Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 381/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za brak urządzenia pomiarowo-kontrolnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania R. B., utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r. nr [...], którą nałożono na R. B. prowadzącego działalność gospodarcza pod nazwą Usługi Transportowe, karę pieniężną w łącznej kwocie 3.000 złotych.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), cytowana dalej jako k.p.a., art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 204, poz. 2088 ze zm.), cytowana dalej jako t.d. oraz lp. 1.11.7. pkt 1 t.d. załącznika do t.d., art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z dnia 31 grudnia 1985 r.).

Do powyższych rozstrzygnięć organów obu instancji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia 31 sierpnia 2005 r. w miejscowości S. przy ulicy [...] funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli pojazd marki [...] nr rej. [...] Kontrolowany pojazd użytkowany był przez firmę R. B., która wykonuje regularne przewozy osób na trasie S. N. przez G.i kierował nim S. Z.. Podczas kontroli stwierdzono, że w pojeździe nie ma zainstalowanego urządzenia kontrolno-pomiarowego (tachografu).

Wobec powyższego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął w stosunku do R. B. z urzędu postępowanie administracyjne. W toku tego postępowania strona złożyła wyjaśnienia, w których podniosła, że na podstawie art. 14 pkt 1-7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 jest zwolniona z obowiązku instalowania i używania tachografu ww. pojeździe.

Dnia [...] października 2005 r. organ I instancji wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 93 ust. 1 t.d., art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, art. 92 ust. 4 oraz lp. 1.11.7. ust. 1 załącznika do t.d. nałożył na R. B. karę pieniężną w kwocie 3.000 złotych. Uzasadniając nałożenie ww. kary Inspektor wskazał, że przepis powołanego przez stronę art. 14 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 nie zwalnia z przedmiotowego obowiązku, a wyłączenia na które się strona powołuje stanowi art. 4 pkt 1-13 oraz art. 13 ust. 1 lit b-k w nawiązaniu do art. 29 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. nr 92, poz. 879 ze zm.), cytowana dalej jako c.p.k. Wobec tego w powyższym stanie faktycznym i prawnym nie znajduje się podstawy do zwolnienia R. B. z obowiązku używania tachografu.

Od powyższej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego R. B. złożył pismem z dnia 15 października 2005 r. odwołanie, w którym powołując się na swoją trudną sytuację finansową ponownie podniósł, że nie miał obowiązku wyposażenia ww. pojazdu w tachograf na podstawie przepisów rozporządzeń Rady (EWG) nr 3820/85 i nr 3821/85.

Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu powyższego odwołania wydał dnia [...] grudnia 2005 r. decyzję, którą utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2005 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85. Podniósł, iż według przepisu art. 92 ust. 1 pkt 6 t.d. kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 15.000 złotych. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.11.7 ust. 1 załącznika do t.d., który nakłada karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych w przypadku, gdy przyrząd kontrolny nie jest zainstalowany.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji prawidłowo ocenił, że w chwili kontroli naruszono przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących, stosowanych w transporcie drogowym w zakresie braku instalacji przyrządu pomiarowo-kontrolnego (tachografu), w związku z czym prawidłowo została nałożona ww. kara pieniężna. Wskazał również, iż od 1 maja 2004 r. każdy pojazd wykorzystywany do transportu drogowego i zarejestrowany w Państwie Członkowskim (również w Polsce) musi być wyposażony w przyrząd kontrolny, o ile nie został zwolniony z tego obowiązku na podstawie ww. rozporządzeń Rady (EWG).

Nadto organ odnosząc się do kwestii trudnej sytuacji finansowej strony wyjaśnił, iż kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter. Natomiast, gdy strona znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kary w orzeczonej wysokości może – w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczególnych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, wystąpić ze stosownym wnioskiem ww. trybie.

