Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 281/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 78 ust. 2  pkt 1  i art. 140 n ust. 1 i ust. 2a
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2021 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. D. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 22 grudnia 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 140mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 723) po rozpatrzeniu odwołania skarżącego K. D. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty z dnia [...] 2021 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 30 października 2020 r. do Starosty wpłynęło zawiadomienie od K. D. o nabyciu pojazdu marki RENAULT [...] nr VIN: [...], numer rejestracyjny [...]. Do zawiadomienia dołączono umowę sprzedaży 3 marca 2020 r., zawartą pomiędzy sprzedającymi – D. B. i D. A., a kupującym – K. D. Z treści dokumentu wynika, że nabycie pojazdu przez K. D. nastąpiło w dniu 3 marca 2020 r.

Następnie w dniu 5 marca 2021 r. skarżący złożył na piśmie zbiorcze wyjaśnienia, iż wszystkie wnioski (zawiadomienia) złożone w dniu 30 października 2020 r. stanowią wypełnienie obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu i zbyciu pojazdu i chociaż zostały dokonane z naruszeniem terminu, to jednak zawiadomienia starosty dokonano niezwłocznie po powzięciu wiadomości o takim obowiązku. Ponadto wyjaśnił, że niedotrzymanie terminu zgłoszenia nabycia i zbycia pojazdu wynikało z nieznajomości przepisów oraz braku świadomości, że taki obowiązek istnieje, zaś przyczyną zaniedbania ustawowego obowiązku złożenia w terminie 30 dni zawiadomienia o nabyciu i zbyciu pojazdu była błędna informacja biura rachunkowego prowadzącego księgowość firmy, wedle której to informacji K. D. nie podlegał temu obowiązkowi. Niezależnie od tego strona w piśmie tym poinformowała, że po powzięciu wiadomości o obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu i zbyciu pojazdu w terminie 30 dni od daty zakupu i sprzedaży, uzupełniono wszystkie zaległości i odtąd formalności były dopełniane na bieżąco.

W związku z powyzszym w dniu 18 sierpnia 202 r. organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

W tych okolicznościach sprawy, Starosta, decyzją z dnia [...] 2021 r., nałożył na K. D. (prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą K K. D.) karę pieniężną w wysokości 300 zł za niedopełnienie obowiązku zawiadomienia starosty w terminie 30 dni o nabyciu pojazdu marki RENAULT [...]nr VIN: [...], numer rejestracyjny [...].

W uzasadnieniu, organ I instancji streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie, po czym wskazał, że skarżący nie dopełnił obowiązku o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o ruch drogowym. Obowiązujący termin zawiadomienia starosty o nabyciu ww. pojazdu upłynął w dniu 31 sierpnia 2020 r.

