Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 577/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 1 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1, art. 134
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 19, art. 156 par. 1 pkt 1, art. 21 par. 1 pkt 3, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 101 ust. 1, art. 17 pkt 11, art. 50 ust. 1, 3 i 6, art. 106 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2008 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta P., na podstawie art. 17 pkt 11, art. 50 ust. 1 , ust. 3 i ust. 6 oraz art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64 poz. 593) , a także przy uwzględnieniu uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...] w sprawie szczegółowych warunków przyznawania, ustalania odpłatności i zwalniania od opłat za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz trybu pobierania opłat postanowiono przyznać K.W. usługi opiekuńcze poprzez skierowanie do Dziennego Domu Pomocy Społecznej w G. przy ul. [...] będącego ośrodkiem wsparcia , na okres od [...] do [...].

Jednocześnie organ pomocy społecznej ustalił odpłatność za przyznaną usługę opiekuńczą w postaci pobytu w ośrodku wsparcia w wysokości [...]% całkowitych kosztów tj. [...] zł za każdy dzień pobytu.

Uzasadniając wskazane rozstrzygnięcie stwierdzono, iż dochód strony, która jest osobą samotną, przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, gdyż K.W. otrzymuje rentę w wysokości [...] zł miesięcznie. Ustalono nadto, iż stan zdrowia strony wymaga usług opiekuńczych , zwłaszcza w zakresie zaspokajania potrzeb wyższego rzędu poprzez zapewnienie kontaktów społecznych, co oferuje Dzienny Dom Pomocy Społecznej w G.

Od decyzji opisanej wyżej K.W. odwołał się, kwestionując w swoim odwołaniu zarówno rodzaj przyznanych mu usług opiekuńczych, czasokres , na jaki przyznano mu pomoc, jak i ich cenę.

Wskazał , powołując się na swoje schorzenia, iż konieczna jest dla niego rehabilitacja ruchowa w zakresie doprowadzenia do sprawności w wykonywaniu podstawowych, codziennych czynność, a nie rehabilitacja w zakresie potrzeb wyższego rzędu, jak określono w zaskarżonej decyzji. Poddał w wątpliwość czy po okresie [...] dni, na które przyznano mu pobyt w ośrodku wsparcia, jako schorowany [...] letni mężczyzna, jest w stanie zacząć normalne funkcjonowanie. W jego opinii usługi opiekuńcze powinny były zostać przyznane mu na okres [...].

Odnosząc się natomiast do wysokości odpłatności określonej w decyzji, odwołujący przywołał uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] w sprawie organizacji oraz szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia, z której wynikało, iż osoby skierowane do ośrodka ponoszą wyłącznie koszty wyżywienia, określone zgodnie z obowiązującą stawką wyżywienia na kwotę [...] zł przy odpłatności [...]%.

Wskutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ponownie rozpoznało sprawę i decyzją Nr [...] z dnia [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

Po dokonaniu analizy stanu faktycznego sprawy, powołując się na brzmienie przepisów art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej oraz na uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...] w sprawie szczegółowych warunków przyznawania, ustalania odpłatności i zwalniania od opłat za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz trybu pobierania opłat Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż organ pomocy społecznej I instancji był zobowiązany działać w oparciu o zacytowane normy prawne. Konsekwencją tego była konieczność ustalenia pełnej odpłatności za usługi opiekuńcze świadczone na rzecz odwołującego w Dziennym Domu Pomocy Społecznej w G.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, iż w ramach postępowania przed organem I instancji nie rozważono sprawy pod kątem występowania szczególnie uzasadnionego przypadku uzasadniającego częściowe lub całkowite zwolnienie od odpłatności ,nie mniej jednak w ramach odrębnego postępowania okoliczność ta została uwzględniona poprzez przyznanie odwołującemu decyzją z dnia [...] Nr [...] specjalnego zasiłku celowego w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na zmniejszenie obciążeń z tytułu ponoszenia odpłatności za pobyt w Dziennym Domu Pomocy Społecznej w G.

Odnosząc się do kwestionowanego przez odwołującego czasokresu przyznanej mu pomocy społecznej organ odwoławczy wskazał, iż przyznanie usług opiekuńczych w następnym okresie tj. od dnia [...] było przedmiotem odrębnego postępowania.

K.W., nie godząc się ze stanowiskiem organu odwoławczego, skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, w której ograniczył swój zarzut do zakwestionowania wysokości nałożonej na niego odpłatności z tytułu pobytu w ośrodku wsparcia.

Do skargi załączył uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] w sprawie organizacji oraz szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia, z której wynikało, iż odpłatność za pobyt w ośrodku obejmuje wyłącznie koszty wyżywienia, określone zgodnie z obowiązującą stawką wyżywienia, co przy [...]% odpłatności wynosi kwotę [...] zł.

W odpowiedzi na skargę , wnosząc o jej oddalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze powtórzyło argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zwanej dalej P.p.s.a..

Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.)

Wojewódzki Sąd Administracyjny kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania o braku możliwości uwzględnienia skargi.

