Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2431/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Prezes Instytutu Pamięci Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant ref. Paweł Jastrzębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu na rzecz J. T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: Prezes IPN, organ) decyzją Nr [...] z [...] lipca 2018 r. odmówił potwierdzenia spełnia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2018r. poz. 690 - dalej: ustawa o działaczach opozycji).

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2017 r. J. T. zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach

Po rozpatrzeniu wniosku Prezes IPN decyzją z dnia [...] czerwca 2018r. nr [...] odmówił potwierdzenia, że J. T. s. E., ur. [...] stycznia 1938r. spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. W uzasadnieniu decyzji Prezes IPN przytoczył treść art. 4 i 5 ww. ustawy. Organ wskazał również, że w wyniku przeprowadzonej kwerendy w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej odnaleziono następujące zapisy archiwalne dotyczące J. T.:

1) zapis do nr [...] z dziennika rejestracyjnego WUSW Z. ([...]) z treści którego wynika, że [...] czerwca 1986r. SB T. L. Pion VI rejestrował J. T. jako kontakt operacyjny. W dniu 18 stycznia 1990r. sprawę zdjęto z ewidencji i przekazano do archiwum. Akta sprawy zostały zniszczone;

2) zapis na karcie Mkr-3 z kartoteki ogólnoinformacyjnej KWMO/WUSW L. – B.- C.- Z. ( sygn. [...]) z dnia [...] stycznia 1990r. z treści którego wynika, że J. T. rejestrowany był przez Pion VI SB RUSW w T. do nr [...] jako kontakt operacyjny. W związku z utratą możliwości operacyjnych współpracę zakończono. materiały zostały wybrakowane komisyjnie w RUSW T. ze względu na małą wartość operacyjną;

3) zapis do nr [...] z protokołu brakowania akt SB RUSW T. (sygn.. [...] t. 3) z dnia [...] stycznia 1990r. z treści którego wynika, że w dniu [...] stycznia 1990r. komisyjnie zniszczono składającą się z 49 kart teczkę kontaktu operacyjnego o nr [...] (rok powstania teczki – 1986);

4) zapis na karcie [...] z kartoteki odtworzeniowej MSW w Warszawie (sygn.. [...]) z treści której wynika, że J. T., ur. [...] stycznia 1938r. nr ew. [...] był rejestrowany przez wydział VI WUSW Z.. Z treści zapisów wynika również, że ww. materiałów w archiwum po byłej SB WUSW Z. brak;

5) zapis na karcie [...] (karta rejestracyjna i personalna) z kartoteki odtworzeniowej MSW w [...] (sygn. [...]) z treści którego wynika, że J. T. w dniu [...] czerwca 1986r. został przerejestrowany na kontakt operacyjny z figuranta spraw operacyjnego rozpracowania pseudonim "[...]". Przerejestrowania dokonał ppor. K. S. insp. z pionu VI SB RUSW T.. Z treści wskazanej karty wynika także, że materiały sprawy operacyjnego rozpracowania pseudonim "[...]" nr [...] włączono do teczki KO (kontaktu operacyjnego) nr [...].

Organ wyjaśnił również, że kontaktem operacyjnym (KO) określano kategorię współpracy z SB. Jako KO określano osobę udzielającą potajemnie SB informacji. Osoby zarejestrowane jako KO zakładano teczkę kontaktu operacyjnego, w której gromadzono dokumenty dotyczące osoby KO oraz współpracy. Wpis do dziennika rejestracyjnego był ostatnim etapem rejestracji, po uprzednim zatwierdzeniu werbunku przez przełożonych. Wpis danej osoby do ewidencji organów bezpieczeństwa państwa w połączeniu z pochodzącą z tej ewidencji informacją o założeniu dla tej osoby teczki pracy i teczki personalnej (których oryginały zostały zniszczone) wskazują, że rejestracja nie była pozorna, a osoba ta podejmowała działania w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji.