Organ I instancji podkreślił, że przepisy art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o ruch drogowym nakładające obowiązek zawiadomienia właściwego organu o nabyciu i zbyciu pojazdu zarejestrowanego obowiązują od dnia wejścia w życie ustawy tj. od dnia 1 stycznia 1998 r., więc K. D. nie może się zasłaniać rzekomym brakiem świadomości tego, że obowiązek ten nastał od 1 stycznia 2020 r., skoro obowiązek ten istniał już w chwili, kiedy K. D. rozpoczął działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami. Z kolei przepis art. 140mb PRD dotyczący nakładania kar pieniężnych został ogłoszony w dniu 22 sierpnia 2019 r. i obowiązuje od dnia 1 stycznia 2020 r., tym niemniej wszyscy adresaci ww. norm prawnych, zarówno organy administracji publicznej, jak i osoby fizyczne, powinny się do nich stosować. Ponadto w styczniu 2020 r. na stronie internetowej Starostwa zamieszczony był komunikat informujący o nowelizacji przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie wprowadzenia z dniem 1 stycznia 2020 r. administracyjnych kar za niedopełnienie obowiązku zawiadomienia starosty w terminie 30 dni o nabyciu i zbyciu pojazdu zarejestrowanego lub rejestracji pojazdu sprowadzonego z kraju unijnego. W przepisach powołanej ustawy brak jest natomiast regulacji, które pozwoliłyby organowi odstąpić od nałożenia kary z powodu braku wiedzy strony na temat ciążącego na niej obowiązku.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, że występuje znikome naruszenie prawa. Ponadto skarżący nie wykazał, że do naruszenia doszło wskutek działania siły wyższej, tj. nieprzewidzianych okoliczności, szczególnej sytuacji życiowej strony itp. Zdaniem organu I instancji nie można również uznać, że strona zaprzestała naruszania prawa, gdyż przedmiotowe naruszenie jest kolejnym – polegającym na zawiadomieniu organu o zbyciu lub nabyciu pojazdu z naruszeniem obowiązującego terminu. Znaczna część naruszeń powstała w stanie faktycznym, o którym strona poinformowała w pisemnym wyjaśnieniu, a mianowicie w związku z rzekomym wprowadzeniem strony w błąd przez pracownika biura rachunkowego. Pomimo uzyskania informacji o istniejącym obowiązku oraz posiadaniu ostatecznych decyzji nr [...] z dnia [...] 2020 r. oraz decyzji nr [...] z dnia [...] 2021 r. o nałożeniu kary pieniężnej, K. D. nie zaprzestał naruszania przedmiotowego obowiązku. Pismem złożonym w siedzibie organu w dniu 3 lutego 2021 r. powiadomił bowiem – znów z naruszeniem terminu – o nabyciu z dniem 1 stycznia 2021 r. dwóch pojazdów i następnie w dniu 10 marca 2021 r. o nabyciu 9 i zbyciu 6 pojazdów. Wobec powyższego nie można uznać, że skarżący zaprzestała naruszania prawa.

Wszystkie wskazane wyżej okoliczności wpłynęły na miarkowanie kary w niniejszej sprawie i określając wysokość kary pieniężnej organ pierwszej instancji zbadał przesłanki, o których mowa w art. 140n ust. 4 ustawy – Prawo o ruch drogowym (tj. zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy, przy czym w ocenie organu brak jest dowodów na to, żeby strona uzyskała jakiekolwiek korzyści finansowe z tytułu naruszenia przepisów ustawy). Zdaniem organu brak jest natomiast podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na sytuację finansową strony i zasadne jest nałożenie na K. D. kary pieniężnej z tytułu stwierdzonego naruszenia w wysokości 300,00 zł.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący, który wskazał, że organ I instancji nie rozważył w sposób właściwy możliwości zastosowania postanowień art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego zaniechano rozważań w zakresie naruszenia prawa, negatywnych skutków, nie zweryfikowano zachowania zbywcy pojazdu i nie wzięto pod uwagę całokształtu okoliczności sprawy. Skarżący podkreślił, że, ostatecznie dokonał zgłoszenia nabycia pojazdu, co powinno prowadzić do wypełnienia obowiązku i stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary. Skarżący wyjaśnił, że nie miał świadomości o konieczności zawiadomienia organu o nabyciu pojazdu, zaś po ustalaniu, iż ciąży na nim obowiązek zawiadomienia o zbyciu, niezwłocznie dokonał czynności w tym zakresie przed organem I instancji. Podkreślił, że okresie do 31 marca 2020r. do 31 grudnia 2020r. przepisy dotyczące obowiązku dokonywania zgłoszeń zostały znacząco wydłużone. Dodatkowo skarżący podniósł, że organ I instancji wydał inne decyzje w podobnych sprawach dotyczących pojazdów- nabywanych przez niego, lecz wówczas nakładano karę w wysokości 200 zł, tym samym brak jest wskazania, dlaczego różnicowane są kary w podobnych sprawach, w przypadku kilku lub kilkunastodniowych opóźnień.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 22 grudnia 2021 r.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy stwierdził, że termin do zgłoszenia nabycia pojazdu nie został dotrzymany, bowiem zgłoszenia dokonano w dniu 30 października 2021 r., tj. po okresie 180 dniowego terminu, który upływał z dniem 31 sierpnia 2021 r.

