Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 932/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 122, art. 187 par. 1, art. 123 par. 1, art. 200 par. 1, art. 121 par. 1, art. 191, art. 107 par. 1, art. 116
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty i marzec 2009r., odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] w dniu [...] marca 2012r. wydał decyzję nr [...], w drodze której orzekł o solidarnej odpowiedzialności A.B. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług spółki z o.o. "X" z siedzibą w [...] (dalej Spółka) za styczeń 2009 r. w kwocie [...] zł, odsetki do dnia [...] sierpnia 2010 r. w wysokości [...] zł, koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł, za luty 2009 r. w kwocie [...] zł, odsetki do dnia [...] sierpnia 2010 r. w wysokości [...] zł, koszty egzekucyjne w kwocie [...] zł i za marzec 2009 r. w kwocie [...] zł, odsetki do dnia [...] sierpnia 2010 r. w wysokości [...] a także koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Spółka nie dopełniła ciążących na niej obowiązków podatkowych i nie wpłaciła na konto urzędu skarbowego kwot podatku od towarów i usług wynikających z deklaracji VAT - 7 za miesiące: styczeń 2009r. w kwocie [...] zł, luty 2009r. w kwocie [...] zł oraz marzec 2009r. w kwocie [...] zł. W celu dochodzenia powyższych należności w dniu [...] 06.2009r. organ I instancji wystawił tytuły wykonawcze nr [...],[...] i[...], które następnie skierował do egzekucji. W toku przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego nie udało się zaspokoić nawet w części przedmiotowych zobowiązań podatkowych. Powstały natomiast koszty egzekucyjne w łącznej wysokości [...] zł. Wobec bezskuteczności egzekucji przeprowadzonej względem Spółki, organ podatkowy wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej A.B za ww. zaległości w podatku od towarów i usług, odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego.

W toku postępowania ustalono, że A.B. był jedynym członkiem zarządu spółki w okresie, w którym powstała zaległość podatkowa, a wobec braku przesłanek określonych w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2012r., poz. 749 zwana dalej O.p.), pozwalających na wyłączenie jego odpowiedzialności, odpowiada on za zaległości podatkowe Spółki.

W dniu [...].04.2012r A.B. wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia podnosząc, że organ podatkowy nie zebrał materiału dowodowego pozwalającego na rozstrzygnięcie sprawy przez co błędnie ustalił stan faktyczny. Zaniechał przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę w piśmie z dnia [...]02.2012r. postępowania wyjaśniającego w oparciu o dokumenty księgowe Spółki za okres od lutego 2009r. do czerwca 2009r., które w ocenie odwołującego pozwoliłoby ustalić, czy w okresie objętym zaskarżoną decyzją Spółka posiadała wierzytelności, a w konsekwencji, czy istniało mienie Spółki, które w przypadku właściwego, tzn. wcześniejszego wdrożenia postępowania egzekucyjnego pozwoliłoby na zaspokojenie przedmiotowych zaległości podatkowych Spółki. Okoliczności te, zdaniem strony, winny być bowiem w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji wszechstronnie wyjaśnione.

Odwołujący się podniósł również, że postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego zostało wydane dopiero w dniu [...]07.2011r., podczas gdy ustanie bytu prawnego Spółki i jej wykreślenie z KRS nastąpiło w dniu [...]08.2010r. Zdaniem strony nie organ nie mógł stwierdzić bezskuteczności egzekucji i umorzyć postępowanie egzekucyjne w stosunku do podmiotu, który na dzień umorzenia tego postępowania nie istniał od ponad roku. Zdaniem strony dla przyjęcia jego odpowiedzialności za przedmiotowe zobowiązania Spółki konieczne jest ustalenie, w jaki sposób organ podatkowy prowadził egzekucję, a w szczególności, jakie wnioski były składane w toku postępowania egzekucyjnego.

