Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 487/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135,  art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 29
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.
article: § 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 109 poz 750
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozowju Wsi  z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z dnia 21  czerwca 2007 r.)
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8  art. 5 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Marta Świetlik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi E.D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. 2. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 2961 (dwa tysiące dziewięćset sześćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżąca, E.D., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] maja 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2015 r. w sprawie ustalenia skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty restrukturyzacyjnej w wysokości 18 122,60 zł.

Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] grudnia 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu skarżącej od listopada 2008 r. do czerwca 2018 r. renty strukturalnej w wysokości 1686,17 zł. Wysokość przyznanego skarżącej świadczenia była waloryzowana w kolejnych latach na podstawie wydawanych przez organ decyzji.

W dniu 25 października 2013 r. skarżąca przedłożyła organowi pierwszej instancji kopię decyzji o przyznaniu emerytury z ZUS, a organ potwierdził przyjęcie tego dokumentu. Z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] października 2013 r. wynika, że pracownik ten zwrócił się telefonicznie do Departamentu Działań Społecznych i Środowiskowych Wydziału Rent Strukturalnych i Młodego Rolnika o wyjaśnienie sytuacji skarżącej. Z uzyskanej w tym trybie informacji wynika, że skarżąca nie może pobierać obu świadczeń jednocześnie w pełnej wysokości. Renta strukturalna może być wypłacana nadal w pełnej wysokości pod warunkiem zawieszenia wypłaty emerytury z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pismem z dnia [...] października 2013 r. Kierownik Oddziału Regionalnego KRUS przesłał kopię decyzji o ustaleniu ubezpieczenia społecznego rolników skarżącej w związku z nabyciem prawa do emerytury ZUS.

W aktach sprawy znajduje się kopia pisma skarżącej z [...] października 2013 r. adresowanego do ZUS, w którym skarżąca wskazała, że otrzymuje rentę strukturalną w związku z czym prosi o zawieszenie pobierania emerytury w okresie do czerwca 2018 r. Jednocześnie skarżąca zaznaczyła, że dokona wpłaty wypłaconej jej emerytury na konto ZUS w terminie 7 dni.

Kolejnym pismem z [...] października 2013 r. skierowanym do organu pierwszej instancji skarżąca oświadczyła, że będzie pobierała rentę strukturalną w pełnej wysokości z ARiMR i zobowiązuje się do zwrotu wypłaconych świadczeń emerytalnych do ZUS. W aktach znajduje się przelew z kwotą zwróconych świadczeń na konto ZUS.

Następnie decyzją z dnia [...] marca 2014 r. organ pierwszej instancji dokonał kolejnej waloryzacji (podwyższenia) przyznanej skarżącej renty strukturalnej.

W dniu [...] września 2014 r. organ pierwszej instancji wydaje decyzję o zmianie wysokości renty strukturalnej w której zmienia (zmniejsza) od miesiąca sierpnia 2013 r. wysokość pobieranej przez skarżącą renty, wskazując w uzasadnieniu, że następuje to z uwagi na przyznanie skarżącej emerytury z ubezpieczenia społecznego.

Postanowieniem z [...] października 2014 r. organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych skarżącej na mocy decyzji o przyznaniu renty strukturalnej.

W piśmie z dnia [...] października 2014 r. skarżąca wyjaśniła, że nie korzystała z pobierania emerytury. Kwoty pobrane zostały zwrócone do ZUS, a przez kolejne miesiące pobierała jedynie rentę strukturalną. Przesłała również decyzję ZUS o wstrzymaniu emerytury.

Decyzją z [...] lutego 2015 r. organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438) w związku z § 14 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109 póz. 750 ze zm.) ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu rent strukturalnych w wysokości 18 122,60 zł.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych przeznaczonych na: współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej – następuje w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem badania w postepowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 wskazanej ustawy, jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków z wymienionych funduszy. Organ stwierdził, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie opiera się na rozstrzygnięciu w sprawie przyznania płatności z tytułu renty strukturalnej ostateczną decyzją o zmianie wysokości renty z dnia [...] września 2014 r., w której organ zmniejszył wysokość pobieranej przez skarżącą renty, przyznanej decyzją z [...] grudnia 2008 r.

