Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 767/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15 zzs(4) ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 31 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 68
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu - tekst jedn.
article: art. 25
journal: Dz.U. 2020 poz 471
law: Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
article: art. 1, art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 9 ust. 1  4, art. 28 ust. 1, art. 32 ust. 4, art. 35 ust.1 i 4
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: § 12, § 13 i § 57
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 71 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.
article: art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 136 § 1, 138 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 10 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2021 roku sprawy ze skargi A. P. i A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku nr [...] znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. S. prowadzącemu Kancelarię Radców Prawnych w Ł. przy ul. A 16 lok. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735) – dalej: k.p.a.; art. 28, art. 32, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) - dalej: p.b.; art. 25, art. 27 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471 ze zm.) Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowalnego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego w R., przy ul. A 70, działka nr ew. 68.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż wnioskiem z dnia 2 listopada 2016 r. E.A. i G.A. wystąpili do Starosty [...] o zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na rozbudowę wyżej wskazanego budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego. Wniosek został złożony w terminie ważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] czerwca 2016 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Do wniosku strony załączyły kompletny projekt budowlany oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane określone w projekcie. Postępowanie z wniosku inwestorów wszczęte zostało zawiadomieniem z dnia 2 grudnia 2016 r.

Z uwagi na planowaną lokalizację inwestycji w granicy z działką sąsiednią nr ew. 67, w dniu 27 lutego 2017 r. inwestorzy uzupełnili przedłożoną dokumentację o wniosek w sprawie wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.), w zakresie określonych w § 12 rozporządzenia dopuszczalnych prawem odległości sytuowania budynków od granicy działki. Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. Starosta [...], działając na podstawie upoważnienia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 czerwca 2017 r., udzielił zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, w zakresie wnioskowanym przez inwestorów.

Z akt sprawy wynika również, że wskutek rozpatrzenia wniosku inwestorów Starosta [...] dwukrotnie, decyzjami z dnia [...] lipca 2019 r. i z dnia [...] czerwca 2020 r., rozstrzygał o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę wnioskowanej inwestycji. W wyniku odwołań składanych przez A.P. i

A. P. (właścicieli nieruchomości sąsiedniej oznaczonej nr ew. 67), Wojewoda [...] kolejno decyzją z dnia [...] października 2019 r. oraz decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. uchylił wyżej wymienione rozstrzygnięcia organu I instancji z uwagi na stwierdzone odpowiednio: konieczność uzupełnienia przedłożonej dokumentacji projektowej; konieczność prawidłowego zaprojektowania okna w tylnej elewacji części rozbudowywanej budynku, zgodnie z wymogami określonymi w § 235 w zw. z § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2012 r., a także na konieczność uzasadnienia, iż w sprawie występuje "szczególnie uzasadniony przypadek" przemawiający za udzieleniem zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w zakresie odległości projektowanej rozbudowy od granicy działki, określonych w § 12 rozporządzenia.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił E. i G.A. pozwolenia na rozbudowę przedmiotowego budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego. Uzasadniając organ wskazał, iż przeprowadzona analiza przedłożonej dokumentacji, uzupełnionej i poprawionej zgodnie z wskazaniami organu odwoławczego, wykazała iż spełnia ona wymogi określone w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 p.b., co obligowało organ do uwzględnienia żądania inwestorów. Dodatkowo organ przedstawił argumentacje, co do zasadności udzielenia wnioskowanego odstępstwa od przepisów techniczno-budowalnych w zakresie odległości usytuowania ściany rozbudowywanego budynku od granicy działki.

Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia A. i A.P. wnieśli odwołanie, w którym zarzucili naruszenie:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego, w szczególności nieprzeprowadzenie analizy zacienienia oraz wpływu zastosowanego odstępstwa na użytkowanie i zagospodarowanie ich nieruchomości;

- art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, w szczególności poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się, co do zgromadzonego materiału dowodowego sprawy;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niewykonanie zaleceń wojewody [...] zawartych w decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. i nie odniesienie się do kwestii nieprawidłowego zaprojektowania okna w tylnej elewacji części rozbudowywanego budynku;

- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 9 ust. 1 p.b. poprzez niewystarczające uzasadnienie istnienia szczególnie uzasadnionych przesłanek udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych;

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez uwzględnienie wyłącznie interesu inwestorów, a co za tym idzie naruszenie zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

- art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez brak poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osoba trzecich, w tym poprzez niezbadanie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, w szczególności stopnia zacienienia działki nr 67 przez planowaną inwestycje oraz jej wpływu na nieruchomość odwołujących się;

- art. 9 ust. 1 p.b. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przedstawionej w uzasadnieniu decyzji okoliczności stanowią szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za udzieleniem zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, co niewątpliwie pogorszy warunki użytkowe działki skarżących;

- § 12 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2020 r. poprzez wydanie pozwolenia na budowę pomimo zaprojektowania ona w odległości mniejszej niż wymagana od budynków znajdujących się na działce skarżących.

Z uwagi na powyższe strony wnosiły o uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na rozbudowę przedmiotowej inwestycji.

Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał na dotychczas dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz na podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia, w tym na art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz na art. 28 ust. 1, art. 35 ust. 1, ust. 4 oraz art. 32 ust. 4 p.b. Dalej organ stwierdził, że zgodnie z przedłożoną dokumentacją projektową, planowany do rozbudowy istniejący budynek handlowo-usługowy to murowany budynek parterowy, niepodpiwniczony, z poddaszem nieużytkowym. Planowana rozbudowa nastąpi w parterze o pomieszczenia magazynu, klatki oraz wiatrołapu, wc, kuchni oraz hallu na poziomie piętra, o powierzchni zabudowy 40,54 m2. Ponadto inwestycja obejmuje wstawienie nowych okien połaciowych i okna ściennego oraz wykonanie dachu i połączenie go z dachem istniejącymi. W wewnątrz dobudowanego budynku przewiduje się prace wykończeniowe i instalacyjne. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że planowana inwestycja jest zgodna z warunkami zabudowy określonymi w wydanej na wniosek inwestorów decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] czerwca 2016 r., jak również nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Przedłożony przez inwestorów projekt budowlany jest kompletny, jak również posiada wszystkie przewidziane prawem opinie, uzgodnienia i pozwolenia. Odnośnie udzielonej inwestorom, w trybie art. 9 p.b., zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych poprzez usytuowanie ściany rozbudowywanego budynku (bez otworów okiennych) w granicy z nieruchomością sąsiednią – działką nr ew. 67 organ odwoławczy wskazał, iż z przedstawionych przez inwestorów informacji wynika, iż teren planowanej inwestycji jest zlokalizowany w zabudowie śródmiejskiej, a jego szerokość kształtuje się w przedziale około 16,5 m do 18,5m. Wszystkie posadowione na działkach sąsiednich budynki zlokalizowane są w granicach nieruchomości. Szerokość istniejącego na terenie planowanej inwestycji budynku wynosi 13 m, która to szerokość, zgodnie z powołaną decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] czerwca 2016 r., ma pozostać po rozbudowie bez zmian. Po lewej stronie budynku jest zlokalizowany istniejący zjazd, który stanowić również będzie dojazd do planowanych, zgodnie z w/w decyzją trzech miejsc parkingowych. Organ stwierdził, iż projektowana rozbudowa utrzyma charakter zwartej bryły, co pozwoli na zmniejszenie strat ciepła oraz ograniczy emisję Co2 do atmosfery. Ponadto zapewni prawidłowe doświetlenie wnętrza budynku oraz pozwoli inwestorom na racjonalne wykorzystanie przestrzeni własnej nieruchomości, co jest uzasadnione zarówno technicznie, jak i ekonomicznie. Zaprojektowana ściana w granicy z działką nr 67 nie posiada otworów okiennych, drzwiowych i spełnia określone prawem warunki oddzielenia przeciwpożarowego. Tym samym nie spowoduje zagrożenia dla życia ludzi czy bezpieczeństwa mienia. Z uwagi na odległość projektowanej w granicy ściany od istniejącego na działce nr 67 budynku mieszkalnego (ponad 8 m) oraz wysokością projektowanej ściany (maks. w kalenicy 6,42 m) nie zostaną naruszone przepisy rozporządzenia § 13, 60 czy 271-273. Nie zostaną również zmienione warunki do korzystania z części usługowej przez osoby niepełnosprawne, w tym osoby starsze. Nie ulegną również pogorszeniu warunki sanitarno-zdrowotne, czy użytkowe prowadzonej działalności w budynku, a także stan środowiska.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, iż wbrew stanowisku przedłożony projekt budowlany został poprawiony, zgodnie z wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2020 r. W sprawie nie znajduje także zastosowania powołany przez odwołujących się przepis § 12 ust. 8 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2020 r., gdyż dotyczy on budynków inwentarskich lub gospodarczych, natomiast planowany do rozbudowy budynek stanowi budynek mieszkalny z funkcja usługowo-handlową. Natomiast, co do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. organ wskazał, iż przed wydaniem przedmiotowej decyzji skarżący zostali poinformowani o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiale, jednakże w zakreślonym terminie nie wyrazili chęci skorzystania z przysługującego im uprawnienia.

Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że to do inwestora, nie zaś do organu, czy uczestnika postępowania należy decyzja, co do charakteru i zakresu planowanej inwestycji. Kompetencją organu architektoniczno-budowlanego jest jedynie ocena, czy przedłożony projekt jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. W niniejszej sprawie spełnienie powyższego warunku obligowało organ do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. P. i A. P. ponowili zarzuty, co do naruszenia:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nieustalenie oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie;

- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 9 ust. 1 p.b. poprzez niewystarczające uzasadnienie istnienia szczególnie uzasadnionych przesłanek udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych;

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez uwzględnienie wyłącznie interesu inwestorów, a co za tym idzie naruszenie zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

- art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez brak poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osoba trzecich, w tym poprzez niezbadanie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, w szczególności stopnia zacienienia działki nr 67 przez planowaną inwestycje oraz jej wpływu na nieruchomość odwołujących się;

- art. 9 ust. 1 p.b. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przedstawionej w uzasadnieniu decyzji okoliczności stanowią szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za udzieleniem zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, co niewątpliwie pogorszy warunki użytkowe działki skarżących.

Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Uzasadniając wniesioną skargę skarżący skoncentrowali się na kwestii udzielonego inwestorom zezwolenia na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w zakresie odległości usytuowania budynku od granicy działki. W ocenie skarżących przedstawione w tym zakresie stanowisko organów w żaden sposób nie uzasadnia twierdzenia, że w sprawie szczególnie uzasadniony przypadek, przemawiający za zastosowaniem normy art. 9 p.b. Skarżący podnieśli, iż procedujące w sprawie organy udzielając zgody na przedmiotowe odstępstwo nie uwzględnili w żaden sposób wpływu planowanej inwestycji na ich nieruchomość, w tym kwestii jej zacienienia, już występującego zalewania działki skarżących przez wody opadowe i roztopowe z działki inwestorów, jak również wpływu planowanej inwestycji na nieruchomość skarżących z uwagi na charakter prowadzonej przez inwestorów działalności gospodarczej, emitującej hałas.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 10 listopada 2021 r., ustanowiony na wniosek skarżących pełnomocnik z urzędu, oświadczył, że popiera wniesioną skargę i zawarte w niej zarzuty w całości, zarzucając dodatkowo naruszenie:

- art. 9 ust. 1 p.b. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w błędnym przyjęciu, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek dopuszczający odstępstwo od warunków techniczno - budowlanych określających minimalne odległości usytuowania budynku od granicy działki, a w rezultacie poprzez udzielenie zgody na odstępstwo, oraz następnie zatwierdzenie projektu budowlanego I udzielenie pozwolenia na rozbudowę budynku wraz ze zmianą sposobu użytkowania mimo braku zaistnienia przesłanek pozytywnych odstępstwa w postaci zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, a także bez uwzględnienia i mimo istnienia przesłanek negatywnych odstępstwa;

