Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 460/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235 (1) art. 235 ( 2)
journal: Dz.U. 2018 poz 917
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
article: § 2-6
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 6 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2020 roku sprawy ze skargi M. G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] Państwowy Inspektor Sanitarny (dalej [...]PWIS) decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 6, art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. dalej k.p.a.), art. 5 pkt 4a i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 59 ze zm. dalej u.p.i.s.) oraz art. 2351 i art. 237 § 1 pkt 3 - 6 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040 ze zm. dalej K.p.) w związku z § 5 ust. 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r poz. 1367, dalej rozporządzenie), po rozpatrzeniu odwołania M. G. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej PPIS w [...]) znak: [...] z [...] grudnia 2019 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (poz.15 pkt 3 wykazu chorób zawodowych).

Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] sierpnia 2019 r. [...] Centrum Medycyny Pracy w [...] (dalej [...]CMP) dokonało zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u M. G.. Do zgłoszenia załączono:

- orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat - niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią (poz. 15.3 wykazu chorób zawodowych),

- zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej,

- kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej sporządzoną przez WCMP,

- skierowanie na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej wraz z kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z Poradni Laryngologicznej w [...] [...], ul. [...],

- przebieg pracy zawodowej M. G., sporządzony przez: Zespół [...] im. [...] w [...] i Szkołę Podstawową im. [...] w [...]

PPIS w [...] w dniu [...] sierpnia 2019 r., zwrócił się z prośbą o przeprowadzenie, zgodnie z § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia oceny narażenia i sporządzenie na tej podstawie karty oceny narażenia zawodowego M. G. do Inspektor Sanitarny.

W dniu [...] sierpnia 2019 r. PPIS w [...] otrzymał z WCMP w [...] informację o przesłaniu w trybie odwoławczym, do Instytutu Medycyny Pracy w [...] (dalej IMP w [...]) wniosku M. G., o przeprowadzenie ponownego badania i wydanie orzeczenia.

W dniu [...] października 2019 r. PPIS w [...] otrzymał od Inspektor Sanitarny "Kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" M. G. z okresu pracy w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych im. [...] w [...].

W dniu [...] grudnia 2019 r do PPIS w [...] wpłynęło orzeczenie lekarskie IMP w [...] nr [...] z [...] grudnia 2019 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Przeprowadzona w IMP w [...] ocena wydolności głosowej krtani metodą wideostroboskopową wykazała, że: fałdy głosowe są gładkie, prawidłowo ruchome, zwarcie fonacyjne jest prawidłowe. Próba obciążeniowa narządu głosu jest ujemna. Badaniem laryngologicznym i foniatrycznym rozpoznano czynnościowe zaburzenia głosu. Nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź niedowładu wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które dają podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. W konkluzji orzeczenia specjaliści z IMP w [...] określili, że stwierdzone obecnie zmiany morfologiczno-czynnościowe w zakresie krtani nie są objęte wykazem chorób zawodowych.

Decyzją z [...] grudnia 2019 r., nr [...] PPIS w [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u M. G. choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat pod postacią niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią - wymienionej w poz. 15 pkt 3 wykazu chorób zawodowych określonych w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 36 i § 11 Kodeksu pracy.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że nie znalazł podstaw do kwestionowania wiarygodności zgromadzonych w sprawie dokumentów, w tym oceny narażania zawodowego podczas aktywności zawodowej oraz orzeczeń lekarskich nr [...] z [...] lipca 2019 r. i nr [...] z [...] grudnia 2019 r.

Zdaniem organu orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] lipca 2019 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wystawione przez [...] Centrum Medycyny Pracy [...] jest konsekwentne, czytelne, zrozumiałe i w sposób wyczerpujący określa stan zdrowia oraz narażenie w trakcie pracy na stanowisku nauczyciela.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. G. wskazała, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu i opisała, że jako nauczyciel pracowała w trudnych warunkach, co z pewnością miało wpływ na zmiany w narządzie głosu.

