Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 50/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 34
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W wyniku pozytywnego rozpatrzenia wniosku Gminy O. z dnia 22 lutego 2013 r. decyzją nr [...] z dnia [...] r. Starosta [...], działają na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U z 2010 r., poz. 1623 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego w O. na działce nr 1 k.m. [...].

Pismem z dnia 20 marca 2013 r. z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną powyżej decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego wystąpił A. S., wskazując, iż o rozbiórce budynku nie zostały powiadomione strony, a Wójt Gminy występujący z wnioskiem o jego rozbiórkę nie miał prawa dysponowania nieruchomością. Podkreślił, że Gmina nie miała prawa dysponowania budynkiem, ani gruntem, gdyż działka o nr 1, powstała w wyniku podziału, nie jest własnością Gminy. Dodał, że do Sądu Rejonowego w C. wpłynął wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po B. S., który wybudował budynek, a grunt stał się jego własnością na mocy ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych z dnia 26 października 1971 r. Wyjaśnił, że rozebrany budynek był jego własnością, a po jego śmierci z mocy prawa w jego prawa i obowiązku weszli jego spadkobiercy.

Postanowieniem z dnia [...] r. Starosta [...], działając na podstawie art. 149 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowił postępowanie zgodnie ze złożonym wnioskiem, a następnie decyzją z dnia [...] r., przywołując w podstawie prawnej art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie wznowieniowe z powodu braku przedmiotu postępowania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w wyniku wznowionego postępowania Gmina O. uzupełniła wniosek o pozwoleniu na rozbiórkę o zgodę właściciela budynku gospodarczego oraz poinformowała o dokonanej rozbiórce. Wobec braku przedmiotu postępowania, postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, co skutkować musiało jego umorzeniem, na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W wyniku rozpoznania odwołania wnioskującego, w którym zakwestionowano wpis w księdze wieczystej, podkreślając, że Gmina nie była i nie jest właścicielem przedmiotowego budynku gospodarczego o rozbiórkę którego wniosła, Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przyznał, że organ nie przeprowadził żadnego postępowania, czym naruszył obowiązek wynikający z art. 7, i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, ale brak obiektu budowlanego, którego postępowanie dotyczy, wyklucza możliwość merytorycznego orzekania w przedmiocie jego rozbiórki. Zaistniały więc przesłanki do umorzenia wznowionego postępowania.

Odrębnymi pismami strona złożyła wnioski o stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie decyzji, tak decyzji rozbiórkowej, jak i decyzji wydanych w postępowaniu wznowieniowym.

I tak decyzją z dnia [...] r. Wojewoda Śląski odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] r. udzielającej pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego stwierdzając, iż nie znajduje podstaw do uwzględnienia wniosku. Wyjaśnił, że przedłożony materiał dowodowy potwierdził, iż na dzień złożenia wniosku o rozbiórkę właścicielem gruntu była Gmina O., a wobec tego iż budynek był trwale związany z gruntem, stosownie do treści art. 47 § 1 i art. 48 Kodeksu cywilnego stanowił część składową gruntu, na którym został wybudowany, a więc stanowił własność właściciela gruntu, czyli wnioskującej o rozbiórkę Gminy.

Natomiast Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. wydanych w postępowaniu wznowieniowym. W uzasadnieniu wyjaśnił, że okoliczność, iż obiekt budowlany został rozebrany nie powoduje bezprzedmiotowości orzekania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej pozwoleniem na rozbiórkę. Organy zobligowane były do oceny czy w sprawie zaszły podnoszone przez wnioskującego przesłanki wznowieniowe i wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stąd w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kontrolowane decyzje rażąco naruszają prawo - tj. art. 105 § 1 i art. 151 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego Nie został bowiem rozpatrzony merytorycznie wniosek złożony przez zainteresowanego. Podjęte w tej sprawie rozstrzygniecie miało charakter formalny, a postępowanie wznowieniowe obliguje organ do ponownego przeprowadzenia postępowania i zakończenia go decyzją ostateczną w zakresie zbadania, czy zaistniały przyczyny wznowienia określone w art. 145 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz czy wpłynęły na treść decyzji.

