia 11 września 2020 r. – wykazu interwencji funkcjonariuszy KP w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 11 września 2020 r. pod adresem W, ul. F.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w tak określonych granicach wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie.

Zgodnie z treścią art. 35 u.e.l. organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 (czyli organ gminy właściwy ze względu na położenie nieruchomości, w której osoba zamieszkuje), wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2 (podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu), decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 u.e.l. pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Zgodnie z art. 28 ust. 4 u.e.l. zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.

Wskazać należy, że postępowanie w sprawie wymeldowania ma na celu jedynie ustalenie okoliczności faktycznych, czy dana osoba dobrowolnie i trwale opuściła lokal, w którym była zameldowana, nie są w tym postępowaniu rozstrzygane żadne kwestie prawne, w tym w szczególności kwestie tytułu prawnego do lokalu. Celem postępowania o wymeldowanie jest jedynie doprowadzenie do zgodności ze stanem faktycznym, niezależnie od prawa do lokalu.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 35 u.e.l. jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (wyrok NSA z 23 kwietnia 2001 r. sygn. V SA 3169/00, CBOSA). Opuszczenie miejsca pobytu musi cechować zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. W toku postępowania o wymeldowanie organ jest zatem zobowiązany do ustalenia nie tylko, czy osoba wymeldowywana przebywa w danym miejscu, ale jeśli w lokalu nie przebywa, to jakie były przyczyny jej wyprowadzenia się i czy całokształt okoliczności wskazuje, że wyprowadzenie to ma charakter trwały. Konieczne jest ustalenie zarówno elementu dobrowolności, jak i trwałości opuszczenia lokalu.

W ocenie Sądu niewątpliwie przyczyną opuszczenia lokalu przez skarżącego był istniejący w rodzinie konflikt, w szczególności konflikt skarżącego z ojcem. Istnienie przedmiotowego konfliktu pomiędzy stronami jest okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie (podnoszoną zarówno przez skarżącego, jak i wnioskodawcę). Niesporną okolicznością jest również fakt opuszczenia lokalu przy ulicy F przez skarżącego, okolicznością sporną jest natomiast, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały i dobrowolny.

Organ powinien zatem ustalić, że opuszczenie lokalu przy ulicy F przez skarżącego miało charakter dobrowolny, było wynikiem realizacji uprzednio powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2018 r., II OSK 627/17, CBOSA). Wyjaśnienia jednak wymaga, że brak dobrowolności nie stanowi jednoznacznie negatywnej przesłanki do orzeczenia wymeldowania. Należy bowiem przyjąć, że nawet jeśli samo opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i zachodziły okoliczności przymusu psychicznego czy fizycznego, to następnie trwałe związanie swojego centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z poprzednio zajmowanego lokalu, skoro czynności tej sama nie dopełniła. W orzecznictwie utrwalił się bowiem pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym skargę w pełni podziela, że powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego zamieszkania z kwestią dobrowolności ma jedynie takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany może podjąć próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Wyczerpanie bezskuteczne tych środków lub rezygnację z ich zastosowania, uznaje się za okoliczność usuwającą stan przymusu, a zatem otwierającą drogę do wymeldowania. W konsekwencji za dobrowolne opuszczenie mieszkania należy uznać także taką sytuację, gdy osoba usunięta z mieszkania lub zmuszona do tego, nie skorzysta z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających jej powrót do lokalu lub środki te nie będą skuteczne prawnie (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., II OSK 2122/11, z dnia 10 czerwca 2011 r., II OSK 1049/10, CBOSA).

Należy zwrócić uwagę, że skarżący nie podjął działań zmierzających do uzyskania ochrony sądowej w celu przywrócenia utraconego posiadania, ani w żaden inny formalny sposób nie zgłosił niemożliwości wejścia do lokalu, w którym był zameldowany. Skarżący wskazywał, że nie zamierza podejmować takich kroków. Słusznie organy uznały, że za próbę przywrócenia posiadania nie sposób uznać krótkotrwałych pobytów skarżącego w lokalu, które kończyły się kłótnią z wnioskodawcą i opuszczeniem mieszkania przy ulicy F przez skarżącego.

Decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego ma przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym (por. wyrok NSA z 21 lutego 2019 r., II OSK 802/17). Ocena, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały, jak zasadnie przyjął Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok z dnia 19 września 2014 r., II OSK 644/13, CBOSA), nie może być oparta na dosłownym rozumieniu trwałości jako stanu, który nie ulega zmianie i być pojmowana jedynie jako opuszczenie lokalu "na zawsze". Także bowiem opuszczenie lokalu na pewien okres może być uznane za trwałe, jeżeli okres ten jest wystarczająco długi. Zameldowanie w lokalu odzwierciedlać ma rzeczywisty pobyt osoby w lokalu, a interpretacja okoliczności faktycznych nie może prowadzić do sprzecznego z brzmieniem przepisu utrzymywania fikcji pobytu w lokalu osoby, która w rzeczywistości w nim nie zamieszkuje.

Wnioskodawca wskazał, że skarżący wyprowadził się z lokalu w roku 2017, sam skarżący zeznał, że nie pamięta daty opuszczenia lokalu, rozstrzygnięcie organu I instancji zostało wydane w lutym 2020 r., a II instancji w sierpniu 2020 r. Do dnia wydania decyzji przez Wojewodę, czyli do dnia 21 sierpnia 2020 r., skarżący nie podjął żadnych działań prawnych zmierzających do zapewnienia mu powrotu do lokalu przy ulicy F. Trzeba wskazać, że zgodnie z art. 344§ 2 Kodeksu cywilnego roszczenie o ochronę naruszonego posiadania wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia. Należy podkreślić, że zgodnie z zasadą aktualności organy I i II instancji orzekają w oparciu o stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji, trudno zatem uznać, skoro od momentu opuszczenia lokalu minęły ponad dwa lata, a skarżący nie podjął kroków prawnych zmierzających do powrotu do miejsca zameldowania, że opuszczenie lokalu miało charakter wyłącznie tymczasowy.

Równocześnie, świadkowie mieszkający w bloku przy osiedlu S w W, gdzie znajduje się stanowiący własność skarżącego lokal, zeznali, że widywali w tym miejscu skarżącego oraz obserwowali okoliczności wskazujące na fakt zamieszkiwania lokalu (suszące się pranie, otwarte okna, zapalone światło). Zasadnie zatem organy przyjęły, że skarżący nie koncentruje swoich spraw życiowych pod adresem ul. F w W. Słusznie organy ustaliły, że fakt pozostawienia przez skarżącego części rzeczy w lokalu przy ulicy F, nie daje podstaw do przyjęcia, że centrum życiowe skarżącego pozostało w tym lokalu, mimo jego opuszczenia przed okresem ponad roku przed oględzinami lokalu (grudzień 2018 r.).

Skarżący w czasie przesłuchania deklarował chęć powrotu do lokalu przy ulicy F, jednakże przy ocenie zamiaru powrotu do miejsca zameldowania należy brać pod uwagę nie tylko samą deklarację osoby, której dotyczy postępowanie o wymeldowanie, ale również całokształt okoliczności sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2018 r., sygn. II OSK 2036/16, CBOSA). W rozpatrywanej sprawie między skarżącym a stale zamieszkującym w lokalu przy ulicy F wnioskodawcą, istnieje długotrwały konflikt, który w ocenie skarżącego wykracza poza ramy konfliktu rodzinnego. Co więcej, skarżący jest osobą pełnoletnią, pracującą, posiadającą tytuły prawne do dwóch nieruchomości. Zasadnie zatem organy ustaliły, że opuszczenie lokalu przez skarżącego ma charakter trwały, a powrót do zamieszkiwania w budynku przy ulicy F jest w momencie orzekania przez organ II instancji, nierealny.

