Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1170/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 149 - 151
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg Firma A oraz [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] spółka komandytowa z siedzibą w K. na postanowienie Wojewody z 30 sierpnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie wznowienia postępowania . skargi oddala.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Kr 1170

UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją nr [...].[...] z dnia 15 marca 2018 r., znak: [...] – wydaną po rozpatrzeniu wniosku spółki [...] sp. z o.o. - zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji pod nazwą "Budowa zespołu 26-ciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, z drogą wewnętrzną, z garażami wbudowanymi, wraz z instalacjami wewnętrznymi: wod-kan, co, cwu, gazową, wentyl, mechanicznej, elektryczną, wraz z budową instalacji wewnętrznych prowadzonych na zewnątrz: kanalizacji sanitarnej, kanalizacji opadowej ze zbiornikami, gazowej i oświetlenia terenu oraz instalacjami elektrycznymi NN na działkach nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.". Decyzja ta jest ostateczna od 20 kwietnia 2018 r.

B. L. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją, powołując jako przesłankę wznowienia brak udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Wnioskodawca wskazał, że jest właścicielem działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] położonych w K., obręb [...], bezpośrednio sąsiadujących z przedmiotową inwestycją.

Prezydent Miasta K. postanowieniem z 28 sierpnia 2018 r., znak: [...], odmówił wznowienia postępowania.

W uzasadnieniu, organ l instancji zamieścił obszerną analizę dotyczącą obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji, powołując się na przepisy prawa (Pb i warunki techniczne), oraz na jej podstawie stwierdził, że Wnioskodawca nie posiada legitymacji do wniesienia podania o wznowienie postępowania (nie jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę), gdyż działki nr [...] i nr [...] nie leżą w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji (nie następuje ograniczenie swobodnej zabudowy nieruchomości skarżącego).

Na to postanowienie wpłynęło zażalenie B. L..

Wojewoda postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2019 r. znak [...] uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Uzasadniając postanowienie organ II instancji wskazał na art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Przepisy te określają krąg stron postępowania w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę poprzez pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu budowlanego".

Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że organ l instancji przeprowadził szczegółową analizę projektu budowlanego, dokonując oceny merytorycznej dotyczącej obszaru oddziaływania, w tym zgodności przyjętych rozwiązań z przepisami.

Wojewoda powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie 22 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 511/17, w którym stwierdzono, że organ administracji powinien przymiot strony podmiotu składającego podanie badać jako przyczynę wznowienia - a zatem po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Wyjątkiem od tej reguły może być ocena organu dokonana w oparciu o treść samego podania - gdy okoliczność ta nie budzi żadnych wątpliwości.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Prezydent Miasta K. winien ograniczyć się wyłącznie do zbadania istnienia przesłanek formalnych umożliwiających wszczęcie postępowania wznowieniowego - ale bez przeprowadzania na tym etapie analizy merytorycznej dotyczącej obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji, ani tym bardziej zgodności zamierzenia budowlanego z ustawą Pb oraz przepisami techniczno-budowlanymi. Ustalenie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, czy faktycznie wnioskodawca posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, winien nastąpić po wznowieniu postępowania, a nie na jego etapie wstępnym (przed wszczęciem postępowania wznowieniowego).

Z treści podania, wynika wprost, że B. L., który jest współwłaścicielem nieruchomości nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], leżących w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji - co potwierdzają akta sprawy - wskazał jako przesłankę wznowienia postępowania fakt, że nie brał udziału w tym postępowaniu jako strona (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Zatem w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania wyjątek wskazany przez WSA w powołanym wyroku, gdyż nie można na podstawie samego tylko podania, bez żadnych wątpliwości stwierdzić, iż wnioskodawczyni na pewno nie przysługuje przymiot strony uprawniający do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania wznowieniowego.

