Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 502/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 3,  art. 8 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48  art. 5 ust. 2 lit. a i  lit. b
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549  art. 68 ust. 1, art. 70
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski asesor WSA Katarzyna Górska Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 7 listopada 2019r. sprawy ze skargi P. H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 oddala skargę


UZASADNIENIE

P. H. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca, rolnik), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor, organ odwoławczy) z "[...]", nr "[...]", utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej: organ I instancji, Kierownik) z "[...]" w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.

W motywach decyzji podano, że 1 czerwca 2017r. do organu I instancji wpłynął wniosek o przyznanie płatności na rok 2017, na podstawie którego producent rolny ubiegał się m.in.: o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie), płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych.

W celu zweryfikowania poprawności złożonego wniosku, Kierownik przeprowadził kontrolę administracyjną rzeczonego dokumentu oraz załączonych do niego załączników graficznych i ustalił stronie powierzchnię kwalifikowaną do przyznania płatności za rok 2017. Podczas kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności (207,60 ha) jest mniejsza niż zadeklarowana kwalifikowana (209,32 ha). Ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) odpowiadającego powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki

ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku. Tym samym ustalono, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego wyniosła 1,72 ha.

Kierownik decyzją z "[...]"przyznał wnioskodawcy:

- Jednolitą Płatność Obszarową- w wysokości 93.622,57 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 2 195,21 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, a także zastosowanie współczynnika korygującego,

- Płatność za zazielenienie- w wysokości 41.374,81 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 11.556,36 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, a także zastosowanie współczynnika korygującego.

- Płatność redystrybucyjną- w wysokości 4.670,04 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 109,50 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, a także zastosowanie współczynnika korygującego,

- Płatność do powierzchni upraw strączkowych na ziarno w wysokości 586,70 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 13,7 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, a także zastosowanie współczynnika korygującego.

Ponadto ww. rozstrzygnięciem organ I instancji przyznał stronie kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 1 764,21 zł.

Od przedmiotowej decyzji strona wniosła odwołanie do Dyrektora, w którym poddała w wątpliwość ustalenia dotyczące powierzchni MKO zadeklarowanych działek rolnych. Nie zgodziła się że: powierzchnia zadeklarowana we wniosku jest inna niż ta określona w decyzjach, przy obliczaniu współczynnika korygującego posłużono się kwotą wszystkich płatności, która to odbiega od sumy powstałej ze strony pierwszej decyzji Kierownika, podczas obliczania płatności za zazielenienie posłużono się inną powierzchnią niż rzeczywista, uznano nieprawidłową powierzchnię uprawy głównej, uznano nieprawidłową powierzchnię dwóch upraw, wyliczone procenty przekroczeń odnośnie płatności za zazielenienie nie odpowiadają rzeczywistości i przeczą ustaleniom powierzchni zawartym w decyzji nr. "[...]" i jej uzasadnieniu (powierzchnia powinna wynieść 24,60 ha, a nie 36,7275 ha), wyliczona procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 21,49%, powinna zaś wynieść 16,93 %, decyzja nie zawiera odpowiedzi w zakresie ustosunkowania się do pomyłki pisarskiej w pozycji działki rolnej E i F, gdzie wpisano omyłkowo pszenicę ozimą, a nie jarą.

Strona powołując się na art. 15 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, który stanowi o wyjątkach od stosowania kar administracyjnych, wskazała, że organ I instancji miał możliwość odstąpienia od naliczonej kary, z uwagi na uchylenie pierwotnej decyzji w całości oraz wytłumaczenia poczynione w odwołaniu z dnia 28 maja 2018r. zawierające istotne informację odnośnie błędów we wniosku złożonym w dniu 1 czerwca 2017r. Ponadto, skarżący powołując się na działanie siły wyższej, wobec złego stanu zdrowia, braku możliwości sprawnego poruszania się oraz niepowołania pełnomocnika, tłumaczył i uzasadniał, z jakiego powodu złożył wniosek dzień po terminie.