Mając na względzie powyższe, organ w postępowaniu o wymeldowanie powinien ustalić czy nastąpiło faktyczne opuszczenie miejsca pobytu, zbadać trwałość opuszczenia oraz jego dobrowolność. Okoliczności te w ocenie Sądu zostały prawidłowo ustalone w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, a dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób odmienny od stanowiska skarżącego nie oznacza, że organ przekroczył granice swobodnej oceny dowodów. Trzeba podkreślić, że organy wyczerpująco zebrały materiał dowodowy, przesłuchały świadków, przesłuchały strony, przeprowadziły wizję lokalną w lokalu przy ulicy F, a także dowody z dokumentów. Z kolei, w postępowaniu przed organem II instancji przeprowadzono uzupełniające dowody z dokumentów i przesłuchania stron. W ocenie Sądu stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy.

Uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny (tak: wyrok NSA z 27.04.2020, II OSK 445/19, CBOSA). O dowolności oceny można byłoby mówić wyłącznie w przypadku uzyskania wniosków niewynikających w sposób logiczny ze zgromadzonego materiału dowodowego lub pominięciu określonych dokumentów lub dowodów jako niezdatnych do poparcia przyjętej z góry tezy (tak wyrok NSA 16 lipca 2020 r., II OSK 837/20, CBOSA). Tymczasem, organy przeprowadziły szeroko zakreślone postępowanie dowodowe, a wyprowadzone z oceny materiału dowodowego wnioski znajdują potwierdzenie w treści dowodów, odpowiadają wymogom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy.

Niezasadny jest zawarty w skardze zarzut, że organ II instancji ustalił, że skarżący ma pobyt stały w lokalu przy osiedlu S. Organ nie dokonał takich ustaleń, wskazując jedynie, że sprawy życiowe skarżącego nie koncentrują się obecnie w lokalu przy ulicy F.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy I i II instancji art. art. 7 k.p.a. oraz art. 77§1 k.p.a., poprzez pominięcie okoliczności odmowy zeznań przez matkę wnioskodawcy, trzeba wskazać, że fakt odmowy złożenia zeznań nie może być przedmiotem oceny organu w trybie art. 80 k.p.a. W żadnej też mierze nie może być interpretowany na niekorzyść strony, niedopuszczalne również jest prowadzenie hipotetycznych rozważań w zakresie tego, jaka pozostawałaby treść zeznań, gdyby świadek z przysługującego mu prawa nie skorzystał (tak wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 8.07.2015 r., II SA/Go 244/15, CBOSA).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107§3 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia przez organ II instancji, na jakiej podstawie, tj. w oparciu o jakie fakty organ ustalił, że powrót skarżącego do lokalu nie jest niemożliwy, należy wskazać, że organ odwołał się do zeznań skarżącego, zeznań wnioskodawcy, ustalenia, że wnioskodawca koncentruje swoje centrum życiowe w lokalu przy ulicy F, a także istniejącego pomiędzy stronami konfliktu. W ocenie organu okoliczności te dały podstawę do ustalenia, że nie jest realny powrót skarżącego do lokalu do czasu naprawnienia relacji z ojcem.

Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Istota uzupełniającego postępowania dowodowego polega na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ (por. wyrok NSA z 28.08.2020 r., I GSK 199/18, CBOSA). Podkreślić równocześnie należy, że dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (por. wyrok NSA z 17.11.2020 r., II GSK 737/20, CBOSA).

Mając na względzie powyższe, Sąd nie przeprowadził dowodu uzupełniającego z przedłożonych przez skarżącego dokumentów, ponieważ nie było to potrzebne dla dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji. Organy w toku postępowania wyczerpująco zebrały i oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a kwestia interwencji Policji, w mieszkaniu położonym przy ulicy F w W, była podnoszona i uwzględniona przez organy w toku postępowania.

Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów I i II instancji naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.