Decyzją z dnia [...] r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku Gminy O. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją decyzję, nie znajdując podstaw do zmiany podjętego rozstrzygnięcia.

Z kolei decyzją z dnia [...] r. utrzymał także w mocy rozstrzygnięcie Wojewody Śląskiego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie O. pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego położonego na działce nr ewidencyjny 1 w miejscowości O. Podkreślił, że w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie stwierdzono by decyzja ta dotknięta była wadą kwalifikowana z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec powyższej przedstawionych rozstrzygnięć, w szczególności wobec stwierdzenia nieważności przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji Starosty [...] i Wojewody Śląskiego dotyczących wznowienia postępowania, do ponownego rozpatrzenia został wniosek o wznowienie postępowania z dnia 20 marca 2013 r.

Jednocześnie wobec złożenia w piśmie z dnia 22 czerwca 2017 r. nowego wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. z powołaniem się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, postanowieniem z dnia [...]r. Starosta, odmówił wznowienia postępowania wobec nie zachowania terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu, który wydal decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Rozpatrując wniosek z dnia 23 czerwca 2017 r., organ stwierdził, że nie został zachowany termin do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Za nową okoliczność organ uznał orzeczenie Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Organ uznał, że strona będąc w posiadaniu tego orzeczenia w dacie składania wniosku do Wojewody o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] (tj. w dniu [...] r.), składając wniosek w dniu 22 czerwca 2017 r. o wznowienie postępowania w oparciu o tę przesłankę, uchybiła terminowi określnemu w art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W wyniku rozpatrzenia złożonego przez stronę zażalenia Wojewoda Śląski postanowieniem z dnia [...] r., uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie art. 24 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na rozpatrzenie wniosku przez pracownika uczestniczącego w wydaniu kwestionowanej decyzji z dnia [...] r.

Rozpatrując sprawę ponownie Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r., działając na mocy art. 149 § 3 w związku z art. 147, art. 148 i art. 150 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wznowienia postępowania wobec nie zachowania terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu powtórzył argumentację zaprezentowaną w poprzednim postanowieniu, a Wojewoda Śląski rozpatrując złożone zażalenie postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podkreślił, iż pomimo formalnego wznowienia już postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, zasadne było zbadania dopuszczalności wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazując na termin złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 § 1), Wojewoda podzielił ustalenia organu pierwszej instancji, iż wniosek został złożony z naruszeniem ustawowego terminu. Analiza wniosku strony z dnia 23 października 2016 r. składanego do Wojewody Śląskiego o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., gdzie załącznikiem było postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości przez poprzedników prawnych wnioskującego dowodzi, że już w tej dacie wnioskujący nabył wiedzę o nowej okoliczności, a nie jak podaje w piśmie z dnia 9 sierpnia 2017 r. że stało się to dopiero w czerwcu 2017 r. Zatem wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego złożony został po terminie określonym w przepisie, co uzasadniało postanowienie o odmowie jego wznowienia.

Stąd też, wobec stwierdzenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nieważności decyzji wydanych w postępowaniu wznowieniowym na skutek wniosku z dnia 20 marca 2013 r. (tj. decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] r.) utrzymanej w mocy jego decyzją z dnia [...] r. - po rozpoznania w ponownym postępowaniu pozostał złożony wówczas wniosek (tj. wniosek z dnia 20 marca 2013 r.).