- art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. w zw. z art. 144 k.c. poprzez niezagwarantowanie poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich - skarżących, w tym poprzez zaniechanie zbadania lub uwzględnienia przy wydawaniu decyzji stopnia oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżących i zaniechanie zbadania celu inwestycji w zestawieniu ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem nieruchomości oraz stosunków miejscowych;

- art. 9 ust. 3 pkt 1 p.b. poprzez zawarcie we wniosku do ministra o wydanie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo nieprawdziwych danych dotyczących planowane inwestycji i jej wpływu na nieruchomości sąsiednie, a także bez projektu zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej z uwzględnieniem istniejącej i projektowanej zabudowy;

- art. 9 ust. 3 pkt 3 pr. bud. poprzez zamieszczenie we wniosku do ministra o wydanie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo propozycji zamiennych nieadekwatnych do charakteru i skutków odstępstwa od przepisów techniczno – budowlanych;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie przez organ swobody uznania administracyjnego przy udzieleniu zgody na odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych dotyczących odległości usytuowania budynku od granicy, wyrażające się w błędnym przyjęciu, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający odstępstwo, jak również braku uwzględnienia uzasadnionych interesów skarżących w niezakłóconym ponad miarę korzystaniu z należącej do skarżących nieruchomości mieszkalnej, podczas gdy konieczność odstępstwa wynika z dążenia inwestora do nadmiernej w celu prowadzenia działalności gospodarczej rozbudowy w stosunku do warunków terenowych działki własnej, jak i działek sąsiednich, a nie z obiektywnego braku możliwości zabudowy działki inwestora zgodnie z przepisami technicznymi.

Z uwagi na powyższe pełnomocnik skarżących wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących przywołał argumentację, co do: braku spełnienia przesłanek uzasadniających zastosowanie instytucji odstępstwa od obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych; rzeczywistego charakteru działalności gospodarczej inwestorów, generującej nadmierny hałas i nieprzyjemny zapach; ograniczenia prawa skarżących, na skutek realizacji przedmiotowej inwestycji w kwestionowanej lokalizacji, do niczym nieskrępowanego korzystania ze swojej nieruchomości oraz obniżenia jej wartości; jak również nieprawidłowego i niekompletnego sporządzenia przez Starostę [...] wniosku kierowanego do Ministra Infrastruktury i Budownictwo o udzielenie upoważnienia do wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) – dalej: ustawa covidowa. W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowych spraw jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 7 października 2021 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że nie wszystkie ze stron postępowania, pomimo wezwania potwierdziły fakt posiadania możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem spraw do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 17 listopada 2021 r.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu spraw na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 7 października 2021 r.).

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi A.PP. i A.PP., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, uczynili decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. o zatwierdzeniu projektu budowalnego i udzieleniu E. A. i G.A. pozwolenia na rozbudowę budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego w R., przy ul. A 70, działka nr ew. 68.

Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) - dalej: p.b., to jest w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia przez inwestorów wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, co miało miejsce w dniu 2 listopada 2016 r. Zgodnie bowiem z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (ustawa Prawo budowlane – przypis Sądu), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Zainicjowane wnioskiem z dnia 2 listopada 2016 r. postępowanie administracyjne, nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, co nastąpiło w dniu 19 września 2020 r.

Natomiast kwestią sporną pomiędzy stronami pozostaje zasadność udzielonej inwestorom zaskarżoną decyzją, zgody na odstępstwo od określonych w § 12 rozporządzenia z 2002 r. minimalnych odległości usytuowania budynku od granicy działki, pomimo nieprzeprowadzenia wystarczających ustaleń, co do wpływu podjętego w tym zakresie rozstrzygnięcia na nieruchomość skarżących, w szczególności na jej zacienienie, jak również ograniczenie przysługującego im prawa do korzystania z nieruchomości.

