Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 785/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 7, art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 72, art. 94, art. 95
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Hanna Knysiak-Molczyk (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2014 r. sprawy ze skargi F. M. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [ ] w K. z dnia 27 lutego 2014r. nr [ ] w przedmiocie odmowy zwrotu należności finansowych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 27 lutego 2014 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] 2011 r. w przedmiocie odmowy zwrotu należności finansowych.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach: F. M. (dalej: skarżący) pozostawał w zawodowej służbie wojskowej w dyspozycji Wojskowej Komendy Uzupełnień w B do dnia 30 września 2003 r., kiedy to upłynął okres skróconego wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez Dowódcę [...] Okręgu Wojskowego decyzją nr [...] z dnia [...] 2003 r. W związku z tym skarżący uzyskał świadczenia wypłacone przez dowódcę jednostki wojskowej oraz organ emerytalno-rentowy. Następnie pobierał należną mu emeryturę. Powyższa decyzja została uznana za nieważną na mocy decyzji nr [...] Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] 2006 r. W jej wyniku przywrócono skarżącego do zasadniczej służby wojskowej. Objął on stanowisko służbowe podoficera sztabowego w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w R. Na skutek wniosku skarżącego o naliczenie i wypłacenie należności za okres pozostawania poza zawodową służbą wojskową Dowódca Wojskowej Komendy Uzupełnień w B decyzją z dnia [...] 2007 r. przyznał mu wyrównanie uposażenia za okres od 1 października 2003 r. do 31 grudnia 2006 r. w kwocie 12.502,83 zł. W uzasadnieniu podał, iż stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, a następnie przywrócenie do służby i faktyczne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza, że nigdy nie został on zwolniony ze służby, co uzasadnia żądanie. Należy je jednak ograniczyć o świadczenia wypłacone przez organ emerytalno-rentowy. Dlatego w ocenie organu wypłacie podlega jedynie różnica pomiędzy należnym uposażeniem w kwocie 102.000,54 zł, a pobranymi świadczeniami od organu rentowego w kwocie 89.497,71 zł. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego decyzją z dnia [...] 2007 r. utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy.

Następnie, na mocy rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] 2007 r., skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego, co nastąpiło z dniem upływu skróconego okresu wypowiedzenia (31 stycznia 2008 r.). Z kolei pismem z dnia 31 stycznia 2008 r. zastępca Głównego Księgowego Jednostki Wojskowej Nr [...] w B skierował do skarżącego pismo, w którym wyliczył mu kwoty przysługujące w związku z ponownym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Od wyliczonej kwoty 49.976,20 zł potrącił otrzymaną przez skarżącego w 2003 r. odprawę w wysokości 13.903,64 zł oraz odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia w kwocie 20.597,28 zł. Powołał się również na notatkę sporządzoną w dniu 10 maja 2007 r. Z kolei Decyzją Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] 2008 r. ustalono skarżącemu prawa do świadczenia pieniężnego obejmującego m.in. należność za 12 miesięcy wynikającą z art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 ze zm.; dalej: u.s.w.) w kwocie 46.800 zł brutto.

Na skutek skargi F. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 lipca 2008 r. uchylił decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K z dnia [...] 2007 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] 2007 r. W ocenie Sądu żołnierzowi powracającemu do służby należy się uposażenie, z którego jednak dopiero po ustaleniu wysokości w decyzji winien on zwrócić wypłacone mu przez organ emerytalno-rentowy świadczenia. Obowiązujące przepisy nie dają bowiem organom uprawnień do zbilansowania obu tych należności i przyznania w decyzji kwoty po dokonaniu tej operacji. Oba świadczenia mają inną podstawę i różne tytuły, nadto podlegają kontroli przez różne piony sądownictwa.