Rozpoznając ponownie sprawę, Starosta [...] decyzją z dnia [...] r., przywołując w postawie prawnej art. 151 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4, art. 150 i art. 149 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił uchylenia decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...]r. udzielającej Gminie O. pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego położnego na działce nr 1 w O. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wskazana przesłanka nie została potwierdzona w toku postępowania. Wnioskujący o wznowienie niniejszego postępowania A. S. nie był stroną postępowania o pozwolenie na rozbiórkę budynku gospodarczego położnego na wymienionej działce. Z dokumentów sprawy wynika, że jest on spadkobiercą po A. S., S. S., B. S. i S. S., którzy na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia własności zostali samoistnymi posiadaczami wymienionej działki. Zatem w dacie wydania kwestionowanej decyzji z dnia [...] r. udzielającej pozwolenia na rozbiórkę właścicielem nieruchomości, na której był wnioskowany do rozbiórki budynek, była Gmina O.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskujący o wznowienie postępowania A. S. Zarzucił decyzji naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie:

- art. 151 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne uznanie, że w toku postępowania o rozbiórkę budynku gospodarczego przesłanka wznowieniowa nie potwierdziła się, podczas gdy przesłanka ta potwierdziła się, a organ niezasadnie odmówił uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] r.,

- art. 149 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na nierozstrzygnięciu istoty sprawy, gdzie o pozwolenie na rozbiórkę budynku wystąpiła Gmina O., która nie była właścicielem budynku, a zgoda na rozbiórkę podpisana została przez osobę nieuprawnioną, co doprowadziło do wydania pozwolenia na rozbiórkę budynku podmiotowi nie dysponującemu żadnym tytułem prawnym do żądania takiej decyzji ,

- art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu - złożenia wniosków dowodowych mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, w tym wykazania, że inwestor nie legitymował się żadnym prawem własności gruntu, a prawo to posiadali następcy prawni B. i A. S., pozbawieniu prawa do wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów, które w momencie wznowienia potwierdziły brak własności gruntu Gminy O.,

- art. 7, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegający na naruszeniu zasady prawdy obiektywnej poprzez nieuwzględnienie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji- tj. [...] r., gdzie brak jakiegokolwiek dowodu, że Gmina legitymowała się prawem własności części działki nr 1, na której stał budynek gospodarczy bezprawnie rozebrany, nieprzeprowadzeniu przez Starostę postępowania i wydania decyzji w oparciu o wybiórcze ustalenia, wobec niezebrania całego materiału dowodowego w postaci wypisów z ewidencji gruntów i budynków i ksiąg wieczystych,

- art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na niewskazanie w uzasadnieniu faktów uznanych za udowodnione oraz niedostateczne wyjaśnienia podstaw prawnych decyzji z jakiego powodu odmawia się przymiotu strony odwołującemu w postępowaniu zakończonym decyzją i w konsekwencji bezprawnie odmawia uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] r.

oraz obrazę prawa materialnego w postaci;

- art. 28 Prawa budowlanego poprzez odmowę przyznania właścicielowi statusu strony podczas gdy był właścicielem gruntu pod budynkiem, jak również samego rozebranego budynku,

- art. 33 ust. 4 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez wydanie pozwolenia na rozbiórkę w sytuacji gdy nie było na nią zgody właściciela.

W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego i wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych w związku z rozbiórką budynku, którego właścicielem nie był inwestor składający wniosek na rozbiórkę oraz przeprowadzenie dowodu z załączonych kopii dokumentów na okoliczność ustalenia właściciela budynku, w stosunku do którego Starosta wydał kwestionowaną decyzję. W uzasadnieniu rozwinął postawione zarzuty dowodząc, że z załączonych dowodów jednoznacznie wynika, że Gmina O. nie jest właścicielem części działki pod budynkiem, którego dotyczyło wydane pozwolenie na rozbiórkę. Podkreślił, że treść księgi wieczystej przedstawiona przez Gminę była niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. Wyjaśnił, że Sąd Rejonowy w C. postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] stwierdził, że A. i B. S. z dniem [...] r. nabyli własność nieruchomości położonej w O. oznaczonej jako działka nr 1 o powierzchni 0,0075ha, która stanowi część nieruchomości dla której Sąd prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Zatem z postanowienia tego wynika, że A. i B. S. byli właścicielami tej nieruchomości od dnia [...] r., nie jak chciałby to przyjąć organ dopiero z dniem [...]r. Organ winien uwzględnić zatem ten fakt

Rozpatrując złożone odwołanie Wojewoda Śląski zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Po analizie złożonego odwołania uznał, iż jego argumenty nie zasługują na uwzględnienie.

