Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 684/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 4, art. 35 ust. 1-5,
journal: Dz.U. 2018 poz 1431
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020.

SENTENCJA

Dnia 6 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lipca 2021 roku sprawy ze skargi A. L. na orzeczenie Zarządu Województwa z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia umowy o powierzenie grantu w ramach projektu grantowego "W. Tarcza Antykryzysowa" oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "[...]", "grantodawca") realizowała – w ramach [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 (dalej: "[...]RPO"), Oś priorytetowa 1 "Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka", Działanie 1.5 "Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw", Poddziałanie 1.5.2 "Wzmocnienie konkurencyjności kluczowych obszarów gospodarki regionu" – projekt grantowy "[...] Tarcza Antykryzysowa" na podstawie zawartej z Zarządem Województwa, działającym jako Instytucja Zarządzająca [...]RPO (dalej: "IZ [...]RPO"), umowy o dofinansowanie projektu nr [...] Celem projektu było udzielenie pomocy finansowej mikro- i małym przedsiębiorstwom, które znalazły się w sytuacji nagłego niedoboru lub braku płynności finansowej wskutek epidemii COVID-19.

A. L., prowadząca działalność gospodarczą pod firmą [...] (dalej: "strona", "grantobiorca"), złożyła wniosek o grant w ramach powyższego projektu grantowego. W części D.1 wniosku zawierającej oświadczenia, lp. 20., przy treści oświadczenia: "Oświadczam, że na dzień [...] grudnia 2019 r. przedsiębiorstwo nie zalegało z płatnościami podatków i składek na ubezpieczenia społeczne, przy czym: (i) rozłożenie płatności na raty lub jej odroczenie, lub (ii) zaleganie z płatnościami podatków i składek na ubezpieczenia społeczne nieprzekraczające trzykrotności wartości opłaty pobranej przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia [...] listopada 2012 r.- Prawo pocztowe za traktowanie przesyłki listowej jako przesyłki poleconej (aktualnie 8,70) nie jest uznawane za zaległość." strona wybrała odpowiedź "Tak".

[...]ARP w piśmie z [...] lutego 2021 r., l.dz. [...], poinformowała stronę, że podjęta została decyzja o odmowie zawarcia umowy i usunięcia z listy rankingowej wniosków wybranych do dofinansowania.

Komisja Odwoławcza IZ [...]RPO (dalej: "KO", "Komisja") orzeczeniem z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], po rozpatrzeniu sprawy z protestu strony, orzekła o nieuwzględnieniu protestu.

W uzasadnieniu Komisja wskazała, że na podstawie § 12 ust. 4 Regulaminu udzielania grantów w ramach projektu grantowego "[...] Tarcza Antykryzysowa" (dalej: "Regulamin") w piśmie z [...] listopada 2020 r. przekazującym umowę o powierzenie grantu grantobiorca został wezwany do dostarczenia dodatkowych dokumentów potwierdzających oświadczenia zawarte we wniosku o grant. Dokument przekazany [...] grudnia 2020 r., to jest zaświadczenie wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w [...] z [...] grudnia 2020 r., z którego wynika, że: "Płatnik składek L. A. [...] na dzień [...] zalegał z opłatą składek na FUS w kwocie [...]zł, na FUZ w kwocie [...]zł, w kwocie [...]zł", wskazuje na zaległość z tytułu ubezpieczeń społecznych na dzień [...] grudnia 2019 r.

Komisja podała, że Regulamin oraz Kryteria wyboru wniosków o grant, określone w załączniku nr [...] do Regulaminu (dalej: "Kryteria") wskazują wprost, że "Grantobiorcą może być przedsiębiorstwo, które m.in. na dzień [...] grudnia 2019 r. nie zalega z płatnościami podatków i składek na ubezpieczenia społeczne". Z dostarczonych dokumentów wynika zaległość na dzień [...] grudnia 2019 r. w kwocie wyższej niż trzykrotność wartości opłaty pobieranej przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z [...] listopada 2012 r. – Prawo pocztowe za traktowanie przesyłki listowej jako przesyłki poleconej, a więc przekraczająca wartość dopuszczoną przez dokumenty określające zasady i warunki udziału w naborze. Zdaniem Komisji przedmiotowe zapisy musza być stosowane równo dla wszystkich podmiotów bez względu na wartość zaległości, czy też termin jej uregulowania. Strona nie spełnia warunków dla pozytywnej oceny kwalifikowalności przedsiębiorcy do podpisania umowy o powierzenie grantu. KO stwierdziła ponadto, że strona naruszyła również § 5 ust. 3 Regulaminu.