Od powyższego rozstrzygnięcia R. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wnosząc o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zarzucił naruszenie przepisów art. 6, 7, 8 k.p.a, art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 6 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. nr 90, poz. 999), art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85. W opinii skarżącego ww. decyzja organu II instancji obarczona jest wadami prawnymi związanymi w szczególności ze sposobem interpretacji błędów tłumaczeniowych przepisów prawa Unii Europejskiej na język polski, czego wynikiem jest dokonanie przez organ niesprawiedliwej oceny powstałego w niniejszej sprawie naruszenia przepisów prawa. Skarżący podniósł, że Główny Inspektor wykorzystał na swoją korzyść błędy w tłumaczeniu Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z języka angielskiego na język polski. Wersja polska tłumaczenia zawiera bowiem błąd, polegający na braku w poniższej treści "pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób wykonywanego w ramach usług regularnych, których droga przebiegu przekracza 50 km" przed wyrazem "przekracza" słowa "nie". Z powyższego wynika, iż polska wersja tego tekstu zawiera błąd merytoryczny, wyłączający spod przepisów nieprawidłowy typ pojazdów inny niż w całej Unii Europejskiej. W konsekwencji powyższego w ocenie R. B. kara nałożona w tej sprawie jest niesłusznie, z naruszeniem art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i jest nieadekwatna do popełnionego czynu.

Uzasadniając naruszenie przepisów k.p.a. skarżący podniósł, że w jego ocenie organ z pewnością był świadomy błędów w tłumaczeniu przedmiotowego rozporządzenia, a mimo to rozpoznając niniejszą sprawę nie wziął tego faktu pod uwagę z urzędu.

R.B. wskazał także na art. 6 ustawy o języku polskim, w myśl którego umowy międzynarodowe zawierane przez Rzeczpospolitą Polską powinny mieć polską wersję językową, stanowiącą podstawę wykładni, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Fakt, iż rozporządzenie nie jest de facto umową międzynarodową nie ma w niniejszym przypadku znaczenia, jak uważa skarżący, gdyż w dniu uchwalenia niniejszej ustawy Polska nie była jeszcze Państwem Członkowskim UE.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. cytowana dalej jako p.p.s.a.).

Rozpoznając niniejszą sprawę, w świetle powołanych powyżej kryteriów, w ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nie naruszają zarówno przepisów prawa krajowego, w tym w szczególności przepisów k.p.a., Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy o języku polskim, jak również przepisów prawa wspólnotowych tzw. prawa pochodnego (wtórnego), tj. rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r.

Na mocy Traktatu Akcesyjnego Rzeczpospolita Polska z dniem 1 maja 2004 r. przystąpiła do Unii Europejskiej, co w konsekwencji skutkowało tym, że w naszym systemie prawnym zaczęło obowiązywać bezpośrednio lub po uprzednim wdrożeniu prawo Unii Europejskiej. Kontrola sądów administracyjnych objęła więc także kwestię zgodności rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym, rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire).

Na porządek prawny Unii Europejskiej składa się prawo pierwotne oraz prawo wtórne, uzupełniane orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS). Podstawową zasadą tego prawa - ustaloną w orzecznictwie ETS, jest zasada nadrzędności. Przewiduje ona, że prawo pierwotne oraz akty wydane na jego podstawie będą stosowane przed prawem krajowym.

Zgodnie z art. 249 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej do aktów wspólnotowego prawa należy zaliczyć m.in. rozporządzenia, które są aktami wiążącymi w całości i bezpośrednio stosowanymi w każdym Państwie Członkowskim. Zatem akty te stają się częścią krajowych systemów prawnych bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek czynności wdrożeniowych i wywierają one skutki bezpośrednie. Rozporządzenia mają zatem ogólne zastosowania i "obowiązują we wszystkich swoich częściach" oraz stosuje się je "bezpośrednio w każdym państwie członkowskim". Mają one przy tym taką samą moc obowiązującą we wszystkich Państwach Członkowskich i są zintegrowane z systemami prawnymi tych państw, a ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie bezspornym jest fakt, że w skontrolowanym pojeździe, którym wykonywano przewóz regularny osób na trasie N.-G.-S., nie był zainstalowany, wbrew obowiązującym przepisom prawa przyrząd kontrolno-pomiarowy (tachograf).

Zgodnie z przepisem art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85.