Wojewoda stwierdził, że wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, stwarzającym możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła dotknięte było jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych określonych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie wnioskujący o wznowienie postępowania powołał się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. podniósł, iż bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym orzeczeniem Starosty [...] z dnia [...] r. Organ uznał, że wniosek złożony został w ustawowym terminie (art. 148 Kodeksu). Następnie powołując się na art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego wskazał jakim rozstrzygnięciem może zakończyć się postępowanie wznowieniowe.

Dalej po analizie zgromadzonych akt sprawy, przypomniał, że decyzją nr [...] z dnia [...] r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie O. pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego położnego na działce nr ewidencyjny 1 w miejscowości O. Z kolei w dniu [...] r. uprawomocniło się postanowienie Sądu Rejonowego w C. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia nieruchomości przez posiadacza samoistnego B. i A. S. z dniem [...] r. W księdze wieczystej nr [...] jako właściciele nieruchomości ujawnieni zostali spadkobiercy po wymienionych oraz S. i S. S., a wśród nich skarżący - w części ułamkowej (postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...]). Stało się to jednak już po wydaniu weryfikowanej decyzji, a to oznacza, że w dacie jej wydania wnioskodawcy nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu.

Nie została zatem spełniona przesłanka wznowienia tego postępowania wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W ocenie organu okoliczność, że aktualnie skarżący posiada przymiot strony jako właściciel (w części ułamkowej) nie może stanowić przesłanki do uchylenia decyzji Starosty [...] nr [...] z powodu zaistnienia przesłanki z pkt 4 cytowanego przepisu. Przesłanka ta odnosi się bowiem do sytuacji prawnej mającej miejsce w dacie wydawania decyzji kończącej postępowanie, które ma być wznowione.

Wobec powyższego organ, który wznowił postępowanie na podstawie tej przesłanki, po ustaleniu, iż w dacie wydawania decyzji kończącej to postępowanie wnioskodawca nie legitymował się jeszcze interesem prawnym - nie mógł uchylić kwestionowanej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zasadnie zatem w tych okolicznościach odmówił uchylenia tej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył A. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji względnie ewentualne stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] odmawiającej uchylenia własnej decyzji z dnia [...] r. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynika sprawy, tj.:

- art. 147 w związku z art. 14 § 1 pkt 4 w związku z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na przyjęciu, że nie została spełniona przesłanka wznowienia i uznaniu, iż odnosi się do sytuacji prawnej w dacie wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie, podczas gdy dowody w sprawie wskazują, że przesłanka wznowienia została spełniona a interes prawy skarżącego wynika z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego,

- art. 7, art. 77 i art. 149 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na nierozstrzygnięciu istoty sprawy podczas gdy doszło do rozbiórki budynku przez stronę nie będącą właścicielem,

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym niewyjaśnienie z jakiego powodu dowody prawa własności skarżącego nie zostały uwzględnione w sytuacji gdy korzystały z domniemania prawdziwości, co powinno mieć odniesienie do sytuacji nie tylko w dacie wydania (kwestionowanej) decyzji, ale także wydania zaskarżonej decyzji (tj. [...] r.),

- art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na uchybieniu zasadzie prawdy obiektywnej z powodu nieuwzględnienia aktualnego stanu faktycznego i prawnego nieruchomości nr 3 obr. [...] O. istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu rozwinął postawione zarzuty dowodząc, że nie można się zgodzić z przyjęciem, że przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego odnosi się w tym konkretnym przypadku do sytuacji mającej miejsce w dacie wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Wznowienie postępowania otworzyło na nowo postępowanie o wydanie pozwolenia na rozbiórkę, a organ bezzasadnie przyjął że podana przesłanka nie została spełniona, pomimo, iż z przedłożonych dokumentów wynika, że poprzednicy skarżącego byli właścicielami nieruchomości od 1971 r.