Nadto Kolegium powołując się na treść art. 140n ust. 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym wskazał, że ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Uwzględniając całokształt okoliczności faktycznych sprawy, Kolegium stwierdziło, iż stanowisko organu, w zakresie uzasadnienia nałożenia kary w wysokości 300 zł, jest prawidłowe. Organ wskazał przy tym, iż w dalszym ciągu skarżący dokonuje zgłoszeń nabywanych/zbywanych pojazdów z opóźnieniem, tym samym nałożenie kary w wyższej wartości niż minimalnej (tj. 200 zł) ma za cel zobligowanie skarżącego od przestrzegania obowiązującego porządku prawnego w zakresie zgłaszania nabytych i zbytych samochodów, co związane jest z prowadzoną działalnością gospodarczą, którą — jako profesjonalny przedsiębiorca winien wykonywać zgodnie z obowiązującymi przepisami. Natomiast skarżący nie zaprzestał naruszania przedmiotowego obowiązku. Wobec powyższego wszystkie wskazane okoliczności wpłynęły na miarkowanie kary w niniejszej sprawie i określając wysokość kary pieniężnej, organ pierwszej instancji zbadał przesłanki, o których mowa w art. 140n ust. 4 ustawy (tj. zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy, przy czym w ocenie organu brak jest dowodów na to, żeby Strona uzyskała jakiekolwiek korzyści finansowe z tytułu naruszenia przepisów ustawy). Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż w sprawie brak jest podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na sytuację finansową strony i zasadne jest nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w przedmiocie stwierdzonego naruszenia w wysokości 300 zł.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że nie ma podstaw do zastosowania art.189 f § 1 pkt 1 k.p.a. i odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku zgłoszenia zbycia przedmiotowego pojazdu, gdyż bak jest przesłanek wynikających z tej normy tj. przesłanki polegającej na braku znikomości naruszenia prawa. Organ podkreślił, że skarżący nie dokonywał zgłoszenia zbycia pojazdu przez wiele miesięcy, pomimo wprowadzenia przez ustawodawcę w ubiegłym roku przedłużonego terminu liczącego 6 miesięcy. Nie mają przy tym znaczenia okoliczności podane przez skarżącego o nieznajomości przepisów.

W ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie zachodzą też podstawy do zastosowania art. 189f § 2 k.p.a. Funkcją administracyjnej kary pieniężnej za omawiany delikt administracyjny jest nie tylko represja, ale także wzbudzenie wewnętrznego przekonania strony o konieczności respektowania na przyszłość obowiązku terminowego zgłoszenia staroście faktu zbycia lub nabycia pojazdu (funkcja wychowawcza, stymulacyjna), a także związana z nią funkcja prewencyjna, albowiem celem kary jest przeciwdziałanie podobnym naruszeniom w przyszłości. Zdaniem organu odwoławczego cele te nie zostaną osiągnięte w sytuacji zastosowania art. 189f § 2 k.p.a., a wręcz przeciwnie – odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu zniweczy zwłaszcza prewencyjne i stymulacyjne cele kary, albowiem może przyczynić się do wyrobienia przekonania, że skoro udało się uniknąć kary w niniejszym przypadku, to może uda się także innym razem i będzie wpływać na bagatelizowanie przez stronę nakazów i obowiązków ustawowych także w przyszłości. Innymi słowy, poprzestanie na pouczeniu i odstąpienie od wymierzenia kary nie spowoduje osiągnięcia celów administracyjnej kary pieniężnej, ale przyczyni się do osiągnięcia skutku odwrotnego do zamierzonego – bezkarność sprawcy deliktu nie wpłynie na niego wychowawczo, ale demoralizująco – w tym znaczeniu, że odstąpienie od nałożenia kary będzie stanowić zachętę do podobnych naruszeń w przyszłości lub przynajmniej czynnik temu sprzyjający.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów art. 31i ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 15 zzr ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez jego niezastosowanie, a przez to błędne przyjęcie, że w dniu 31 sierpnia 2020r. upłynął skarżącemu termin na zgłoszenie pojazdu, podczas gdy do 24 maja 2020r. bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania czynności kształtujących prawa i obowiązki nie rozpoczął się, a po rozpoczęciu do dnia zgłoszenia pojazdu minęło zaledwie 159 dni, a zatem doszło do wykonania zobowiązania w terminie;

2. ewentualnie, na wypadek nie podzielenia powyższego zarzutu, naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 189f § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 kpa mających istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że nie zostały spełnione przesłanki pozwalające na odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji Starosty orzekającej o nałożeniu kary w kwocie 300 zł.

Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie na jego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutów skargi, uznając je za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)

Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.), ze względu na konieczność jej rozpoznania, a także uwzględniając aktualną sytuację epidemiczną, jak również brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 grudnia 2021r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] 2021r. wydaną z upoważnienia Starosty, wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.) zwanej dalej "p.r.d.".

Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Natomiast art. 140mb pkt 2 p.r.d. stanowi, że kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu – podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. W świetle art. 140n ust. 1 i ust. 2a p.r.d., kara ta jest nakładana w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez starostę. Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 ustawy). Do przedmiotowej kary pieniężnej w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (art. 140n ust. 6).

Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 3 marca 2020 r. K. D., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą K K. D., nabył od B. i A. D. pojazd marki Renault [...], nr rej. [...], nr VIN: [...]. Z kolei pismem z dnia 30 października 2020 r. (złożonym w dniu 30 października 2020 r.) K. D. zawiadomił Starostę o nabyciu ww. pojazdu, wskazując jako datę nabycia dzień 3 marca 2020 r.

Zdaniem Sądu, organ dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej ustalonego stanu faktycznego, a więc prawidłowo przyjął, że skarżący wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie zawiadomił w terminie nieprzekraczającym 30 dni starosty o nabyciu pojazdu – co wyczerpuje hipotezę statuowanej w art. 140mb pkt 2 p.r.d. normy sankcjonującej. Należy jednak zauważyć, że zdanie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nieprawidłowo została określona sankcja pieniężna w wymiarze 300 zł.

Organ odwoławczy trafnie również przeanalizował, czy w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 189f k.p.a. Utrwalone jest bowiem stanowisko sądów administracyjnych, że ani przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym., ani też przepisy działu III Ordynacji podatkowej, nie zawierają uregulowań dotyczących odstąpienia od wymierzenia kar. Przepisy tej ustawy (art. 140n ust. 4 p.r.d.) regulują przesłanki wymiaru kary administracyjnej, przy jednoczesnym braku uregulowań w zakresie np. odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Okoliczność ta, przy uwzględnieniu treści reguły kolizyjnej z art. 189a § 2 k.p.a. in fine daje podstawy do wyrażenia poglądu co do powinności stosowania normy z art. 189f k.p.a. na tle spraw związanych z nakładaniem kar pieniężnych w trybie przepisów p.r.d. Przy uwzględnieniu zatem »odpowiedniego« stosowania przepisów Ordynacji podatkowej, jak również przy zastrzeżeniu, że przepisy tej ustawy nie określają np. warunków odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej (co oczywiste), w sprawie należało m.in. przyjąć, że stosowanie na gruncie p.r.d. przepisu art. 189f k.p.a. jest nie tylko wymagane, ale i zgodne z intencją ustawodawcy, którego zamysłem było ujednolicenie zasad wymiaru kar pieniężnych w systemie prawa, za wyjątkiem przypadków uregulowania tych kwestii w przepisach odrębnych. Skoro, jak wspomniano wyżej przepisy odrębne (p.r d. i O.p. poprzez odpowiednie stosowanie w rozumieniu art. 140n ust. 6 p.r.d.) nie regulują kwestii odstąpienia od wymierzenia kary, w sprawie należało zastosować art. 189f k.p.a." (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2021 r., VII SA/Wa 2261/20, CBOSA, wyrok WSA w Rzeszowie z 8.12.2021 r., II SA/Rz 1444/21, LEX nr 3294798).