W skardze skierowanej do tut. Sądu strona zarzuciła: 1. błędną wykładnię i wadliwą weryfikację merytoryczną wniosku, jak i zarzutów podniesionych w proteście, 2. przeprowadzenie oceny projektu w sposób nierzetelny oraz niezgodny z prawem, jak i zarzutów zawartych w proteście, przez nie uznanie faktycznego stanu rzeczy, to jest błędu pisarskiego, 3. przeprowadzenie oceny projektów w sposób nierzetelny oraz niezgodny z prawem, a w szczególności niezgodnie z ustawą o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, to jest przez nie uwzględnienie, że w proteście wskazano na czym polegała pomyłka wnioskodawcy, a właściwie organu ZUS, 4. naruszenie słusznego interesu prawnego wnioskodawcy w uzyskaniu pozytywnej merytorycznej oceny wniosku o dofinansowanie projektu, przez naruszenie zasad współżycia społecznego, 5. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie, a w szczególności nie uwzględnienie, że wnioskodawca nie zalegał z płatnościami podatków i składek na ubezpieczenie społeczne, co na etapie składania wniosku o przyznaniu grantu przedsiębiorca oświadcza stosownym oświadczeniem, 6. nieuwzględnienie zarzutów skarżącej, że nie zalega z płatnościami na rzecz ZUS i że jest to oczywista omyłka.

Zarząd Województwa, jako Instytucja Zarządzająca [...]RPO, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

W piśmie procesowym z [...] czerwca 2021 r. skarżąca wskazała na pomyłkę w deklaracji z września 2019 r. i dokonanie korekty, która w jej ocenie powoduje, że zarzut, jakoby na dzień [...] grudnia 2019 r. posiadała zaległości był niezasadny. W załączeniu skarżąca przedłożyła dokument ZUS z [...] czerwca 2021 r., znak [...], wnosząc o jego uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) – w związku z koniecznością jej rozpoznania, a także uwzględniając aktualną sytuację epidemiczną, jak również brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane tej kontroli zostały wymienione w art. 3 § 2 P.p.s.a. Stosownie zaś do art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, przewidujących kontrolę sądów administracyjnych sprawowaną w stosunku do działania administracji publicznej, zalicza się ustawę z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1431 ze zm., dalej: "u.z.r.p.").

Skarżąca ubiega się o udzielenie pomocy publicznej w ramach projektu grantowego "[...] Tarcza Antykryzysowa" realizowanego przez [...]ARP w ramach [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020. Celem pomocy było wsparcie [...] mikro- i małych przedsiębiorstw zgodnie z warunkami przewidzianymi w Komunikacie Komisji Europejskiej - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz. Urz. UE Seria C z 2020 r. Nr 91l, s. 1 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z 28 kwietnia 2020 r. w sprawie udzielania pomocy w formie dotacji lub pomocy zwrotnej w ramach programów operacyjnych na lata 2014-2020 w celu wsparcia polskiej gospodarki w związku z wystąpieniem pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2020, poz. 773 ze zm.) wydanym na podstawie art. 27 ust.4 u.z.r.p.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 u.z.r.p. w ramach programów operacyjnych mogą być realizowane projekty grantowe. Jak stanowi art. 35 ust. 2 u.z.r.p. projektem grantowym jest projekt, którego beneficjent (w rozpatrywanym przypadku [...]ARP – przyp. tut. Sądu) udziela grantów na realizację zadań służących osiągnięciu celu tego projektu przez grantobiorców. Grantobiorcą, o czym mowa już w art. 35 ust. 3 u.z.r.p., jest podmiot publiczny albo prywatny, inny niż beneficjent projektu grantowego, wybrany w drodze otwartego naboru ogłoszonego przez beneficjenta projektu grantowego w ramach realizacji projektu grantowego. Grantobiorcą nie może być podmiot wykluczony z możliwości otrzymania dofinansowania, co wynika z art. 35 ust. 4 u.z.r.p. Grantem natomiast, zgodnie z art. 35 ust. 5 u.z.r.p., są środki finansowe programu operacyjnego, które beneficjent projektu grantowego powierzył grantobiorcy na realizację zadań, o których mowa w ust. 2.

