Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1247/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 107, art. 140
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 71 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 283
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: par. 2 ust. 1 pkt 51, § 3 ust. 1 pkt 103 lit. a
journal: Dz.U. 2016 poz 71
law: Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
article: par. 2 ust. 1 pkt 51, § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 1839
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 03 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. O. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 roku ([...]), na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej jako "k.p.a."), w związku z brakiem przesłanek i podstaw do kontynuacji wszczętego postępowania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem R. O., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] września 2018 r. ([...]) umarzającej w całości postępowanie administracyjne dotyczące realizacji budynków stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną zlokalizowanych na działce nr ewid. [...] położonej w Ł. .

Powyższe decyzje zapadły w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Pismem z [...] kwietnia 2018 r. R. O. (dalej też jako "Wnioskodawca" lub "Skarżący") zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. o wszczęcie postępowania w sprawie legalności budowy i użytkowania wszystkich obiektów budowlanych usytuowanych na działce o nr ewid. [...] w Ł. [...] (gm. P.), należącej do K. i M. S..

W dniu [...] kwietnia 2018 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne "dotyczące realizacji obiektów budowlanych na działce nr [...]" ([...]), z którego wyłączono postępowanie w sprawie realizacji obiektów budowlanych oznaczonych nr [...] na działce nr [...] położonej w Ł. [...] stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną (...). Postępowanie w tej sprawie zostało prowadzone pod numerem [...] (pismo z [...] maja 2018 r. O tym fakcie nie został poinformowany R. O., którego nie uznano za stronę postępowania.

Decyzją z [...] września 2018 r. w sprawie nr [...], PINB w G. umorzył w całości postępowanie administracyjne dotyczące realizacji obiektów budowlanych stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną zlokalizowanych na przedmiotowej działce w związku z brakiem przesłanek i podstaw prawnych do kontynuacji wszczętego postępowania.

Na skutek odwołania wniesionego przez R. O., decyzją z dnia [...] października 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze.

Na skutek skargi R. O. na powyższą decyzję WWINB, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] marca 2019 r., sygn. akt IV SA/Po [...], uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. WWINB umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem R. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] września 2018 r. ([...]) umarzającej w całości postępowanie administracyjne dotyczące realizacji budynków stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną zlokalizowanych na działce o nr ewid. [...] położonej w Ł. .

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wywiódł R. O., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji WWINB oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z [...] września 2018 r.

Wyrokiem z dnia [...] listopada 2019 roku, sygn. akt IV SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję WWINB z dnia [...] lipca 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, WWINB zlecił PINB w G. pismem z dnia [...] lutego 2020 roku (k. 79 akt adm. II instancji) przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego obejmującego (1) uzyskanie dowodów i materiałów w sprawie poprzez przeprowadzenie ponownej kontroli na terenie przedmiotowej nieruchomości w celu wykazania przez zaznaczenie na dokładnym szkicu/mapie, których obiektów budowlanych, określonych jako "pierwotna zabudowa folwarczna", znajdujących się na działce nr ew. [...] w Ł. [...], dotyczy postępowanie, (2) ustalenie sposobu użytkowania tak określonych obiektów, oraz (3) w przypadku obiektów budowlanych, w których znajduje się inwentarz, ustalenia ilości DJP. PINB w G. dokonał powyższych ustaleń na nieruchomości (protokół nr [...] z dnia [...] marca 2020 roku, k. 62, [...] akt adm. I instancji).

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 roku, w związku z brakiem przesłanek i podstaw do kontynuacji wszczętego postępowania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania R. O., reprezentowanego przez pełnomocnika, od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] września 2018 r. ([...]) umarzającej w całości postępowanie administracyjne dotyczące realizacji budynków stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną zlokalizowanych na działce nr ewid. [...] położonej w Ł. [...]