Strona wskazała także, że wniosek Spółki z dnia [...]07.2009r. o ogłoszenie upadłości został zgłoszony we właściwym czasie w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. Podkreślił, że Spółka, choć z opóźnieniem, ale jeszcze w 2009r. regulowała swoje zobowiązania. Ponadto odwołujący podniósł, że wbrew stanowisku organu podatkowego, dla ewentualnego uznania jego winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, nie ma znaczenia okoliczność zaprzestania regulowania bieżących zobowiązań z tytułu należności podatkowych, składek ubezpieczeniowych czy też rzekoma niezdolność do regulowania bieżących zobowiązań względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Skarbowego. Zasadnicze znaczenie ma okoliczność, czy dłużnik nie jest w stanie zaspokoić wszystkich swych zobowiązań. Wskazał, że wiedzę tym powziął dopiero w dniu [...]06.2009r., tj. w dniu sporządzenia bilansu oraz rachunku zysków i strat Spółki. W dniu [...].07.2009r. skierował do Sądu wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, a więc w ustawowym terminie 14 dni od dnia [...]06.2009r., tj. od dnia zaistnienia przesłanek do ogłoszenia upadłości. Odwołujący wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka B.C. na okoliczność ustalenia stanu finansowego X sp. z o.o. w okresie od stycznia do czerwca 2009 roku.

Po zapoznaniu się z treścią odwołania oraz materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowił decyzją z dnia [...]08.2012r. nr [...] utrzymać w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że z dokumentów znajdujących się w Sądzie Rejonowym [...] i [...] w [...] Wydział Krajowego Rejestru Sądowego ([...]) wynika, że od lutego 2009r. zarząd w Spółce sprawował jednoosobowo A.B. , powołany na funkcję prezesa zarządu w dniu [...]02.2009r. uchwałą Zgromadzenia Wspólników Y Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (obecnie "X" Sp. z o.o.). Funkcję tę pełnił do dnia [...].10.2009r., kiedy to uchwałą nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników "X" Sp. z o.o. postanowiono o rozwiązaniu Spółki oraz otwarciu jej likwidacji i jednocześnie uchwałą nr [...] powołano likwidatora Spółki, A.B. Powyższa uchwała została podjęta w formie aktu notarialnego w dniu [...]10.2009r. Repertorium[...]. W czasie sprawowania zarządu przez stronę upłynęły terminy płatności zobowiązań podatkowych Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń 2009r., luty 2009r. i marzec 2009r. Spółka nie zapłaciła powyższych zobowiązań podatkowych.

Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunków bankowych w [...] Bank S.A., [...] S.A, BS - Centrala w [...],[...] Bank Polska S.A. oraz [...] BANK Polska S.A. Zajęcia okazały się w większości nieskuteczne. Skuteczne okazało się jedynie zajęcie rachunku bankowego w BS - Centrala w [...]. Pismem z dnia[...].07.2009r. bank poinformował, że w dniu [...]07.2009r. dokonał wpłaty na poczet zajęcia w kwocie [...] zł. Uzyskane z tego tytułu środki wystarczyły jedynie na częściowe pokrycie powstałych kosztów egzekucyjnych.

W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w dniu [...]07.2009r. podjęto również próbę zajęcia wierzytelności w spółce Z Sp. z o.o. Powyższa Spółka nie uznała zajętych wierzytelności. W piśmie z dnia [...].07.2009r. wskazała, że nie jest dłużnikiem Spółki z żadnego tytułu, ani nie jest zobowiązana do jakichkolwiek świadczeń na rzecz ww. podmiotu.

W dniu [...]07.2009r. dokonano zajęcia ruchomości Spółki, tj. samochodu osobowego marki [...] oraz komputerów: [...] i. [...]. W ramach zajęcia samochodu osobowego marki [...] organ egzekucyjny podjął próbę jego sprzedaży w drodze licytacji publicznej, która z uwagi na brak nabywcy nie doszła do skutku. Wymieniony pojazd został w dniu [...]12.2009r. sprzedany z wolnej ręki za kwotę [...] zł. Uzyskane z tego tytułu środki wystarczyły jedynie na częściowe pokrycie kosztów postępowania egzekucyjnego. Pozostałe zaś ruchomości, tj. komputery: [...] i [...] biegły skarbowy ocenił jako bezwartościowe dla potrzeb egzekucji. Z pisma Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych z dnia [...]maja 2009r. wynika, że Spółka nie figuruje w rejestrze Ksiąg Wieczystych. W piśmie z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z dnia [...] maja 2009r. udzielono odpowiedzi, że na Spółkę zarejestrowany jest samochód osobowy marki [...] (2000r.). W kolejnym zaś piśmie z dnia [...]marca 2010r. organ rejestracyjny poinformował, że Spółka nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

