Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 603/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 130 a
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 102 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: par. 2 ust. 1 pkt 6, par. 3 pkt 2, par. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 134 poz 1133
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów.
article: art. 106 par. 3, art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I. Ch. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 841/11 w sprawie ze skargi I. Ch. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za usunięcie z drogi i przechowywanie pojazdu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od I. Ch. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Sygn. I OSK 603/12

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. II SA/Sz 841/11, oddalił skargę I. Ch. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za usunięcie z drogi i przechowywanie pojazdu.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 31 marca 2011 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie na podstawie art. 102 § 1, § 2 i § 4, art. 174 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), § 3 i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym administracji (Dz.U. Nr 50, poz. 449) odmówił I. Ch. przyznania wynagrodzenia za usunięcie z drogi i przechowywanie pojazdu marki P., nr rej. [...] za okres od dnia 30 czerwca 2003 r. do dnia przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że pismem z dnia 18 lutego 2011 r. zwrócił się do wnioskodawczyni m.in. o wskazanie podstaw, z których wywodzi prawo do należności objętej wnioskiem i przedłożenie dowodów na tą okoliczność, w szczególności dowodu potwierdzającego wyznaczenie parkingu prowadzonego przez wnioskodawczynię do przechowywania pojazdów usuniętych przez Policję, wskazanie wysokości wynagrodzenia i kosztów holowania, o jakich przyznanie wnosi i wskazanie podstaw ich ustalania, przedłożenie wszelkich dowodów potwierdzających, że podmiot prowadzący parking przy ul. F. [...] za okres objęty wnioskiem został wyznaczony przez starostę, jako podmiot prowadzący parking strzeżony służący do przechowywania pojazdów usuniętych z drogi.

I. Ch. na powyższe wezwanie organu nie odpowiedziała. Organ ustalił, że pojazd został usunięty z drogi w dniu 30 czerwca 2003 r. i od tego dnia do dnia jego przejścia na rzecz Skarbu Państwa przechowywanie pojazdu wykonywane było przez wspólników spółki cywilnej [...]. Do 30 grudnia 2003 r. pojazd stanowił własność L. J., który nie odebrał pojazdu z parkingu z powodu zażądania przez wspólników spółki, kwoty przekraczającej wartość pojazdu. Z uwagi na fakt, że pojazd ten nie został odebrany w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia z drogi przez uprawnioną osobę, na mocy art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd przeszedł na własność Skarbu Państwa. Wspólnicy spółki [...] zawarli z Komendantem Policji w dniu 20 marca 2000 r. umowę na przechowywanie pojazdów usuniętych z drogi, na okres 3 lat. W dniu umieszczenia pojazdu na parkingu umowa już nie obowiązywała. Wygasła także analogiczna umowa między tymi podmiotami w zakresie usuwania pojazdów zawarta w tym samym dniu i na taki sam okres. Organ podkreślił, że ze skutecznym żądaniem ustalenia i przyznania w trybie administracyjnym wynagrodzenia za dozór pojazdu, może wystąpić tylko podmiot prowadzący parking wyznaczony przez starostę na mocy obowiązującego w danym okresie przepisu prawa.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, podzielając stanowisko organu I instancji. Organ odwoławczy ponadto wskazał, że funkcjonariusz Policji, który wystawił dyspozycję usunięcia pojazdu nie jest organem administracji publicznej, ani tym bardziej organem uprawnionym do wyznaczania podmiotów usuwających pojazdy z dróg i parkingów na jakich takie pojazdy mają być umieszczane. W rozpoznawanej sprawie nie można też mówić o przymusie administracyjnoprawnym, gdyż przymus taki musi wynikać z konkretnej normy prawnej. W ocenie organu brak jest przepisu, który po 1 stycznia 2002 r. nakładałby na firmę [...] obowiązek usuwania pojazdów z drogi i przechowywania ich na parkingu. Między Skarbem Państwa a Spółką nie powstał więc stosunek administracyjnoprawny, o którym mowa w przepisach działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie I. Ch. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podnosząc, iż wydane ono zostało z rażącym naruszeniem prawa: art. 6, 7, 8, 9, 10 K.p.a. W piśmie z dnia 4 listopada 2011 r. skarżąca podniosła, że w związku z tym, iż sąd cywilny odrzucił pozew o wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu, to zgodnie z art. 66 § 4 k.p.a. organ nie może zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, jeżeli w tej sprawie sąd uznał się już za niewłaściwy. Oznacza to, że organ nie tylko nie może zwrócić podania, ale ma obowiązek merytorycznie rozpatrzyć sprawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając skargę uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Na wstępie Sąd przypomniał, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtował się pogląd, iż stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu jest typowym stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracyjnych (tak: uchwała SN z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt III CZP 47/07, postanowienie SN z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt V CSK 332/08, Lex nr 515452). Usuwanie pojazdów z drogi i dalsze postępowanie z tymi pojazdami stanowi wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym, które jest wykonywane przez organy administracji publicznej, a w części także z udziałem podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów.