W uzasadnieniu organ wskazał na stanowisko wyrażone przez WSA w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] listopada 2019 roku, sygn. akt IV SA/Po [...], zgodnie z którym WWINB nie wykonał wskazań Sądu zgodnie z art. 153 p.p.s.a., gdyż należało ustalić wobec których obiektów budowlanych prowadzone jest postępowanie, wskazać sposób ich użytkowania, a jeśli znajduje się w nich inwentarz także wskazać ilość DJP, co wiąże się z ewentualnym oddziaływaniem na środowisko w kontekście rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Przywołano, że kierując się wskazaniami Sądu podjęto działania wyjaśniające, dotyczące ilości inwentarza w obiektach, w przeliczeniu na DJP. Zauważono, że rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r. utraciło moc, a kwestia odziaływania na środowisko na dzień wydania decyzji regulowana był rozporządzeniem z dnia 10 września 2019 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.). Organ ustalił na podstawie liczby DJP, że przedsięwzięcia nie kwalifikuje się jako mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko stosownie do § 2 ust. 1 pkt 51 wspomnianego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Analizie przez WWINB została także poddana kwestia posiadania przez odwołującego się w sprawie R. O. interesu prawnego, czyli ocena czy przysługuje temu podmiotowi interes prawny w sprawie. Zdaniem organu, nieruchomość Skarżącego nie znajduje się w zasięgu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, a zatem brak podstaw do uznania jej za stronę postępowania administracyjnego. W takim stanie ze względu na brak legitymacji procesowej przez wnoszącego odwołanie (aktualnie Skarżącego), zdaniem organu, należało umorzyć prowadzone postępowanie odwoławcze stosownie do art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Pismem z dnia [...] lipca 2020 roku R. O., reprezentowany przez r.pr. G. W., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję WWINB z dnia [...] lipca 2020 r.

Skarżonej decyzji zarzucono to, że:

1. WWINB rażąco naruszył art. 153 p.p.s.a., gdyż organ nie dostosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych we wcześniejszych wyrokach WSA w Poznaniu;

2. WWINB rażąco po raz kolejny naruszył art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż pracownik tego organu brał udział w wydaniu uchylonej decyzji;

3. WWINB nie wykazał dlaczego w sprawie nie ma zastosowania przepis § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko;

4. WWINB nie ustalił samodzielnie, a jedynie w oparciu o oświadczenia inwestora, liczbę DJP, biorąc pod uwagę rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej;

5. WWINB nie wyjaśnił, dlaczego nie dokonał rozważań w zakresie istnienia interesu prawnego skarżącego w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 104 oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko;

6. WWINB dokonał wadliwej wykładni przepisu art. 28 k.p.a. w zakresie uznania interesu prawnego skarżącego, uzależniając jego istnienie od przekroczenia jakichś nieokreślonych norm, podczas gdy w sprawie nie chodziło o przekroczenie jakichkolwiek norm, ale o samą możliwość ich przekroczenia, samo potencjalne oddziaływanie na nieruchomość skarżącego.

Skarżący wniósł o:

1. uwzględnienie skargi przez WWINB w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.) poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie nowej decyzji;

2. uchylenie decyzji WWINB z dnia [...] lipca 2020 roku ([...] oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w G. z dnia [...] września 2018 r. ([...]) przez WSA w Poznaniu w przypadku nieuwzględnienia skargi przez WWINB w trybie autokontroli, oraz;

3. zasądzenie od WWINB na rzecz skarżącego kosztów postępowania w kwocie [...]zł.

W motywach uzasadnienia skargi wskazano, że zaskarżona decyzja jest już trzecią z kolei w przedmiotowej sprawie, a dwie poprzednie zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (prawomocne wyroki WSA w Poznaniu z dnia [...] marca 2019 r., sygn. akt IV SA/Po [...] oraz z dnia [...] listopada 2019 roku, sygn. akt IV SA/Po [...]).

Nadto, podniesiono, że w tożsamej sprawie dotyczącej tej samej nieruchomości i tych samych podmiotów skarżący został uznany za stronę postępowania wskutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po [...].