Z raportu poborcy skarbowego z dnia [...].03.2009r. wynika, iż niemożliwe było w tym okresie dokonanie czynności egzekucyjnych. Z informacji uzyskanych od pracownika Z Sp. z o.o. wynikało, że Y Sp. z o.o. (obecnie "X" Sp. z o.o.) w dniu [...]02.2009r. wyprowadziła się i od [...].03.2009r. nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem. Raport poborcy skarbowego z dnia [...]09.2009r. również potwierdza, iż niemożliwe jest dokonanie czynności egzekucyjnych. Z treści tego raportu wynika, że pod wskazanym adresem siedziby Spółki znajduje się dom prywatny i brak jest w nim oznak prowadzenia działalności przez Spółkę, a syn właściciela domu poinformował, że Spółka nigdy nie miała siedziby pod wskazanym adresem.

W piśmie z dnia [...]06.2009r. pełnomocnik Spółki przedłożył aktualny wykaz majątku Spółki sporządzony na dzień [...]06.2009r. Z kolei pismem z dnia [...]07.2009r. przekazał informacje w zakresie rachunków bankowych Spółki. Ponadto na wezwanie organu egzekucyjnego A.B– prezes spółki poinformował, że Spółka posiada wyłącznie rachunek bankowy w Gospodarczym Banku [...] w[...] . Majątek Spółki stanowiły ruchomości wymienione w załączonym do pisma wykazie majątku Spółki z dnia [...].10.2009r., których część została zajęta w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w[...]. W piśmie tym podano ponadto, iż Spółka nie posiadała żadnych wierzytelności ani umów zawartych z kontrahentami. Wskazano także, iż jedyne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, w którym jednocześnie mieściła się siedziba Spółki, znajdowało się pod adresem; ul.[...], [...].

Nadto ze sprawozdania likwidatora Spółki z czynności likwidacyjnych, sporządzonego za okres od dnia [...].01.2010r. do dniu[...].05.2010r. wynikało, że Spółka nie dysponuje żadnym majątkiem, który mógłby posłużyć zaspokojeniu choćby w części zaległości podatkowych.

W dniu [...]07.2011r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne przeprowadzone wobec Spółki. Organ podatkowy zwrócił także uwagę, że prowadzone z wniosku innego wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...]- postępowanie egzekucyjne zostało również umorzone postanowieniem z dnia [...]07.2011r. z powodu bezskuteczności egzekucji.

Dodatkowym potwierdzeniem braku możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowych z majątku Spółki było także postanowienie Sądu Rejonowego [...] – [...] w [...] Wydział XI Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych z dnia [...]08.2009r., sygn. akt [...], oddalające wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości, obejmującej likwidację majątku, z uwagi na brak majątku wystarczającego na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Wartość majątku Spółki na dzień zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wynosiła [...] zł, natomiast zobowiązania Spółki stanowiły kwotę [...] zł. Wśród tych zobowiązań największą część stanowiły zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie [...] zł oraz zobowiązania wobec Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] w kwocie [...] zł. We wniosku tym podano, iż Spółka nie zatrudniała żadnych pracowników ani nie posiadała żadnych wierzytelności.

Zdaniem organu odwoławczego strona nie wykazała również, że wniosek z dnia [...]07.2009r. o ogłoszenie upadłości Spółki z o.o. "X" został zgłoszony we właściwym czasie.