Beneficjent projektu grantowego, o czym stanowi art. 36 ust. 1 pkt 2 i 3 u.z.r.p., odpowiada w szczególności za: - przygotowanie i przekazanie właściwej instytucji propozycji kryteriów wyboru grantobiorców (pkt. 2), - dokonanie, w oparciu o określone kryteria, wyboru grantobiorców (pkt. 3). Zgodnie z art. 36 ust. 2 u.z.r.p. właściwa instytucja zatwierdza procedury dotyczące realizacji projektu grantowego, opracowane przez beneficjenta projektu grantowego.

Z powyższych regulacji wynika konieczność przeprowadzenia w ramach projektu grantowego otwartego naboru prowadzącego do wyboru grantobiorcy przez beneficjenta tego projektu (por. art. 35 ust. 3 u.z.r.p.). Nie powinno budzić wątpliwości, na co zwraca się także uwagę w literaturze przedmiotu, że wybór grantobiorcy nie może mieć charakteru dyskrecjonalnego, zależnego od arbitralnej decyzji beneficjenta projektu grantowego. Zachodzi potrzeba odwołania się w omawianym zakresie do zasad wyboru projektów, jakie sformułowane zostały w art. 37 ust. 1 u.z.r.p., a więc do przeprowadzenia tego wyboru w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania (por. J. Ostałowski, Komentarz do art. 35 (w:) Komentarz do ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, pod red. R. Poździka, Warszawa 2016, Lex/el.).

Zasady i procedury udzielania grantów w rozpatrywanym przypadku określone zostały w regulaminie udzielania grantów w ramach projektu grantowego "[...] Tarcza Antykryzysowa" realizowanego przez [...]ARP w ramach [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020, Oś Priorytetowa 1: Innowacyjna i Konkurencyjna Gospodarka, Działanie 1.5 "Wzmocnienie konkurencyjności Przedsiębiorstw", Poddziałanie 1.5.2 "Wzmocnienie konkurencyjności kluczowych obszarów gospodarki regionu", Projekt nr [...]

Istota sporu do jakiego doszło w sprawie sprowadza się do stwierdzenia, czy skarżąca spełniła warunek ubiegania się o grant, jaki określony został w § 6 ust. 1 pkt 6 Regulaminu. [...]ARP, a następnie Komisja stwierdziła bowiem, że skarżąca na dzień [...] grudnia 2019 r. zalegała z płatnościami składek na ubezpieczenia społeczne nie spełniając rzeczonego warunku, z czym skarżąca się nie zgadza.

W tak nakreślonym sporze rację przyznać trzeba [...]ARP oraz Komisji.

Stosownie do wspomnianego § 6 ust. 1 pkt 6 Regulaminu grantobiorcą może być przedsiębiorstwo, w tym osoby samozatrudnione, które jednocześnie spełnia wszystkie wskazane poniżej warunki, w tym warunek polegający na tym, że na dzień [...] grudnia 2019 r. nie zalegał z płatnościami podatków i składek na ubezpieczenia społeczne, przy czym: (i) rozłożenie płatności na raty lub jej odroczenie, lub (ii) zaleganie z płatnościami podatków i składek na ubezpieczenia społeczne nieprzekraczające trzykrotności wartości opłaty pobieranej przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z [...] listopada 2012 r. – Prawo pocztowe za traktowanie przesyłki listowej jako przesyłki poleconej (aktualnie 8,70), nie jest uznawane za zaległość. Inaczej rzecz ujmując na gruncie przywołanego postanowienia Regulaminu grantobiorcą nie mogło być przedsiębiorstwo, które posiadało jakąkolwiek zaległość z tytułu podatków i składek na ubezpieczenia społeczne, chyba że zaległość ta została rozłożona na raty lub odroczona, lub nie przekraczała kwoty [...]zł. Warunek ten znalazł także potwierdzenie w kryteriach wyboru wniosków o grant określonych w załączniku nr 2 do Regulaminu, w ramach kryterium Weryfikacji sytuacji finansowej przedsiębiorcy w związku z COVID-19, Kwalifikowalności wsparcia, a jego niespełnienie w świetle tych kryteriów skutkuje negatywną oceną projektu.

