Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SAB/Rz 8/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
658
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek rolny
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 3, ust.6
journal: Dz.U. 2013 poz 1381
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń / spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Grzegorz Panek Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2014r. sprawy ze skargi D. R. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku rolnego za 2012 rok - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga D. R. ( dalej określanej jako: Skarżąca ) na bezczynność, przewlekłe i opieszałe działanie Wójta Gminy ( dalej w skrócie: organ I instancji ) w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku rolnego za rok 2012 oraz braku wyciągnięcia konsekwencji w stosunku do urzędnika niewykonującego swoich obowiązków.

Przed wniesieniem skargi Skarżąca wyczerpała administracyjny tok instancji. Wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ( dalej w skrócie Kolegium bądź organ odwoławczy ) z pismem - skargą na opieszałe działanie Wójta Gminy, tj. niezałatwienie sprawy w terminie.

W uzasadnieniu podniosła, że postępowanie podatkowe za 2012 r. trwa od ubiegłego roku. W tym czasie zostały uchylone dwie decyzje Wójta Gminy. Po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ostatniej decyzji, w dniu [...] kwietnia 2013 r. postępowanie podatkowe wszczęto dopiero w dniu 14 czerwca 2013 r.

W toku postępowania zwracała się ze skargą na pracownika uczestniczącego w załatwieniu sprawy, jednak i ta sprawa nie została załatwiona w terminie.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] Kolegium uznało ponaglenie Skarżącej za nieuzasadnione i odmówiło wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy.

Kolegium wskazało, że w dniu 15 listopada 2013 r. Wójt Gminy wydał decyzję nr [...] wymierzające Skarżącej podatek rolny za okres od 1 kwietnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r., oraz decyzję wymierzającą podatek od nieruchomości za ten sam okres.

Wobec powyższego uznał ponaglenie za nieuzasadnione w świetle art. 141 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że na podstawie tego przepisu należałoby wyznaczyć organowi dodatkowy termin załatwienia sprawy, co w sytuacji, gdy sprawa została załatwiona, jest bezprzedmiotowe.

Wobec powyższego Skarżąca złożyła do tutejszego Sądu skargę. Ponownie wskazała na rażące przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, nieusunięcie z obrotu prawnego decyzji ustalającej wymiar podatku za rok 2012 z dnia 23 marca 2012 r. i 25 czerwca 2012 r. i niewydanie w ich miejsce nowej decyzji, nie wydanie decyzji za okres od 1 lutego 2012 r. do 31 marca 2012 r., oraz nierozstrzygnięcie skargi na pracownika zajmującego się problematyką podatków rolnych.

W świetle powyższego wniosła o zobowiązanie organu I instancji do wydania decyzji administracyjnej w sprawie podatku rolnego za rok 2012 i wyciągnięcie stosownych konsekwencji służbowych wobec pracownika prowadzącego postępowanie, w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi akt przez sąd oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazała, że sprawa "ciągnie się" od początku 2012 r., wydawane decyzje były wielokrotnie zmieniane i weryfikowane. Na jej wniosek stwierdzono nieważność decyzji obejmującej okres od 1 lutego 2012 r. do 31 marca 2012 r., której nie zastąpiono inną decyzją. Tym samym w chwili obecnej nie istnieje żadna decyzja dotycząca tego okresu.

W dalszej kolejności zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania w zakresie prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu szczegółowo opisał przebieg postępowania dotyczącego wymierzenia podatku rolnego oraz od nieruchomości za okres od 1 kwietnia do 31 grudnia 2012 r., zakończonego wydanymi w tym zakresie decyzjami z dnia [...] listopada 2014 r. Odnosząc się zaś do wymiaru podatku za okres od 1 lutego 2012 r. do 31 marca 2012 r. wskazał, że na skutek złożonego przez Skarżącą wniosku o stwierdzenie nieważności, Kolegium decyzją z dnia [...] maja 2014 r. stwierdziło nieważność tej decyzji, a organ I instancji wszczął w tym zakresie postępowanie w dniu [...] lipca 2014 r. i decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. ustalił wysokość podatku rolnego za okres od 1 lutego 2012 r. do 31 marca 2012 r. Zatem w żadnym przypadku organ nie pozostawał w bezczynności, zaś długi okres rozpoznawania sprawy był spowodowany aktywnością Skarżącej i składanymi przez nią środkami zaskarżenia.