Przywołując treść art. 130a ust. 5 i 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 czerwca 2003 r. Sąd wywiódł, że do nawiązania stosunku administracyjnoprawnego w dniu usunięcia pojazdu, tj. 30 czerwca 2003 r. mogło dojść tylko między podmiotami wyraźnie wskazanymi w obowiązujących przepisach, tj. między starostą, a prawidłowo wyznaczonym przez starostę podmiotem.

Sąd nie zgodził się z zarzutem skarżącej, że organ nie przeprowadził dowodów na okoliczność wyznaczenia Spółki do usunięcia pojazdu z drogi. Skarżąca wezwana przez organ w piśmie z dnia 18 lutego 2011 r. o przedłożenie dokumentów związanych z wyznaczeniem i umieszczeniem pojazdu na parkingu, na wezwanie nie odpowiedziała. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym zwłaszcza z pisma Urzędu Miasta Szczecin zawierającego, wskazanie podmiotów wyznaczonych przez Prezydenta Miasta Szczecin w latach 2002-2010 na podstawie art. 130a ust. 5 lub 5a ustawy Prawo o ruchu drogowym do usuwania pojazdów w trybie przepisów tej ustawy wynika, iż spółka [...] nigdy nie była takim podmiotem.

Odnosząc się do zawartego w piśmie procesowym z dnia 3 listopada 2011 r., zarzutu skarżącej, że skoro sąd powszechny odrzucił jej pozew o wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu, to zgodnie z art. 66 § 4 k.p.a. organ nie może zwrócić podania i ma obowiązek merytorycznie rozpatrzyć sprawę, Sąd podkreślił, że organ nie zwrócił podania skarżącej, lecz rozpatrzył je merytorycznie. Postanowienie o odmowie przyznania wynagrodzenia za usunięcie z drogi i przechowywanie pojazdu marki P. o nr rej. [...], jest formą merytorycznego rozpoznania wniosku. Analizując zarzuty skargi w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do wniosku, że podnoszone skargą zarzuty naruszenia prawa procesowego, nie zasługują na uwzględnienie. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., aczkolwiek oparty został na prawdziwej przesłance (organ odwoławczy przed wydaniem postanowienia nie zawiadomił strony o uprawnieniach płynących z tego przepisu), to jednak nie może prowadzić do uchylenia tego postanowienia, ponieważ zaniechanie organu, w ocenie Sądu, nie miało wpływu na wynik sprawy. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż spółka skarżącej nie była w dniu usunięcia pojazdu marki P. o nr rej. [...], podmiotem wyznaczonym przez starostę do wykonywania zadań o charakterze publicznym polegających na usuwaniu pojazdów z drogi w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Za chybiony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 6, 7, 8, 9 k.p.a., gdyż organy administracji w sposób wyczerpujący zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła I. Ch., reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego :

- art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione uznanie, iż mając na względzie podjęte przez skarżącą, jak i organy administracji czynności związane z usunięciem z drogi pojazdu marki P., stosunek prawny powstały w wyniku tych działań nie miał charakteru stosunku administracyjnego;

- art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w zw. z art. 138a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i nieuzasadnione uznanie, iż skarżący nie spełnia określonych tam przesłanek przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór;