Organ l instancji w decyzji pozwolenia na budowę rozszerzył obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji wskazany przez projektanta (tj. działki nr [...], nr [...] i nr [...]) o działki nr [...] i nr [...] (str. 2 decyzji), a to z uwagi na roboty budowlane prowadzone w granicy działki nr [...] (notatka służbowa z 29.11.2018 r., karta nr [...] w aktach znak: [...]). W aktach tych brak natomiast informacji, dlaczego zdaniem organu l instancji inne działki sąsiadujące bezpośrednio z terenem inwestycji (m.in. nieruchomości Skarżącego), nie leżą w obszarze oddziaływania przedmiotowego zamierzenia budowlanego.

Z uwagi na konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia z powodu braku "oczywistości" nieistnienia przymiotu strony (wnioskodawcy) oraz zakończenie postępowania wznowieniowego na etapie wstępnym, w ponownie prowadzonym postępowaniu z wniosku B. L., organ l instancji ograniczy się wyłącznie do formalnej oceny dopuszczalności wszczęcia tego postępowania (z uwzględnieniem uwag zawartych w niniejszej decyzji). Natomiast szczegółowa merytoryczna ocena - w oparciu o przepisy Pb i warunki techniczne - czy działki nr [...] i nr [...] leża w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, po przeprowadzeniu postępowania określonego wart. 149 § 2 k.p.a., powinna znaleźć się w decyzji kończącej sprawę (tj. wymienionej wart. 151 k.p.a.). Wojewoda odstąpił na etapie formalnym przedmiotowego postępowania wznowieniowego od oceny merytorycznej obszaru oddziaływania planowanej inwestycji przedstawionej w zaskarżonym postępowaniu.

Jedynie na marginesie - nie naruszając zasady dwuinstancyjności - zwrócono uwagę, że w uzasadnieniu ocenianego orzeczenia, organ l instancji przedwcześnie (na etapie formalnym) oraz zbyt ogólnikowo (naruszenie art. 107 k.p.a.) stwierdził, że z uwagi na odległości między budynkiem nr [...] a projektowaną zabudową, przepisy § 10-13 i § 57-60 warunków technicznych nie mają zastosowania, a planowana inwestycja nie wpłynie ani na możliwość dotychczasowego korzystania z nieruchomości wnioskującego, ani na swobodną jej zabudowę w przyszłości (str. 7). Wymienione przepisy jak najbardziej mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie, szczególnie że działka nr [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym nr [...]. W wyznaczeniu obszaru oddziaływania ma bowiem znaczenie, czy inwestycja wpływa na swobodną zabudowę działek sąsiednich (w stopniu mniejszym lub większym - w tym także ponadnormatywnym, tj. uniemożliwiającym w ogóle uzyskanie pozwolenia na budowę). Ponadto zauważono, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ l instancji stwierdził, cyt. "projekt (...) nie przewiduje utworzenia ani budowy skarp ziemnych ze względu na konfigurację terenu. Działka jest płaska". Opis ten jest sprzeczny ze stanem faktycznym, gdyż zgodnie z treścią rysunku PZT wzdłuż granicy północno-wschodniej terenu inwestycji, w odległości 1,7 m i 2,38 m od działek skarżącego zaprojektowano około dwumetrową skarpę. Pozostaje to jednak bez związku z tym, że teren inwestycji faktycznie jest prawie płaski (zaprojektowano obniżenie poziomu "zerowego" budynków i terenu projektowanego w stosunku do działek sąsiednich).