W ocenie organu sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków ma miejsce wówczas, gdy środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie zostanie wydana nowa decyzja o zmianie wysokości renty strukturalnej.

Dalej organ wskazał, że zawiadomienie Nr [...] z dnia [...].10.2014 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej zostało doręczone za potwierdzeniem odbioru w dniu 15.10.2014 r., zatem należy uznać, że skarżąca została zawiadomiona o nieuzasadnionym charakterze tej płatności przed upływem dziesięciu lat od daty tej płatności. Nie została też spełniona przesłanka o upływie czterech lat od dnia przekazania pierwszej płatności na rachunek beneficjenta a datą powiadomienia o nieuzasadnionym charakterze tej płatności, do rozpatrzenia działania skarżącej w dobrej wierze.

Organ zauważył również, w przypadku dokonania nienależnej płatności, beneficjent zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Powyższe wynika z przepisów prawa wspólnotowego, tj.:

- art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.1.2011 r. ze zm.).

Natomiast przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności zostały określone w art. 5 ust. 2 ww. rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek:

* płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy,

* błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika.

Organ podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie, płatności z tytułu renty strukturalnej za miesiące od sierpnia 2013 do września 2014 r. przekazane na rachunek bankowy skarżącej w łącznej wysokości 18 122,60 zł nie wynikały z pomyłki ARiMR. Płatności w tej wysokości zostały przekazane na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nr [...] z dnia [...] września 2013 r. o zmianie wysokości renty strukturalnej. Dlatego też, uzyskane płatności z tytułu renty strukturalnej, uznane następnie za nienależnie pobrane, podlegają zwrotowi.

Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, przedstawiając w nim dotychczasowy przebieg postępowania. Podkreśliła, że nie poczuwa się do winy i nie pobierała świadczeń nienależnie. Stwierdziła, że błąd popełnili pracownicy organu, którzy po przedłożeniu decyzji ZUS powinni przeliczyć różnicę między świadczeniami i wydać niezwłocznie decyzję.

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2015 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ drugiej instancji wskazał, że przedmiotem postępowania jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wymienionych w art. 29 ust. 1 Ustawy o Agencji. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wówczas gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie wydana zostanie decyzja, na mocy której zmieniona zostanie wysokość należnego świadczenia rentowego. Natomiast kwoty pobrane nienależnie dochodzić wypada od podmiotu, który rzeczywiście podejmie wypłacone przez ARiMR środki. W ocenie organu w takim przypadku rolą organu odwoławczego jest ustalenie, czy decyzja przyznająca środki finansowe w wysokości mniejszej niż pierwotnie jest prawnie skuteczne tj. czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną i czy decyzja została skierowana do właściwego podmiotu.

Organ podkreślił, że bezsporne jest, że skarżącej na podstawie "waloryzujących" decyzji o zmianie wysokości renty strukturalnych nr [...] z dnia [...].03.2013 r. oraz nr [...] z dnia [...].03.2014 r. - wydanych w związku z decyzją nr [...] o przyznaniu renty strukturalnej z dnia [...].12.2008 r. - wypłacono środki pochodzące z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a Ustawy o Agencji. Jednakże w dniu [...].09.2014 r. wydana została posiadająca walor ostateczności decyzja nr [...], którą nie tylko ustalono wysokość przysługującej skarżącej renty strukturalnej od miesiąca marzec 2014 r., ale też pomniejszono przysługujące świadczenia rentowe od miesiąca sierpień 2013 r. do miesiąca wrzesień 2014 r. W takim stanie faktycznym organ pierwszej instancji zobligowany był wydać decyzję nr [...] o ustaleniu nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, zasadnie uznając, że skarżąca utraciła prawo do comiesięcznego uzyskania świadczenia z tytułu renty strukturalnej w wysokości wypłaconej na podstawie "waloryzujących" decyzji o zmianie wysokości renty strukturalnych albowiem nabyła prawo do emerytury z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym słusznie uznano, że uzyskane przez skarżącą płatności z tytułu renty strukturalnej w łącznej wysokości 18 122,60 zł wypłacone pomiędzy sierpniem 2013 r., a wrześniem 2014 r. podlegają zwrotowi w świetle art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a Ustawy o Agencji w związku z § 14 ust. l Rozporządzenia RS.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że rozpatrywanej sprawie nie zaistniały okoliczności skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności określone w art. 5 ust. 3 akapit pierwszy i drugi Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. Stosownie do treści przedmiotowego przepisu prawa obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie ma zastosowania, jeżeli zostaną łącznie spełnione dwie przesłanki, a mianowicie: jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeżeli błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. W rozpatrywanej sprawie płatności z tytułu renty strukturalnej wypłacane pomiędzy sierpniem 2013 r., a wrześniem 2014 r. przekazane były comiesięcznie na rachunek bankowy skarżącej.

