Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 84/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 111 par. 1a
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi G. G. - organ prowadzący [...] "S" w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. uchyla postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego G. G. - organ prowadzący [...] "S" w G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz Gminy G. ustalił G.G. – organowi prowadzącemu N w G.:

- kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości: [...] zł, za okres od dnia

1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. — przypadającą do zwrotu do budżetu Gminy G. wraz z odsetkami;

- kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości: [...] zł, za okres od dnia

1 stycznia 2013 r. do dnia 31 maja 2013 r. — przypadającą do zwrotu do budżetu Gminy G. wraz z odsetkami.

Organ I instancji, wskazał także na sposób liczenia terminu naliczania odsetek należnych od powyższych kwot, naliczanych jak od zaległości podatkowych: od dnia następującego po upływie 15 dni od dnia przekazania G.G. wystąpienia pokontrolnego, tj. od dnia 21.12.2013 r.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że w okresie od 28 marca 2013 roku do 30 września 2013 roku przeprowadzono kontrolę w zakresie zgodności przekazywanych przez G.G. informacji o liczbie uczniów

w N. w G. ze stanem faktycznym za okres od 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 maja 2013 r.

W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości dotyczące 25 uczniów, skutkujące wszczęciem w dniu 7 czerwca 2013 r. postępowania administracyjnego

w związku z pobraniem dotacji w nadmiernej wysokości.

W kończącej powyższe postępowanie decyzji, organ I instancji stwierdził, że przy realizacji zadań przez stronę wystąpiły nieprawidłowości, polegające na zawyżeniu liczby uczniów przedszkola podawanej w miesięcznych informacjach, na których organ przekazywał dotację w miesiącach od stycznia 2012 r. do maja 2013 r. (k. 125-114, 112-108), o 118 uczniów w 2012 r. i 29 uczniów w 2013 r., co naruszało art. 90 ust. 2b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Podkreślono, że dotacja przysługuje na każdego ucznia, a więc niezgodne z prawem jest podawanie i otrzymywanie dotacji na osoby, które nie są uczniami dotowanej jednostki oświatowej. Wskazano, że zawyżenie liczby uczniów wynikało głównie z ustaleń poczynionych na podstawie oświadczeń rodziców.

Wyliczono, że strona pobrała dotację w nadmiernej wysokości na kwotę [...] zł w 2012 r. i [...] zł w 2013 r., ([...]zł tj. kwota [...] zł wykazana w protokole kontroli i kwota [...] zł przekazana Kontrolowanemu w listopadzie 2013 r. jako wyrównanie dotacji za okres od stycznia do maja 2013 r.) na ww. 29 uczniów, w ramach kwoty wyrównującej dotację za wszystkich uczniów za okres od stycznia do listopada 2013 r.

W tej sytuacji na podstawie art. 252 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.

o finansach publicznych zażądano zwrotu dotacji.

W odwołaniu od powyższej decyzji, strona wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zarzuciła:

1. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez:

a) brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego polegającego na pominięciu okoliczności podnoszonych przez G.G. świadczących

o przypadkach zwolnienia niektórych uczniów z opłat na mocy porozumienia między rodzicami a właścicielem oraz opłat ponoszonych przez Ośrodek Pomocy Społecznej;

b) brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło Burmistrza Gminy G. do poczynienia

w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, przede wszystkim przez pominięcie faktu, iż dowód uiszczenia opłaty za czesne przez rodzica nie zawsze będzie wskaźnikiem faktycznej liczby uczniów, a czasowa nieobecność dziecka na zajęciach nie może być podstawą odmowy udzielenia dotacji lub jej pomniejszenia;

c) oparcie wniosków kontrolnych jedynie na podstawie oświadczeń rodziców, które nie mogą być wystarczającą podstawą do ustalenie faktycznej liczby uczniów

w badanym okresie z jednoczesnym brakiem zbadania stosownych dokumentów, na podstawie których możliwe jest ustalenie liczby uczniów, tj. ksiąg uczniów i dzienników lekcyjnych;

2. naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez wyjście poza zakres prowadzonego postępowania administracyjnego, polegające na rozstrzygnięciu czasookresu nie objętego przedmiotowym postępowania;

3. naruszenie art. 6 k.p.a. w z związku z art. 90 ust. 3f ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, poprzez działanie bez ustawowego upoważniania i w związku z tym działanie z przekroczeniem przyznanych kompetencji w wyniku dokonania kontroli poza siedzibą jednostki kontrolowanej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] Nr [...] orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia (pierwotna treść decyzji).