Oceniając powyższe zarzuty, Dyrektor w zaskarżonej decyzji, wskazał, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Dyrektor biorąc pod uwagę mnogość zarzutów dotyczących kwestionowania powierzchni MKO działek rolnych, w pierwszej kolejności przytoczył podstawę prawną do ustalenia powierzchni działek wskazując na treść art. 5 ust. 2 lit. a i lit. b rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających

zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE L z dnia 20 czerwca 2014r., dalej jako rozporządzenie nr 640/2014), art. 68 ust. 1, art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE L z 20 grudnia 2013r., dalej jako rozporządzenie 1306/2013), art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy z 5 lutego 2015r.. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 1312, dalej jako ustawa o płatnościach). Wskazując, że wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej w tym Polska zobowiązane są do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych, ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy czym korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, najlepiej obrazów lotniczych lub satelitarnych (art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013). Zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1782/2003, które zastąpione zostało rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009, a następnie Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, od roku 2005 System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) działa w technologii geograficznych systemów informacyjnych. Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat tzw. maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO). Ortofoomapy cyfrowe, tj. zdjęcia powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej są opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i służą do obsługi wniosków o przyznanie płatności.

Organ odwoławczy wskazał, że rolnicy we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej podlegają takim samym zasadom weryfikacji powierzchni, a żadna dowolność państw członkowskich w tym zakresie nie może być stosowana. Powyższe, w ocenie Dyrektora, wskazuje jednoznacznie, iż System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) ustanowiony jest w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego i jako takie muszą być przez Polskę stosowane.

Zdaniem Dyrektora ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej następuje w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego na nie starszym niż 3 lata obrazie ortofotomapy. Obowiązkiem ARiMR, jako Agencji płatniczej jest utrzymywanie w stanie aktualności baz danych referencyjnych LPIS oraz wykorzystywanie na bieżąco wszystkich dostępnych materiałów źródłowych stanowiących podstawę modyfikacji danych referencyjnych LPIS. Regulują to przepisy rozporządzenia nr 640/2014. Źródłem zmian danych referencyjnych LPIS, będącym jednocześnie podstawą zmian maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do płatności, są między innymi: nowe ortofotomapy przedstawiające zmiany użytkowania gruntu, informacje pochodzące z wyników kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej i metodą kontroli FOTO, informacje o zmianach w sposobie użytkowania gruntu zasygnalizowane przez rolnika na materiale graficznym załączonym do wniosku spersonalizowanego, informacje pozyskane z państwowego rejestru ewidencji gruntów i budynków (np. przeprowadzone scalenia gruntów, podziały działek, modernizacje).

Aktualizacja powierzchni (MKO) prowadzona jest w kontekście pojedynczej działki referencyjnej i ma zapewnić jej aktualność, co najmniej trzy letnią, tzn. do momentu wymiany danych dotyczących ortofotomapy (ortofotomapy są wymieniane w cyklu 3 letnim) lub do momentu otrzymania bardziej aktualnych danych np. wyników kontroli na miejscu lub użytkowania gruntu wynikających z rejestru ewidencji gruntów i budynków (EGIB), zmiany w sposobie użytkowania, zasygnalizowane przez rolnika na załączniku graficznym do wniosku personalizowanego.

Maksymalną kwalifikowaną powierzchnie (MKO) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 35 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 639/2014 z 11 marca 2014r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014r., str. 1, ze zm., dalej jako rozporządzenie nr 639/2014).