Opisaną we wstępie decyzją z [...] lutego 2020 r., nr [...] [...]PWIS utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie wydane zostało orzeczenie lekarskie WCMP w [...] nr [...] oraz orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w [...] nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

[...]PWIS zwrócił uwagę, że w [...] Centrum Medycyny Pracy w [...] wykonano badania: internistyczne, laryngologiczne, foniatryczne, spirometryczne, audiometryczne, laryngostroboskopię lupową. Lekarska jednostka orzecznicza I stopnia przeanalizowała dokumentację lekarską lekarzy leczących, badań profilaktycznych, wyniki wykonanych badań oraz ocenę narażenia zawodowego dokonaną przez lekarza kierującego, pracodawcę oraz lekarza [...] Centrum Medycyny Pracy w [...] w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej. W ocenie lekarskiej jednostki orzeczniczej I stopnia w wykonanych badaniach foniatrycznych dwukrotnie rozpoznano zaburzenia czynnościowe głosu pod postacią zaburzeń koordynacji fonacyjno-oddechowych, które nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Nie stwierdzono w narządzie głosu zmian o typie guzków głosowych twardych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych. W związku z powyższym nie było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu.

Dalej organ wskazał, że Instytut Medycyny Pracy w [...] przeprowadził ocenę wydolności głosowej krtani metodą wideostroboskopową, która wykazała, że fałdy głosowe są gładkie, prawidłowo ruchome, zwarcie fonacyjne prawidłowe, zaś próba obciążeniowa narządu głosu jest ujemna. Drgania fałdów głosowych są jednakowe, jednoczesne, nieregularne, a poziom fałdów głosowych równy. W ocenie lekarskiej jednostki orzeczniczej II stopnia nie występuje tendencja do fonacji rzekomej. Badaniem laryngologicznym i foniatrycznym rozpoznano czynnościowe zaburzenia głosu.

W obu opiniach jednostek medycyny pracy sformułowano jednoznaczne wnioski o braku podstaw do rozpoznania u M. G. choroby zawodowej. Organ podkreślił, że postępowanie diagnostyczno-orzecznicze prowadzone było w niezależnych ośrodkach służby zdrowia, ustawowo w tym celu zobligowanych.

W odniesieniu do argumentacji odwołania organ wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w postępowaniu wynika, iż skarżąca wykonywała pracę w narażeniu na wysiłek głosowy, a organ I instancji tego nie kwestionował. Niemniej jednak sama praca w trudnych warunkach nie mogła stanowić zdaniem organu podstawy do zmiany wydanego w sprawie rozstrzygnięcia PPIS, opartego na dwóch orzeczeniach lekarskich. Ocena orzeczeń lekarskich dokonywana przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej sprowadza się do badania ich pod względem formalnym, czyli oceny czy wyjaśniają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy są rzeczowo i przekonująco uzasadnione. Orzeczenia wydane w niniejszej sprawie przez lekarskie jednostki orzecznicze są rzeczowe, spójne i logiczne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. G. zaskarżyła w całości decyzję Inspektor Sanitarny z [...] lutego 2020 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2019 znak: [...], o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, polegające na nie wyjaśnieniu sprzeczności zawartych w samej treści decyzji jak i w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji oraz o przeprowadzenie dowodu z badania laryngologicznego lek. med. E. S. z dnia [...] czerwca 2018 r. oraz z opinii biegłych sądowych na okoliczność czy stwierdzone zmiany w narządzie głosu skarżącej stanowią podstawę do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu i czy mieszczą się w wykazie chorób zawodowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Analogiczne stanowisko zajął pełnomocnik organu występujący na rozprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skargę należało oddalić.

Na wstępie wyjaśnić należy, że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność wydanych przez nich aktów i dokonanych czynności. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z treści art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm., dalej P.p.s.a.).

Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć w niej zastosowanie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Przy czym, sąd administracyjny przy ocenie legalności aktu administracyjnego nie jest władny oceniać takich okoliczności jak to czy rozstrzygnięcie narusza zasady współżycia społecznego.

W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Inspektor Sanitarny z [...] lutego 2020 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] grudnia 2019 r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej- przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią wymienionej w poz. 15.3 wykazu chorób zawodowych.

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235ą K.p., która stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Według art. 235˛ K.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z 2009 r., które określa m.in. wykaz chorób zawodowych oraz okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Zgodnie z tym rozporządzeniem podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu (§ 3 ust. 1 pkt 1), który po otrzymaniu zgłoszenia kieruje pracownika lub byłego pracownika na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 4). Do orzekania w zakresie chorób zawodowych uprawniony jest lekarz spełniający wskazane w § 5 rozporządzenia wymagania kwalifikacyjne, zatrudniony w jednostkach orzeczniczych wymienionych w ust. 2 i 3 tego przepisu.

Przedmiotem badania organów inspekcji sanitarnej jest zatem ustalenie takich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak: stwierdzenie u danej osoby choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, określenie rodzaju pracy i warunków, w jakich osoba ta wykonywała bądź wykonuje pracę, wskazujących na występowanie w środowisku pracy obiektywnych czynników wpływających (narażających) na powstanie choroby zawodowej oraz wykazanie związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy istniejącą chorobą a tymi warunkami pracy.

Stosownie do postanowień § 2 rozporządzenia wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do tego rozporządzenia. Pod pozycją [...] tego załącznika (którego dotyczyło niniejsze postepowanie) wskazuje się jako chorobę zawodową przewlekłą chorobę narządu głosu spowodowaną nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, charakteryzującą się następującymi objawami chorobowymi: 1) guzki głosowe twarde, 2) wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, 3) niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią.

Należy podkreślić, że wykaz chorób zawodowych, stanowiący załącznik do rozporządzenia z 2009 r. ma charakter wyczerpujący i określa zamknięty katalog chorób zawodowych. Oznacza to, że za chorobę zawodową może zostać uznana wyłącznie choroba wymieniona w wykazie, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Zgodnie z § 5 w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych, a więc do wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania jest wyłącznie lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach dotyczących służby medycyny pracy, zatrudniony w jednostce orzeczniczej I stopnia wymienionej w § 5 ust. 2, bądź w jednostce orzeczniczej II stopnia, określonej w § 5 ust. 3 rozporządzenia.

Wskazany lekarz wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1 rozporządzenia).

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności o wskazane orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu bądź o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz formularz oceny narażenia zawodowego, właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia (§ 8 ust. 1 rozporządzenia).

Wymaga podkreślenia, że w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie są uprawnione do samodzielnej oceny zebranej w sprawie dokumentacji medycznej. Jednocześnie określony przez ustawodawcę tryb postępowania w sprawie chorób zawodowych nie przewiduje możliwości powoływania biegłych przez organ czy sąd celem dalszej weryfikacji wydanych orzeczeń przez jednostki orzecznicze I i II stopnia. Ocena stanu zdrowia pod kątem występowania choroby zawodowej dokonywana jest już bowiem na etapie postępowania administracyjnego przez specjalizujące się w medycynie pracy dwie jednostki orzecznicze. Powyższe zaś stanowiło podstawę oddalenia wniosków dowodowych strony zgłoszonych w skardze, o czym Sąd postanowił na rozprawie.

W orzecznictwie administracyjnym ukształtował się pogląd, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów oraz z faktu, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia RM z 2009 r. tylko uprawniony lekarz, zatrudniony w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia, jest właściwy do rozpoznania choroby zawodowej, a organy takiej wiedzy specjalistycznej nie posiadają.

Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń jednostek orzeczniczych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia danej osoby kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących ich postawę (por. wyroki NSA z 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06; z dnia 24 marca 2000 r., I SA 2334/99; z dnia 8 listopada 2000r., I SA 664/00; z dnia 11 grudnia 2001 r., I SA 746/99; z dnia 24 lutego 1998 r., I SA 1520/97 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych- dalej CBOSA).