Organ podkreślił, że Wojciech Frazik i Filip Musiał w rozdziale "Akta agenturalne w pracy historyka" zamieszczonym w książce "Wokół teczek bezpieki - zagadnienia metodologiczno- źródłoznawcze", red. Filip Musiał, IPN, Kraków 2006 r., s. 314 wskazali między innymi "Te bardzo sformalizowane i wieloetapowe procedury, w których udział musiało brać wiele osób (w przypadku zwykłego funkcjonariusza potrzebował on zwykle akceptację dwóch - trzech swoich przełożonych; pominięto tu całkowicie rolę i zadanie ewidencji w procesie pozyskiwania TW), zasadniczo uniemożliwiają sytuację, w której ktoś nieświadomie zostałby zarejestrowany jak agent w sieci agenturalnej". Ponadto Filip Musiał we wprowadzeniu do ww. publikacji IPN (s. 56) wskazał też: "Lektura publikowanych artykułów - wsparta własnym doświadczeniem nabranym w czasie pracy ze źródłami - uprawnia do odrzucenia wszelkich tez o mniejszej od innych dokumentacji wiarygodności akt proweniencji bezpieczniackiej".

Zdaniem organu rejestracja danej osoby w ewidencji w charakterze tajnego współpracownika, założenie jej teczki personalnej i teczki pracy, było możliwe tylko w związku ze sporządzeniem raportu ze spotkania werbunkowego i innych dokumentów wytworzonych przez tajnego współpracownika lub przy jego udziale tuż po spotkaniu, na którym został on pozyskany. Organ stwierdził zatem, że wymienione w decyzji dokumenty ewidencyjne zostały również wytworzone przy udziale wnioskodawcy (w ścisłym związku ze zdarzeniami, w których uczestniczył) w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. W ocenie organu brak jest podstaw do twierdzenia, że organy bezpieczeństwa państwa prowadziły pozorną ewidencję tajnych współpracowników lub informatorów.

Następnie organ wyjaśnił, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 4 ustawy o działaczach opozycji nie ocenia całej działalności wnioskodawcy, a jedynie bada, czy w archiwum zachowały się dokumenty o określonych cechach. Prezes IPN w wydawanej decyzji nie rozstrzyga o współpracy wnioskodawcy z organami bezpieczeństwa państwa, a jedynie informuje o treści dokumentów znajdujących się w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, według kryteriów wymienionych w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. Organ nie prowadzi też postępowania dowodowego w celu ustalenia faktów opisanych w dotyczących wnioskodawcy dokumentach.

Organ podkreślił, że z obowiązujących przepisów prawa wynika jednoznacznie, że Prezes IPN ma ustalić w toku postępowania administracyjnego w pierwszej kolejności – okoliczności wskazane w art. 4 ust.1 ustawy o działaczach opozycji, po drugie zaś – czy w archiwum Instytutu Pamięci narodowej znajdują się dokumenty o cechach określonych w art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji, a nie ustalać przebieg ewentualnej tajnej współpracy na podstawie m. in. wyjaśnień strony (czym zajmuje się sąd w postępowaniu lustracyjnym). Prezes IPN nie może uwzględnić w postępowaniu, materiału dowodowego w postaci ewentualnych wyjaśnień i informacji przekazywanych przez stronę informacji wynikających z przekazanych przez nią dokumentów czy oświadczeń świadków. W postępowaniu dotyczącym wydania decyzji administracyjnej w sprawie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ww. ustawy, przedmiotem postępowania nie jest bowiem ocena faktów opisanych w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, a jedynie stwierdzenie, że w zasobach IPN istnieją określone dokumenty spełniające konkretne cechy.

Reasumując organ stwierdził, że istotą prowadzonego postępowania było ustalenie, czy w zasobie archiwalnym IPN znajdują się dokumenty dotyczące J. T. spełniające kryteria, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. Tym samym organ zobowiązany był jedynie do badania czy treść odnalezionych dokumentów potwierdza, że zostały one wytworzone przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Tym samym w opisanym stanie faktycznym i prawnym organ nie mógł potwierdzić że J. T. spełnia warunki o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wskazane wyżej orzeczenie Prezesa IPN z dnia [...] czerwca 2018r. wniósł J. T. zaskarżając wskazaną decyzję w całości i zarzucając jej zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy jak i przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 4 ustawy o działaczach opozycji poprzez niezasadne ustalenie, że w archiwum IPN zachowały się dokumenty wytworzone przez skarżącego lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa, w sytuacji gdy na podstawie tych dokumentów nie można stwierdzić w jaki sposób zostały one wytworzone a w szczególności nie wynika z nich, aby zostały wytworzone przez skarżącego lub przy jego udziale;

- art. 7a k.p.a. poprzez interpretację przepisów prawa na niekorzyść skarżącego;

- art. 8, 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarte w niej ogólne stwierdzenia, co uniemożliwiło realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwiło dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności nie wyjaśnienie dlaczego organ przyjął, że w zasobach IPN istnieją dokumenty dot. J. T. spełniające konkretne cechy.

Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie ma rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej uwzględnienie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

W ocenie sądu Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja Prezesa IPN z dnia [...] czerwca 2018r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a naruszenie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz wymogu przedstawienia rzetelnej argumentacji na poparcie stanowiska organu, a więc zasad wynikających z art. 80 i 107 § 3 kpa doprowadziło do wydania negatywnej dla skarżącego decyzji mimo, że zdaniem Sądu, nie zaistniała przesłanka negatywna zawarta w art. 4 ust.2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2018r., poz. 690 – dalej: ustawa o działaczach opozycji). Organ tym samym niezasadnie wydał negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcie.

Stosownie do treści wskazanego wyżej art. 4 ustawy o działaczach status działacza opozycji lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje między innymi (pkt 2) osobie co do której w archiwum IPN nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Według art. 5 ust 1 ww. ustawy status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza w drodze decyzji administracyjnej szef urzędu ds. Kombatantów i osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez prezesa IPN, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacze opozycji lub osoby represjonowanej spełnia warunki o których mowa w art. 4 tej ustawy.

W sprawie nie jest sporne odnalezienie w wyniku kwerendy zasobów archiwalnych IPN m.in.: 1/ zapis do nr [...] z dziennika rejestracyjnego WUSW Z. (IPN [...]) z treści którego wynika, że [...] czerwca 1986r. SB T. Pion VI rejestrował J. T. jako kontakt operacyjny, 2/ zapisu na karcie Mkr-3 z kartoteki ogólnoinformacyjnej KWMO/WUSW L. – B. - C. - Z. ( sygn. [...]) z dnia [...] stycznia 1990r. z treści którego wynika, że J. T. rejestrowany był przez Pion VI SB RUSW w T. Lubelskim do nr [...] jako kontakt operacyjny, 3/ zapisu do nr [...] z protokołu brakowania akt SB RUSW T. (sygn.. [...] t. 3) z dnia [...] stycznia 1990r. z treści którego wynika, że w dniu [...] stycznia 1990r. komisyjnie zniszczono składającą się z 49 kart teczkę kontaktu operacyjnego o nr 11834 (rok powstania teczki – 1986), 4/ zapisu na karcie E-16 z kartoteki odtworzeniowej MSW w [...] (sygn. IPN [...]) z treści której wynika, że J. T., ur. [...] stycznia 1938r. nr ew. [...] był rejestrowany przez wydział VI WUSW Z.. Z treści zapisów wynika również, że ww. materiałów w archiwum po byłej SB WUSW [...] brak, 5/ zapisu na karcie [...] (karta rejestracyjna i personalna) z kartoteki odtworzeniowej MSW w [...] (sygn. IPN [...]) z treści którego wynika, że J. T. w dniu 4 czerwca 1986r. został przerejestrowany na kontakt operacyjny z figuranta spraw operacyjnego rozpracowania pseudonim "[...]".

Skarżący w skardze podnosi m. in jednak, że w zachowanych w IPN dokumentach nie ma żadnych śladów woli współpracy skarżącego z SB ani wiedzy skarżącego, że została mu założona "teczka kontaktu operacyjnego", aczkolwiek jak sam wskazuje w piśmie z dnia [...] maja 2018r. wiedział, że znajduje się w kręgu zainteresowań funkcjonariuszy SB.

Niewątpliwie rację ma Prezes IPN twierdząc, co przyznaje również w skarze skarżący, że w wydawanej decyzji nie rozstrzyga ani o statusie działacza lub osoby represjonowanej, ani też o ewentualnej współpracy wnioskodawcy z organami bezpieczeństwa państwa i nie ocenia całej działalności wnioskodawcy, dlatego nie prowadzi postępowania dowodowego w celu ustalenia prawdziwości faktów opisanych w dokumentach dotyczących wnioskodawcy. Niesłusznie jednak organ przyjmuje, że jego rolą jest wyłącznie informowanie o treści dokumentów znajdujących się w archiwum IPN według kryteriów wymienionych w art. 4 ww. ustawy.

