Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 231/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1  art. 9 ust. 1, art. 295 ust. 1 pkt 3
law: Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
article: art. 15 ust. 1-2, art. 15  ust. 4-5 w zw. z  art. 2 pkt 19
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi G. F. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. – organu działającego z upoważnienia Ministra Finansów do wydania interpretacji na rzecz G. F. kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. /-/ K.Wolna-Kubicka /-/ M.Jaśniewicz /-/ W.Zygmont


UZASADNIENIE

Dnia 3 września 2009 roku G. F. wystąpiła, na podstawie art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu – upoważnionego przez Ministra Finansów do wydawania w jego imieniu interpretacji indywidualnych, z wnioskiem o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku towarów i usług w zakresie podatnika tego podatku jako rolnika ryczałtowego.

Wnioskodawczyni przedstawiła wskazanemu organowi podatkowemu następujące zdarzenie przyszłe, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie przyjął jako podstawę rozstrzygnięcia.

W dniu 13 maja 1988 roku mąż wnioskodawczyni objął po rodzicach gospodarstwo rolne o powierzchni [...] hektarów. Natomiast pozostałe hektary zostały zakupione przez zainteresowaną i jej męża po zawarciu w dniu 24 września 1998 roku związku małżeńskiego. Wnioskodawczyni wskazała, że jej współmałżonek od 2006 roku jest jako rolnik – osoba fizyczna płatnikiem podatku VAT. Cykl produkcyjny, tj. dokonywane zakupy do produkcji prowadzonego przez współmałżonka wnioskodawczyni są objęte rozliczaniem podatku VAT. Ponadto REGON oraz podatek gruntowy są wystawione również na jej męża. W uzupełnieniu wniosku G. F. poinformowała organ, iż gospodarstwo - tj. grunty orne, budynek mieszkalny oraz chlewnia - o powierzchni [...] hektara przejęte po rodzicach przez jej męża, jest wyłącznie jego własnością, gdyż w czasie jego nabycia pozostawał on w stanie wolnym. Natomiast pozostała część gospodarstwa jest wspólna, gdyż została nabyta po zawarciu związku małżeńskiego.

Wnioskodawczyni wskazała, że jej mąż od czterech lat jest płatnikiem podatku VAT. Ponadto małżonkowie są płatnikami ubezpieczenia KRUS, a prowadzone przez nich gospodarstwo rolne spełnia wszystkie warunki działalności rolniczej.

Hodowla trzody chlewnej miałaby się odbywać w budynku inwentarskim należącym do męża zainteresowanej - wcześniej wydzierżawionym na czas nieokreślony. Przedmiotowa hodowla nie będzie związana z prowadzoną produkcją w gospodarstwie. Materiał do odchowu oraz pasza potrzebna do produkcji będą pochodzić w całości z zakupu. Koszty uboczne, tj. wydatki na weterynarza, koszty prądu, wody, obsługi itp. pokrywane będą przez wnioskodawczynię. Działalność tj. odchów trzody chlewnej, chciałaby ona podjąć jako osoba fizyczna z własnym kontem bankowym.

W związku z powyższym G. F. zadała organowi następujące pytanie: czy w rozumieniu prawa podatkowego wnioskodawczyni jako rolnik, współmałżonka i współwłaściciel gospodarstwa, jest rolnikiem ryczałtowym?

W opinii wnioskodawczyni, ma ona prawo - jako współmałżonka prowadząca wspólnie gospodarstwo rolne - podjąć produkcję trzody chlewnej, na zasadach niezależnych od produkcji roślinnej w gospodarstwie - bo tylko taka jest prowadzona - w związku z tym uważa ona, że jest rolnikiem ryczałtowym.

W interpretacji indywidualnej z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu uznał stanowisko G. F. wyrażone w powyższym wniosku za nieprawidłowe.

W wyniku analizy przepisów ustawy o podatku VAT, tj. art. 2 pkt. 15 i 19, art. 15 ust. 1, 2, 4, i 5, art. 43 ust. 1 pkt 3, ust. 3 i 4, art. 96 ust. 1, 2 i 4 oraz przedstawionego przez wnioskodawczynię zdarzenia przyszłego – organ stwierdził, iż prowadzone przez G. F. i jej męża gospodarstwo rolne jest własnością wspólną, którego reprezentantem jest mąż, z uwagi na fakt zarejestrowania się przez niego – w imieniu całego gospodarstwa (zarówno części stanowiącej wyłącznie jego własność oraz części stanowiącej własność wspólną) – jako "podatnika VAT czynnego". Tym samym organ nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawczyni, iż w zakresie produkcji trzody chlewnej – realizowanej w ramach w.w. gospodarstwa będzie ona rolnikiem ryczałtowym.