W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy powołując się na przepisy ustawy

o systemie oświaty, ustawy o finansach publicznych, stwierdził, że organ I instancji, powziąwszy wątpliwość co do prawidłowości wydatkowania dotacji zasadnie podjął działania zmierzające do weryfikacji zgodności ze stanem faktycznym dokumentów -przedstawionych przez beneficjenta - na podstawie których doszło do wypłaty stronie środków publicznych.

Mając na względzie całokształt zgromadzonych w toku postępowania dowodów, w tym w szczególności liczne oświadczenia rodziców dzieci znajdujące się w aktach, organ odwoławczy uznał, że nie sposób kwestionować ustalenia organu I Instancji, iż dokumenty przedkładane przez stronę a stanowiące dalej podstawę wypłaty środków publicznych należało ocenić jako niewiarygodne. W ocenie organu odwoławczego, liczba stwierdzonych przypadków odstępstw między stanem faktycznym a stanem zadeklarowanym przez beneficjenta, pozwalała na uprawnione stwierdzenie istniejącej w placówce strony praktyki wykazywania jako uczniów takich dzieci, które w rzeczywistości przymiotu ucznia przedszkola S. nie miały czy to z powodu nie podjęcia nauki, zmiany placówki czy to uczęszczania do innej placówki o statusie żłobka. Sięgnięcie po inne dowody – jak wywiódł organ odwoławczy - jak daty wpłat czesnego czy oświadczenia rodziców co do uczęszczania dziecka do przedszkola należy uznać za działanie w pełni realizujące zasadę art. 7 i art. 77 kpa. Weryfikacją takich okoliczności jak stan wiedzy rodzica oraz wpłaty czesnego jako komplementarnymi dowodami - organ zastąpił w istocie działania, które powinny były być na bieżąco podejmowane przez beneficjenta, o ile zmierzał on do przedstawiania rzetelnych, zgodnych ze stanem faktycznym danych o liczbie uczniów.

W ocenie Kolegium, organ otrzymując dokumentację w takim a nie innym kształcie był zobligowany do wypłaty dotacji w wysokości wykazywanej przez stronę, jeśli jednak okazało się ex post, iż dane wyzkazane w dokumentacji były niezgodne ze stanem faktycznym, był zobligowany do domagania się zwrotu środków publicznych wraz z odsetkami.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...], wydanym z urzędu na podstawie art. 111 § 1a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej zwanej: "k.p.a.", Kolegium, sprostowało rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia 28 listopada 2014r. poprzez wykreślenie sentencji decyzji: "orzeka o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia" i wpisaniu w powyższe miejsce sentencji o treści: "orzeka o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy". W uzasadnieniu zostało wskazane, że po wysłaniu stronom decyzji dostrzeżono oczywistą rozbieżność pomiędzy zawartą w decyzji sentencją a treścią decyzji i podstawą prawną.

W skardze wywiedzionej na powyższą decyzję Kolegium z dnia 28 listopada 2014 r., G.G. – organ prowadzący N. w G., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji w całości, ewentualnie z ostrożności procesowej o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na oczywistym i niewątpliwym naruszeniu zasad ogólnych postępowania (art. 6, 7, 8, 10 i 77 k.p.a.), polegające na tym, iż w sposób niebudzący wątpliwości, powyższe zasady w trakcie prowadzonego postępowania zastosowano w sposób nieprawidłowy, w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu. Szereg uchybień postępowania doprowadził do ustalenia błędnego stanu faktycznego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania nieważnej decyzji;

- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 10 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niepełne zgromadzenie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia błędnego stanu faktycznego;

- art. 7 oraz art. 8 k.p.a. w zw. z art. 90 ust. 3e i 3f ustawy z 7 września 1991 r.

o systemie oświaty, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że przeprowadzona w placówce skarżącego kontrola, została wykonana

w sposób prawidłowy, w sytuacji kiedy podejmowane przez kontrolującego czynności dokonane zostały bez ustawowego upoważnienia, a także z nadużyciem przyznanych kontrolującemu uprawnień, a postępowanie kontrolne nie było przeprowadzone rzetelnie i obiektywnie, z pominięciem dowodów przedstawianych przez stronę,

- art. 107 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez sprzeczność rozstrzygnięcia decyzji z jej uzasadnieniem;

- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 111 § 1a k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie sprostowania rozstrzygnięcia decyzji, w sytuacji kiedy ustawa jako jedyną dopuszczalną formę ingerencji w treść sentencji dopuszcza jej uzupełnienie.