Jak wynika z powyższego, zarówno organy wydające decyzje, jak i sąd dokonujący ich kontroli związane są treścią orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnione jednostki orzecznicze, co do kwestii stwierdzenia choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje, że bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby, tym samym oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego (zob. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. o sygn. akt OPS 3/02, aktualna również w obowiązującym stanie prawnym (CBOSA).

Wyjaśnić należy, że zakwestionowania orzeczenia lekarskiego można dokonać tylko pod względem formalnym (np. wydanie przez nieuprawnionego lekarza, czy w nieprawidłowej formie), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest możliwe także w przypadku, gdy w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organy ani sąd administracyjny nie są uprawnione do weryfikacji merytorycznej orzeczeń lekarskich, a co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez uprawnione jednostki organizacyjne celem ujednolicenia stanowiska. W przedmiotowej sprawie takich odmiennych orzeczeń również nie ma. Skarżąca przedłożyła wyniki badania laryngologicznego przeprowadzonego przez lek. med. E. S., jednak z wyżej omówionych względów nie mogły one podważyć wydanych w sprawie dwóch orzeczeń.

Przypomnieć trzeba, że w kontrolowanej sprawie, w trakcie postępowania wyjaśniającego, uzyskano dwa orzeczenia, sporządzone przez lekarzy specjalistów zatrudnionych w upoważnionych do tego jednostkach oraz orzeczenie uzupełniające placówki II stopnia. Lekarska jednostka orzecznicza I stopnia wydała w [...] lipca 2019 r. opinie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W orzeczeniu tym wskazano, iż skarżąca zgłosiła się do Poradni Chorób Zawodowych [...] Centrum Medycyny Pracy w [...] z podejrzeniem choroby zawodowej narządu głosu, skierowana przez lekarza laryngologa. Wykonano u skarżącej badania internistyczne, laryngologiczne, foniatryczne, spirometryczne, audiometryczne, laryngostroboskopię lupową. Przeanalizowano dokumentację lekarską, wyniki badań oraz ocenę narażenia zawodowego. W badaniach foniatrycznych wykonanych w WCMP dwukrotnie rozpoznano zaburzenia czynnościowe głosu pod postacią zaburzeń koordynacji fonacyjno- oddechowych, które nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Nie stwierdzono natomiast w narządzie głosu zmian o typie guzków głosowych twardych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwała dysfonią, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych. Powyższe zaś skutkowało orzeczeniem o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu.

Lekarska jednostka orzecznicza II stopnia ([...]) orzeczeniem lekarskim z [...] grudnia 2019 r. także stwierdziła brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Przeprowadzona w IMP w [...] ocena wydolności głosowej krtani metodą wideostroboskopową wykazała, że: fałdy głosowe są gładkie, prawidłowo ruchome, zwarcie fonacyjne jest prawidłowe. Próba obciążeniowa narządu głosu jest ujemna. Badaniem laryngologicznym i foniatrycznym rozpoznano czynnościowe zaburzenia głosu. Nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź niedowładu wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które dają podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. W konkluzji orzeczenia lekarze z IMP w [...] określili, że stwierdzone obecnie zmiany morfologiczno-czynnościowe w zakresie krtani nie są objęte wykazem chorób zawodowych.

Opierając się na powyższych orzeczeniach lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia organy wskazały, że mimo iż u skarżącej występują zmiany w narządach głosowych, to jednak nie mieszczą się one w zamkniętym katalogu rozporządzenia, które pozwalałoby je zakwalifikować jako chorobę zawodową.