Dnia 14 grudnia 2009 roku G. F. wezwała Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu do usunięcia naruszenia prawa i zmiany w.w. interpretacji indywidualnej oraz uznania, iż stanowisko wnioskodawczyni, wyrażone we wniosku o jej nadanie, jest prawidłowe. W jej opinii powołane przez organ w zaskarżonej interpretacji przepisy ustawy o podatku VAT w pełni potwierdzają prawidłowość jej stanowiska wyrażonego we wniosku o udzielenie interpretacji. Przepisy art. 15 ust. 4 i ust. 5 w.w. ustawy wprowadzają regułę uznawania osób fizycznych za podatników rozliczających podatek z działalności rolniczej, jednak dotyczą one tylko rozliczania podatku na zasadach ogólnych - innych niż procedura szczególna określona w art. 115 ustawy. Do wniosku takiego prowadzi zestawienie ich z przepisami art. 96 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 2 pkt. 19, art. 115 i art. 117 pkt 1 i pkt 4 ustawy oraz odwołanie do odpowiednich przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził brak podstaw do zmiany w.w. aktu.

Powyższa interpretacja stała się przedmiotem skargi do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. G.F. zarzuciła organowi podatkowemu naruszenie szeregu przepisów prawnych, tj.:

– art. 15 ust, 4 i ust. 5, art. 96 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 2 pkt 19, art. 117 pkt 1 i pkt 4 ustawy o podaku od towarów i usług, w związku z: art. 272 ust. 1 akapit 1 lit. e, art. 295 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, art. 296 ust. 1 i ust. 3 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej,

– art. 2, art. 7, art. 91 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 217 Konstytucji RP w związku z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia (...) Rzeczypospolitej Polskiej (...) do Unii Europejskiej,

– zasad wynikających z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, tj. orzeczenia z dnia 22 czerwca 1989 roku w sprawie C-103/88 Fratelli Constanzo Spa vs Comune di Milano, oraz z orzeczeniem z dnia 11 lipca 2002 roku w sprawie C-62/00 Marcs & Spencer plc vs Commissioners of Customs & Excise,

poprzez błędną ich wykładnię i uznanie w jej wyniku, iż skarżąca nie posiada statusu podatnika – rolnika ryczałtowego. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała na przepisy art. 15 ust. 4 i ust. 5 w.w. ustawy o podatku VAT, które wprowadzają regułę uznawania osób fizycznych za podatników rozliczających podatek z działalności rolniczej, jednak dotyczą one tylko rozliczania podatku na zasadach ogólnych (innych niż procedura szczególna określona w art. 115 ustawy). Do wniosku takiego prowadzi zestawienie ich z przepisami art. 96 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 2 pkt. 19, art. 115 i art. 117 pkt 1 i pkt 4 ustawy. Strona podniosła, iż prawidłowość zastosowanej przez nią wykładni potwierdzana jest przez analizę przepisów wspólnotowych, tj. art. 272 ust. 1 akapit 1 lit. e, art. 295 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, art. 296 ust. 1 i ust. 3 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.

Wykładnia powyższa – zdaniem skarżącej - ma swoje uzasadnienie w tym, iż na organach państw członkowskich Unii Europejskiej ciąży obowiązek interpretowania krajowych przepisów o VAT w zgodzie z odpowiednimi regulacjami wspólnotowymi i dawania pierwszeństwa w zastosowania tym drugim. Powyższe nie dotyczy tylko sądów krajowych, ale również organów administracyjnych, w tym w szczególności podatkowych.

G. F. wskazała nadto, że art. 91 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP stanowi, iż ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dz. U. RP, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana. Podstawą stosowania w polskim porządku prawnym przepisów prawa wspólnotowego są postanowienia Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, a zgodnie z art. 2 tego aktu od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia. Brak więc uwzględnienia przepisów i zasad prawa europejskiego przez organ wydający interpretację, stanowi - według strony - naruszenie zarówno przepisów Dyrektywy, jak i wskazanych przepisów Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w skrócie: P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności jej działania z prawem powszechnie obowiązującym. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem tylko i wyłącznie do zbadania, czy w sprawie organy podatkowe nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie jest też kolejną instancją merytoryczną rozstrzygającą o takiej lub innej sprawie administracyjnej, ale ma tylko uprawnienia kasacyjne.