Z akt sprawy wynika, że już na koniec 2007r. zobowiązania Spółki przekroczyły wartość jej majątku. Znajdujący się w aktach sprawy bilans Spółki sporządzony na dzień [...]grudnia 2008r. wskazuje, że na dzień [...] grudnia 2007r. zobowiązania Spółki opiewały na kwotę [...] zł zaś wartość aktywów wynosiła [...] zł. Nadto ustalono, że od czerwca 2008r. Spółka nie regulowała swoich wymagalnych zobowiązań: w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące od maja do grudnia 2008r., w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2008r., na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP od stycznia do grudnia 2008r, wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych m.in. za miesiące sierpnia do grudnia 2008r. W okresie, gdy skarżący był członkiem zarządu, zobowiązania Spółki wzrosły: z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca w łącznej kwocie [...] zł i z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych, obejmującego rok podatkowy za okres od [...].01.2008r. do [...]12.2008r. w kwocie [...] zł. Spółka też nie regulowała również terminowo zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za miesiące od stycznia do marca 2009r. w łącznej kwocie [...] zł. Ponadto Spółka była dłużnikiem Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za miesiące styczeń i luty w łącznej kwocie [...] zł. Posiadała również zaległe zobowiązania wobec wierzycieli cywilnoprawnych.

Wbrew twierdzeniu A.B. po objęciu funkcji nie był pozbawiony możliwości zapoznania się z dokumentami finansowymi Spółki oraz jej reprezentacji. Podpisywał składane deklaracje, zatwierdził w dniu [...]06.2009r. bilans oraz rachunek zysków i strat, sporządzony na dzień [...]12.2008r., który zawierał dane pozwalające stronie na porównanie wysokości zobowiązań oraz wartości majątku Spółki w latach 2007-2008, a tym samym na zorientowanie się co do stanu majątku i zadłużenia Spółki na początek 2009 r.

W skardze z dnia [...] października 2012r. strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w poczwórnej wysokości wg norm przepisanych, zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie:

- art. 7 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji na podstawie wadliwie zebranego materiału dowodowego, a konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i swobodne uznanie, że strona nie wykazała, że nie zachodzą przesłanki do przeniesienia na nią odpowiedzialności podatkowej,

- art. 122 O.p. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i niepodjęcie wszelkich działań w tym celu, co skutkowało wydaniem decyzji na podstawie wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, a w konsekwencji naruszenie art. 187 § 1 O.p. poprzez niezebranie oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności pominięcie dowodów, o których przeprowadzenie wnosiła strona,

- art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 O.p. poprzez niewystarczające zebranie materiału dowodowego, błędną jego analizę i błędne ustalenie stanu faktycznego, przejawiające się w przyjęciu, że skarżący ponosi odpowiedzialność za zobowiązaniu spółki "X" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w[...], pomimo że strona w piśmie z dnia [...]lutego 2012r. wnosiła o przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik postępowania w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe,

- art. 121 § 1 O.p. poprzez nieuwzględnienie w niniejszym postępowaniu słusznego interesu obywateli oraz działania sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufaniu obywateli do organów Państwa, a w szczególności w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,

- naruszenie art. 116 § 1 O.p. poprzez niewykazanie, że egzekucja z majątku spółki "X" Sp. z o.o. okazała się bezskuteczna, a nadto dokonanie w tym zakresie błędnych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie administracyjne postępowanie egzekucyjne było prowadzone prawidłowo i okazało się bezskuteczne,

- art. 116 § 1 O.p. poprzez niewykazanie przez organ wydający decyzję faktu wystąpienia przesłanek do ogłoszenia upadłości spółki "X" Sp. z o.o. oraz czasu, w którym te przesłanki miały wystąpić,

- art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. przez błędne jego zastosowanie przejawiające się w wydaniu decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej pomimo wykazania, że w odniesieniu do spółki "X" Sp. z o.o. został zgłoszony we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości,

- art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. przez błędne jego zastosowanie przejawiające się w wydaniu decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, pomimo wykazania przez stronę, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jej winy.