W niniejszej sprawie skarżący próbuje z polskiej wersji językowej art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 wywieść tezę, iż obowiązek instalowania i używania urządzeń rejestrujących nie dotyczy pojazdów wykorzystywanych do przewozu osób wykonywanego w ramach usług regularnych, których droga przebiegu przekracza 50 km. Wobec faktu, że odległość pomiędzy N. a S. wynosi [...] km, to w ocenie R. B. w niniejszym przypadku organy nie miały podstaw do obciążenia go karą pieniężną w kwocie 3.000 złotych za nieposiadanie w pojeździe tachografu.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powyższe stanowisko strony skarżącej jest całkowicie błędne i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa.

Należy podnieść, iż zgodnie z preambułą do ww. rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 celem ustawodawstwa wspólnotowego regulującego transport drogowy jest nie tylko harmonizacja warunków konkurencji między różnymi rodzajami transportu lądowego, ale również poprawa warunków bezpieczeństwa ruchu drogowego. Kierując się tym celem przy dokonywaniu prowspólnotowej wykładni prawa polskiego należy uznać, iż nie można doprowadzić do sytuacji, w której poza zakresem obowiązku instalowania tachografów (służących realizacji bezpieczeństwa w transporcie drogowym) pozostanie wiele rodzajów przewozów (których droga przebiegu przekracza 50 km), wykonywanych często dużymi samochodami, stanowiącymi (w przypadku np.: przemęczenia kierowców) poważne zagrożenia dla bezpieczeństwa innych użytkowników dróg publicznych, w tym przypadku także pasażerów.

W tym miejscu podkreślenia wymaga fakt, iż oficjalna wersja rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 w języku angielskim (dostępna w bazie internetowej aktów prawnych Unii Europejskiej – EUROLEX) dotycząca pkt 3 art. 4 zawiera unormowanie brzmiące: "does not exceed 50 kilometers", co należy przetłumaczyć jako "nie przekracza 50 kilometrów". Polska wersja natomiast niewątpliwie zawiera błąd tłumaczeniowy, polegający na braku umieszczenia przed słowem "przekracza" partykuły "nie".

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę podzielił stanowisko organu, iż w niniejszym przypadku nie ma znaczenia fakt powołany w skardze, że polska wersja tłumaczenia rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/83 zawiera błąd. Tłumaczenie nie jest bowiem źródłem prawa w przeciwieństwie do oryginalnej wersji aktu normatywnego. To oryginał powinien stanowić podstawę prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Powinnością każdego podmiotu występującego w obrocie prawnym jest znajomość obowiązujących przepisów i stosowanie się do norm z nich wynikających. Skarżący jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą z zakresu wykonywania przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym winien znać przepisy prawa regulujące ten zakres działalności, mając przy tym na względzie oryginalne teksty aktów normatywnych a nie ich tłumaczenia. W przypadku, gdy przedsiębiorca nie dopełni powyższych wymogów nie może powoływać się na nieznajomość prawa jako okoliczność usprawiedliwiającą naruszenia norm tych przepisów. Skarżący dlatego też musi liczyć się z konsekwencjami naruszeń przepisów prawa, będących np. wynikiem nieznajomości aktów normatywnych, które mogą przybrać, jak w niniejszej sprawie formę kary pieniężnej.

Wobec powyższego zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 6 t.d. kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Konsekwencją tego rozwiązania jest przepis lp. 1.11.7. pkt 1 załącznika do t.d., który karą w wysokości 3.000 złotych sankcjonuje przypadki, gdy przyrząd kontrolny nie jest zainstalowany.

Sąd uznał zatem, iż organy obu instancji, zobowiązane do kontroli przestrzegania przepisów prawa powszechnie obowiązującego prawidłowo zastosowały dyspozycję przepisów ww. rozporządzeń Rady (EWG) nr 3821/85 i nr 3820/85, a także normę wyrażoną w art. 92 ust. 1 pkt 6 t.d. w zw. z l.p. 1.11.7. pkt 1 załącznika do t.d.

Organy inspekcji transportu drogowego obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły postępowanie służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, oficjalności, a także pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 6 i 7, 8 k.p.a). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ odwoławczy, jak również organ I instancji wydając swoje rozstrzygnięcia oparły się na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w sprawie, który nie pozostawiał wątpliwości i tym samym nie naruszyły przepisów ustawy zasadniczej jak również art. 6 ustawy o języku polskim.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.