W uzasadnieniu postanowienia z 28 sierpnia 2018 r., niezgodnie ze stanem faktycznym stwierdzono także, iż "zaprojektowano dodatkowo dwa miejsca postojowe dla karetek, policji, gości, w odległości 20,31 m od granicy działek nr: [...] i [...]. Nie jest istotna odległość miejsc postojowych na terenie inwestycji od budynku (...) od granicy działki [...] i [...] (...), gdyż projektuje się miejsca postojowe w garażach wbudowanych". Zgodnie z projektem budowlanym przewidziano zarówno garaże wbudowane, jak i dwa zewnętrzne miejsca postojowe, których odległość od północno-wschodniej granicy działki nr [...] wynosi około 5 m (a nie 20,31 m). Lokalizacja tych dodatkowych miejsc jest bez wątpienia elementem zagospodarowania terenu, zatem musi być zgodna z przepisami § 18-21 warunków technicznych i nie można twierdzić, że w ogóle nie bada się jej wpływu na ewentualne ograniczenie swobodnej zabudowy nieruchomości Skarżącego, ponieważ są to miejsca dodatkowe (nieobligatoryjne) wobec zaprojektowanych garaży wbudowanych, wystarczających do obsługi komunikacyjnej przedmiotowej inwestycji.

Skarżący wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o wznowieniu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, co jednak nie było możliwe, gdyż organ odwoławczy nie jest właściwy do orzekania co do istoty sprawy, tj. wydania postanowienia o wszczęciu przedmiotowego postępowania wznowieniowego.

Organ l instancji ustalił, że skarżący dochował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, opierając się w tym względzie na jej oświadczeniu. Zagadnienie to nie budzi wątpliwości organu odwoławczego.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie dwie spółki:

< Firma A (sygn. II SA/Kr 1170/19) oraz

< [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] spółka komandytowa z siedzibą w K. (sygn. II SA/Kr 1171/19).

Obie te sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia zarządzeniem z dnia 26 marca 2020 r. (k. 152).

Firma A w skardze zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.:

1) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez:

a) błędne uznanie przez organ II instancji, że w toku postępowania przed organem I instancji miały miejsce naruszenia przepisów postępowania, co skutkowało wydaniem decyzji o uchyleniu postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, w sytuacji braku spełnienia przesłanek kasacyjnych z art. 138 § 2 k.p.a.,

b) dokonanie oceny merytorycznej zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie rozstrzygnięcia w zakresie uznania wnioskodawcy za stronę postępowania, podczas gdy wydając decyzję kasacyjną organ nie powinien był powstrzymać się od wydawania merytorycznych rozstrzygnięć,

2) art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. w związku z art. 15 k.p.a. przez nieuzasadnione uchylenie się od wydania decyzji merytorycznej.

Na podstawie tych zarzutów skarżąca spółka wniosła o uchylenie postanowienia Wojewody z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawie znak: [...] w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (decyzja kasacyjna), powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, może być podjęta tylko wyjątkowo, w sytuacjach określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Decyzja kasacyjna może być zatem jedynie w sytuacji gdy spełnione zostaną kumulatywnie dwie przesłanki wskazane w art. 138 § 2 k.p.a., a mianowicie:

1) stwierdzenie, przez organ II instancji, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania;

2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W niniejszej sprawie organ II instancji błędnie przyjął, że spełnione zostały obydwie te przesłanki, podczas gdy, w ocenie skarżącego, nie miało miejsca naruszenie przepisów postępowania w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji oraz zakresu sprawy został dostateczne wyjaśniony przez organ I instancji. W związku z powyższym, nie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji kasatoryjnej (uchylającej postanowienie i przekazującej do ponownego rozpatrzenia).

Organ II instancji błędnie uznał, że decyzja organu I instancji narusza przepisy postępowania. Podkreślono, że Prezydent Miasta K. odmawiając wznowienia postępowania prawidłowo uznał, iż brak jest podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na brak legitymacji wnioskodawcy do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania.

Zdaniem skarżącej spółki w okolicznościach tej sprawy organ I instancji w sposób prawidłowy wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.

Ponadto, organ II instancji naruszył przepisy prawa procesowego, rozstrzygając w zaskarżonym postępowaniu, że Wnioskodawca powinien był być uznany za stronę postępowania przez organ I instancji oraz uznając, że nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji.