W wykonaniu tego wyroku organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] 2008 r. przyznał skarżącemu wyrównanie uposażenia za okres od 1 października 2003 r. do 31 grudnia 2006 r. w kwocie 58.601,79 zł brutto. W jej uzasadnieniu, powołując się na bezsporny stan faktyczny, organ wskazał, iż za ten okres należy się żołnierzowi uposażenie wraz z dodatkami, bowiem nie został on faktycznie zwolniony, skoro decyzja o wypowiedzeniu stosunku służbowego okazała się nieważna. W ocenie organu uposażenie w wysokości 102.000,54 zł należy obniżyć o kwotę 30.895,92 zł przyznaną i pobraną w związku ze zwolnieniem ze służby w 2003 r. na podstawie ówczesnego odpowiednika obecnego art. 95 pkt 1 u.s.w., gdyż to świadczenie zostało mu przyznane w wyniku zwolnienia w 2008 r. w kwocie wyższej, bo w wysokości 46.800 zł oraz – czego wyraźnie nie napisał – o kwotę wypłaconą na mocy decyzji z dnia [...] 2007 r., tj. 12.502,83 zł. Decyzją nr [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] 2008 r. utrzymano w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B z dnia [...] 2008 r. Organ odwoławczy wywiódł w jej uzasadnieniu, iż skoro w 2008r. na podstawie wypowiedzenia stosunku służbowego wypłacono odwołującemu się kwotę 46.800 zł tytułem należności w wysokości uposażenia za 12 miesięcy, opartej o przepis art. 95 pkt 1 u.s.w., to wypłacona na tej samej podstawie w wyniku nieważnego zwolnienia ze służby kwota 30.895,92 zł stanowi świadczenie nienależnie pobrane, bowiem odpadła ku temu przyczyna, zatem podlega ono zwrotowi. Wywodził też, że stwierdzenie nieważności decyzji niweluje wszelkie jej skutki, w tym uprawnienie do tego świadczenia. Wyraził też pogląd, że należne jest ono tylko jeden raz.

Na skutek skargi skarżącego, wyrokiem z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 67/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił wyżej opisaną decyzję z dnia [...] 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczenie to zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt I OSK 569/10, który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez WSA w Gliwicach. Ten zaś Sąd, prawomocnym wyrokiem z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 997/10 – oddalił skargę.

W dniu 10 grudnia 2008 r. skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego Wydziału Pracy z powództwem o zapłatę przez Dowódcę Jednostki Wojskowej w B potrąconej kwoty w łącznej wysokości 34.500,92 zł. Sąd Rejonowy Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt [...] przekazał sprawę skarżącego według właściwości Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w B. Następnie w dniu 1 grudnia 2009 r. skarżący wystąpił do Dowódcy Jednostki Wojskowej w B o "wyjaśnienie przyczyny braku decyzji w sprawie" uzasadniając wniosek okolicznością, że Sąd Rejonowy wyznaczył właściwy organ w sprawie kwestii potrącenia mu przedmiotowej kwoty. W dniu [...] 2009 r. Dowódca Jednostki Wojskowej w B decyzją nr [...] umorzył postępowanie z wniosku F. M. o wydanie decyzji o potrąceniu z wynagrodzenia kwoty 34.500,92 zł. Wyjaśnił w uzasadnieniu, że kwotę tę potrącono skarżącemu z wypłaconego wynagrodzenia dobrowolnie, za jego zgodą wyrażoną na piśmie, czego dowodem jest notatka służbowa z dnia 10 maja 2007 r., podpisana przez skarżącego. Organ stwierdził zatem, że zastosowanie w tym przypadku znajduje art. 91 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.; dalej: k.p.), który nie wymaga wydania decyzji o potrąceniu wynagrodzenia z uwagi na dobrowolną zgodę. Stąd w ocenie organu nie występuje w niniejszej sprawie element administracyjny nakazujący załatwienie sprawy w drodze decyzji. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2010 r. Dowódca Brygady Desantowo-Szturmowej utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania.

Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 739/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił powyższe decyzje. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że "organy wydały decyzję o charakterze formalnym uzasadniając ją w efekcie okolicznościami, które mogą być przedmiotem rozpoznania z punktu widzenia merytorycznej zasadności żądania skarżącego".