W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje w szerokim zakresie zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach przepisu art. 134 P.p.s.a. Zgodnie z tą zasadą, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej argumentacją prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich istotnych naruszeń prawa.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że organ wydający interpretację naruszył prawo materialne w stopniu mającym istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, tj. art. 15 ust. 1, ust. 2, ust. 4 i ust. 5 w zw. z art. 2 pkt. 19 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., w skrócie: u.p.t.u.), w wyniku uznania, iż w przedstawionym zdarzeniu przyszłym wnioskodawczyni nie będzie rolnikiem ryczałtowym w zakresie produkcji trzody chlewnej, realizowanej w ramach gospodarstwa rolnego.

Punktem wyjścia dla uznania interpretacji indywidualnej organu podatkowego za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd okoliczności faktycznych sprawy, które zostały przedstawione we wniosku strony i stanowiły podstawę faktyczną tej interpretacji, przy czym należy podkreślić, iż treść tego aktu została zdeterminowana także pytaniem zadanym we wniosku o jego wydanie oraz stanowiskiem skarżącej w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego.

Nade wszystko godzi się zauważyć, że pytanie zadane organowi przez G. F. oraz jej stanowisko w sprawie koncentrowały się na ustaleniu statusu wnioskodawczyni jako rolnika ryczałtowego. Dlatego uznać należy, iż treść interpretacji wydanej przez organ winna była zostać skierowana ku udzieleniu odpowiedzi na to pytanie poprzez trafną subsumcję obowiązujących w tej materii norm prawnych. Sąd orzekający w niniejszej sprawie zważył, iż w zaskarżonym akcie organ dokonał uchybienia w tym zakresie, przez co wyprowadził dla skarżącej nieuzasadnione wnioski prawne. W tej sytuacji Sąd uznał za konieczne przedstawienie prawidłowej wykładni przepisów u.p.t.u., którą organ wydający interpretację będzie zobowiązany uwzględnić przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.

Dokonując wykładni przepisów mających zastosowanie w niniejszym przypadku, w pierwszej kolejności należy umiejscowić przedmiot zaistniałego w sprawie sporu w systemie obowiązującego prawa. W tym kontekście jako niewątpliwe jawi się stwierdzenie, iż pojęcie podatnika podatku od towarów i usług konstruowane na podstawie art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 u.p.t.u. – odpowiednio art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L Nr 347, poz. 1 ze zm., w skrócie: Dyrektywa), poprzez odwołanie się do uniwersalnej definicji działalności gospodarczej, obejmuje swym zakresem wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność – w tym rolniczą, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Tym samym ustawodawca określił wskazane pojęcie na tyle szeroko, by w każdym wypadku profesjonalnej aktywności zawodowej, wykonywanej w sposób niezależny i - co jest bardzo istotne – z zamiarem dokonywania czynności opodatkowanych w sposób częstotliwy, podmiot mógł zostać uznany za podatnika w zakresie tych czynności. Podkreślić przy tym należy, że działalność gospodarcza ma miejsce również wówczas, gdy nie przyniosła ona żadnych widocznych efektów, co dotyczy także podjęcia czynności przygotowawczych do faktycznego rozpoczęcia danego typu działalności. Charakterystyka ta pozwala na uznanie, że pojęcie "podatnik" na gruncie podatku od towarów i usług ma wymiar autonomiczny – niezależny, z jednej strony, od uregulowań innych aktów normatywnych regulujących stosunki prawnopodatkowe, co więcej zaś – znajduje tym silniejszy wydźwięk w odniesieniu do znaczenia, jakie posiada kwestia relacji prawnomajątkowych pomiędzy małżonkami, które posiadają charakter stricte prywatnoprawny i nie wywierają żadnych skutków w sferze opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Stąd podjęte przez organ w niniejszej sprawie próby opierania elementów definicji podatnika na stosunkach własnościowych wnioskodawczyni i jej współmałżonkach – należy uznać za nieprawidłowe.

