Wyrok NSA, sygn. akt V SA 2167/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
article: art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Niedołączenie do akt sprawy dowodu doręczenia skarżącemu wezwania do nadesłania rekomendacji wymaganej w postępowaniu o przyznanie uprawnień kombatanckich w myśl art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. powoduje, że termin dla usunięcia braku formalnego wniosku strony /art. 64 par. 2 Kpa/ nie rozpoczął swojego biegu.

Tym samym nie było podstawy prawnej do wydania decyzji o pozostawieniu podania /wniosku/ skarżącego bez rozpoznania, gdyż skutki prawne są związane z doręczeniem pisma.

TEZY

Niedołączenie do akt sprawy dowodu doręczenia skarżącemu wezwania do nadesłania rekomendacji wymaganej w postępowaniu o przyznanie uprawnień kombatanckich w myśl art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. powoduje, że termin dla usunięcia braku formalnego wniosku strony /art. 64 par. 2 Kpa/ nie rozpoczął swojego biegu.

Tym samym nie było podstawy prawnej do wydania decyzji o pozostawieniu podania /wniosku/ skarżącego bez rozpoznania, gdyż skutki prawne są związane z doręczeniem pisma.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Tadeusza K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 13 października 1998 r. (...) w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o rozszerzenie uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po rozpatrzeniu wniosku Tadeusza K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 13.10.1998 r. (...), z powołaniem się na art. 138 par. 1 pkt 1 i art. 127 par. 3 Kpa, utrzymał w mocy decyzję z dnia 22.04.1998 r. (...) o odmowie rozpoznania sprawy przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu służby w Armii Krajowej.

Decyzja została wydana na podstawie art. 64 par. 2 Kpa i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142, poz. 950 ze zm./.

W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wyjaśnił, że Tadeusz K. w dniu 13.07.1996 r. wystąpił z pismem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu służby w Armii Krajowej. Wobec niedołączenia wymaganej prawem rekomendacji właściwego stowarzyszenia, Urząd pismem z dnia 5.09.1996 r. wezwał wnioskodawcę do nadesłania w terminie 7 dni rekomendacji lub dowodu wystąpienia o rekomendację pod sankcją pozostawienia podania bez rozpoznania. Nieuzupełnienie braku pisma w przewidzianym terminie spowodowało, iż decyzją z dnia 22.04.1998 r. podanie o przyznanie uprawnień kombatanckich pozostawiono bez rozpoznania na podstawie art. 64 par. 2 Kpa.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Tadeusz K. nie formułuje zarzutu naruszenia prawa. Twierdzi natomiast, że zaskarżona decyzja jest niesłuszna i krzywdząca i z tych przyczyn wnosi o jej uchylenie. Podnosi, że posiada dwa tytuły do przyznania uprawnień kombatanckich: służba w Wojsku Polskim i walki z bandami UPA. Obecnie ubiega się o rozszerzenie działalności kombatanckiej w związku ze służbą w Armii Krajowej na terenie powiatu przasnyskiego w okresie od miesiąca października 1942 r. do stycznia 1945 r. Na okoliczność tej służby złożył w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oświadczenie dwóch świadków Czesława O. i Władysława Sz., z którymi razem służył w jednym plutonie pod dowództwem Mariana G. pseudonim "W.".

Oświadczenia tych świadków rekomendowane były przez Zarząd Kombatantów w P. i przez Urząd Wojewódzki w W., co pozwalało - zdaniem skarżącego - na pozytywne załatwienie jego sprawy.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie i podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyjaśnił, że podniesione okoliczności w skardze oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mają znaczenia w świetle postanowień art. 22 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w postępowaniu administracyjnym, w którym wydano obie decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, naruszone zostały przepisy proceduralne, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Postępowanie o przyznanie uprawnień kombatanckich toczy się w ramach i na zasadach określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

Podkreślić należy, że zgodnie z tymi zasadami na organy administracji państwowej nałożono szereg obowiązków, do których między innymi zalicza się obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego /art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa/ oraz obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego /art. 9 Kpa/.

Doniosłe znaczenie dla sprawy ma również zasada oficjalności doręczeń przewidziana w art. 39 Kpa.

Przepis ten stanowi, że organ administracji państwowej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W rozumieniu przepisu "pismem" jest między innymi wezwanie, zawiadomienie, protokół i każdy inny dokument. Doręczenia stronom pism organ dokonuje z urzędu, gdyż jest to jego ustawowym obowiązkiem /art. 39 Kpa/ a naruszenie tego obowiązku stanowi wadliwość postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie organ orzekający w dniu 5.09.1996 r. wezwał skarżącego, w trybie art. 64 par. 2 Kpa, do złożenia do akt rekomendacji wymaganej przepisem art. 22 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r., zakreślając 7-dniowy termin do jej złożenia. Do akt nie załączono żadnego dowodu /pokwitowania/ wskazującego na fakt dotarcia pisma do skarżącego - adresata wezwania. Potwierdzenie doręczenia pisma w formie pokwitowania ma znaczenie dowodowe przy ocenie daty rozpoczęcia lub zakończenia biegu terminu. Innymi słowy pokwitowanie stwarza domniemanie doręczenia pisma.

Niedołączenie do akt sprawy dowodu doręczenia skarżącemu wezwania do nadesłania rekomendacji wymaganej w postępowaniu o przyznanie uprawnień kombatanckich w myśl art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. powoduje, że termin dla usunięcia braku formalnego wniosku strony /art. 64 par. 2 Kpa/ nie rozpoczął swojego biegu. Tym samym nie było podstawy prawnej do wydania decyzji o pozostawieniu podania /wniosku/ skarżącego bez rozpoznania, gdyż skutki prawne są związane z doręczeniem pisma.

Niezależnie od powyższych rozważań podnieść należy, że organ orzekający w sprawie naruszył również zasadę dotyczącą obowiązku organu udzielania informacji faktycznej i prawnej, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Skarżący składając wniosek o rozszerzenie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w Armii Krajowej załączył do pisma oświadczenia świadków oraz poparcie Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych Zarząd Gminy Koła w L. Załączył ponadto zaświadczenie nr L. ewid. 1916 wystawione w dniu 12.09.1945 r. przez Komisję Likwidacyjną b. AK Obszaru Centralnego, z którego wynika, że Tadeusz K. członek byłej Armii Krajowej spełnił obowiązek ujawnienia się.

W tych okolicznościach sprawy, zgodnie z art. 9 Kpa, organ administracji państwowej miał obowiązek udzielenia skarżącemu całokształtu informacji związanej z załatwieniem jego sprawy m.in. przez dokładne i jasne sprecyzowanie od jakiego organu pochodzić powinna wymagana prawem rekomendacja.

Z podanych wyżej przyczyn stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 22.04.1998 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.