Zgodnie z powołanym art. 189f § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:

1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub

2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

Z kolei § 2 powołanego przepisu stanowi, iż w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:

1) usunięcie naruszenia prawa lub

2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.

W świetle art. 189f § 3 k.p.a. organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia.

Analiza okoliczności niniejszej sprawy przez pryzmat art. 189f k.p.a., zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jest obszerna, wyczerpująca i przekonująca. Wniosek o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary jest, zdaniem Sądu, trafny i w pełni uzasadniony. W kontekście przesłanek odstąpienia od nałożenia kary opisanych w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy trafnie wskazał w szczególności, że nie można mówić o znikomej wadze naruszenia prawa (wielomiesięczne opóźnienie, skutkujące długotrwałym brakiem aktualności danych w Centralnej Ewidencji Pojazdów; naruszenie prawa w związku z prowadzoną profesjonalnie działalnością) i że nieznajomość powszechnie obowiązujących przepisów oraz wynikających z nich powinności nie stanowi okoliczności wyłączającej winę ani okoliczności redukującej wagę naruszenia prawa. Trafnie zostało także podkreślone, do odstąpienia wymierzenia kary w świetle art. 189f §1 pkt 1 k.p.a. nie wystarczy stwierdzenie znikomości wagi naruszonego dobra, ale konieczną uzupełniająca przesłanką jest fakt, że strona zaprzestała naruszenia prawa. Pomiędzy obiema przesłankami zachodzi koniunkcja, a więc nie jest wystarczające spełnienie jednej z nich. Sądowi znany jest z urzędu fakt, ze skarżący wielokrotnie dopuścił się naruszenia przepisu określającego obowiązkowy termin zgłoszenia o fakcie nabycia pojazdu mechanicznego. Stąd nie budzi wątpliwości, że w odniesieniu do skarżącego nie można zastosować art. 189f §1 pkt 1 k.p.a. Nie budzi tez wątpliwości niedopuszczalność zastosowania art. art. 189f §1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na brak uprzedniego ukarania skarżącego za ten sam czyn. Zdaniem Sądu, nie zachodzą też przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary wymienione w art. 189f § 2 i 3 k.p.a. Funkcją bowiem administracyjnej kary pieniężnej za przedmiotowy delikt administracyjny jest nie tylko represja, ale także wzbudzenie wewnętrznego przekonania strony o konieczności respektowania na przyszłość obowiązku terminowego zgłoszenia staroście faktu zbycia lub nabycia pojazdu (funkcja wychowawcza), a także związana z nią funkcja prewencyjna, albowiem celem kary jest przeciwdziałanie podobnym naruszeniom w przyszłości. W niniejszej sprawie cele kary nie zostaną osiągnięte, w sytuacji odstąpienia od jej wymierzenia, na co trafnie zwróciło uwagę Kolegium. Stąd zarzut skargi wskazujący na naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.a. jest, zdaniem Sądu, niezasadny – z przyczyn wyżej wskazanych.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 września 2021 r. (II GSK 476/21, CBOSA) nie tylko kwestia zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu z 1 dniowym uchybieniem terminu, przy jednoczesnym wykonaniu przez nabywcę obowiązku zawiadomienia o nabyciu tego pojazdu i dokonaniu jego przerejestrowania, ma znaczenie dla oceny wagi naruszenia prawa, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., lecz także chronione prawem wartości i dobra, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia. Omawiana kara ma bowiem niezwykle istotne znaczenie z punktu widzenia skutecznej implementacji unormowań unijnych w zakresie ochrony środowiska naturalnego i ochrony zdrowia. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. UE. L. z 2000 r. Nr 269, str. 34 z późn. zm. tzw. dyrektywa wrakowa), Państwa Członkowskie mają obowiązek podjąć niezbędne środki w celu zapewnienia, że wszystkie pojazdy wycofane z eksploatacji będą przekazywane uprawnionym zakładom przetwarzania. Natomiast w świetle art. 6 ust. 1 Państwa Członkowskie podejmą niezbędne środki w celu zapewnienia, że wszystkie pojazdy wycofane z eksploatacji są magazynowane (nawet czasowo) i przetwarzane zgodnie z ogólnymi wymaganiami określonymi w art. 4 dyrektywy75/442/EWG, oraz zgodnie z minimalnymi wymaganiami technicznymi przedstawionymi w załączniku I do niniejszej dyrektywy, bez naruszania krajowych regulacji dotyczących ochrony zdrowia i środowiska naturalnego. Zgodnie z pkt 1 preambuły ww. Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE omawiane przepisy mają zminimalizować szkodliwy wpływ pojazdów wycofanych z eksploatacji na środowisko naturalne, przyczyniając się tym samym do zachowania, ochrony i poprawy stanu środowiska naturalnego oraz oszczędzenia energii oraz po drugie, aby zapewnić właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego oraz unikać zakłóceń konkurencji na obszarze Wspólnoty (...). Dodatkowo należy też mieć na uwadze, że oceniamy okoliczności dotyczące popełnienia deliktu administracyjnego przez podmiot profesjonalny – prowadzący działalność gospodarczą. W stosunku do takich podmiotów wyższe wymagania związane są z zawodowym charakterem ich działalności. Podmiot taki musi mieć świadomość obowiązków, jakie nakładają na niego przepisy prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą.