Odnośnie zarzutu nierozpoznania skargi na pracownika wskazał, że pismem z dnia 14 kwietnia 2014 r. poinformował Skarżącą, że po dokonaniu szczegółowej analizy sposobu prowadzenia postępowania w oparciu o dokumentację zgromadzoną w aktach sprawy oraz wysłuchaniu wyjaśnień pracownika nie znalazł podstaw do ukarania pracownika prowadzącego postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw.

Przedmiotem rozpoznania jest skarga na bezczynność Wójta Gminy w zakresie wymiaru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego w stosunku do Skarżącej za 2012 r.

Kontrolę sądową w tym zakresie przewiduje art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.u. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie P.p.s.a. )

Przedmiotem sądowej kontroli w tym przypadku nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Nie można natomiast mówić o bezczynności organu w sytuacji, kiedy organ rozstrzygnął sprawę wydał decyzję, a tak było w niniejszej sprawie. Decyzjami z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Wójt Gminy wymierzył podatek od nieruchomości jak również podatek rolny za okres od 1 kwietnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. Ponadto jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., wydaną po stwierdzeniu nieważności w dniu [...] maja 2014 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Wójta Gminy z dnia [...] marca 2012 r. zmienionej decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w części dotyczącej ustalenia podatku rolnego za okres od 1 lutego 2012 r. do 31 marca 2012 r., Wójt Gminy ustalił wysokość podatku rolnego za okres od 1 lutego 2012 r. do 31 marca 2012 r.

W ten sposób organ prawnie uregulował podatek od nieruchomości oraz podatek rolny za cały 2012 r. W związku z powyższym nie można zarzucić organowi bezczynności.

Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez Skarżącą kwestii opieszałego działania organu, stwierdzić należy, że choć postępowanie trwało długo to było jednak usprawiedliwione okolicznościami.

W doktrynie jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że sankcjonowana opieszałość organu –przewlekłość postępowania - oznacza stan, w którym organ w sposób nieuzasadniony "przedłuża" termin załatwienia sprawy z przyczyn niezależnych od strony. Przewlekłe prowadzenie postępowania oznacza takie działanie lub zaniechanie organu, które sprowadza się do prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie nie jest bezczynnym.

W ocenie Sądu z taką sytuacją nie mieliśmy do czynienia w niniejszej spawie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że wymiar podatku od nieruchomości i podatku rolnego za 2012 r. należy podzielić na dwa okresy. Jeden dotyczył okresu od 1 lutego do 31 marca 2012 r., drugi od 1 kwietnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r.

Początkowo organ jedną decyzją określił wymiar tego podatku – decyzja z dnia [...] marca 2012 r., nr [...]. Na skutek przedłożenia do akt umowy dzierżawy z dnia 2 marca 2012 r.- która w ocenie organu I instancji miała wpływ na określenie podatku rolnego - organ dokonał zmniejszenia wysokości zobowiązania pieniężnego za okres od 1 kwietnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r.- decyzja z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...].

Decyzja ta stała się przedmiotem dalszej kontroli instancyjnej, wszczętej odwołaniem Skarżącej, która ostatecznie zakończyła się wydaniem w dniu 15 listopada 2013 r. decyzji dotyczących podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego.

Zarzucając w tym zakresie przewlekłe działanie organu, Skarżąca wskazała nieuzasadnione prowadzenie postępowania w zakresie ustalenia stron oraz zakresu umowy dzierżawy zawartej w dniu 2 marca 2012 r.

Kwestia ta została rozstrzygnięta przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zarówno dzierżawa z dnia 2 marca 2012 r. jak również powoływana przez Skarżącą umowa dzierżawy zawarta pomiędzy nią, a poprzednim właścicielem J.F. z dnia 11 maja 2007 r. nie rodzą skutków prawnopodatkowych, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( Dz. U. 2013 poz. 1381 ) – dalej w skrócie ustawa o podatku rolnym, zgodnie z którym: jeżeli grunty gospodarstwa rolnego zostały w całości lub w części wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych, podatnikiem podatku rolnego jest dzierżawca.

Pierwsza z uwagi na to, że wydzierżawiającym w umowie dzierżawy, zawieranej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, może być jedynie emeryt lub rencista w rozumieniu przepisów tej ustawy. W razie przejścia prawa własności gospodarstwa rolnego na inną osobę, niebędącą emerytem lub rencistą, dotychczasowy dzierżawca przestaje być podatnikiem podatku rolnego. Tymczasem po śmierci wydzierżawiającego nie wszyscy współwłaściciele posiadali taki status. Druga zaś ze względu na to, że z jej treści nie wynika, że została zawarta stosownie do przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących rent strukturalnych, a ponadto dotyczy wydzierżawienia udziału, a nie wydzierżawienia gruntów gospodarstwa rolnego w całości lub w części, podczas gdy przejście obowiązku podatkowego na dzierżawcę może nastąpić tylko w przypadku, kiedy na mocy umowy dzierżawy, dzierżawca wchodzi w posiadanie określonej powierzchni gruntów.