W świetle powyższych konkluzji należy wskazać, iż Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w swym orzecznictwie wielokrotnie podkreślał – zwłaszcza w kontekście wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – że biorąc pod uwagę cel Dyrektywy pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny – autonomiczny - uwzględniając kontekst i cel regulacji, z wyjątkiem sytuacji, gdy sama Dyrektywa daje państwom unijnym jasną dyspozycję do zdefiniowania pojęcia w krajowej legislacji (por. m. in.: wyrok TS z dnia 18 stycznia 1984 r. w sprawie 327/82 Ekro, ECR 1984, s. 107, pkt 11; wyrok TS z dnia 19 września 2000 r. w sprawie C-287/98 Linster, ECR 2000, s. I-6917, pkt 43; wyrok TS z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie C-287/00 Komisja v. Niemcy, ECR 2002, s. I-5811, pkt 44). W tej perspektywie należy uznać, iż pojęcie podatnika VAT stanowi taką autonomiczną konstrukcję prawa unijnego, której celem jest przeciwdziałanie różnicom w zakresie stosowania wspólnego systemu VAT w poszczególnych państwach członkowskich.

Poczynione wyżej wyjaśnienia prowadzą do jednoznacznego stwierdzenia, iż pojęcie podatnika VAT – po pierwsze – stanowi kategorię prawną niezależną od definicji zawartych w innych aktach normatywnych obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, po drugie zaś – posiada ono o wiele szerszy zakres znaczeniowy, aniżeli podmioty innych stosunków prawnopodatkowych.

Konkluzje w powyższym zakresie należy skonkretyzować poprzez ustalenie przesłanek, jakie prawo podatkowe formułuje dla wejścia w sytuację prawną podatnika podatku od towarów i usług jako rolnika ryczałtowego. Kwestię tę należy rozpatrywać w dwóch płaszczyznach, z uwagi na dwuzasadowość tej konstrukcji prawnej. Otóż, po pierwsze, wskazując na ogólne zasady dotyczące podatnika VAT, należy zwrócić uwagę na bardzo istotną okoliczność – co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy - że w obecnej ustawie o podatku od towarów i usług konstrukcja podatnika została całkowicie oderwana od pojęcia obowiązku podatkowego. Oznacza to, iż podatnik to podmiot, który prowadzi działalność gospodarczą, nie zawsze zaś podlega obowiązkowi podatkowemu. Tym samym podleganie obowiązkowi podatkowemu nie jest warunkiem sine qua non dla statusu podatnika. Taka konstrukcja jest przede wszystkim związana z faktem, że w prawie unijnym status ten jest pomyślany przede wszystkim jako źródło uprawnień, a dopiero w dalszej kolejności – implikujący obowiązki (art. 9 i n. Dyrektywy). Podatnik to przede wszystkim podmiot mający prawo do odliczenia podatku, zaś w dalszej kolejności – podmiot ewentualnie obowiązany do zapłaty podatku. Bycie podatnikiem podatku od towarów i usług nie nakłada ex ante na jednostkę obowiązku zapłaty podatku – wynika to z konstrukcji tego podatku, poza tym istnieją szczególne wypadki zwolnień od opodatkowania, które powodują, że podatnik nie wchodzi w stosunek prawnopodatkowy.

W powyższym kontekście należy podzielić pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym stwierdza się – zwłaszcza w odniesieniu do osób fizycznych – że ściśle rzecz biorąc podatnikiem VAT się bywa. Status ten nie jest zaś stałą cechą danego podmiotu (zob. wyrok WSA w Warszawie z 5 lutego 2007 r., III SA/Wa 2869/06, Monitor Podatkowy 2007 nr 3, s. 2).

Po drugie, powyższe ustalenia należy uzupełnić o regulację dotyczącą statusu podatnika VAT jako rolnika ryczałtowego (art. 2 pkt 19 u.p.t.u. oraz art. 295 ust. 1 pkt 3 Dyrektywy). Pojęcie to dotyczy rolnika, który dokonuje dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczy usługi rolnicze, podlegając zryczałtowanemu systemowi opodatkowania – zwolnieniu od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 3 u.p.t.u. oraz korzystając ze specjalnego zryczałtowanego zwrotu podatku na zasadzie art. 115 u.p.t.u. Należy stwierdzić, iż podstawowe znaczenie ma w tym wypadku fakt dokonywania przez tego typu podmiot wskazanych czynności, objęcie zaś zwolnieniem podatkowym oraz systemem zryczałtowanego zwrotu podatku jest tylko konsekwencją statusu podatnika jako rolnika ryczałtowego, a nie jest elementem konstytuującym ten status, tym bardziej że owe zwolnienie ma charakter opcjonalny, którego zastosowanie jest w dużej mierze pozostawione woli podatnika. Po spełnieniu warunków, o których mowa w art. 43 ust. 3 u.p.t.u. rolnik ryczałtowy może zrezygnować ze zwolnienia przedmiotowego, o którym stanowi art. 43 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. Należy podzielić stanowisko, iż norma ta jest zgodna z regulacją art. 296 ust. 3 Dyrektywy, który przewiduje, że rolnik ryczałtowy może wybrać zgodnie z warunkami określonymi w prawie krajowym opodatkowanie na zasadach ogólnych albo wedle uproszczonego schematu – tzn. z zastosowaniem zwolnienia od podatku (por.: A. Bartosiewicz, Komentarz do art. 43 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U.04.54.535), [w:] A. Bartosiewicz, R. Kubacki, VAT. Komentarz, LEX 2010, wyd. IV).