Na wstępie należy przypomnieć, iż po myśli art. 19 k.p.a. organy administracji państwowej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

Pod pojęciem właściwości rozumieć należy zdolność prawną organu administracji do rozstrzygania określonego rodzaju spraw w postępowaniu administracyjnym. Właściwość ta wynikać musi z obowiązujących przepisów, czy rangi ustawowej, czy przepisów wykonawczych lub z zawartych w oparciu o ustawy porozumień. Właściwość organów administracji musi pozostawać ściśle określona i nie zachodzi w tej mierze jakakolwiek dowolność. W szczególności nie dopuszczalna jest zamienność właściwości organów administracji.

Przestrzeganie przepisów o właściwości jest obowiązkiem organu administracyjnego. Rozstrzygnięcie sprawy z naruszeniem tych przepisów uznane jest za ciężką wadę decyzji, która może skutkować stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Według przepisów procedury administracyjnej . właściwość miejscowa ustalana jest zasadniczo według miejsca zamieszkania strony postępowania administracyjnego (art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a).

Zasada ta powtórzona została w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64 poz. 593) / , gdyż zgodnie z jej art. 101 ust. 1 właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

Reasumując, właściwym miejscowo do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych , o co wnioskował skarżący zamieszkały w P., był wyłącznie Burmistrz Miasta P.

Trzeba podkreślić, iż wydanie pozytywnej decyzji w zakresie przyznania świadczeń w postaci usług opiekuńczych łączy się dla organu z konsekwencjami finansowymi. Konsekwencje te ponosi gmina właściwa miejscowo, chociażby przyznane stronie usługi opiekuńcze miałyby zostać wykonywane poza jej terytorium.

W przypadku, gdyby gmina decydująca o przyznaniu usługi opiekuńczej nie wykonywałaby jej, powierzając to zadanie na mocy porozumienie innej gminie, jest ona zobowiązana do zwrotu wydatków poniesionych przez wykonawcę usługi. Stwierdzenie to wynika wprost z treści przywołanego art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Skoro bowiem ustawodawca wprowadził zasadę, że właściwą do udzielenia pomocy jest gmina miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, oznacza to, iż ma ona nie tylko rolę decydenta w zakresie udzielania świadczeń ale także pokrywa koszty takiej pomocy. Jest zatem zobowiązana, jak wcześniej zauważa się, do zwrotu wydatków związanych z udzielonym wsparciem w przypadku świadczenia ich na mocy porozumienia, przez inną gminę.

Z tych więc przyczyn stosować musi regulację prawną odnoszącą się do jej budżetu, w szczególności regulację odnoszącą się do zwolnień z odpłatności i wysokości udziału strony w tej odpłatności. Nie każda bowiem gmina w Polsce ma jednakowe możliwości finansowania świadczeń z zakresu pomocy społecznej i zasady ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze według zasad obowiązujących w gminie świadczącej usługę mogłoby być nie adekwatne do sytuacji finansowej gminy miejsca zamieszkania strony.

Zauważa się, iż organ reprezentujący Gminę P. przyznał skarżącemu usługi opiekuńcze, które wykonywane być miały w ośrodku wsparcia będącym jednostką organizacyjną pomocy społecznej Gminy G. Łączyło się to z koniecznością przyjęcia na siebie przez Gminą P. obowiązku zwrotu wydatków Gminy G. związanych z przyznaną skarżącemu pomocą.

Stąd też słusznym było oparcie się organu wydającego decyzję na własnej regulacji prawnej w sprawie szczegółowych warunków przyznawania, ustalania odpłatności i zwalniania od opłat za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz trybu pobierania opłat zawartej w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...].

Koszt realizacji powierzonego Gminie G. zadania publicznego w jego rzeczywistej wartości obciążał bowiem budżet gminy P.

Strona natomiast ponosić powinna koszty przyznanej jej usługi opiekuńczej zgodnie z przyjętymi przez Gminę P. warunkami ustalania odpłatności, które oparte zostały na kryterium dochodowym. Koszt usługi opiekuńczej obciążający strony nie jest bowiem zawsze tożsamy z rzeczywistym wydatkiem gminy świadczącej usługę opiekuńczą .

Ze względu na wysokość uzyskiwanych dochodów skarżący obciążony został kosztami tymi w [...]%.

Tak też orzeczono w decyzji organu I instancji utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją.

Zauważa się nadto, iż zgodnie do treści pkt 8 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...] sprawie szczegółowych warunków przyznawania, ustalania odpłatności i zwalniania od opłat za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz trybu pobierania opłat organ pomocy społecznej nie ma obowiązku orzekać z urzędu w kwestii zwolnienia od odpłatności świadczeniobiorcy ze względu na szczególną jego sytuację

Jak wynika z przedstawionych Sądowi akt, skarżący nie wystąpił z takim wnioskiem. Wniosku takiego nie złożył również pracownik socjalny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny , biorąc pod uwagę przedstawione wyżej argumenty, uznał za niezasadny zarzut skarżącego co do nieprawidłowego ustalenia odpłatności za jego pobyt w Dziennym Domu Pomocy Społecznej w G. i orzekł jak w sentencji po myśli art. 151 P.p.s.a.