- art. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż stosunek prawny powstały między skarżącą, a organami administracji nie ma charakteru stosunku administracyjnoprawnego, pomimo faktu, iż wcześniejszym postanowieniem z dnia [...] października 2007 r., sygn. akt [...] w tożsamym stanie faktycznym Sąd Rejonowy w Szczecinie odrzucając pozew skarżącej, uznał iż między stronami doszło do nawiązania stosunku administracyjnoprawnego, w konsekwencji doprowadzając do sytuacji, w której skarżącą pozbawiono jakiejkolwiek możliwości dochodzenia swych praw, co uznać należy za naruszenie zasady państwa prawa i sprawiedliwości społecznej;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik

sprawy :

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b oraz art. 134 §1 p.p.s.a. i nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organ powołanych wyżej przepisów prawa materialnego oraz wskazanych poniżej przepisów postępowania administracyjnego :

- art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, a także podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tymczasem w niniejszym postępowaniu nielojalne i bezprawne działania organów, polegające na ciągłej zmianie swojego stanowiska i odmiennej interpretacji przepisów w zależności od okoliczności i charakteru organów sądowych rozpatrujących niniejszą sprawę, doprowadziły do sytuacji, w której strona została pozbawiona możliwości ochrony swoich praw;

- art. 10 k.p.a. i to pomimo podkreślenia tych naruszeń w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku,

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie przez organ administracji w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym w szczególności nieustosunkowanie się do treści postanowienia z dnia [...] października 2007 r. sygn. akt [...] wydanego przez Sąd Rejonowy w Szczecinie odrzucającego pozew skarżącej oraz nieodniesieniu się do treści decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia [...] września 2004 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa samochodu osobowego marki P., nr rej. [...];

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w sposób wyczerpujący do wszelkich zarzutów skarżącej oraz niedokonanie wyczerpującej analizy wszelkich przedstawionych w sprawie dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, w tym w szczególności brak oceny okoliczności i podstaw decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia [...] września 2004 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa samochodu osobowego marki P., nr rej. [...] oraz pominięcie podnoszonych przez stronę okoliczności dotyczących pierwotnego rozstrzygnięcia sporu przez sąd cywilny;

- art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów tj. akt sprawy cywilnej sygn. akt [...], w której zapadło postanowienie o odrzuceniu pozwu skarżącej oraz dokumentów poprzedzających wydanie decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia [...] września 2004 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa samochodu osobowego marki P., nr rej. [...], mimo, iż było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.

Wskazując na powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej, przywołując treść art. 130 a ust. 1, 2, 3 i 4 pkt 1 oraz 130 a ust.10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jej autor wywodził, że fakt, iż skarżąca nie figurowała na oficjalnej liście jednostek wyznaczonych przez starostę do usuwania i przechowywania na parkingu strzeżonym usuniętych pojazdów, nie jest okolicznością uzasadniającą twierdzenie, że nie doszło do powstania stosunku administracyjnoprawnego między stronami. W ocenie skarżącej doszło do nawiązania tego stosunku, gdyż usunięcia pojazdu dokonano na polecenie uprawnionego do tego organu, jakim była Policja. Ponadto Naczelnik Sekcji Kryminalnej Komisariatu Policji wezwał właściciela pojazdu do odbioru samochodu z parkingu prowadzonego przez skarżącą, zgodnie z decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia [...] września 2004 r. orzeczono o przejęciu samochodu na rzecz Skarbu Państwa w uzasadnieniu wskazując, iż dokonano tego w oparciu o art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Na tej podstawie w skardze kasacyjnej wywodzono, że w przypadku, gdyby nie została zachowana procedura opisana w art. 130a ustawy, niedopuszczalnym byłoby wydanie decyzji o przejęciu pojazdu. Skoro jednak do przejęcia doszło, organ administracji uznał, iż zachowano procedurę wskazaną w powyższym przepisie, a zatem skarżącą i organ administracji łączył stosunek administracyjnoprawny.