Ponownie rozpatrując sprawę Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w B wydał w dniu [...] 2011 r. decyzję nr [...] o odmowie zwrotu kwoty 34.500,92 zł, o którą zostały pomniejszone kwoty przysługujące w związku z ponownym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2008 r. W uzasadnieniu podano, że po zwolnieniu skarżącego ze służby z dniem 30 września 2003 r. wypłacono mu odprawę w kwocie 13.903,64 zł i odszkodowanie z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia w kwocie 20.597,58 zł. Decyzję o zwolnieniu z dniem 30 września 2003 r. uchylono i następnie zwolniono F. M. ze służby z dniem 31 stycznia 2008 r. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2011 r. opisano wszystkie należności, jakie przysługiwały F. M. w związku ze zwolnieniem ze służby z dniem 31 stycznia 2008 r., które stanowiły łącznie kwotę 49.976,20 zł podając, że kwotę tę pomniejszono o kwotę 34.500,92 zł, "na którą składały się wypłacone wnioskującemu należności z tytułu pierwszego nieważnego zwolnienia ze służby wojskowej" i wypłacono kwotę 15.475,28 zł stanowiącą uzupełnienie należności. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] decyzją nr [...] z dnia [...] 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Na skutek skargi skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1119/11, uchylił powyższą decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w K z dnia [...] 2011 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyraził pogląd, iż "w ogóle nie mamy do czynienia z kwestią "potrącenia" (...) nie mamy do czynienia ze świadczeniem nienależnym, ale wyłącznie ze świadczeniami należnymi, w pewnej części wypłaconymi skarżącemu wcześniej". Ponadto Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy ograniczy ustalenie stanu faktycznego sprawy do kwestii związanych z wniesionym przez skarżącego żądaniem do Sądu Rejonowego zapłaty przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] kwoty 34.500,92 zł, albowiem sprawa dotycząca tego żądania została przekazana według właściwości do rozpatrzenia Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] i stanowi przedmiot postępowania w niniejszej sprawie. Jednocześnie organ odwoławczy pominie w swych ustaleniach wszelkie inne wątki związane ze sprawami innych żądań i należności dotyczących skarżącego. Ponadto organ odwoławczy zobowiązany jest do odniesienia się do wszystkich zarzutów stawianych przez skarżącego w odwołaniu.

W wykonaniu powyższego wyroku, decyzją nr [...] z dnia [...] 2012 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w K utrzymał w mocy decyzję nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] 2011 r., którą odmówiono skarżącemu zwrotu kwoty 34.500,92 zł. Organ podniósł, że uwzględnienie żądania wypłaty kwoty 20.597,28 zł, która została mu wypłacona w 2003 r. tytułem odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia oznaczałoby de facto, że za okres od 1 października 2003 r. do 31 maja 2004 r. skarżący otrzymałby podwójne uposażenie. W związku z przywróceniem skarżącego do zawodowej służby wojskowej wyrównano mu bowiem uposażenie za okres pozostawania poza służbą, tj. od dnia 1 października 2003 r. do 31 grudnia 2006 r., jednak bez odliczenia wypłaconego odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia o 8 miesięcy, które zostało wypłacone w wysokości ośmiomiesięcznego uposażenia. Nieodliczenie wypłaconego odszkodowania byłoby więc sprzeczne z zasadą wyrażoną w z art. 72 ust. 2 u.s.w., która stanowi, że z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. Zatem i to żądanie organ uznał za bezzasadne.

Na skutek skargi skarżącego, wyrokiem z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1790/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił wyżej opisaną decyzję organu drugiej instancji. W uzasadnieniu wyroku podano, że w wyroku w sprawie III SA/Kr 1119/11 WSA w Krakowie przesądził o braku podstaw do stosowania w sprawie art. 103 u.s.w. Jednocześnie Sąd, jako istotne naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy ocenił brak odniesienia się przez organ do zarzutów stawianych przez skarżącego w odwołaniu i niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a zwłaszcza niewyjaśnienie, czy i dlaczego podstawę taką stanowi art. 95 pkt 2 u.s.w. i w konsekwencji zobowiązał organ do odniesienia się do wszystkich zarzutów stawianych przez skarżącego w odwołaniu. W ocenie Sądu analiza treści zaskarżonej decyzji wykazała, że organ uwzględnił ocenę prawną w zakresie niedopuszczalności zastosowania w sprawie art. 103 u.s.w. W zaskarżonej decyzji nie wskazano jednak podstawy materialnoprawnej podjętego rozstrzygnięcia, jak również nie wykonano wskazania Sądu co do wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Sąd zauważył, iż organ ograniczył się w uzasadnieniu do stwierdzenia, że błędne jest w sprawie powoływanie się na art. 95 pkt 2 pragmatyki wojskowej oraz przyjął, że uwzględnienie żądania skarżącego byłoby sprzeczne z art. 72 ust. 2 u.s.w. traktując arbitralnie odszkodowanie wypłacone skarżącemu jako element uposażenia. Tymczasem z art. 71 ust. 1 u.s.w. wynika, że "żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne określone w ustawie", przy czym elementy uposażenia określa art. 72 ust. 1 u.s.w., a "inne należności pieniężne" wymieniono w art. 73 ust. 1 u.s.w. Wśród tych innych należności pieniężnych znajdują się m.in. należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej (art. 73 ust. 1 pkt 9 u.s.w.). Konieczne było zatem rozważenie i wyjaśnienie, czy w kontekście powyższych przepisów dopuszczalne jest w stosunku do żądań skarżącego stosowanie art. 72 ust. 2 u.s.w. W odwołaniu od decyzji z dnia [...] 2011 r. skarżący kwestionował również dopuszczalność zastosowania w sprawie art. 94 ust. 1 i 2 u.s.w. Organ – nie wykonując wskazań Sądu – nie wyjaśnił, czy przepis ten miał w sprawie zastosowanie, a jeżeli tak to dlaczego i w jaki sposób zdeterminował treść podjętego rozstrzygnięcia. Nie spełnia wymogów art. 107 § 1 i 3 k.p.a. stwierdzenie o częściowo błędnej podstawie prawnej przytoczonej przez organ pierwszej instancji, tj. wskazanie przez ten organ na art. 95 pkt 2 pragmatyki wojskowej, skoro nie przytoczono i nie wyjaśniono podstawy zastosowanej przez organ rozpoznający sprawę w drugiej instancji. Sąd polecił organowi usunięcie tych uchybień w ponownym postępowaniu.