Jak już zostało wyżej podniesione organ jednak, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, nie dokonał prawidłowego wymiaru kary z uwagi fakt, że na jej wysokość zdaniem organu miała wpływ okoliczność, że w dalszym ciągu skarżący dokonuje zgłoszeń nabywanych/zbywanych pojazdów z opóźnieniem. Należy bowiem zauważyć, co Sądowi znane jest z urzędu, że za zaniechanie wypełnienia obowiązku informacyjnego przez skarżącego w sprawie nabycia pojazdu mechanicznego, przy czym zawiadomienie o nabyciu pojazdy pochodziło z tego samego dnia, co w niniejszym stanie faktycznym (30 października 2020r.), ale dotyczyło pojazdu nabytego wcześniej niż w niniejszej sprawie, a więc wystąpił dłuższy okres zaniechania przez skarżącego wypełnienia spoczywającego na nim obowiązku prawnego, została nałożona na skarżącego kara w wysokości jedynie 200 zł. (zob. sprawa o sygn.. III SA/Kr 282/22). Organ uzasadniając podwyższenie kary pieniężnej do 300 zł. w niniejszej sprawie, w której miał miejsce krótszy terminu zaniechania wypełnienia przez skarżącego obowiązku prawnego, wskazał, że po terminie zgłoszenia o nabyciu pojazdu, skarżący nadal spóźniał się z zawiadomieniem organu, pomimo nakładanych na niego kar. Tak więc Kolegium wzięło pod uwagę okoliczność, która nastąpiła po spełnieniu przez skarżącego obowiązku prawnego, to jest również po dniu, w którym ostatecznie został zrealizowany delikt administracyjny. Zdaniem Sądu okoliczności, które wystąpiły po dacie zgłoszenia, to jest po 30 października 2020r. nie mogą mieć wpływu na wymiar kary pieniężnej. Przy ustalaniu kary pieniężnej za delikt administracyjny mogą być bowiem brane okoliczności dotyczące jego sprawcy (np. notoryczność łamania prawa), które najpóźniej miały miejsce w dniu, w którym należy przyjąć ostateczną datę jego popełnienia. Tą data jest moment zawiadomienia organu o nabyciu pojazdu. Zachowanie zaś skarżącego po jego popełnieniu może mieć wpływ na wymiar kary, ale w odniesie do tych deliktów, które zostały popełnione później. Nie jest więc prawidłowo uzasadnione dlaczego w odniesieniu do spóźnionych zgłoszeń pochodzących z tego samego dnia organ wymierza różne kary pieniężne, skoro okoliczności popełnienia deliktu administracyjnego były podobne, ba nawet w sprawie, w której doszło do dłuższego zaniechania przez skarżącego wypełnienia obowiązku prawnego organ wymierzył łagodniejsza karę pieniężną.

Mając to na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.