Z uzasadnienia postanowienia z dnia [...] października 2007 r. o odrzuceniu pozwu, sygn. akt [...], autor skargi kasacyjnej wywodzi, że Sąd Rejonowy jednoznacznie wskazał, iż podstawą prawną umieszczenia i przetrzymywania przedmiotowego pojazdu na parkingu prowadzonym przez powodów był art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

W skardze kasacyjnej podniesiono, że przez błędną interpretację m.in. art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym skarżącą pozbawiono możliwości dochodzenia swych praw, co uznać należy za naruszenie zasady państwa prawa i sprawiedliwości społecznej wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP. Sąd nie dostrzegł także nielojalnych wobec strony, jak i pozbawionych podstawy prawnej działań organów administracji uczestniczących w całym postępowaniu. Ponadto nie poinformowanie strony o jej uprawnieniach, wynikających z art. 10 k.p.a., należy uznać za ciężkie naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na jego wynik. Zdaniem skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się w sposób wyczerpujący do wszelkich zarzutów skarżącej oraz nie dokonanie wyczerpującej analizy wszelkich przedstawionych w sprawie dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. W szczególności Sąd nie dokonał oceny okoliczności i podstaw decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia [...] września 2004 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa samochodu osobowego marki P., nr rej. [...] oraz pominął podnoszone przez stronę w piśmie procesowym z dnia 3 listopada 2011 r. istotne okoliczności dotyczące pierwotnego rozstrzygnięcia sporu przez sąd cywilny.

Według autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji powinien przeprowadzić z urzędu dowód uzupełniający z dokumentów tj. akt sprawy cywilnej sygn. akt [...] i dokumentów poprzedzających wydanie decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia [...] września 2004 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa samochodu osobowego marki P., nr rej. [...].

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie, wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W obszernym uzasadnieniu, odnosząc się kolejno do zarzutów skargi kasacyjnej, podzielił stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając skargę kasacyjną w granicach jej podstaw i podnoszonych zarzutów, zgodnie z art.183 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz.U. 2012 r., poz. 270), powoływanej jako "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W skardze kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie, powołując się na obie podstawy określone w art. 174 p.p.s.a., jej autor zarzucił zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak również naruszenie przepisów prawa materialnego.

Nietrafne są podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art.145 §1 pkt 1 lit. a i lit. b oraz art. 134 §1 p.p.s.a., które jej autor wiąże z naruszeniem art.7, art.10 i art.77 §1 k.p.a. Zauważyć należy, że podstawą prawną oddalenia skargi przez Sąd I instancji był art.151 p.p.s.a., zaś przepisów art.145 §1 pkt 1 lit. a i lit. b p.p.s.a. Sąd ten nie stosował. Przyjmując, co wynika z treści skargi kasacyjnej, że skarżący zarzuca Sądowi I instancji oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organ administracji art.7, art.10 i art. 77 §1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozważał słuszność podniesionych zarzutów. Naruszenie art.7 k.p.a. i art. 77 §1 k.p.a., polega według skargi kasacyjnej, na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności nie ustosunkowaniu przez organ administracji się do treści postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia [...] października 2007 r., sygn. akt [...] odrzucającego pozew oraz do treści decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia [...] września 2004 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa samochodu marki P., nr rej. [...]. Jak jednak wynika z uzasadnienia powołanego wyżej postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie odrzucenie pozwu nastąpiło na podstawie art.199 §1 pkt 1 k.p.c z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej. Sąd Rejonowy powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. III CZP 47/07 stwierdził, że niedopuszczalna jest droga sądowa w sprawie z powództwa jednostki prowadzącej parking przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę należności za parkowanie pojazdu, którego własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa, na podstawie art.130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Sąd cywilny uznał, że umieszczenie pojazdu na parkingu strzeżonym w trybie art.130 a wskazanej ustawy nie kreuje stosunku cywilnoprawnego, powstałe roszczenia nie mają charakteru roszczeń cywilnoprawnych, zaś sprawa o dochodzenie tych roszczeń nie jest sprawą cywilną w rozumieniu art.1 k.p.c. Sąd cywilny nie badał i nie dokonywał oceny zasadności pozwu w kontekście art.130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Sąd ten stwierdził jedynie, że powództwo oparte na art.130 a wskazanej ustawy winno być dochodzone w trybie administracyjnym. Dopiero w tym trybie mogły być badane podstawy i przesłanki wymienione w art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zauważyć trzeba, że wspomniana uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2007 r. podjęta została już po wytoczeniu przez skarżącą I. Ch. powództwa przed sądem cywilnym i po złożeniu przez organ odpowiedzi na pozew. Nie może dziwić w tym kontekście zmiana stanowiska organu, który po ukazaniu się uchwały Sądu Najwyższego w piśmie procesowym z dnia 11 lipca 2007 r. wniósł o odrzucenie pozwu, a nie jego oddalenie. Jest też oczywiste, że skoro roszczenia o wynagrodzenie za dozór pojazdu na podstawie art.130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym mogą być dochodzone na drodze administracyjnej, to dopiero w toku tego postępowania organ wyjaśnia, czy zachodzą podstawy do uwzględnienia żądania. Okoliczność wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzji o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa nie ma znaczenia dla oceny, czy skarżąca była jednostką wyznaczoną przez starostę do usuwania i przechowywania pojazdów na podstawie art.130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Należy również podzielić stanowisko Sądu I instancji, że pomimo nie zawiadomienia stron przez organ odwoławczy w trybie art.10 k.p.a. przed wydaniem postanowienia, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie stanowiło o pozbawieniu strony możliwości obrony swych praw. Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca została zawiadomiona o prowadzonym postępowaniu, pismem z dnia 18 lutego 2011 r. organ wzywał ją do zajęcia stanowiska w kwestiach w tym piśmie poruszonych, lecz na to wezwanie skutecznie doręczone, skarżąca nie odpowiedziała. Ponadto skarżąca uczestniczyła w toku całego postępowania administracyjnego.