Wskazać na wstępie należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 1 i pkt 2 p.b.). Natomiast zgodnie z art. 35 ust.1 p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 p.b.).

Z treści przywołanych przepisów wynika, że decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego nie ma charakteru uznaniowego, lecz związany. Oznacza to, że jej wydanie w żadnej mierze nie jest uzależnione od woli organu czy zgody (względnie braku zgody) sąsiada, a od spełnienia ściśle określonych przepisami prawa warunków. Rolą organu administracji architektoniczno-budowlanej jest sprawdzenie przedłożonej przez inwestora dokumentacji przez pryzmat zgodności z brzmieniem przywołanych wyżej przepisów p.b., przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.) – dalej rozporządzenie z 2002 r., czy też przepisów obowiązującego dla terenu inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku z postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy.

Dalej wskazać należy, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 p.b. w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych (ust. 1). Właściwy organ, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo. Wniosek do ministra, o którym mowa w ust. 2, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo właściwy organ składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 9 ust. 2 p.b.). Stosownie do treści art. 9 ust. 3 p.b. wniosek powinien zawierać: 1) charakterystykę obiektu oraz, w miarę potrzeby, projekt zagospodarowania działki lub terenu, a jeżeli odstępstwo mogłoby mieć wpływ na środowisko lub nieruchomości sąsiednie - również projekty zagospodarowania tych nieruchomości, z uwzględnieniem istniejącej i projektowanej zabudowy; 2) szczegółowe uzasadnienie konieczności wprowadzenia odstępstwa; 3) propozycje rozwiązań zamiennych; 4) pozytywną opinię wojewódzkiego konserwatora zabytków w odniesieniu do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków oraz innych obiektów budowlanych usytuowanych na obszarach objętych ochroną konserwatorską; 5) w zależności od potrzeb - pozytywną opinię innych zainteresowanych organów (ust. 3). Minister, o którym mowa w ust. 2, może uzależnić upoważnienie do wyrażenia zgody na odstępstwo od spełnienia dodatkowych warunków (art. 9 ust. 4 p.b.).