Dyrektor podkreślił, że we wniosku o przyznanie pomocy/płatności rolnik ma obowiązek wymienić szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych w jego gospodarstwie, ich powierzchnię, położenie oraz użytkowanie (art. 17 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z 17 lipca 2014r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014r., str. 69, ze zm., dalej jako rozporządzenie nr 809/2014). Jeżeli nastąpiły jakiekolwiek zmiany w zakresie danych wpływających na kwalifikowalność do pomocy, w tym zmiany danych w porównaniu z danymi podanymi rolnikowi we wstępnie wypełnionym formularzu wniosku - rolnik winien te zmiany zgłosić, wprowadzając we wniosku o pomoc odpowiednie poprawki, np. poprzez podanie nowych danych liczbowych powierzchni poszczególnych działek, zakreślenie prawidłowych granic działek rolnych na załączniku graficznym - art. 16 rozporządzenia nr 809/2014.

Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy wskazując na treść art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osoba, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem w przypadku, gdy producent rolny nie zgadza się z ustaleniami powierzchni zakwalifikowanej do objęcia płatnością, sam powinien udowodnić prawidłowość deklaracji przedstawionej we wniosku.

Tym samym, Dyrektor zwrócił uwagę na fakt, iż to producent jest odpowiedzialny za złożenie prawidłowego wniosku o przyznanie płatności. Dlatego też jego złożeniem musi obowiązkowo zweryfikować poprawność zawartych w nim danych. Brak zgodności danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym może skutkować zmniejszeniem kwoty płatności lub odmową jej przyznania. Deklaracja z wniosku winna być zgodna ze stanem faktycznym. To rolnik domagający się przyznania płatności, jest zobowiązany wykazać okoliczności, które uprawniają do jej otrzymania. Ubiegając się o płatności, producent rolny we wniosku dla uzyskania tej płatności deklaruje działki rolne swojego gospodarstwa, które są użytkowane rolniczo.

Dyrektor zwrócił uwagę, że decyzją z "[...]" uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika z "[...]" wskazując, iż organ I instancji powinien ponownie zweryfikować powierzchnię uprawniającą do przyznania płatności biorąc pod uwagę m.in. ortofotomapy i wyznaczone na ich podstawie aktualne powierzchnie maksymalne kwalifikowanego obszaru (MKO). W ocenie organu odwoławczego organ I instancji wypełnił te zalecenia i dokonał wnikliwej analizy sprawy, działając zgodnie z art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 oraz art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach określił prawidłowo MKO dla poszczególnych działek rolnych odpowiadający powierzchni użytkowanej rolniczo na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego powierzchni działek rolnych Dyrektor wskazał, odnośnie działki ewidencyjnej o numerze:

-"[...]", że wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,29 ha (deklaracja 19,46 ha),

- "[...]", że wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,38 ha (deklaracja 8,04 ha),

- "[...]", że wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,03 ha. ( deklaracja 21,57 ha),

- "[...]", że wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,62 ha (deklaracja 1,82 ha),

Odnosząc się do działki nr "[...]" po odpowiedzi Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, że na dzień 31 maja 2017r. działka znajdowała się w ich zasobie (WRSP) Kierownik wezwał stronę do złożenia wyjaśnień odnośnie rzeczonej działki (działka znajduje się w rejestrze ZWRSP wg. stanu na dzień 31 maja 2018 r., i jest dzierżawiona, lecz dzierżawcą tej działki jest inny podmiot). W odpowiedzi wnioskodawca wyjaśnił, że działka jest własnością osób prywatnych i jest użytkowana na podstawie umowy ustnej, na co wskazuję również pismo Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

Mając na uwadze zarzut dotyczący kwoty płatności przy obliczaniu współczynnika korygującego, Dyrektor podkreślił, że zgodnie z przepisem art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia nr 809/2014 współczynnik korygujący stosuje się do sumy płatności bezpośrednich przysługujących rolnikowi w danym roku po uwzględnieniu zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni, złożenia wniosku lub zmiany do wniosku po terminie oraz zmniejszenia z tytułu niezgłoszenia wszystkich gruntów rolnych będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku składania wniosku. Dokonując w zaskarżonej decyzji szczegółowego wyliczenia sposobu obliczenia wartości poszczególnych płatności tj.: jednolitej płatności obszarowej, płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenie), płatności dodatkowej, płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno, ze szczególnym uwzględnieniem kwestionowanej przez stronę płatności na zazielenie (str. 3-14 i 20 -21 decyzji).