Sąd I instancji nie naruszył art.141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada w pełni wymogom tego przepisu. Stawiany w tym kontekście zarzut, iż Sąd w uzasadnieniu wyroku nie odniósł się i nie dokonał oceny decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego o przejściu prawa własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa jest chybiony. Decyzja ta nie była przedmiotem zaskarżenia, a sam fakt wydania orzeczenia o przejściu własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa nie dowodzi, że skarżąca była podmiotem wyznaczonym przez starostę, zgodnie z wymogami art.130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd odniósł się do postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia [...] października 2007 r. o odrzuceniu pozwu, jak również do podnoszonych przez pełnomocnika skarżącej zarzutów zawartych w piśmie procesowym z dnia 3 listopada 2011 r.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art.106 § 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi uprawnienie dla sądu administracyjnego do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Zasadą jest, iż sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego i stanu faktycznego ustalonego przed organami administracji. Przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwie rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości i pozostawione uznaniu sądu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy takiej potrzeby nie było. Sąd I instancji dysponował treścią postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie o odrzuceniu pozwu, który w związku z tym nie rozpoznawał sprawy merytorycznie. Sąd I instancji trafnie uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.

Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - art.130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu, że między skarżącą a starostą nie doszło do nawiązania stosunku administracyjnoprawnego, gdyż skarżąca nie była podmiotem wyznaczonym przez starostę do usuwania pojazdów lub prowadzenia parkingu strzeżonego. Do tego zagadnienia sprowadza się istota sporu. Z treści art.130 a ust. 1 pkt 2 oraz ust.5 i 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, według brzmienia tego przepisu w dacie usunięcia pojazdu na parking, wynika, że pojazd jest usuwany z drogi przez jednostkę wyznaczoną przez starostę na koszt właściciela w przypadku nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia. Usunięty pojazd umieszcza się na parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Opłaty ustala rada powiatu. W ustępie 11 wskazanego przepisu ustawodawca zamieścił delegację dla Ministra Spraw Wewnętrznych do określenia m.in. trybu oraz warunków współdziałania z Policją i innymi podmiotami uprawnionymi do podejmowania decyzji o usunięciu pojazdu, jednostek usuwających pojazdy lub prowadzących parkingi strzeżone. W wydanym zgodnie z tą delegacją rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. ( Dz.U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 czerwca 2003 r., podmiotami współdziałającymi z Policją i innymi podmiotami uprawnionymi do podejmowania decyzji o usunięciu pojazdu są m.in. wyznaczone przez starostę jednostki usuwające pojazdy lub prowadzące parkingi ( §2 ust.1 pkt 6 ). Pojazd umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym ( §3 pkt 2). Usunięcie pojazdu z drogi przez podmiot, o którym mowa w § 2 ust.1 pkt 1-5 oraz ust.2 pkt 1 lub 2 polegało na wydaniu dyspozycji wyznaczonej przez starostę jednostce ( §4 ust.1). Trzeba mieć również na uwadze, że z dniem 1 stycznia 2002 r. na podstawie art. 5 w zw. z art. 1 pkt 86 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. 