W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł analogiczną argumentację jak

w odwołaniu. Wskazał, że organ nie zweryfikował podnoszonych przez stronę okoliczności, że w określonych przypadkach na mocy porozumienia z rodzicami byli oni zwalniani z opłaty za przedszkole oraz że część opłat ponosił ośrodek pomocy społecznej. Zdaniem skarżącego nie zostało wykazane dlaczego organ nie dał wiary udostępnionym do kontroli dziennikom lekcyjnym, księgom ewidencji dzieci, dowodom wpłat KP za czesne. Podniósł też, iż organ nie przesłuchał prowadzącego przedszkole G.G., dyrektor przedszkola S.B., a także sekretarz przedszkola I.J., wskazując, że jest to niezbędne w razie ewentualnego przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Prowadzący przedszkole na czas kontroli udostępnił wszelką dokumentację znajdującą się w jego posiadaniu. W związku z tym, w jego ocenie, niedopuszczalne było przeprowadzenie kontroli poza siedzibą jednostki kontrolowanej, z wykorzystaniem uzyskanych podczas kontroli danych rodziców i to bez udziału strony. Kolegium nie ustosunkowało się także do podnoszonego przez skarżącego zarzutu niewłaściwego sformułowania wysyłanych rodzicom oświadczeń, które z jednej strony wprowadzały adresatów w błąd, ponieważ treść sugerowała udzielenie rodzicom dotacji, a z drugiej strony wywołało obawę zwrotu nieuiszczonej opłaty za przedszkole.

Skarżący wskazał także, że w sytuacji, gdy treść uzasadnienia decyzji jest sprzeczna z jej rozstrzygnięciem niemożliwa jest jej korekta poprzez postępowanie naprawcze - sprostowanie, albowiem po pierwsze organ nie ma ustawowych ku temu podstaw, po wtóre jest to najważniejszy z elementów decyzji, w związku z czym jedynym rozwiązaniem jest usunięcie wadliwej decyzji z obrotu prawnego.

Na potwierdzenie swojego stanowiska przywołał: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 07 kwietnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 201/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 963/10) i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie z 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 296/09.

Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie mamy do czynienia z nieuprawnionym sprostowaniem sentencji za pomocą postanowienia, wydanego w innym składzie osobowym niż ten, który wydał decyzję.

Kolegium, w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W kwestii zarzucanego nieuprawnionego sprostowania zaskarżonej decyzji postanowieniem z dnia 5 grudnia 2014 r., organ wskazał, że możliwość taką dopuszcza znowelizowany na mocy art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18) art. 111 k.p.a. Zdaniem organu treść art. 111 § 1a k.p.a. umożliwia sprostowanie decyzji w ten sposób, że sentencja odpowiada treści uzasadnienia, zaś inna wykładnia ww. przepisu czyniłaby zbędną i nieracjonalną jego nowelizację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Spór w sprawie dotyczy zwrotu pobranej dotacji oświatowej przez skarżącego od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.

Zdaniem organu, skarżącemu jako organowi prowadzącemu N. w G. wypłacono części należnej dotacji w powyższym okresie w nadmiernej wysokości, ze względu na zawyżenie przez skarżącego liczby uczniów, którzy mieli uczęszczać do przedszkola.

Według skarżącego ustalając w wyniku kontroli liczbę rzeczywiście uczęszczających do przedszkola uczniów organ w sposób nienależyty zebrał i ocenił materiał dowodowy. Ponadto skarżący wskazał na brak upoważnienia osób przeprowadzających kontrolę oraz na niewłaściwe sprostowanie przez organ drugiej instancji sentencji decyzji będące w istocie jej merytoryczną zmianą.

Wskazać należy, że na podstawie art. 67 ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885, dalej u.f.p.), do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.).

Kwestia zwrotu pobranej dotacji musi być zatem rozważona w oparciu o zasady ogólne Kpa.