Powyżej powołany przepis art. 9 ust. 1 p.b. stanowi regulację szczególną, umożliwiającą organom architektoniczno-budowlanym na dopuszczenie do zrealizowania obiektu budowlanego, mimo uchybienia wymogom określonym dla wszystkich obiektów tego rodzaju co projektowany. Dotyczy on takich stanów faktycznych, w których nie jest możliwe zastosowanie ogólnie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych, jednakże z uwagi na występujące w konkretnej sprawie różnego rodzaju szczególnie ważne okoliczności, zasadna jest ich modyfikacja. Przy czym podkreślenia wymaga, że zastosowania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych nie można traktować jako zasady. Z uwagi na fakt, iż użyte przez ustawodawcę sformułowanie "w przypadkach szczególnie uzasadnionych" jest pojęciem nieostrym stwierdzić należy, iż inwestor chcąc skorzystać z przewidzianej prawem możliwości, winien zatem każdorazowo wskazać na zaistniałe w sprawie względy natury faktycznej, technicznej, czy też użytkowej, które czynią zasadnym odstąpienie od wymagań wynikających z przepisów techniczno-budowlanych. Z kolei ocena czy w danej sprawie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek należy do organu administracji architektoniczno-budowlanego. Obowiązkiem organu jest zatem wyjaśnienie okoliczności danej sprawy i ocena, czy można je uznać za szczególnie uzasadniony przypadek, przemawiający za zastosowaniem trybu określonego w art. 9 p.b. Dokonując tej oceny organ winien w szczególności uwzględnić treść przepisu, od którego ma być udzielone odstępstwo, ukształtowanie nieruchomości, na której ma być realizowany obiekt, stan zagospodarowania nieruchomości sąsiednich, jak również dopuszczalność proponowanych rozwiązań w świetle wiedzy technicznej. Organy muszą przy tym mieć na uwadze, że zgodnie z art. 4 p.b., każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Zgodność ta polega m.in. na poszanowaniu występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, o czym stanowi art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. Przy czym, co wymaga podkreślenia odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych może, choć nie musi automatycznie prowadzić do kolizji z nakazem poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich, których nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego. Owa ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być jednak rozumiana w sposób absolutny. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób. O naruszeniu interesu osób trzecich można więc mówić jedynie wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy. Wskazać również należy, że rozstrzygnięcie organu architektonicznego w przedmiocie udzielenia zgody na odstępstwo następuje w drodze postanowienia, po uprzednim uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane. Z uwagi na niezaskarżalny charakter tego postanowienia rozstrzygnięcie w zakresie udzielenia bądź odmowy zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych kontrolowane jest wraz z decyzją główna zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą zezwolenia na budowę (por. wyroki NSA z 14 lipca 2020 r., II OSK 662/20; z 28 kwietnia 2019 r., II OSK 1230/19; z 23 kwietnia 2020 r. , II OSK 1995/19; z 19 listopada 2020 r., II OSK2749/18; wyrok WSA w Warszawie z 11 marca 2020 r., VII SA/Wa 2224/19; wyrok WSA w Łodzi z 6 maja 2021 r., II SA/Łd 376/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych bezspornie wynika, że kierowany do Starosty [...] wniosek uczestników postępowania – E. i G. A. z dnia [...] listopada 2016 r. o zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego w R., przy ul. A 70, działka nr ew. 68., został złożony w terminie ważności, wydanej na wniosek inwestorów, decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] czerwca 2016 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Jednocześnie wraz z wnioskiem inwestorzy przedłożyli oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane określone w projekcie. Ponadto dokonana przez Sąd analiza przedłożonego projektu wykazała jego zgodność z ustaleniami powołanej wyżej decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, jak również kompletność, co do wymaganych prawem oświadczeń, opinii, uzgodnień i pozwoleń. Co więcej, powyższe okoliczności nie były kwestionowane przez żadną ze stron niniejszego postępowania. Tym samy w ocenie Sądu uznać należy, iż spełnione zostały warunki, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 32 ust. 4 p.b.

Zdaniem Sądu, załączony do skargi materiał nie pozwala jednak na bezsporne stwierdzenie, co do zgodności przedłożonego projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Jak już bowiem wcześniej wskazano w toku postępowania przed organem I instancji, inwestorzy wystąpili z wnioskiem o wyrażenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych określonych w rozporządzeniu 2002 r. w zakresie określonych w § 12 rozporządzenia dopuszczalnych prawem odległości sytuowania budynków od granicy działki, polegające na dopuszczeniu usytuowania ściany rozbudowywanego budynku (bez otworów okiennych) w granicy nieruchomości z działką sąsiednią o nr ew. 67. Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. Starosta [...], działając na podstawie upoważnienia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 czerwca 2017 r., udzielił zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, w zakresie wnioskowanym przez inwestorów. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując na zasadność udzielonej zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych organ odwoławczy stwierdził, iż z przedstawionych przez inwestorów informacji wynika, iż teren planowanej inwestycji jest zlokalizowany w zabudowie śródmiejskiej, a jego szerokość kształtuje się w przedziale około 16,5 m do 18,5m. Wszystkie posadowione na działkach sąsiednich budynki zlokalizowane są w granicach nieruchomości. Szerokość istniejącego na terenie planowanej inwestycji budynku wynosi 13 m, która to szerokość, zgodnie z powołaną decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] czerwca 2016 r., ma pozostać po rozbudowie bez zmian. Po lewej stronie budynku jest zlokalizowany istniejący zjazd, który stanowić również będzie dojazd do planowanych, zgodnie z w/w decyzją trzech miejsc parkingowych. Organ stwierdził, iż projektowana rozbudowa utrzyma charakter zwartej bryły, co pozwoli na zmniejszenie strat ciepła oraz ograniczy emisję Co2 do atmosfery. Ponadto zapewni prawidłowe doświetlenie wnętrza budynku oraz pozwoli inwestorom a racjonalne wykorzystanie przestrzeni własnej nieruchomości, co jest uzasadnione zarówno technicznie, jak i ekonomicznie. Zaprojektowana ściana w granicy z działką nr 67 nie posiada otworów okiennych, drzwiowych i spełnia określone prawem warunki oddzielenia przeciwpożarowego. Tym samym nie spowoduje zagrożenia dla życia ludzi czy bezpieczeństwa mienia. Z uwagi na odległość projektowanej w granicy ściany od istniejącego na działce nr 67 budynku mieszkalnego (ponad 8 m) oraz wysokością projektowanej ściany (maks. w kalenicy 6,42 m) nie zostaną naruszone przepisy rozporządzenia § 13, 60 czy 271-273. Nie zostaną również zmienione warunki do korzystania z części usługowej przez osoby niepełnosprawne, w tym osoby starsze. Nie ulegną również pogorszeniu warunki sanitarno-zdrowotne, czy użytkowe prowadzonej działalności w budynku, a także stan środowiska.