Skarżąca nie kwestionuje samego warunku z § 6 ust. 1 pkt 6 Regulaminu, lecz stara się zakwestionować prawidłowość ustaleń faktycznych, które doprowadziły do uznania, że warunku tego nie spełniła.

Okoliczność zaistnienia na dzień [...] grudnia 2019 r. zaległości, która w świetle § 6 ust. 1 pkt 6 Regulaminu eliminowała skarżącą z możliwości otrzymania wsparcia nie budzi jednak wątpliwości. Do jej ustalenia doszło w oparciu o zaświadczenie wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych dnia [...] grudnia 2020 r., w którym wskazano, że skarżąca na dzień [...] grudnia 2019 r. zalegała z opłatą składek na FUS w kwocie [...]zł, to jest w kwocie, która przekroczyła wyznaczoną powyżej granicę dopuszczalnej zaległości. Zaświadczenie to przekazane zostało przez skarżącą na wezwanie [...]ARP wystosowane w oparciu o § 12 ust. 4 Regulaminu, przed zawarciem umowy o powierzenie grantu. Skarżąca powyższe ustalenia stara się zakwestionować wskazując na "błąd pisarski", czy "oczywistą omyłkę", jednakże analiza argumentacji skarżącej prowadzi do wniosku, że nie tyle odnosi się ona w tym względzie do samej zaległości, ile do okoliczności, które doprowadziły do jej powstania – błędnej wpłaty składki w grudniu 2019 r.

Dla oceny spełnienia przez skarżącą warunku z § 6 ust. 1 pkt 6 Regulaminu bez znaczenia pozostają okoliczności, przez które rzeczona zaległość powstała, jak również to na ile zaległość ta przekroczyła dopuszczoną w Regulaminie wysokość. Jakiekolwiek miarkowanie, czy odmienne podejście wobec skarżącej w porównaniu do pozostałych grantobiorców, a więc takie podejście, które nie znajduje oparcia w Regulaminie, jak w istocie oczekuje tego skarżąca, oznaczałoby odejście od zasady bezstronności, a w konsekwencji arbitralne powierzenie skarżącej wnioskowanego grantu. Słusznie w tym względzie Komisja zwróciła uwagę na zasadę równego traktowania grantobiorców i konieczność zachowania ustalonych od początku reguł obowiązujących przy ocenie wszystkich wniosków o grant. Skarżąca nie spełniła warunków dla pozytywnej oceny kwalifikowalności i prawidłowo wobec tego odmówiono zawarcia ze skarżącą przedmiotowej umowy.

Nie zasługiwał przy tym na uwzględnienie zawarty w skardze i powtórzony na dalszym etapie postępowania wniosek dowodowy skarżącej. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W realiach kontrolowanej sprawy prawidłowość poczynionych przez organ ustaleń faktycznych nie budzi natomiast wątpliwości. Na marginesie tylko warto zauważyć, że pismo ZUS z [...] czerwca 2021 r., które na potrzeby przeprowadzenia dowodu skarżąca przedłożyła w tut. Sądzie, potwierdza tylko te ustalenia, bowiem Zakład wprost stwierdził w nim, że rozliczył konto skarżącej i na dzień [...] grudnia 2019 r. skarżąca posiadała zadłużenie na ubezpieczenie społeczne w kwocie [...]zł za okres listopad 2019 r. Nadpłata na koncie – na którą skarżąca zwraca uwagę – została stwierdzona na dzień [...] czerwca 2021 r.

Wobec powyższego z uwagi na nie stwierdzenie istotnego naruszenia prawa brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, o których stanowi art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a u.z.r.p. W tych okolicznościach skargę oddalono na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 u.z.r.p., o czym orzeczono w sentencji wyroku.