Zgodnie z art. 252 ust. 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (ust.3). Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (ust.4). Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (ust.5).

Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia:

1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem;

2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości (ust.6).

Powyższe oznacza, że w postępowaniu administracyjnym o zwrocie dotacji należy ustalić czy pobrana dotacja przez skarżącego była dotacją pobraną w nadmiernej wysokości.

Zasady udzielania dotacji między innymi dla niepublicznych przedszkoli zostały uregulowane w art. 90 ustawy z dnia 7 września 1991 rok o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Przepis ten w ust. 1 stanowi, że niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy. Zasady określania wysokości dotacji dla niepublicznych przeszkoli ustawodawca zawarł w art. 90 ust. 2b do 2 e ustawy o systemie oświaty. Sposób i cel przekazywania dotacji został określony przez ustawodawcę w art. 90 ust. 3c i 3d ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z treścią art. 90 ust. 3e ustawy o systemie oświaty organy jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 1a-3b, mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetów tych jednostek. Natomiast z art. 90 ust 3f ustawy o systemie oświaty wynika, że osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli przez organy, o których mowa w ust. 3e, mają prawo wstępu do szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania.

Przepis art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty stanowiący, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji, stanowi w istocie delegację dla organów stanowiących do wydawania uchwał uszczegóławiających zasady określone w przepisie art. 90 ustawy o systemie oświaty.

Korzystając z tej delegacji Rada Miejska w Goleniowie w dniu 27 czerwca 2012 roku wydała uchwałę Nr XXI/251/12, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego z 2012 r. pod pozycją 1907 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół, dla których Gmina Goleniów nie jest organem prowadzącym, oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania, następnie w dniu 28 listopada 2012 r. została wydana uchwała Nr XXV/293/12 zmieniająca wcześniejszą uchwałę, opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego z 2012 r. pod pozycją 2676. Uchwały te określiły tryb udzielania i rozliczania dotacji z budżetu Gminy oraz zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystanie w sposób zgodny z zapisami ustawy o systemie oświaty.

Zastosowanie do postępowań dotyczących tzw. dotacji oświatowych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego o jakim mowa w cytowanym powyżej art. 67 u.p.f. oznacza, że także w kwestiach proceduralnych przepisy kpa mają bezpośrednie zastosowanie.

Rozważania prawne w rozpoznawanej sprawie należy rozpocząć od najdalej idącej kwestii związanej z zarzutem naruszenia prawa procesowego polegającym na niewłaściwym zastosowaniu przez organ trybu sprostowania decyzji przewidzianego w art. 111 § 1a kpa.

Stosownie do treści art. 111 § 1 kpa strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Dnia 11 kwietnia 2011 roku weszła w życie nowelizacja komentowanego art. 111 kpa, do przepisu tego zostały dodane § 1a i § 1b, zgodnie z którymi: organ administracji publicznej, który wydał decyzję, może ją uzupełnić lub sprostować z urzędu w zakresie, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji (art.111 § 1a kpa), uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia (art.111 § 1b kpa). Celem powyższej nowelizacji było umożliwienie dokonania rektyfikacji decyzji nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu.

Analizując powyższy przepis wskazać należy, że przewiduje on możliwość wydania trzech rozstrzygnięć:

1. uzupełnienia decyzji co rozstrzygnięcia,

2. uzupełnienia decyzji co do prawa: odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego,

3. sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach, czyli odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego.

