Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1099/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 2b, art. 10 ust. 1, art. 47 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) SO del. Janusz Bociąga Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi S. T. działającej w imieniu własnym oraz jako opiekun prawny P. S. na decyzję Wojewody z dnia 14 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno- technicznej polegającej na zarejestrowaniu pobytu stałego skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu 8 grudnia 2011 r. z wniosku E. G. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na rejestracji pobytu stałego P. S. w lokalu nr [...] przy ul. W w K z uwagi na to, że nie zamieszkiwał on w przedmiotowym lokalu w dacie rejestracji pobytu stałego, jak również do chwili obecnej w nim nie zamieszkuje.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 47 ust. 2 i w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 139, poz. 993 z 2006 r. z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm. – k.p.a.), wydał decyzję z dnia [...] 2012 r. Nr [...] o anulowaniu czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu 20 sierpnia 2004 r. pobytu stałego P. S. w lokalu nr [...] przy ul. W w K. Na uzasadnienie podano, że zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, o prawidłowości zameldowania można mówić wówczas, gdy w sposób bezsporny zostanie wykazane, że w dacie zgłoszenia pobytu stałego osoba spełniała przesłankę określoną w z art. 10 ust. 1, według której osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Podkreślono, że zgodnie z art. 6 ust. 1 omawianej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania albowiem - zgodnie z obowiązującymi przepisami - "zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu". Organ zaznaczył, że warunkiem niezbędnym do dokonania prawidłowego zameldowania osoby na pobyt stały pod podanym adresem jest fakt zamieszkiwania tej osoby pod tym adresem w dacie dokonania czynności meldunkowej z zamiarem stałego przebywania. Tak więc, skoro zameldowanie jest jedynie rejestracją faktu zamieszkiwania w lokalu, to przedmiotem postępowania jest zebranie dowodów w celu sprawdzenia czy w dacie zameldowania osoba zamieszkiwała pod wskazanym adresem. W wyniku postępowania administracyjnego przeprowadzonego w tej sprawie ustalono, że zarówno w dacie rejestracji pobytu stałego, tj. 20 sierpnia 2004 r., jak również po tej dacie, w lokalu przy ul. W w K P. S. nie zamieszkiwał, a nawet obecnie w tym lokalu nie zamieszkuje. Okoliczności te potwierdziła w dniu 9 stycznia 2012 r. wnioskodawczyni E. G. podnosząc, że P. S. faktycznie przebywał w placówkach opiekuńczych a obecnie przedmiotowy lokal jest w posiadaniu wnioskodawczyni, opróżniony z rzeczy stanowi pustostan - bez instalacji gazowej i elektrycznej. Podniesiono, że słuchana w charakterze świadka K. K., mieszkająca w nieruchomości przy ul. W w K, jednoznacznie zeznała, że w dacie rejestracji pobytu stałego, tj. 20 sierpnia 2004 r., P. S. nie zamieszkał w lokalu przy ul. W w K jak również aktualnie w nim nie zamieszkuje. Także przesłuchana w charakterze strony współwłaścicielka nieruchomości K. W., zamieszkała na terenie tej nieruchomości podała, że P. S. w dacie zameldowania z pewnością nie mieszkał w lokalu nr [...] przy ul. W w K. Organ zaznaczył, że wyjaśnienia złożyła również S. T. - opiekun prawny ubezwłasnowolnionego P. S. - która potwierdziła, że w dniu 20 sierpnia 2004 r. dokonała zameldowania swojego brata P. S. w lokalu przy ul. W w K pomimo tego, że w dacie zameldowania brat w lokalu tym nie mieszkał. Organ przytoczył treść wyjaśnień S. T., która przyznała, że "W dacie zameldowania mój brat nie przebywał w lokalu nr [...] przy ul. W w K. To, że mój brat był w tym czasie w DPS nie znaczy, że nie mógł zamieszkiwać w lokalu przy ul. W w K"... (karta nr 124-125 akt sprawy). Nadto organ I instancji podniósł, że również Szpital Specjalistyczny [...], do którego organ zwrócił się o informację w tej sprawie, potwierdził w pisemnej odpowiedzi z dnia 14 lutego 2012 r., że P. S. ostatni raz przebywał w przedmiotowej placówce na leczeniu w okresie od 26 stycznia 1989 roku do 20 kwietnia 2006 roku. W tej sytuacji organ uznał za udowodnione, że czynność materialno - techniczna polegająca na zarejestrowaniu pobytu stałego P. S. w lokalu numer [...] przy ul. W w K w dniu 20 sierpnia 2004 r. została dokonana wadliwie, a zatem powinna zostać anulowana.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła S. T., działająca w imieniu własnym i jako opiekun prawny P. S. Odwołująca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta, która – jej zdaniem - została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności przepisów art. 6, art. 9 oraz art. 89 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, Wojewoda wydał decyzję z dnia 14 czerwca 2012r. Nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. znak: [...]