Organ odwoławczy podkreślił, że wypłata środków finansowych w wysokości 2 202,55 zł (co miesiąc od sierpnia 2013 r. do lutego 2014 r.) oraz w wysokości 2 237,80 zł (co miesiąc od marca 2014 r. do września 2014 r.) w łącznej kwocie 31 103,45 zł - nastąpiła na skutek pomyłki organu albowiem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, co najmniej od dnia [...].10.2013 r. tj. od dnia wpływu do Biura Powiatowego ARiMR pisma z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego znak: [...], posiadał wiedzę na temat tego, iż skarżąca nabyła prawo do emerytury. Co więcej, w dniu 24.10.2013 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR przekazana została decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].09.2013 r. nr [...] o przyznaniu emerytury dla Pani E.D.. Tym samym uznać należy, iż już w październiku 2013 r. organ ARiMR winien był podjąć działania, o których mowa w § 14 ust.1 Rozporządzenia RS tj. zmienić wysokość wypłacanych świadczeń z tytułu renty strukturalnej o kwotę emerytury jaka przysługiwała skarżącej na mocy decyzji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tymczasem poprzez zaniechanie w czynnościach organu ARiMR renta strukturalna, nie pomniejszona o wielkość nabytej emerytury, wypłacana była skarżącej aż do września 2014 r. kiedy to wydana została ostateczna decyzja z dnia [...].09.2014 r. nr [...] o zmianie wysokości renty strukturalnej, mocą której od miesiąca sierpień 2013 pomniejszono skarżącej przysługujące świadczenia rentowe wypłacane przez ARiMR o wysokość emerytury.

Jednakże w opinii organu odwoławczego, wskazywany błąd organu ARiMR mógł zostać wykryty przez rolnika. Organ wskazał bowiem, iż składając w dniu 08.07.2008 r. wniosek o przyznanie płatności renty strukturalnej, skarżąca oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania i wypłat renty strukturalnej, jak również zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR m.in. o wszystkich faktach, które mają wpływ na przyznanie płatności z tytułu renty strukturalnej oraz o faktach które mają istotne znaczenie dla zwrotu nienależnie pobranych środków z tytułu renty strukturalnej Z powyższego wynika zatem w ocenie organu, że skarżąca wiedziała jakie są zasady przyznawania płatności z tytułu renty strukturalnej m.in. była świadoma, iż na mocy zapisów § 14 ust. 1 Rozporządzenia RS w przypadku nabycia prawa do emerytury wysokość należnej renty strukturalnej ulega zmniejszeniu o wysokość przyznanego świadczenia emerytalnego. Skoro skarżąca z własnej inicjatywy wystąpiła do ZUS o przyznanie emerytury, a następnie otrzymała decyzję o przyznaniu emerytury, do której nabyła prawo i wniosła o zawieszenie jej wypłacania, to tym bardziej powinno budzić jej wątpliwości wypłacanie przez ARiMR świadczenia z tytułu renty strukturalnej nie pomniejszonego o wielkość przysługującej emerytury z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Organ odwoławczy podkreślił również, że okoliczność związana z wypłaceniem skarżącej płatności w dużo większej wielkości niż faktycznie jej przysługująca jest na tyle ewidentna, że rolnik ową nieprawidłowość mógł z łatwością dostrzec i z własnej inicjatywy zwrócić środki finansowe wypłacane w wysokości większej niż przysługująca. Tym samym wskazywany błąd organu ARiMR nie był błędem, którego w ocenie organu odwoławczego skarżąca nie mogła dostrzec. Rolnik mógł wykryć błąd organu przez prostą lekturę przepisów prawa - w tym wypadku § 14 ust. 1 Rozporządzenia RS stanowiącego, iż jeżeli uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury. W niniejszej sytuacji w ocenie organu odwoławczego wykrycie błędu nie wiązało się z koniecznością prawidłowego odczytania treści przepisów albowiem są one zrozumiałe.