Stwierdzone przez organ odwoławczy nieprawidłowości w zakresie ustaleń dotyczących umów dzierżawy ich zakresu, stron, a także ich wpływu na wymiar podatku rolnego nie może oznaczać, że podejmowane w tym zakresie przez organ I instancji działania były pozorne.

Wynikały one z nieprawidłowej interpretacji przepisów i podlegały weryfikacji w trybie odwoławczym.

W tym zakresie podejmowane przez organ działania, były dokonywane w przewidzianych do tego terminach, a Skarżąca na bieżąco była informowana o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.

Po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji i zwrocie akt w dniu 23 maja 2013 r. organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. wszczął postępowanie.

Jak wynika z analizy dalszego przebiegu postępowania Wójt Gminy podjął następujące czynności: w dniu 28 czerwca 2013 r. przesłuchał Z. R., wezwał G. M. do zgłoszenia się w charakterze świadka, skierował pismo do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o udzielenie informacji czy gospodarstwo jest zgłoszone do płatności bezpośredniej, w dniu 12 lipca 2013 r. przesłuchał G. M. Pismem z dnia 31 lipca 2013 r. wezwał strony do złożenia wyjaśnień. W dniu 19 sierpnia 2013 r. D. R. zgłosiła się w celu zapoznania się z aktami sprawy. W dniu 22 sierpnia 2013 r. przesłuchał B. F., w dniu 23 sierpnia 2013 r. D. R., w dniu 28 sierpnia 2013 r. G.M., w dniu 6 września 2013 r. B.W. Zawiadomieniem z dnia 6 września 2013 r. wyznaczył termin załatwienia sprawy na 30 października 2013 r., który następnie przedłużył do 20 listopada 2013 r. Decyzje zostały wydane w dniu [...] listopada 2013 r.

Z powyższego wynika, że organ podejmował czynności w odstępach nie dłuższych niż dwa tygodnie, a czynności te były uzasadnione koniecznością ustalenia osoby zajmującej się gospodarstwem.

Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 6 ustawy o podatku rolnym: jeżeli grunty, o których mowa w ust. 5, stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem (posiadaczem), która to gospodarstwo prowadzi w całości, którą jak ustalono była Skarżąca.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że wydanie decyzji w dniu [...] listopada 2013 r. uzasadnione było przebiegiem postępowania, korzystaniem przez Skarżącą z przysługujących jej środków zaskarżania i podejmowanymi przez organ działaniami w celu prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Odnosząc się z kolei do określenia podatku rolnego za okres od 1 lutego do 31 marca 2012 r. i wydania decyzji w tym zakresie dopiero w dniu [...] sierpnia 2012 r. stwierdzić należy, że wynikało to z toczącego się, z wniosku Skarżącej, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, złożonego w dniu 17 marca 2014 r. ( W zakresie podatku od nieruchomości organ nie stwierdził nieważności ).

Stwierdzone w nim uchybienia polegające na nieprawidłowości ustalenia podatników podatku rolnego były konsekwencją ustaleń przyjętych w decyzji dotyczącej podatku rolnego za okres od 1 kwietnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. i przyjęcia w niej, że podatnikiem jest wyłącznie Skarżąca, która była jedynym użytkującym to gospodarstwo współwłaścicielem.

W związku z powyższym również w tym zakresie wydanie decyzji dopiero w dniu [...] sierpnia 2014 r. usprawiedliwione było względami proceduralnymi.

Odnosząc się z kolei do zarzutów nierozpoznania skargi na pracownika uczestniczącego w rozstrzyganiu sprawy, Sąd pragnie zwrócić uwagę, że organ w tym zakresie udzielił Skarżącej odpowiedzi w piśmie z dnia 14 kwietnia 2014 r.

Ponadto należy zaznaczyć, że skargi na pracowników organów są załatwiane w trybie działu VIII– art. 221 i n. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013 poz. 267 ) – dalej w skrócie K.p.a. i nie podlegają zaskarżeniu do sądu. Tryb "ogólnoskargowy" ( art. 221 i n. K.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie ( zawiadomienie o załatwieniu skargi ) nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. ( postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Rz 117/2005, komputerowy system informacji prawniczej LexPolonica nr 2242030 ).

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.