Analizując kwestię wystąpienia siły wyższej, organ odwoławczy przytoczył treść art. 4 rozporządzenia nr 640/2014, art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, art. 1 ust. 1 oraz 2 ustawy o płatnościach wskazując, że z akt sprawy nie wynika, aby wnioskodawca wykazał w toku postępowania administracyjnego jakikolwiek dowód na zaistnienie siły wyższej przejawiającej się złożeniem wniosku jeden dzień po terminie. Jedynie co zostało przez skarżącego wskazane (w piśmie odwoławczym), to opis stanu zdrowia oraz brak możliwości poruszania się, będącego wynikiem

zabiegu operacyjnego przeprowadzonego 6 kwietnia 2017r. Jednak jak wskazał organ wnioskodawca miał możliwość posłużenia się instytucją pełnomocnika.

Podkreślono, że postępowanie wyjaśniające przed organami ARiMR zostało w istotny sposób zmodyfikowane, w stosunku do postępowania uregulowanego w ustawie z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 2096 ze zm., dalej jako k.p.a.) na mocy art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach.

Końcowo organ odwoławczy odniósł się do powoływanego przez stronę art. 15 rozporządzenia nr 640/2014, stanowiącego o wyjątkach od stosowania kar administracyjnych, z związku z twierdzeniem, strony, że odwołanie zawierało istotne informacje odnośnie błędów w złożonym 1 czerwca 2017r. wniosku, w związku z czym organ I instancji powinien odstąpić od zastosowania kar. Stwierdzając, że z uwagi na fakt, iż kontrola administracyjna rzeczonego dokumentu wykazała szereg nieprawidłowości w zakresie deklarowanych powierzchni działek rolnych (co miało wpływ na wysokość przyznanych płatności), w przedmiotowym stanie faktycznym, brak jest przesłanek do zastosowania powyższego wyjątku od nałożenia kar administracyjnych.

Od powyższej decyzji strona, reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, wnosząc o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zwrot od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

I. Naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie skutkujące nienależytym i niekompletnym sporządzeniem uzasadnienia do zaskarżonej decyzji z pominięciem wskazania na podstawie jakich ortofotomap (bez podania wieku map i daty ich aktualizacji) lub innych map i dokumentów organ ustalił powierzchnię gruntów decydujących o wysokości przyznanych skarżącemu płatności, co w konsekwencji doprowadziło do uniemożliwienia skarżącemu weryfikacji wskazanych pomiarów ze stanem rzeczywistym.

2. art. 3 ust. 1 i 2 pkt. 3 ustawy o płatnościach w zw. z art. 9 zd. 2 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego o ortofotomapach na podstawie których organ ustalił powierzchnię należących do niego gruntów, roku ich powstania i czasu ewentualnej aktualizacji, co w konsekwencji doprowadziło skarżącego do niezweryfikowania wskazanych pomiarów ze stanem rzeczywistym i nieprzedłożenia własnych pomiarów oraz skutkowało wydaniem decyzji zmniejszających przyznane mu płatności, ze względu na niedysponowaniem innymi danymi dotyczącymi powierzchni ww. gruntów.

3. art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie skutkujące pominięciem przy ustalaniu wysokości płatności w zaskarżonej decyzji, nadzwyczajnych okoliczności dotyczących stanu zdrowia skarżącego, które uniemożliwiły mu złożenie przedmiotowych wniosków o przyznanie płatności w terminie i w konsekwencji doprowadziło do zmniejszenia kwot przyznanych płatności.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

1. art. 13 ust. 1 w zw. z art, 4 ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 2 ust 2 rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie skutkujące uznaniem, że stan zdrowia skarżącego nie stanowił nadzwyczajnej okoliczności, która uniemożliwiła mu złożenie wniosków o przyznanie przedmiotowych płatności w terminie, co skutkowało nieprawidłowym zmniejszeniem ich wysokości.