W ocenie Sądu powyżej przedstawione uzasadnienie opiera się w zasadzie na argumentacji zawartej we wniosku inwestorów z dnia 27 lutego 2017 r. i nie odnosi się w należyty sposób do podnoszonej przez skarżących, zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w treści wniesionej skargi, argumentacji, kwestii wpływu planowanej inwestycji na zacienienie ich nieruchomości. Co prawda, jak już wyżej wskazano w tym zakresie organ odwoławczy stwierdził, iż "z uwagi na odległość projektowanej w granicy ściany od istniejącego na działce nr 67 budynku mieszkalnego (ponad 8 m) oraz wysokością projektowanej ściany (maks. w kalenicy 6,42 m) nie zostaną naruszone przepisy rozporządzenia § 13, 60", niemniej jednak twierdzenie to nie znajduje potwierdzenia w zgormadzonym materiale dowodowym. Z przedłożonego przez inwestorów projektu budowlanego, w szczególności załączonych do niego rysunków i map nie wynika bowiem, iż mogą one posłużyć dla oceny, iż projektowana zabudowa spełnia wymogi oświetlenia i nasłonecznienia tzw. "linijki słońca" zawarte w § 13 i § 57 rozporządzenia z 2002 r., określone dla istniejącej zabudowy w sąsiedztwie. Fakt spełnienia powyższego warunku nie wynika również z pozostałej dokumentacji, składanej i uzupełnianej przez inwestorów w toku postępowania administracyjnego. Z treści przedstawionego uzasadnienia nie wynika także na jakiej podstawie przyjęto, iż odległość projektowanej w granicy ściany od istniejącego na działce nr 67 budynku mieszkalnego wynosi ponad 8 m. Tym samym w ocenie Sądu, wobec podnoszonych przez skarżących w odwołaniu od decyzji I instancji okoliczności, co do nienależytego uzasadnienia udzielonej zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych, z uwagi na brak odniesienia się do wpływu odstępstwa na zacienienie nieruchomości skarżących, jak również brak w aktach sprawy pełnej dokumentacji, pozwalającej na ocenę stawianych w tym zakresie zarzutów, winno skutkować przeprowadzeniem przez organ odwoławczy, stosownie do treści art. 136 § 1 k.p.a., dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie bądź też zleceniem przeprowadzenia tego postępowania organowi I instancji.

Zaniechanie organu w powyższym zakresie, a co za tym idzie niewyjaśnienie kwestii spełnienia przez projektowaną inwestycję określonych prawem wymogów oświetlenia i nasłonecznienia dla istniejącej zabudowy w sąsiedztwie, czynią w ocenie Sądu zasadnymi zarzuty skargi, co do naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., jak również art. 9 ust. 1 p.b.