Ponownie rozpatrując sprawę, Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] wydał w dniu 27 lutego 2014 r. zaskarżoną decyzję, w której utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] 2011 r. W jej uzasadnieniu stwierdzono, że w sensie prawnym skarżący nie został w 2003 r. zwolniony z zawodowej służby wojskowej, gdyż stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego działa z mocą wsteczną, stąd skuteczne wypowiedzenie tego stosunku służbowego nastąpiło jeden raz, dopiero rozkazem personalnym Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] 2007 r. Organ zważył przy tym, że sporne świadczenie ma charakter jednorazowy, a wielokrotne przyznawanie go żołnierzom kilkukrotnie zwalnianym ze służby i następnie przywracanym do służby na skutek decyzji stwierdzającej nieważność, byłoby ich nadmiernym uprzywilejowaniem, sprzecznym z konstytucyjną zasadą równości. Stwierdzono przy tym, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego nie mogła znieść skutków faktycznych zwolnienia, tj. wypłacenia świadczenia przysługującego przez okres roku po zwolnieniu ze służby. Organ wskazał również, że przepisy u.s.w. nie przewidują zwrotu przez żołnierza świadczenia pobieranego przez okres roku po zwolnieniu ze służby. Reasumując, organ uznał, że skoro skarżącemu wypłacono sporne świadczenie z tytułu zwolnienia w 2003 r., to w związku z ponownym zwolnieniem ze służby nie ma on prawa do kolejnego świadczenia tego rodzaju, a jedynie do świadczenia "w wysokości uwzględniającej kwotę wcześniej wypłaconą". W konsekwencji organ podkreślił, że jego rozstrzygnięcie jest zgodne z linią orzeczniczą sądów administracyjnych – powołał się przy tym na wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1297/11.

Pismem z dnia 28 marca 2014 r. F. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ze skargą na ww. decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, wnosząc o ich uchylenie oraz o wydanie wyroku nakazującego zwrot kwoty 34.500,92 zł przez Jednostkę Wojskową nr [...], potrąconej bez podstawy prawnej. Skarżący wskazał, że art. 77 u.s.w. chroni żołnierzy przed zwrotem świadczeń wypłaconych na skutek wadliwych decyzji organów wojskowych, a dokonane przez organ potrącenie ma w istocie identyczny skutek faktyczny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z istoty sądowej kontroli legalności działalności administracji publicznej wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie z uwzględnieniem stanu faktycznego oraz stanu prawnego aktualnego w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia 27 lutego 2014 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] 2011 r. o odmowie zwrotu należności finansowych.

Przede wszystkim należy podnieść, że przedmiot sprawy administracyjnej został określony w postanowieniu Sądu Rejonowego z 2 czerwca 2009 r., sygn. akt [...], którym Sąd przekazał sprawę o zapłatę kwoty 34.500,92 zł z powództwa F. M. przeciwko Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] według właściwości Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w B. Na powyższą okoliczność zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z 12 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1119/11, uchylającym decyzję z dnia [...] 2011 r. nr [...], w którym wskazał, że "przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy ograniczy ustalenie stanu faktycznego sprawy do kwestii związanych z wniesionym przez skarżącego F. M. żądaniem do Sądu Rejonowego zapłaty przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] kwoty 34.500,92 zł".