W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że w celu ratowania Spółki przed niewypłacalnością i pokrzywdzeniem wierzycieli podjęła rozmowy wierzycielami i kontrahentami, które doprowadziły m.in. do zawarcia ugody, a w konsekwencji spowodowały dokonanie pomiędzy dniem [...]06.2009r. a dniem [...].07.2009r. pierwszych korekt deklaracji podatku VAT. Jednocześnie skarżący wskazał, że dane wykazywane w deklaracjach podatkowych oraz bilansie Spółki nie zawsze odzwierciedlają sytuację ostateczną, z uwagi na dokonaną korektę podatku VAT, która zmieniła wysokość należności podatkowych (w tym również w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008r.). Dopiero po zapoznaniu się z bilansem Spółki z dnia [...]06.2009r. i dokonaniu pierwszych korekt deklaracji podatku VAT skarżący miał obraz faktycznej i ostatecznej sytuacji finansowej Spółki. W konsekwencji tego w przewidzianym przepisami prawa właściwym czasie (tj. od chwili powzięcia stosownej wiedzy o rzeczywistej sytuacji finansowej Spółki) wystąpił w dniu [...]07.2009r. do Sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki.

Ponadto skarżący zarzucił organom podatkowym, że w błędny sposób określiły wysokość zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń 2009r., luty 2009r. i marzec 2009r. Wystawienie faktur korygujących spowodowało umniejszenie należności podatkowych. W powyższej sytuacji organ podatkowy w toku prowadzonego postępowania winien był uzupełnić materiał dowodowy w celu ustalenia prawidłowej wysokości należnego podatku VAT i podatku dochodowego od osób prawnych.

Skarżący podnosi także, iż wbrew twierdzeniom organów podatkowych, egzekucja prowadzona z majątku "X" Sp. z o.o. nie okazała się bezskuteczna, w szczególności zaś nie była prowadzona do całego majątku Spółki

Strona podkreśliła, że nie jest prawdą, że nie wskazał majątku Spółki, z którego możliwe byłoby zaspokojenie zaległości podatkowych. W momencie wszczęcia przez organ podatkowy postępowania egzekucyjnego skarżący wskazał znany mu majątek w postaci samochodu osobowego oraz laptopa. Nadto organ podatkowy nie dokonał zajęcia istniejących wierzytelności należnych od Spółki Z, które to, zgodnie z informacjami opiewały na kwotę [...] zł. Organy podatkowe zaniechały wyjaśnienia kwestii istnienia powyższych wierzytelności, w szczególności przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego dowodu z zeznań w charakterze świadka B.C..

Skarżący wskazał, że postanowienia Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...]07.2011r. i z dnia [...]07.2011r. (wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w[...] ) nie zostały wydane z uwagi na bezskuteczność prowadzonej egzekucji. Konieczność umorzenia postępowania wynika z faktu, iż "X" Sp. z o.o. w likwidacji została prawomocnie wykreślona z rejestru przedsiębiorców. W konsekwencji nie ulega wątpliwości, iż umorzenie egzekucji nastąpiło z uwagi na ustanie bytu prawnego "X" Sp. z o.o. w likwidacji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawą dla uznania zaskarżonej decyzji organów podatkowych za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który organy obu instancji przedstawiły w uzasadnieniach wydanych decyzji. Należy uznać, że stan faktyczny został on ustalony w sposób prawidłowy. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 122, art. 187 § 1, art., 123 §1, art. 200 § 1, art. 121 §1 O.p. Na podstawie art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis ten stanowi konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art. 122 O.p. poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. Z kolei na podstawie art. 121 §1 O.p. organy powinny prowadzić postępowanie podatkowe w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zapewnić stronie zgodnie z dyspozycją art. 123 § 1 czynny udział w postępowaniu podatkowym.

Zdaniem Sądu organy nie naruszyły żadnej z wymienionych zasad. W szczególności prawidłowo przeprowadziły czynności dowodowe i zgromadziły materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia, dokonały też jego wszechstronnej i prawidłowej oceny, ponieważ dokonana przez organy obu instancji ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Podkreślenia wymaga, że dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń.

Zasady odpowiedzialności podatkowej osób trzecich określone są w rozdziale 15 Ordynacji podatkowej. W rozdziale tym mieści się zakres podmiotowy oraz przedmiotowy tej odpowiedzialności. Zgodnie z art. 107 § 1 tejże ustawy tylko w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Podmiotami odpowiedzialnymi solidarnie za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialności są zgodnie z art. 116 § 1 O.p. członkowie zarządu. Członkowie zarządu odpowiadają za zaległości podatkowe spółki z tytułu jej zobowiązań podatkowych powstałych w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu. Mogą być pociągnięci do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki tylko i wyłącznie wówczas, gdy egzekucja należności podatkowych z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Te okoliczności musi wykazać organ podatkowy. Natomiast osoba trzecia, aby uwolnić się od odpowiedzialności, musi wykazać, że:

1) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

2) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

3) wskazać mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W świetle cytowanego przepisu organ podatkowy był zobowiązany wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu Spółki w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko Spółce. Natomiast ciężar wykazania okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywał na członku zarządu.