Dodatkowo organ nie wyjaśnił uznania, że w przedmiotowym przypadku pozostaje konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który ma wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Firma B w K.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.:

1) art. 156 § 1 pkt. 4) k.p.a. poprzez wydanie decyzji na rzecz podmiotu nie będącego stroną, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia,

2) art. 138 § 2 k.p.a poprzez błędne uznanie przez organ II instancji, że w toku postępowania przed organem I instancji miały miejsce naruszenia innych przepisów postępowania, podczas gdy poza skierowaniem postanowienia do osoby nie będącej stroną Prezydent nie popełnił innych naruszeń postępowania.

Na podstawie tych zarzutów wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia Wojewody w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta K., ewentualnie o uchylenie postanowienia Wojewody, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi spółka wskazała, że zarówno organ I instancji jak i Wojewoda błędnie skierowali postanowienie do osoby prawnej nie będącej stroną w sprawie, gdyż na dzień wszczęcia tego postępowania oraz wydawania ww. postanowień nie była już uprawniona z decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja Prezydenta Miasta K. nr [...].[...] z dnia 15 marca 2018 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę została przeniesiona na spółkę [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 8 maja 2018 r. nr [...].[...] w sprawie znak: [...] (kopię tej decyzji dołączono do skargi). Stroną postępowania powinna być zatem spółka [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] spółka komandytowa. Organ II instancji w zaskarżonym postanowieniu, a wcześniej organ I instancji naruszyli art. 156 § 1 pkt. 4) k.p.a. poprzez skierowanie postanowień do osoby prawnej niebędącej stroną.

Ponadto spółka powtórzyła argumentację pierwszego ze skarżących, iż - za wyjątkiem niewłaściwie określonej strony postępowania - postanowienie organu I instancji było prawidłowe, a w sprawie nie było podstaw do wydawania postanowienia o charakterze kasatoryjnym.

W odpowiedziach na obie skargi Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej zwanej p.p.s.a. - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., gdyż przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.

Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu nieważności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji z uwagi na skierowanie ich do podmiotu niebędącego stroną w sprawie.

Tytułem przypomnienia: decyzja Prezydenta Miasta K. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę z dnia 15 marca 2018 r., znak: [...], której dotyczy sprawa o wznowienie, została wydana dla inwestora - [...] sp. z o.o. w K..

Następnie decyzją z 8 maja 2018 r., znak [...], nr [...].[...] Prezydent Miasta K. przeniósł wymienioną decyzję na [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] spółka komandytowa w K.. Podstawą prawną przeniesienia decyzji był art. 40 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym organ, który wydał decyzję określoną w art. 28, jest obowiązany za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innego podmiotu, jeżeli przyjmuje on wszystkie warunki zawarte w tej decyzji oraz złoży oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2. W myśl art. 40 ust. 3 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę lub o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji.

Istotne jest, że orzekając w tym trybie nie dokonuje się zmiany treści ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz jedynie przenosi uprawnienia z niej wynikające na inny podmiot. Decyzja pierwotna w dalszym ciągu pozostaje w obrocie prawnym, a decyzja przenosząca funkcjonuje jako odrębny akt administracyjny. Niewątpliwie na skutek takiego przeniesienia dokonanego w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane zmienia się podmiot uprawniony do prowadzenia robót budowlanych (adresat decyzji), jednakże w żadnym wypadku nie można zgodzić się, że pierwotny inwestor traci legitymację do występowania w charakterze strony w postępowaniach nadzwyczajnych dotyczących tej pierwotnej decyzji. Z uwagi na ścisłe powiązanie obu tych aktów prawnych nowy inwestor również powinien brać udział w postępowaniach nadzwyczajnych obejmujących decyzję pierwotną. W ramach takiego postępowania może dojść do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego, a wówczas decyzja przenosząca będzie niejako "zawieszona w próżni". Niewątpliwie więc nowy inwestor ma więc interes prawny w rozstrzygnięciu na przykład sprawy wznowienia postępowania zakończonego pierwotną decyzją o pozwoleniu na budowę.