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] lipca 2020 roku WWINB wniósł o oddalenie skargi, a, w razie jej uwzględnienia, o zasądzenie kosztów postępowania według stawek minimalnych.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 roku Sąd poinformował strony o zamiarze rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w związku z sytuacją epidemiologiczną na terenie kraju w oparciu o art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowej (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) z informacją o potwierdzeniu w terminie 14 dni od daty doręczenia pisma czy strona postępowania sądowego wyraża zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, wskazując, że brak udzielenia odpowiedzi będzie równoznaczny z brakiem sprzeciwu co do rozpoznania sprawy w takim trybie. Przesłano także informację o możliwości przedstawienia własnego stanowiska w sprawie na piśmie (k. 42, 44, 46-51 akt sąd.).

Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 roku WWINB wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym (k. 58 akt sąd.). Pozostałe strony postępowania nie wypowiedziały się w zakreślonym terminie.

Pełnomocnik uczestnika postępowania M. S., w piśmie procesowym z [...] września 2020r. wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że zainicjowane na podstawie wniosku skarżącego postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie przez organy nadzoru budowlanego było i jest bezprzedmiotowe wobec pełnej legalności budynków wybudowanych na działce K. i M. S.. Zaskarżona decyzja WWINB i poprzedzająca ją decyzja PINB są poprawne, a skarga jest wyłącznie kolejnym przejawem niechęci skarżącego wobec zgodnych z prawem i koniecznych dla funkcjonowania nowoczesnego gospodarstwa rolnego inwestycji. Uczestnik postępowania odnosząc się do zarzutów skarżącego wskazał, że:

1. zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jest niekonkretny, gdyż nie precyzuje w odniesieniu do jakiego pracownika WWINB został sformułowany, a rozumienie istoty przywołanego przepisu przez skarżącego jest wadliwe, gdyż nie odnosi się on do sytuacji, w której przy wydawaniu decyzji po ponownym rozpoznaniu sprawy bierze udział pracownik, który brał udział przy wydawaniu decyzji następnie uchylonej przez sąd administracyjny;

2. zarzut niepowołania wśród przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia także tych wskazywanych przez skarżącego nie umniejsza nic z prawidłowości wydanej decyzji, a nadto w uzasadnieniu skarżonej decyzji wyjaśniono, że rozporządzenie z dnia [...] listopada 2010 roku utraciło moc przed wydaniem przedmiotowej decyzji, a organ obowiązany jest stosować przepisy obowiązujące na dzień wydania decyzji (co wynika z art. 7 Konstytucji, art. 6 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w odniesieniu do uzasadnienia);

3. zarzut nieustalenia okoliczności w oparciu o całokształt materiału dowodowego jest chybiony z uwagi na ich skonkretyzowanie i wskazanie na ich podstawie liczbę DJP dla przedmiotowej inwestycji;

4. zarzut nierozważenia interesu prawnego skarżącego na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 roku jest nietrafny, gdyż w uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, dlaczego nie został uznany za stronę w sprawie, co wynika z faktu, że nie znajduje się on w obszarze oddziaływania inwestycji na środowisko;

5. zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. jest niezasadny, albowiem WWINB wyłożył ten przepis już kilkukrotnie i doszedł do przekonania, że skarżący nie jest stroną postępowania, bo nie znajduje się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i to nie hipotetycznego, a konkretnego, tj. wyznaczonego konkretnym stanem faktycznym, jak w sprawie administracyjnej;

6. zarzut dotyczący związania WWINB wytycznymi sformułowanymi w wyroku WSA w Poznaniu nie może się ostać, gdyż wspomniany przez skarżącego wyrok zapadł w innej sprawie, której przedmiotem było stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę, a nie kontrola prowadzona przez organu nadzoru budowlanego w postępowaniu administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przystępując do wyjaśnienia motywów podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia należy wskazać, że na podstawie art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. zasadniczo ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (zob. wyrok NSA z dnia [...] czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka [...], dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku.

Należy jednocześnie stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego, która czyniłaby nieaktualnymi poglądy prawne wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Po [...] oraz prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Po [...].

Przywołać należy zatem poglądy prawne wyrażone przez WSA w Poznaniu w przywołanych powyżej orzeczeniach ze względu na ich moc wiążącą.