Organy podatkowe orzekły o odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń 2009r., luty 2009r. i marzec 2009r. Bezspornym jest, że skarżący był w tym czasie członkiem jej zarządu. Bezsporne jest, że A.B. pełnił wskazaną funkcję w okresie od [...] lutego 2009r. do [...]października 2009r., co powoduje, że pierwsza z przesłanek jest spełniona.

W ocenie Sądu w toku postępowania organy podatkowe wskazały, że mimo wystawienia tytułów wykonawczych przeprowadzone postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne. Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy, przeciwko Spółce prowadzone były postępowania egzekucyjne, w tym dotyczące zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń 2009r., luty 2009r. i marzec 2009r. W celu dochodzenia powyższych należności w dniu [...]06.2009r. organ I instancji wystawił tytuły wykonawcze nr[...] , [...] i [...] które następnie skierował do egzekucji.

W ocenie Sądu organ egzekucyjny zastosował wszelkie możliwe środki zmierzające do skutecznego wyegzekwowania dochodzonej zaległości podatkowej. Egzekucja z rachunków bankowych doprowadziła do wyegzekwowania kwoty [...] zł, która pozwoliła wyłącznie zaspokoić część kosztów egzekucyjnych. Egzekucja z ruchomości: samochodu osobowego marki [...] doprowadziła do wyegzekwowania [...] zł, również zaliczone na koszty egzekucyjne, pozostałe ruchomości komputer [...] i [...] okazały się bez wartości. Postępowanie wykazało, że spółka nie posiada żadnych wierzytelności. Zarówno raport poborcy skarbowego z dnia [...]września 2009 r. jak również informacja skarżącego - prezesa spółki A.B. z dnia [...]listopada 2009 r. udzielona organowi egzekucyjnemu potwierdzają brak innego majątku poza tym, w stosunku do którego egzekucja została skierowana. Brak możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej z majątku Spółki potwierdza również postanowienie Sądu Rejonowego [...] w[...], XI Wydział Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Naprawczych z dnia [...]sierpnia 2009 r., sygn. akt. [...], którym oddalono wniosek dłużnika (Spółki) o ogłoszenie upadłości, z uwagi na brak majątku, który pozwoliłby na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Również sprawozdanie finansowe sporządzone na dzień [...] maja 2010r. i zatwierdzone przez Zgromadzenie Wspólników w dniu [...] maja 2010 r., następnie wykreślenie spółki X sp. z o.o. z Krajowego Rejestru Sądowego potwierdza tę okoliczność.

Sąd podziela także ustalenia organów podatkowych, że skarżący nie wykazał, że zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło we właściwym czasie. Słuszne jest stanowisko organu, że materiał dowodowy wskazuje, że wniosek ogłoszenie upadłości Spółki skarżący winieni złożyć najpóźniej w I kwartale 2009r., a nie dopiero w dniu [...] lipca 2009r. W momencie objęcia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu Spółki, istniała przesłanka trwałego zaprzestania płacenia długów przez Spółkę, gdyż od czerwca 2008r. Spółka zaprzestała trwale regulować swoje zobowiązania wobec Skarbu Państwa, a od lutego 2008r. wobec innych wierzycieli. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący zatwierdził w dniu [...] 06.2009r. bilans oraz rachunek zysków i strat, sporządzony na dzień[...].12.2008r., który zawiera dane, pozwalające stronie na porównanie wysokości zobowiązań oraz wartości majątku Spółki w latach 2007-2008, a tym samym na zorientowanie się co do stanu majątku i zadłużenia Spółki na początek 2009 roku. Bilans wskazuje, że aktywa Spółki na początku 2008r. wynosiły [...] zł, zobowiązania [...] zł, a kapitał własny miał wartość ujemną i wyniósł (-)[...] zł. Zadeklarowany podatek od towarów i usług w okresie, gdy skarżący pełnił funkcję członka zarządu również nie był regulowany.

