Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 10/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-03-14 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2, art. 245 par. 4, art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 14 marca 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. N. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za rok 2003 p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – S. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 (sto) złotych.


UZASADNIENIE

S. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r.

w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za rok 2003. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od tej skargi w kwocie 1.282 zł, skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W piśmie z dnia 18 stycznia 2012 r. strona skarżąca sprecyzowała przy tym, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł z uwagi na niemożność poniesienia ciężaru tych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną U.. Od grudnia 2011 r. pobiera zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 913,70 zł brutto. Jego żona natomiast jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. jako bezrobotna bez prawa do zasiłku od stycznia 2012 r. Podał przy tym, że majątek rodziny stanowią: lokata w A w całości zajęta przez urząd skarbowy oraz nieruchomości w postaci domu o pow. 100 m2 i nieruchomości rolnej (gospodarstwa rolnego) o pow. 0,56 ha. Miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego wynosi 111,36 zł brutto.

Jednocześnie skarżący podał, że łączne wydatki miesięczne rodziny, związane m.in. z opłatami za podstawowe świadczenia oraz zakupem żywności, zamykają się kwotą ok. 1.550 zł. Podkreślił przy tym, że z uwagi na brak oszczędności oboje z żoną nie dysponują środkami na uiszczenie całego wpisu od skarg w łącznej wysokości 6.308 zł (kwota łącznego wpisu od wniesionych przez nich skarg).

Zarządzeniem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braku formalnego wniosku poprzez przedłożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu (PPF) podpisanego osobiście przez stronę skarżącą, względnie podpisanego przez pełnomocnika, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pełnomocnik wnioskodawcy został zobowiązany do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej i rodzinnej, w tym do: złożenia wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, jednoznacznego wskazania, czy skarżący i jego żona poza wykazanym majątkiem posiadają inne składniki majątkowe (z uwagi na nieuzpełnienie rubryki nr 7.1. wniosku) wraz z podaniem wysokości lokaty w A , a ponadto przedstawienia zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego i jego żony za dwa ostatnie lata podatkowe ze wskazaniem źródeł osiągnięcia przychodu (ze stosunku pracy, z pozarolniczej działalności gospodarczej itp.) w sposób umożliwiający określenie wysokości uzyskiwanych przychodów i kosztów ich uzyskania bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych za te lata - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.

W wykonaniu powyższych wezwań pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 15 lutego 2012 r. nadesłał uzupełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy wraz z dokumentami dotyczącymi sytuacji majątkowej skarżącego. A ponadto w drodze pisma z dnia 29 lutego 2012 r. nadesłał kserokopię pisma A z dnia 23 lutego 2012 r. dotyczącego wysokości kwot przekazanych z lokaty małżonków N. na konto urzędu skarbowego.

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:

Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".

Stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych – ponad kwotę 100 zł, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy.

Wyjaśnić przy tym należy, że zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do art. 245 § 4 p.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.

Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów i informacji wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną U.. Od grudnia 2011 r. pobiera zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 913,70 zł brutto. Żona skarżącego jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. jako bezrobotna bez prawa do zasiłku od stycznia 2012 r. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 100 m2 i nieruchomości rolnej (gospodarstwa rolnego) o pow. 0,56 ha. Ponadto małżonkowie posiadają lokatę w A, zajętą wprawdzie przez urząd skarbowy, aczkolwiek środki dostępne na tej lokacie skarżący określił na kwotę 1.081,52 zł. Obciążenie budżetu rodziny stanowią wydatki miesięczne związane m.in. z opłatami za podstawowe świadczenia oraz zakupem żywności, które zamykają się kwotą ok. 1.550 zł. Ponadto z przedstawionego zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. wynika, że w roku podatkowym 2009 U. N. wykazała dochód z należności ze stosunku pracy, służbowego, spółdzielczego i z pracy nakładczej, a także zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacone przez zakład pracy w kwocie 1.168,75 zł oraz dochód z innych źródeł w kwocie 7.051,61 zł. Skarżący natomiast wykazał dochód z innych źródeł w wysokości 5.238,20 zł. Z kolei w roku podatkowym 2010 skarżący wykazał dochód z należności ze stosunku pracy, służbowego, spółdzielczego i z pracy nakładczej, a także zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacone przez zakład pracy w kwocie 9.423,52 zł, a jego żona z innych źródeł w kwocie 8.430,94 zł.

Uwzględniając powyższe oraz fakt, iż przed tutejszym Sądem zawisło aktualnie 6 spraw ze skarg skarżącego i jego żony, w których łączna wysokość wpisów przekracza kwotę 6.000 zł należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a także rodziny i dlatego w celu zachowania jego prawa do rozpatrzenia sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 (sto) złotych.

Podkreślić przy tym należy, że zasadniczym elementem kosztów sądowych są opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, które stanowią rodzaj daniny publicznej. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest zatem partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania i poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic ich zabezpieczenia. W ocenie Referendarza sądowego wykazany miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego oraz kwota środków wskazanych jako dostępne na lokacie w A pozwalają na częściowe pokrycie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Na zdolność płatniczą w tym zakresie wskazywał ponadto sam skarżący w uzasadnieniu wniosku oraz jego pełnomocnik w piśmie z dnia 18 stycznia 2012 r.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245

§ 4 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

P.Z-C.