W pierwszym orzeczeniu – wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Po [...], Sąd podzielił pogląd dominujący w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym zastosowanie szczególnego przepisu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) nie można rozszerzać na inne postępowania prowadzone w oparciu o przepisy prawa budowlanego, w tym dotyczące samowoli budowlanej. Toteż w rozpoznawanej sprawie WWINB powinien zbadać, czy Skarżącemu przysługuje przymiot strony postępowania w świetle art. 28 k.p.a., a swoim ustaleniom dać wyraz nie tylko w treści rozstrzygnięcia, ale także w należycie sporządzonym jego uzasadnieniu. Sąd zwrócił uwagę na wzajemne położenie i odległość działek o nr ewid. [...] (właścicielem której jest Skarżący) i o nr ewid. [...] oraz możliwość oddziaływania realizowanej inwestycji na środowisko, a przez to i na nieruchomość Skarżącego, zwłaszcza w kontekście rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem Sądu WWINB w ogóle nie odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co też trafnie wytknięto w skardze. W szczególności organ nie wyjaśnił, czy przedmiotowe obiekty należą do przedsięwzięć podlegających reżimowi tego rozporządzenia. W wytycznych wyroku Sąd wskazał, że WWINB winien zbadać, czy Skarżącemu przysługuje przymiot strony postępowania w świetle art. 28 k.p.a. (a nie art. 28 ust. 2 prawa budowlanego), a swym ustaleniom dać wyraz nie tylko w treści rozstrzygnięcia, ale także w należycie sporządzonym jego uzasadnieniu, spełniającym wymagania określone w przepisie art. 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. i zawierającym w szczególności odniesienie się do stanowiska strony skarżącej.

W drugim orzeczeniu – wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Po [...], Sąd uznał, że ponownie rozpoznając sprawę nie wykonano zaleceń Sądu, czym naruszono prawo w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując na wiążące wskazania Sądu zawarte w wyroku z [...] marca 2019r. w zakresie badania interesu prawnego Skarżącego z uwzględnieniem możliwego oddziaływania realizowanej na środowisko, a przez to na nieruchomość Skarżącego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że niewykonanie wiążących wytycznych Sądu wynikało literalnie z treści uzasadnienia decyzji WWINB, w której wskazano, że "kwestie ewentualnych zmian sposobu użytkowania, jak również rozpatrywanie interesu Skarżącego w odniesieniu do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. (...) mogą stać się przedmiotem ewentualnych odrębnych postępowań prowadzonych przez organ powiatowy." Sąd zauważył także, że de facto nie wiadomo w odniesieniu, do których konkretnie obiektów toczy się postępowanie administracyjne, gdyż nie wynika z uzasadnienia decyzji, które konkretnie obiekty stanowią "pierwotną zabudowę folwarczną". Sąd w wyroku z [...] listopada 2019r. wskazał WWINB, że winien wykonać wytyczne sformułowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] marca 2019 r., sygn. akt [...], i zbadać możliwe oddziaływanie spornych, konkretnie wymienionych obiektów znajdujących się na działce o nr ewid. [...] na środowisko, a przez to na nieruchomość Skarżącego w kontekście rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu, ze szczególnym uwzględnieniem dyspozycji art. 153 p.p.s.a. jest zatem trzecia z kolei decyzja WWINB z dnia [...] lipca 2020 roku, w której organ ten ponownie umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem R. O. od decyzji PINB w G. z [...] września 2018r. w sprawie o numerze [...] z uwagi na brak odwołującemu się przymiotu strony postępowania.

