Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 342/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 12, art. 35 par. 1 i  par. 3, art. 36 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1, par. 1a i  par. 2,  art. 154 par. 6
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Dagmara Dominik - Ogińska Sędziowie: Sędzia WSA – Katarzyna Radom Sędzia WSA – Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2020 r. sprawy ze skargi: T. R. – M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie: wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się przewlekłości prowadzonego postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie wydania decyzji w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącej T. R. – M. sumę pieniężną w kwocie 3.000,00 (słownie: trzy tysiące) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej T. R. – M. kwotę 597,00 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T. R. – M. z 11 lutego 2020 r. (wpływ do organu administracji 25.02.2020 r.) jest przewlekłość prowadzonego przez Wojewodę D. postępowania w sprawie wniosku z 28 listopada 2017 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Jak wynika z akt sprawy – T. R. – M. (obywatelka U.) (dalej: Skarżąca, Strona) wnioskiem z 28 listopada 2017 r. wystąpiła do Wojewody D. (dalej: organ administracji) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Do wniosku dołączyła: KRS pracodawcy, dokument badania rynku, umowę o pracę, fotografie, druk ZUS i ZUA, kserokopię paszportu i wizy, załącznik nr 1, umowę najmu mieszkania, opłatę skarbową, nr NIP.

Pismem z 18 czerwca 2018 r. – organ wezwał Stronę do uzupełnienia (uaktualnienia) dokumentów i wskazał przewidywany termin zakończenia postępowania do 18 września 2018 r., informując jednocześnie, że kontakt z organem możliwy jest jedynie po wezwaniu przez inspektora prowadzącego sprawę.

Pismem z 18 czerwca 2018 r. – Wojewoda D., działając na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j. : Dz. U. z 2018 r., poz. 2094 ze zm. ) wystąpił do: Komendy Wojewódzkiej Policji we W., Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatura we W. oraz do Komendy N. Oddziału Straży Granicznej o udzielnie informacji czy wjazd i pobyt Strony stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W dniu 6 lipca 2018 r. Policja udzieliła odpowiedzi, że wjazd i pobyt cudzoziemca nie zagraża obronności i bezpieczeństwu państwa lub porządku publicznego.

W dniu 6 lipca 2018 r. – Strona uzupełniła uaktualnione dokumenty przesyłając: umowę o pracę na czas nieokreślony, informację Starosty dot. badania rynku, umowę najmu mieszkania na czas nieokreślony.

Pismem z 13 lutego 2019 r. Strona wystąpiła o wskazanie na jakim etapie jest postępowanie w sprawie wniosku złożonego 28 listopada 2017 r. Ponadto, Strona (bez wezwania) przesłała w dniu 26 marca 2019 r. dodatkowe dokumenty: nr PESEL oraz aneks do umowy o pracę z aktualnym wynagrodzeniem.

Pismem z 17 stycznia 2020 r. (wpływ do organu 23.01.2020 r.) pełnomocnik Strony złożył ponaglenie wskazując, że sprawa nie została załatwiona w terminie ustawowym, nie powiadomiono też Strony o terminie załatwienia sprawy.

Ponaglenie pismem z 18 marca 2020 r. zostało przekazane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

W dniu 25 lutego 2020 r. – Strona złożyła skargę do WSA na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. postępowania. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia: art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 i art. 37 § 4 KPA i wniesiono: o stwierdzenie przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, o zobowiązanie WD do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku, o sumę pieniężną w kwocie 5.000 zł, o tryb uproszczony i zasądzenie kosztów postępowania (pełnomocnik). Uzasadniając skargę Strona zarzuciła, że mimo posiadania wszystkich niezbędnych dokumentów od 18 czerwca 2018 r. organ nie podjął w sprawie żadnych czynności, nie poinformował o nowym terminie zakończenia postępowania, mimo prośby z 4.03.2019 r. (pismo z 13.02.2019 r.) i ponaglenia z 23.01.2020 r. organ nie udzielił Stronie odpowiedzi o statusie sprawy, do dnia sporządzenia skargi Strona nie uzyskała od organu żadnej informacji, Strona była ignorowana w postępowaniu.

W dniu 18 marca 2020 r. – Wojewoda D. wydał decyzję – udzielając Stronie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do dnia 18 marca 2023 r.

W odpowiedzi na skargę z 23 marca 2020 r. – organ wniósł o jej oddalenie.

Zwłokę w załatwieniu wniosku Strony uzasadniał brakiem złej woli, ogromną ilością wniosków i brakami kadrowymi. Wnosił też o nie stwierdzanie rażącego naruszenia prawa i nie zasądzanie sumy pieniężnej o jaką wnioskowała Strona. Do przesłanych do Sądu akt administracyjnych sprawy – organ załączył decyzję z 18 marca 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. została wniesiono po uprzednim ponagleniu organu administracji.