W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, że nie jest kwestionowane, że skarżąca pracując wiele lat w zawodzie nauczyciela była narażona na nadmierny wysiłek głosowy i wystąpiły u niej schorzenia krtani, gardła, zaniki głosu. Niemniej jednak wyspecjalizowane komisje lekarskie po przeprowadzeniu specjalistycznych badań nie znalazły podstaw aby stwierdzić u skarżącej tego typu schorzenie, które wskazane jest w wykazie jako choroba zawodowa. Stwierdzone zmiany morfologiczno- czynnościowe w obrębie krtani nie są objęte wykazem chorób zawodowych w poz. 15 pkt 1-3 rozporządzenia. Należy podkreślić, że zarówno orzeczenie jednostki pierwszego, jak i drugiego stopnia wydane zostało w oparciu o zgromadzoną w sprawie dokumentację medyczną. Przedłożone przez skarżącą wyniki badań laryngologicznych, jak już wcześniej wskazano, nie mogły prowadzić do podważenia wydanych w sprawie orzeczeń. Mimo więc, że u skarżącej występują schorzenia narządu głosu z uwagi na wieloletnią pracę w zawodzie nauczyciela, nie można ich zakwalifikować jako choroby zawodowej.

Reasumując, zdaniem Sądu kontrolowane w sprawie decyzje są prawidłowe. Nie doszło przy ich wydawaniu do naruszenia ani przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego w stopniu skutkującym ich uchyleniem. Orzekające w sprawie organy wnikliwie ustaliły stan faktyczny sprawy, prawidłowo oceniły i odniosły się do zgromadzonego materiału dowodowego, czemu dały wyraz w zaskarżonych decyzjach.

Odnośnie zgłoszonego w skardze zarzutu dotyczącego pominięcia przez organ odwoławczy sprzeczności w uzasadnieniu decyzji organu I instancji zauważyć trzeba, iż choć tego rodzaju uchybienie faktycznie zaistniało, to jednak nie miało jakiegokolwiek wpływu na treść rozstrzygnięcia organu administracji, albowiem miało ono charakter omyłki pisarskiej polegającej na zamieszczeniu w ostatnim akapicie na s. 4 uzasadnienia decyzji PPIS odnośnie ustaleń zawartych w orzeczeniu lekarskim jednostki I stopnia zapisu cyt. "(...) które figurują w wykazie chorób zawodowych" zamiast odpowiadającego treści orzeczenia lekarskiego prawidłowego zapisu o treści "(...) które nie figurują w wykazie chorób zawodowych". Podkreślić nadto trzeba, iż także sama skarżąca nie wskazał w czym dopatruje się istotnego wpływu tego uchybienia na treść rozstrzygnięcia.

Analiza przedstawionych Sądowi akt sprawy nie potwierdziła natomiast zarzutu jakoby w materiale dowodowym sprawy znajdowała się informacja co do przebiegu pracy zawodowej osoby innej niż strona postępowania.

Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze, albowiem zarówno organy orzekające w przedmiocie choroby zawodowej, jak i sąd administracyjny nie mogą podważać merytorycznych opinii jednostek medycznych (por. wyroki NSA z 16 czerwca 2016 r. sygn. II OSK 2519/14, z 8 lutego 2011 r., sygn. II OSK 2056/10 - dostępne w CBOSA), a do tego sprowadzałoby się weryfikowanie poprawności orzeczeń lekarskich w oparciu o dokumentację medyczną przedstawianą przez stronę, czy też powołanie biegłego z dziedziny medycyny.

Stwierdzenie istnienia choroby zawodowej przez właściwego inspektora sanitarnego musi bowiem zostać poprzedzone orzeczeniem lekarskim o rozpoznaniu choroby zawodowej wydanym przez upoważnioną jednostkę organizacyjną służby zdrowia, którego to orzeczenia nie może zastąpić opinia lekarza nie zatrudnionego w jednej z jednostek orzeczniczych.

Co do wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego zauważyć nadto należy, przeprowadzenie tego rodzaju dowodu było niedopuszczalne, albowiem zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, co oznacza, iż nie jest uprawniony do przeprowadzania dowodu z opinii powoływanych przez siebie biegłych.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.