Ponadto w niniejszej sprawie nie można uznać, iż zaistniał błąd dotyczący elementów stanu faktycznego związany z obliczaniem wysokości wypłacanych środków finansowych z tytułu renty strukturalnej. Skarżącej na podstawie ostatecznej decyzji o zmianie wysokości renty strukturalnych nr [...] z dnia [...].03.2013 r. pomiędzy wrześniem 2013 r., a lutym 2014 r. wypłacono co miesięcznie kwotę 2 202,55 zł. Natomiast w okresie od marca 2014 r. do września 2014 r. w trybie comiesięcznych przelewów wypłacano kwotę 2 237,80 zł, co z kolei odpowiada kwocie ustalonej na mocy ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...].03.2014 r. o zmianie wysokości renty strukturalnej. W związku powyższym, mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, organ prowadzący postępowanie nie popełnił błędu w obliczaniu wysokości wypłacanych kwot z tytułu renty strukturalnej, a co za tym idzie nie ma zastosowania regulacja określona w w/w art. 5 ust. 3 akapit drugi Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. W omawianej sytuacji błąd organu polegał na nie podjęciu czynności - mimo posiadania informacji o tym, że skarżąca nabyła prawo do emerytury z ZUS - ukierunkowanych na zmniejszenie wysokości wypłacanej renty strukturalnej o kwotę nabytej przez skarżącą emerytury.

Nie zgadzając się z decyzją organu drugiej instancji skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. § 14 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (dalej: rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r.) poprzez niewłaściwe zastosowanie prowadzące do błędnego przyjęcia, że zmniejszenie wymiaru renty strukturalnej jest zasadne także wtedy, gdy uprawniona do renty strukturalnej zastała wprowadzona w błąd przez organ;

2. art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy kwoty pobrane przez skarżącą nie były nienależnie pobranymi środkami publicznymi;

3. art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr: 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004) poprzez jego niezastosowanie, skutkujące brakiem ustalenia, że błąd organu polegający na wypłacaniu świadczeń z tytułu renty strukturalnej nie był wynikiem nieprawidłowych działań skarżącej, skarżąca nie miała na niego wpływu i nie mogła go zauważyć skoro przedstawiała okoliczności zgodne z prawdą, a te okoliczności posłużyły za podstawę wydania decyzji pozytywnej dla niej;

4. art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (dalej: rozporządzenie Komisji ( WE) nr 65/2011) poprzez niewłaściwe zastosowanie prowadzące do przyjęcia, że błąd organu mógł zostać wykryty przez skarżącą, albowiem składając wniosek o przyznanie renty oświadczyła, iż znane są jej zasady przyznawania i wypłaty renty strukturalnej; że w przypadku skarżącej nie zostały spełnione przesłanki skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności;

5. art. 7, 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: KPA) poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego, w tym postępowań pracowników Biura Powiatowego ARiMR, co skutkowało błędnym przyjęciem, że zmniejszenie wymiaru renty strukturalnej jest zasadne także wtedy, gdy uprawniona do renty strukturalnej zastała wprowadzona w błąd przez pracowników organu;

6. art. 8 i art. 9 Kpa poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej w wyniku złamania obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzając ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postepowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Przypomnieć na wstępie należy, że stosownie do § 14 ust 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich w latach 2007-2013 (Dz. U. z 2007 roku, nr 109, poz. 750 ze zm.) jeżeli uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury, rentę zmniejsza się o kwotę tej emerytury.