W przypadku bowiem kompetencji przyznanej Prezesowi IPN na podstawie art. 5 ustawy o działaczach opozycji zadaniem Prezesa jest stwierdzenie w formie decyzji administracyjnej, że osoba wnioskodawcy spełnia warunki o których mowa w art. 4 ustawy. Prezes IPN jest więc organem współdziałającym, którego stanowisko wyrażone w decyzji ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia postępowania ws. statusu działacza opozycji lub osoby represjonowanej.

W oparciu o przyznane kompetencje Prezes IPN nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia prawdziwości faktów opisanych w dokumentach dotyczących wnioskodawcy, ani też do ustalania stanu faktycznego dotyczącego przeszłości wnioskodawcy. Niemniej by możliwe było wykonanie zadania powierzonego Prezesowi IPN konieczne jest dokonanie przez organ oceny czy osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki określone w art. 4 ustawy. Powyższe wymaga zatem nie tylko ustalenia czy w zasobach IPN zachowały się jakiekolwiek dokumenty związane z osobą wnioskodawcy, ale zbadania przez organ, że zachowane dokumenty wykazują cechy opisane w art. 4 ustawy. Organ zobowiązany jest dokonać oceny czy zachowane dokumenty niewątpliwie dotyczą osoby wnioskodawcy jak też, że dokumenty zostały wytworzone przez wnioskodawcę lub wytworzone przy jego udziale w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

W przedmiotowej sprawie organ przytoczył jakie dokumenty świadczące o współpracy skarżącego z organami bezpieczeństwa odnalazł w swoich zasobach (wyłącznie wpisy ewidencyjne w kartotekach i dziennikach), a także wyraził ocenę, że dokumenty te zostały wytworzone przy udziale wnioskodawcy, bo gdyby wnioskodawca nie wyraził zgody na współpracę dokumenty tego rodzaju nie powstałyby. Organ wyjaśnił, że fakt rejestracji danej osoby w ewidencji i założenie jej teczki personalnej oznacza, że dokumenty ewidencyjne zostały wytworzone w ramach czynności wykonywanych przy udziale tej osoby w charakterze tajnego współpracownika.

Z uzasadnienia decyzji nie wynika, jak należy rozumieć udział w tworzeniu dokumentu, co świadczy o naruszeniu zasady przekonywania, którą organ powinien kierować się przy sporządzaniu uzasadnienia.

Należy również zauważyć, że art. 4 ustawy wprowadza wyraźne kryteria dokumentu, którego istnienie wskazywałoby na okoliczność współpracy ze służbami bezpieczeństwa, a mianowicie samodzielne wytworzenie tego dokumentu przez wnioskodawcę lub udział wnioskodawcy w jego wytworzeniu. Oczywiście biorąc pod uwagę okoliczności w jakich funkcjonowała ewentualna współpraca nie można zakładać, że udział w wytworzeniu dokumentu polegać musi na osobistym jego opracowaniu i podpisaniu (jak w przypadku dokumentu będącego dwustronną umową lub w przypadku oświadczenia o zobowiązaniu do współpracy opatrzonego podpisem danej osoby), ale niewątpliwie musi tego rodzaju dokument charakteryzować obiektywna współpraca wnioskodawcy w jego powstaniu wskazująca na jego rolę, wpływ na powstanie dokumentu, co istotne, służącego operacyjnemu zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa. Taką cechę będą miały więc tego rodzaju dokumenty na podstawie których możliwe jest stwierdzenie, że zostały wytworzone przy wykorzystaniu informacji pochodzących od wnioskodawcy, przekazanych w ramach współpracy ze służbami bezpieczeństwa, służących operacyjnemu zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa mimo, że nie zostały opracowane lub podpisane przez daną osobę (wnioskodawcę). Określone więc w art. 4 ustawy cechy dokumentu dotyczącego wnioskodawcy podlegają niewątpliwie ocenie właściwego organu, a więc Prezesa IPN. W przedmiotowej sprawie spośród dokumentów wymienionych przez organ jako wskazujących na spełnienie przesłanek określonych w omawianym przepisie, żaden takimi cechami się nie charakteryzuje.