Dla oceny legalności kontrolowanej decyzji istotna jest ocena prawna i wskazówki co do dalszego postępowania wyrażone w wyżej opisanym wyroku, jak również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 24 października 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1790/12, uchylającym decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w K z dnia [...] 2012 r. nr [...], w którym Sąd wskazał, że w zaskarżonej decyzji nie wskazano podstawy materialnoprawnej podjętego rozstrzygnięcia, podczas gdy powołanie podstawy prawnej jest jednym z obligatoryjnych elementów decyzji, a uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie przyjętej podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd wskazał, że "skoro utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji jest wynikiem ponownego rozstrzygnięcia – tym razem w drugiej instancji – sprawy administracyjnej, to konieczne jest wskazanie normy ogólnej i abstrakcyjnej, która w sprawie była indywidualizowana i konkretyzowana".

Należy podnieść, że z art. 71 ust. 1 ustawy wynika, że "żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne określone w ustawie", przy czym elementy uposażenia określa art. 72 ust. 1 ustawy, a "inne należności pieniężne" wymieniono w art. 73 ust. 1 ustawy. Wśród tych innych należności pieniężnych znajdują się m.in. należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej (art. 73 ust. 1 pkt 9 ustawy). W wyroku z 24 października 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1790/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że konieczne było rozważenie i wyjaśnienie, czy w kontekście powyższych przepisów dopuszczalne jest w stosunku do żądań skarżącego stosowanie art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W odwołaniu od decyzji z dnia [...] 2011 r. skarżący kwestionował również dopuszczalność zastosowania w sprawie art. 94 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Sąd w uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku podniósł, że organ – nie wykonując wskazań Sądu – nie wyjaśnił, czy przepis ten miał w sprawie zastosowanie, a jeżeli tak to dlaczego i w jaki sposób zdeterminował treść podjętego rozstrzygnięcia. Nadto Sąd podkreślił, że nie spełnia wymogów art. 107 § 1 i 3 k.p.a. stwierdzenie o częściowo błędnej podstawie prawnej przytoczonej przez organ pierwszej instancji, tj. wskazanie przez ten organ na art. 95 pkt 2 pragmatyki wojskowej, skoro nie przytoczono i nie wyjaśniono podstawy zastosowanej przez organ rozpoznający sprawę w drugiej instancji.

W zaskarżonej decyzji z 27 lutego 2014 r. organ powołał i przytoczył następujące przepisy, mające stanowić podstawę prawną decyzji: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 153 p.p.s.a., art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz art. 71 ust. 1, 72 ust. 1 i 2 , 73 ust. 1 pkt g, 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, 95 pkt 2 u.s.w. Zdaniem organu z art. 95 pkt 1 u.s.w. i art. 72 ust. 2 tej ustawy wynika, że świadczenia przysługujące w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej są wypłacane tylko raz.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że podstawa prawna decyzji stanowi dla organu administracji umocowanie do określonego zachowania się, kształtującego sytuację prawną podmiotów administrowanych. Organ może działać tylko w takim zakresie, w jakim został umocowany przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Na nim spoczywa również obowiązek wyboru prawidłowej podstawy prawnej decyzji pod względem jej mocy prawnej i zgodności z całym porządkiem prawnym. Przyczyną uchylenia wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 24 października 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1790/12, decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w K z dnia [...] 2012 r. było niewskazanie w niej podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, w zaskarżonej decyzji z 27 lutego 2014 r. organ wskazał przepisy prawa materialnego, które jego zdaniem stanowią tę podstawę. Należy jednak zwrócić uwagę na brzmienie powołanych przepisów w zastawieniu z treścią rozstrzygnięć organów orzekających w sprawie administracyjnej stanowiącej ich przedmiot. W decyzjach obu instancji organy orzekły o "odmowie zwrotu" skarżącemu kwoty 34.500,92 zł, "o którą to zostały pomniejszone kwoty przysługujące w związku z ponownym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2008 r.". Powyższe rozstrzygnięcie nie znajduje oparcia w powołanych przez organ drugiej instancji przepisach prawa materialnego. Powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisy u.s.w. regulują kwestie uposażenia żołnierzy zawodowych i innych należności pieniężnych określonych ustawą, a zatem stanowią podstawę do przyznania lub odmowy przyznania określonej kwoty pieniężnej z tytułu uposażenia lub innej należności pieniężnej określonej w ustawie, nie zaś do "odmowy zwrotu" określonej kwoty pieniężnej.