Podkreślił nadto, że organ po wznowieniu ograniczył się do zbadania przyczyn nie rozstrzygając sprawy co do istoty, a z przedłożonych dokumentów wynika, że Gmina O. w dacie wydawania decyzji rozbiórkowej nie była właścicielem budynku, jak i gruntu pod tym budynkiem.

W jego ocenie w postępowaniu nie zostały uwzględnione i prawidłowo ocenione przedstawione dowody, a wobec tego umorzenie postępowania przez Starostę [...] było bezzasadne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie złożonej skargi. Podkreślił, że okoliczność, iż aktualnie skarżący posiada przymiot strony jako właściciel (w części ułamkowej) przedmiotowej nieruchomości nie może stanowić przesłanki do uchylenia decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. z powodu zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). Jednakowoż sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.

Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie stwierdził, by zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, które miały istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniały ich uchylenie.

Należy zaznaczyć, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji było zagadnienie dotyczące postępowania wznowionego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzając projekt budowlany oraz udzielającą pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego na działce nr 1 w miejscowości O. Wskazać należy, że instytucja wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny. Dotyczy bowiem kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej. Enumeratywne wyliczenie przesłanek wznowienia powoduje, że przyczyny wznowienia ograniczone są jedynie do tych wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a i 145b Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowe przesłanki mogą być wprowadzane tylko w drodze ustawowej. Z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wykładnia przywołanych tu przepisów winna mieć charakter zwężający (M. Jaśkowska, Komentarz do art. 145 k.p.a., LEX-el.).

W postępowaniu prowadzonym w trybie wznowienia postępowania można wyróżnić dwa etapy. W pierwszym ustala się, czy zachodzi ustawowa przesłanka wznowienia, która uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 149 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i umożliwia ponowne rozpoznanie sprawy. Na drugim etapie – który dotyczy stricte ponownego rozstrzygnięcia istoty sprawy – dochodzi do wydania jednej z decyzji przewidzianych art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tylko w przypadku stwierdzenia - po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego- że podstawa wznowienia postępowania faktycznie zaistniała, organ wyda decyzję, w której uchyli decyzję dotychczasową i wyda w tym samym postępowaniu nową decyzję merytoryczną (art. 151 § 1 pkt 2). Jeżeli natomiast w wyniku przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy okaże się, że przyczyna wznowienia w rzeczywistości nie wystąpiła – uzasadnione jest wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej – z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia (zob. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 14 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 644/14).

W rozpatrywanej sprawie strona powoływała się na przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie – na brak uczestniczenia bez własnej winy, w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] r. Tak więc organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie na podstawie wskazanego we wniosku przepisu art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, by w wyniku ponownego postępowania uchylić poprzednią decyzję, zobowiązany był ustalić i wykazać, że faktycznie w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzję strona bez własnej winy nie brała udziału i nie mogła prezentować własnego stanowiska w sprawie.

W pierwszej kolejności organ winien zbadać terminowość złożenia przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 - termin ten, zgodnie z § 2 cytowanego przepisu, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W niniejszym przypadku, skarżący złożył w dniu 22 marca 2013 r. podanie o wznowienie postępowania, wyjaśniając, że w dniu 20 marca 2013 r. zapoznał się z pismem Wójta Gminy O., informującym o rozbiórce budynku gospodarczego należącego do jego dziadka B. S. na podstawie decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] r. wydanej przez Starostę [...] w związku z realizacją inwestycji drogowej. Wobec powyższego organ - Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie, a wydał opisane powyżej decyzje (Starosta w dniu [...] r., a Wojewoda Śląski utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] r.) Jednak wobec wszczęcia wnioskiem skarżącego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionych decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego.