Odnalezione w zasobach IPN dokumenty, opisane w uzasadnieniu decyzji, których uwierzytelnione kopie znajdują się w aktach sprawy, nie wykazały zdaniem sądu związku pomiędzy wytworzeniem dokumentów, udziałem skarżącego w ich wytworzeniu i kwalifikacją tej czynności jako wykonywanej w ramach jego działania w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa i przydatnością dokumentów do operacyjnego zdobywania informacji przez organy bezpieczeństwa. Wynikająca z dokumentów rola kontaktu operacyjnego odpowiada charakterowi działań pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa, dlatego też nie ma znaczenia, że w przepisie (art. 4 pkt 2 w/w ustawy) nie użyto identycznego pojęcia jak występujące w dokumentach służb bezpieczeństwa. Wyszczególnione dokumenty wskazują niewątpliwie, że skarżący był traktowany przez służbę bezpieczeństwa jako pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Co istotne odnalezione dokumenty, mają wyłącznie charakter adnotacji ewidencyjnych, a więc takich, które związane są z wewnętrznym systemem organizacji urzędu służby bezpieczeństwa i w ramach tego systemu organizacji zostały wytworzone. W oczywisty sposób zostały więc wytworzone przez pracowników tej instytucji.

W ocenie sądu organ nieprawidłowo ocenił, że materiał dowodowy w postaci odnalezionych dokumentów stanowiących adnotacje w urządzeniach ewidencyjnych służby bezpieczeństwa stanowił wystarczającą podstawę do oceny, że adnotacje te zostały wytworzone przy udziale skarżącego. To zdaniem sądu wyraz dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, bowiem brak jest jakichkolwiek innych dokumentów, które po zestawieniu ich treści z wytworzonymi przez pracowników urzędu służby bezpieczeństwa własnymi adnotacjami ewidencyjnymi wskazywałyby na rolę skarżącego w powstaniu dokumentów służących określonemu celowi tj. operacyjnemu zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Analiza stanu zasobów archiwalnych pod takim kątem, a więc istnienia dowodów stanowiących ślad współpracy i wykonywania czynności oczekiwanych od tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa nie może sprowadzać się wyłącznie do ustalenia istnienia jakichkolwiek dokumentów dotyczących wnioskodawcy sugerujących możliwość jego współpracy ze służbami bezpieczeństwa. Dokumenty, które mają znaczenie muszą być dokumentami wytworzonymi przez wnioskodawcę lub "współtworzonymi", w określonych warunkach, a więc w ramach czynności tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa i służyć operacyjnemu zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa.

W ocenie sądu istniejące w zasobach archiwalnych IPN dokumenty stanowiące adnotacje ewidencyjne mimo, że występowały w kilku urządzeniach ewidencyjnych, dotyczyły osoby o danych personalnych odpowiadających osobie skarżącego, wskazywały na założenie teczki personalnej, nie odzwierciedlają w sposób dostateczny udziału skarżącego w powstaniu zarówno tych dokumentów, ani jakichkolwiek innych.

Ocena dokonana przez organ, że dokumenty te powstały przy udziale skarżącego, gdyż są rezultatem wyrażenia przez niego woli współpracy jest oceną dowolną, nieznajdującą dostatecznego potwierdzenia w treści którejkolwiek z tych adnotacji. W ten sposób organ oceniał raczej, czy współpraca w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji w rzeczywistości miała miejsce, co nie należy do jego kompetencji w tym postępowaniu, aniżeli treść dokumentów wskazujących na istnienie "śladu", a więc prawdopodobieństwa współpracy. Tylko takie znaczenie mogły mieć odnalezione w zasobach IPN adnotacje ewidencyjne.

Zdaniem sądu z powodu braku możliwości, ustalenia w oparciu o odnalezione w zasobach IPN dokumenty, obiektywnego związku, nawet pośredniego między aktywnością skarżącego, a powstaniem tych dokumentów, nie jest zasadna ocena, że dokumenty stanowiące materiał dowodowy spełniają przesłanki określone w art. 4 pkt 2 ustawy.

Dlatego też w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni powyższą ocenę prawną przy dokonywaniu wszechstronnej analizy odnalezionych w zasobach archiwalnych IPN dokumentów dotyczących osoby skarżącego.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz.U. z 2018r. poz. 1302 z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.), orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.