W konsekwencji miał również legitymację do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, której rozstrzygnięcie może mieć wpływ na jego interes prawny w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma mowy o skierowaniu zaskarżonego postanowienia czy też poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta K. do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Z kolei pominięcie w tym postępowaniu nowego inwestora – w okolicznościach tej konkretnej sprawy – nie skutkuje koniecznością uwzględnienia skargi. Po pierwsze bowiem: na obecnym etapie sprawa wraca do organu I instancji, który będzie rozpoznawał ją od początku. W tym postępowaniu, jak już wyżej stwierdzono, aktualny inwestor powinien brać udział jako strona, zatem będzie miał okazję przedstawić swoje stanowisko. Po drugie zaś: trzeba zwrócić uwagę na bliskie powiązania kapitałowe pomiędzy oboma skarżącymi spółkami tj. pierwotnym i aktualnym inwestorem przedmiotowych robót budowlanych: spółka [...] sp. z o.o. jest jednym z trzech wspólników spółki [...] sp. z ograniczoną odpowiedzialnością [...] spółka komandytowa i jedynym uprawnionym do reprezentacji nowego inwestora. W pewnym uproszczeniu do reprezentacji obu skarżących spółek jest uprawniona ta sama osoba fizyczna tj. M. T., którego podpis widnieje pod obydwoma wniesionymi skargami. Ta sama osoba udzieliła w imieniu spółki [...] sp. z o.o. pełnomocnictwa do reprezentowania w tej sprawie przed organami administracji (k. 22 akt administracyjnych II instancji). Oczywiste jest więc, że już na tym etapie obie spółki były świadome toczącego się w trybie nadzwyczajnym postępowania. Nowy inwestor poinformował o swojej legitymacji dopiero po wydaniu ostatecznego postanowienia przez Wojewodę, wnosząc rozpoznawaną obecnie skargę do WSA. Nawet jeśli w sensie formalnym spółka będąca nowym inwestorem nie została powiadomiona o postępowaniu wznowieniowym, to jednak nie można zgodzić się, że w ten sposób naruszono jej jakiekolwiek uprawnienia.

Zarzut nieważności poprzez skierowanie zaskarżonego postanowienia do podmiotu niebędącego stroną w sprawie nie zasługiwał więc na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził również z urzędu podstawy wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) poprzez niezawinione przez stronę pominięcie nowego inwestora.

Przechodząc do zarzutów dotyczących nieprawidłowego uchylenia postanowienia organu I instancji trzeba również uznać je za nieuzasadnione.

Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zgodnie zaś z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b.

Na tle tych przepisów w orzecznictwie sądowym wykształcił się jednolity pogląd, który w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zaprezentował Wojewoda. Na pierwszym etapie sprawy, oprócz kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie, bada się jedynie to, czy we wniosku została powołana podstawa wznowienia wynikająca z przepisów prawa. Tylko w razie oczywistego braku takiej przesłanki można wydać postanowienie o odmowie wznowienia. Natomiast w sytuacji, kiedy badanie podstawy wznowienia (w tym przypadku: czy B. L. został bez własnej winy pozbawiony udziału w postępowaniu zmierzającym do wydania pozwolenia na budowę) wymaga zbadania obszaru oddziaływania inwestycji, badanie to musi odbywać się na kolejnym etapie tj. po wydaniu postanowienia o wznowieniu, a przed wydaniem decyzji na podstawie art. 151 § 1 k.p.a.

Z akt sprawy wynika, że B. L. jest właścicielem nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, zatem nie można przyjąć, że jego brak legitymacji ma charakter oczywisty. Na tę okoliczność wskazuje także treść uzasadnienia postanowienia Prezydenta Miasta K., który analizie obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji w kontekście nieruchomości wnioskodawcy poświęca sześć z dwunastu stron postanowienia. Organ I instancji szczegółowo opisuje i rozważa potencjalne możliwości oddziaływania inwestycji (m. in. odległość od granicy działek projektowanych budynków, placyku na gromadzenie odpadów, kwestię obsługi komunikacyjnej, bezpieczeństwa przeciwpożarowego, analizę przesłaniania i inne).