. Jako podstawę prawną organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.). Na uzasadnienie rozstrzygnięcia podano, że według przepisu art. 10 ust. 1 powołanej na wstępie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia, przy czym zameldowanie na pobyt stały jest dokonane prawidłowo, jeżeli w dacie rejestracji pobytu osoba legitymuje się pobytem stałym w przedmiotowym lokalu, to jest zamieszkaniem w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania - zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy. Brak przesłanki faktycznego pobytu osoby w przedmiotowym lokalu powoduje wadliwość dokonanego zameldowania i w konsekwencji skutkuje jego anulowaniem - w oparciu o przepis art. 47 ust. 2 omawianej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Organ II instancji podkreślił, że anulowanie czynności materialno-technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, to znaczy tylko wtedy, gdy wątpliwości, o których mowa w przytoczonym wyżej art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ujawniły się już po dokonanej czynności materialno-technicznej związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania, a właśnie taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie meldunkowej. Organ ten zaznaczył, że rejestrując w dniu 20 sierpnia 2004 r. pobyt stały P. S. pod adresem: K, ul. W, organ meldunkowy nie powziął wątpliwości, co do prawidłowości dokonanego zameldowania. Dopiero w dniu 8 grudnia 2011 r. E. G., współwłaścicielka powyższego lokalu, wniosła o zbadanie tej kwestii i ten wniosek zobligował organ meldunkowy do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego poprzez zbadanie stanu faktycznego istniejącego w dacie dokonania czynności materialno-technicznej, tj. zameldowania. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji dopełnił wszelkich starań w celu wnikliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia sprawy, czyniąc to zgodnie z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz w sposób prawidłowy ocenił zebrany materiał dowodowy nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Podkreślono, że organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, która jest nie tylko realizacją obowiązku wypływającego z przepisu art. 89 § 2 k.p.a., ale również wyborem najprostszego środka postępowania, a jako dowód dopuścił wszystko co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie było sprzeczne z prawem, czym wypełnił dyspozycję art. 75 § 1 k.p.a. W szczególności dowodem w sprawie były dokumenty i zeznania zarówno członków rodziny P. S. – siostry S. T., jak i mieszkańców budynku przy ul. W w K, K. K. i K. W., współwłaścicielki nieruchomości, które potwierdziły wniosek E. G., wnioskującej o zbadanie prawidłowości zameldowania. Z powyższych zeznań, także S. T., która podała, że (...) "w dacie zameldowania mój brat nie przebywał w lokalu nr [...] przy ul. W w K" (k. nr 125 akt sprawy), wynikało jednoznacznie, że istotnie w dniu 20 sierpnia 2004 r., tj. w dacie rejestracji pobytu stałego, P. S. faktycznie pod wskazanym adresem w sposób stały nie zamieszkiwał. Na taki stan faktyczny w dacie zameldowania wskazały też dokumenty, które organ I instancji dopuścił w sprawie w trakcie prowadzonego postępowania - pismo Domu Pomocy Społecznej z dnia 30 stycznia 2012 r., znak [...] (k. nr 84 akt sprawy) oraz pismo Szpitala Specjalistycznego [...] Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej z dnia 14 lutego 2012 r., znak: [...] (k. nr 104 akt sprawy), które w sposób bezsporny potwierdzały, że P. S. w okresie od 12 czerwca 1987 r. do 30 lipca 1989 r. przebywał w Domu Pomocy Społecznej, a w okresie od 26 stycznia 1989 r. do 20 kwietnia 2006 r. pozostawał w leczeniu w Szpitalu Specjalistycznym [...] w K. Mając takie ustalenia, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo uznał, że w celu doprowadzenia do zgodności stanu prawnego ze stanem faktycznym należy anulować czynność materialno-techniczną zameldowania na pobyt stały, która już od samego początku była czynnością wadliwą, gdyż P. S. faktycznie nie zamieszkiwał w miejscu zameldowania w dacie dokonania czynności zameldowania. Wojewoda zaznaczył, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Czynność zameldowania osoby pod danym adresem ma charakter wtórny do zaistniałych wcześniej zdarzeń, co oznacza, że najpierw należy w lokalu zamieszkać, a dopiero w drugiej kolejności zgłosić swój rzeczywisty pobyt. Zdaniem Wojewody, decyzja organu I instancji jest prawidłowa, a organ przy jej wydawaniu nie naruszył norm prawnych zawartych w przepisach art. 6 i art. 9 k.p.a., a także w przepisie art. 28 k.p.a., bowiem organ I instancji, w sposób prawidłowy ustalił krąg osób mających przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Organ podkreślił, że podniesiona w odwołaniu okoliczność, że P. S. jest współwłaścicielem nieruchomości przy ul. W w K pozostawała bez znaczenia w postępowaniu, którego przedmiotem było badanie prawidłowości jego zameldowania.