Sąd pragnie także zauważyć, że na dzień zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wartość majątku wynosiła zaledwie [...] zł, natomiast zobowiązania Spółki na ten dzień osiągnęły już kwotę [...] zł. Wśród tych zobowiązań największą część stanowiły zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie [...] zł oraz zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego w kwocie [...] zł. Powyższe fakty, w ocenie Sądu, potwierdzają, że wniosek o upadłość Spółki nie został zgłoszony we właściwym czasie.

Zdaniem Sądu skarżący również nie wskazał mienia pozwalającego na zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Wskazane przez skarżącego wierzytelności w kwocie [...] zł, jakie rzekomo przysługiwały Spółce od "Z" Sp. z o.o., nie mogły być uznane za mienie, z którego można przeprowadzić egzekucję. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego podjęto próbę zajęcia wierzytelności w spółce Z Sp. z o.o. Powyższa Spółka nie uznała zajętych wierzytelności. W piśmie z dnia [...]07.2009r. wskazała, iż nie jest dłużnikiem spółki "X" Sp. z o.o. z żadnego tytułu, ani nie jest zobowiązana do jakichkolwiek świadczeń na rzecz ww. podmiotu.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu nieprawidłowego określenia przez organy podatkowe kwoty zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń 2009, luty 2009 i marzec 2009r. należy zauważyć, że postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki nie służy do weryfikowania prawidłowości kwot wykazanych w deklaracjach podatkowych. W piśmie Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...]10.2012r. wskazano, że kwota przedmiotowych zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług wynika z deklaracji VAT-7 za miesiąc styczeń 2009 r. złożonej w dniu [...]02.2009r. (kwota podatku [...] zł), deklaracji VAT-7 za miesiąc luty 2009r. złożonej w dniu[...].03.2009r. (kwota podatku [...] zł) oraz deklaracji VAT-7 za miesiąc marzec 2009 r. złożonej w dniu [...].04.2009r. (kwota podatku [...] zł). Zeznania podatkowe Spółki za miesiące: styczeń 2009r., luty 2009r. i marzec 2009r. były ostatecznymi zeznaniami Spółki i za ten okres Spółka nie złożyła jakichkolwiek korekt, co zostało wyjaśnione w piśmie Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 22 października 2012 r. (k. 558).

Zdaniem Sądu w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy nie znajdują również uzasadnienia twierdzenia skarżącego dotyczących braku jego winy w zakresie niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. Organy obu instancji szczegółowo wykazały, że sytuacja majątkowa Spółki uzasadniała zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości najpóźniej w I kwartale 2009r., natomiast nie wystąpiła żadna obiektywna okoliczność, która uniemożliwiłaby skarżącej zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Obejmując funkcje członka zarządu skarżący zapoznał się z dokumentami finansowymi Spółki, co potwierdzają podpisane przez stronę deklarację dla podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2009r., luty 2009r. i marzec 2009r. oraz dla podatku dochodowego od osób prawnych za 2008r. oraz zatwierdzone sprawozdania finansowe Spółki sporządzone na dzień [...]12.2008r. czy też na dzień[...].06.2009r. Biorąc pod uwagę powyższe, twierdzenia strony skarżącej, że dopiero po zapoznaniu się z bilansem sporządzonym na dzień[...].06.2009r. uzyskał obraz faktycznej i ostatecznej sytuacji finansowej Spółki są nieprzekonujące i nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w [...] nie narusza obowiązujących przepisów prawa podatkowego. W szczególności decyzja ta nie narusza wskazanych w skardze art. 122, art. 187 § 1, art., 123 §1, art. 200 § 1, art. 121 §1 O.p. oraz art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. b) O.p. W ocenie Sądu, organy podatkowe obu instancji przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe, na podstawie którego ustaliły stan faktyczny sprawy w sposób niebudzący wątpliwości. Prawidłowo zostały też zastosowane przepisy prawa materialnego, tj. art. 116 O.p.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)orzekł jak w sentencji.