Organ I instancji podkreśla również, że co do zakresu badania wniosku o wznowienie postępowania co do przesłanek wznowienia na etapie wydawania postanowienia albo już po wznowieniu, na etapie wydawania decyzji – w doktrynie i orzecznictwie prezentowane są cztery stanowiska (str. 3 – 5 decyzji Prezydenta Miasta K.). Podzielając ostatni z prezentowanych poglądów organ I instancji pomija jednak okoliczność, że orzecznictwo sądów administracyjnych już od wielu lat jest w tym temacie jednoznaczne i opowiada się za drugim z wymienionych w uzasadnieniu postanowienia poglądów. Jako przykłady można wymienić następujące wyroki NSA:

< wyrok z dnia 19 grudnia 2019 r., II OSK 416/18 (LEX nr 2782350): "Jeżeli natomiast status strony postępowania podmiotu, który żąda wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wymaga poczynienia analizy i w tej mierze koniecznym staje się przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, to niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, a następnie dopiero we wszczętym już postępowaniu wyjaśnienie tej kwestii."

< wyrok z dnia 18 września 2019 r., II OSK 1833/19 (LEX nr 2740306) "Odmowa wznowienia postępowania na mocy art. 149 § 3 k.p.a. dotyczy tych przypadków, gdy wspomniane przeszkody są łatwo dostrzegalne, a ich stwierdzenie nie wymaga prowadzenia analiz lub uzyskania dodatkowych wyjaśnień. Nie można więc wykluczyć, że wniosek o wznowienie postępowania zostanie załatwiony negatywnie przez odmowę wszczęcia tego trybu nadzwyczajnego ze względu na nielegitymowanie się przymiotem strony przez wnioskodawcę, o ile brak ten jest oczywisty. Taki przypadek zachodzi w szczególności, gdy wnioskodawca nie powołuje się na swój interes prawny, lecz na potrzebę ochrony sprawiedliwości, praworządności, interes społeczny lub niezadowolenie ze sposobu funkcjonowania administracji publicznej."

< wyrok z dnia 15 lutego 2018 r., II OSK 999/16 (LEX nr 2446963): "Wszelkie czynności i rozważania merytoryczne na etapie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania są niedopuszczalne. Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia.".

Również Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela te poglądy jako najlepiej zabezpieczające uprawnienia wnioskodawców.

W kwestii zaś zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. trzeba wyjaśnić, że w okolicznościach niniejszej sprawy wydanie postanowienia reformatoryjnego i wznowienie postępowania przez Wojewodę nie było możliwe z uwagi na właściwość organów, określoną w art. 150 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 (tj. w zakresie wydania postanowienia o wznowieniu bądź też o odmowie wznowienia) jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Nie ulega wątpliwości, że kwestionowane pozwolenie na budowę zostało w ostatniej instancji wydane przez Prezydenta Miasta K., a zatem nie jest możliwe, aby postanowienie wznawiające wydał Wojewoda. Taką interpretację omawianych przepisów zaprezentował również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 maja 2018 r., II OSK 1972/16 (LEX nr 2517586): "Jeżeli organ II instancji wbrew stanowisku zawartemu w postanowieniu organu I instancji uznał, że spełnione zostały warunki formalne do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, powinien był uchylić zaskarżone postanowienie celem wszczęcia postępowania wznowieniowego, dopiero w ramach którego możliwa była ocena wskazanych przesłanek wznowieniowych".

W świetle powyższego zarzuty obydwu skarg okazały się nieuzasadnione, a zaskarżone postanowienie oceniono jako prawidłowe. Dlatego też obie skargi podlegały oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.