W tym miejscu wskazać należy, że wykonując wytyczne uprzednich wyroków WSA w Poznaniu dotyczących ustalenia konkretnie obiektów, co do których prowadzone jest postępowanie administracyjne, WWINB zlecił ponowną kontrolę na przedmiotowej nieruchomości - działka nr [...], czego wynikiem jest wspominany powyżej protokół nr [...] z dnia [...] marca 2020 roku, dokumentacja fotograficzna oraz załączona do protokołu mapa obrazująca budynki zlokalizowane na nieruchomości o nr ewid. [...] ze wskazaniem pierwotnej zabudowy folwarcznej (budynki od nr [...] do nr [...], k. 62 z załącznikami akt adm. I inst.). Organ ustalił, że pierwotną zabudowę folwarczną stanowią obiekty oznaczone na załączonej mapie numerami od 1 do 12. Ustalił, w jaki sposób każdy w tych obiektów jest użytkowany i przyjmując oświadczenia właścicieli określił jakie zwierzęta są hodowane i w jakiej liczbie w poszczególnych obiektach, przeliczając ilość zwierząt na duże jednostki produkcyjne (DJP). W oparciu o oświadczenia właścicieli przedsięwzięcia organ ustalił także łączną w całym gospodarstwie ilość 188,2 DJP. Poczynione ustalenia WWINB zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej stanu faktycznego. W ocenie Sądu, w ten sposób WWINB zrealizował wytyczne w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy przez konkretne wymienienie budynków stanowiących "pierwotną zabudowę folwarczną". Te ustalenia nie doprowadziły jednak organu do prawidłowego wykonania pozostałych wiążących go wytycznych dotyczących oceny przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko.

Podczas badania przez WWINB, czy Skarżącego można uznać za stronę postępowania administracyjnego stosownie do art. 28 k.p.a., organ ten, realizując wytyczne Sądu, poddał analizie wpływ przedsięwzięcia na środowisko, a przez to i na nieruchomość Skarżącego. Analiza ta skupiła się wyłącznie na tych przepisach rozporządzenia, które wyznaczają przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Organ przyjął, że analizowane przedsięwzięcie nie spełnia warunków określonych w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839, dalej jako "rozporządzenie"), zatem przedsięwzięcia zawsze znacząco oddziałującego na środowisko i z tego wywiódł, że Skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu.

W ocenie Sądu to stanowisko organu jest błędne. Wskazać bowiem należy, że stosownie do art. 71 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2020 r., poz. 283) wyróżnia się przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ta druga kategoria przedsięwzięć została również wyszczególniona we wspomnianym rozporządzeniu. Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a rozporządzenia za przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko uznaje się chów lub hodowlę zwierząt innych niż wymienionych w pkt 103 (który odnosi się do chowu lub hodowli norek) w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP i mniejszej niż 210 DJP – jeżeli ta działalność będzie prowadzona w odległości mniejszej niż 210 m od, po pierwsze, terenów lub gruntów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tj. mieszkaniowych, rolnych zabudowanych zajętych pod budynki mieszkalne, innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt, zurbanizowanych niezabudowanych lub w trakcie zabudowy, rekreacyjno-wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone, lub, po drugie, zrealizowanego, realizowanego lub planowanego przedsięwzięcia chowu lub hodowli zwierząt innych niż norki, w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP. Jak wynika z ustaleń organu, nawet uwzględniając tylko oświadczenia inwestorów, łączna ilość DJP w gospodarstwie wynosi 188,2. Z treści załączonej mapy wprost wynika, że jest ono zlokalizowane w odległości mniejszej niż 210 m od terenów mieszkaniowych (nieruchomości Skarżącego nr [...]). Bezsporne było w sprawie, że odległość między nieruchomością uczestników postępowania (inwestorów i właścicieli działki [...]), a nieruchomością Skarżącego wynosi jedynie [...] m. Wobec powyższego, już te okoliczności ustalone przez organ wystarczają do zakwalifikowania przedsięwzięcia do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zatem i z uwagi na bliskie położenie nieruchomości Skarżącego, uznać go należy na stronę postępowania nadzorczego toczonego pod numerem [...] Przeciwnie do poglądu WWINB wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu, nieruchomość Skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko.