2. art. 7 ust. 1 i 2, 8, 14 i 15 ustawy o płatnościach w zw. z art. 18 ust. 3 i art. 19a ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 640/2014 poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie skutkujące uznaniem, że w niniejszej sprawie istnieją podstawy do stwierdzenia nieprawidłowości z tytułu przyznanej jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników i płatności związanej z uprawą roślin strączkowych na ziarno.

W uzasadnieniu skarżący dodatkowo wskazał, że w niniejszej sprawie organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że dokonał weryfikacji powierzchni zgodnie z posiadanymi mapami. Oprócz wskazanego stwierdzenia nie wskazał jednak żadnych innych szczegółów. Tym samym pozbawił skarżącego możliwości odniesienia do wyników wskazanych pomiarów i weryfikacji ich z rzeczywistym stanem

faktycznym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał swoją decyzję, jak również wcześniejszą argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Wskazać na wstępie należy, że rozpatrywana sprawa dotyczy płatności w ramach wsparcia bezpośredniego. Główne zasady przyznawania tych płatności regulują przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych. o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jak wynika z uzasadnienia skargi główny zarzut podnoszony przez skarżącego dotyczy dokonania przez organ weryfikacji powierzchni działek ortofotomap bez zapoznania skarżącego z wynikiem tak dokonanej kontroli, co jego zdaniem, uniemożliwiło mu odniesienie się do tak ustalonej powierzchni i przedstawienie własnych pomiarów (naruszenie m.in art. 107 § 3 k.p.a., art. 3 ust 1 i 2 pkt. 3 ustawy o płatnościach).

W ocenie Sądu, powyższy zarzut nie znajduje uzasadnienia, a wszystkie ustalenia organów znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz mają odzwierciedlenie w obowiązujących przepisach prawa materialnego, zaś podniesione w skardze zarzuty i ich uzasadnienie sprowadzają się z istocie do polemiki z treścią skarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż organ administracji szczegółowo

i obszernie przedstawił zarówno stan faktyczny sprawy, jak podstawę prawną rozstrzygnięcia, z przytoczeniem przepisów mających zastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy oraz odniósł się do zarzutów zawartych we wniesionym odwołaniu. W szczególności zaskarżona decyzja zawiera szczegółowe obliczenia matematyczne, które doprowadziły do ustalenia kwoty płatności przysługującej skarżącemu w roku 2017, a które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni uznaje za prawidłowe.

Jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę w złożonym wniosku działki (działek) i powierzchni obszaru użytkowanego rolniczo, co do którego strona ubiega się o otrzymanie danej płatności. Na tej podstawie organ dokonuje weryfikacji organu deklarowanej powierzchni, w drodze kontroli administracyjnej albo kontroli na miejscu.

Dodatkowo wskazać należy, na przepis art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach zgodnie z którym strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem wyżej przytoczone przepisy wprowadzają istotne modyfikacje zasad postępowania w stosunku do reguł przewidzianych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, zastępując tą regulacją przepisy zasad ogólnych wskazanych w art. 7 oraz art. 9 i art.10 k.p.a, które nie znajdują zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Zasadę prawdy materialnej, wynikającą z art. 7 k.p.a. i rozwiniętą w art. 77 § 1 tego kodeksu, zredukowano do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, pomijając ciążący na organie administracji publicznej obowiązek podjęcia z urzędu lub na wniosek wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także obowiązek zebrania materiału dowodowego. W konsekwencji wskazaną zasadę ograniczono jedynie do obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Organy w sprawach, jak przedmiotowa, nie mają obowiązku podejmowania wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a jedynie winny rozpatrzeć, przedłożony przez rolnika wniosek i wyjaśnić, czy podmiot wnioskujący o przyznanie płatności bezpośrednich spełnia warunki do ich otrzymania.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że skarżący ani w toku postępowania, ani przed sądem nie przedstawił, poza własnymi twierdzeniami, dowodów pozwalających na poczynienie odmiennych ustaleń dotyczących powierzchni działek tym samym brak było podstaw do podważania poczynionych w sprawie ustaleń. W orzecznictwie NSA za ugruntowany należy uznać pogląd dotyczący mocy dowodowej protokołu kontroli z czynności kontrolnych i możliwości weryfikacji danych dotyczących powierzchni działek, zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności z danymi ustalonymi w toku kontroli na miejscu, która obejmuje ustalenie rzeczywistego obszaru zgłoszonych upraw (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07; wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 259/07 – http:www.orzeczenia.nsa. gov.pl).

