Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1472/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 3.
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 18,  art. 20,  art. 21
journal: Dz.U. 2015 poz 1892
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej A w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami postanawia odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] nr [...] określającą skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej A w B. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za poszczególne miesiące od stycznia 2014 r. do marca 2015 r. w kwocie 488 zł oraz od kwietnia 2015 r do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty - w kwocie 504 zł.

Skargę na tę decyzję organu odwoławczego podpisał T. C., zaznaczając że reprezentuje skarżącą jako jej zarządca. Do skargi załączył (poświadczoną przez siebie za zgodność z oryginałem) kopię uchwały właścicieli lokali nieruchomości położonej w B. przy ul [...],[...] z dnia 3 listopada 2009 r. w sprawie powołania Zarządcy Wspólnoty.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału l z dnia 28 grudnia 2015 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz nadesłanie dokumentów wykazujących umocowanie T. C. do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym albo przed sądami administracyjnymi, w szczególności dokumentu, z którego wynika powierzenie statusu zarządcy T. C. przez skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową, wskazującego na umocowanie do reprezentowania jej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi albo przed wojewódzkim sądem administracyjnym w oryginale lub złożenie odpisu tego dokumentu poświadczonego za zgodność z oryginałem przez notariusza. W wezwaniu tym wyjaśniono, że przedłożona kopia uchwały nie została poświadczona za zgodność z oryginałem przez podmiot do tego uprawniony. Wskazano też, że do skargi - wbrew informacji w niej zawartej - nie załączono umowy o zarządzanie, upoważniającej zarządcę do reprezentowania skarżącej.

Wezwanie doręczono w dniu 12 stycznia 2016 r.

W dniu 18 stycznia 2016 r. T. C. przedłożył pismo zawierające podanie wartości przedmiotu zaskarżenia i notarialnie poświadczoną (za zgodność z oryginałem) kopię uchwały ogółu właścicieli skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 27 listopada 2009 r., nr [...] w sprawie wyboru nowego zarządcy nieruchomości oraz określenia jego wynagrodzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga podlega odrzuceniu na skutek niewykonania wezwania do uzupełnienia jej braków formalnych

Należy bowiem mieć na względzie, że w myśl art. 28 § 1 i art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W przypadku gdy pierwsza czynność sprowadza się do złożenia pisma, konieczne jest więc załączenie do niego takiego dokumentu. Wszak w braku przesądzenia kwestii możności podpisania pisma przez osobę, która to uczyniła, nie jest możliwe ustalenie, czy pismo to wyraża wolę podmiotu, w którego imieniu zostało wniesione. Jeśli zaś pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Niewykonanie takiego wezwania skutkuje wydaniem przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, co następuje na podstawie art 49 § 2 zd. 1 p.p.s.a., a jeżeli pismem tym jest skarga, to zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym podlega ona odrzuceniu przez sąd. W przypadku, gdy strona działa przez pełnomocnika, to na nim spoczywa powinność spełnienia powyższego wymogu i to on jest adresatem wspomnianego wezwania.

W niniejszej sprawie skarga została wniesiona w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej. Wyjaśnienie, czy osoba, która skargę podpisała, została umocowana do działania w imieniu skarżącej było zatem niezbędne do nadania skardze dalszego biegu. Dokumentów wykazujących tę okoliczność nie załączono jednak do skargi. Nie złożono ich również w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia jej braków formalnych, którego treścią było zażądanie dokumentów wykazujących umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania strony skarżącej. Mając to na względzie, skargę tę należało odrzucić na podstawie ostatnio powołanego przepisu.

Przedstawienie motywów tej kwalifikacji należy rozpocząć od wskazania, że zasady reprezentacji wspólnot mieszkaniowych zostały określone w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2015 r, poz. 1892), dalej oznaczanej jako u.w.l.

Stosownie do art 18 u.w.l. właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej (ust. 1), zaś zmiana ustalonego w tym trybie sposobu zarządu nieruchomością wspólną może nastąpić na podstawie uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza, która stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej (ust. 2a). Jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie, o której mowa w ust. 1, lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, obowiązują zasady określone w niniejszym rozdziale (ust. 3).

W myśl art. 19 u.w.l. jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 u.w.l. jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu, przy czym członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona. Jak natomiast stanowi art. 21 ust. 1 u.w.l. zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali.

W rozpatrywanym przypadku T. C. nie wykazał, aby skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa powierzyła mu zarząd nieruchomością wspólną, o którym mowa w art. 18 u.w.l. lub powołała do jednoosobowego zarządu, o którym mowa w art. 20 u.w.l. Nie przedłożył bowiem wskazanych w tych przepisach dokumentów, które wymienione tam okoliczności potwierdzałyby.