Wprawdzie Sąd w wyroku z [...] listopada 2019r. (sygn. akt IV SA/Po [...]) wskazał, że możliwe oddziaływane obiektów zbadać należy w kontekście rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, to w świetle ustaleń organu co do parametrów przedmiotowego przedsięwzięcia, kwalifikuje się ono także do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie § 103 lit a rozporządzenia z 2010r. Zgodnie z tym przepisem chów lub hodowla zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51 (chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza); współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP, w liczbie nie mniejszej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP), jeżeli działalność ta prowadzona będzie:

a) w odległości mniejszej niż 100 m od następujących terenów w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone:

– mieszkaniowych,

– innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt,

– zurbanizowanych niezabudowanych,

– rekreacyjno-wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych.

Na gruncie przedmiotowej sprawy dotyczącej zagadnienia przymiotu strony postępowania w istocie nie ma znaczenia zarzut Skarżącego, że organ nie wyjaśnił dlaczego nie zastosował § 4 rozporządzenia z 2019r., skoro w świetle obu regulacji przedsięwzięcie zaliczyć należy do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie Sądu ta okoliczność jest już wystarczająca do przyznania Skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu nadzorczym w sprawie [...]

W tym miejscu, wskazać należy, że Sądowi wiadome jest z urzędu, że w innych sprawach z wniosku Skarżącego, dotyczących pozostałych postępowań nadzorczych odnoszących się m.in. do "przebudowy budynku inwentarskiego i wiaty" na działce [...], Skarżący będący współwłaścicielem działki [...] został już uznany za stronę postępowania (sprawy o sygn. akt IV SA/Po [...], IV SA/Po [...]).

Nadto, stwierdzić należy, że przy ustalaniu kręgu stron w niniejszej sprawie organ miał także obowiązek wziąć pod uwagę ochronę prawną przysługującą właścicielom sąsiednich nieruchomości na podstawie art. 140 i 144 k.c. Z prawa współwłasności skarżącego do nieruchomości nr [...] można bowiem wywieźć w świetle powyższych przepisów k.c. jego interes prawny. Nie można bowiem wykluczyć, że planowana inwestycja – ze względu na rozmiar i charakter – stwarza ryzyko immisji bezpośrednich lub pośrednich, które uniemożliwiałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich, jak nieruchomość Skarżącego, bądź zakłócały korzystanie z nich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Zdaniem Sądu, ze względu na bliskie położenie (w odległości 17 m) nieruchomości Skarżącego w stosunku do obiektów budowlanych usytuowanych na działce o nr ewid. [...] w Ł. [...] oraz na prowadzenie przez właścicieli tej nieruchomości gospodarstwa rolnego, które ze względu na swoją specyfikę stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, uznać należy, że Skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją WWINB.

Podsumowując, należy stwierdził, że WWINB nieprawidłowo, ocenił, że Skarżący nie jest stroną postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. W ocenie Sądu, Skarżący posiada osobisty, własny, indywidualny i konkretny interes prawny do bycia stroną postępowania, który daje się obiektywnie stwierdzić w sprawie oceny realizacji budynków stanowiących pierwotną zabudowę folwarczną zlokalizowanych na działce o nr ewid. [...] położonej w Ł. [...].

W tym miejscu należy wyjaśnić, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie był uprawniony do badania legalności decyzji organu I instancji PINB z [...] września 2018 r., skoro przedmiotem kontroli Sądu w tym postępowaniu było stricte procesowe orzeczenie organu odwoławczego odmawiające Skarżącemu przymiotu strony postępowania. W rezultacie wnioskowana, merytoryczna ocena prawidłowości decyzji PINB wykraczałaby poza granice niniejszej sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a., zakreślone w tym przypadku przez orzeczenie umarzające postępowanie odwoławcze, decyzja organu I instancji nie została bowiem jeszcze merytorycznie oceniona przez organ odwoławczy.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, jak orzekł w pkt 1 wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę uiszczonego w sprawie wpisu od skargi w wysokości [...] zł (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.), wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego w kwocie [...]zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz. U. z 2018 r., poz. 265) oraz zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł, łącznie [...] zł., jak w punkcie 2 wyroku.

Rozpoznając ponownie sprawę, WWINB winien przyjąć, że R. O. przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym i przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania R. O. z dnia [...] września 2018 roku w sprawie [...]