Odnośnie zarzutu skargi, co do naruszenia art. 9 ust. 3 pkt 1 i pkt 3 p.b. wskazać należy, iż przepis ten określa elementy w składowe wniosku z jakim występuje organ architektoniczno-budowlany do właściwego ministra, celem uzyskania upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, a rozstrzygnięcie w tym przedmiocie pozostaje poza kontrolą sądu administracyjnego. Jak już bowiem wcześniej wskazano ocenie sądu administracyjnego podlega jedynie kwestia, czy organ rozstrzygający w drodze postanowienia w przedmiocie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych działał na podstawie udzielonego upoważnienia przez ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane oraz kwestia prawidłowości uzasadnienia, zawartego w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, rozstrzygnięcia w przedmiocie odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. Wobec powyższego uznać należy, iż podnoszone przez pełnomocnika skarżących argumenty, co do wadliwości kierowanego do Ministra Infrastruktury i Budownictwa wniosku o udzielenie upoważnienia na wyrażenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych pozostają bez wpływu na wynik sprawy.

Natomiast, co do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. w zw. z art. 144 k.c., poprzez niezagwarantowanie poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich - skarżących, w tym poprzez zaniechanie zbadania lub uwzględnienia przy wydawaniu decyzji stopnia oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżących i zaniechanie zbadania celu inwestycji w zestawieniu ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem nieruchomości oraz stosunków miejscowych, przypomnieć należy, iż decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego ma charakter związany. Jej wydanie nie jest uzależnione od woli organu czy zgody (względnie braku zgody) sąsiada, a od spełnienia ściśle określonych przepisami prawa warunków, to jest zgodności przedłożonej przez inwestora dokumentacji z brzmieniem przywołanych wyżej przepisów p.b., przepisów rozporządzenia z 2002 r., jak również przepisów obowiązującego dla terenu inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku z postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy. Wskazać również należy, iż kwestie dopuszczalności realizacji przedmiotowej inwestycji na danym terenie, zarówno pod katem jej charakteru, jak i wpływu na nieruchomości sąsiednie były przedmiotem odrębnego postępowania, zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] czerwca 2016 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji i nie mogą zostać poddane jakiejkolwiek ocenie w niniejszym postępowaniu.

Natomiast, co do podnoszonych w skardze argumentów odnośne i zalewania nieruchomości skarżących przez wody opadowe i roztopowe pochodzące z działki o nr ew. 68 wskazać należy, iż kwestia ta dotyczy ewentualnego naruszenia stosunków wodnych na gruncie i może być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.

Reasumując Sąd stwierdza, iż wobec treści odwołania skarżących wniesionego od decyzji organu I instancji w zakresie niedostatecznego wyjaśnienia wpływu udzielonej zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych na kwestię doświetlenia nieruchomości skarżących, dokonane przez Wojewodę [...] ustalenia faktyczne sprawy, jak również zgromadzony materiał dowodowy nie były wystarczające do stwierdzenia, iż przedłożona przez inwestorów dokumentacja projektowa spełnia warunki, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b., a co za tym idzie wydane przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. uznać należy za przedwczesne. Brak pełnej weryfikacji kwestii wpływu posadowienia projektowanego budynku w granicy z działką nr ew. 67, w oparciu o prawidłowo zgormadzony materiał stanowiło w ocenie Sądu zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 9 ust. 1 p.b., jak i przepisów procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Rozpatrując sprawę ponownie Wojewoda [...] będzie zobowiązany do uwzględnienia stanowiska Sądu wyrażonego w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w szczególności do uzupełnienia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego na okoliczność spełnienia przez projektowaną inwestycję określonych prawem wymogów oświetlenia i nasłonecznienia dla istniejącej zabudowy w sąsiedztwie. W ocenie Sadu dopiero dokładne wyjaśnienie powyższych kwestii umożliwi rozpatrzenie odwołania skarżących i wydanie, w zależności od wyniku dokonanych przez organ odwoławczy ustaleń, jednego z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 i § 2 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 p 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn.: Dz.U. 2019 poz. 68).

dc