W związku z powyższym do ponownego rozpatrzenia pozostał wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. We wniosku tym jako przesłankę wznowienia podano przesłankę opisaną w pkt 4 § 1 art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jednakowoż już w podaniu wnioskującym o wznowienie postępowania skarżący, choć kwestionował prawo własności Gminy O. w stosunku do powstałej w wyniku podziału działki nr 2, to jednocześnie przyznawał, że do Sądu Rejonowego w C. dopiero wpłynął wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po B. S.. Dalej z dostępnych w sprawie dokumentów wynika, że w dacie wydania kwestionowanej decyzji zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej Gminie O. pozwolenie na rozbiórkę budynku gospodarczego na działce nr 1, właścicielem tej działki była wnioskująca o wydanie tego pozwolenia Gmina (tak wynikało z treści prowadzonej dla działki księgi wieczystej). Według zaś art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.jedn. Dz.U. z 2018, poz. 1916) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. W aktach postępowania dotyczącego kwestionowanej decyzji brak było dokumentów podważających prawo własności Gminy O. do wymienionej działki. Tak więc stroną prowadzonego wówczas z wniosku Gminy postępowania o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę mogła być tylko Gmina. Dopiero bowiem postanowieniem Sądu Rejonowego w C. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] r. sygn. akt [...] (prawomocnym z dniem [...] r.) stwierdzono o nabyciu nieruchomości przez posiadacza samoistnego B. i A. S. z dniem [...] r. Natomiast postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...]) stwierdzono nabycie spadku po A. S., S. S., B. S. i S. S., co ujawnione zostało w księdze wieczystej nr [...], gdzie jako właściciele nieruchomości ujawnieni zostali spadkobiercy, w tym także w części ułamkowej skarżący. Okoliczności te mogłyby stanowić przesłanki wznowienia wskazane w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, ale w tym zakresie prowadzone było odrębne postępowanie, zakończone odrębnymi rozstrzygnięciami.

W zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzić trzeba, że w dacie wydawania kwestionowanej decyzji z dnia [...] r. skarżący nie miał przymiotu strony tego postępowania. Skarżący nie uczestniczył zatem w tym postępowaniu dlatego, iż został pominięty. Nie został więc pozbawiony uczestnictwa w tym postępowaniu wskutek wad toczącego się postępowania o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę, ale dlatego, iż w owym czasie nie był podmiotem mającym związek ze sprawą, nie był właścicielem przedmiotowego gruntu. Stąd też zarzut pozbawienia go uczestnictwa w postępowaniu jest całkowicie bezpodstawny. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego, rozpatrując sprawę ponownie merytorycznie organ zobowiązany był uwzględnić stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydawania kwestionowanej decyzji tj. w dacie [...] r, a nie stan faktyczny i prawny mający miejsce w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Przesłanka wznowieniowa wynikającą z przepisu art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego pozwalająca na wznowienie postępowania odnosi się bowiem do sytuacji prawnej mającej miejsce w dacie wydania decyzji kończącej postępowanie, które ma zostać wznowione.

Uwzględniając zatem powyższe należy stwierdzić, że strona w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją rozbiórkową nie brała udziału wobec braku przymiotu strony tego postępowania, a zatem nie można potwierdzić w tym przypadku przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro nie doszło zatem do wystąpienia przesłanki uzasadniającej uchylenie dotychczasowej decyzji w celu ponownego rozpoznania sprawy, to zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ prawidłowo odmówił uchylenia kwestionowanej decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. Brak stwierdzenia przez organ przyczyn wznowieniowych w sprawie zobowiązuje organ do wydania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej. Brak przyczyny wznowieniowej tamuje bowiem możliwość badania prawidłowości decyzji ostatecznej, co do której wznowiono postępowanie. Przyczyny wznowieniowe podlegają bowiem ścisłej interpretacji ze względu na zasadę pewności prawa i trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.