Innymi słowy tryb przewidziany przez ustawodawcę w art. 111 kpa może służyć do: uzupełnienia rozstrzygnięcia, uzupełnienia w zakresie obligatoryjnych pouczeń o odwołaniu, wniesieniu powództwa, czy skargi oraz sprostowania wadliwych pouczeń w tych samych kwestiach. Sprostowanie o jakim mowa w tym przepisie może zatem dotyczyć wyłącznie sprostowania pouczenia w kwestii: prawa odwołania, wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego. Przepis ten zatem nie może stanowić podstawy do sprostowania rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Podstawę sprostowania rozstrzygnięcia zawartego w decyzji może stanowić przepis art. 113 § 1 kpa, ale wyłącznie w zakresie: błędów pisarskich, rachunkowych, lub innych oczywistych omyłek pisarskich. Nie ma bowiem konkurencyjności pomiędzy instytucjami uregulowanymi w art. 111 kpa i art. 113 kpa, obie te instytucje dotyczą innych zakresów. Sprostowanie rozstrzygnięcia zawartego w decyzji jest zatem wyłącznie możliwe w trybie art. 113 § 1 kpa.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 5 grudnia 2014 roku na podstawie art. 111 § 1a kpa sprostowało własne rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia 28 listopada 2014 r. poprzez wykreślenie sentencji decyzji "orzeka o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia" i wpisanie w powyższe miejsce sentencji o treści: "orzeka o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy". W ten sposób Kolegium dokonało takiego sprostowania rozstrzygnięcia, które w istotny sposób zmieniło jego treść. Podkreślić także należy, że możliwość zastosowania trybu z art. 111 kpa dotyczy wad nieistotnych, czyli takich, które nie wiążą się z potencjalną możliwością usunięcia wadliwego aktu z obrotu prawnego, bądź jego zmiany, ze względu na to, że określona wada wywołała wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wada tego rodzaju możliwa jest do usunięcia w wyniku zastosowania środka prawnego lub środków nadzoru (por. Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz pod redakcją M Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013 str. 652). Biorąc za podstawę powyższe kryterium rozróżnienia wad istotnych i nieistotnych decyzji, nie sposób jest przyjąć, że wada polegająca na wydaniu rozstrzygnięcia o zupełnie innej treści od zamierzonej może być uznana za nieistotną. W takiej sytuacji organ w pierwszej kolejności powinien był, umożliwić stronie zaskarżenie decyzji o takim rozstrzygnięciu, jakie zostało w niej zawarte, gdyż wada dotyczyła podstawowej treści rozstrzygnięcia. Ponadto wskazać należy, że wady istotne decyzji nie mogą być usuwane także w trybie sprostowania przewidzianym w art. 113 § 1 kpa, który odnosi się do oczywistych błędów i omyłek.

W ocenie Sądu zatem rozstrzygnięcie organu drugiej instancji z dnia 5 grudnia 2014 r. o sprostowaniu decyzji w żaden sposób nie znajduje oparcia w treści art. 111

§ 1a kpa. Wydając powyższe postanowienie organ drugiej instancji dopuścił się naruszenia art. 111 § 1a kpa, naruszenie to należy uznać za mające zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż w sposób diametralny zmieniło właśnie treść zaskarżonej decyzji.

Z uwagi na okoliczność, że na powyższe postanowienie nie przysługiwało zażalenie, kontrola tego postanowienia musiała nastąpić w postępowaniu sądowym dotyczącym skargi na decyzję z dnia 28 listopada 2014 roku. Korzystając z dyspozycji art. 135 p.p.s.a. stosownie do której, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia, Sąd uznał, że dla końcowego załatwienia sprawy niezbędne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 5 grudnia 2014 roku o sprostowaniu decyzji z dnia 28 listopada 2014 roku i je uchylił.

W konsekwencji uznać należało, że zaskarżona decyzja z dnia 28 listopada 2014 roku dotknięta jest wadą rażącej dysproporcji pomiędzy rozstrzygnięciem, a jej uzasadnieniem, bowiem pomimo treści o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji

i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, uzasadnienie nie zawiera żadnych wskazań odnośnie wadliwości decyzji pierwszoinstancyjnej, słuszności zarzutów wniesionego przez stronę odwołania, ani wskazań do dalszego postępowania.

Za zasadny zatem należało uznać zarzut naruszenia przez organ drugiej instancji

art. 138 § 1 pkt 1 kpa naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w obrocie prawnym znalazła się decyzja, która jest obarczona wadą sprzeczności rozstrzygnięcia z uzasadnieniem. W konsekwencji zatem Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Ponownie rozpoznając sprawę organ drugiej instancji wyda decyzję, w której rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem będzie stanowiło jedną logiczną całość.

Wobec powyższej stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania, w ocenie Sądu ocena merytorycznych zarzutów stawianych zaskarżonej decyzji na tym etapie postępowania jest przedwczesna.

Postanowienie o kosztach postępowania podjęto na podstawie przepisów

art. 200 p.p.s.a. zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na koszty należne stronie złożyły się: wpis od skargi w wysokości [...] złotych, wynagrodzenie pełnomocnika określone stosownie do § 6 ust. 1 pkt 1 lit. f rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.