W perspektywie powyższych wyjaśnień należy stwierdzić, iż rolnik – w ogólnym rozumieniu z art. 15 ust. 2 i art. 295 ust. 1 pkt 1 Dyrektywy - powinien być zawsze podatnikiem podatku od towarów i usług, z tym że jeśli się nie zarejestruje (art. 96 u.p.t.u.) będzie traktowany jako rolnik ryczałtowy, czyli podatnik zwolniony od VAT. Rejestracja powinna mieć znaczenie tylko wówczas, gdy rolnik ryczałtowy chce przekształcić swój status podatkowy ze zwolnienia od VAT na zasady ogólne, czyli rozliczanie podatku należnego i naliczonego. Wprowadzona przez ustawodawcę zasada dotycząca osób fizycznych prowadzących gospodarstwo rolne zakłada, że jedno gospodarstwo może być prowadzone przez większą liczbę osób. Z przyjętych rozwiązań wynika przy tym, że ustawodawca zamierzał stworzyć konstrukcję, w której na jedno gospodarstwo przypada jeden podatnik – tylko ta osoba, która złożyła zgłoszenie rejestracyjne (art. 15 ust. 4 i 5 u.p.t.u.). Należy jednak podkreślić – podzielając przy tym pogląd wyrażony w doktrynie prawa - iż wskazane rozwiązanie nie wyklucza jednak sytuacji, w której w jednym gospodarstwie może być więcej niż jeden podatnik. Szczególnym tego przypadkiem może być sytuacja, gdy w jednym gospodarstwie jest podatnik pełnoprawny - zarejestrowany na potrzeby VAT i rozliczający VAT należny i naliczony - oraz rolnik ryczałtowy - podatnik korzystający ze zwolnienia od VAT (por.: Z. Modzelewski, G. Mularczyk, Ustawa o VAT. Komentarz, LexPolonica).

W tej sytuacji powołana przez organ wydający interpretację okoliczność reprezentowania gospodarstwa rolnego przez męża wnioskodawczyni z uwagi na fakt zarejestrowania się przezeń jako podatnika VAT czynnego – jawi się jako bezzasadna, albowiem art. 15 ust. 4 i 5 nie wyklucza jednoczesnego funkcjonowania w jednym gospodarstwie rolnym podatnika opodatkowanego na zasadach ogólnych oraz rolnika ryczałtowego. Jak natomiast wskazano wyżej – pytanie zawarte we wniosku o interpretację dotyczyło wyłącznie statusu rolnika ryczałtowego.

Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia, w świetle przedstawionych zasad dotyczących autonomiczności pojęcia podatnika na gruncie podatku od towarów i usług, a tym samym jego oderwania od stosunków prawnomajątkowych istniejących w obszarze tak prywatnoprawnym, jak i podatkowoprawnym, a także oderwania konstrukcji podatnika od pojęcia obowiązku podatkowego oraz w perspektywie wskazanej wykładni przepisów art. 15 ust. 1, 2, 4 i 5 u.p.t.u. w zw. z art. 2 pkt. 19 - regulujących status podatnika jako rolnika ryczałtowego - Sąd zważył, iż zaskarżona interpretacja indywidualna narusza obowiązujące prawo, dlatego podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Dlatego Sąd orzekł, na postawie art. 146 § 1 P.p.s.a., jak w sentencji wyroku.

Ponownie rozpatrując sprawę organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględnić wyrażone przez Sąd oceny prawne w odniesieniu do wykładni w.w. przepisów.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 200 i art. 205 § 4 P.p.s.a.

/-/ K. Wolna – Kubicka /-/ M. Jaśniewicz /-/ W. Zygmont