Podstawa prawna do ustalenia powierzchni działek wynika m.in. z art. 5 ust. 2 lit. a i lit. b rozporządzenia nr 640/2014, art. 68 ust. 1, art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013, oraz z art. 8 ust. 1 pkt. 4 ustawy o płatnościach. W celu zapewnienia jednolitości wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej w tym Polska zobowiązane zostały do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych, ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy czym korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, najlepiej obrazów lotniczych lub satelitarnych (art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013). Zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1782/2003, które zastąpione zostało rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009, a następnie Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, od roku 2005 System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) działa w technologii geograficznych systemów informacyjnych. Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat tzw. maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO). Ortofoomapy cyfrowe, tj. zdjęcia powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej są opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i służą do obsługi wniosków o przyznanie płatności.

Tym samym zgodzić należy się z poglądem organu odwoławczego, że obowiązkiem Agencji jest utrzymywanie w stanie aktualności baz danych referencyjnych LPIS oraz wykorzystywanie na bieżąco wszystkich dostępnych materiałów źródłowych stanowiących podstawę modyfikacji danych referencyjnych LPIS. Aktualizacja powierzchni (MKO) prowadzona jest w kontekście pojedynczej działki referencyjnej i ma zapewnić jej aktualność, co najmniej trzy letnią, tzn. do momentu wymiany danych dotyczących ortofotomapy (ortofotomapy są wymieniane w cyklu 3 letnim) lub do momentu otrzymania bardziej aktualnych danych np. wyników kontroli na miejscu lub użytkowania gruntu wynikających z rejestru ewidencji gruntów i budynków (EGIB), zmiany w sposobie użytkowania, zasygnalizowane przez rolnika na załączniku graficznym do wniosku personalizowanego.

Maksymalną kwalifikowaną powierzchnie (MKO) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 35 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 639/2014 z 11 marca 2014r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia. We wniosku o przyznanie płatności rolnik ma obowiązek wymienić szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych w jego gospodarstwie, ich powierzchnię, położenie oraz użytkowanie (art. 17 ust. 5 rozporządzenia nr 809/2014). Zgodnie z art. 16 rozporządzenia nr 809/2014 w sytuacji jakichkolwiek zmian w zakresie danych wpływających na kwalifikowalność do pomocy rolnik ma obowiązek zgłosić je np. poprzez podanie nowych danych liczbowych powierzchni poszczególnych działek, zakreślenie prawidłowych granic działek rolnych na załączniku graficznym.

Z powyższych regulacji wynika, że rolnicy we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej podlegają takim samym zasadom weryfikacji powierzchni, a żadna dowolność państw członkowskich w tym zakresie nie może być stosowana. Powyższe wskazuje jednoznacznie, iż System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) ustanowiony jest w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego i jako takie muszą być przez Polskę stosowane. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż LPIS ma na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, kontrolę prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz kontrolę jednokrotnej deklaracji dla poszczególnych działek rolnych lub ich części przez jednoznacznie zidentyfikowanych, potencjalnych beneficjentów.