Treść cytowanego przepisu wyraźnie wskazuje, że jedyną przesłanką obniżenia wysokości pobieranej renty strukturalnej jest, uzyskanie przez uprawnionego prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników. W takiej sytuacji kwota przyznanej renty strukturalnej jest obniżana o kwotę otrzymywanej emerytury.

Stosownie natomiast do art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438 ze zm.), ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w pochodzących ze wskazanych w tym przepisie, następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Przypomnieć również należy, że skarżąca w dniu 25 października 2013 r. stawiła się w Biurze Powiatowym ARiMR i poinformowała pracowników biura, iż decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2013r. przyznano jej emeryturę. W celu potwierdzenia tej okoliczności przedłożyła pracownikom biura kserokopię decyzji o przyznaniu emerytury, co wynika z dokumentu nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika Biura Powiatowego ARiMR w dniu 25 października 2013 r. wynika, że pracownik ten zwrócił się telefonicznie do Departamentu Działań Społecznych i Środowiskowych Wydziału Rent Strukturalnych i Młodego Rolnika o wyjaśnienie sytuacji skarżącej. Z uzyskanej w tym trybie informacji wynika, że skarżąca nie może pobierać obu świadczeń jednocześnie w pełnej wysokości. Renta strukturalna może być wypłacana nadal w pełnej wysokości pod warunkiem zawieszenia wypłaty emerytury z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W aktach sprawy znajduje się kopia pisma skarżącej z [...] października 2013 r. adresowanego do ZUS, w którym skarżąca wskazała, że otrzymuje rentę strukturalną w związku z czym prosi o zawieszenie pobierania emerytury w okresie do czerwca 2018 r. Jednocześnie skarżąca zaznaczyła, że dokona wpłaty wypłaconej jej emerytury na konto ZUS w terminie 7 dni. Kolejnym pismem z [...] października 2013 r. skierowanym do organu pierwszej instancji skarżąca oświadczyła, że będzie pobierała rentę strukturalną w pełnej wysokości z ARiMR i zobowiązuje się do zwrotu wypłaconych świadczeń emerytalnych do ZUS. W aktach znajduje się przelew z kwotą zwróconych świadczeń na konto ZUS.

Przyjąć zatem należy, że podjęte przez skarżącą działania wynikały z informacji udzielonej jej przez pracownika organu, były jego logicznym następstwem. Skarżąca mogła być przekonana, że dopełniła wszystkich obowiązków jakie wynikały zarówno z pouczenia zawartego w decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej zgodnie, z którym zobowiązała się do informowania organu o wszelkich zaistniałych okolicznościach mających wpływ na prawo do wypłaty i wysokości renty strukturalnej, w terminie 14 dni od dnia ich zaistnienia, jak również z uzyskanej od pracowników biura informacji.

Przekonanie skarżącej, że postępowała zgodnie z prawem zostało wzmocnione jeszcze decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2014 r., którą dokonano kolejnej waloryzacji (podwyższenia) przyznanej skarżącej renty strukturalnej. Tym samym mogła ona pozostawać w przekonani, że postępując zgodnie z uzyskaną informacją uzyskała pozytywny skutek, który z informacji organu wynikał, czyli wypłaty świadczeń w dotychczasowej, a nie zmniejszonej o wysokość emerytury, wysokości. Zwłaszcza, iż decyzja organu w waloryzacji, podwyższeniu świadczeń, wydana został po upływie prawie pięciu miesięcy od dnia poinformowania organu o uzyskaniu prawa do emerytury.