Złożona w odpowiedzi na wezwanie uchwała z dnia 27 listopada 2009 r., nr [...] wskazuje co prawda, że został wybrany "zarządcą nieruchomości (§ 1) i upoważnia Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej do podpisania umowy o zarządzanie (§ 2). Z kolei załączona do skargi kopia uchwały z dnia 3 listopada 2009 r. (jakkolwiek została nieprawidłowo uwierzytelniona) w § 1 zawiera postanowienie o powołaniu T. C. na zarządcę wspólnoty w myśl art. 185 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.).

Niemniej, wskazane uchwały nie stanowią umowy o ustanowienie odrębnej własności lokali, ani zawartej później umowy w formie aktu notarialnego, ani też nie zostały zaprotokołowane przez notariusza – czego wymaga art. 18 ust. 1 i 2a u.w.l. W tym stanie rzeczy, jest to pierwszy argument wykluczający traktowanie T. C. jako zarządcy w rozumieniu art. 18 u.w.l., a tym samym podmiotu, który może działać (podpisać skargę) za skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową.

Po drugie, przedłożone do akt sprawy dokumenty wskazują, że właściciele lokali dokonali wyboru zarządu, o którym mowa w art. 20 i 21 u.w.l. Z uchwały z dnia 27 listopada 2009 r. wynika, że do podpisania umowy o zarządzenie, wspólnota upoważniła właśnie zarząd.

W tym miejscu należy podkreślić, że ustanowienie zarządu (art. 20, art. 21 u.w.l.) wyklucza ustanowienie zarządcy z art. 18 u.w.l. i odwrotnie: ustanowienie zarządcy z art. 18 u.w.l. wyklucza ustanowienie zarządu, o którym mowa w art. 20 i art. 21 u.w.l. (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt III CZP 96/11, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt III CZP 62/05, uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2003 r. sygn. akt III CZP 74/03 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 308/16). Właścicielom nieruchomości powierzono wybór w kwestiach związanych ze sposobem zarządzania, jednak względy natury organizacyjno-gospodarczej przemawiają za brakiem potrzeby mnożenia struktur zarządu nieruchomością wspólną i wynikających z tego konsekwencji (np. problemu rozkładu uprawnień pomiędzy te struktury). Tym samym, skoro wybrano – o czym była mowa wyżej – w skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej zarząd, o którym mowa w art. 20 i art. 21 u.w.l., to jest to kolejny argument przesądzający, że T. C. nie może być zarządcą, o którym mowa w art. 18 u.w.l., lecz co najwyżej faktycznym administratorem.

Dostrzeżenia wymaga, że praktyka zawierania umów o zarządzanie nieruchomością wspólną (administrowanie wspólnotą mieszkaniową) z licencjonowanymi zarządcami jest już wykształcona od dłuższego czasu. Jest to sytuacja, kiedy organ wspólnoty, jakim jest jej zarząd, nie przestaje wówczas sprawować swoich funkcji, a jedynie zleca wykonanie poszczególnych czynności w zakresie zwykłego zarządu nieruchomością wspólną. Zarządca zapewnia fachową obsługę wspólnoty mieszkaniowej, współdziałając w tym zakresie z zarządem. Sąd podkreśla, że taka pomoc świadczona przez profesjonalnych zarządców wspólnotom mieszkaniowym nie zmienia ustawowego sposobu sprawowania zarządu, czego skutkiem jest brak obowiązku zawarcia umowy w formie aktu notarialnego, o której mowa w art. 18 ust. 1 u.w.l. Umowa zlecenia administrowania wspólnotą mieszkaniową ma charakter mieszany, do której – w zakresie nieuregulowanym – powinno się stosować przepisy o umowie zlecenia (art. 734 Kodeksu cywilnego). W rozpatrywanym przypadku zawarcie takiej umowy przez skarżącą nie oznaczało tym samym modyfikacji w zasadach zarządu nieruchomością wspólną, za który jest nadal odpowiedzialny jej zarząd.

W tych względów należało uznać, że T. C. nie będąc zarządcą, o jakim mowa w art. 18 ust. 1 u.w.l., nie mógł w tej roli podpisać skargi (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt I ACa 652/13).

Nie przedłożył także dokumentów z których by wynikało, że został wybrany do jednoosobowego zarządu w rozumieniu art. 20 ust. 1 u.w.l.

W świetle powyższego za niewykonane uznać należało wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, które skierowano do strony skarżącej. Jako że termin do dokonania tej czynności upłynął z dniem 19 stycznia 2016 r, niezbędne stało się odrzucenie skargi, którą wniesiono w jej imieniu. Dla porządku wymaga jedynie dodania, ze rozstrzygnięcie to podjęto na podstawie wyżej powołanego art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.