Zakres znaczeniowy terminu przewlekłość postępowania, określony w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, uzasadnia odwołanie się do zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz regulacji procesowych dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed organem administracji toczyło się na podstawie przepisów K.p.a., stąd też w kontekście przewlekłości ocenie podlegać musi zarówno zachowanie terminów określonych w art. 35 K.p.a., jak i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc należy, że zgodnie z art. 12 K.p.a. organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.).

W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż w odróżnieniu od bezczynności, jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 69/15 oraz o sygn. akt II SAB/Wr 7/16, i sygn. III SAB/Wr 5/17; publ. w CBOSA).

Nadto w judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Tym samym, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawa samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów obowiązkiem organu jest sprawne, co nie zawsze oznacza szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Przyczyną przedłużającego się postępowania, ale nie jego przewlekłości, w rozumieniu art. 149 p.p.s.a., może być też ujawnianie się w toku postępowania dowodowego kolejnych dowodów, nieznanych organowi na początku postępowania. Od organów administracji nie można wymagać, aby wszczynając postępowanie posiadały pełen plan postępowania dowodowego i w toku sprawy już go nie rozszerzały. W sprawach skomplikowanych pod względem dowodowym, sam czas trwania postępowania nie może świadczyć o jego przewlekłości (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Ke 57/16; publ. w CBOSA).

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Podkreślić należy, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Zapewnieniu stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału w sprawie i wpływu na przebieg postępowania służą regulacje art. 35-37 K.p.a. I tak, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że Strona 28 listopada 2017 r. złożyła do organu administracji wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Organ administracji nie podjął żadnej czynności do 18 czerwca 2018 r. tj. przez prawie 7 miesięcy, w tym nie zbadał czy wniosek Strony spełnia warunki formalne. Dopiero 18 czerwca 2018 r. Stronę wezwano do uzupełnienia braków formalnych i wskazano przewidywany termin załatwienia wniosku do dnia 18 września 2018 r. Braki formalne wniosku Strona uzupełniła 6 lipca 2018 r. Organ administracji zwlekał też przez 7 miesięcy z wystąpieniem do właściwych organów (Policja, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Straż Graniczna) i mimo, że odpowiedź właściwych służb otrzymał w dniu 6 lipca 2018 r. – nadal nie podjął skutecznych czynności do wydania w sprawie rozstrzygnięcia.

Przez kolejnych 8 miesięcy organ nie podjął żadnej czynności i mimo, że Strona pismem z 4 marca 2019 r. zwróciła się o informację o statusie sprawy a w dniu26 marca 2019 r. bez wezwania przesłała dodatkowe dokumenty, gdyż wcześniej złożone uległy dezaktualizacji, to organ pozostał bezczynny. Do dnia złożenia w dniu 23 stycznia 2020 r. ponaglenia nie zostały podjęte przez organ administracji żadne czynności w ramach postępowania zainicjowanego wnioskiem Strony. Dopiero działanie Strony spowodowało podjęcie czynności, które organ zobowiązany był podjąć niezwłocznie po otrzymaniu wniosku.

Zdaniem Sądu, nie ma wątpliwości, że organ administracji dział w sprawie przewlekle nie podejmując żadnych czynności najpierw przez 7 miesięcy (od złożenia wniosku w dniu 28.11.2017 r. do 18.06.2018 r.) a następnie przez kolejnych 9 miesięcy – aż do 18 marca 2020 r., kiedy to przesłał ponaglenie Strony do Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz wydał w sprawie decyzję – udzielając Stronie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do dnia 18 marca 2023 r. Podkreślić jednak należy, że uczynił to dopiero po wniesieniu przez Stronę w dniu 25 lutego 2020 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D.

Z akt sprawy wynika zatem jednoznacznie, że od złożenia wniosku w dniu 28 listopada 2017r. do dnia wniesienia skargi do Sądu w dniu 25 lutego 2020 r. minęły 2 lata i 3 miesiące ( 27 miesięcy) a sprawa nie została załatwiona mimo, że organ co najmniej od 6 lipca 2018 r. (tj. od ponad 19 miesięcy) posiadał wszystkie niezbędne dokumenty i informacje aby sfinalizować załatwienie sprawy.

Dopiero po wniesieniu skargi do WSA (25.02.2020 r.) – Wojewoda D. wydał decyzję w dniu 18.03.2020 r. w oparciu o te dokumenty, którymi dysponował co najmniej od półtora roku. Taki stan rzeczy świadczy w sposób oczywisty, że Wojewoda D. prowadził to postępowanie wyjątkowo przewlekle.