Dopiero decyzją z dnia [...] września 2014 r. organ pierwszej instancji dokonał stosownego zmniejszenia świadczeń, a po upływie kolejnych, niemal pięciu miesięcy, organ wydał decyzję w zakresie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

Sąd stwierdza, że wbrew stanowisku organu w sprawie winien zostać zastosowany art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE. L. 2011.25.8 ze zm.). Stosownie do wskazanego przepisu obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1 (w przypadku nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę), nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeżeli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach.

W ocenie Sądu, na gruncie rozpoznawanej sprawy, obie przesłanki wynikające z przytoczonego przepisu wystąpiły, a tym samy organ powinien odstąpić od dochodzenia objętych zaskarżoną decyzją należności. Stwierdzić należy, że wypłata świadczeń w większej wysokości niż należna nastąpiła w wyniku błędu organu, który już od dnia [...] października 2013 r., czyli od dnia poinformowania go przez skarżącą o przyznaniu emerytury, powinien podjąć działania mające na celu wydanie decyzji wynikającej z § 14 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 czerwca 2007 r. i dokonać stosownego zmniejszenia świadczeń. Czynności takie zostały podjęte przez organ dopiero w dniu [...] września 2014 r., czyli praktycznie po upływie roku od powzięcia wiadomości o uzyskaniu emerytury przez skarżącą.

Podkreślić należy, że sam organ odwoławczy wskazuje w uzasadnieniu decyzji na błędy organu pierwszej instancji stwierdzając, iż wypłata środków finansowych w wysokości 2 202,55 zł (co miesiąc od sierpnia 2013 r. do lutego 2014 r.) oraz w wysokości 2 237,80 zł (co miesiąc od marca 2014 r. do września 2014 r.) w łącznej kwocie 31 103,45 zł - nastąpiła na skutek pomyłki organu albowiem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, co najmniej od dnia [...].10.2013 r. tj. od dnia wpływu do Biura Powiatowego ARiMR pisma z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego znak: [...], posiadał wiedzę na temat tego, iż skarżąca nabyła prawo do emerytury. Co więcej wskazał, iż w dniu 24.10.2013 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR przekazana została decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].09.2013 r. nr [...] o przyznaniu emerytury dla Pani E.D.. Tym samym uznać należy, iż już w październiku 2013 r. organ ARiMR winien był podjąć działania, o których mowa w § 14 ust.1 Rozporządzenia RS tj. zmienić wysokość wypłacanych świadczeń z tytułu renty strukturalnej o kwotę emerytury jaka przysługiwała skarżącej na mocy decyzji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tymczasem poprzez zaniechanie w czynnościach organu ARiMR renta strukturalna, nie pomniejszona o wielkość nabytej emerytury, wypłacana była skarżącej aż do września 2014 r. kiedy to wydana została ostateczna decyzja z dnia [...].09.2014 r. nr [...] o zmianie wysokości renty strukturalnej, mocą której od miesiąca sierpień 2013 pomniejszono skarżącej przysługujące świadczenia rentowe wypłacane przez ARiMR o wysokość emerytury.

Wbrew stanowisku organu nie można również uznać, że skarżąca mogła ów błąd wykryć w zwykłych okolicznościach, poprzez zwykłe zestawienie kwot wypłacanych świadczeń. Przypomnieć bowiem należy, że skarżąca postępowała zgodnie z informacjami uzyskanymi od pracowników organu, na co Sąd wskazał powyżej. Jej działania był logicznym następstwem powziętych informacji. Upewniła się jeszcze w prawidłowości swojego postępowania po uzyskaniu decyzji z dnia [...] marca 2014 r. o waloryzacji świadczeń, zasadnie przyjmując, że skoro przedstawiła organowi stosowne dokumenty i dalej postępowała zgodnie ze wskazaniami tegoż organu, to przysługuje jej świadczenie w pełnej wysokości.

W przedstawionych okolicznościach sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji naruszyły art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 poprzez brak jego zastosowania w niniejszej sprawie.

Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, że wskazane naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy. Uchylając również decyzję organu pierwszej instancji Sąd uczynił to na podstawie art. 135 ustawy, a o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 wskazanej ustawy.