Z decyzją tą nie zgodziła się S. T., która w skardze – podobnie jak w odwołaniu – wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, albowiem P. S. - współwłaściciel nieruchomości - zamierza przebywać pod adresem zameldowania. Podniosła, że dokonała czynności zameldowania P. S. w tym mieszkaniu jako członek rodziny, opiekun prawny i faktyczny P. S. i jednocześnie współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości. Swoje stanowisko S. T. ponowiła w pismach złożonych po złożeniu skargi.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zdaniem Sądu, skarga S. T. jest całkowicie nieuzasadniona.

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była kwestia sprawdzenia prawidłowości dokonanej przez opiekuna prawnego – S. T. czynności materialno-technicznej polegającej na rejestracji pobytu stałego P. S. w lokalu nr [...] przy ul. W w K.

Kwestię zameldowania regulują powołane przez organy administracji obu instancji przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 139, poz. 993 z 2006 r. z późn. zm.), które stanowią:

"Art. 6. 1. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania."

"Art. 9. (...) 2b. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu."

"Art. 10. 1. Osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia."

"Art. 47. (...) 2. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy."

Mając na względzie treść przytoczonych wyżej przepisów należy, w ślad za organami administracyjnymi obu instancji, podnieść, że warunkiem niezbędnym do dokonania prawidłowej czynności zameldowania osoby na pobyt stały pod podanym adresem jest fakt uprzedniego faktycznego zamieszkania tej osoby pod tym adresem (art. 6 ust. 1). Obowiązek zameldowania się na pobyt stały powstaje w okresie "przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia" (art. 10 ust. 1). Oznacza to, że przed przybyciem danej osoby pod wskazany adres niemożliwe jest dokonanie prawidłowego jej zameldowania, chociażby osoba ta miała zamiar przebywać w tym lokalu. Wiąże się to ściśle z celem zameldowania wyrażonym w art. 9 ust. 2b, którym jest "potwierdzenie faktu pobytu" danej osoby w tym lokalu.

Sąd podkreśla, że okoliczność, iż P. S. w dniu zameldowania go przez opiekuna prawnego – S. T. - nie przebywał faktycznie w lokalu nr 1 przy ul. W w K została ustalona w obecnym postępowaniu ponad wszelką wątpliwość. Świadczą o tym bowiem zarówno dokumenty wymienione w decyzjach organów obu instancji, jak i zeznania świadków i stron postępowania. Okoliczności tej nie kwestionuje także skarżąca, której zeznania złożone w aktach administracyjnych organy przytoczyły w zaskarżonych decyzjach. Prowadzi to, zdaniem Sądu, do wniosku, że istotnie w chwili zameldowania w dniu 20 sierpnia 2004 r. pobytu stałego P. S. w lokalu nr [...] przy ul. W w K, dokonano tej czynności materialno–technicznej niezgodnie z obowiązującym i przytoczonymi wyżej przepisami prawa.

Sąd podkreśla, że rację mają organy obu instancji wskazując, że powzięcie wiadomości o ewentualnym fikcyjnym zameldowaniu osoby pod konkretnym adresem powoduje konieczność wyjaśnienia powstałych wątpliwości i dokonanie ustaleń, czy istotnie czynność materialno-techniczna zameldowania została dokona zgodnie z prawem. W niniejszej sprawie konieczność wyjaśnienia kwestii prawidłowości zameldowania w dniu 20 sierpnia 2004 r. pobytu stałego P. S. w lokalu nr [...] przy ul. W w K powstała na skutek wniosku E. G., a przeprowadzone postępowanie doprowadziło do niebudzącego wątpliwości Sądu stwierdzenia, że w dniu 20 sierpnia 2004 r. dokonano fikcyjnego zarejestrowania pobytu stałego P. S. w lokalu nr [...] przy ul. W w K, a zatem – zdaniem Sądu – koniecznym było anulowanie tej fikcyjnej czynności.

Zdaniem Sądu, organy administracji obu instancji przeprowadziły prawidłowo postępowanie w sprawie, dokonały drobiazgowych ustaleń i dokonały właściwej oceny stanu faktycznego. W przeprowadzonym postępowaniu organy w żaden sposób nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, a zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.