Jednocześnie akta sprawy nie dają żadnej podstawy do stwierdzenia, że do zwłoki w jakimkolwiek zakresie przyczyniła się sama Strona. Organ administracji naruszyła zatem art. 35, art. 12 K.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ administracji dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Sytuacja, jak w niniejszej sprawie, w której Strona z powodu tak długiego oczekiwania na rozstrzygnięcie organu administracji pozostaje w niepewności co do możliwości pobytu na terytorium RP oraz faktycznie jest ograniczona w możliwości swobodnego opuszczenia i powrotu na terytorium RP, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu w rozpoznawanej sprawie w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.

Odnosząc się do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę Sąd zauważa, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie przewlekłości w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn przewlekłego prowadzenia postępowania. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Podkreślić trzeba, że powołane przez organ okoliczności mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od niemal 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu.

Sąd stwierdzając, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez Wojewodę D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) – o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku - wziął pod uwagę szereg uchybień jakich w prowadzonym postępowaniu dopuścił się organ administracji. W szczególności Sąd wziął pod uwagę postawę organu, który w ustawowym terminie przewidzianym na załatwienie sprawy nie podjął żadnych czynności, nawet w zakresie badania czy wniosek Strony spełnia wymogi formalne. Czynności te podjęto dopiero po 7 miesiącach od złożenia wniosku. Organ nie wystąpił też niezwłocznie do właściwych organów (Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Straży Granicznej) o udzielenie informacji o Stronie. Informację o przewidywanym terminie załatwienia sprawy organ przekazał Stronie dopiero pismem z 18 czerwca 2018 r., jednocześnie nie wskazał przyczyn takiej zwłoki. Należy zauważyć, że wyznaczonego na 18 września 2018 r. terminu załatwienia sprawy organ administracji także nie dotrzymał. Strona cierpliwie – przez 2 lata i 3 miesiące (27 miesięcy) czekała na załatwienie sprawy i dopiero po tak długim – bezskutecznym oczekiwaniu – wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji do tut. Sądu.

Organ administracji przekroczył też termin 7 dni przewidziany na przekazanie ponaglenia do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Ponaglenie z 23 stycznia 2020 r. zostało przekazane do organu odwoławczego dopiero 18 marca 2020 r. tj. po prawie 2 miesiącach. Oznacza to, że w prowadzonym postępowaniu organ nie przestrzegał żadnych terminów wynikających z przepisów prawa.

Ponieważ Wojewoda D. w dniu 18 marca 2020 r. wydał w sprawie decyzję Sąd, na podstawie art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie w zakresie wydania decyzji w przedmiocie udzielenia Stronie zezwolenia na pobyt czasowy i prace, uznając że w tym zakresie postępowanie stało się bezprzedmiotowe ( pkt III sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Uprawnienie Sądu do przyznania stronie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a jest szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą pozwala również w pewnym stopniu na zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Powyższe nie jest tożsame z funkcją odszkodowawczą i zasądzenie sumy pieniężnej na tej podstawie nie wiąże się z określeniem materialnego wymiaru szkód poniesionych ewentualnie przez stronę. Charakter tego środka – skutkującego nie tylko obciążeniem finansowym dla organu, ale i przysporzeniem finansowym na rzecz strony - jest bliższy zadośćuczynieniu, gdyż związany jest nie z wielkością rzeczywistych szkód poniesionych przez nią w związku z bezczynnością organu lub przewlekłością postępowania, ale rozmiarem naruszenia jej praw przez bezprawne zachowanie organu. Naruszenie przez organ praw strony będzie uzasadniało zastosowanie tego środka (zasądzenie sumy pieniężnej) w szczególności w przypadkach, gdy bezczynność lub przewlekłość w prowadzeniu przez organ jej sprawy wiąże się z powstaniem dla niej znacznych dolegliwości. Takie niewątpliwie zaś towarzyszą sytuacji przedłużającego się braku rozstrzygnięcia co do prawa pobytu i pracy na terytorium RP.

Skarżąca uzasadniając wniosek, powołała się na negatywne przeżycia związane z niepewnością co do prawa pobytu, ograniczenia możliwości wyjazdu do rodziny na Ukrainie i powrotu w celu kontynuowania pracy w Polsce, co w sposób oczywisty wpływa na brak stabilności sytuacji rodzinnej i ekonomicznej w tak długim okresie czasu. W tym też kontekście należy, zdaniem Sądu, oceniać rażący charakter przewlekłości postępowania jako przesłankę przyznania sumy pieniężnej w kwocie 3.000 zł) na podstawie powyższego przepisu. Ww. kwotę Sąd uznał za adekwatną i proporcjonalną z punktu widzenia doznanej krzywdy wynikającej z tak długiego oczekiwania na załatwienie jej wniosku w niezbyt skomplikowanej sprawie. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt IV sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).