2001 r., Nr 129, poz. 1444) starosta został podmiotem uprawnionym do wyznaczania jednostek usuwających pojazdy z drogi oraz prowadzących parkingi, na których umieszcza się te pojazdy. Utracił także moc §10 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 14 stycznia 2000 r. ( Dz.U. Nr. 5, poz. 64) stanowiący o zawieraniu umów przez komendanta powiatowego Policji z przedsiębiorcami, którzy na podległym mu terenie będą wykonywać czynności usuwania i parkowania pojazdów ( § 11 powołanego wyżej rozporządzenia MSWiA z 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów).

Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy okolicznością bezsporną jest, że umowa z dnia 23 marca 2000 r. między [...] a Komendantem Miejskim Policji w Szczecinie o współdziałaniu w zakresie usuwania i przemieszczania pojazdów oraz współdziałaniu w zakresie parkowania była zawarta na okres trzech lat i w dacie 30 czerwca 2003 r. już wygasła. Firma [...] nie znalazła się także na liście podmiotów wyznaczonych do usuwania i prowadzenia parkingów dla pojazdów usuwanych z drogi w okresie od 2002 r. do 2010 r. Trafnie więc uznał Sąd I instancji, że skarżąca nie była podmiotem wyznaczonym przez starostę do realizacji zadań związanych z usuwaniem pojazdów i prowadzeniem parkingów dla pojazdów usuniętych, a zatem nie doszło do nawiązania stosunku administracyjnoprawnego. Stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu jest typowym stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracji ( por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2007 r. , sygn. III CZP 47/07, publ. OSNC 2008, Nr 7- 8, poz. 80). Ten stosunek administracyjny mógł być nawiązany tylko wówczas, gdy podmiot usuwający pojazdy z drogi i prowadzący parking dla takich pojazdów został wyznaczony do wykonywania tych zadań publicznych przez starostę. Okoliczność, że dyspozycję usunięcia pojazdu wydał Komendant Powiatowy Policji w Szczecinie nie stanowi, o tym że spółka [...] była podmiotem wyznaczonym zgodnie z wskazanymi powyżej przepisami. Znajduje to także potwierdzenie w stanowisku zajętym przez samą skarżącą I. Ch. w piśmie z dnia 28 sierpnia 2008 r. ( k. 64 akt adm.), w którym oświadczyła, że jej parking nie był parkingiem wyznaczonym. Trzeba również zauważyć, że pismem z dnia 6 września 2002 r., doręczonym w dniu 10 września 2002 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie zwrócił się do Komendy Miejskiej Policji w Szczecinie, aby nie przekazywano zatrzymanych pojazdów na parkingi prowadzone przez firmę [...] ( k. 3 akt adm.).

Powyższe prowadzi do wniosku, że nie doszło również do naruszenia art.102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art.138 a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Nie można również zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej naruszenia, zawartej w art.2 Konstytucji, zasady państwa prawa i sprawiedliwości społecznej przez pozbawienie skarżącej możliwości dochodzenia swych praw. Sąd I instancji trafnie ocenił, że organ administracji przeprowadził postępowanie wyjaśniające zgodnie z wymogami kodeksu postępowania administracyjnego i na tej podstawie wydał rozstrzygnięcie w sprawie.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust.2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).