Należy również zwrócić uwagę, że przedmiotem sprawy administracyjnej jest żądanie zapłaty wyżej wymienionej kwoty, a nie żądanie jej zwrotu. Zwrotowi może bowiem podlegać jedynie kwota uprzednio zapłacona. Z ustaleń stanu faktycznego niniejszej sprawy nie wynika natomiast, aby skarżący zapłacił na rzecz organu kwotę 34.500,92 zł, a następnie domagał się jej zwrotu.

Wobec powyższego powołane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisy prawa materialnego nie mogły stanowić podstawy do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak również do wydania rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji – o odmowie zwrotu kwoty 34.500,92 zł – gdyż wskazane przepisy dają podstawę do ustalenia wysokości uposażenia i innych należności pieniężnych określonych w ustawie, a nie orzeczenia o ich "zwrocie", czy też "odmowie zwrotu". W uzasadnieniu wyroku z 24 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że konieczne było "rozważenie i wyjaśnienie", czy w kontekście oraz 71 ust. 1, 72 ust. 2 i 73 ust. 1 pkt 9 u.s.w. dopuszczalne jest w stosunku do żądań skarżącego stosowanie art. 72 ust. 2 powyższej ustawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powołał się na treść art. 95 pkt 1 u.s.w., wskazując, że zgodnie z art. 72 ust. 2 ustawy z tytułu pełnienia służby żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. W odwołaniu od decyzji z dnia [...] 2011 r. skarżący kwestionował również dopuszczalność zastosowania w sprawie art. 94 ust. 1 i 2 u.s.w. Organ po raz kolejny – nie wykonując wskazań Sądu – nie wyjaśnił, czy przepis ten miał w sprawie zastosowanie, a jeżeli tak, to dlaczego i w jaki sposób zdeterminował treść podjętego rozstrzygnięcia. Nie spełnia wymogów art. 107 § 1 i 3 samo powołanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji treści art. 94 ust. 1 i 2 u.s.w.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ naruszył art. 107 § 1 i 3 k.p.a., jak również nie wykonał wszystkich wiążących go wskazań Sądu wyrażonych w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt: III SA/Kr 1790/12. Brak powołania w sprawie podstawy materialnoprawnej, która byłaby kompatybilna z sentencją decyzji, i jej wyjaśnienia na gruncie stanu faktycznego sprawy, jest istotnym uchybieniem procesowym nie pozwalającym na weryfikację prawidłowości podjętego w sprawie rozstrzygnięcia i jako takie miało wpływ na wynik sprawy. Uchybienie to jest tym bardziej istotne, gdy się zważy, że jest wynikiem niezastosowania się przez organ do wskazań Sądu zawartych w prawomocnym wyroku wydanym w granicach niniejszej sprawy. Należy przypomnieć stanowisko wyrażone przez Sąd w uzasadnieniu wyroku z 24 października 2013 r., iż uchybienie to wyklucza dopuszczalność wyrażenia przez Sąd oceny prawnej w kwestii podstawy prawnej rozstrzygnięcia mającego zastosowanie w sprawie. Wyrażenie wiążącej oceny prawnej ma bowiem stanowić wynik kontroli stanowiska organu administracji publicznej, a nie metodę zastępowania tego organu w rozstrzyganiu kwestii istotnych dla sprawy w przypadku uchylania się przez organ od rozstrzygnięcia tych kwestii. Organ naruszył przepisy postępowania w zakresie wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności (art. 7, art. 107 § 1 i 3 k.p.a.) w związku z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Należy zatem stwierdzić, że niewykonanie przez organy jednej z istotnych wytycznych zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt: III SA/Kr 1790/12 w kontekście całokształtu okoliczności sprawy jest uchybieniem, które bezpośrednio zdeterminowało treść zaskarżonego rozstrzygnięcia i w tym zakresie zarzuty skarżącego zawarte w skardze z dnia 28 marca 2014 r. okazały się uzasadnione. Należało zatem uchylić zaskarżoną decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, jako że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 107 § 1 i 3 k.p.a., gdyż mimo obszernego uzasadnienia nie zawiera wskazania podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia. Wyżej wyrażone stanowisko powinno być przez organy potraktowane jako wskazanie co do dalszego postępowania, o jakim mowa w art. 141 § 4 i art. 153 Prawa o postępowaniu administracyjnym. Organy winny mieć na uwadze, iż przedmiotem rozstrzygnięcia powinno być żądanie skarżącego zapłaty kwoty 34.500,92 zł z tytułu należności wynikających z art. 94 i 95 u.s.w.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiącego, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy oraz w oparciu o art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.