Skoro jak już wskazywano to na stronie/rolniku spoczywa obowiązek podawania aktualnych danych. W dobrze pojętym interesie strony skarżącej jest także zapoznanie się z materiałem graficznym zgromadzonym przez organ, a który znajduje się w aktach sprawy. Podkreślić bowiem należy, że obowiązki spoczywające na organie nie mogą być utożsamiane z koniecznością zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących, opublikowanych aktach prawnych i wynikających z nich prawach i obowiązkach oraz konsekwencjach niedostosowania się do konkretnych przepisów. W szczególności organ nie ma też obowiązku instruowania strony o wyborze optymalnego sposobu postępowania. Zasady ogólne k.p.a. mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, ale nie zwalniają jej od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej; obowiązkiem organu jest przede wszystkim odniesienie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę.

Tymczasem w niniejszym przypadku skarżący nie zakwestionował skutecznie wyników tzw. kontroli administracyjnej jako podstawowego źródła informacji dotyczących zadeklarowanych działek rolnych wskazanych we wniosku rolnika o przyznanie płatności.

Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia art. 13 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 2 ust 2 rozporządzenia nr 1306/2013. Jak prawidłowo ocenił Dyrektor z akt sprawy nie wynika, aby wnioskodawca wykazał w toku postępowania administracyjnego jakikolwiek dowód na zaistnienie siły wyższej przejawiającej się złożeniem wniosku jeden dzień po terminie. Za taki argument nie można uznać podawanej przez skarżącego okoliczności wynikającej z jego stanu zdrowia. Wnioskodawca należycie dbający o swoje interesy mógłby bowiem ustanowić pełnomocnika w celu terminowego złożenia wniosku. Dodatkowo skarżący nie zgłosił wskazywanej przez siebie okoliczności w wymaganym terminie wynikającym z ust. 2 art. 4 przywołanego rozporządzenia.

Podobne rozważania należy podzielić również w kwestii ewentualnego odstąpienia od stosowania kar administracyjnych upatrywanych przez skarżącego w treści art. 7 ust. 1 i 2, 8, 14 i 15 ustawy o płatnościach oraz art. 18 ust. 3 i art. 19a ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 640/2014. Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że skoro kontrola administracyjna wniosku wykazała szereg nieprawidłowości w zakresie deklarowanych powierzchni działek rolnych (co miało wpływ na wysokość przyznanych płatności), brak było przesłanek do zastosowania powyższego wyjątku od nałożenia kar administracyjnych.

Mając na uwadze powyższe, za bezzasadne należało uznać wszystkie zarzuty skargi. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy. Podjęte rozstrzygnięcie wynika przede wszystkim z uwzględnienia przez organ wyników przeprowadzonej kontroli i ich analizy w kontekście uprawnienia skarżącego do uzyskania płatności bezpośrednich za 2017r., których skarżący nie poważył.

Godzi się zauważyć, że w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne wszczynane jest na wniosek strony, zatem to ona kształtuje zakres swojego żądania i bierze na siebie odpowiedzialność za poprawną deklarację w zakresie żądania wskazanej we Wniosku płatności. W tym miejscu należy zaznaczyć, że rolnik składając Wniosek o przyznanie płatności, podpisuje się na formularzu w polu 16, akceptując jednocześnie część IX wniosku Oświadczenia i zobowiązania, gdzie w punkcie 3 zapisano: znane mi są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie płatności, powinien być więc świadomy, że wpisane działki rolne będą podlegały weryfikacji przez organy administracji udzielające płatności.

Wskazać trzeba, że mając możliwość przedstawienia dowodów na poparcie swojego stanowiska, skarżący poza negowaniem ustaleń dokonanych przez organ, nie wskazał żadnego dowodu na poparcie swoich twierdzeń. I to w sytuacji, gdy to na skarżącym ciąży obowiązek przedstawiania dowodów. Jak już nadmieniono postępowanie wyjaśniające przed organami ARiMR zostało w istotny sposób zmodyfikowane, w stosunku do postępowania uregulowanego w k.p.a. W sprawach dotyczących przyznania płatności organy nie mają obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie oświadczeń składanych we wniosku przez ubiegającego się o pomoc beneficjenta.

W tych okolicznościach nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.